Испониё

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tg">
  <siteinfo>
    <sitename>Википедиа</sitename>
    <dbname>tgwiki</dbname>
    <base>https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.4</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Вижа</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Баҳс</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Корбар</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Баҳси корбар</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википедиа</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Баҳси Википедиа</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Акс</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Баҳси акс</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">Медиавики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Баҳси медиавики</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Баҳси шаблон</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Роҳнамо</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Баҳси роҳнамо</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Баҳси гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Портал</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Баҳси портал</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Баҳси Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модул</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Баҳси Модул</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Испониё</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3201</id>
    <revision>
      <id>1474210</id>
      <parentid>1435472</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T17:49:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ČarnaruskiVoin</username>
        <id>35956</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ČarnaruskiVoin moved page [[Испания]] to [[Испониё]] over redirect: Итолиё - итолиёӣ, Испониё - испониёӣ</comment>
      <origin>1435472</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17444" sha1="84vxkenazf79ttqzi6xvqc67oyknxug" xml:space="preserve">{{Кишвар
|common_name=Spain
|Парчам=Flag of Spain.svg
|Номи тоҷикӣ=Испания
|Номи аслӣ=Reino de España
|Нишон=Coat of Arms of Spain (corrections of heraldist requests).svg|Шиор=Plus Ultra
|Файл=Marcha Real-Royal March by US Navy Band.ogg
|Номи суруди миллӣ= [[File:Marcha Real-Royal March by US Navy Band.ogg]]
|Сохтори давлат=
|Дар харита=LocationSpain.png
|Забон=[[испанӣ]]
|Рӯзи истиқлол=
|Соҳибистиқлол аз=
|Пойтахт=[[Мадрид]]
|Шаҳри калонтарин=[[Барселона]],[[Мадрид]],[[Севиля]],[[Валенсия]]
|Вазифаи сарварон=
|Сарварон=
|Ҷой аз рӯи масоҳат=51
|Масоҳат=504 782
|Фоизи об=1,04
|Ҷой аз рӯи аҳолӣ=
|Аҳолӣ=47 370 542
|Соли ба шумор гирифтани аҳолӣ=2013
|Зичии аҳолӣ=91,45
|ММД=
|Соли ҳисоби ММД=
|Ҷой дар ҷаҳон аз рӯи ММД=
|ММД ба сари аҳолӣ=
|Пули миллӣ=[[евро]]
|Домен=[[.es]]
|Коди телефон=34
|Соат=
|Эзоҳот=
}}

'''Испания''' ({{lang-es|España}}), номи расмӣ '''Подшоҳии Испания''' ({{lang-es|Reino de España}}) — кишварест, ки дар қисми ғарбии қитъаи [[Аврупо]] ва қисман дар қитъаи [[Африқо]] мавқеъ гирифтааст. Пойтахти Испания, шаҳри [[Мадрид]] мебошад. Узви [[Иттиҳоди Аврупо]] ва [[НАТО]] аст.
Испания қисми зиёди (80%) нимҷазираи Иберия ва инчунин ҷазираҳои Канар ва Балеар муттаҳид мекунад. Масоҳати умумии Испания - 504,782 км²  (дар якҷоягӣ бо минтақаҳои хурди соҳибихтиёрии соҳили Африка, шаҳрҳои Сеута ва Мелилла) ташкил медиҳад. Испания, чаҳорумин калонтарин кишвар дар Аврупо (пас аз Русия, Украина ва Фаронса) аст. 
== Таърих ==
Таърихи Испания ҳазорсолаҳо идома дорад. Ҷазираи Иберия аз замонҳои хеле қадим маҳалли зисти одамон буд. Дар замони бостон, қабилаҳои [[Иберҳо|ибериҳо]] ва [[келтҳо]] дар он зиндагӣ мекарданд. Инчунин, финикиҳо, юнониҳо ва карфагениҳо дар соҳилҳои Испания нуқтаҳои тиҷоратӣ ташкил карданд. Дар [[Соли 218 п.м.|соли 218]] пеш аз милод, [[Руми Бостон|Рум]] ба ишғол кардани Иберия оғоз намуда, онро ба музофоти Ҳиспания табдил дод. Ин минтақа барои империяи Рум аҳамияти калоне дошт. Пас аз суқути Рум дар асри 5, Испания зери ҳукмронии Висиготҳо буд, то он даме ки [[Мусулмон|мусалмонон]] дар соли 711 онро ишғол карданд. Дар натиҷа, Испания ба қисми хилофати Ал-Андалус табдил ёфт, ки он як маркази муҳими илм ва фарҳанги он давр буд. Дар ҳамин вақт, шоҳигариҳои насронӣ дар шимол маъракаи барқарор кардани ҳудудҳоро, бо номи [[Реконкиста]], оғоз карданд.

Дар соли 1492, маъракаи Реконкиста бо фатҳи [[Ғарнота|Гранада]], охирин қалъаи мусалмонон, ба анҷом расид. Ҳамон сол, [[Христофор Колумб]], бо дастгирии шоҳони Испания, ба Амрико сафар кард, ки оғози давраи қудрати ҷаҳонии Испания гардид. Дар асрҳои 16 ва 17, Испания яке аз бузургтарин империяҳои ҷаҳон шуд, ки қисматҳои Аврупо, Амрико, Осиё ва Африқоро идора мекард. Бо вуҷуди сарватмандии калон, Испания аз сабаби ихтилофоти мазҳабӣ ва ҷангҳо бо кишварҳои [[Калисои протестантӣ|протестантӣ]] заиф шуд. Дар асри 18, сулолаи Бурбонҳо ҳукмронии Испанияро ба даст гирифтанд ва кӯшиш карданд кишварро ислоҳ ва мустаҳкам кунанд. Вале, бо аз даст рафтани бисёре аз мустамликаҳои Амрико дар асри 19, қудрати Испания коҳиш ёфт.

Дар асри 20, Испания давраи душвореро аз сар гузаронд, ки ҷангҳои дохилӣ ва нооромии сиёсии зиёде дошт. [[Соли 1936]] ҷанги шаҳрвандӣ сар зад, ки ба суқути ҷумҳурӣ ва қудрат гирифтани [[Франсиско Франко]] овард. Ӯ то соли 1975 диктатор боқӣ монд. Пас аз марги Франко, Испания ба низоми [[Мардумсолорӣ|демократӣ]] гузашт. Дар соли 1978 конститутсияи нав қабул карда шуд, ки Испанияро ба як давлати монархияи порлумонӣ табдил дод. 

Дар ин давра, гурӯҳи ҷудоихоҳ бо номи ЭТА (Euskadi Ta Askatasuna), ки барои истиқлолияти минтақаи [[Баскҳо]] фаъолият мекард, бо амалҳои зӯроварӣ ва теруристӣ маъруф шуд, то он ки соли 2011 фаъолияти худро қатъ кард.

Соли 1986, Испания узви [[Иттиҳоди Аврупо]] шуд ва иқтисоди кишвар рушд кард, гарчанде дар баъзе давраҳо бо мушкилоте, ба мисли бӯҳрони иқтисодии соли 2008, рӯ ба рӯ гардид.

Дар даҳсолаи охир, баҳси ҷудоихоҳии [[Каталуния]], бахусус эълони яктарафаи истиқлолияти он дар соли 2017, боиси буҳрони сиёсӣ шуд.

Имрӯз, Испания ҳамчун як кишвари пешрафта шинохта мешавад. Дар он фарҳанг ва таърих бо ҳам омезиш ёфтаанд ва ба як қисми муҳими мероси ҷаҳонӣ табдил ёфтаанд. Испания ҳам дар гузашта ва ҳам имрӯз дар Аврупо ва ҷаҳон нақши муҳим мебозад.

== Сиёсат ва ҳукумат ==

== Бахшбандии кишварӣ == 
Испания [[Давлати унитарӣ|давлати воҳиди унитарӣ]] мебошад. Воҳиди асосии маъмурию ҳудудӣ дар Испания ҷамоати худ''мухтор'' ( ''вилояти мухтор'', {{Lang-es|comunidad autónoma}}   ) &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://en.pons.com/translate?q=comunidad&amp;l=enes&amp;in=&amp;lf=es|title=comunidad {{!}} Spanish » English {{!}} PONS|publisher=en.pons.com|accessdate=2016-07-16}}&lt;/ref&gt; аст. Айни замон дар кишвар 17 вилоятҳои мухтор, дар ҳоле, ки Кишвари Баскҳо, Каталония, Наварра, Галисия ва [[Андалусия|Адалусия]] мухторияти васеъ доранд.

Ташаккули ҷамоатҳои мустақил дар Конститутсияи соли 1978 пешбинӣ шудааст (аз ҷумла, моддаи 152.1 заминаи институтсионалии ин ҷамъиятҳои мухторро муқаррар мекунад - Ассамблеяи қонунгузорӣ (маҷлис), ки бо  раъйи умумӣ интихоб шудааст, Шӯрои Ҳукумат бо вазифаҳои кори иҷроия ва Раиси ҷамоати мухтор, ки Ассамблеяи қонунгузорӣ интихоб кардааст. Маъмулан, қаламравҳои онҳо бо ҳам мувофиқат мекунанд, сарҳадҳои вилоятҳо дар доираи минтақаҳои таърихӣ, гарчанде ки баъзе аз ҷамоатҳо ташаккули маҳаллии хешро танҳо пас аз гузариш ба демократия оғоз намуданд (мисол - Мадрид, Риоҷа).
 
Ҷамоатҳои мухтор (Вилоятҳои мухтор) оинномаҳои худро доранд; ҳукуматҳои ҷамоатҳо қудратро бо ҳукумати марказӣ мубодила мекунанд. Мақомоти намояндагии ҷамоатҳои мухтор парлумонҳо мебошанд ( ''Parlamento'' ), дар Астурия - ҳукумати генералӣ ( ''Junta General'' ), дар Мурсия, Экстремадура ва Мадрид - маҷлисҳо ( ''Асамблеа'' ), дар Арагон, Кастилия-ла-Манч, Кастилия-Леоне ва Валенсия - палатаҳо ( ''cortes)'' ). Мақомоти иҷроия - ҳукуматҳо (''Gobierno'' ), дар Галисия, Экстремадура, Кастилия-ла-Манш, Кастилия-Леон - идораҳо ( ''Junta''), дар Арагон ва Наварра - вакилон ( ''Diputación'' ), дар [[Андалусия]], Астурия ва Валенсия - шӯроҳо ( ''Consejo'' ), ҳар яке аз ин мақомоти иҷроия аз раис (''Presidente'' ) ва мушовирон ( ''Consejero'' ) иборат аст.

Ҷамоатҳои мухтор дар навбати худ, ба '''музофотҳо''' тақсим мешаванд (''provincias'') - ки ҳамагӣ 50-то аст ва ду шаҳри ба ном шаҳри мухтор (''ciudades autónomas'') дар [[Африқо]] - Сеуту ва Мелиля. Мақомоти намояндагии музофотҳо шӯрои музофотҳо (''Diputación provincial''), мақомоти иҷроия - ҳукуматдории ҳукумат мебошанд (''Junta de Gobierno''), ки аз раис (''Presidente'') ва аъзои шӯро (''Vocal'') иборатанд.

Вилоятҳои мухтор дар навбати худ ба  '''комаркҳо'''  (ноҳияҳо, ё минтақаҳо) тақсим мешаванд, айни замон дар Испания шумораи комаркҳо 324 аст &lt;ref&gt;[http://digital.csic.es/handle/10261/42537 SEIS.net: Sistema español de información de suelos en Internet]&lt;/ref&gt;. '''Комаркҳо''', дар навбати худ, ба воҳидҳои маъмурию ҳудудии сатҳи поёнӣ - '''мунисипалитетҳо''', деҳаҳои алоҳида ва ҳатто маҳаллаҳо дар дохили маҳалҳои аҳолинишин тақсим карда мешаванд. Дар Испания зиёда аз 8 ҳазор мунисипалитет мавҷуд аст. Мақоми намояндагии мунисипалитет  шӯрои шаҳр ё мақомоти иҷроияи шаҳрдорӣ ( {{Lang-es|Ayuntamiento}}, иҷроия - шӯрои маҳаллии ҳокимият ( {{Lang-es|Junta de Gobierno Local}}), ки аз ''Раис''({{Lang-es|alcalde}}) ва аъзои шӯро ''Вокал''  ({{Lang-es|Vocal}} иборат аст.
  
== Ҷамоатҳои худмухтори (вилоятҳои) Испания ==
{{асосӣ|Тақсимоти маъмурии Испания}}
* [[Андалусия|Andalucia]] (Andalucía), масоҳат - 87.268 км², пойтахт - [[Севиля]] 
* Арагон (Aragón), масоҳат - 47 719 км², пойтахт - [[Сарагоса]] 
* Астурия (Principado de Asturias), масоҳат - 10 604 км², пойтахт [[Овиедо]]. 
* [[Ҷазираҳои Балеар|Ҷазираҳои]] Балеар (Islas Baleares), масоҳат - 4992 км², пойтахт - [[Палма де Малйорка]] 
* Валенсия (Comunidad Valenciana), масоҳат - 23,255 км², пойтахт - [[Валенсия (шаҳр)|Валенсия]] 
* Галисия (Galicia), масоҳат - 29 574 км², пойтахт - [[Сантяго де Компостела]] 
* Ҷазираҳои Канар  (Islas Canarias), масоҳат - 7447 км², пойтахт - Лас Палмас де Гран Канария, Санта Крус де Тенерифе 
* Кантабрия (Cantabria), масоҳат - 5321 км², пойтахт - [[Сантандер]] 
* Кастиллйа-Ла Манча (Castilla-La Mancha), масоҳат - 79 463 км², пойтахт - [[Толедо]] 
* Кастиллйа-Леон (Castilla y León), масоҳат - 94,223 км², , пойтахт - [[Валйадолид]] 
* Каталония (Cataluña), масоҳат - 32 114 км², пойтахт - [[Барселона]] 
* Мадрид (Мадрид, бо ҳуқуқик вилояти мухтор), масоҳат - 8,028 км², пойтахт [[Мадрид]]  
* Мурсия (Región de Murcia), масоҳат -11,313 км², пойтахт - [[Мурсия]]
* Наварра (Navarra), масоҳат - 10 391 км², пойтахт - [[Памплона]]  
* Риоҷа (La Rioja), масоҳат - 5045 км², пойтахт - [[Логронйо]] 
* Кишвари Баскҳо (País Vasco), масоҳат - 7234 км², пойтахт - [[Витория]] 
* Экстремадура (Extremadura), масоҳат - 41 634 км², пойтахт [[Мерида]].

== Ҷуғрофия ==

== Иқтисодёт ==
Иқтисоди Испания дар соли 2022 бо [[Маҷмӯъи маҳсулоти дохилӣ|ММД]] тақрибан 1,4 триллион евро (14-ум дар ҷаҳон) яке аз бузургтаринҳо дар Иттиҳоди Аврупо мебошад. Сайёҳӣ як бахши муҳим боқӣ мемонад, ва дар давоми соли 2019 Испания зиёда аз 83 миллион сайёҳро қабул кард — яке аз баландтарин нишондиҳандаҳо дар ҷаҳон. Дар бахши кишоварзӣ, Испания ҳамчун бузургтарин истеҳсолкунандаи равғани [[зайтун]] ва яке аз пешсафони содироти шароб шинохта мешавад. Истеҳсоли саноатӣ бештар ба [[мошинсозӣ]], [[Бофандагӣ|нассоҷӣ]] ва маводи сохтмонӣ мутамарказ аст. Испания инчунин як бозигари муҳим дар энергетика буда, пешрафтҳои назаррас дар энергияи барқароршаванда, аз ҷумла бодӣ ва офтобӣ, ба даст овардааст. Бо вуҷуди пешрафтҳо, Испания пас аз бӯҳрони молиявии соли 2008 мушкилоти бекории баландро таҷриба кард, ки то имрӯз талабот ба ислоҳоти бозори меҳнат вуҷуд дорад.

==Аҳолӣ==

=== Шаҳрҳо ===
{{асосӣ|Шаҳрҳои Испания}}
Шаҳрҳои бузургтарини Испания:
* [[Мадрид]];
* [[Барселона]];
* [[Валенсия (шаҳр)|Валенсия]];
* [[Севиля]];
* [[Сарагоса]];
* [[Малага]].

&lt;gallery&gt;
Palacio de Comunicaciones - 07.jpg|Мадрид
Pont Triana.jpg|Севиля
Vista de Santa Cruz de Tenerife.png|Санта-Крус-де-Тенерифе
Las Palmas de Gran Canaria-Panoramic view over the city.jpg|Лас-Палмас-де-Гран-Канария
Torre de Hércules - DivesGallaecia2012-62.jpg|Ла-Коруня
Ciudad de Burgos.jpg|Бургос
Акс:Toledo Skyline Panorama, Spain - Dec 2006.jpg|Толедо
Акс:Cathedral palma mallorca spain 01 2007 08 15.jpg|Палма-де-Мальорка
&lt;/gallery&gt;

== Фарҳанг ва маориф==

== Инҷоро ҳам бингарӣд ==
{{Умуми}} 
== Сарчашма == 
* [http://lenta.ru/articles/2012/05/29/spainincrisis/ Конец «вечного двигателя». Сильнейший финансовый кризис добрался до Испании]


== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{ПБ}}
{{Кишварҳои Иттиҳоди Аврупо}}
{{Аврупо}}
{{Испания-ҷуғ-нопурра}}

[[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо]]
[[Гурӯҳ:Испания]]
[[Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ]]</text>
      <sha1>84vxkenazf79ttqzi6xvqc67oyknxug</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474214</id>
      <parentid>1474210</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T17:52:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ČarnaruskiVoin</username>
        <id>35956</id>
      </contributor>
      <origin>1474214</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17476" sha1="gs366eareba4i5cnjrk4arccd3wm0ml" xml:space="preserve">{{Кишвар
|common_name=Spain
|Парчам=Flag of Spain.svg
|Номи тоҷикӣ=Испониё
|Номи аслӣ=Reino de España
|Нишон=Coat of Arms of Spain (corrections of heraldist requests).svg|Шиор=Plus Ultra
|Файл=Marcha Real-Royal March by US Navy Band.ogg
|Номи суруди миллӣ= [[File:Marcha Real-Royal March by US Navy Band.ogg]]
|Сохтори давлат=
|Дар харита=LocationSpain.png
|Забон=[[Забони испониёӣ|испониёӣ]]
|Рӯзи истиқлол=
|Соҳибистиқлол аз=
|Пойтахт=[[Мадрид]]
|Шаҳри калонтарин=[[Барселона]],[[Мадрид]],[[Севиля]],[[Валенсия]]
|Вазифаи сарварон=
|Сарварон=
|Ҷой аз рӯи масоҳат=51
|Масоҳат=504 782
|Фоизи об=1,04
|Ҷой аз рӯи аҳолӣ=
|Аҳолӣ=47 370 542
|Соли ба шумор гирифтани аҳолӣ=2013
|Зичии аҳолӣ=91,45
|ММД=
|Соли ҳисоби ММД=
|Ҷой дар ҷаҳон аз рӯи ММД=
|ММД ба сари аҳолӣ=
|Пули миллӣ=[[евро]]
|Домен=[[.es]]
|Коди телефон=34
|Соат=
|Эзоҳот=
}}

'''Испониё''' ({{lang-es|España}}), номи расмӣ '''Подшоҳии Испониё''' ({{lang-es|Reino de España}}) — кишварест, ки дар қисми ғарбии қитъаи [[Аврупо]] ва қисман дар қитъаи [[Африқо]] мавқеъ гирифтааст. Пойтахти Испониё, шаҳри [[Мадрид]] мебошад. Узви [[Иттиҳоди Аврупо]] ва [[НАТО]] аст.
Испониё қисми зиёди (80%) нимҷазираи Иберия ва инчунин ҷазираҳои Канар ва Балеар муттаҳид мекунад. Масоҳати умумии Испониё - 504,782 км²  (дар якҷоягӣ бо минтақаҳои хурди соҳибихтиёрии соҳили Африқо, шаҳрҳои Сеута ва Мелилла) ташкил медиҳад. Испониё, чаҳорумин калонтарин кишвар дар Аврупо (пас аз Русия, Укроин ва Фаронса) аст. 
== Таърих ==
Таърихи Испониё ҳазорсолаҳо идома дорад. Ҷазираи Иберия аз замонҳои хеле қадим маҳалли зисти одамон буд. Дар замони бостон, қабилаҳои [[Иберҳо|ибериҳо]] ва [[келтҳо]] дар он зиндагӣ мекарданд. Инчунин, финикиҳо, юнониҳо ва карфагениҳо дар соҳилҳои Испониё нуқтаҳои тиҷоратӣ ташкил карданд. Дар [[Соли 218 п.м.|соли 218]] пеш аз милод, [[Руми Бостон|Рум]] ба ишғол кардани Иберия оғоз намуда, онро ба музофоти Ҳиспания табдил дод. Ин минтақа барои империяи Рум аҳамияти калоне дошт. Пас аз суқути Рум дар асри 5, Испониё зери ҳукмронии Висиготҳо буд, то он даме ки [[Мусулмон|мусалмонон]] дар соли 711 онро ишғол карданд. Дар натиҷа, Испониё ба қисми хилофати Ал-Андалус табдил ёфт, ки он як маркази муҳими илм ва фарҳанги он давр буд. Дар ҳамин вақт, шоҳигариҳои насронӣ дар шимол маъракаи барқарор кардани ҳудудҳоро, бо номи [[Реконкиста]], оғоз карданд.

Дар соли 1492, маъракаи Реконкиста бо фатҳи [[Ғарнота|Гранада]], охирин қалъаи мусалмонон, ба анҷом расид. Ҳамон сол, [[Христофор Колумб]], бо дастгирии шоҳони Испониё, ба Амрико сафар кард, ки оғози давраи қудрати ҷаҳонии Испониё гардид. Дар асрҳои 16 ва 17, Испониё яке аз бузургтарин империяҳои ҷаҳон шуд, ки қисматҳои Аврупо, Амрико, Осиё ва Африқоро идора мекард. Бо вуҷуди сарватмандии калон, Испониё аз сабаби ихтилофоти мазҳабӣ ва ҷангҳо бо кишварҳои [[Калисои протестантӣ|протестантӣ]] заиф шуд. Дар асри 18, сулолаи Бурбонҳо ҳукмронии Испониёро ба даст гирифтанд ва кӯшиш карданд кишварро ислоҳ ва мустаҳкам кунанд. Вале, бо аз даст рафтани бисёре аз мустамликаҳои Амрико дар асри 19, қудрати Испониё коҳиш ёфт.

Дар асри 20, Испониё давраи душвореро аз сар гузаронд, ки ҷангҳои дохилӣ ва нооромии сиёсии зиёде дошт. [[Соли 1936]] ҷанги шаҳрвандӣ сар зад, ки ба суқути ҷумҳурӣ ва қудрат гирифтани [[Франсиско Франко]] овард. Ӯ то соли 1975 диктатор боқӣ монд. Пас аз марги Франко, Испониё ба низоми [[Мардумсолорӣ|демократӣ]] гузашт. Дар соли 1978 конститутсияи нав қабул карда шуд, ки Испониёро ба як давлати монархияи порлумонӣ табдил дод. 

Дар ин давра, гурӯҳи ҷудоихоҳ бо номи ЭТА (Euskadi Ta Askatasuna), ки барои истиқлолияти минтақаи [[Баскҳо]] фаъолият мекард, бо амалҳои зӯроварӣ ва теруристӣ маъруф шуд, то он ки соли 2011 фаъолияти худро қатъ кард.

Соли 1986, Испониё узви [[Иттиҳоди Аврупо]] шуд ва иқтисоди кишвар рушд кард, гарчанде дар баъзе давраҳо бо мушкилоте, ба мисли бӯҳрони иқтисодии соли 2008, рӯ ба рӯ гардид.

Дар даҳсолаи охир, баҳси ҷудоихоҳии [[Каталуния]], бахусус эълони яктарафаи истиқлолияти он дар соли 2017, боиси буҳрони сиёсӣ шуд.

Имрӯз, Испониё ҳамчун як кишвари пешрафта шинохта мешавад. Дар он фарҳанг ва таърих бо ҳам омезиш ёфтаанд ва ба як қисми муҳими мероси ҷаҳонӣ табдил ёфтаанд. Испониё ҳам дар гузашта ва ҳам имрӯз дар Аврупо ва ҷаҳон нақши муҳим мебозад.

== Сиёсат ва ҳукумат ==

== Бахшбандии кишварӣ == 
Испониё [[Давлати унитарӣ|давлати воҳиди унитарӣ]] мебошад. Воҳиди асосии маъмурию ҳудудӣ дар Испониё ҷамоати худ''мухтор'' ( ''вилояти мухтор'', {{Lang-es|comunidad autónoma}}   ) &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://en.pons.com/translate?q=comunidad&amp;l=enes&amp;in=&amp;lf=es|title=comunidad {{!}} Spanish » English {{!}} PONS|publisher=en.pons.com|accessdate=2016-07-16}}&lt;/ref&gt; аст. Айни замон дар кишвар 17 вилоятҳои мухтор, дар ҳоле, ки Кишвари Баскҳо, Каталония, Наварра, Галисия ва [[Андалусия|Адалусия]] мухторияти васеъ доранд.

Ташаккули ҷамоатҳои мустақил дар Конститутсияи соли 1978 пешбинӣ шудааст (аз ҷумла, моддаи 152.1 заминаи институтсионалии ин ҷамъиятҳои мухторро муқаррар мекунад - Ассамблеяи қонунгузорӣ (маҷлис), ки бо  раъйи умумӣ интихоб шудааст, Шӯрои Ҳукумат бо вазифаҳои кори иҷроия ва Раиси ҷамоати мухтор, ки Ассамблеяи қонунгузорӣ интихоб кардааст. Маъмулан, қаламравҳои онҳо бо ҳам мувофиқат мекунанд, сарҳадҳои вилоятҳо дар доираи минтақаҳои таърихӣ, гарчанде ки баъзе аз ҷамоатҳо ташаккули маҳаллии хешро танҳо пас аз гузариш ба демократия оғоз намуданд (мисол - Мадрид, Риоҷа).
 
Ҷамоатҳои мухтор (Вилоятҳои мухтор) оинномаҳои худро доранд; ҳукуматҳои ҷамоатҳо қудратро бо ҳукумати марказӣ мубодила мекунанд. Мақомоти намояндагии ҷамоатҳои мухтор парлумонҳо мебошанд ( ''Parlamento'' ), дар Астурия - ҳукумати генералӣ ( ''Junta General'' ), дар Мурсия, Экстремадура ва Мадрид - маҷлисҳо ( ''Асамблеа'' ), дар Арагон, Кастилия-ла-Манч, Кастилия-Леоне ва Валенсия - палатаҳо ( ''cortes)'' ). Мақомоти иҷроия - ҳукуматҳо (''Gobierno'' ), дар Галисия, Экстремадура, Кастилия-ла-Манш, Кастилия-Леон - идораҳо ( ''Junta''), дар Арагон ва Наварра - вакилон ( ''Diputación'' ), дар [[Андалусия]], Астурия ва Валенсия - шӯроҳо ( ''Consejo'' ), ҳар яке аз ин мақомоти иҷроия аз раис (''Presidente'' ) ва мушовирон ( ''Consejero'' ) иборат аст.

Ҷамоатҳои мухтор дар навбати худ, ба '''музофотҳо''' тақсим мешаванд (''provincias'') - ки ҳамагӣ 50-то аст ва ду шаҳри ба ном шаҳри мухтор (''ciudades autónomas'') дар [[Африқо]] - Сеуту ва Мелиля. Мақомоти намояндагии музофотҳо шӯрои музофотҳо (''Diputación provincial''), мақомоти иҷроия - ҳукуматдории ҳукумат мебошанд (''Junta de Gobierno''), ки аз раис (''Presidente'') ва аъзои шӯро (''Vocal'') иборатанд.

Вилоятҳои мухтор дар навбати худ ба  '''комаркҳо'''  (ноҳияҳо, ё минтақаҳо) тақсим мешаванд, айни замон дар Испониё шумораи комаркҳо 324 аст &lt;ref&gt;[http://digital.csic.es/handle/10261/42537 SEIS.net: Sistema español de información de suelos en Internet]&lt;/ref&gt;. '''Комаркҳо''', дар навбати худ, ба воҳидҳои маъмурию ҳудудии сатҳи поёнӣ - '''мунисипалитетҳо''', деҳаҳои алоҳида ва ҳатто маҳаллаҳо дар дохили маҳалҳои аҳолинишин тақсим карда мешаванд. Дар Испониё зиёда аз 8 ҳазор мунисипалитет мавҷуд аст. Мақоми намояндагии мунисипалитет  шӯрои шаҳр ё мақомоти иҷроияи шаҳрдорӣ ( {{Lang-es|Ayuntamiento}}, иҷроия - шӯрои маҳаллии ҳокимият ( {{Lang-es|Junta de Gobierno Local}}), ки аз ''Раис''({{Lang-es|alcalde}}) ва аъзои шӯро ''Вокал''  ({{Lang-es|Vocal}} иборат аст.
  
== Ҷамоатҳои худмухтори (вилоятҳои) Испания ==
{{асосӣ|Тақсимоти маъмурии Испания}}
* [[Андалусия|Andalucia]] (Andalucía), масоҳат - 87.268 км², пойтахт - [[Севиля]] 
* Арагон (Aragón), масоҳат - 47 719 км², пойтахт - [[Сарагоса]] 
* Астурия (Principado de Asturias), масоҳат - 10 604 км², пойтахт [[Овиедо]]. 
* [[Ҷазираҳои Балеар|Ҷазираҳои]] Балеар (Islas Baleares), масоҳат - 4992 км², пойтахт - [[Палма де Малйорка]] 
* Валенсия (Comunidad Valenciana), масоҳат - 23,255 км², пойтахт - [[Валенсия (шаҳр)|Валенсия]] 
* Галисия (Galicia), масоҳат - 29 574 км², пойтахт - [[Сантяго де Компостела]] 
* Ҷазираҳои Канар  (Islas Canarias), масоҳат - 7447 км², пойтахт - Лас Палмас де Гран Канария, Санта Крус де Тенерифе 
* Кантабрия (Cantabria), масоҳат - 5321 км², пойтахт - [[Сантандер]] 
* Кастиллйа-Ла Манча (Castilla-La Mancha), масоҳат - 79 463 км², пойтахт - [[Толедо]] 
* Кастиллйа-Леон (Castilla y León), масоҳат - 94,223 км², , пойтахт - [[Валйадолид]] 
* Каталония (Cataluña), масоҳат - 32 114 км², пойтахт - [[Барселона]] 
* Мадрид (Мадрид, бо ҳуқуқик вилояти мухтор), масоҳат - 8,028 км², пойтахт [[Мадрид]]  
* Мурсия (Región de Murcia), масоҳат -11,313 км², пойтахт - [[Мурсия]]
* Наварра (Navarra), масоҳат - 10 391 км², пойтахт - [[Памплона]]  
* Риоҷа (La Rioja), масоҳат - 5045 км², пойтахт - [[Логронйо]] 
* Кишвари Баскҳо (País Vasco), масоҳат - 7234 км², пойтахт - [[Витория]] 
* Экстремадура (Extremadura), масоҳат - 41 634 км², пойтахт [[Мерида]].

== Ҷуғрофия ==

== Иқтисодёт ==
Иқтисоди Испания дар соли 2022 бо [[Маҷмӯъи маҳсулоти дохилӣ|ММД]] тақрибан 1,4 триллион евро (14-ум дар ҷаҳон) яке аз бузургтаринҳо дар Иттиҳоди Аврупо мебошад. Сайёҳӣ як бахши муҳим боқӣ мемонад, ва дар давоми соли 2019 Испания зиёда аз 83 миллион сайёҳро қабул кард — яке аз баландтарин нишондиҳандаҳо дар ҷаҳон. Дар бахши кишоварзӣ, Испания ҳамчун бузургтарин истеҳсолкунандаи равғани [[зайтун]] ва яке аз пешсафони содироти шароб шинохта мешавад. Истеҳсоли саноатӣ бештар ба [[мошинсозӣ]], [[Бофандагӣ|нассоҷӣ]] ва маводи сохтмонӣ мутамарказ аст. Испания инчунин як бозигари муҳим дар энергетика буда, пешрафтҳои назаррас дар энергияи барқароршаванда, аз ҷумла бодӣ ва офтобӣ, ба даст овардааст. Бо вуҷуди пешрафтҳо, Испания пас аз бӯҳрони молиявии соли 2008 мушкилоти бекории баландро таҷриба кард, ки то имрӯз талабот ба ислоҳоти бозори меҳнат вуҷуд дорад.

==Аҳолӣ==

=== Шаҳрҳо ===
{{асосӣ|Шаҳрҳои Испания}}
Шаҳрҳои бузургтарини Испания:
* [[Мадрид]];
* [[Барселона]];
* [[Валенсия (шаҳр)|Валенсия]];
* [[Севиля]];
* [[Сарагоса]];
* [[Малага]].

&lt;gallery&gt;
Palacio de Comunicaciones - 07.jpg|Мадрид
Pont Triana.jpg|Севиля
Vista de Santa Cruz de Tenerife.png|Санта-Крус-де-Тенерифе
Las Palmas de Gran Canaria-Panoramic view over the city.jpg|Лас-Палмас-де-Гран-Канария
Torre de Hércules - DivesGallaecia2012-62.jpg|Ла-Коруня
Ciudad de Burgos.jpg|Бургос
Акс:Toledo Skyline Panorama, Spain - Dec 2006.jpg|Толедо
Акс:Cathedral palma mallorca spain 01 2007 08 15.jpg|Палма-де-Мальорка
&lt;/gallery&gt;

== Фарҳанг ва маориф==

== Инҷоро ҳам бингарӣд ==
{{Умуми}} 
== Сарчашма == 
* [http://lenta.ru/articles/2012/05/29/spainincrisis/ Конец «вечного двигателя». Сильнейший финансовый кризис добрался до Испании]


== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{ПБ}}
{{Кишварҳои Иттиҳоди Аврупо}}
{{Аврупо}}
{{Испания-ҷуғ-нопурра}}

[[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо]]
[[Гурӯҳ:Испания]]
[[Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ]]</text>
      <sha1>gs366eareba4i5cnjrk4arccd3wm0ml</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи гргонҷ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>24451</id>
    <redirect title="Фурудгоҳи байналмилалии Урганч" />
    <revision>
      <id>1474262</id>
      <parentid>1359457</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T07:21:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Andre Engels</username>
        <id>98</id>
      </contributor>
      <comment>Тағйири масир ба [[Фурудгоҳи байналмилалии Урганч]]</comment>
      <origin>1474262</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="72" sha1="rpcv8ysj72ze34e9jzwyxu00pihelny" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Фурудгоҳи байналмилалии Урганч]]</text>
      <sha1>rpcv8ysj72ze34e9jzwyxu00pihelny</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи Байн‌алмиллалии Бухоро</title>
    <ns>0</ns>
    <id>32612</id>
    <redirect title="Фурудгоҳи байналмилалии Бухоро" />
    <revision>
      <id>1474263</id>
      <parentid>1357012</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T07:22:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Andre Engels</username>
        <id>98</id>
      </contributor>
      <comment>Тағйири масир ба [[Фурудгоҳи байналмилалии Бухоро]]</comment>
      <origin>1474263</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="72" sha1="knvc3r2kbrtdno9rj7repgfpim008k7" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Фурудгоҳи байналмилалии Бухоро]]</text>
      <sha1>knvc3r2kbrtdno9rj7repgfpim008k7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мадиброҳим Норматов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>42327</id>
    <revision>
      <id>1474216</id>
      <parentid>1369974</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T19:02:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32077-18</username>
        <id>131729</id>
      </contributor>
      <origin>1474216</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6790" sha1="5vs08kb2j13x4jfprekgv40p9vdxomg" xml:space="preserve">{{Олим
|ном               =  
|номи аслӣ         = Мадиброҳим Норматов
|тасвир            = 
|бар               = 
|тавсифи тасвир    = 
|таърихи таваллуд    = 1.02.1938
|зодгоҳ            = {{Зодгоҳ|ноҳияи Ашт}}, [[ҶШС Тоҷикистон]]   
|таърихи даргузашт        = 1.11.2019 
|маҳалли даргузашт      = Душанбе 
|шаҳрвандӣ         = {{Парчам|Тоҷикистон}}
|фазои илмӣ        = фиолология 
|ҷойҳои кор        = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] 
|дараҷаи илмӣ      = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои филология}}
|унвонҳои илмӣ     = {{Унвонҳои илмӣ ||0}}
|алма-матер        = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] 
|роҳбари илмӣ      = 
|шогирдони маъруф  = 
|маъруф ба         = 
|мукофоту ҷоизаҳо  = «[[Аълочии маорифи Тоҷикистон]]», [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] ([[1997]]). медалҳои «Барои меҳнати шуҷоатнок», «Ветерани меҳнат»
|имзо              = 
|бари имзо         = 
|сайт              = 
|викитека          = 
|викианбор         = 
}}
'''Мадиброҳим Норматов''' — ([[1 феврал]]и соли [[1938]]  [[ноҳияи Ашт]]) — доктори илмҳои филолгия (1998), профессори кафедраи забони адабии муосири тоҷикӣ [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]. [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] (1997). 
== Зиндагинома ==
Мадиброҳим Норматов хатмкардаи  [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон]] ва аспирантураи он (1966). Аз соли 1961 устоди [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]: ассистент, муаллим, муаллими калон ва аз соли 1968 дотсент то ҳол. Дар давоми фаъолияти  илмию омӯзгорӣ зиёда аз 80 мақола ва барои донишҷӯён маводи илмию методии худро дар саҳифаҳои маҷаллаву рӯзномаҳо ва маҷмӯаҳои илмӣ ва илмиву оммавӣ ба табъ расонидааст.  Дорандаи нишони сарисинагии «Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон», медалҳои «Барои меҳнати шуҷоатнок», «Ветерани меҳнат» ва инчунин чандин ифтихорномаҳои Донишгоҳи миллии Тоҷикистон мебошад. 1 соли 2019 дар шаҳри Душанбе забоншиноси маъруф, профессор Мадиброҳим Норматов дар синни 81 солагӣ аз олам даргзашт.Соҳиби 5 фарзанд.&lt;ref name=&quot;pressa.tj&quot;&gt;{{Cite web|url=https://pressa.tj/tajikistan/zabonshinos-madibroҳim-normatov-darguzasht/|title=Забоншинос Мадиброҳим Норматов даргузашт|author=|website=www.pressa.tj|date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2020-05-31}}&lt;/ref&gt;.

== Фаъолияти илмӣ ==
М. Норматов нахуст соли 1991-ум ва бо сабаби эҳтиёҷи зиёди хонандагон такроран соли 2008-ум китоби «Таҳлили синтаксисӣ ва навъҳои он»-ро ба нашр расонид. Китобҳое, чун «Муқаддимаи забоншиносӣ» ва «Забоншиносии умумӣ» (дар ҳаммуаллифӣ бо профессор Ф. Қ. Зикриёев) аз ҷумлаи ҳамин гуна асарҳоянд, ки ҳар ду бино ба эҳтиёҷмандии сахти толибилмони макотиби олӣ ду маротиба ба нашр расидаанд. аз ҷониби ӯ як даста рисолоти илмиву таълимии марбут ба наҳви ҷумлаҳои содаву мураккаб ба нашр расонида шуда, осоре чун «Омӯзиши ҷумлаҳои содаи яктаркиба», «Усули таҳлили синтаксисӣ», «Ҷумлаҳои сода дар забони адабии ҳозираи тоҷик», «Таҳлили синтаксисӣ ва навъҳои он», «Муқаддимаи забоншиносӣ», «Забоншиносии умумӣ», «Забони адабии муосири тоҷик» (синтаксис) ва даҳҳо мақолаҳои илмии ба масоили мухталифи забоншиносии тоҷик бахшидашуда ба дасти хонандаи тоҷик расид.&lt;ref name=&quot;pressa.tj&quot;/&gt;
== Осори илмӣ ==
* Муқаддимаи забоншиносӣ. - Душанбе: «Маориф», 1995.- 172 с.; Душанбе: «Матбуот», 2006.- 240 с.;
* Забоншиносии умумӣ. - Душанбе: «Маориф», 1991.- 160 с.; Душанбе:  «Матбуот», 2007.- 256 с.; 
* Ҷумлаҳои сода дар забони адабии ҳозираи тоҷик. - Душанбе: «Матбуот», 2001.- 184 с.; 
* Таҳлили синтаксисӣ ва намудҳои он. - Душанбе: «Матбуот», 2008.- 148 с.;   
* Забони адабии ҳозираи тоҷик (Синтаксис). - Душанбе: «Матбуот», 2011.- 324 с.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://philol.tnu.tj/tj/kafedrai-zaboni-muosiri-to-ik/|title=Кафедраи забони адабии муосири тоҷикӣ, Мадиброҳим Норматов|author=|website=www.philol.tnu.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-05-24|archivedate=2020-09-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200928125119/https://philol.tnu.tj/tj/kafedrai-zaboni-muosiri-to-ik/}}&lt;/ref&gt;

== Пайвандҳо ==
* [http://philol.tnu.tj/Sadorat.htm факултаи филогияи тоҷик]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>5vs08kb2j13x4jfprekgv40p9vdxomg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474218</id>
      <parentid>1474216</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T19:19:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdullo0300</username>
        <id>131732</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Исправлена опечатка</comment>
      <origin>1474218</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6864" sha1="8mkq6gy4f3tsgipeeu6xdzzwj8y5bvm" xml:space="preserve">{{Олим
|ном               = 
|номи аслӣ         = Мадиброҳим Норматов
|тасвир            =
|бар               = 
|тавсифи тасвир    = 
|таърихи таваллуд    = 1.02.1938
|зодгоҳ            = {{Зодгоҳ|ноҳияи Ашт}}, [[ҶШС Тоҷикистон]]   
|таърихи даргузашт        = 1.11.2019 
|маҳалли даргузашт      = Душанбе 
|шаҳрвандӣ         = {{Парчам|Тоҷикистон}}
|оила              = 5 фарзанд(2 писар ва 3 духтар)
|фазои илмӣ        = фиолология 
|ҷойҳои кор        = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] 
|дараҷаи илмӣ      = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои филология}}
|унвонҳои илмӣ     = {{Унвонҳои илмӣ ||0}}
|алма-матер        = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] 
|роҳбари илмӣ      = 
|шогирдони маъруф  = 
|маъруф ба         = 
|мукофоту ҷоизаҳо  = «[[Аълочии маорифи Тоҷикистон]]», [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] ([[1997]]). медалҳои «Барои меҳнати шуҷоатнок», «Ветерани меҳнат»
|имзо              = 
|бари имзо         = 
|сайт              = 
|викитека          = 
|викианбор         = 
}}
'''Мадиброҳим Норматов''' — ([[1 феврал]]и соли [[1938]]  [[ноҳияи Ашт]]) — доктори илмҳои филолгия (1998), профессори кафедраи забони адабии муосири тоҷикӣ [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]. [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] (1997).

== Зиндагинома ==
Мадиброҳим Норматов хатмкардаи  [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон]] ва аспирантураи он (1966). Аз соли 1961 устоди [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]: ассистент, муаллим, муаллими калон ва аз соли 1968 дотсент то ҳол. Дар давоми фаъолияти  илмию омӯзгорӣ зиёда аз 80 мақола ва барои донишҷӯён маводи илмию методии худро дар саҳифаҳои маҷаллаву рӯзномаҳо ва маҷмӯаҳои илмӣ ва илмиву оммавӣ ба табъ расонидааст.  Дорандаи нишони сарисинагии «Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон», медалҳои «Барои меҳнати шуҷоатнок», «Ветерани меҳнат» ва инчунин чандин ифтихорномаҳои Донишгоҳи миллии Тоҷикистон мебошад. 1 соли 2019 дар шаҳри Душанбе забоншиноси маъруф, профессор Мадиброҳим Норматов дар синни 81 солагӣ аз олам даргзашт.Соҳиби 5 фарзанд.&lt;ref name=&quot;pressa.tj&quot;&gt;{{Cite web|url=https://pressa.tj/tajikistan/zabonshinos-madibroҳim-normatov-darguzasht/|title=Забоншинос Мадиброҳим Норматов даргузашт|author=|website=www.pressa.tj|date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2020-05-31}}&lt;/ref&gt;.

== Фаъолияти илмӣ ==
М. Норматов нахуст соли 1991-ум ва бо сабаби эҳтиёҷи зиёди хонандагон такроран соли 2008-ум китоби «Таҳлили синтаксисӣ ва навъҳои он»-ро ба нашр расонид. Китобҳое, чун «Муқаддимаи забоншиносӣ» ва «Забоншиносии умумӣ» (дар ҳаммуаллифӣ бо профессор Ф. Қ. Зикриёев) аз ҷумлаи ҳамин гуна асарҳоянд, ки ҳар ду бино ба эҳтиёҷмандии сахти толибилмони макотиби олӣ ду маротиба ба нашр расидаанд. аз ҷониби ӯ як даста рисолоти илмиву таълимии марбут ба наҳви ҷумлаҳои содаву мураккаб ба нашр расонида шуда, осоре чун «Омӯзиши ҷумлаҳои содаи яктаркиба», «Усули таҳлили синтаксисӣ», «Ҷумлаҳои сода дар забони адабии ҳозираи тоҷик», «Таҳлили синтаксисӣ ва навъҳои он», «Муқаддимаи забоншиносӣ», «Забоншиносии умумӣ», «Забони адабии муосири тоҷик» (синтаксис) ва даҳҳо мақолаҳои илмии ба масоили мухталифи забоншиносии тоҷик бахшидашуда ба дасти хонандаи тоҷик расид.&lt;ref name=&quot;pressa.tj&quot;/&gt;
== Осори илмӣ ==
* Муқаддимаи забоншиносӣ. - Душанбе: «Маориф», 1995.- 172 с.; Душанбе: «Матбуот», 2006.- 240 с.;
* Забоншиносии умумӣ. - Душанбе: «Маориф», 1991.- 160 с.; Душанбе:  «Матбуот», 2007.- 256 с.; 
* Ҷумлаҳои сода дар забони адабии ҳозираи тоҷик. - Душанбе: «Матбуот», 2001.- 184 с.; 
* Таҳлили синтаксисӣ ва намудҳои он. - Душанбе: «Матбуот», 2008.- 148 с.;   
* Забони адабии ҳозираи тоҷик (Синтаксис). - Душанбе: «Матбуот», 2011.- 324 с.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://philol.tnu.tj/tj/kafedrai-zaboni-muosiri-to-ik/|title=Кафедраи забони адабии муосири тоҷикӣ, Мадиброҳим Норматов|author=|website=www.philol.tnu.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-05-24|archivedate=2020-09-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200928125119/https://philol.tnu.tj/tj/kafedrai-zaboni-muosiri-to-ik/}}&lt;/ref&gt;

== Пайвандҳо ==
* [http://philol.tnu.tj/Sadorat.htm факултаи филогияи тоҷик]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>8mkq6gy4f3tsgipeeu6xdzzwj8y5bvm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474219</id>
      <parentid>1474218</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T19:19:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Abdullo0300</username>
        <id>131732</id>
      </contributor>
      <origin>1474219</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6899" sha1="62tqri653xngnnp2sxuptkf7d64w9q6" xml:space="preserve">{{Олим
|ном               = 
|номи аслӣ         = Мадиброҳим Норматов
|тасвир            =
|бар               = 
|тавсифи тасвир    = 
|таърихи таваллуд    = 1.02.1938
|зодгоҳ            = {{Зодгоҳ|ноҳияи Ашт}}, [[ҶШС Тоҷикистон]]   
|таърихи даргузашт        = 1.11.2019 
|маҳалли даргузашт      = Душанбе 
|шаҳрвандӣ         = {{Парчам|Тоҷикистон}}
|оила              = 5 фарзанд(2 писар ва 3 духтар)
|фазои илмӣ        = фиолология 
|ҷойҳои кор        = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] 
|дараҷаи илмӣ      = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои филология}}
|унвонҳои илмӣ     = {{Унвонҳои илмӣ ||0}}
|алма-матер        = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] 
|роҳбари илмӣ      = 
|шогирдони маъруф  = 
|маъруф ба         = 
|мукофоту ҷоизаҳо  = «[[Аълочии маорифи Тоҷикистон]]», [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] ([[1997]]). медалҳои «Барои меҳнати шуҷоатнок», «Ветерани меҳнат»
|имзо              = 
|бари имзо         = 
|сайт              = 
|викитека          = 
|викианбор         = 
}}
'''Мадиброҳим Норматов''' — ([[1 феврал]]и соли [[1938]]  [[ноҳияи Ашт]]) — доктори илмҳои филолгия (1998), профессори кафедраи забони адабии муосири тоҷикӣ [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]. [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] (1997).

== Зиндагинома ==
Мадиброҳим Норматов хатмкардаи  [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон]] ва аспирантураи он (1966). Аз соли 1961 устоди [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]: ассистент, муаллим, муаллими калон ва аз соли 1968 дотсент то ҳол. Дар давоми фаъолияти  илмию омӯзгорӣ зиёда аз 80 мақола ва барои донишҷӯён маводи илмию методии худро дар саҳифаҳои маҷаллаву рӯзномаҳо ва маҷмӯаҳои илмӣ ва илмиву оммавӣ ба табъ расонидааст.  Дорандаи нишони сарисинагии «Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон», медалҳои «Барои меҳнати шуҷоатнок», «Ветерани меҳнат» ва инчунин чандин ифтихорномаҳои Донишгоҳи миллии Тоҷикистон мебошад. 1 соли 2019 дар шаҳри Душанбе забоншиноси маъруф, профессор Мадиброҳим Норматов дар синни 81 солагӣ аз олам даргзашт.Соҳиби 5 фарзанд (3 духтар ва 2 писар).&lt;ref name=&quot;pressa.tj&quot;&gt;{{Cite web|url=https://pressa.tj/tajikistan/zabonshinos-madibroҳim-normatov-darguzasht/|title=Забоншинос Мадиброҳим Норматов даргузашт|author=|website=www.pressa.tj|date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2020-05-31}}&lt;/ref&gt;.

== Фаъолияти илмӣ ==
М. Норматов нахуст соли 1991-ум ва бо сабаби эҳтиёҷи зиёди хонандагон такроран соли 2008-ум китоби «Таҳлили синтаксисӣ ва навъҳои он»-ро ба нашр расонид. Китобҳое, чун «Муқаддимаи забоншиносӣ» ва «Забоншиносии умумӣ» (дар ҳаммуаллифӣ бо профессор Ф. Қ. Зикриёев) аз ҷумлаи ҳамин гуна асарҳоянд, ки ҳар ду бино ба эҳтиёҷмандии сахти толибилмони макотиби олӣ ду маротиба ба нашр расидаанд. аз ҷониби ӯ як даста рисолоти илмиву таълимии марбут ба наҳви ҷумлаҳои содаву мураккаб ба нашр расонида шуда, осоре чун «Омӯзиши ҷумлаҳои содаи яктаркиба», «Усули таҳлили синтаксисӣ», «Ҷумлаҳои сода дар забони адабии ҳозираи тоҷик», «Таҳлили синтаксисӣ ва навъҳои он», «Муқаддимаи забоншиносӣ», «Забоншиносии умумӣ», «Забони адабии муосири тоҷик» (синтаксис) ва даҳҳо мақолаҳои илмии ба масоили мухталифи забоншиносии тоҷик бахшидашуда ба дасти хонандаи тоҷик расид.&lt;ref name=&quot;pressa.tj&quot;/&gt;
== Осори илмӣ ==
* Муқаддимаи забоншиносӣ. - Душанбе: «Маориф», 1995.- 172 с.; Душанбе: «Матбуот», 2006.- 240 с.;
* Забоншиносии умумӣ. - Душанбе: «Маориф», 1991.- 160 с.; Душанбе:  «Матбуот», 2007.- 256 с.; 
* Ҷумлаҳои сода дар забони адабии ҳозираи тоҷик. - Душанбе: «Матбуот», 2001.- 184 с.; 
* Таҳлили синтаксисӣ ва намудҳои он. - Душанбе: «Матбуот», 2008.- 148 с.;   
* Забони адабии ҳозираи тоҷик (Синтаксис). - Душанбе: «Матбуот», 2011.- 324 с.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://philol.tnu.tj/tj/kafedrai-zaboni-muosiri-to-ik/|title=Кафедраи забони адабии муосири тоҷикӣ, Мадиброҳим Норматов|author=|website=www.philol.tnu.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-05-24|archivedate=2020-09-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200928125119/https://philol.tnu.tj/tj/kafedrai-zaboni-muosiri-to-ik/}}&lt;/ref&gt;

== Пайвандҳо ==
* [http://philol.tnu.tj/Sadorat.htm факултаи филогияи тоҷик]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Филологони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>62tqri653xngnnp2sxuptkf7d64w9q6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Руми Бостон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>56636</id>
    <revision>
      <id>1474217</id>
      <parentid>1469507</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T19:06:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474217</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16919" sha1="scisdqqs596vyjgsvzmou4dmhqemzlv" xml:space="preserve">[[Акс:Vexilloid of the Roman Empire.svg|thumb|300px|Нишони Руми Бостон]]
[[Акс:Roman Republic Empire map.gif|300px|thumb|Ҳудуди Рум ва заминҳое ки дар давраҳои бостонӣ зери назорати ӯ буданд.]]
'''Руми Бостон''' ({{lang-it|Civiltà romana}}) — яке аз тамаддунҳои пешқадами бостонии ҷаҳонӣ, давлати [[бузург]]тарини давраи бостон, ки номи худро аз номи шаҳри асосӣ (''Roma'' — [[Рум]]) гирифт, ва бояд ёдовард шуд, ки шаҳри [[Рум]] аз номи бунёдгари худ — [[Ромул ва Рем|Ромул]] ([[забони лотинӣ|лотинӣ]]. Romulus) ном гирифт. Маркази [[Рум]] дар ҳамвории ботлоқзор воқеъ гашт, ки бо пуштаҳо иҳота шуда буд. Таъсири муъайян ба тамаддуни Руми Бостон фарҳанги қабоили этрускҳо ва [[Юнони Бостон|юнониҳои бостонӣ]] расонид. Қуллаи баланди бузургии Руми Бостон ба қарнҳои II п. м. рост меояд, ҳамон вақте, ки зери таъсири ин имперотурӣ фазои давлатҳои имрӯза аз [[Шотландия]] дар шимол то [[Эфиопия]] дар ҷануб, [[Эрон]] дар шарқ то [[Пуртуғол]] дар ғарб афтода буданд.
Ба замони имрӯза, фарҳанги Руми Бостон, ҳуқуқи румӣ, баъзе шаклҳои меъморӣ, тоқ, гунбад ва бисёр навигариҳои дигар тақдим намоид (мисол, чархи обӣ, осиёби обӣ). Масеҳият, ҳамчун дин дар ҳудуди Имперотурии Руми Бостон пайдо шуд. Забони расмии ин давлат [[забони лотинӣ]] буд. Дин дар ҳудуди ин давра бештар чандхудоӣ буд. Нишони ғайрирасмии Руми Бостон, Уқоби заррин (''aquila'') ва пас аз пазириши масеҳият [[лабарум]] ({{lang-la|Labarum}})&lt;ref&gt;[http://dvorlat.ru/index.php?a=term&amp;d=1&amp;t=45799 Лабарум. Латино-Русский словарь]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; (парчаме, ки Имперотур Қустантин барои сарбозони худ тасдиқ кард) бо хризма (туғрои Исо — бо ҳарфҳои пайвасти Хи ва Ро) буд.

== Таърих ==
[[Акс:Capitoline she-wolf Musei Capitolini MC1181.jpg|left|thumb|left|180px|Мувофиқи қисса, [[Рум]]ро [[соли 753 п.м.]] [[Ромул ва Рем]], бунёд карданд, ки онҳоро [[Гург (ҷонвар)|гург]] ба воя расондааст.]]

Давраҳои Руми Қадимро ба се гурӯҳи ҳукмронии сиёсӣ ва иҷтимоӣ тақсим кардан мумкин аст: аз давлати шоҳӣ, ки давраи аввали ҳукмронӣ ибтидо мегирад то давраи анҷом ёфтани шоҳаншоҳии бузург.

* Давраи шоҳии Руми Қадим ([[соли 754 п.м.|754]]/[[соли 753 п.м.|753]] — [[соли 510 п.м.|510]]/[[соли 509 п.м.|509]]).
* Ҷумҳурӣ ([[соли 510 п.м.|510]]/[[соли 509 п.м.|509]] — [[соли 30 п.м.|30]]/[[соли 27 п.м.|27]])
** [[Давраи ибтидои Ҷумҳурии Руми Қадим]] (509—265 п.м.)
** [[Давраи анҷоми Ҷумҳурии Руми Қадим]] (264-27 п.м.)
* [[Руми шоҳаншоҳӣ]] ([[соли 30 п.м.|30]]/[[соли 27 п.м.|27]] — [[соли 476|476]])
** [[Давраи ибтидои Руми шоҳаншоҳӣ]]. [[Принципат]] ([[соли 30 п.м.|30]]/[[соли 27 п.м.|27]] — [[соли 235|235]])
** [[Бӯҳрони Руми шоҳаншоҳӣ асри III]] ([[соли 235|235]]—[[соли 284|284]])
** [[Давраи анҷоми Руми шоҳаншоҳӣ]]. ([[соли 284|284]]—[[соли 476|476]])

Дар давраҳои шоҳӣ Рум давлати хӯрд буд ва ҳудуди як қисми [[Латсия]]ро ишғол мекард, ки қабилаҳои лотинҳо сукунат мекарданд. Давраи ибтидои Ҷумҳурии Руми Қадим, Рум ҳудуди замини худро хеле зиёд кард ба туфайли ҷангҳои бисёр. Пас аз ҷанги якум Рум бе тақсимот дар нимҷазираи Аппенин (Penisola appenninica, [[Итолиё]]и имрӯза) ҳукмронӣ мекард. Пас аз забт кардани Итолиё Рум нақши асосиро дар сиёсати байн давлатҳои баҳри Миёназамин иҷро мекардад ва ин гуна рафтор ба ҷанги дигар, бо [[Карфаген]] ки давлати калон буд дучор гардонид. Бо се ҷанг Карфагенро мағлуб карда шаҳрро хароб намуданд. Ҳамон вақт румиҳо ғасби худро ба шарқ ниҳода [[Иллирия]], [[Юнон]], ва пас [[Осиёи Хӯрд]] ва [[Суриё]]ро зери итоати худ гардонданд. Дар асри I п.м. Рум ба як чанд ҷангҳои ғайринзомӣ дучор гашт, ки дар он [[Октавиан Август]] ғолиб баромад ва асосгузори сулолаи [[Юлий-Клавдий]] шуд, аммо сари давлат кам аз як аср ин сулола ҳукмронӣ кардааст. Қуллаи баландтарини шоҳаншоҳии Рум ба давраҳои тинҷӣ рост омад (асри II п.м.), аммо аз асри III сар карда аз сабаби талоши давлат байни сиёсатмадорони Рум ба нохушиҳои сиёсӣ ва иҷтимоӣ оварда расонд. Дар асри IV шоҳаншоҳиро ба ду қисм тақсим карданд ва [[дини насронӣ]] ҳамчун дини давлатӣ дар қаламрави тамоми ҳудуди шоҳаншоҳӣ тасдиқ гардид

Дар асри V шоҳаншоҳии Руми Ғарбӣ бо муҳоҷиршавии қабилаҳои олмонӣ дучор шуд, ки ин ба барҳамхӯрии шоҳаншоҳӣ таъсири сахт расонд. Сарнагун кардани охирин шоҳаншоҳ Ромул-Августула аз ҷониби сарвари қабилаҳои олмонӣ Одоакр [[4 сентябр]]и соли [[476]], расман рӯзи сарнагуни Шоҳаншоҳии Рум ба ҳисоб меравад.

Як қатор тадқиқотчиён, таърихдонони [[ИҶШС]] дар ин самт (С. Л. Утченко) ҳисоб мекарданд, ки Рум тамаддуни аслии худро бунёд кард ва дар он тартиби махсуси баҳодиҳӣ нисбати ҳаёти одамизод ва инкишофёбии ӯ дар ҷамоати Рум дар тулли равиш ва инкишофи таърих.

== Шакли ҳукумат ==
[[Акс:Jean Auguste Dominique Ingres 019.jpg|thumb|left|300px|Ромул, якум Рекс, Акрони ҷоҳил ҷасади ӯро ба калисои Юпитер бурда истодааст. рассом Жан Огюст Доминик Энгр, 1812. Romolo]]
Рекс дар Руми Бостон ҳаками олимартаба ба ҳисоб мерафт ва ӯро (ба ғайр аз Ромул, чун ӯ бунёдгари шаҳр) шоҳзодагон интихоб мекарданд ва авлодони муҳими ҳукмрон, барои ҳукмронии шаҳр. Дар он ҷо сарчашмае вуҷуд надорад, ки ин мансаб аз насл ба насл гузаштани шоҳони чор шоҳи лотинии якум ва мудати се шоҳи этрускҳо. Дар оқибат таърихдонон фикр мекунанд, ки шоҳони бостониро аз рӯи қувва интихоб мекарданд ва тавзеҳ намедиҳанд ки аз рӯи қувваи ҷисмӣ ва ё молиявӣ. Барои таърихдонони бостони фаҳмидани аниқи ваколатдории шоҳон ва сабти он мушкил буд. Баъзе олимони имрӯза фикр мекунанд, ки ин давлати халқӣ ва шоҳ ҳамчун роҳбар буд ва ҳокими мутлақ ба ҳисоб мерафт, аммо дар байни халқ ва Сенат роли ночизро бози мекард ҳамчун роҳбари одӣ барои назорат.

Вақте ки шоҳ фавтид, Рум ба даврае дохил мешуд, ки онро давраи байнишоҳӣ мегуфтанд. Ҳаками олии давлат ба Сенат равона мегашт, то ки Сенат вазифадор буд, ки шоҳи навро ҷустуҷӯ кунад ва дар ин ҳол бо таври машварат яке аз аъзои худи Сенат интихоб мешавад, ба мудати 5 рӯз то ки дар давоми ин вақт ҳукмрони нави Румро интихоб кунад. Пас аз гузаштани ин муҳлат агар аъзои сазовор пайдо нашавад, сенаторҳо ин ваколатро ба дигар сенатор ва ба мудати 5 рӯзи дигар месупоранд ва ин гуна расм то даме давом медод, то ки як ҳукмрони нав интихоб шавад. Пас аз ёфтани як фарди сазовор барои подшоҳӣ ва пазириши ӯ аз ҷониби Сенат, ӯ ба палата дохил мешуд. Кумисиюн метавонист аъзоро қабул кунад ва ё на.

== Низои иҷтимоӣ ==
[[Акс:Cicero Denounces Catiline in the Roman Senate by Cesare Maccari - 3.jpg|thumb|300px|Сарлавҳ: Сисерон Катилинро таъна карда истодааст.]]
Муъомилаи байни асилзодагон ва намояндагони табақаи поёнии аҳолӣ, бениҳоят ҷиддӣ буд. Хонаводаи намояндагони табақаи поёнии аҳолӣ одатан дар пуштаҳо ва берун аз девори шаҳр зиндагӣ мекарданд. Ин норозигӣ соли 494 п.м., 450 п.м., ва соли 287 п.м. ба рад кардани ҳамкорӣ бо асилзодагон оварда расонд. Соли 494 п.м. ҳамагӣ дар давоми 15 соли бунёди Ҷумҳурӣ намояндагони табақаи поёнии аҳолӣ якум бор тавонистанд, ки намояндагони худро интихоб кунанд. «Туда» ваъда дод, ки эҳтиёти роҳбарони худ муқаддас аст&quot;, яъне асилзодагон дастнорас ҳастанд ва касе, ки асилзодагонро хафа мекунад ё ба онҳо ягон зарар меоварад, ҳатман ба қатл супорида мешаванд. Баромади дувуми онҳо, барои дар оянда муаян шудани ҳуқуқҳо ва вазифаҳои қонунии онҳо вобаста буд. Танҳо аз байни асри чори пеш аз милод ба намояндагони табақаи поёнии аҳолӣ иҷозат шуд, то ки онҳо дар ҳакамҳо иштирок намоянд. Сеюм баромадро Лекс Гортензий ташкил кард ва дар он намояндагони табақаи поёнии аҳолӣ метавонистанд овози худро диҳанд (Concilium Plebis (Ҷомеаи Плебейҳо) ин қонун имрӯз — &quot; плебиссит &quot; ном дорад.

Низоъи байни синфҳои намояндагони табақаи поёнии аҳолӣ ва асилзодагон бо ақидаҳои маъмулӣ мувофиқат намекунад, чун ин низоъ ба ҷойи суст шудани давлати Рим, мушоҳида карда мешавад, ки онҳо на фақат пурзӯр, балки заминҳои дигарро запт мекарданд.

== Нигаред ==
* [[Мисри Қадим]]

== Сарчашмаҳои дасти аввал ==
* Тит Ливий. «История от основания города»{{ref-ru}}
* Дион Кассий. «Римская история»{{ref-ru}}
* Аммиан Марцеллин. «Деяния»{{ref-ru}}
* Полибий. «Всеобщая история»{{ref-ru}}
* Публий Корнелий Тацит. «История», «Анналы»{{ref-ru}}
* Плутарх. «Сравнительные жизнеописания»{{ref-ru}}
* Аппиан. «Римская история»{{ref-ru}}
* Секст Аврелий Виктор. «О происхождении римского народа»{{ref-ru}}
* Флавий Евтропий. «Бревиарий от основания города»{{ref-ru}}
* Гай Веллей Патеркул. «Римская история»{{ref-ru}}
* Публий Анней Флор. «Эпитомы Тита Ливия»{{ref-ru}}
* Геродиан. «История Рима от Марка Аврелия»{{ref-ru}}
* Диодор Сицилийский. «Историческая библиотека»{{ref-ru}}
* Дионисий Галикарнасский. «Римская древняя история»{{ref-ru}}
* Гай Светоний Транквилл. «Жизнеописание двенадцати цезарей»{{ref-ru}}
* Так называемые «Авторы жизнеописаний августов» (Scriptores Historiae Augustae): Элий Спартиан, Юлий Капитолин, Вулкаций Галликан, Элий Лампридий, Требеллий Поллион и Флавий Вописк{{ref-ru}}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://ancientrome.ru/ История Древнего Рима]{{ref-ru}}
* [http://www.xlegio.ru X Legio — Боевая техника древности (включая фрагменты русских переводов римских авторов и статьи по военному делу Древнего Рима)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220323233833/http://xlegio.ru/ |date=2022-03-23 }}{{ref-ru}}
* [http://konan.3dn.ru/ История ДРЕВНЕГО МИРА]{{ref-ru}}
* [http://3darchaeology.3dn.ru/dir/2 Трёхмерные реконструкции древнеримской архитектуры]{{ref-ru}}
* [http://www.roman-glory.com Римская слава] Античное военное дело{{ref-ru}}
* [http://www.romancient.ru/ История, культура и искусство Древнего Рима] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090501032901/http://www.romancient.ru/ |date=2009-05-01 }}{{ref-ru}}
* [http://web.upmf-grenoble.fr/Haiti/Cours/Ak The Roman Law Library] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120831060912/http://web.upmf-grenoble.fr/Haiti/Cours/Ak |date=2012-08-31 }} by Yves Lassard and Alexandr Koptev.{{ref-en}}
* [http://kordics.zenfolio.com/p650669606 Искусство Древнего Рима] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090821144211/http://kordics.zenfolio.com/p650669606 |date=2009-08-21 }} — Фотогалерея Стевана Кордича{{ref-en}}
* [http://www.historie.ru/civilizacii/rimskaya-imperiya/84-rimskaya-imperiya-drevniy-rim.html Римская империя] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120822042205/http://www.historie.ru/civilizacii/rimskaya-imperiya/84-rimskaya-imperiya-drevniy-rim.html |date=2012-08-22 }}{{ref-ru}}

{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Руми Бостон| ]]</text>
      <sha1>scisdqqs596vyjgsvzmou4dmhqemzlv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Испониё</title>
    <ns>1</ns>
    <id>97867</id>
    <revision>
      <id>1474212</id>
      <parentid>1377083</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T17:49:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ČarnaruskiVoin</username>
        <id>35956</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ČarnaruskiVoin moved page [[Баҳс:Испания]] to [[Баҳс:Испониё]] over redirect: Итолиё - итолиёӣ, Испониё - испониёӣ</comment>
      <origin>1377083</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="438" sha1="krrl76x4hc05kdgx3z34usgfka8r50r" xml:space="preserve">{{10000}}

== Vandalism  ==

Vandalism [[Корбар:TITANTJ|TITANTJ]] ([[Баҳси корбар:TITANTJ|баҳс]]) 12:40, 18 октябри 2023 (UTC)

== Вандализм  ==

Корбари гумном дар ин мақола ба вандализм даст задааст. Лутфан ислоҳ намоед. [[Корбар:TITANTJ|TITANTJ]] ([[Баҳси корбар:TITANTJ|баҳс]]) 16:28, 21 октябри 2023 (UTC)</text>
      <sha1>krrl76x4hc05kdgx3z34usgfka8r50r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Пиримқул Сатторӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>148588</id>
    <revision>
      <id>1474266</id>
      <parentid>1469729</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T08:56:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32276-43</username>
        <id>131865</id>
      </contributor>
      <origin>1474266</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7539" sha1="ooj8au9oyqwxtaag7zoj9kz2uzavj7d" xml:space="preserve">{{Адиб
 |ном                      = Пиримқул Сатторӣ 
 |номи аслӣ                = 
 |ном ҳангоми таваллуд     =  
 |тасвир                   = 
 |бар                      = 
 |тавсифи тасвир           =
 |таърихи таваллуд         = 1.08.1938 
 |зодгоҳ                   = {{Зодгоҳ|ноҳияи Бойсун}}, [[ҶШС Узбакистон]]
 |табаият                  = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} 
 |шаҳрвандӣ                =  
 |таърихи даргузашт        = 28.05.1993 
 |маҳалли даргузашт        = {{МаҳаллиМарг|Қурғонтеппа|шаҳри Қурғонтеппа}}    
 |падар                    = 
 |модар                    = 
 |ҳамсар                   = 
 |фарзандон                = 
 |навъи фаъолият           = {{рӯзноманигор|Тоҷикистон}}, {{нависанда|Тоҷикистон}}, {{шоир|Тоҷикистон}}, {{тарҷумон|Тоҷикистон}}
 |ҷоизаҳо                  = 
 |соядаст                  = 
 |сайт                     = 
 |викианбор                = 
}}
'''Пиримқул Сатторӣ''' ([[1 август]]и [[соли 1938|1938]], [[ноҳияи Бойсун]], [[ҶШС Узбакистон]] — [[28 май]]и [[соли 1993|1993]]&lt;ref name=&quot;:1&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;, [[Қурғонтеппа]], [[Тоҷикистон]]) — [[рӯзноманигор]], [[нависанда]], [[шоир]] ва [[Тарҷумон|тарҷумони]] тоҷик, узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (1989)&lt;ref&gt;Адибони Тоҷикистон. — Душанбе: Адиб, 2002. — С. 484.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://navisandagan.tj/tj/%d1%81%d0%b0%d1%82%d1%82%d0%be%d1%80%d3%a3-%d0%bf%d0%b8%d1%80%d0%b8%d0%bc%d2%9b%d1%83%d0%bb/|title=Сатторӣ Пиримқул|website=Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон|date=2022-01-11}}&lt;/ref&gt;.

== Зиндагинома ==
Пирумқул Сатторӣ 1 августи соли 1938 дар деҳаи Ҳавзи ноҳияи Бойсуни вилояти Сурхондарёи Узбакистон ба ба дунё омадааст. Соли 1962 факултаи таъриху филологияи Донишкадаи омӯзгории шаҳри Душанберо хатм кардааст. Баъдан ба шаҳри Қурғонтеппа омада, ходими адабии рӯзномаҳои «Вахш»-у «Ҳақиқати Қӯрғонтеппа» буд ва дар як вақт дар мактаби миёнаи рақами 43 ноҳияи Бохтар муаллимӣ мекард.

Дар шаҳри Қӯрғонтеппа маҳфили адабии «Гулбарг»-ро таъсис дода, муддати мадиде дар тарбияи адибони ҷавони вилоят то таъсисёбии шуъбаи ИН Тоҷикистон дар минтақа ҳисси арзанда гузоштааст.

== Эҷод ==
Ӯ дар солҳои донишҷӯӣ машқи қалам мекард. Чакидаҳои хомааш дар матбуоти даврӣ, маҷмӯъаҳои дастҷамъи ва алоҳида «Пайғом» (1979), «Боли парвоз»(1986), «Хӯшаи парвин»(1989) «Дуди ҳасрат» (1993) дар ҳамкорӣ бо [[Алимуҳаммад Муродӣ]] ба чоп расидаанд.

Шеърҳои ӯро [[Зафар Нозим]], Саидмурод Ҳотамов ва [[Тағоймурод Хушвақтов]] бо оҳанг сурудаанд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://jumhuriyat.tj/index.php?art_id=34767|title=Рӯзгоре барои ибрат|author=Исматулло ҲАСАНОВ|website=jumhuriyat.tj|date=2018-08-22|publisher=«Ҷумҳурият»|accessdate=2022-11-02}}&lt;/ref&gt;.

Пирумқул Сатторӣ аз соли 1989 ба узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон пазируфта шудааст&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://kmt.tj/kushtai-ishki-vatan |title=Куштаи ишқи Ватан |accessdate=2017-07-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190730052230/http://www.kmt.tj/kushtai-ishki-vatan |archivedate=2019-07-30 }}&lt;/ref&gt;.

== Кушта шудан ==
Пиримқул Сатторӣ соли 1993 бар асари фоҷиаи Ҷанги шаҳрванди Тоҷикистон кушта шуд&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=http://old.kmt.tj/shoiri-vatansaro-agar-umr-vafo-mekard-imruz-pirimkul-sattori-80-sola-meshud|title=Шоири ватансаро. Агар умр вафо мекард, имрӯз Пиримқул Сатторӣ 80-сола мешуд|author=Ҳасан Муродиён|website=Китобхонаи миллии Тоҷикистон|publisher=«Адабиёт ва санъат»|accessdate=2022-11-02}}&lt;/ref&gt;. Дар як гузориши Кумитаи ҳифозат аз рӯзноманигорон гуфта мешавад, ки Пиримқул Сатторӣ дар шаҳри [[Қурғонтеппа]] тавассути мардони ношиносе, ки либоси низомӣ доштанд, рабуда шуда чаанд рӯз баъд дар таърихи [[28 май]]и [[соли 1993]] ҷасади ӯро аз пахтазоре пайдо мекунанд&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://cpj.org/data/people/pirimkul-sattori/|title=Pirimkul Sattori|website=Committee to Protect Journalists|lang=en|accessdate=2022-11-02}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last=Denber|first=Rachel|title=Human Rights in Tajikistan: In the Wake of Civil War|year=1993|publisher=[[Human Rights Watch]]|pages=11}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://cpj.org/ru/2003/08/%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD-%D0%BA%D0%B7%D0%B6-%D0%BE%D0%B1%D1%80%D0%B0%D1%89%D0%B0%D0%B5%D1%82%D1%81%D1%8F-%D1%81-%D0%B7%D0%B0%D0%BF%D1%80%D0%BE%D1%81%D0%BE%D0/|title=Таджикистан: КЗЖ обращается с запросом о 29 убитых журналистах.|date=2003-08-27}}&lt;/ref&gt; Тибқи як фарзия, Пиримқул Сатторӣ, хабарнигори рӯзномаи «Навиди Вахш», рӯзи 28 май бидуни пешниҳоди ҳуҷҷат барои ҳабс аз манзилаш дар Қӯрғонтеппа бурда шудааст. Ба гуфтаи наздикон, Сатторӣ дар навбат барои нон боздошт шудааст. Ба навиштаи ҳафтаномаи «Посух», ӯ 10 майи соли 1993 кушта шудааст. Ба навиштаи ҳафтаномаи «Чароғи рӯз», Пиримқул Сатторӣ рӯзи 25 май боздошт ва ба самти номаълум бурда, рӯзи 10 июн кушта шудааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.gdf.ru/murdered_journalists/list/1993|title=Погибшие журналисты|website=www.gdf.ru|accessdate=2022-11-02|archivedate=2015-07-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150709035812/http://www.gdf.ru/murdered_journalists/list/1993}}&lt;/ref&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Нависандагони тоҷик аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>ooj8au9oyqwxtaag7zoj9kz2uzavj7d</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Боян Кркич</title>
    <ns>0</ns>
    <id>163449</id>
    <revision>
      <id>1474207</id>
      <parentid>1146518</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T17:47:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ČarnaruskiVoin</username>
        <id>35956</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>ČarnaruskiVoin moved page [[Бохан Кркиć]] to [[Боян Кркич]]: талаффузи испониёӣ: [ˈboʝaŋ ˈkiɾkitʃ ˈpeɾeθ]</comment>
      <origin>1146518</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5400" sha1="e02ame0xuwkcpuir75wk9jhmrrzv3rc" xml:space="preserve">{{Варақаи футболбоз
 |embed = no
 |ном = Бохан Кркиć
 |акс = Borjan... Revelação Espanhola!.jpg
 |андозаи_акс = 200
 |alt = 
 |шарҳи_акс = Bojan with [[FC Barcelona|Barcelona]] in 2008
 |номи_пурра = Бохан Кркиć Перес&lt;br&gt;(Bojan Krkić Pérez)
 |ном_ҳангоми_таваллуд = 
 |санаи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|1990|08|28|df=23}}
 |макони_таваллуд = [[Линола]], [[Испания]]&lt;ref group=қайд&gt;[[:en:Spain|Spain]], [[:en:Linyola|Linyola]]&lt;/ref&gt;
 |санаи_вафот = 
 |макони_вафот = 
 |қад = {{қад|m=1.70}}
 |мавқеъ = {{afp|WG}}
 |бошгоҳи_кунунӣ = {{расми парчам|Англия}} [[Сток Сити (бошгоҳи футбол)|Сток Сити]][[:en:Stoke City F.C.|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |рақам = 27

 |солҳои_ҷавонӣ1 = 1999–2006
 |бошгоҳҳои_ҷавонӣ1 = {{расми парчам|Испания}} [[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]][[:en:FC Barcelona|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]

 |солҳо1 = 2006–2007
 |бошгоҳҳо1 = {{расми парчам|Испания}} [[Барселона Б (бошгоҳи футбол)|Барселона Б]][[:en:FC Barcelona B|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо1 = 22
 |голҳо1 = 10
 |солҳо2 = 2007–2011
 |бошгоҳҳо2 = {{расми парчам|Испания}} [[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]][[:en:FC Barcelona|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо2 = 104
 |голҳо2 = 26
 |солҳо3 = 2011–2013
 |бошгоҳҳо3 = {{расми парчам|Италия}} [[А.C. Рома|Рома]][[:en:A.S. Roma|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо3 = 33
 |голҳо3 = 7
 |солҳо4 = 2012–2013
 |бошгоҳҳо4 = {{расми парчам|Италия}} → [[А.К. Милан|Милан]] (кироӣ)[[:en:A.C. Milan|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо4 = 19
 |голҳо4 = 3
 |солҳо5 = 2013–2014
 |бошгоҳҳо5 = {{расми парчам|Испания}} [[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]][[:en:FC Barcelona|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо5 = 0
 |голҳо5 = 0
 |солҳо6 = 2013–2014
 |бошгоҳҳо6 = {{расми парчам|Нидерландҳо}} → [[Айакс (бошгоҳи футбол)|Айакс]] (кироӣ)[[:en:AFC Ajax|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо6 = 24
 |голҳо6 = 4
 |солҳо7 = 2014–
 |бошгоҳҳо7 = {{расми парчам|Англия}} [[Сток Сити (бошгоҳи футбол)|Сток Сити]][[:en:Stoke City F.C.|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо7 = 52
 |голҳо7 = 14
 |солҳо8 = 2017
 |бошгоҳҳо8 = 1. FSV Mainz 05[[:en:1. FSV Mainz 05|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо8 = 11
 |голҳо8 = 1

 |солҳои_умумӣ = 
 |баромадҳои_умумӣ = 
 |голҳои_умумӣ =

 |солҳои_миллӣ1 = 2006–2007
 |дастаи_миллӣ1 = {{Футбол то|17|Spain}}[[:en:Spain national under-17 football team|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳои_миллӣ1 = 20
 |голҳои_миллӣ1 = 16
 |солҳои_миллӣ2 = 2007–2011
 |дастаи_миллӣ2 = {{Футбол то|21|Spain}}[[:en:Spain national under-21 football team|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳои_миллӣ2 = 21
 |голҳои_миллӣ2 = 4
 |солҳои_миллӣ3 = 2008
 |дастаи_миллӣ3 = {{Футбол|Spain}}[[:en:Spain national football team|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳои_миллӣ3 = 1
 |голҳои_миллӣ3 = 0
 |солҳои_миллӣ4 = 2007–2014
 |дастаи_миллӣ4 = {{Футбол|}}[[:en:Catalonia national football team|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳои_миллӣ4 = 7
 |голҳои_миллӣ4 = 6

 |шаблонҳои_медал-title = 
 |шаблонҳои_медал = 
 |шаблонҳои_медал-expand = 
 |module = 
 |азнавсозии_бошгоҳ = 
 |азнавсозии_дастаи_миллӣ = 
 }}
'''Бохан Кркиć Перес''' ({{lang-es|''Bojan Krkić Pérez''}}; [[28 август]]и [[1990]], [[Линола]], [[Испания]]) —  футболбози [[Испания|испанӣ]], {{afp|wg}}.&lt;ref&gt;[[:en:Bojan Krkić|Bojan Krkić]]&lt;/ref&gt;

== Зиндагинома ==
{{васеъкунии фасл}}

== Маснади бошгоҳӣ ==

== Мунтахаби миллӣ ==

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}}
== Пайвандҳо ==
{{эзоҳ}}

__FORCETOC__

[[Гурӯҳ:Зодагони 28 август]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1990]]
[[Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони Испания]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Испания]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Барселона Б]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Барселона]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ А.C. Рома]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ А.К. Милан]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Айакс]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Сток Сити]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ 1. FSV Mainz 05]]


{{Spain-footy-bio-stub}}</text>
      <sha1>e02ame0xuwkcpuir75wk9jhmrrzv3rc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474209</id>
      <parentid>1474207</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T17:47:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ČarnaruskiVoin</username>
        <id>35956</id>
      </contributor>
      <origin>1474209</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5407" sha1="4uttzjdskh84b8txxzj17lvettefrwa" xml:space="preserve">{{Варақаи футболбоз
 |embed = no
 |ном = Боян Кркич Перес
 |акс = Borjan... Revelação Espanhola!.jpg
 |андозаи_акс = 200
 |alt = 
 |шарҳи_акс = Bojan with [[FC Barcelona|Barcelona]] in 2008
 |номи_пурра = Бохан Кркиć Перес&lt;br&gt;(Bojan Krkić Pérez)
 |ном_ҳангоми_таваллуд = 
 |санаи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|1990|08|28|df=23}}
 |макони_таваллуд = [[Линола]], [[Испания]]&lt;ref group=қайд&gt;[[:en:Spain|Spain]], [[:en:Linyola|Linyola]]&lt;/ref&gt;
 |санаи_вафот = 
 |макони_вафот = 
 |қад = {{қад|m=1.70}}
 |мавқеъ = {{afp|WG}}
 |бошгоҳи_кунунӣ = {{расми парчам|Англия}} [[Сток Сити (бошгоҳи футбол)|Сток Сити]][[:en:Stoke City F.C.|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |рақам = 27

 |солҳои_ҷавонӣ1 = 1999–2006
 |бошгоҳҳои_ҷавонӣ1 = {{расми парчам|Испания}} [[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]][[:en:FC Barcelona|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]

 |солҳо1 = 2006–2007
 |бошгоҳҳо1 = {{расми парчам|Испания}} [[Барселона Б (бошгоҳи футбол)|Барселона Б]][[:en:FC Barcelona B|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо1 = 22
 |голҳо1 = 10
 |солҳо2 = 2007–2011
 |бошгоҳҳо2 = {{расми парчам|Испания}} [[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]][[:en:FC Barcelona|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо2 = 104
 |голҳо2 = 26
 |солҳо3 = 2011–2013
 |бошгоҳҳо3 = {{расми парчам|Италия}} [[А.C. Рома|Рома]][[:en:A.S. Roma|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо3 = 33
 |голҳо3 = 7
 |солҳо4 = 2012–2013
 |бошгоҳҳо4 = {{расми парчам|Италия}} → [[А.К. Милан|Милан]] (кироӣ)[[:en:A.C. Milan|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо4 = 19
 |голҳо4 = 3
 |солҳо5 = 2013–2014
 |бошгоҳҳо5 = {{расми парчам|Испания}} [[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]][[:en:FC Barcelona|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо5 = 0
 |голҳо5 = 0
 |солҳо6 = 2013–2014
 |бошгоҳҳо6 = {{расми парчам|Нидерландҳо}} → [[Айакс (бошгоҳи футбол)|Айакс]] (кироӣ)[[:en:AFC Ajax|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо6 = 24
 |голҳо6 = 4
 |солҳо7 = 2014–
 |бошгоҳҳо7 = {{расми парчам|Англия}} [[Сток Сити (бошгоҳи футбол)|Сток Сити]][[:en:Stoke City F.C.|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо7 = 52
 |голҳо7 = 14
 |солҳо8 = 2017
 |бошгоҳҳо8 = 1. FSV Mainz 05[[:en:1. FSV Mainz 05|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо8 = 11
 |голҳо8 = 1

 |солҳои_умумӣ = 
 |баромадҳои_умумӣ = 
 |голҳои_умумӣ =

 |солҳои_миллӣ1 = 2006–2007
 |дастаи_миллӣ1 = {{Футбол то|17|Spain}}[[:en:Spain national under-17 football team|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳои_миллӣ1 = 20
 |голҳои_миллӣ1 = 16
 |солҳои_миллӣ2 = 2007–2011
 |дастаи_миллӣ2 = {{Футбол то|21|Spain}}[[:en:Spain national under-21 football team|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳои_миллӣ2 = 21
 |голҳои_миллӣ2 = 4
 |солҳои_миллӣ3 = 2008
 |дастаи_миллӣ3 = {{Футбол|Spain}}[[:en:Spain national football team|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳои_миллӣ3 = 1
 |голҳои_миллӣ3 = 0
 |солҳои_миллӣ4 = 2007–2014
 |дастаи_миллӣ4 = {{Футбол|}}[[:en:Catalonia national football team|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳои_миллӣ4 = 7
 |голҳои_миллӣ4 = 6

 |шаблонҳои_медал-title = 
 |шаблонҳои_медал = 
 |шаблонҳои_медал-expand = 
 |module = 
 |азнавсозии_бошгоҳ = 
 |азнавсозии_дастаи_миллӣ = 
 }}
'''Боян Кркич Перес''' ({{lang-es|''Bojan Krkić Pérez''}}; [[28 август]]и [[1990]], [[Линола]], [[Испания]]) —  футболбози [[Испания|испанӣ]], {{afp|wg}}.&lt;ref&gt;[[:en:Bojan Krkić|Bojan Krkić]]&lt;/ref&gt;

== Зиндагинома ==
{{васеъкунии фасл}}

== Маснади бошгоҳӣ ==

== Мунтахаби миллӣ ==

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}}
== Пайвандҳо ==
{{эзоҳ}}

__FORCETOC__

[[Гурӯҳ:Зодагони 28 август]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1990]]
[[Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони Испания]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Испания]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Барселона Б]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Барселона]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ А.C. Рома]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ А.К. Милан]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Айакс]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Сток Сити]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ 1. FSV Mainz 05]]


{{Spain-footy-bio-stub}}</text>
      <sha1>4uttzjdskh84b8txxzj17lvettefrwa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лейла Оуааби</title>
    <ns>0</ns>
    <id>166997</id>
    <revision>
      <id>1474245</id>
      <parentid>1301422</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T05:47:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32089-43</username>
        <id>131826</id>
      </contributor>
      <origin>1474245</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4379" sha1="ga1ktemrjaef9sbmpbuv6d1td5yvcj3" xml:space="preserve">{{Варақаи футболбоз
 |embed = no
 |ном = Лейла Оуааби
 |акс = 2019-05-17 Fußball, Frauen, UEFA Women's Champions League, Olympique Lyonnais - FC Barcelona StP 0855 LR10 by Stepro.jpg
 |андозаи_акс = 200
 |alt = 
 |шарҳи_акс = With Barcelona in 2019
 |номи_пурра = Лейла Оуааби Эл Оуааби&lt;br&gt;(Leila Ouahabi El Ouahabi)
 |ном_ҳангоми_таваллуд = 
 |санаи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|df=yes|1993|3|22}}
 |макони_таваллуд = [[Матаро]], [[Каталония]], [[Испания]]&lt;ref group=қайд&gt;[[:en:Spain|Spain]], [[:en:Catalonia|Catalonia]], [[:en:Mataró|Mataró]]&lt;/ref&gt;
 |санаи_вафот = 
 |макони_вафот = 
 |қад = {{convert|1.72|m|ftin|abbr=on}}
 |мавқеъ = {{afp|FB}}
 |бошгоҳи_кунунӣ = {{расми парчам|Испания}} [[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]][[:en:FC Barcelona|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |рақам = 15

 |солҳои_ҷавонӣ1 = 
 |бошгоҳҳои_ҷавонӣ1 = {{расми парчам|Испания}} [[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]][[:en:FC Barcelona|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]

 |солҳо1 = 2007–2010
 |бошгоҳҳо1 = {{расми парчам|Испания}} [[Барселона Б (бошгоҳи футбол)|Барселона Б]][[:en:FC Barcelona B|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо1 = 
 |голҳо1 = 
 |солҳо2 = 2011–2013
 |бошгоҳҳо2 = {{расми парчам|Испания}} [[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]][[:en:FC Barcelona|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо2 = 
 |голҳо2 = 
 |солҳо3 = 2013–2016
 |бошгоҳҳо3 = {{расми парчам|Испания}} [[Валенсия Феминас (бошгоҳи футбол)|Валенсия Феминас]][[:en:Valencia Féminas CF|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо3 = 
 |голҳо3 = 
 |солҳо4 = 2016–2026
 |бошгоҳҳо4 = {{расми парчам|Испания}} [[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]][[:en:FC Barcelona|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо4 = 
 |голҳо4 =

 |солҳои_умумӣ = 
 |баромадҳои_умумӣ = 
 |голҳои_умумӣ =

 |солҳои_миллӣ1 = 2010–2012
 |дастаи_миллӣ1 = {{Футбол то|19|Spain}}[[:en:Spain women's national under-19 football team|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳои_миллӣ1 = 11
 |голҳои_миллӣ1 = 1
 |солҳои_миллӣ2 = 2016–
 |дастаи_миллӣ2 = {{Футбол|Spain}}[[:en:Spain women's national football team|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳои_миллӣ2 = 17
 |голҳои_миллӣ2 = 1
 |солҳои_миллӣ3 = 2014–
 |дастаи_миллӣ3 = {{Футбол|}}[[:en:Catalonia women's national football team|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳои_миллӣ3 = 3
 |голҳои_миллӣ3 = 0

 |шаблонҳои_медал-title = 
 |шаблонҳои_медал = 
 |шаблонҳои_медал-expand = 
 |module = 
 |азнавсозии_бошгоҳ = 
 |азнавсозии_дастаи_миллӣ = 
 }}
'''Лейла Оуааби Эл Оуааби''' ({{lang-es|''Leila Ouahabi El Ouahabi''}}; [[22 март]]и [[1993]], [[Матаро]], [[Каталония]], [[Испания]]) —  футболбози [[Испания|испанӣ]], {{afp|fb}}.&lt;ref&gt;[[:en:Leila Ouahabi|Leila Ouahabi]]&lt;/ref&gt;

== Зиндагинома ==
{{васеъкунии фасл}}

== Маснади бошгоҳӣ ==

== Мунтахаби миллӣ ==

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}}
== Пайвандҳо ==
{{эзоҳ}}

__FORCETOC__

[[Гурӯҳ:Зодагони 22 март]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1993]]
[[Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футболи занона]]
[[Гурӯҳ:Футболбоззанони Испания]]
[[Гурӯҳ:Футболбоззанони тими миллии футболи Испания]]
[[Гурӯҳ:Бозигарони БФЗ «Барселона Б»]]
[[Гурӯҳ:Бозигарони БФЗ «Барселона»]]
[[Гурӯҳ:Бозигарони БФЗ «Валенсия»]]


{{Spain-footy-bio-stub}}</text>
      <sha1>ga1ktemrjaef9sbmpbuv6d1td5yvcj3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Алфредо Дус Сантос</title>
    <ns>0</ns>
    <id>167573</id>
    <revision>
      <id>1474203</id>
      <parentid>1440663</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T17:20:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>163</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:AlfredoII.jpg|AlfredoII.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Polarlys|Polarlys]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by WikiR26|]].</comment>
      <origin>1474203</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2968" sha1="4inej52z2qnddofyzl2sw3wh0asq0id" xml:space="preserve">{{Варақаи футболбоз
 |embed = no
 |ном = Алфредо Дус Сантос
 |акс =
 |андозаи_акс = 200
 |alt = 
 |шарҳи_акс = 
 |номи_пурра = Алфредо Дус Сантос&lt;br&gt;(Alfredo dos Santos)
 |ном_ҳангоми_таваллуд = 
 |таърихи_таваллуд = {{birth date|mf=yes|1920|1|1}}
 |макони_таваллуд = [[Рио Де Жанейро]], [[Бразилия]]&lt;ref group=қайд&gt;[[:en:Brazil|Brazil]], [[:en:Rio de Janeiro|Rio de Janeiro]]&lt;/ref&gt;
 |таърихи_вафот = {{death date and age|mf=yes|1997|10|23|1920|1|1}}
 |макони_вафот = 
 |қад = 
 |мавқеъ = {{afp|MF}}
 |бошгоҳи_кунунӣ = 
 |рақам =

 |солҳо1 = 1937&amp;ndash;1948
 |бошгоҳҳо1 = Club de Regatas Vasco da Gama[[:en:Club de Regatas Vasco da Gama|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо1 = 
 |голҳо1 = 
 |солҳо2 = 1949
 |бошгоҳҳо2 = {{расми парчам|Бразилия}} [[Клубе Де Регатас До Фланенго|Фланенго]][[:en:Clube de Regatas do Flamengo|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо2 = 
 |голҳо2 = 
 |солҳо3 = 1949&amp;ndash;1956
 |бошгоҳҳо3 = Club de Regatas Vasco da Gama[[:en:Club de Regatas Vasco da Gama|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо3 = 
 |голҳо3 =

 |солҳои_умумӣ = 
 |баромадҳои_умумӣ = 
 |голҳои_умумӣ =

 |солҳои_миллӣ1 = 1945–1950
 |дастаи_миллӣ1 = {{Футбол|Brazil}}[[:en:Brazil national football team|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳои_миллӣ1 = 7
 |голҳои_миллӣ1 = 2

 |шаблонҳои_медал-title = 
 |шаблонҳои_медал = 
 |шаблонҳои_медал-expand = 
 |module = 
 |азнавсозии_бошгоҳ = 
 |азнавсозии_дастаи_миллӣ = 
 }}
'''Алфредо Дус Сантос''' ({{lang-pt|''Alfredo dos Santos''}}; [[1 январ]]и [[1920]], — {{death date|mf=yes|1997|10|23|1920|1|1}}, [[Рио Де Жанейро]], [[Бразилия]]) —  футболбози [[Бразилия|бразилӣ]], {{afp|mf}}.&lt;ref&gt;[[:en:Alfredo dos Santos|Alfredo dos Santos]]&lt;/ref&gt;

== Зиндагинома ==
{{васеъкунии фасл}}

== Маснади бошгоҳӣ ==

== Мунтахаби миллӣ ==

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}}
== Пайвандҳо ==
{{эзоҳ}}

__FORCETOC__

[[Гурӯҳ:Зодагони 1 январ]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1920]]
[[Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Бразилия]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Club Regatas Vasco Gama]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клубе Де Регатас До Фланенго]]


{{Brazil-footy-bio-stub}}</text>
      <sha1>4inej52z2qnddofyzl2sw3wh0asq0id</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мултиплексор</title>
    <ns>0</ns>
    <id>215704</id>
    <revision>
      <id>1474204</id>
      <parentid>1203313</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T17:39:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Д.Ильин</username>
        <id>14073</id>
      </contributor>
      <comment>/* Таҷҳизот */</comment>
      <origin>1474204</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1990" sha1="gspcpg03wh1onmds73wsy03etg4gbot" xml:space="preserve">[[Акс:Multiplexer2.svg|thumb|300px|Схемаи мультиплексори 2-к-1.]]
'''Mултипле́ксор''' — таҷҳизотест, ки якчанд сигналҳои даромад, ва як баромадҳои идоракунандаи зиёд дорад ва як баромади сигналӣ дорад.

[[Сигнали аналогӣ]] ва [[Сигнали рақамӣ]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bashedu.ru/perspage/wsap/posobie/chapter2/6.htm |title=Асосҳои электроникаи рақамӣ, 2.6. Мултиплексорҳо |deadlink=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090506101129/http://www.bashedu.ru/perspage/wsap/posobie/chapter2/6.htm |archivedate=2009-05-06 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://de.ifmo.ru/--books/electron/kombin.htm 2. Схемаҳои комбинатсионӣ, 2.5 Мултиплексор]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.vt1.ru/mc/72.html |title=2.4.2. Калидҳо ва мултиплексорҳо |accessdate=2009-06-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081020094247/http://www.vt1.ru/mc/72.html |archivedate=2008-10-20 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt; ё коммутатор.

Таҷҳизоти баръакси мултиплексор бо функсияҳои худ ин демултиплексор мебошад.

== Таҷҳизот ==

Дар сифати '''идоракунии схемаҳо''' одӣ [[дешифратор]] истифода бурда мешавад.

[[Акс:Multiplexer4-1.svg|thumb|250px|Схемаи мултиплексори мутамарказӣ.]]

== Мултиплексор ==
Мултиплексорҳо '''MUX''' (аҳ {{lang-en|multiplexer}}), ва ҳам '''MS''' (аз {{lang-en|multiplexer selector}}).
[[Акс:MUX.png|thumb|250px|Мултиплексори графикӣ «4 дар 1».]]

== Ҳамчунин нигаред ==
* [[Демултиплексор]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Элементҳои мантиқ]]</text>
      <sha1>gspcpg03wh1onmds73wsy03etg4gbot</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474205</id>
      <parentid>1474204</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T17:41:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Д.Ильин</username>
        <id>14073</id>
      </contributor>
      <comment>Ботили нусхаи [[Special:Diff/1474204|1474204]] аз тарафи [[Special:Contributions/Д.Ильин|Д.Ильин]] ([[User talk:Д.Ильин|Баҳс]])</comment>
      <origin>1474205</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1982" sha1="8qw87u5tpwq5maq0g7bisd2aqt93pln" xml:space="preserve">[[Акс:Multiplexer2.svg|thumb|300px|Схемаи мультиплексори 2-к-1.]]
'''Mултипле́ксор''' — таҷҳизотест, ки якчанд сигналҳои даромад, ва як баромадҳои идоракунандаи зиёд дорад ва як баромади сигналӣ дорад.

[[Сигнали аналогӣ]] ва [[Сигнали рақамӣ]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bashedu.ru/perspage/wsap/posobie/chapter2/6.htm |title=Асосҳои электроникаи рақамӣ, 2.6. Мултиплексорҳо |deadlink=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090506101129/http://www.bashedu.ru/perspage/wsap/posobie/chapter2/6.htm |archivedate=2009-05-06 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://de.ifmo.ru/--books/electron/kombin.htm 2. Схемаҳои комбинатсионӣ, 2.5 Мултиплексор]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.vt1.ru/mc/72.html |title=2.4.2. Калидҳо ва мултиплексорҳо |accessdate=2009-06-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081020094247/http://www.vt1.ru/mc/72.html |archivedate=2008-10-20 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt; ё коммутатор.

Таҷҳизоти баръакси мултиплексор бо функсияҳои худ ин демултиплексор мебошад.

== Таҷҳизот ==

Дар сифати '''идоракунии схемаҳо''' одӣ [[дешифратор]] истифода бурда мешавад.

[[Акс:Mux-ru.svg|thumb|250px|Схемаи мултиплексори мутамарказӣ.]]

== Мултиплексор ==
Мултиплексорҳо '''MUX''' (аҳ {{lang-en|multiplexer}}), ва ҳам '''MS''' (аз {{lang-en|multiplexer selector}}).
[[Акс:MUX.png|thumb|250px|Мултиплексори графикӣ «4 дар 1».]]

== Ҳамчунин нигаред ==
* [[Демултиплексор]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Элементҳои мантиқ]]</text>
      <sha1>8qw87u5tpwq5maq0g7bisd2aqt93pln</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474206</id>
      <parentid>1474205</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T17:42:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Д.Ильин</username>
        <id>14073</id>
      </contributor>
      <origin>1474206</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1993" sha1="7nqjwuf0z6ba72wg2woih24kj261z7t" xml:space="preserve">[[Акс:Multiplexer2.svg|thumb|300px|Схемаи мультиплексори 2-к-1.]]
'''Mултипле́ксор''' — таҷҳизотест, ки якчанд сигналҳои даромад, ва як баромадҳои идоракунандаи зиёд дорад ва як баромади сигналӣ дорад.

[[Сигнали аналогӣ]] ва [[Сигнали рақамӣ]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.bashedu.ru/perspage/wsap/posobie/chapter2/6.htm |title=Асосҳои электроникаи рақамӣ, 2.6. Мултиплексорҳо |deadlink=yes |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090506101129/http://www.bashedu.ru/perspage/wsap/posobie/chapter2/6.htm |archivedate=2009-05-06 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://de.ifmo.ru/--books/electron/kombin.htm 2. Схемаҳои комбинатсионӣ, 2.5 Мултиплексор]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.vt1.ru/mc/72.html |title=2.4.2. Калидҳо ва мултиплексорҳо |accessdate=2009-06-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081020094247/http://www.vt1.ru/mc/72.html |archivedate=2008-10-20 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt; ё коммутатор.

Таҷҳизоти баръакси мултиплексор бо функсияҳои худ ин демултиплексор мебошад.

== Таҷҳизот ==

Дар сифати '''идоракунии схемаҳо''' одӣ [[дешифратор]] истифода бурда мешавад.

[[Акс:Mux-ru.svg|thumb|250px|Схемаи мултиплексори мутамарказӣ.]]

== Мултиплексор ==
Мултиплексорҳо '''MUX''' (аҳ {{lang-en|multiplexer}}), ва ҳам '''MS''' (аз {{lang-en|multiplexer selector}}).
[[Акс:Multiplexer4-1.svg|thumb|250px|Мултиплексори графикӣ «4 дар 1».]]

== Ҳамчунин нигаред ==
* [[Демултиплексор]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Элементҳои мантиқ]]</text>
      <sha1>7nqjwuf0z6ba72wg2woih24kj261z7t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Куҳнаурганҷ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288874</id>
    <revision>
      <id>1474220</id>
      <parentid>1350966</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T22:06:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xocolatl</username>
        <id>896</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:Tamerlane Besieging Urganj.JPG]] → [[File:Tamerlane Besieging Urganj. Zafarnama, 1523 (British Library, Add. 7635).jpg]] [[c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name) · Clarifying attribution. Thank you!</comment>
      <origin>1474220</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="24398" sha1="t1tk5jr75xvjw0efgbdc4kqjq641d03" xml:space="preserve">{{МА
| мақом = шаҳр
| номи тоҷикӣ = Кӯҳнаурганҷ
| номи аслӣ = {{lang-tk|Köneürgenç}}
| тасвир = Turabek Khanum, from the south.JPG
| кишвар = Туркманистон
| lat_deg = 42
| lon_deg = 59
| lat_min = 19
| lat_dir = 
| lon_min = 9
| lon_sec = 27
| lon_dir = 
| этнохороним = 
| DST = 
| сайт = 
}}'''Кӯҳнаурганҷ'''&lt;ref group=&quot;к&quot;&gt;На современных российских картах.&lt;/ref&gt;, (номи қаблӣ '''Кӯҳна-Гурганҷ,'''&lt;ref group=&quot;к&quot;&gt;Принято в советской историографии.&lt;/ref&gt; Урганҷ) (туркм. &lt;span lang=&quot;tk&quot; style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Köneürgenç&lt;/span&gt; ; аз {{Lang-fa|کهنه‌گرگانج}} ''Кӯҳна Гурганҷ'' — «Гурганҷи қадимӣ») — шаҳр, маркази маъмурии этрапи Кӯҳнаурганҷ ([[Вилояти Дашогуз|ноҳия) вилояти Дашогузи]] [[Туркманистон]] аст.

Аҳолии шаҳр тақрибан 37,000 нафарро ташкил медиҳад.

== Таърих ==
Шаҳр дар сарзамини Хоразми бостонӣ, дар масофаи 480 км шимоли пойтахти Туркманистон — [[Ашқобод]], дар наздикии маҷрои куҳнаи [[Омударё|Амударё]] ҷойгир аст. Урганҷи қадим дар яке аз муҳимтарин роҳҳои асримиёнагии Роҳи Бузурги Абрешим, чорроҳаи тамаддунҳои Ғарб ва Шарқ ҷойгир буд. Ин яке аз муҳимтарин мавзеъҳои бостоншиносии Туркманистон аст, ки дар минтақаи васеи ҳифзшуда ҷойгир аст ва дорои шумораи зиёди ёдгориҳои хуб ҳифзшудаи асрҳои XI—XVI мебошад. Онҳо масҷидҳо, дарвозаҳои корвонсаройҳо, қалъаҳо, мақбараҳо ва манораҳо мебошанд ва услуби меъморӣ ва ҳунари онҳо ба Эрон, Афғонистон ва меъмории баъдии империяи Муғул дар Ҳиндустон расидааст. Санаи бунёди Кӯҳнаурганҷ маълум нест, аммо боқимондаҳои қадимтарин қалъа дар шаҳри «Киркмолла» (туркм. &lt;span lang=&quot;tk&quot; style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Киркмолла&lt;/span&gt; — ''Чил мулло'') ба давраи қадим мансубанд (асрҳои II—V мелодӣ). Шаҳр дар китоби муқаддаси зардуштиён «Авесто» бо номи '''Урва (Урга)''' зикр шудааст. Дар давраи Кангюй он бо номи '''Хангирд (Ҳаҷирд)''' машҳур буд. Солҳои 305—995 Кӯҳнаурганҷ ба ҳайати давлате дохил буд, ки сулолаи Афригидҳо сарварӣ мекард. Дар миёнаҳои асри VIII шаҳр ба ҳукмронии [[Хилофати Араб|Хилофати]] [[Хилофати Араб|араб]]&lt;nowiki/&gt;ҳо медарояд. Пас аз табеъияти араб, шаҳр номи Гурганҷро гирифт. Дар асри Х Африҷиён, ки ба [[давлати Сомониён]] итоат мекарданд, дар соҳили рости Амударё ҳукмронӣ мекарданд. Ҳамин тавр давлати Хоразми Шимолии Аморати Урганҷ ба вуҷуд омад, ки пойтахти он шаҳри Урганҷ буд. Дар [[давлати Сомониён]] он аз ҷиҳати ҳаҷм шаҳр танҳо пас аз Бухоро ҷойи дуввум буд.

Соли 995 амир Маъмун ибни Муҳаммад Хоразми Ҷанубиро шикаст дода, охирин африҷид Абуабдуллоҳ Муҳаммадро кушт. Вай тамоми минтақаро таҳти ҳукмронии худ муттаҳид карда, ӯ аз пойтахти Хоразми Ҷанубӣ Кят ҳукмронӣ мекард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.culture.gov.tm/Keneurgenc/Keneurgenc_eng.html|title=Архивированная копия|deadlink=yes|accessdate=2011-10-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110106194252/http://www.culture.gov.tm/Keneurgenc/Keneurgenc_eng.html|archivedate=2011-01-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;''[[Толстов, Сергей Павлович|Толстов С. П.]]'' [http://www.opentextnn.ru/history/archaeology/expedetion/Tolstov/?id=1776 По следам древнехорезмийской цивилизации.] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20111216133601/http://www.opentextnn.ru/history/archaeology/expedetion/Tolstov/?id=1776 |date=2011-12-16 }} — М.: [[Наука (издательство)|Изд-во АН СССР]], 1948.&lt;/ref&gt;. Соли 1017 Хоразмро [[Маҳмуди Ғазнавӣ]] забт кард. Бо пайдоиши сулолаи нави Хоразмии Ануштегиниҳо (туркм. &lt;span lang=&quot;tk&quot; style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Ануштегинлилер&lt;/span&gt;), аз қабилаи туркманҳои Бегдили (туркм. &lt;span lang=&quot;tk&quot; style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Бегдилӣ&lt;/span&gt;)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.vostlit.info/Texts/rus2/Rasiddaddin/frametext4.htm|title=Огуз-наме|author=Фазлаллах Рашид ад-Дин.|website=|quote=Точно также самым дальним предком султана Мухаммада Хорезмшаха был Нуштекин Гарча, который был потомком колена Бегдили из рода Огуза|date=1987|publisher=}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://taryhturkmen.blogspot.com/2018/07/2.html?m=1|title=Родословная туркмен|author=Абу-ль-Гази|website=|quote=Имя старшего сына Йулдуз-хана — Авшар, второй [сын] — Кызык, третий — Бекдели, четвертый — Каркын|date=|location=— М.|publisher=Изд-во АН СССР, 1958}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://taryhturkmen.blogspot.com/2018/06/blog-post.html|title=Огузо-туркменское племя бекдили|author=Атаниязов С.|website=|quote=Бекдили — средневековое огузско-туркменское племя, тире племени гёкленг. Видимо, название происходит от слов бек («крепкий»), дил («язык») и -ли (аффикс обладания). Отсюда бекдили — «нераскрывающий тайну». Рашид-ад-Дин, Салар-Баба, Абулгази считают бекдили именем третьего сына Йылдыз-хана, внуком Огуз-хана и объясняют значение антропонима различно: Рашид-ад-Дин «подобно речам старших почтенным будет» (Материалы по истории Туркменистана и туркмен. Т. 1. — С. 501.); Салар Баба «да будет ласковый в соответствии слов старейших» (Салар Баба («Всеобщая история»), с. 51); Абулгази «его речь уважаема» (Кононов «Родословная туркмен», стр. 53) и «обильный благами» (Абулгази, 1906 год, стр. 25-26). У Языджы-оглы другое толкование: «слова беков почитаемы» (Языджы-оглы).|date=1988|location=Ашхабад|publisher=Ылым}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://turkmen-horezm.blogspot.com/2018/07/blog-post_9.html|title=Ануштегин Гарча — основатель династии хорезмских правителей|author=Язбердыев А.|website=|quote=Ануштегин Гарча был потомком племени огузов — бегдили; Хафиз-и Абру писал: «Нуштегин Гарча — родоначальник султанов Хорезма, он потомок племени огузов — бегдили». М. Кашгарли (XI век) расположил племя бегдили на 7-м месте среди туркменских племён. Подтверждая вышеуказанные сведения, Ибн аль-Эсир отметил: «Ануштегин был прислужником одного из сельджукских эмиров Билге-бека, он его взял с собой из Гарджыстана ӯ одного человека. Поэтому его звали Ануштегин Гарчалы.|date=2018|publisher=}}&lt;/ref&gt;, шаҳр ба мақоми пойтахт бармегардад ва таҳти роҳбарии Алоуддин Муҳаммад ба маркази як империяи азим дар Осиёи Марказӣ ва Ховари Миёна табдил меёбад. Асрҳои XII ва ибтидои асри XIII давраи болоравии Урганҷ буд, ки аз рӯи шумораи аҳолӣ ва шуҳрат аз ҳамаи шаҳрҳои Осиёи Миёна машҳуртарин буд. Вай ба [[Ибни Сино|Ибни Сино (Авитсенна]]), [[Абурайҳони Берунӣ|Берунӣ]], [[Ибни Баттута|Ибни Батута]] ва дигар мутафаккирони маъруфи замон паноҳгоҳ додааст.

Дар соли 1221 Гурганҷ, ки номи «қалби ислом» -ро дошт, бар зидди Чингизхони бераҳм исён бардошт ва шаҳрро муғулҳо несту нобуд карданд. [[Чингизхон|Пас аз]] тохтутози Чингизхон Урганҷ ба улуси Ҷучӣ дохил карда шуд.
[[Акс:KonyeUrgenchMinaret.jpg|чап|мини| Манораи Кутлуг-Темур.]]
Дар соли 1359 вай дар низоми хонии Ӯрдаи тилоӣ мустақил шуд. Дар рушди он дар нимаи аввали асри XIV Ӯрдаи тилоӣ, Ӯзбек-хон аз қабилаи турконидашудаи муғулҳои Кунғрот — Қутлуғ-Темур ва ҳамсари ӯ Тёребег-хонум нақши махсус доштанд. Солҳои 1359—1388 Урганҷ пойтахти Хоразм таҳти ҳукмронии сулолаи сӯфиён аз қабилаи Кунғрот буд.
[[Акс:Tamerlane Besieging Urganj. Zafarnama, 1523 (British Library, Add. 7635).jpg|мини|Артиши Темур, ки дар асри XIV шаҳри Урганҷро муҳосира карда буд.]]
Харобкории дигари шаҳр соли [[Соли 1388|1388]] ҳангоми [[Амир Темур|забти Амир Темур]] ба амал омад ва дар асри XVI тағироти ғайричашмдошт дар самти [[Омударё|маҷрои Амударё]] ба шимол, сокинони шаҳрро маҷбур кард, ки ин ҷойро абадӣ тарк кунанд.

Соли 1646, пас аз бунёди шаҳри нави [[Урганҷ]] (қаламрави Ӯзбекистони ҳозира), Урганҷи бостонӣ Кӯҳнаурганҷ (Урганҷи қадим) номида мешавад. Аз соли 1511 то 1920 он ба ҳайати [[хонии Хева]] дохил буд. Пас аз ин, солҳои дароз Кӯҳнаурганҷ ба фаромӯшӣ афтод, то он даме, ки соли 1831 одамон ҳангоми сохтани канали обёрии Хон-Яб боз ба ин ҷо омаданд. Аз ин рӯ, бисёре аз ёдгориҳои бузурги Кӯҳнаурганҷ то имрӯз дар ҳолати бад. харобшуда боқӣ мондаанд.

Соли 1924 Кӯҳнаурганҷ ба Туркманистони Шӯравӣ дохил шуда буд. Аз соли 1925, он ба вилояти Тошаузи ҶШС Туркманистон дохил карда шуд. Соли [[Соли 1992|1992]] шаҳраки Кӯҳна Урганҷ ба номи Кӯҳнаурганҷ шуд ва ба ҳайати этрапи (ноҳияи) Кӯҳнаурганҷи Туркманистон дохил шуд. Дар соли 1999, ҳоло шаҳри Кӯҳнаурганҷ ба ҳайати [[Вилояти Дашогуз|вилояти Дашоғуз]] дохил карда шудааст.

== Бостоншиносӣ ==
Аввалин кофтуковҳои археологӣ шаҳри [[Александр Юрьевич Якубовский|қадимиро Александр Якубовский]] соли [[Соли 1929|1929 анҷом додааст]]. Аксари ёдгориҳои Кӯҳнаурганҷ пурра ё қисман хароб карда шудаанд.

[[20 июн|20 июни соли]] [[Соли 1998|1998]] дар наздикии шаҳр метеорит вазнаш тақрибан 1 тонна афтод.

== Ҷойҳои тамошобоб ==
[[Акс:Turabek_Khanum,_from_the_south.JPG|мини|Мақбараи Турабек-хонум (намуд аз ҷануб).]]
Қадимтарин бинои ин маҳал қалъаи ''Киркмулла'' мебошад, ки дар он ба истилоҳ '''Академия'''-и Султон Маъмун ибн-Маъмун дар асри XI сохта шудааст. Дар он олимони энсиклопедист [[Абурайҳони Берунӣ]] (973-) 1048) ва олими табиатшинос, табиб ва файласуф [[Ибни Сино|Абуалӣ ибни Сино]], ки дар Ғарб бо номи Авитсена (980—1037) маъруф аст, илм омӯхтааст. Тибқи ривояти маъмул, ҳангоми ҳуҷуми [[Чингизхон]] чил [[мулло]] дар ин бино пинҳон шуда буданд ва дар натиҷаи дуоҳои онҳо бино чаппа шудааст.
Шаҳри бостонӣ дорои як қатор ёдгориҳое мебошад, ки асосан аз асрҳои XI—XVII мебошанд, аз ҷумла [[масҷид]], дарвозаҳои [[корвонсарой]], [[қалъа]]ҳо, [[мақбара]]ҳо ва [[манора]]. Онҳо дар бораи дастовардҳои барҷастаи меъморӣ ва ҳунарҳои асримиёнагии туркман шаҳодат медиҳанд, ки таъсири онҳо дар Эрону Афғонистон ва баъдтар, дар асри XVI, дар меъмории империяи Муғул дар Ҳиндустон зоҳир шудааст.

Дар ҳоли ҳозир, дар қаламрави шаҳр се мақбараи хурди асри XII ва мақбараи комилтари Торебег-хоними асри XIV мавҷуданд, ки қариб дар солҳои 90 қариб пурра барқарор карда шуданд. Маъруфтарин мақбараи Конеургенч, пеш аз ҳама дар байни зоирони исломӣ, мақбараи [[Наҷмуддини Кубро|Наҷмиддин ал-Кубр]] (наҷм ад-дин (арабӣ) мебошад) — «Ситораи дин (имон)») — зоҳиди [[тасаввуф]]и асри XIII, ки асосгузори тасаввуф дар [[Хоразм]] ба ҳисоб меравад.

Ҷозибаи асосии Кӯҳнаурганҷ манораи 60-метраи Қутлуғ-Темур мебошад, ки дар миёнаи асри XIV сохта шудааст. Ҳоло он баландтарин манораи хиштин дар Осиёи Марказист. Бояд қайд кард, ки қадимтарин ёдгории боқимонда — мақбараи Ил-Арслон (1157—1172), ки бо гунбази конусшакли 12-паҳлӯӣ бо хиштҳои сирдор рӯ ба рӯ шудааст.

Дар шимоли шаҳр некрополиси васеи асримиёнагӣ «360 муқаддас» (туркм. Üç юз altmyş pir). Тибқи як ривояти машҳур, он ҷасади 360 шахсиятҳои муқаддаси исломиро дар бар мегирад, ки аксаран шогирдони пайғамбар [[Муҳаммад]] мебошанд, ва ӯ онҳоро барои таблиғи ислом ба тамоми гӯшаҳои ҷаҳон фиристодаааст ва амр додааст, ки ба Урганҷ баргарданд. Тибқи ривояти дигар, ин ҷасадҳо ба шахсиятҳои муқаддаси исломӣ тааллуқ доранд, ки ҳангоми хароб кардани шаҳр аз ҷониби сарбозони Чингизхон ба шаҳодат расиданд.

Ёдгориҳои дигар инҳоянд:

* Мақбараи Турабек-ханим (туркм. &lt;span lang=&quot;tk&quot; style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Törebeg-hanym kummeti&lt;/span&gt;)
* Минараи Мамун (туркм. &lt;span lang=&quot;tk&quot; style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Mamyn minarasy&lt;/span&gt;) (асрҳои X—XI). н. д.)
* Мақбараи Киркмолла (туркм. &lt;span lang=&quot;tk&quot; style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Kyrkmolla kummeti&lt;/span&gt;) (асри II пеш аз милод) д. — асри III пеш аз милод д.)
* Мадрасаи Ибни Хаҷҷиб (туркм. &lt;span lang=&quot;tk&quot; style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Медресеси Ибн-Ҳайба&lt;/span&gt;) (асрҳои XIV—XVI).)
* Мақбараи Арслони II (туркм. &lt;span lang=&quot;tk&quot; style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Арслан II куммети&lt;/span&gt;) (қадимтарин бино дар шаҳр — таърихи бунёди он тахминан дар асри 11 тахмин мезанад)
* Мақбараи Фахр ад-Дин Розӣ (туркм. &lt;span lang=&quot;tk&quot; style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Фахр ад-Дин Рази күмметӣ&lt;/span&gt;) (асри XIII).)
* Мақбараи Азизан Ал-Раматонӣ (туркм. &lt;span lang=&quot;tk&quot; style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Азизан ал-Раматани кумметӣ&lt;/span&gt;) (асрҳои XIII—XIV).)
* Мақбараи Сейд Аҳмад (туркм. &lt;span lang=&quot;tk&quot; style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Seýit Ähmet kummeti&lt;/span&gt;) (асрҳои XII—XIV.)
* Мақбараи Пирярвели (туркм. &lt;span lang=&quot;tk&quot; style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Пирярвели куммети&lt;/span&gt;) (асрҳои XIV—XVII).)
* Мақбараи Гулигердан (туркм туркм. &lt;span lang=&quot;tk&quot; style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Güligerdan kummeti&lt;/span&gt;) (асри XII).)
* Мақбараи Хорезимбаг (туркм. &lt;span lang=&quot;tk&quot; style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Хорезмбаг күмметӣ&lt;/span&gt;) (асрҳои XIII—XVIII).)
* Мақбараи Дашгал (туркм. &lt;span lang=&quot;tk&quot; style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Дашгала күмметӣ&lt;/span&gt;) (асрҳои XIV—XVI.)
* Мақбараи Маткарим- туркм. &lt;span lang=&quot;tk&quot; style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Mätkerim işan kummeti&lt;/span&gt;) (асрҳои XIX—XX.)
* Мақбараи Султон Алӣ (туркм. &lt;span lang=&quot;tk&quot; style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Солтан Али күмметӣ&lt;/span&gt;) (1580 то милод))
* Мақбараи Текеш-Хоразмшоҳ (туркм. &lt;span lang=&quot;tk&quot; style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Текеш Хорезмша күммети&lt;/span&gt;) (асри XIII)) бо манораи асри XIV
* Мақбараи Дашмеъҷет (туркм. &lt;span lang=&quot;tk&quot; style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Daşmetjit kummeti&lt;/span&gt;) (1903—1908))
* Қалъаи Ак-Қалъа (туркм. &lt;span lang=&quot;tk&quot; style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Ак Гала&lt;/span&gt;) (Акгала, асрҳои I—XIII).)

Ҳудуди Осорхонаи миллии таърихӣ-фарҳангии Туркманистон, ки дар ҷои пойтахти қадимаи [[Хоразм]]и асрҳои IX—XVI , шаҳри [[Урганҷ]] ҷойгир аст, дар канораҳои ҷанубии шаҳр воқеъ аст.

Соли [[Соли 2005|2005]] шоҳкориҳои меъморӣ ва ёдгориҳои Кӯҳнаурганҷ ба рӯйхати [[Мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО]] дохил карда шудаанд&lt;ref&gt;[http://www.turkmenistan.ru/ru/node/17153 В Список всемирного наследия ЮНЕСКО включены исторические памятники туркменского Куняургенча.]&lt;/ref&gt;.

== Бинокории анъанавӣ ==
Дар як муддати хеле тӯлонӣ дар Кӯҳнаурганҷ мактаби устодони бинокор амал карда рушд мекард. Дониш ва малакаи устодони ин мактаб дар тӯли асрҳо дар саросари ҷаҳони ислом паҳн шудааст, офаридаҳои онҳоро дар иншоот ва ороиши бисёр биноҳо дар давраи [[Амир Темур|Темур]] ҳам дар худи Туркманистон ва ҳам дар дигар кишварҳо ва минтақаҳо, аз қабили [[Ӯзбекистон]] дидан мумкин аст, [[Афғонистон]], Қафқози Ҷанубӣ, [[Туркия]], [[Эрон]], [[Покистон]] ва [[Ҳиндустон]]. Масалан, дар [[Самарқанд]] бисёр биноҳо дар асри XIV аз ҷониби бинокорон ва меъморони Кӯҳнаурганҷ сохта шуданд.

Маҳорат ва истеъдоди устодони асримиёнагии туркман ва меъморони Хоразмро дар раванди омӯзиши сохтор, шакл ва қолаби биноҳо, ки бо мурури замон такмил ёфтаанд, дидан мумкин аст. Гузашта аз ин, усулҳои суннатии сохтмон то имрӯз боқӣ мондаанд, ба монанди танӯрҳое, ки бори аввал дар Урганҷ истифода шуда буданд, то ҳол дар саросари минтақа барои истеҳсоли хишт барои таъмири биноҳои таърихӣ истифода мешаванд.

== Аксҳо ==
&lt;gallery class=&quot;center&quot;&gt;
Акс:Kutlug Timur minaret.JPG|Минараи Кутлуг Темур
Акс:Mosaic Turabek.JPG|Ороиши мозаикӣ дар гунбази мақбараи Торебег-хоним
Акс:Tekesh Mausoleum.JPG|Мақбараи Текеш, Конеургенч, Туркманистон
Акс:Tekesh Mausoleum 1.JPG|Намуди мақбараи Текеш
Акс:Najm ad-Din al-Kubra Mausoleum.JPG|Мақбараи Наҷм ад-Дин ал-Кубро
Акс:Portal in front of Najm ad-Din al-Kubra Mausoleum.JPG|Портал дар назди мақбараи Наҷм ад-Дин ал-Кубро
Акс:Il Arslan Mausoleum.JPG|Намуди мақбараи Ил Арслан, Конеургенч, Туркманистон
&lt;/gallery&gt;

== См. инчунин ==
* [[Урганҷ]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ|group=&quot;к&quot;}}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
{{Мероси ҷаҳонӣ|1199}}
{{ПБ}}
{{Шаҳрҳои Туркманистон}}

[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркманистон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои муқаддас]]
[[Гурӯҳ:Википедия:Пайванди мустақими мақола ба Викианбор]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]</text>
      <sha1>t1tk5jr75xvjw0efgbdc4kqjq641d03</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Президенти Ҷумҳурии Чеченистони Ичкерия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>297753</id>
    <revision>
      <id>1474215</id>
      <parentid>1297176</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T18:05:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474215</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5249" sha1="eyd2z6gemwh52m7ur9a8g7c08gjsfr3" xml:space="preserve">{{Вазифаи давлатӣ|сайт=}}'''Президенти Ҷумҳурии Чеченистони эътирофнашудаи Ичкерия''' (то 14 январи соли 1994 - '''Ҷумҳурии Чечен''' ( '''Нохчий-чо''' )  &lt;ref&gt;[http://www.igpi.ru/monitoring/1047645476/oct_97/chechen.html Чеченская Республика Ичкерия. Политический мониторинг]&lt;/ref&gt; ) мақоми олии давлатӣ дар Ҷумҳурии Чеченистон дар солҳои соҳибихтиёрии воқеии он мебошад.

Президент роҳбари ҳокимияти иҷроия буд ва ҳуқуқ дошт, ки дар ҷаласаҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Чеченистон раисӣ кунад, дар доираи сиёсати хориҷӣ ҳуқуқи пешбурди муносибатҳои байналмилалиро ба уҳда дошта буд  &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://chechenlaw.ru/?p=94 |title=Конституция Чеченской Республики Ичкерия (с изменениями и дополнениями) |accessdate=2022-03-15 |archivedate=2021-05-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210516054032/https://chechenlaw.ru/?p=94 }}&lt;/ref&gt; .

== Президентҳои Чеченистони Ичкерия ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
! rowspan=&quot;2&quot; |#
! rowspan=&quot;2&quot; | Акс
! rowspan=&quot;2&quot; | Номи пурра&lt;br /&gt; (солҳои ҳаёт)
! colspan=&quot;2&quot; | Мӯҳлати ваколат
! rowspan=&quot;2&quot; | Ҳизби сиёсӣ
|-
! Оғоз
! Анҷом
|-
! 1
|[[Акс:Djokhar Doudaïev.jpg|80px]]
| Ҷоҳар Дудаев  &lt;br /&gt; (1944—1996)
| 9 ноябри 1991 &lt;ref&gt;[http://old.nasledie.ru/bibliot/kniga10/chech1.htm 29 ноября было заявлено об упразднении в республике существующих органов власти Верховного Совета ЧИАССР]&lt;/ref&gt;
| 21 апрели соли 1996
| номзади мустақил
|-
! _
|[[Акс:Zelimkhan Yandarbiyev in 2000.jpg|80px]]
| [[Залимхон Яндарбиев]]   (1952—2004)
| 21 апрели соли 1996
| 12 феврали соли 1997
| Ҳизби демократии Вайнах
|-
! 3
|[[Акс:Aslan Maskhadov.jpg|80px]]
| [[Аслан Масхадов]]&lt;br /&gt; (1951—2005)
| 12 феврали соли 1997
| феврали 2000
| Ҳизби истиқлоли  миллй
|}
Охирин интихоботи президентӣ дар Ичкерия моҳи январи соли 1997 баргузор шуда буд.

==== Президентҳо дар муҳоҷират ====

* [[Аслан Масхадов|Аслан Алиевич Масхадов]] (2000 - 8 марти 2005)
* Абдулҳалим Саъдулаев (8 марти 2005 - 17 июни 2006)
* [[Доку Умаров|Доку Ҳаматович Умаров]] (17 июни 2006 - 31 октябри 2007)

=== Барҳам додани институти президент ===
31 октябри соли 2007, хабаргузории ҷудоихоҳи Чеченпресс хабар дод, ки [[Доку Умаров]], раиси ҷумҳури вақти Ичкерия, таъсиси Аморати Қафқозро эълон кард ва ҳамзамон аз вазифаи президенти Ҷумҳурии Чеченистони Ичкерия даст кашид ва ба ин васила ин Ҷумҳурии Чеченистони Ичкерияро барҳам дод. Ин изҳорот боиси тақсими ҳукумат шуд &lt;ref&gt;[http://www.kavkazcenter.info/russ/content/2007/11/24/54539.shtml Закаев объявил себя «премьер-министром Ичкерии» в результате «телефонного голосования»]{{Пайванди мурда|date=March 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Натиҷаҳои интихоботи гузашта ==
Тақсимоти овозҳо дар интихоботи ахири президентӣ дар Ҷумҳурии Чеченистони Ичкерия дар моҳи январи соли 1997.
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:right&quot;
!Номзад
! Овоз додан
! %
|-
| align=&quot;left&quot; | [[Аслан Масхадов]]
|
| 64.8
|-
| align=&quot;left&quot; | Шамил Басаев
|
| 22.7
|-
| align=&quot;left&quot; | [[Залимхон Яндарбиев]] 
|
| rowspan=&quot;2&quot; | 12.5
|-
| align=&quot;left&quot; | Дигар
|
|-
| align=&quot;left&quot; | '''Ҳамагӣ'''
|
| '''100'''
|-
| colspan=&quot;3&quot; align=&quot;left&quot; | Манбаъ: [http://issi.org.pk/wp-content/uploads/2014/06/1295852264_53197579.pdf ISSI]
|}
Номзади интихобшуда бо роҳи интихоботи умумӣ ва бевосита бо овоздиҳии пинҳонӣ ба мӯҳлати панҷ сол таъин карда мешавад.

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==

* [http://www.worldstatesmen.org/Russian_republics.htm#Chechnya World Statesmen.org]
[[Гурӯҳ:Феҳристи президентҳо]]
[[Гурӯҳ:Президенти Чеченистони Ичкерия]]</text>
      <sha1>eyd2z6gemwh52m7ur9a8g7c08gjsfr3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қарабоғ (бошгоҳи футбол)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>327987</id>
    <revision>
      <id>1474264</id>
      <parentid>1461288</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T07:32:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>22662</id>
      </contributor>
      <origin>1474264</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5332" sha1="o4deqjqdsz7is986fz14lo5niiu5ejd" xml:space="preserve">{{Ҷаъбаи БФ
 |замина         = #0057A3
 |матн           = #FFFFFF
 |ном            = {{Парчами Озарбойҷон}} Қарабоғ
 |мавсими ҷорӣ   = 2025/26
 |логотип        =
 |номи пурра     = Бошгоҳи футболи «Қарабоғ» &lt;br&gt; ({{lang-az|Qarabağ Futbol Klubu}})
 |лақаб          = «асбсаворон» &lt;br&gt; ({{lang-az|Atlılar}})
 |таъсис         = 1951
 |барҳам         = 
 |майдон         = {{Парчами Озарбойҷон}} «[[Озарсун Арена]]», [[Боку]]
 |ғунҷоиш        = 5 800&lt;ref name=&quot;ғунҷоиш&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.azerisport.com/football/20140813065050359.html |title=Новый стадион Карабаха |date=2014-08-13 |website=Azerisport.com |access-date=2026-01-22 |archive-date=2014-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140813230209/http://www.azerisport.com/football/20140813065050359.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
 |молик          = 
 |президент      = {{Парчами Озарбойҷон}} [[Тоҳир Гӯзел]]
 |мудир          = 
 |мудири кул     = 
 |мураббӣ        = {{Парчами Озарбойҷон}} [[Қурбон Қурбонов]]
 |капитан        = {{Парчами Фаронса}} [[Абдуллоҳ Зубайр]]
 |рейтинг        = ҷойи 56-ум дар [[Ҷадвали зарибҳои УЕФА|раддабандии УЕФА]]&lt;ref&gt;{{cite web|url= https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/club/?year=2026|title=Раддабандии УЕФА барои бошгоҳҳо|website=uefa.com|accessdate=2026-01-22}}&lt;/ref&gt;
 |буҷет          = 
 |сарпараст      = Azersun Holding
 |мусобиқа       = [[Лигбартари футболи Озарбойҷон|Лигбартари Озарбойҷон]]
 |мавсим         = 2025/26
 |мавқеъ         = '''2.'''
 |сайт           = https://www.qarabagh.com/
 |pattern_la1    = _adidasicon25ub
 |pattern_b1     = _adidasicon25ub
 |pattern_ra1    = _adidasicon25ub
 |pattern_sh1    = _adidastirom23b
 |pattern_so1    = _3_stripes_white
 |leftarm1       = 000000
 |body1          = 000000
 |rightarm1      = 000000
 |shorts1        = 000000
 |socks1         = 000000
 |pattern_la2    = _adidasicon25w
 |pattern_b2     = _adidasicon25w
 |pattern_ra2    = _adidasicon25w
 |pattern_sh2    = _adidastirom23w
 |pattern_so2    = _3_stripes_black
 |leftarm2       = FFFFFF
 |body2          = FFFFFF
 |rightarm2      = FFFFFF
 |shorts2        = FFFFFF
 |socks2         = FFFFFF
 |pattern_la3    = _adidasicon25b
 |pattern_b3     = _adidasicon25b
 |pattern_ra3    = _adidasicon25b
 |pattern_sh3    = _adidastirom23rb
 |pattern_so3    = _3_stripes_white
 |leftarm3       = FFFFFF
 |body3          = FFFFFF
 |rightarm3      = FFFFFF
 |shorts3        = FFFFFF
 |socks3         = 0000FF
}}

'''«Қарабоғ»''' ({{lang-az|Qarabağ Futbol Klubu}}) — бошгоҳи футболи [[Озарбойҷон|озарӣ]], аз шаҳри [[Оқдом]], ки дар [[Лигбартари футболи Озарбойҷон|Лигаи бартари футболи Озарбойҷон]] баромад мекунад.

== Таърих ==

== Варзишгоҳ ==

== Ҷоизаҳо ==
=== ҶШС Озарбойҷон ===
* '''[[Чемпионати футболи ҶШС Озарбойҷон|Чемпионати ҶШСО]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (2)''': 1988, 1990
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Ноиби қаҳрамон''': 1969
* '''[[Ҷоми футболи ҶШС Озарбойҷон|Ҷоми ҶШСО]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб''': 1990

=== Озарбойҷон ===
* '''[[Чемпионати футболи Озарбойҷон|Чемпионати Озарбойҷон]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]]  '''Қаҳрамон (12, рекорд)''': 1993, 2013/14, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2018/19, 2019/20, 2021/22, 2022/23, 2023/24, 2024/25
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Ноиби қаҳрамон (4)''': 1993/94, 1996/97, 2012/13, 2020/21
** [[Акс:Bronze medal icon.svg|15px]] '''Мақоми сеюм (4):''' 2001/02, 2003/04, 2009/10, 2010/11
* '''[[Ҷоми футболи Озарбойҷон|Ҷоми Озарбойҷон]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (8, рекорд):''' 1993, 2005/06, 2008/09, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2021/22, 2023/24
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (4):''' 1995/96, 1997/98, 1999/00, 2024/25
* '''[[Суперҷоми футболи Озарбойҷон|Суперҷоми Озарбойҷон]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1994

== Ҳайати ҳозира ==

== Гузаришҳо ==

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://www.qarabagh.com Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Қарабоғ»]

[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол, таъсисёфта дар соли 1951]]
[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]]
[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Озарбойҷон]]</text>
      <sha1>o4deqjqdsz7is986fz14lo5niiu5ejd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474265</id>
      <parentid>1474264</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T07:33:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>22662</id>
      </contributor>
      <comment>/* Озарбойҷон */ '''Ноиби қаҳрамон (5)''': 1993/94, 1996/97, 2012/13, 2020/21, 2025/26</comment>
      <origin>1474265</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5341" sha1="88njzjvnwcsenw1zmdy5kzgrne12p34" xml:space="preserve">{{Ҷаъбаи БФ
 |замина         = #0057A3
 |матн           = #FFFFFF
 |ном            = {{Парчами Озарбойҷон}} Қарабоғ
 |мавсими ҷорӣ   = 2025/26
 |логотип        =
 |номи пурра     = Бошгоҳи футболи «Қарабоғ» &lt;br&gt; ({{lang-az|Qarabağ Futbol Klubu}})
 |лақаб          = «асбсаворон» &lt;br&gt; ({{lang-az|Atlılar}})
 |таъсис         = 1951
 |барҳам         = 
 |майдон         = {{Парчами Озарбойҷон}} «[[Озарсун Арена]]», [[Боку]]
 |ғунҷоиш        = 5 800&lt;ref name=&quot;ғунҷоиш&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.azerisport.com/football/20140813065050359.html |title=Новый стадион Карабаха |date=2014-08-13 |website=Azerisport.com |access-date=2026-01-22 |archive-date=2014-08-13 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140813230209/http://www.azerisport.com/football/20140813065050359.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
 |молик          = 
 |президент      = {{Парчами Озарбойҷон}} [[Тоҳир Гӯзел]]
 |мудир          = 
 |мудири кул     = 
 |мураббӣ        = {{Парчами Озарбойҷон}} [[Қурбон Қурбонов]]
 |капитан        = {{Парчами Фаронса}} [[Абдуллоҳ Зубайр]]
 |рейтинг        = ҷойи 56-ум дар [[Ҷадвали зарибҳои УЕФА|раддабандии УЕФА]]&lt;ref&gt;{{cite web|url= https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/club/?year=2026|title=Раддабандии УЕФА барои бошгоҳҳо|website=uefa.com|accessdate=2026-01-22}}&lt;/ref&gt;
 |буҷет          = 
 |сарпараст      = Azersun Holding
 |мусобиқа       = [[Лигбартари футболи Озарбойҷон|Лигбартари Озарбойҷон]]
 |мавсим         = 2025/26
 |мавқеъ         = '''2.'''
 |сайт           = https://www.qarabagh.com/
 |pattern_la1    = _adidasicon25ub
 |pattern_b1     = _adidasicon25ub
 |pattern_ra1    = _adidasicon25ub
 |pattern_sh1    = _adidastirom23b
 |pattern_so1    = _3_stripes_white
 |leftarm1       = 000000
 |body1          = 000000
 |rightarm1      = 000000
 |shorts1        = 000000
 |socks1         = 000000
 |pattern_la2    = _adidasicon25w
 |pattern_b2     = _adidasicon25w
 |pattern_ra2    = _adidasicon25w
 |pattern_sh2    = _adidastirom23w
 |pattern_so2    = _3_stripes_black
 |leftarm2       = FFFFFF
 |body2          = FFFFFF
 |rightarm2      = FFFFFF
 |shorts2        = FFFFFF
 |socks2         = FFFFFF
 |pattern_la3    = _adidasicon25b
 |pattern_b3     = _adidasicon25b
 |pattern_ra3    = _adidasicon25b
 |pattern_sh3    = _adidastirom23rb
 |pattern_so3    = _3_stripes_white
 |leftarm3       = FFFFFF
 |body3          = FFFFFF
 |rightarm3      = FFFFFF
 |shorts3        = FFFFFF
 |socks3         = 0000FF
}}

'''«Қарабоғ»''' ({{lang-az|Qarabağ Futbol Klubu}}) — бошгоҳи футболи [[Озарбойҷон|озарӣ]], аз шаҳри [[Оқдом]], ки дар [[Лигбартари футболи Озарбойҷон|Лигаи бартари футболи Озарбойҷон]] баромад мекунад.

== Таърих ==

== Варзишгоҳ ==

== Ҷоизаҳо ==
=== ҶШС Озарбойҷон ===
* '''[[Чемпионати футболи ҶШС Озарбойҷон|Чемпионати ҶШСО]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (2)''': 1988, 1990
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Ноиби қаҳрамон''': 1969
* '''[[Ҷоми футболи ҶШС Озарбойҷон|Ҷоми ҶШСО]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб''': 1990

=== Озарбойҷон ===
* '''[[Чемпионати футболи Озарбойҷон|Чемпионати Озарбойҷон]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]]  '''Қаҳрамон (12, рекорд)''': 1993, 2013/14, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2017/18, 2018/19, 2019/20, 2021/22, 2022/23, 2023/24, 2024/25
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Ноиби қаҳрамон (5)''': 1993/94, 1996/97, 2012/13, 2020/21, 2025/26
** [[Акс:Bronze medal icon.svg|15px]] '''Мақоми сеюм (4):''' 2001/02, 2003/04, 2009/10, 2010/11
* '''[[Ҷоми футболи Озарбойҷон|Ҷоми Озарбойҷон]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (8, рекорд):''' 1993, 2005/06, 2008/09, 2014/15, 2015/16, 2016/17, 2021/22, 2023/24
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (4):''' 1995/96, 1997/98, 1999/00, 2024/25
* '''[[Суперҷоми футболи Озарбойҷон|Суперҷоми Озарбойҷон]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1994

== Ҳайати ҳозира ==

== Гузаришҳо ==

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://www.qarabagh.com Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Қарабоғ»]

[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол, таъсисёфта дар соли 1951]]
[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]]
[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Озарбойҷон]]</text>
      <sha1>88njzjvnwcsenw1zmdy5kzgrne12p34</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тоҷи Киёнӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331439</id>
    <revision>
      <id>1474195</id>
      <parentid>1473303</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T14:45:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Ҷавоҳироти миллии Эрон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474195</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4593" sha1="1qs2z7v40pwh5tlb4bs2193zyjwprid" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
Тоҷи Киёнӣ тоҷи шоҳии сулолаи [[Қоҷориён]] аст, ки бо фармони [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]], дуввумин подшоҳи сулола, дар соли 1212 ҳиҷрӣ ([[соли 1797]] мелодӣ) сохта шудааст ва аз ҷониби ҳокимони баъдии Қоҷор истифода шудааст. &lt;ref&gt;http://www.asriran.com/fa/news/142165/ارزش-جواهرات-تاج-و-تخت-سلاطین-ایران-عکس |عنوان=ارزش جواهرات تاج و تخت سلاطین ایران| ناشر =عصرایران |تاریخ =۳ آبان ۱۳۸۹ |تاریخ بازبینی=۳۰ دی ۱۳۹۶&lt;/ref&gt;  Унсурҳое, ки дар тоҷи Киёнӣ истифода шудаанд, [[алмос]], [[зумуррад]], [[ёқут]] ва [[марворид|марворидҳоро]] дар бар мегиранд. &lt;ref&gt;http://lib.eshia.ir/23019/1/3010 |عنوان =تاج | ناشر = دانشنامه جهان اسلام، کتابخانه مدرسه فقاهت|تاریخ =|تاریخ بازدید = ۱۸ فوریه &lt;/ref&gt;. Тоҷ ҳоло дар Осорхонаи миллии заргарии Эрон, ки дар хазинаи Бонки марказӣ дар Теҳрон ҷойгир аст, нигоҳ дошта мешавад.

Дар давраи ҳукмронии [[Носируддиншоҳ]], тоҷи калони бо [[зумуррад]] ва [[алмос]] оро дода шуда, нӯгҳои сершумор ва риштаи [[марворид]] ба тоҷ илова карда шуд ва дар тарзи насб кардани [[ҷавоҳирот|ҷавоҳироти]] тоҷ тағйироти ночиз ворид карда шуданд.  Дар давраи [[Қоҷориён]], [[тоҷ]], илова бар истифода дар маросимҳои тоҷгузорӣ, инчунин истифодаи рамзӣ пайдо кард ва тоҷи Киёнӣ дар бисёр [[парчам|парчамҳо]], пулҳои коғазӣ, тангаҳо, нишонҳои фахрӣ ва мӯҳрҳои ин давра пайдо шуд. 

Пас аз ба тахт нишастан, [[Ризошоҳ Паҳлавӣ|Ризошоҳ]] аз истифодаи Тоҷи Киёнӣ, ки танҳо ба подшоҳони [[Қоҷориён]] тааллуқ дошт, барои тоҷгузории худ худдорӣ кард ва амр дод, ки [[Тоҷи Паҳлавӣ]] сохта шавад. 
== Вижагиҳо ==
Ин тоҷ аз чор қисм иборат аст, ки аз поёни он иборат аст аз: қисми сарпӯш, қисми марворид, ҳошияҳо ва дар боло кулоҳи махмалии сурхи он ҷойгир аст. Қисми дуюм аз 1800 марворид барои эҷоди заминаи сафед барои зумуррадҳои сабз ва ёқути сурх истифода мебарад. Бе назардошти теппаи тоҷ, баландии кулоҳ 32 см ва паҳнои он 5,19 см аст.  Сохтори тоҷ дар замони [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]] аз сохтори кунунии он каме фарқ мекард ва ба ҷои теппаи калоне, ки дар замони [[Носируддиншоҳ]] дар болои тоҷ гузошта шуда буд, дар болои тоҷи Киёнӣ парҳои ороишӣ гузошта шуданд. &lt;ref&gt;http://ensani.ir/fa/article/414553/مطالعه-تطبیقی-فرم-سرپوش-شاهانه-در-دوره-های-صفویه-و-قاجار {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20250413001012/https://ensani.ir/fa/article/414553/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D8%B3%D8%B1%D9%BE%D9%88%D8%B4-%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C%D9%87-%D9%88-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1 |date=2025-04-13 }} |عنوان =مطالعه تطبیقی فرم سرپوش شاهانه در دوره‌های صفویه و قاجار | ناشر = پرتال جامع علوم انسانی|تاریخ =|تاریخ بازدید = ۲۵ آوریل ۲۰۲۱&lt;/ref&gt;
== Нигаред низ ==
* [[Тоҷи Паҳлавӣ]]
== Манобеъ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Тоҷҳо]]
[[Гурӯҳ:Навъҳои ҷавоҳирот]]
[[Гурӯҳ:Ҷавоҳироти миллии Эрон]]</text>
      <sha1>1qs2z7v40pwh5tlb4bs2193zyjwprid</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474197</id>
      <parentid>1474195</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T14:51:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Нигаред низ */ илова</comment>
      <origin>1474197</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4662" sha1="230sz5u4hqoewsyjig6bi0o85pxf6cp" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
Тоҷи Киёнӣ тоҷи шоҳии сулолаи [[Қоҷориён]] аст, ки бо фармони [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]], дуввумин подшоҳи сулола, дар соли 1212 ҳиҷрӣ ([[соли 1797]] мелодӣ) сохта шудааст ва аз ҷониби ҳокимони баъдии Қоҷор истифода шудааст. &lt;ref&gt;http://www.asriran.com/fa/news/142165/ارزش-جواهرات-تاج-و-تخت-سلاطین-ایران-عکس |عنوان=ارزش جواهرات تاج و تخت سلاطین ایران| ناشر =عصرایران |تاریخ =۳ آبان ۱۳۸۹ |تاریخ بازبینی=۳۰ دی ۱۳۹۶&lt;/ref&gt;  Унсурҳое, ки дар тоҷи Киёнӣ истифода шудаанд, [[алмос]], [[зумуррад]], [[ёқут]] ва [[марворид|марворидҳоро]] дар бар мегиранд. &lt;ref&gt;http://lib.eshia.ir/23019/1/3010 |عنوان =تاج | ناشر = دانشنامه جهان اسلام، کتابخانه مدرسه فقاهت|تاریخ =|تاریخ بازدید = ۱۸ فوریه &lt;/ref&gt;. Тоҷ ҳоло дар Осорхонаи миллии заргарии Эрон, ки дар хазинаи Бонки марказӣ дар Теҳрон ҷойгир аст, нигоҳ дошта мешавад.

Дар давраи ҳукмронии [[Носируддиншоҳ]], тоҷи калони бо [[зумуррад]] ва [[алмос]] оро дода шуда, нӯгҳои сершумор ва риштаи [[марворид]] ба тоҷ илова карда шуд ва дар тарзи насб кардани [[ҷавоҳирот|ҷавоҳироти]] тоҷ тағйироти ночиз ворид карда шуданд.  Дар давраи [[Қоҷориён]], [[тоҷ]], илова бар истифода дар маросимҳои тоҷгузорӣ, инчунин истифодаи рамзӣ пайдо кард ва тоҷи Киёнӣ дар бисёр [[парчам|парчамҳо]], пулҳои коғазӣ, тангаҳо, нишонҳои фахрӣ ва мӯҳрҳои ин давра пайдо шуд. 

Пас аз ба тахт нишастан, [[Ризошоҳ Паҳлавӣ|Ризошоҳ]] аз истифодаи Тоҷи Киёнӣ, ки танҳо ба подшоҳони [[Қоҷориён]] тааллуқ дошт, барои тоҷгузории худ худдорӣ кард ва амр дод, ки [[Тоҷи Паҳлавӣ]] сохта шавад. 
== Вижагиҳо ==
Ин тоҷ аз чор қисм иборат аст, ки аз поёни он иборат аст аз: қисми сарпӯш, қисми марворид, ҳошияҳо ва дар боло кулоҳи махмалии сурхи он ҷойгир аст. Қисми дуюм аз 1800 марворид барои эҷоди заминаи сафед барои зумуррадҳои сабз ва ёқути сурх истифода мебарад. Бе назардошти теппаи тоҷ, баландии кулоҳ 32 см ва паҳнои он 5,19 см аст.  Сохтори тоҷ дар замони [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]] аз сохтори кунунии он каме фарқ мекард ва ба ҷои теппаи калоне, ки дар замони [[Носируддиншоҳ]] дар болои тоҷ гузошта шуда буд, дар болои тоҷи Киёнӣ парҳои ороишӣ гузошта шуданд. &lt;ref&gt;http://ensani.ir/fa/article/414553/مطالعه-تطبیقی-فرم-سرپوش-شاهانه-در-دوره-های-صفویه-و-قاجار {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20250413001012/https://ensani.ir/fa/article/414553/%D9%85%D8%B7%D8%A7%D9%84%D8%B9%D9%87-%D8%AA%D8%B7%D8%A8%DB%8C%D9%82%DB%8C-%D9%81%D8%B1%D9%85-%D8%B3%D8%B1%D9%BE%D9%88%D8%B4-%D8%B4%D8%A7%D9%87%D8%A7%D9%86%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AF%D9%88%D8%B1%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D8%B5%D9%81%D9%88%DB%8C%D9%87-%D9%88-%D9%82%D8%A7%D8%AC%D8%A7%D8%B1 |date=2025-04-13 }} |عنوان =مطالعه تطبیقی فرم سرپوش شاهانه در دوره‌های صفویه و قاجار | ناشر = پرتال جامع علوم انسانی|تاریخ =|تاریخ بازدید = ۲۵ آوریل ۲۰۲۱&lt;/ref&gt;
== Нигаред низ ==
* [[Тоҷи Паҳлавӣ]]
* [[Осорхонаи миллии ҷавоҳироти Эрон]]

== Манобеъ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Тоҷҳо]]
[[Гурӯҳ:Навъҳои ҷавоҳирот]]
[[Гурӯҳ:Ҷавоҳироти миллии Эрон]]</text>
      <sha1>230sz5u4hqoewsyjig6bi0o85pxf6cp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тоҷи Паҳлавӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331487</id>
    <revision>
      <id>1474198</id>
      <parentid>1472946</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T14:52:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Нигораҳо */ илова</comment>
      <origin>1474198</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6051" sha1="28ebnn4795syd04ukqlx6eg82i8put7" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
'''Тоҷи Паҳлавӣ''' — номи тоҷи шоҳонаест, ки бо фармони [[Ризошоҳ Паҳлавӣ]] тарҳрезӣ ва сохта шудааст ва аз рӯи тоҷи сулолаи Сосониён сохта шудааст. Он инчунин дар маросими тоҷгузории ӯ ва вориси ӯ [[Муҳаммадризо Паҳлавӣ|Муҳаммад Ризошоҳ Паҳлавӣ]] истифода мешуд. Тоҷ айни замон дар ганҷинаи Бонки марказии Эрон ( Осорхонаи миллии заргарӣ ) нигоҳ дошта мешавад.&lt;ref&gt;'''جواهرات پادشاهی ایران'''، اداره چاپ اسکناس بانک مرکزی ایران، تاریخ نشر ندارد.&lt;/ref&gt;
== Таърих ==
Пас аз подшоҳ шудан, [[Ризошоҳ Паҳлавӣ]] аз истифодаи [[тоҷи Киёнӣ]] (ки танҳо ба [[Эрони Қоҷорӣ|подшоҳони Эрони Қоҷор]] тааллуқ дошт) барои тоҷгузории худ қаноатманд нашуд ва фармон дод, ки барои худ тоҷи нав сохта шавад. &lt;ref name=&quot;asr&quot;&gt;{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.asriran.com/fa/news/142165/ارزش-جواهرات-تاج-و-تخت-سلاطین-ایران-عکس |عنوان=ارزش جواهرات تاج و تخت سلاطین ایران| ناشر =عصرایران |تاریخ =۳ آبان ۱۳۸۹ |تاریخ بازبینی=۳۰ دی ۱۳۹۶}}&lt;/ref&gt; 

Тибқи ин маросим, нишастани ӯ ба тахт дар моҳи Озари соли 1304 ҳиҷрӣ дар айвони мармарии тахти [[Кохи Гулистон]] дар моҳи декабри соли 1305 ҳиҷрӣ баргузор шуд ва маросими тоҷгузории ӯ чанд моҳ пас, дар Ордибеҳишти соли 1305, пас аз омода шудани тоҷ баргузор шуд. Ин тоҷ аз ҷониби гурӯҳе аз заргарони эронӣ таҳти назорати Ҳоҷ Сироҷиддин Ҷавоҳирӣ (аслан аз [[Қафқоз]] ) тарҳрезӣ шуда, аз асарҳо ва шакли тоҷе, ки дар давраи [[Сосониён]] истифода мешуд, илҳом гирифта шуда, соли 1304 ҳиҷрӣ барои тоҷгузории Ризошоҳ Паҳлавӣ омода карда шудааст.&lt;ref name=&quot;asr&quot;&gt;{{یادکرد وب |نویسنده = |نشانی=http://www.asriran.com/fa/news/142165/ارزش-جواهرات-تاج-و-تخت-سلاطین-ایران-عکس |عنوان=ارزش جواهرات تاج و تخت سلاطین ایران| ناشر =عصرایران |تاریخ =۳ آبان ۱۳۸۹ |تاریخ بازبینی=۳۰ دی ۱۳۹۶}}&lt;/ref&gt; 
Ин тоҷ охирин маротиба дар маросими тоҷгузории [[Муҳаммадризо Паҳлавӣ]] дар 4 ноябри соли 1346 ҳиҷрӣ истифода шудааст.

== Хусусиятҳои тоҷ ==
Сохтор ва бадани ин тоҷ аз [[тилло]] ва [[нуқра]] ва махмали сурх сохта шудааст ва ба тоҷҳои [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ]] монанд аст. Баландии ин тоҷ 29,8 см, паҳнои он 19,8 см ва вазни он тақрибан 2080 грамм аст. Сангҳо ва ҷавоҳироти қиматбаҳое, ки ҳангоми сохтани ин тоҷ истифода мешаванд, одатан аз ҷавоҳироти шоҳӣ гирифта шудаанд ва арзиши таърихӣ доранд.

Дар мобайн ва поёни пеши тоҷ офтоби тиллоӣ бо нурҳои алмос ва алмоси бриллианти зард шинонда шудааст ва дар паси ин тоҷ пояи борик гузошта шудааст, ки дар пушти он пари мурғи гул шинонда шудааст.

Тоҷ аз 3380 [[алмос]] бо вазни 1144 қирот (229 [[грамм]]) сохта шудааст, ки бузургтарини он [[бриллиант|бриллианти]] зард бо вазни 60 қирот (12 грамм) мебошад. Ин алмос дар маркази тоҷ ба шакли офтоби дурахшон дар байни алмосҳои хурдтар гузошта шудааст. Панҷ [[зумуррад]] бо вазни 199 қирот (40 грамм), ду [[ёқут]]и 19 қирот ва 368 [[марворид]]и сафеди табиӣ бо тақрибан як шакл ва андоза дар се қатор истифода шудаанд. Тоҷ бо [[сарпӯш]]и махмалии дарунӣ 444 мисқол ё тақрибан ду килограмму ҳаштод грамм вазн дорад.

== Нигораҳо ==
&lt;gallery&gt;
Акс:Mohammad Pahlavi Coronation.jpg|thumb|Тоҷгузории Ризошоҳ Паҳлавӣ
Акс:Pahlavi Crown of Imperial Iran (heraldry).svg|200 px|Тоҷи тасвиршудаи паҳлавӣ
Акс:Lion and Sun with Pahlavi Crown.svg|200 px|Тоҷи паҳлавӣ, ки дар болои шер ва офтоб тасвир шудааст, дар ҳуҷҷатҳои расмӣ дар давраи паҳлавӣ истифода мешуд.
Акс:Reverse - 10 Pahlavi Golden Coin 1976.jpg|Тасвири пушти тангаи 10-уми паҳлавӣ - соли 1355 шамсӣ, ба муносибати 50-солагии таъсиси Шоҳаншоҳии Паҳлавӣ
&lt;/gallery&gt;
== Нигаред низ ==
* [[Тоҷи Киёнӣ]]
* [[Осорхонаи миллии ҷавоҳироти Эрон]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Навъҳои ҷавоҳирот]]
[[Гурӯҳ:Тоҷҳо]]
[[Гурӯҳ: Ҷавоҳироти миллии Эрон ]]</text>
      <sha1>28ebnn4795syd04ukqlx6eg82i8put7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Масҷиди бузурги Язд</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331601</id>
    <revision>
      <id>1474185</id>
      <parentid>1473400</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T12:44:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474185</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12720" sha1="nm3imv7rjwtciqgjd1krcz98is2eui8" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
'''Масҷиди бузурги Язд''' як бинои таърихӣ дар [[Язд|Язд]] аст, ки дар тӯли тақрибан 1000 сол ва се давра сохта шудааст. Пойдевори асосии ин масҷид дар давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] дар болои [[маъбади оташ]] гузошта шудааст; аммо пас аз [[ислом]], он ҳамчун [[масҷид]] дар давраҳои Илхониён ва [[Темуриён]] сохта шудааст. [[Гунбад|Гунбади]] бино аз давраи Илхониён ва даромадгоҳи баланди масҷид аз замони Шоҳрух ва давраи Темуриён тахмин карда мешавад. Ин бино бо гунбади нишеб, даромадгоҳи баланд ва баланд ва [[Сафол|сафолҳои]] зебо ва беназир машҳур аст. 

Масҷиди бузург дар Язди қадим дар дохили деворҳои [[шаҳр]] ҷойгир буд ва дар асри 4-уми [[Гоҳшумории ҳиҷрӣ|ҳиҷрӣ]] ба канори шаҳр наздиктар карда шуд [[Гоҳшумории ҳиҷрӣ|.]] 500 метри мураббаъ аз 9800 метри мураббаъ масоҳати [[фарш]]&lt;nowiki/&gt;и [[масҷид]] [[Сафол|сафолак]] ва навиштаҷот аст. Масҷид 104 метр дарозӣ ва 99 метри мураббаъ паҳноӣ дорад. Бино 7 даромадгоҳ дорад, ки ба кӯчаҳои атроф кушода мешаванд. 

== Даромадгоҳ ==

Масҷиди бузурги Язд яке аз шоҳосорҳои таърихии Эрон аст, ки дар ҳар гӯшаи он ёдгориҳои давраҳои гуногун боқӣ мондаанд. [[Таърих]] ва сохтмони Масҷиди бузург дар давраи [[Ислом|пеш аз ислом]] оғоз шуда, анҷоми он ба даҳсолаи охир рост меояд.  Ин масҷид яке аз зеботарин масҷидҳои давраи [[Темуриён]] аст ва аз ҷиҳати сафолпӯшӣ, антаблетураи баланд, [[Манора|манораҳо]] ва навиштаҷот, он яке аз зеботарин шоҳосорҳои меъмории асри 9-уми ҳиҷрӣ мебошад. Баландии манораҳо 52 метр аст ва гарчанде ки бинои асосии масҷид ба давраи Темуриён нисбат дода мешавад, бинои кунунӣ, тибқи навиштаҷотҳои мавҷуда, нишон медиҳад, ки он дар [[Темуриён|давраи Темуриён]] сохта шудааст. Навиштаҷотҳои масҷид яке бо хатти куфии хиштӣ ва дигаре бо хатти сафеди Тулут дар сафолҳои кабуди осмонӣ мебошанд. Дар матни навиштаҷот номи сутон Шоҳрухи Темуриён ва Султон Ҷаҳоншоҳ дар баробари санаи 861 ҳиҷрӣ хонда шудаанд. Дар замонҳои пеш аз ислом, эҳтимолан дар ҷои масҷиди ҷомеи кунунӣ [[маъбади оташ]]&lt;nowiki/&gt;и [[Сосониён]] сохта шуда буд, ки то давраи пас аз ислом вуҷуд дошт. 

Бинои кунунии масҷид, ки масоҳати он тақрибан 10,000 метри мураббаъро ташкил медиҳад, аз даромадгоҳ ва толори пеш, ҳавлии калон, айвонҳои паҳлӯии ҳавлӣ, айвон, [[Гунбад|бинои гунбаддор]] ва ибодатхонаҳои паҳлӯӣ, ибодатхонаи калони сутунӣ, [[китобхона]], ороишоти бой ва зебо, инчунин навиштаҷоти таърихӣ ва ғайритаърихӣ ва сангӣ иборат аст. Шарқшинос Максим Сиро бар он ақида аст, ки аввалин масҷиде, ки ба ҷои [[маъбади оташ]] сохта шудааст, ки ''Масҷиди Кӯҳна'' ном дорад, ба асрҳои аввали ислом рост меояд. 

==== Заминаи таърихӣ ====
Қадимтарин санае, ки барои анҷом додани фаъолиятҳои [[дини ислом]] дар қисме аз фазои кунунии Масҷиди бузурги Язд зикр шудааст, ба нимаи дуюми тақвими қамарӣ тааллуқ дорад. Сохтмони Масҷиди бузург низ ба нимаи дуюми асри сеюми қамарӣ, дар давраи ҳукмронии &quot;Амр-ул-Валит&quot; ва дар давраи [[Саффориён]] ё пеш аз давраи [[Салҷуқиён]], масҷиде, ки дар расми Максим Сиро қиблаи он каҷ буд, алоқаманд ҳисобида мешавад. Дар тақвими чоруми қамарӣ, Масҷиди бузурги Йазд дар канори шаҳр ҷойгир буд, ки дар асл дар паҳлӯи [[Маъбади оташ|маъбади оташи]] [[Зардуштиён|зардуштӣ]] сохта шуда буд.

== Хусусиятҳои муҳими бино ==
[[Акс:Jame_mosque_of_Yazd.jpg|рост|мини|300x300пкс|Акси гунбад ва сақфи Масҷиди бузурги Йазд. Услуби меъмории Масҷиди бузурги Йазд услуби озарӣ аст. Сафолҳои кабуд, зард, фирӯза ва сабз дар зери гунбади бузурги масҷид фазои хунукеро дар зеҳни тамошобин эҷод мекунанд. ]]
Ин масҷид аз чанд сабаб муҳим аст: Аввалан, он қадимтарин намунаи меъморӣ аст, ки дар меъмории динии минтақаи [[Устони Йазд|Йазд]] дар асри 9-уми ҳиҷрӣ тақлид шудааст; ин тарҳ аз як утоқи гунбаздор ва як наваи росткунҷаи дароз иборат аст. Мураббаъшаклии нақшаи масҷид аз модели меъмории [[Каъба]] гирифта шудааст. Он дар [[ислом]] як бинои комилан муқаддас ва боҳашамат аст ва ҳамчун рамзи кайҳонӣ дар моделҳои [[меъмории исломӣ]] истифода мешавад.

Ба гуфтаи Муҳаммад Карим Пирниё, ин гунбад ду пӯшиш дорад ва пӯшиши дарунии гунбад, ки мувофиқи талаботи фазоӣ ва функсионалии меъмории дохилии масҷид ташкил шудааст, шароитеро фароҳам меорад, ки аз пӯшиши берунӣ, ки мувофиқи талаботи беруна ташкил шудааст, фарқ мекунад.  Хусусияти дигари муҳими бино истифодаи васеи аркҳои умумӣ  дар неф мебошад, ки бо сафолҳои мозаикӣ ҳамроҳӣ карда мешаванд. Хусусияти унсури такягоҳи овезон низ дар ин бино дуруст истифода шудааст. Ин масҷид инчунин системаи равшании ғайримустақим дорад, ки натиҷаи инъикоси нури офтоб аз [[Гач|гаҷи]] сафеди қатори болоии [[Гунбад|тирезаҳои гунбад]] ва [[девор]]&lt;nowiki/&gt;ҳо мебошад. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://iranstravel.com/ArticleDetails/1066/Jame-Mosque-of-Yazd-and-its-wonders|title=Jame Mosque of Yazd and its wonders|accessdate=7 July 2020}}&lt;/ref&gt; Ҳамчунин, ороишҳои дохил ва беруни гунбад, пештоқи берунӣ-дохили айвони асосӣ ва меҳроби зебои он, ки қисмҳои муҳими масҷид ҳисобида мешаванд, хеле арзишманд ва ҷолибанд.  Чӣ гуна масҷид ташкил шудааст: Масҷиди кунунӣ дар ҷои се масҷиде сохта шудааст, ки дар тӯли асрҳои зиёд дар паҳлӯи якдигар сохта шудаанд. Ин се масҷид дар давраи [[Қоҷориён|Қоҷориён]] дар ниҳоят ба як масҷиди ягона бо ҳавлии калон табдил дода шуданд. 

== Нигораҳо ==
[[Акс:200_IRR_1982_Front.jpg|марказ|мини|350x350пкс|Тасвири Масҷиди бузурги Язд дар пули дусад риёл]]

&lt;gallery&gt;
Акс:Mezquita_del_Viernes,_Yazd,_Irán,_2016-09-21,_DD_12-14_HDR.jpg|
Акс:Yazd-jame.jpg|
Акс:Friday_Mosque_Yazd.jpg|
Акс:Yazd_Jameh_Mosque_interior.jpg|
Акс:Jameh_Mosque,_Yazd.jpg|
Акс:Jameh_mosque.jpg|
Акс:Jame_mosque_yazd_tilework.jpg|
Акс:Freitagsmoschee_Yazd.jpeg|
Акс:Masjed-e-jomeh_yazd.jpg|
Акс:Dome_Jame_Mosque_Yazd.jpg|
Акс:Yazd-Jameh-Mosque3.jpg|
Акс:Clock_tower_Jome_mosque_Yazd.jpg|
Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-1.jpg|
Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-2.jpg
Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-3.jpg|
Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-4.jpg
Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-5.jpg|
Акс:Wiki Loves Monuments 2018 Iran - Yazd - Jameh Mosque of Yazd-6.jpg|
Акс:Taxi and Mosque.jpg|
&lt;/gallery&gt;
== Манобеъ ==
* Бойгонии китобхонаи Раёсати умумии мероси фарҳангӣ, ҳунарҳои дастӣ ва сайёҳии вилояти Язд.
* Китоби &quot;Масҷиди бузурги Язд&quot;, таҳрири Ҳусайн Масрат, роҳбарии Баҳром Ризоӣ Черотӣ. Нашрияҳои уламои Язд, 2012.
* Исломи, Фотима ва дигарон: Шоҳасари фирӯзаи биёбон (Масҷиди бузурги Язд аз пайдоишаш то шукӯҳаш), Теҳрон: Дониш фаротар, 2009, саҳ. 25.6.
* Вилбер, Доналд: Меъмории исломии Эрон дар давраи Илхонийҳо, тарҷума аз ҷониби Абдуллоҳ Фарёр, Теҳрон: Тарҷума ва нашриёти китоб, 1967, саҳ. 172.
* Ибни Ҳавқал, Абулқосим: Сурати Замин; Тарҷумаи Љаъфари шањр, Тењрон: Бунёди фарњанги Эрон, 1966, с. 49.
* Ганҷнома (Масаҷи Ҷаме, Қисми Дуюм), соли 2004, таҳти назорати Камбиз Ҳоҷӣ Қосимӣ, Маркази ҳуҷҷатгузорӣ ва таҳқиқот, факултаи меъморӣ ва банақшагирии шаҳр, Донишгоҳи Шаҳид Беҳишти, Теҳрон, саҳ. 169.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайванди беруна ==
* [http://www.ghoolabad.com/index2.asp?cat=d&amp;id=3 Мақолаи мукаммал дар бораи Язд, ки аз ҷониби Алии Ҷандагии Яздӣ навишта шудааст] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20250216124251/http://ghoolabad.com/index2.asp?cat=d&amp;id=3 |date=2025-02-16 }}
* [http://www.ghoolabad.com/index2.asp?cat=d&amp;id=20 Таърихи Масҷиди бузурги Язд] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20250216121448/http://ghoolabad.com/index2.asp?cat=d&amp;id=20 |date=2025-02-16 }}
* [https://dadhotel.com/%d8%b1%d8%a7%d9%87%d9%86%d9%85%d8%a7%db%8c-%da%af%d8%b1%d8%af%d8%b4%da%af%d8%b1%db%8c-%db%8c%d8%b2%d8%af/%d9%85%d8%b3%d8%ac%d8%af-%d8%ac%d8%a7%d9%85%d8%b9-%db%8c%d8%b2%d8%af-jameh-mosque-of-yazd/ Масҷиди бузурги Язд дар куҷост?]

[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Масҷидҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Масҷидҳои ҷомеъ]]
[[Гурӯҳ:Устони Язд]]</text>
      <sha1>nm3imv7rjwtciqgjd1krcz98is2eui8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фотима Паҳлавӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331715</id>
    <revision>
      <id>1474221</id>
      <parentid>1474055</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T00:08:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474221</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13518" sha1="826m762m3y7hpj5xpphum5y3zcs9fwn" xml:space="preserve">{{Short description|Шоҳдухтари эронӣ (1928–1987)}}
{{Use dmy dates|date=November 2023}}
{{Infobox royalty
| image = [[File:Princess Fatemeh Pahlavi.jpg|220px]]
| caption = Шоҳдухтар Фотима, солҳои 1970
| spouse = {{plainlist|

{{marriage|Vincent Lee Hillyer&lt;br/&gt;|1950|1959|reason=div}}
{{marriage|[[Mohammad Amir Khatami]]&lt;br/&gt;|1959|1975|reason=вафоти ҳамсар}}
}}
| issue = {{Collapsible list|state=collapsed| Kayvan Hillyer&lt;br&gt;Rana Hillyer&lt;br&gt;Dariush Hillyer&lt;br&gt;Kambiz Khatami&lt;br&gt;Pari Khatami&lt;br&gt;Ramin Khatami}}
| full name =
| house = [[Pahlavi dynasty|Сулолаи Паҳлавӣ]]
| father = [[Reza Shah|Ризошоҳ]]
| mother = [[Esmat Dowlatshahi|Исмат Давлатшоҳӣ]]
| birth_date = 30 October 1928
| birth_place = [[Tehran|Теҳрон]], [[Imperial State of Iran|Давлати императории Эрон]]
| death_date = {{death date and age|1987|5|27|1928|10|30|df=y}}
| death_place = [[London|Лондон]], Англия
| burial_place =
| signature =
}}

'''Фотима Паҳлавӣ''' ({{lang|fa|فاطمه پهلوی}}; 30 октябр 1928 – 27 май 1987) шоҳдухтари эронӣ аз сулолаи Паҳлавӣ буд. Ӯ даҳумин фарзанди [[Reza Pahlavi|Ризошоҳ]] ва хоҳари падарии [[Муҳаммадризошоҳ Паҳлавӣ]] буд. Дар [[Tehran|Теҳрон]] таваллуд шуда, пеш аз Инқилоби исломии Эрон дар соли 1979 аз Эрон хориҷ шуд. Паҳлавӣ дар соли 1987 дар [[Лондон]] аз бемории саратон даргузашт.

== Ҳаёти барвақт ва таҳсил ==
Фотима Паҳлавӣ 30 октябри 1928 дар Теҳрон таваллуд шудааст.&lt;ref&gt;{{cite news|title=Iranian princess dies at age 58|access-date=4 November 2012
|url=https://news.google.com/newspapers?id=INlGAAAAIBAJ&amp;pg=1479,167212&amp;dq=reza+shah+and+his+children&amp;hl=en|newspaper=The Lewiston Journal
|date=2 June 1987}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ap2jun&quot;&gt;&quot;Princess Fatemeh Pahlavi&quot;, Associated Press, 2 June 1987.&lt;/ref&gt; Ӯ даҳумин фарзанди Ризошоҳ ва чоруми фарзанди ҳамсари чоруми ӯ Исмат Давлатшоҳӣ буд.&lt;ref name=&quot;tntribune&quot;&gt;&quot;Shah of Iran's half-sister dies&quot;, Rome News Tribune, 2 June 1987.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=Childress2011&gt;{{cite book|author=Diana Childress|title=Equal Rights Is Our Minimum Demand: The Women's Rights Movement in Iran 2005|url=https://archive.org/details/equalrightsisour0000chil|url-access=registration|year=2011
|page=[https://archive.org/details/equalrightsisour0000chil/page/40 40]|publisher=Twenty-First Century Books|isbn=978-0-7613-7273-8
|location=Minneapolis, MN}}&lt;/ref&gt; Модараш аз сулолаи Қоҷориён буд ва соли 1923 бо Ризошоҳ издивоҷ кард.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Gholam Reza Afkhami|title=The Life and Times of the Shah|url=https://books.google.com/books?id=pTVSPmyvtkAC&amp;pg=PA605|year=2008|publisher=[[University of California Press]]|isbn=978-0-520-94216-5|page=605|location=Berkeley, CA|author-link=Gholam Reza Afkhami}}&lt;/ref&gt; Фотима хоҳари пурраи хурдии [[Абдулризо Паҳлавӣ]], [[Аҳмадризо Паҳлавӣ]] ва [[Маҳмудризо Паҳлавӣ]] ва хоҳари калонии [[Ҳамидризо Паҳлавӣ]] буд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.iranchamber.com/history/reza_shah/reza_shah.php|title=Reza Shah Pahlavi|work=Iran Chamber Society|access-date=16 July 2013}}&lt;/ref&gt;

Паҳлавӣ дар Коллеҷи Конверс (ҳоло Университети Конверс) дар Спартанберг, Каролинаи Ҷанубӣ таҳсил кардааст.&lt;ref name=&quot;time&quot;&gt;&quot;Milestones, Apr. 24, 1950&quot;, Time magazine, 24 April 1950.&lt;/ref&gt; Ӯ дар соли таҳсили 1947–1948 ҳамроҳ бо ҳамроҳи шахсии худ Кокаб Моарифӣ дар ин коллеҷ таҳсил кард, вале таҳсилро идома надода, диплом нагирифт.&lt;ref name=&quot;time&quot;&gt;&quot;Milestones, Apr. 24, 1950&quot;, Time magazine, 24 April 1950.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Y's and Other Y's, 1948. Converse Yearbook 1948|url=https://cdm17281.contentdm.oclc.org/digital/collection/p17281coll8/id/766/rec/50|website=Spartanburg County Public Libraries
|access-date=15 June 2023|pages=78–79}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=:0/&gt; Моарифӣ бошад, то соли 1950 дар коллеҷ монда, онро хатм кард.&lt;ref name=:0&gt;{{Cite news|author=Nancy Atkins|date=12 April 1979|title=Shah of Iran's Sister Attended Converse in 1947-1948|page=1|work=Spartanburg Herald}}&lt;/ref&gt; Ӯ ва бародаронаш дар Қасри Мармар дар Теҳрон бо падару модарашон зиндагӣ мекарданд.&lt;ref name=Childress2011/&gt;

== Фаъолият ==
Дар давраи ҳукмронии бародари падарияш Муҳаммадризошоҳ Паҳлавӣ, Фотима Паҳлавӣ соҳиби клуби боулинг буд ва дар тиҷорат фаъолият мекард, аз ҷумла саҳмияҳо дар ширкатҳои сохтмон, истеҳсоли равғани растанӣ ва муҳандисӣ дошт.&lt;ref&gt;{{cite news|title=105 Iranian firms said controlled by royal family|url=https://news.google.com/newspapers?id=7X5VAAAAIBAJ&amp;pg=1063,1948802&amp;dq=abdul+reza+pahlavi&amp;hl=en|access-date=4 November 2012
|newspaper=The Leader Post|date=22 January 1979|agency=[[Associated Press]]|location=Tehran}}&lt;/ref&gt; Ӯ инчунин дорои сарвати тақрибан 500 миллион доллар буд.&lt;ref name=harris05&gt;{{cite journal|author=David Harris|title=Buying Loyalty in Iran|journal=The Long Term View|year=2005|volume=6|issue=3|pages=88–96|url=http://www.mslaw.edu/MSLMedia/LTV/6.3.pdf#page=88|access-date=14 November 2012|archive-date=14 October 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20131014043151/http://www.mslaw.edu/MSLMedia/LTV/6.3.pdf#page=88|url-status=dead}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20131014043151/http://www.mslaw.edu/MSLMedia/LTV/6.3.pdf#page=88 |date=2013-10-14 }}&lt;/ref&gt; Ин сарват асосан аз «комиссияҳо»-е иборат буд, ки аз пудратчиёни низомӣ тавассути шавҳари дуюмаш Муҳаммад Амир Хатамӣ гирифта мешуд.&lt;ref name=harris05/&gt; Паҳлавӣ инчунин дар соҳаи таҳсилоти олӣ дар Эрон фаъолият дошт&lt;ref&gt;{{cite book|author=Edgar Burke Inlow|year=1979|location=Delhi|page=91
|title=Shahanshah: The Study of Monarchy of Iran|url=https://books.google.com/books?id=-2SWMAFL1JoC&amp;pg=PA91|publisher=Motilal Banarsidass
|isbn=978-81-208-2292-4}}&lt;/ref&gt; ва саҳмияҳо дар клуби футболи эронӣ «Пирӯзӣ» (Персеполис) дошт.&lt;ref&gt;{{cite journal|author=Houchang Chehabi
|date=Autumn 2002|title=A Political History of Football in Iran|journal=Iranian Studies|doi=10.1080/14660970600615328|volume=35|page=387
|issue=4|s2cid=144616657|author-link=Houchang Chehabi}}&lt;/ref&gt;
[[File:Princess Fatemeh Pahlavi.jpg|220px|Паҳлавӣ дар солҳои 1950]]Паҳлавӣ дар назди як халабони бритониёӣ курсҳои парвози чархболро гузашт&lt;ref name=&quot;bbc20&quot;&gt;“Watch presented to Shah by Apollo 11 crew sold by Dorset man”, BBC News, 19 February 2020.&lt;/ref&gt; ва аввалин зани эронӣ шуд, ки иҷозатномаи пилотии чархбол гирифт.&lt;ref&gt;{{cite web|title=Women in the IIAF |url=https://www.iiaf.net/women-in-the-iiaf/|website=iiaf.net|access-date=3 May 2023}}&lt;/ref&gt; Пас аз анҷоми парвози аввалини мустақилона, ӯ ба мураббияш соати «Omega Speedmaster»-ро ҳадя кард, ки онро кайҳоннавардони «Аполлон-11» соли 1969 ба шоҳ туҳфа карда буданд.&lt;ref name=&quot;bbc20&quot;&gt;“Watch presented to Shah by Apollo 11 crew sold by Dorset man”, BBC News, 19 February 2020.&lt;/ref&gt; Дар аввали соли 2021 ин соат дар музояда бо нархи 18 000 фунт фурӯхта шуд.&lt;ref name=&quot;bbc20&quot;&gt;“Watch presented to Shah by Apollo 11 crew sold by Dorset man”, BBC News, 19 February 2020.&lt;/ref&gt;

== Ҳаёти шахсӣ ==
Фотима Паҳлавӣ ду маротиба издивоҷ кардааст. Аввал бо Винсент Ли Ҳиллиер (1924 – 7 июли 1999) дар соли 13 апрели 1950 дар Чивитавеккия, Италия издивоҷи шаҳрвандӣ кард.&lt;ref name=&quot;tntribune&quot;&gt;&quot;Shah of Iran's half-sister dies&quot;, Rome News Tribune, 2 June 1987.&lt;/ref&gt; Ҳиллиер ба ислом гаравид.&lt;ref name=&quot;tntribune&quot;&gt;&quot;Shah of Iran's half-sister dies&quot;, Rome News Tribune, 2 June 1987.&lt;/ref&gt; Баъдан 10 май онҳо дар сафорати Эрон дар Париж никоҳи динӣ бастанд.&lt;ref name=&quot;tntribune&quot;&gt;&quot;Shah of Iran's half-sister dies&quot;, Rome News Tribune, 2 June 1987.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Iran. Part II (1950–1955)|url=http://www.iranianhotline.com/IranPhotos/Iran-1950-1955.pdf|work=Iranian Hotline|access-date=16 July 2013}}&lt;/ref&gt; Ҳиллиер дӯсти бародараш Абдулризо Паҳлавӣ буд.&lt;ref&gt;{{cite book|author=Ali Akbar Dareini|title=The Rise and Fall of the Pahlavi Dynasty: Memoirs of Former General Hussein Fardust|url=https://books.google.com/books?id=SJZ_xgqCOMQC&amp;pg=PR7|year=1999|publisher=Motilal Banarsidass Publications|isbn=978-81-208-1642-8|page=123|location=Delhi}}&lt;/ref&gt; Онҳо се фарзанд доштанд: ду писар — Кейван ва Дорюш — ва як духтар Рано, ки соли 1954 дар кӯдакӣ дар натиҷаи садама фавтид.&lt;ref&gt;{{cite news
|url=https://news.google.com/newspapers?nid=348&amp;dat=19870602&amp;id=NQMIAAAAIBAJ&amp;pg=3428,192801|title=Shah of Iran's half-sister dies|access-date=25 July 2013|newspaper=[[Rome News-Tribune]]|date=2 June 1987}}&lt;/ref&gt; Онҳо дар моҳи сентябри 1959 ҷудо шуданд.&lt;ref&gt;{{cite news|title=US aided in ouster of Shah|url=https://news.google.com/newspapers?id=hd1eAAAAIBAJ&amp;pg=3597,1525053&amp;dq=fatimeh+pahlavi&amp;hl=en|access-date=4 November 2012|newspaper=St. Joseph News Press|date=9 August 1980|agency=[[Associated Press]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;tblade23nov&quot;&gt;“Shah engaged”, Toledo Blade, 23 November 1960.&lt;/ref&gt;

Пас аз ҷудоӣ, ӯ бо Муҳаммад Амир Хатамӣ, фармондеҳи нерӯҳои ҳавоии Эрон, 22 ноябри 1959 издивоҷ кард.&lt;ref name=&quot;tblade23nov&quot;&gt;“Shah engaged”, Toledo Blade, 23 November 1960.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|author=Abbas Milani|title=Eminent Persians: The Men and Women who Made Modern Iran, 1941-1979|url=https://books.google.com/books?id=ixU33FaG_dgC&amp;pg=PA196|location=Syracuse, NY|year=2008
|page=457|publisher=[[Syracuse University Press]]|isbn=978-0-8156-0907-0|author-link=Abbas Milani}}&lt;/ref&gt; Дар тӯйи онҳо шоҳ ва арӯси оянда Фараҳ Диба низ иштирок доштанд.&lt;ref name=&quot;tblade23nov&quot;&gt;“Shah engaged”, Toledo Blade, 23 November 1960.&lt;/ref&gt; Онҳо се фарзанд доштанд: Камбиз (1961), Ромин (1967) ва духтар Парӣ (1962).&lt;ref name=&quot;iich&quot;&gt;Ebrahim Hadidi, “Field Martial Mohammad Khatami”, Institute for Iranian History.&lt;/ref&gt;

== Солҳои охир ва марг ==
Паҳлавӣ пеш аз Инқилоби исломии 1979 Эронро тарк кард.&lt;ref name=&quot;Taromi-Rad2012&quot;&gt;H. Taromi-Rad (2012), *Pahlavi Dynasty: An Entry from Encyclopaedia of the World of Islam*, EWI Press.&lt;/ref&gt; Дар солҳои охири умраш дар Лондон зиндагӣ мекард.&lt;ref name=&quot;nyt3687&quot;&gt;&quot;Fatemeh Pahlevi Dies at 58&quot;, The New York Times, 3 June 1987.&lt;/ref&gt;

Ӯ 27 майи 1987 дар хонаи худ дар Лондон аз саратон даргузашт.&lt;ref name=&quot;ap2jun&quot;&gt;&quot;Princess Fatemeh Pahlavi&quot;, Associated Press, 2 June 1987.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;times&quot;&gt;&quot;Milestones, Apr. 24, 1950&quot;, Time magazine, 24 April 1950.&lt;/ref&gt; Ӯ 58-сола буд ва чор писар/фарзандаш боқӣ монданд.&lt;ref name=&quot;nyt3687&quot;&gt;&quot;Fatemeh Pahlevi Dies at 58&quot;, The New York Times, 3 June 1987.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;times&quot;&gt;&quot;Milestones, Apr. 24, 1950&quot;, Time magazine, 24 April 1950.&lt;/ref&gt;

== Ифтихорномаҳо ==
=== Миллӣ ===

[[File:Order_of_the_Pleiades_(Iran).gif|50px]] Дамаи Салиби Бузурги дараҷаи 2 Ордени «Сурайё»{{citation needed|date=August 2020}}

=== Хориҷӣ ===

[[File:GER Bundesverdienstkreuz 7 Grosskreuz.svg|50px]] Салиби Бузурги Ордени Шарафи Ҷумҳурии Федеративии Олмон (21 октябри 1965){{citation needed|date=August 2020}}

== Манбаъҳо ==
{{Reflist}}

== Пайвандҳои беруна ==
*{{Commons-inline}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Pahlavi, Fatemeh}}
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1928]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1987]]
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Паҳлавии Эрон]]</text>
      <sha1>826m762m3y7hpj5xpphum5y3zcs9fwn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Меҳрангез Манучеҳриён</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331717</id>
    <revision>
      <id>1474186</id>
      <parentid>1474058</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T13:14:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474186</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7492" sha1="iywh9zbm7ck14wif4n0pcjxqgw98j52" xml:space="preserve">{{Short description|Ҳуқуқшинос, навозанда, феминист ва сенатори таъйиншудаи эронӣ}}
{{Infobox officeholder
| name = Меҳрангез Манучеҳриён
| image = Mehrangiz Manouchehrian.jpg
| image_size = 220px
| alt =
| order = Узви [[Senate of Iran|Сенати Эрон]]
| term_start = 1963
| term_end = 1972
| constituency = [[Tehran|Теҳрон]]
| successor = [[Farajollah Rasaei|Фараҷуллоҳ Расоӣ]]
| birth_date = 1906
| birth_place = [[Mashhad|Машҳад]], [[Qajar Iran|Давлати олии Форс]]
| death_date = {{death date and age|2000|7|5|1906|1|1|df=y}}
| death_place = [[Tehran|Теҳрон]], [[Iran|Эрон]]
| resting_place = [[Behesht-e Zahra]]
| occupation =
| spouse =
| signature =
| signature_alt =
| children =
| alma_mater = [[University of Tehran|Донишгоҳи Теҳрон]]
| party = [[Independent politician|Мустақил]]
| website =
| native_name = {{nobold|مهرانگیز منوچهریان}}
| native_name_lang = fa
| caption = Манучеҳриён дар соли 1978
}}

'''Меҳрангез Манучеҳриён''' ({{Lang|fa|مهرانگیز منوچهریان}}; 1906 — 5 июли 2000) — ҳуқуқшинос, навозанда, феминист ва сенатори таъйиншудаи эронӣ буд.&lt;ref name=&quot;Kashani-Sabet2011&quot;&gt;{{cite book|author=Firoozeh Kashani-Sabet|title=Conceiving Citizens: Women and the Politics of Motherhood in Iran|url=https://books.google.com/books?id=xbbT0Rsc6EMC&amp;pg=PA180|year=2011|publisher=Oxford University Press|isbn=978-0-19-530886-0|page=180}}&lt;/ref&gt; Ӯ дар Созмони занони Эрон фаъолият мекард. Вай дар таҳияи Қонуни ҳифзи оила — маҷмӯае аз қонунҳо барои густариши ҳуқуқи занон дар издивоҷ — саҳм дошт.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://etd.fcla.edu/CF/CFH0004292/WomensRightsinIran.pdf |title=&quot;Women's Rights in Iran&quot; a thesis by A DE LA CAMARA of the University of Central Florida, Orlando |accessdate=2026-05-28 |archivedate=2021-07-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210705171129/http://etd.fcla.edu/CF/CFH0004292/WomensRightsinIran.pdf }}&lt;/ref&gt;

==Мерос==
Саҳми Манучеҳриён дар беҳбуди ҳуқуқи занон дар Эрон эътироф шудааст. Китобе дар бораи зиндагии ӯ бо номи «Сенатор: фаъолияти сенатор Меҳрангез Манучеҳриён дар мубориза барои ҳуқуқҳои қонунии занон» соли 2004 барандаи Ҷоизаи китоби Латифа Яршотир гардид.&lt;ref&gt;[http://www.payvand.com/news/04/jun/1150.html Book award goes to &quot;Senator: the Work of Senator Mehrangiz Manouchehrian in the Struggle for Legal Rights for Women&quot; and &quot;Reading Lolita in Tehran&quot;] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210921114838/http://www.payvand.com/news/04/jun/1150.html |date=2021-09-21 }}, Payvand.com, Retrieved 10 August 2016&lt;/ref&gt;

==Фаъолияти касбӣ==
Манучеҳриён ҳам аввалин ҳуқуқшиноси зан дар Эрон ва ҳам аввалин сенатори зан дар Эрон буд. Дар давраи фаъолияти худ ҳамчун сенатор, ӯ дар густариши ҳуқуқи занон нақши муҳим бозид. Бо истифода аз таҷрибаи худ ҳамчун ҳуқуқшинос, ӯ Қонуни ҳифзи оила-ро таҳия кард, ки ба занон ҳуқуқҳои оилавӣ медод. Баъзе аз бахшҳои қонуни пешниҳодшуда аз ҷониби мунтақидон ҷудо карда шуда, ба таври муболиғаомез шарҳ дода шуданд. Ин боис гардид, ки қонун мавриди баҳсу мунозираҳои густурдаи ҷамъиятӣ ва расонаӣ қарор гирад. Бархе аз намояндагони рӯҳониёни кишвар иддао карданд, ки ин қонун бо ислом созгор нест, меъёрҳои ахлоқии сустро ташвиқ мекунад ва ҳатто масъалаи маҳкум кардани оммавии Манучеҳриён ҳамчун муртадро баррасӣ карданд. Манучеҳриён аз тарси амнияти худ барои муддате аз Теҳрон фирор кард.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mahnazafkhami.net/2002/the-women%E2%80%99s-organization-of-iran-evolutionary-politics-and-revolutionary-change/|title=The Women's Organization of Iran: Evolutionary Politics and Revolutionary Change {{!}} Mahnaz Afkhami|website=www.mahnazafkhami.net|access-date=2017-03-07|accessdate=2026-05-28|archivedate=2017-03-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170308050245/http://www.mahnazafkhami.net/2002/the-women%E2%80%99s-organization-of-iran-evolutionary-politics-and-revolutionary-change/}}&lt;/ref&gt; Ин қонун баъдтар пас аз Инқилоби исломии соли 1979 бекор карда шуд.

Баъдтар Манучеҳриён пас аз ихтилоф бо нахуствазир Ҷаъфар Шарифимомӣ аз курсии худ дар Сенат истеъфо дод. Пас аз он ки Шарифимомӣ ҳангоми баҳси парлумонӣ бо ӯ ба таври дағалона сухан гуфт, ӯ ба хонаи Манучеҳриён рафта, ба таври хусусӣ узр пурсид.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://fis-iran.org/en/women/articles/reform-and-regression|title=Reform and Regression: The Fate of the Family Protection Law {{!}} Foundation for Iranian Studies|website=fis-iran.org|language=en|access-date=2017-03-07}}&lt;/ref&gt; Аммо Манучеҳриён талаб кард, ки узрхоҳии оммавӣ сурат гирад, ки ӯ аз иҷрои он худдорӣ кард. Дар натиҷа, Манучеҳриён истеъфо дод.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://feministschool.com/english/spip.php?article158|title=The Feminist School|website=feministschool.com|language=en|access-date=2017-03-07|accessdate=2026-05-28|archivedate=2016-03-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160307071155/http://feministschool.com/english/spip.php?article158}}&lt;/ref&gt;

Барои фаъолияти худ дар пешбурди ҳуқуқи занон, ӯ соли 1968 бо Ҷоизаи Созмони Милали Муттаҳид дар соҳаи ҳуқуқи инсон сарфароз гардонида шуд.

Манучеҳриён ҳамчунин ба узвияти шӯрои марказии Созмони занони Эрон таъйин шуда буд.

==Ҳамчунин нигаред==
*[[Феҳристи нахустин ҳуқуқшиносон ва додрасони зан дар Осиё]]

==Эзоҳ==
{{Reflist}}

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Manouchehrian, Mehrangi}}
[[Category:Ҳуқуқшиносони зани эронӣ]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1906]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2000]]
[[Гурӯҳ:Ҳуқуқшиносон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳуқуқшиносон аз рӯи кишвар]]
[[Гурӯҳ:Ҳуқуқшиносон]]</text>
      <sha1>iywh9zbm7ck14wif4n0pcjxqgw98j52</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Теппаи Мил</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331728</id>
    <revision>
      <id>1474187</id>
      <timestamp>2026-05-29T13:39:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:fa:Special:Redirect/revision/43542178|تپه میل]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1474187</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9154" sha1="ir461dexjq1d7b6vvrlakhpwwpjns85" xml:space="preserve">&lt;templatestyles src=&quot;پودمان:Hatnote/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Иштибоҳ нашавад|Теппаи Пирмуҳаммад}}&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt; {{Clear}}'''Теппаи Мил''', ки бо номҳои '''[[Маъбади оташ|Маъбади оташи]] Баҳром''' ва '''Маъбади оташи Рай''' низ маъруф аст, ёдгории давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] дар [[Рай|шаҳри Рай]] мебошад. Гумон меравад, ки ин сохтмон маъбади оташи [[Баҳроми Гӯр|Баҳроми Гур]] буд.

== Мавқеи ҷуғрофӣ ==
Тақрибан 12 километр ҷанубу шарқи [[Рай|шаҳри Рай]] ба самти Варамин, дар қуллаи теппаи калон дар шаҳри Қалъа-Ну, дар тарафи шарқии деҳаи Чале Тархон, боқимондаҳои [[кох]] ё [[Маъбади оташ|маъбади оташ,]] ки бо номи Теппаи Мил маъруф аст, мавҷуданд, зеро ду сутуни бузурги бино аз дур ба осиёб монанданд. 

== Мушаххасот ==
[[Акс:Tappeh_Mill_or_Ray_Fire_Temple,_2000_old_years,_This_site_hase_been_excavated_by_the_French_archaeologists_in_1901_A.C._(more_info_in_first_comment)_Ray,_Tehran,_Iran_-_panoramio.jpg|мини|260x260пкс|Намоиш аз бурҷи чорқабата дар болои теппа]]
[[Акс:Bahram_Fire.jpg|мини|260x260пкс]]
Ин теппа аз санг, гил, [[хишт]] ва [[лой]] сохта шудааст. Найҳои атрофи теппа аз мавҷудияти [[Кӯл|кӯле]] шаҳодат медиҳанд, ки замоне дар ин ҷо вуҷуд дошт, аммо хушк шудааст. 

Баландии теппа 18 метр аз дашти атроф ва тақрибан 25 метр паҳноӣ ва 20 метр дарозӣ дорад. Дар атрофи ин теппаи баланд теппаҳои пасти хурдтар парокандаанд, ки ба онҳо менигаранд. Ин [[маҷмаа]] масоҳати 800 ба 900 метрро фаро мегирад. Дар болои теппа, бинои асосии маъбади оташ дар самти шарқ-ғарб ҷойгир аст. Нақшаи умумии бино як толори сутунӣ бо ду қатори се сутуни чоркунҷа мебошад, ки амалан ба 3 қисм тақсим шудааст.

== Меъморӣ ==
Бино ба самти шарқ ва ғарб нигаронида шудааст ва дар пеши шарқӣ [[айвон]] бо чор сутуни даврашакл мавҷуд буд. Қисме аз маъбади оташи Рай ҳангоми ҳуҷуми [[Искандари Мақдунӣ]] ба Эрон хароб шуда буд ва танҳо як қисми сохтори зебои чорқабата ин маъбади оташ, ки ду мил аст, боқӣ мондааст.  &lt;ref name=&quot;آتشکده ری یادگاری از دوره تخگیان&quot;&gt;[http://www.iraninstitute.com/1386/860305/html/shahri.htm#s700686 آتشکده ری یادگاری از دوره بی‌سودی‌های سر لوله]{{Пайванди мурда}}، روزنامه ایرن، شنبه ۵ خرداد ۱۳۸۶&lt;/ref&gt; Қисми зиёди ғарбии бино нопадид шудааст ва дар қисми поёнии маҷмаа як долони танге мавҷуд аст, ки тамоми дарозии биноро тӯл мекашад. Боқимондаҳои меъмории теппа. Меъмории теппаи Мил дорои сохторест, ки аз [[лой]], [[хишт]], санги хароб ва [[Гач|гаҷ]] сохта шудааст ва аз ҷиҳати қадимӣ он ба давраи Тахқиён (тақрибан 1800 сол пеш) тааллуқ дорад ва инчунин бо номи маъбади оташи Баҳроми Гур маълум аст. 

Айни замон аз рӯйпӯши бино як ҷуфт [[арк]]&lt;nowiki/&gt;и ҳилолшакл бо нӯги байзашакл боқӣ мондааст. Дар меҳвари асосии толор, як долони танг ва нақбмонанд аз поён тамоми дарозии толорро тӯл мекашад. Аз охири ғарбӣ, як долони дигаре бо ҳамон паҳноӣ ба таври амудӣ ба он тӯл мекашад. Даромадгоҳи асосии долони поёнӣ дар пеши шарқӣ, дар зери айвони асосӣ ҷойгир аст.

Дар қисмати марказии васеътар ва ду қисмати паҳлӯии тангтар, даромадгоҳи асосии толори [[маъбади оташ]] дар пеши шарқӣ аз [[айвон]]&lt;nowiki/&gt;и чорсутунии даврашакл мегузарад, ки сарлавҳаҳои сутунии он дар кунҷҳои шимолу шарқӣ ва ҷанубии шарқи айвон ҷойгиранд. Теппаи Мил тақрибан дар 12 километр ҷанубу шарқи зиёратгоҳи Шоҳ Абдулазим ва 2 километр ҷанубтар аз Қалъаи Нав , ноҳияи Каҳризак, деҳаи Чол Тархон, [[Шаҳристони Рай|шаҳристони Рай,]] дар теппаи баланд ҷойгир аст.

== Таҳқиқот ва барқарорсозӣ ==
[[Маъбади оташ]] ва сохторҳои атрофи онро бори аввал [[соли 1913]] фаронсавӣ Жак де Морган аз нав сохтанд. Ин сохторро [[соли 1933]] [[Бостоншиносӣ|бостоншиноси]] амрикоӣ Эрик Шмидт ва ба наздикӣ Фирӯза Шайбонӣ аз Эрон кофтаанд.  {{وسط‌چین}}
&lt;gallery mode = &quot;packed&quot;&gt;
پرونده:Ray-Mil Hill (Tappe-ye Mil-1).jpg|تپه میل (آتشکده بهرام)
پرونده:Ray-Mil Hill (Tappe-ye Mil-2).jpg|تپه میل (آتشکده بهرام)
پرونده:Ray-Mil Hill (Tappe-ye Mil-3).jpg|تپه میل (آتشکده بهرام)
پرونده:Ray-Mil Hill (Tappe-ye Mil-4).jpg|تپه میل (آتشکده بهرام)
پرونده:Ray-Mil Hill (Tappe-ye Mil-5).jpg|تپه میل (آتشکده بهرام)
پرونده:Ray-Mil Hill (Tappe-ye Mil-6).jpg|یکی از ورودی‌های قسمت زیرین بنا
پرونده:Ray-Mil Hill (Tappe-ye Mil-7).jpg|بخش‌های کشف شده از قسمت زیرین بنا
پرونده:Ray-Mil Hill (Tappe-ye Mil-8).jpg|کوزه کشف شده از بنا
پرونده:Ray-Mil Hill (Tappe-ye Mil-9).jpg|نقش ماهی بر روی دیوار بنا
پرونده:Ray-Mil Hill (Tappe-ye Mil-10).jpg|نقش ماهی و کشفیات دیگر از تپه میل
پرونده:Ray-Mil Hill (Tappe-ye Mil-11).jpg|کوزه‌های بزرگ کشف شده از بنا
پرونده:Ray-Mil Hill (Tappe-ye Mil-12).jpg|دورنمایی از تپه میل
&lt;/gallery&gt;
{{پایان}}

== Нигораҳо ==
&lt;templatestyles src=&quot;پانویس/styles.css&quot; /&gt;
&lt;nowiki&gt;&lt;gallery mode = &quot;packed&quot;&gt;&lt;/nowiki&gt;
Акc:Ray-Mil Hill (Tappe-ye Mil-1).jpg|تپه میل (آتشکده بهرام)

Акc:Ray-Mil Hill (Tappe-ye Mil-2).jpg|تپه میل (آتشکده بهرام)

Акc:Ray-Mil Hill (Tappe-ye Mil-3).jpg|تپه میل (آتشکده بهرام)

Акc:Ray-Mil Hill (Tappe-ye Mil-4).jpg|تپه میل (آتشکده بهرام)

Акc:Ray-Mil Hill (Tappe-ye Mil-5).jpg|تپه میل (آتشکده بهرام)

Акc:Ray-Mil Hill (Tappe-ye Mil-6).jpg|یکی از ورودی‌های قسمت زیرین بنا

Акc:Ray-Mil Hill (Tappe-ye Mil-7).jpg|بخش‌های کشف شده از قسمت زیرین بنا

Акc:Ray-Mil Hill (Tappe-ye Mil-8).jpg|کوزه کشف شده از بنا

Акc:Ray-Mil Hill (Tappe-ye Mil-9).jpg|نقش ماهی بر روی دیوار بنا

Акc:Ray-Mil Hill (Tappe-ye Mil-10).jpg|نقش ماهی و کشفیات دیگر از تپه میل

Акc:Ray-Mil Hill (Tappe-ye Mil-11).jpg|کوزه‌های بزرگ کشف شده از بنا

Акc:Ray-Mil Hill (Tappe-ye Mil-12).jpg|دورنمایی از تپه میل

&lt;nowiki&gt;&lt;/gallery&gt;&lt;/nowiki&gt;

== Ҷусторҳои марбут ==

* Донишҷӯи Геберҳо
* Кӯҳи Нагархонеҳ
* Қалъаи Касни Рай
* Феҳристи маъбадҳои оташ дар Эрон

== Манобеъ ==
{{Эзоҳ|۲}}{{مکان‌های تاریخی شهرری}}{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Теҳрон}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Сосониён]]
[[Гурӯҳ:Устони Теҳрон]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо пайвандҳои дастнорас]]</text>
      <sha1>ir461dexjq1d7b6vvrlakhpwwpjns85</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474188</id>
      <parentid>1474187</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T13:49:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <origin>1474188</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6607" sha1="sr4t0wn33b3itl7vhsq8aykie1dxe4m" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
{{Иштибоҳ нашавад|Теппаи Пирмуҳаммад}}&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt; {{Clear}}'''Теппаи Мил''', ки бо номҳои '''[[Маъбади оташ|Маъбади оташи]] Баҳром''' ва '''Маъбади оташи Рай''' низ маъруф аст, ёдгории давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] дар [[Рай|шаҳри Рай]] мебошад. Гумон меравад, ки ин сохтмон маъбади оташи [[Баҳроми Гӯр|Баҳроми Гур]] буд.

== Мавқеи ҷуғрофӣ ==
Тақрибан 12 километр ҷанубу шарқи [[Рай|шаҳри Рай]] ба самти Варамин, дар қуллаи теппаи калон дар шаҳри Қалъа-Ну, дар тарафи шарқии деҳаи Чале Тархон, боқимондаҳои [[кох]] ё [[Маъбади оташ|маъбади оташ]], ки бо номи Теппаи Мил маъруф аст, мавҷуданд, зеро ду сутуни бузурги бино аз дур ба осиёб монанданд. 

== Мушаххасот ==
[[Акс:Tappeh_Mill_or_Ray_Fire_Temple,_2000_old_years,_This_site_hase_been_excavated_by_the_French_archaeologists_in_1901_A.C._(more_info_in_first_comment)_Ray,_Tehran,_Iran_-_panoramio.jpg|мини|260x260пкс|Намоиш аз бурҷи чорқабата дар болои теппа]]
[[Акс:Bahram_Fire.jpg|мини|260x260пкс]]
Ин теппа аз санг, гил, [[хишт]] ва [[лой]] сохта шудааст. Найҳои атрофи теппа аз мавҷудияти [[Кӯл|кӯле]] шаҳодат медиҳанд, ки замоне дар ин ҷо вуҷуд дошт, аммо хушк шудааст. 

Баландии теппа 18 метр аз дашти атроф ва тақрибан 25 метр паҳноӣ ва 20 метр дарозӣ дорад. Дар атрофи ин теппаи баланд теппаҳои пасти хурдтар парокандаанд, ки ба онҳо менигаранд. Ин [[маҷмаа]] масоҳати 800 ба 900 метрро фаро мегирад. Дар болои теппа, бинои асосии маъбади оташ дар самти шарқ-ғарб ҷойгир аст. Нақшаи умумии бино як толори сутунӣ бо ду қатори се сутуни чоркунҷа мебошад, ки амалан ба 3 қисм тақсим шудааст.

== Меъморӣ ==
Бино ба самти шарқ ва ғарб нигаронида шудааст ва дар пеши шарқӣ [[айвон]] бо чор сутуни даврашакл мавҷуд буд. Қисме аз маъбади оташи Рай ҳангоми ҳуҷуми [[Искандари Мақдунӣ]] ба Эрон хароб шуда буд ва танҳо як қисми сохтори зебои чорқабата ин маъбади оташ, ки ду мил аст, боқӣ мондааст.  &lt;ref&gt;[http://www.iraninstitute.com/1386/860305/html/shahri.htm#s700686 آتشکده ری یادگاری از دوره بی‌سودی‌های سر لوله]{{Пайванди мурда}}، روزنامه ایرن، شنبه ۵ خرداد ۱۳۸۶&lt;/ref&gt; Қисми зиёди ғарбии бино нопадид шудааст ва дар қисми поёнии маҷмаа як долони танге мавҷуд аст, ки тамоми дарозии биноро тӯл мекашад. Боқимондаҳои меъмории теппа. Меъмории теппаи Мил дорои сохторест, ки аз [[лой]], [[хишт]], санги хароб ва [[Гач|гаҷ]] сохта шудааст ва аз ҷиҳати қадимӣ он ба давраи Тахқиён (тақрибан 1800 сол пеш) тааллуқ дорад ва инчунин бо номи маъбади оташи Баҳроми Гур маълум аст. 

Айни замон аз рӯйпӯши бино як ҷуфт [[арк]]&lt;nowiki/&gt;и ҳилолшакл бо нӯги байзашакл боқӣ мондааст. Дар меҳвари асосии толор, як долони танг ва нақбмонанд аз поён тамоми дарозии толорро тӯл мекашад. Аз охири ғарбӣ, як долони дигаре бо ҳамон паҳноӣ ба таври амудӣ ба он тӯл мекашад. Даромадгоҳи асосии долони поёнӣ дар пеши шарқӣ, дар зери айвони асосӣ ҷойгир аст.

Дар қисмати марказии васеътар ва ду қисмати паҳлӯии тангтар, даромадгоҳи асосии толори [[маъбади оташ]] дар пеши шарқӣ аз [[айвон]]&lt;nowiki/&gt;и чорсутунии даврашакл мегузарад, ки сарлавҳаҳои сутунии он дар кунҷҳои шимолу шарқӣ ва ҷанубии шарқи айвон ҷойгиранд. Теппаи Мил тақрибан дар 12 километр ҷанубу шарқи зиёратгоҳи Шоҳ Абдулазим ва 2 километр ҷанубтар аз Қалъаи Нав , ноҳияи Каҳризак, деҳаи Чол Тархон, [[Шаҳристони Рай|шаҳристони Рай,]] дар теппаи баланд ҷойгир аст.

== Таҳқиқот ва барқарорсозӣ ==
[[Маъбади оташ]] ва сохторҳои атрофи онро бори аввал [[соли 1913]] фаронсавӣ Жак де Морган аз нав сохтанд. Ин сохторро [[соли 1933]] [[Бостоншиносӣ|бостоншиноси]] амрикоӣ Эрик Шмидт ва ба наздикӣ Фирӯза Шайбонӣ аз Эрон кофтаанд.

== Ҷусторҳои марбут ==

* Донишҷӯи Геберҳо
* Кӯҳи Нагархонеҳ
* Қалъаи Касни Рай
* Феҳристи маъбадҳои оташ дар Эрон

== Манобеъ ==
{{Эзоҳ|۲}}

{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Теҳрон}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Сосониён]]
[[Гурӯҳ:Устони Теҳрон]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо пайвандҳои дастнорас]]</text>
      <sha1>sr4t0wn33b3itl7vhsq8aykie1dxe4m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Осорхонаи миллии ҷавоҳироти Эрон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331729</id>
    <revision>
      <id>1474189</id>
      <timestamp>2026-05-29T14:27:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:fa:Special:Redirect/revision/41126235|موزه جواهرات ملی ایران]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1474189</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13213" sha1="9ut118blqr9ptcmchoj71mrmi7cifm4" xml:space="preserve">&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt; 
[[Акс:Ferdowsi-Ave-1962.jpg|мини|250x250пкс|ساختمان موزهٔ جواهرات ملی در кӯчаи Фирдавсӣ, Теҳрон (бинои сафед) дар паҳлӯи шӯъбаи марказии Бонки миллии Эрон, соли 1973]]
'''Осорхонаи миллии ҷавоҳироти Эрон''' дар хазинаи Бонки марказии Эрон ҷойгир буда, ҳамчун осорхона низ истифода мешавад. Ин хазинаи осорхона дар бинои Бонки марказии Эрон дар кӯчаи Фирдавсии Теҳрон ҷойгир аст.

== Таърихи Осорхонаи миллии ҷавоҳироти Эрон ==
Подшоҳони Эрон пеш аз давраи [[Сафавиён]] ҷавоҳирот ва сангҳои ороиширо ҷамъоварӣ, нигоҳдорӣ ё нигоҳдорӣ накарда буданд. Дар давраи [[Давлати Сафавиён|Сафавиён]] подшоҳон сафиронеро ба кишварҳои ҳамсоя барои харид, ҷамъоварӣ ва ҳифзи ҷавоҳироти мавҷуда ва харидашуда мефиристоданд. 

Пас аз суқути [[Сафавиён|сулолаи Сафавиён]] ба дасти Ҳотакҳо, баъзе аз ин ҷавоҳирот ба [[Қандаҳор]] интиқол дода шуданд, ки дар он ҷо қисми зиёди онҳо бо фатҳҳои Нодиршоҳ ба дасти Нодиршоҳ афтод. [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ Афшор]] якчанд нома ба Шоҳи Гурконӣ Муҳаммадшоҳ фиристод, то баъзе аз ин ҷавоҳиротеро, ки ба [[Ҳиндустон]] фиристода шуда буданд, бозпас гирад, аммо вақте ки ӯ посухе нагирифт, бо лашкари худ ба Ҳиндустон рафт. Дар натиҷаи лашкаркашии Нодир шоҳи Ҳиндустон [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳро]] тӯҳфаҳо ва ҷавоҳироти зиёде тақдим кард. Қисми зиёди тӯҳфаҳо ва ғаниматҳое, ки Нодиршоҳ аз Ҳиндустон ҷамъ карда буд, ҳеҷ гоҳ ба Эрон нарасиданд.

Пас аз бозгашт ба Эрон, [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ Афшор]], чунон ки расми он замон буд, қисме аз ғаниматҳо ва тӯҳфаҳоро ба ҳокимон ва амирон дод, қисме аз ғаниматҳоро ба Устони Қудси Разавӣ ва қисме дигарро ба сарбозон дод.

Пас аз кушта шудани [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ Афшор]], яке аз генералҳои ӯ, [[Аҳмадшоҳи Дурронӣ|Аҳмадшоҳи Дурронӣ  (Аҳмадхон Абдалӣ),]] баъзе аз ин [[Ҷавоҳирот|ҷавоҳирот,]] аз ҷумла [[Алмос|алмоси]] Кӯҳи Нурро, ки баъдтар ба [[Малика Виктория]] тӯҳфа карда шуд ва дигар ба Эрон барнагашт, ба даст овард.

== Даврони [[Қоҷориён]] ва Паҳлавӣ ==
Пас аз марги [[Оқомуҳаммадхони Қоҷор|Оғо Муҳаммадхон Қоҷор,]] ҷияни ӯ [[Фатҳалишоҳи Қоҷор|Фатҳалишоҳ Коҷор]], ки ба ҷавоҳирот ва ашёи боҳашамати дарборӣ таваҷҷӯҳи зиёд дошт, барои ҳифз ва сабти онҳо, аз ҷумла Тахти Нодирӣ, Тахти товус ва [[Тоҷи Киёнӣ]], ки бо фармони ӯ сохта шуда буд, талошҳои зиёде ба харҷ дод. Дар давраи ҳукмронии [[Носируддиншоҳ]] , ӯ 48 алмоси калони зард харида, ба коллексия илова кард. Ҷоми заргарӣ низ бо фармони ӯ барои ҷамъоварии баъзе аз ин ҷавоҳирот сохта шуд.

Бо ба тахт нишастани [[Ризошоҳ Паҳлавӣ|Ризошоҳи Паҳлавӣ]], ҷавоҳироти шоҳона ба таҳхонаи Қасри Мармар интиқол дода шуданд. Дар соли 1316, бо шарофати қонуне, ки 25 ноябр тасдиқ шуда буд ва пас аз анҷоми сохтмони Бонки миллии Эрон, қисми зиёди ин ҷавоҳирот ба Осорхонаи ҷавоҳироти Бонки миллӣ интиқол дода шуданд ва ҳамчун пуштибонии пулҳои коғазӣ ва баъдтар ҳамчун гарав барои санадҳои қарзи давлатӣ таъин карда шуданд. Аввалин боздиди оммавӣ ба ҷавоҳироти миллии Эрон дар соли 1322 сурат гирифт.

Соли 1955, бо фармони [[Муҳаммадризо Паҳлавӣ|Муҳаммад Ризошоҳ Паҳлавӣ,]] лоиҳаи сохтмони Хазинаи миллии ҷавоҳирот оғоз ёфт ва он [[соли 1959]] бо ҳузури [[Подшоҳ (унвон)|шоҳ]] ифтитоҳ гардид.

Ин ганҷ дар бинои Бонки марказии Эрон ҷойгир буда, ҳамчун [[осорхона]] низ истифода мешавад. Дар ин осорхона бисёре аз ҷавоҳироти шоҳии Эрон аз давраҳои [[Давлати Сафавиён|Сафавӣ]], Афшор, [[Эрони Қоҷорӣ|Қоҷор]] ва [[Дудмони Паҳлавӣ|Паҳлавӣ]] ба намоиш гузошта шудаанд. Дар байни ин ҷавоҳирот алмоси Кӯҳи Нур, ҷавоҳири Нодирӣ, тоҷи Шоҳбону, тоҷи Киёнӣ, ҷоми ҷавоҳирот, тахти товус (Қоҷор) (Тахти офтоб) ва тахти Нодирӣ ҳастанд .

== Нигораҳо ==
{{Clear}}}&lt;gallery&gt;
Акс:پرونده:Chest1_-_edited.png|صندوق جواهرات [[مروارید]]
Акс:Výstava_valtice7.jpg|[[تاج کیانی]]
Акс:پرونده:Coronation_belt_2.png|[[کمربند زرین]]
Акс:پرونده:Darya-e_Noor_Diamond_of_Iran.png|الماس [[دریای نور]]
Акс:پرونده:Dish_Cover_1_-_edited.png|درپوش [[بشقاب]] نگین‌دار
Акс:پرونده:Empress_Necklace.png|گردنبند [[فرح پهلوی]]
Акс:پرونده:Imperial_Empress_Crown.png|[[تاج شهبانو]]
Акс:پرونده:Kore_javaher_152_real.jpg|[[کره جواهرنشان]]
Акс:پرونده:Nader_Shah_Jewels_3_-_edited.png|[[شمشیر نادرشاه]]
Акс:پرونده:Sword_-_Coronation_3k.png|دسته شمشیر و غلاف متعلق به [[اتابک اعظم]]، معروف به «شمشیر شاهی» با ۳۰۰۰ سنگ تزیین شده از جمله [[زمرد]]، [[یاقوت]]، [[الماس]] و اندازه ۱۰۳ سانتی متر
Акс:پرونده:Tiara_-_Princess_Fatemeh_1b.png|نیمتاج [[فاطمه پهلوی]]
Акс:پرونده:Noor-ol-Ain_tiara.png|الماس [[نورالعین]]
Акс:پرونده:Pahlavi_Crown.jpg|[[تاج پهلوی]]
&lt;/gallery&gt;{{وسط‌چین}}
&lt;gallery&gt;
پرونده:Chest1 - edited.png|صندوق جواهرات [[مروارید]]
Výstava valtice7.jpg|[[تاج کیانی]]
پرونده:Coronation belt 2.png| [[کمربند زرین]]
|[[تاج پهلوی]]
پرونده:Darya-e Noor Diamond of Iran.png|الماس [[دریای نور]]
پرونده:Dish Cover 1 - edited.png|درپوش [[بشقاب]] نگین‌دار
پرونده:Empress Necklace.png|گردنبند [[فرح پهلوی]]
پرونده:Imperial Empress Crown.png|[[تاج شهبانو]]
پرونده:Kore_javaher_152_real.jpg|[[کره جواهرنشان]]
پرونده:Nader Shah Jewels 3 - edited.png|[[شمشیر نادرشاه]]
پرونده:Sword - Coronation 3k.png|دسته شمشیر و غلاف متعلق به [[اتابک اعظم]]، معروف به «شمشیر شاهی» با ۳۰۰۰ سنگ تزیین شده از جمله [[زمرد]]، [[یاقوت]]، [[الماس]] و اندازه ۱۰۳ سانتی متر
|نیمتاج [[فرح پهلوی]]
پرونده:Tiara - Princess Fatemeh 1b.png|نیمتاج [[فاطمه پهلوی]]
پرونده:Noor-ol-Ain tiara.png|الماس [[نورالعین]]
پرونده:Pahlavi Crown.jpg|[[تاج پهلوی]]
&lt;/gallery&gt;
{{پایان}}

== Суроғаи Осорхонаи миллии миллии ҷавоҳироти Эрон ==
Теҳрон, майдони Имом Хумайнӣ, кӯчаи Фирдавсӣ, пеш аз расидан ба чорроҳаи Истанбул, кунҷи хиёбони Бонки марказӣ

Бинои Бонки марказии Ҷумҳурии Исломии Эрон, Хазинаи миллии заргарӣ

== Соатҳои боздид аз Хазинаи миллии ҷавоҳирот ==
Аз рӯзи шанбе то сешанбе | аз 13:00 то 15:30

Фурӯши чиптаҳо то соати 16:30 бегоҳӣ.

Хазинаи миллии ҷавоҳирот аз чоршанбе то ҷумъа, инчунин дар рӯзҳои ид баста аст.

Осорхона то огоҳии минбаъда дар моҳи марти соли 2019 бинобар пандемияи коронавирус баста буд.  Ин басташавӣ то моҳи майи соли 2024 идома ёфт.

== Қоидаҳои ташриф ==

* Барои боздидҳои гурӯҳӣ бо зиёда аз 10 нафар, пешакӣ таъин кардани вақт зарур аст.
* Боздидҳо танҳо барои шахсони аз 12-сола боло иҷозат дода мешаванд.
* Чиптаҳо барои боздид аз Хазинаи миллии заргарӣ айни замон танҳо бо ҳузури шахсӣ дастрасанд.
* Ба меҳмонон овардани ашёи худ ба Хазинаи миллии ҷавоҳирот манъ аст (ба истиснои дастур).
* Пеш аз ворид шудан ба сейф, ҳамаи ашёи шахсӣ (аз ҷумла сумкаҳо, телефонҳои мобилӣ, соатҳои интеллектуалӣ, камераҳо, занҷирҳои калидӣ, фурӯзонакҳо, сигорҳо ва ғайра) бояд ба идораи бағоҷҳои партофташуда супорида шаванд.
* Пеш аз ворид шудан ба хазина, гузаштан аз дарвозаи санҷиш ҳатмист.
* Боздид аз хазина дар гурӯҳҳо ва бо ҳамроҳии роҳбалад анҷом дода мешавад.
* Шарҳҳо аз ҷониби роҳнамоҳои Хазинаи миллии заргарӣ танҳо бо забонҳои форсӣ ва англисӣ пешниҳод шудаанд.
* Истифодаи хидматҳои роҳнамо барои меҳмонон ройгон аст.
* Хазинаи миллии заргарӣ се зинапоя дорад ва лифт ё эскалатор надорад.
* Вобаста аз шумораи меҳмонон ҳар рӯз, шумо метавонед чанд дақиқаро дар навбат интизор шавед. &lt;ref name=&quot;بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.cbi.ir/page/1397.aspx|title=خزانه جواهرات ملی|website=بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران|lang=fa|accessdate=2020-11-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170912205845/http://www.cbi.ir/page/1397.aspx|archivedate=۱۲ سپتامبر ۲۰۱۷}}&lt;/ref&gt;

== Ҷусторҳои марбут ==

* Феҳристи осорхонаҳои Теҳрон
* [[Таърихи Эрон]]
* Кати Нодирӣ
* Тахти товус (Қаҷар)
* Алмоси Кохи нур

== Манобеъ ==
&lt;templatestyles src=&quot;پانویس/styles.css&quot; /&gt;{{Эзоҳ}}

* Дастур оид ба Хазинаи миллии заргарӣ, Бонки марказии Ҷумҳурии Исломии Эрон, 2001

== Пайванди беруна ==

* [http://www.cbi.ir/page/1397.aspx Осорхонаи миллии заргарӣ]   {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170912205845/http://www.cbi.ir/page/1397.aspx|date=۱۲ سپتامبر ۲۰۱۷}} .
* [https://www.cbi.ir/page/2408.aspx Ганҷ ва чанд асари машҳур] {{جواهرات ملی ایران}}
{{موزه‌های ایران}}
[[Гурӯҳ:Ҷавоҳироти миллии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Заргарӣ]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>9ut118blqr9ptcmchoj71mrmi7cifm4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474190</id>
      <parentid>1474189</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T14:34:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>ислоҳ</comment>
      <origin>1474190</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10584" sha1="7hu6sab5swifv8n8lfuvh3pzyck3qr0" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
[[Акс:Ferdowsi-Ave-1962.jpg|мини|250x250пкс|ساختمان موزهٔ جواهرات ملی در кӯчаи Фирдавсӣ, Теҳрон (бинои сафед) дар паҳлӯи шӯъбаи марказии Бонки миллии Эрон, соли 1973]]
'''Осорхонаи миллии ҷавоҳироти Эрон''' дар хазинаи Бонки марказии Эрон ҷойгир буда, ҳамчун осорхона низ истифода мешавад. Ин хазинаи осорхона дар бинои Бонки марказии Эрон дар кӯчаи Фирдавсии Теҳрон ҷойгир аст.

== Таърихи Осорхонаи миллии ҷавоҳироти Эрон ==
Подшоҳони Эрон пеш аз давраи [[Сафавиён]] ҷавоҳирот ва сангҳои ороиширо ҷамъоварӣ, нигоҳдорӣ ё нигоҳдорӣ накарда буданд. Дар давраи [[Давлати Сафавиён|Сафавиён]] подшоҳон сафиронеро ба кишварҳои ҳамсоя барои харид, ҷамъоварӣ ва ҳифзи ҷавоҳироти мавҷуда ва харидашуда мефиристоданд. 

Пас аз суқути [[Сафавиён|сулолаи Сафавиён]] ба дасти Ҳотакҳо, баъзе аз ин ҷавоҳирот ба [[Қандаҳор]] интиқол дода шуданд, ки дар он ҷо қисми зиёди онҳо бо фатҳҳои Нодиршоҳ ба дасти Нодиршоҳ афтод. [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ Афшор]] якчанд нома ба Шоҳи Гурконӣ Муҳаммадшоҳ фиристод, то баъзе аз ин ҷавоҳиротеро, ки ба [[Ҳиндустон]] фиристода шуда буданд, бозпас гирад, аммо вақте ки ӯ посухе нагирифт, бо лашкари худ ба Ҳиндустон рафт. Дар натиҷаи лашкаркашии Нодир шоҳи Ҳиндустон [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳро]] тӯҳфаҳо ва ҷавоҳироти зиёде тақдим кард. Қисми зиёди тӯҳфаҳо ва ғаниматҳое, ки Нодиршоҳ аз Ҳиндустон ҷамъ карда буд, ҳеҷ гоҳ ба Эрон нарасиданд.

Пас аз бозгашт ба Эрон, [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ Афшор]], чунон ки расми он замон буд, қисме аз ғаниматҳо ва тӯҳфаҳоро ба ҳокимон ва амирон дод, қисме аз ғаниматҳоро ба Устони Қудси Разавӣ ва қисме дигарро ба сарбозон дод.

Пас аз кушта шудани [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ Афшор]], яке аз генералҳои ӯ, [[Аҳмадшоҳи Дурронӣ|Аҳмадшоҳи Дурронӣ  (Аҳмадхон Абдалӣ),]] баъзе аз ин [[Ҷавоҳирот|ҷавоҳирот,]] аз ҷумла [[Алмос|алмоси]] Кӯҳи Нурро, ки баъдтар ба [[Малика Виктория]] тӯҳфа карда шуд ва дигар ба Эрон барнагашт, ба даст овард.

== Даврони [[Қоҷориён]] ва Паҳлавӣ ==
Пас аз марги [[Оқомуҳаммадхони Қоҷор|Оғо Муҳаммадхон Қоҷор,]] ҷияни ӯ [[Фатҳалишоҳи Қоҷор|Фатҳалишоҳ Коҷор]], ки ба ҷавоҳирот ва ашёи боҳашамати дарборӣ таваҷҷӯҳи зиёд дошт, барои ҳифз ва сабти онҳо, аз ҷумла Тахти Нодирӣ, Тахти товус ва [[Тоҷи Киёнӣ]], ки бо фармони ӯ сохта шуда буд, талошҳои зиёде ба харҷ дод. Дар давраи ҳукмронии [[Носируддиншоҳ]] , ӯ 48 алмоси калони зард харида, ба коллексия илова кард. Ҷоми заргарӣ низ бо фармони ӯ барои ҷамъоварии баъзе аз ин ҷавоҳирот сохта шуд.

Бо ба тахт нишастани [[Ризошоҳ Паҳлавӣ|Ризошоҳи Паҳлавӣ]], ҷавоҳироти шоҳона ба таҳхонаи Қасри Мармар интиқол дода шуданд. Дар соли 1316, бо шарофати қонуне, ки 25 ноябр тасдиқ шуда буд ва пас аз анҷоми сохтмони Бонки миллии Эрон, қисми зиёди ин ҷавоҳирот ба Осорхонаи ҷавоҳироти Бонки миллӣ интиқол дода шуданд ва ҳамчун пуштибонии пулҳои коғазӣ ва баъдтар ҳамчун гарав барои санадҳои қарзи давлатӣ таъин карда шуданд. Аввалин боздиди оммавӣ ба ҷавоҳироти миллии Эрон дар соли 1322 сурат гирифт.

Соли 1955, бо фармони [[Муҳаммадризо Паҳлавӣ|Муҳаммад Ризошоҳ Паҳлавӣ,]] лоиҳаи сохтмони Хазинаи миллии ҷавоҳирот оғоз ёфт ва он [[соли 1959]] бо ҳузури [[Подшоҳ (унвон)|шоҳ]] ифтитоҳ гардид.

Ин ганҷ дар бинои Бонки марказии Эрон ҷойгир буда, ҳамчун [[осорхона]] низ истифода мешавад. Дар ин осорхона бисёре аз ҷавоҳироти шоҳии Эрон аз давраҳои [[Давлати Сафавиён|Сафавӣ]], Афшор, [[Эрони Қоҷорӣ|Қоҷор]] ва [[Дудмони Паҳлавӣ|Паҳлавӣ]] ба намоиш гузошта шудаанд. Дар байни ин ҷавоҳирот алмоси Кӯҳи Нур, ҷавоҳири Нодирӣ, тоҷи Шоҳбону, тоҷи Киёнӣ, ҷоми ҷавоҳирот, тахти товус (Қоҷор) (Тахти офтоб) ва тахти Нодирӣ ҳастанд .

== Нигораҳо ==
&lt;gallery&gt;
Акс:Výstava_valtice7.jpg|[[Тоҷи Киёнӣ]]
&lt;/gallery&gt;


== Суроғаи Осорхонаи миллии миллии ҷавоҳироти Эрон ==
Теҳрон, майдони Имом Хумайнӣ, кӯчаи Фирдавсӣ, пеш аз расидан ба чорроҳаи Истанбул, кунҷи хиёбони Бонки марказӣ

Бинои Бонки марказии Ҷумҳурии Исломии Эрон, Хазинаи миллии заргарӣ

== Соатҳои боздид аз Хазинаи миллии ҷавоҳирот ==
Аз рӯзи шанбе то сешанбе | аз 13:00 то 15:30

Фурӯши чиптаҳо то соати 16:30 бегоҳӣ.

Хазинаи миллии ҷавоҳирот аз чоршанбе то ҷумъа, инчунин дар рӯзҳои ид баста аст.

Осорхона то огоҳии минбаъда дар моҳи марти соли 2019 бинобар пандемияи коронавирус баста буд.  Ин басташавӣ то моҳи майи соли 2024 идома ёфт.

== Қоидаҳои ташриф ==

* Барои боздидҳои гурӯҳӣ бо зиёда аз 10 нафар, пешакӣ таъин кардани вақт зарур аст.
* Боздидҳо танҳо барои шахсони аз 12-сола боло иҷозат дода мешаванд.
* Чиптаҳо барои боздид аз Хазинаи миллии заргарӣ айни замон танҳо бо ҳузури шахсӣ дастрасанд.
* Ба меҳмонон овардани ашёи худ ба Хазинаи миллии ҷавоҳирот манъ аст (ба истиснои дастур).
* Пеш аз ворид шудан ба сейф, ҳамаи ашёи шахсӣ (аз ҷумла сумкаҳо, телефонҳои мобилӣ, соатҳои интеллектуалӣ, камераҳо, занҷирҳои калидӣ, фурӯзонакҳо, сигорҳо ва ғайра) бояд ба идораи бағоҷҳои партофташуда супорида шаванд.
* Пеш аз ворид шудан ба хазина, гузаштан аз дарвозаи санҷиш ҳатмист.
* Боздид аз хазина дар гурӯҳҳо ва бо ҳамроҳии роҳбалад анҷом дода мешавад.
* Шарҳҳо аз ҷониби роҳнамоҳои Хазинаи миллии заргарӣ танҳо бо забонҳои форсӣ ва англисӣ пешниҳод шудаанд.
* Истифодаи хидматҳои роҳнамо барои меҳмонон ройгон аст.
* Хазинаи миллии заргарӣ се зинапоя дорад ва лифт ё эскалатор надорад.
* Вобаста аз шумораи меҳмонон ҳар рӯз, шумо метавонед чанд дақиқаро дар навбат интизор шавед. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.cbi.ir/page/1397.aspx|title=خزانه جواهرات ملی|website=بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران|lang=fa|accessdate=2020-11-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170912205845/http://www.cbi.ir/page/1397.aspx|archivedate=۱۲ سپتامبر ۲۰۱۷}}&lt;/ref&gt;

== Ҷусторҳои марбут ==

* Феҳристи осорхонаҳои Теҳрон
* [[Таърихи Эрон]]
* Кати Нодирӣ
* [[Тахти товус (Қаҷор)]]
* Алмоси Кохи нур

== Манобеъ ==
{{Эзоҳ}}

* Дастур оид ба Хазинаи миллии заргарӣ, Бонки марказии Ҷумҳурии Исломии Эрон, 2001

== Пайванди беруна ==

* [http://www.cbi.ir/page/1397.aspx Осорхонаи миллии заргарӣ]   {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170912205845/http://www.cbi.ir/page/1397.aspx|date=۱۲ سپتامبر ۲۰۱۷}} .
* [https://www.cbi.ir/page/2408.aspx Ганҷ ва чанд асари машҳур] 
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ҷавоҳироти миллии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Заргарӣ]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>7hu6sab5swifv8n8lfuvh3pzyck3qr0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474191</id>
      <parentid>1474190</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T14:37:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Пайванди беруна */</comment>
      <origin>1474191</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10603" sha1="bhq4pivg3681jq9ynmmcae0xye4qohx" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
[[Акс:Ferdowsi-Ave-1962.jpg|мини|250x250пкс|ساختمان موزهٔ جواهرات ملی در кӯчаи Фирдавсӣ, Теҳрон (бинои сафед) дар паҳлӯи шӯъбаи марказии Бонки миллии Эрон, соли 1973]]
'''Осорхонаи миллии ҷавоҳироти Эрон''' дар хазинаи Бонки марказии Эрон ҷойгир буда, ҳамчун осорхона низ истифода мешавад. Ин хазинаи осорхона дар бинои Бонки марказии Эрон дар кӯчаи Фирдавсии Теҳрон ҷойгир аст.

== Таърихи Осорхонаи миллии ҷавоҳироти Эрон ==
Подшоҳони Эрон пеш аз давраи [[Сафавиён]] ҷавоҳирот ва сангҳои ороиширо ҷамъоварӣ, нигоҳдорӣ ё нигоҳдорӣ накарда буданд. Дар давраи [[Давлати Сафавиён|Сафавиён]] подшоҳон сафиронеро ба кишварҳои ҳамсоя барои харид, ҷамъоварӣ ва ҳифзи ҷавоҳироти мавҷуда ва харидашуда мефиристоданд. 

Пас аз суқути [[Сафавиён|сулолаи Сафавиён]] ба дасти Ҳотакҳо, баъзе аз ин ҷавоҳирот ба [[Қандаҳор]] интиқол дода шуданд, ки дар он ҷо қисми зиёди онҳо бо фатҳҳои Нодиршоҳ ба дасти Нодиршоҳ афтод. [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ Афшор]] якчанд нома ба Шоҳи Гурконӣ Муҳаммадшоҳ фиристод, то баъзе аз ин ҷавоҳиротеро, ки ба [[Ҳиндустон]] фиристода шуда буданд, бозпас гирад, аммо вақте ки ӯ посухе нагирифт, бо лашкари худ ба Ҳиндустон рафт. Дар натиҷаи лашкаркашии Нодир шоҳи Ҳиндустон [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳро]] тӯҳфаҳо ва ҷавоҳироти зиёде тақдим кард. Қисми зиёди тӯҳфаҳо ва ғаниматҳое, ки Нодиршоҳ аз Ҳиндустон ҷамъ карда буд, ҳеҷ гоҳ ба Эрон нарасиданд.

Пас аз бозгашт ба Эрон, [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ Афшор]], чунон ки расми он замон буд, қисме аз ғаниматҳо ва тӯҳфаҳоро ба ҳокимон ва амирон дод, қисме аз ғаниматҳоро ба Устони Қудси Разавӣ ва қисме дигарро ба сарбозон дод.

Пас аз кушта шудани [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ Афшор]], яке аз генералҳои ӯ, [[Аҳмадшоҳи Дурронӣ|Аҳмадшоҳи Дурронӣ  (Аҳмадхон Абдалӣ),]] баъзе аз ин [[Ҷавоҳирот|ҷавоҳирот,]] аз ҷумла [[Алмос|алмоси]] Кӯҳи Нурро, ки баъдтар ба [[Малика Виктория]] тӯҳфа карда шуд ва дигар ба Эрон барнагашт, ба даст овард.

== Даврони [[Қоҷориён]] ва Паҳлавӣ ==
Пас аз марги [[Оқомуҳаммадхони Қоҷор|Оғо Муҳаммадхон Қоҷор,]] ҷияни ӯ [[Фатҳалишоҳи Қоҷор|Фатҳалишоҳ Коҷор]], ки ба ҷавоҳирот ва ашёи боҳашамати дарборӣ таваҷҷӯҳи зиёд дошт, барои ҳифз ва сабти онҳо, аз ҷумла Тахти Нодирӣ, Тахти товус ва [[Тоҷи Киёнӣ]], ки бо фармони ӯ сохта шуда буд, талошҳои зиёде ба харҷ дод. Дар давраи ҳукмронии [[Носируддиншоҳ]] , ӯ 48 алмоси калони зард харида, ба коллексия илова кард. Ҷоми заргарӣ низ бо фармони ӯ барои ҷамъоварии баъзе аз ин ҷавоҳирот сохта шуд.

Бо ба тахт нишастани [[Ризошоҳ Паҳлавӣ|Ризошоҳи Паҳлавӣ]], ҷавоҳироти шоҳона ба таҳхонаи Қасри Мармар интиқол дода шуданд. Дар соли 1316, бо шарофати қонуне, ки 25 ноябр тасдиқ шуда буд ва пас аз анҷоми сохтмони Бонки миллии Эрон, қисми зиёди ин ҷавоҳирот ба Осорхонаи ҷавоҳироти Бонки миллӣ интиқол дода шуданд ва ҳамчун пуштибонии пулҳои коғазӣ ва баъдтар ҳамчун гарав барои санадҳои қарзи давлатӣ таъин карда шуданд. Аввалин боздиди оммавӣ ба ҷавоҳироти миллии Эрон дар соли 1322 сурат гирифт.

Соли 1955, бо фармони [[Муҳаммадризо Паҳлавӣ|Муҳаммад Ризошоҳ Паҳлавӣ,]] лоиҳаи сохтмони Хазинаи миллии ҷавоҳирот оғоз ёфт ва он [[соли 1959]] бо ҳузури [[Подшоҳ (унвон)|шоҳ]] ифтитоҳ гардид.

Ин ганҷ дар бинои Бонки марказии Эрон ҷойгир буда, ҳамчун [[осорхона]] низ истифода мешавад. Дар ин осорхона бисёре аз ҷавоҳироти шоҳии Эрон аз давраҳои [[Давлати Сафавиён|Сафавӣ]], Афшор, [[Эрони Қоҷорӣ|Қоҷор]] ва [[Дудмони Паҳлавӣ|Паҳлавӣ]] ба намоиш гузошта шудаанд. Дар байни ин ҷавоҳирот алмоси Кӯҳи Нур, ҷавоҳири Нодирӣ, тоҷи Шоҳбону, тоҷи Киёнӣ, ҷоми ҷавоҳирот, тахти товус (Қоҷор) (Тахти офтоб) ва тахти Нодирӣ ҳастанд .

== Нигораҳо ==
&lt;gallery&gt;
Акс:Výstava_valtice7.jpg|[[Тоҷи Киёнӣ]]
&lt;/gallery&gt;


== Суроғаи Осорхонаи миллии миллии ҷавоҳироти Эрон ==
Теҳрон, майдони Имом Хумайнӣ, кӯчаи Фирдавсӣ, пеш аз расидан ба чорроҳаи Истанбул, кунҷи хиёбони Бонки марказӣ

Бинои Бонки марказии Ҷумҳурии Исломии Эрон, Хазинаи миллии заргарӣ

== Соатҳои боздид аз Хазинаи миллии ҷавоҳирот ==
Аз рӯзи шанбе то сешанбе | аз 13:00 то 15:30

Фурӯши чиптаҳо то соати 16:30 бегоҳӣ.

Хазинаи миллии ҷавоҳирот аз чоршанбе то ҷумъа, инчунин дар рӯзҳои ид баста аст.

Осорхона то огоҳии минбаъда дар моҳи марти соли 2019 бинобар пандемияи коронавирус баста буд.  Ин басташавӣ то моҳи майи соли 2024 идома ёфт.

== Қоидаҳои ташриф ==

* Барои боздидҳои гурӯҳӣ бо зиёда аз 10 нафар, пешакӣ таъин кардани вақт зарур аст.
* Боздидҳо танҳо барои шахсони аз 12-сола боло иҷозат дода мешаванд.
* Чиптаҳо барои боздид аз Хазинаи миллии заргарӣ айни замон танҳо бо ҳузури шахсӣ дастрасанд.
* Ба меҳмонон овардани ашёи худ ба Хазинаи миллии ҷавоҳирот манъ аст (ба истиснои дастур).
* Пеш аз ворид шудан ба сейф, ҳамаи ашёи шахсӣ (аз ҷумла сумкаҳо, телефонҳои мобилӣ, соатҳои интеллектуалӣ, камераҳо, занҷирҳои калидӣ, фурӯзонакҳо, сигорҳо ва ғайра) бояд ба идораи бағоҷҳои партофташуда супорида шаванд.
* Пеш аз ворид шудан ба хазина, гузаштан аз дарвозаи санҷиш ҳатмист.
* Боздид аз хазина дар гурӯҳҳо ва бо ҳамроҳии роҳбалад анҷом дода мешавад.
* Шарҳҳо аз ҷониби роҳнамоҳои Хазинаи миллии заргарӣ танҳо бо забонҳои форсӣ ва англисӣ пешниҳод шудаанд.
* Истифодаи хидматҳои роҳнамо барои меҳмонон ройгон аст.
* Хазинаи миллии заргарӣ се зинапоя дорад ва лифт ё эскалатор надорад.
* Вобаста аз шумораи меҳмонон ҳар рӯз, шумо метавонед чанд дақиқаро дар навбат интизор шавед. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.cbi.ir/page/1397.aspx|title=خزانه جواهرات ملی|website=بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران|lang=fa|accessdate=2020-11-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170912205845/http://www.cbi.ir/page/1397.aspx|archivedate=۱۲ سپتامبر ۲۰۱۷}}&lt;/ref&gt;

== Ҷусторҳои марбут ==

* Феҳристи осорхонаҳои Теҳрон
* [[Таърихи Эрон]]
* Кати Нодирӣ
* [[Тахти товус (Қаҷор)]]
* Алмоси Кохи нур

== Манобеъ ==
{{Эзоҳ}}

* Дастур оид ба Хазинаи миллии заргарӣ, Бонки марказии Ҷумҳурии Исломии Эрон, 2001

== Пайванди беруна ==

* [http://www.cbi.ir/page/1397.aspx Осорхонаи миллии заргарӣ]   {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170912205845/http://www.cbi.ir/page/1397.aspx|date=۱۲ سپتامبر ۲۰۱۷}} .
* [https://www.cbi.ir/page/2408.aspx Ганҷ ва чанд асари машҳур] 
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ҷавоҳироти миллии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Навъҳои ҷавоҳирот]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>bhq4pivg3681jq9ynmmcae0xye4qohx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474196</id>
      <parentid>1474191</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T14:49:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Пайванди беруна */ илова</comment>
      <origin>1474196</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10671" sha1="7ni48ddxdjb6tuh87s1clx6eh07lsbf" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
[[Акс:Ferdowsi-Ave-1962.jpg|мини|250x250пкс|ساختمان موزهٔ جواهرات ملی در кӯчаи Фирдавсӣ, Теҳрон (бинои сафед) дар паҳлӯи шӯъбаи марказии Бонки миллии Эрон, соли 1973]]
'''Осорхонаи миллии ҷавоҳироти Эрон''' дар хазинаи Бонки марказии Эрон ҷойгир буда, ҳамчун осорхона низ истифода мешавад. Ин хазинаи осорхона дар бинои Бонки марказии Эрон дар кӯчаи Фирдавсии Теҳрон ҷойгир аст.

== Таърихи Осорхонаи миллии ҷавоҳироти Эрон ==
Подшоҳони Эрон пеш аз давраи [[Сафавиён]] ҷавоҳирот ва сангҳои ороиширо ҷамъоварӣ, нигоҳдорӣ ё нигоҳдорӣ накарда буданд. Дар давраи [[Давлати Сафавиён|Сафавиён]] подшоҳон сафиронеро ба кишварҳои ҳамсоя барои харид, ҷамъоварӣ ва ҳифзи ҷавоҳироти мавҷуда ва харидашуда мефиристоданд. 

Пас аз суқути [[Сафавиён|сулолаи Сафавиён]] ба дасти Ҳотакҳо, баъзе аз ин ҷавоҳирот ба [[Қандаҳор]] интиқол дода шуданд, ки дар он ҷо қисми зиёди онҳо бо фатҳҳои Нодиршоҳ ба дасти Нодиршоҳ афтод. [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ Афшор]] якчанд нома ба Шоҳи Гурконӣ Муҳаммадшоҳ фиристод, то баъзе аз ин ҷавоҳиротеро, ки ба [[Ҳиндустон]] фиристода шуда буданд, бозпас гирад, аммо вақте ки ӯ посухе нагирифт, бо лашкари худ ба Ҳиндустон рафт. Дар натиҷаи лашкаркашии Нодир шоҳи Ҳиндустон [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳро]] тӯҳфаҳо ва ҷавоҳироти зиёде тақдим кард. Қисми зиёди тӯҳфаҳо ва ғаниматҳое, ки Нодиршоҳ аз Ҳиндустон ҷамъ карда буд, ҳеҷ гоҳ ба Эрон нарасиданд.

Пас аз бозгашт ба Эрон, [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ Афшор]], чунон ки расми он замон буд, қисме аз ғаниматҳо ва тӯҳфаҳоро ба ҳокимон ва амирон дод, қисме аз ғаниматҳоро ба Устони Қудси Разавӣ ва қисме дигарро ба сарбозон дод.

Пас аз кушта шудани [[Нодиршоҳи Афшор|Нодиршоҳ Афшор]], яке аз генералҳои ӯ, [[Аҳмадшоҳи Дурронӣ|Аҳмадшоҳи Дурронӣ  (Аҳмадхон Абдалӣ),]] баъзе аз ин [[Ҷавоҳирот|ҷавоҳирот,]] аз ҷумла [[Алмос|алмоси]] Кӯҳи Нурро, ки баъдтар ба [[Малика Виктория]] тӯҳфа карда шуд ва дигар ба Эрон барнагашт, ба даст овард.

== Даврони [[Қоҷориён]] ва Паҳлавӣ ==
Пас аз марги [[Оқомуҳаммадхони Қоҷор|Оғо Муҳаммадхон Қоҷор,]] ҷияни ӯ [[Фатҳалишоҳи Қоҷор|Фатҳалишоҳ Коҷор]], ки ба ҷавоҳирот ва ашёи боҳашамати дарборӣ таваҷҷӯҳи зиёд дошт, барои ҳифз ва сабти онҳо, аз ҷумла Тахти Нодирӣ, Тахти товус ва [[Тоҷи Киёнӣ]], ки бо фармони ӯ сохта шуда буд, талошҳои зиёде ба харҷ дод. Дар давраи ҳукмронии [[Носируддиншоҳ]] , ӯ 48 алмоси калони зард харида, ба коллексия илова кард. Ҷоми заргарӣ низ бо фармони ӯ барои ҷамъоварии баъзе аз ин ҷавоҳирот сохта шуд.

Бо ба тахт нишастани [[Ризошоҳ Паҳлавӣ|Ризошоҳи Паҳлавӣ]], ҷавоҳироти шоҳона ба таҳхонаи Қасри Мармар интиқол дода шуданд. Дар соли 1316, бо шарофати қонуне, ки 25 ноябр тасдиқ шуда буд ва пас аз анҷоми сохтмони Бонки миллии Эрон, қисми зиёди ин ҷавоҳирот ба Осорхонаи ҷавоҳироти Бонки миллӣ интиқол дода шуданд ва ҳамчун пуштибонии пулҳои коғазӣ ва баъдтар ҳамчун гарав барои санадҳои қарзи давлатӣ таъин карда шуданд. Аввалин боздиди оммавӣ ба ҷавоҳироти миллии Эрон дар соли 1322 сурат гирифт.

Соли 1955, бо фармони [[Муҳаммадризо Паҳлавӣ|Муҳаммад Ризошоҳ Паҳлавӣ,]] лоиҳаи сохтмони Хазинаи миллии ҷавоҳирот оғоз ёфт ва он [[соли 1959]] бо ҳузури [[Подшоҳ (унвон)|шоҳ]] ифтитоҳ гардид.

Ин ганҷ дар бинои Бонки марказии Эрон ҷойгир буда, ҳамчун [[осорхона]] низ истифода мешавад. Дар ин осорхона бисёре аз ҷавоҳироти шоҳии Эрон аз давраҳои [[Давлати Сафавиён|Сафавӣ]], Афшор, [[Эрони Қоҷорӣ|Қоҷор]] ва [[Дудмони Паҳлавӣ|Паҳлавӣ]] ба намоиш гузошта шудаанд. Дар байни ин ҷавоҳирот алмоси Кӯҳи Нур, ҷавоҳири Нодирӣ, тоҷи Шоҳбону, тоҷи Киёнӣ, ҷоми ҷавоҳирот, тахти товус (Қоҷор) (Тахти офтоб) ва тахти Нодирӣ ҳастанд .

== Нигораҳо ==
&lt;gallery&gt;
Акс:Výstava_valtice7.jpg|[[Тоҷи Киёнӣ]]
&lt;/gallery&gt;


== Суроғаи Осорхонаи миллии миллии ҷавоҳироти Эрон ==
Теҳрон, майдони Имом Хумайнӣ, кӯчаи Фирдавсӣ, пеш аз расидан ба чорроҳаи Истанбул, кунҷи хиёбони Бонки марказӣ

Бинои Бонки марказии Ҷумҳурии Исломии Эрон, Хазинаи миллии заргарӣ

== Соатҳои боздид аз Хазинаи миллии ҷавоҳирот ==
Аз рӯзи шанбе то сешанбе | аз 13:00 то 15:30

Фурӯши чиптаҳо то соати 16:30 бегоҳӣ.

Хазинаи миллии ҷавоҳирот аз чоршанбе то ҷумъа, инчунин дар рӯзҳои ид баста аст.

Осорхона то огоҳии минбаъда дар моҳи марти соли 2019 бинобар пандемияи коронавирус баста буд.  Ин басташавӣ то моҳи майи соли 2024 идома ёфт.

== Қоидаҳои ташриф ==

* Барои боздидҳои гурӯҳӣ бо зиёда аз 10 нафар, пешакӣ таъин кардани вақт зарур аст.
* Боздидҳо танҳо барои шахсони аз 12-сола боло иҷозат дода мешаванд.
* Чиптаҳо барои боздид аз Хазинаи миллии заргарӣ айни замон танҳо бо ҳузури шахсӣ дастрасанд.
* Ба меҳмонон овардани ашёи худ ба Хазинаи миллии ҷавоҳирот манъ аст (ба истиснои дастур).
* Пеш аз ворид шудан ба сейф, ҳамаи ашёи шахсӣ (аз ҷумла сумкаҳо, телефонҳои мобилӣ, соатҳои интеллектуалӣ, камераҳо, занҷирҳои калидӣ, фурӯзонакҳо, сигорҳо ва ғайра) бояд ба идораи бағоҷҳои партофташуда супорида шаванд.
* Пеш аз ворид шудан ба хазина, гузаштан аз дарвозаи санҷиш ҳатмист.
* Боздид аз хазина дар гурӯҳҳо ва бо ҳамроҳии роҳбалад анҷом дода мешавад.
* Шарҳҳо аз ҷониби роҳнамоҳои Хазинаи миллии заргарӣ танҳо бо забонҳои форсӣ ва англисӣ пешниҳод шудаанд.
* Истифодаи хидматҳои роҳнамо барои меҳмонон ройгон аст.
* Хазинаи миллии заргарӣ се зинапоя дорад ва лифт ё эскалатор надорад.
* Вобаста аз шумораи меҳмонон ҳар рӯз, шумо метавонед чанд дақиқаро дар навбат интизор шавед. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.cbi.ir/page/1397.aspx|title=خزانه جواهرات ملی|website=بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران|lang=fa|accessdate=2020-11-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170912205845/http://www.cbi.ir/page/1397.aspx|archivedate=۱۲ سپتامبر ۲۰۱۷}}&lt;/ref&gt;

== Ҷусторҳои марбут ==

* Феҳристи осорхонаҳои Теҳрон
* [[Таърихи Эрон]]
* Кати Нодирӣ
* [[Тахти товус (Қаҷор)]]
* Алмоси Кохи нур

== Манобеъ ==
{{Эзоҳ}}

* Дастур оид ба Хазинаи миллии заргарӣ, Бонки марказии Ҷумҳурии Исломии Эрон, 2001

== Пайванди беруна ==

* [http://www.cbi.ir/page/1397.aspx Осорхонаи миллии заргарӣ]   {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170912205845/http://www.cbi.ir/page/1397.aspx|date=۱۲ سپتامبر ۲۰۱۷}} .
* [https://www.cbi.ir/page/2408.aspx Ганҷ ва чанд асари машҳур] 
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ҷавоҳироти миллии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Таърихи Эрон]]
[[Гурӯҳ:Таърихи муосири Эрон]]
[[Гурӯҳ:Эрон]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>7ni48ddxdjb6tuh87s1clx6eh07lsbf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Ҷавоҳироти миллии Эрон</title>
    <ns>14</ns>
    <id>331730</id>
    <revision>
      <id>1474192</id>
      <timestamp>2026-05-29T14:42:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1474192</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="144" sha1="kf2fnqa1y7a0csa4zqgqxrufax5alqc" xml:space="preserve">Г[[урӯҳ:Ҷавоҳирот]]
[[урӯҳ:Таърихи Эрон]]
[[урӯҳ:Таърихи муосири Эрон]]
[[урӯҳ:Эрон]]</text>
      <sha1>kf2fnqa1y7a0csa4zqgqxrufax5alqc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474193</id>
      <parentid>1474192</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T14:43:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1474193</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="146" sha1="3zc34amfw079svd1lt33xylglax4psx" xml:space="preserve">[[урӯҳ:Ҷавоҳирот]]
[[Гурӯҳ:Таърихи Эрон]]
[[урӯҳ:Таърихи муосири Эрон]]
[[Гурӯҳ:Эрон]]</text>
      <sha1>3zc34amfw079svd1lt33xylglax4psx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474194</id>
      <parentid>1474193</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T14:44:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1474194</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="150" sha1="ofqik01ilgcb9t0klok9o4l0g9n6e9g" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Ҷавоҳирот]]
[[Гурӯҳ:Таърихи Эрон]]
[[Гурӯҳ:Таърихи муосири Эрон]]
[[Гурӯҳ:Эрон]]</text>
      <sha1>ofqik01ilgcb9t0klok9o4l0g9n6e9g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тахти товус (Қоҷорӣ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331731</id>
    <revision>
      <id>1474199</id>
      <timestamp>2026-05-29T15:22:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:fa:Special:Redirect/revision/41747024|تخت طاووس (قاجاری)]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1474199</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3378" sha1="lbu8df69jzf2p6pmcjxmkb83p0cls7r" xml:space="preserve">
[[Акс:Nasseraldinshah3.png|рост|мини|329x329пкс|[[Носируддиншоҳ]] бар Тахти товус нишастааст]]
'''Тахти товус''', ки дар аввал &quot;Тахти хуршедӣ&quot; ном дошт, яке аз тахтҳои шоҳии [[Заргарӣ|ҷавоҳироти]] [[Эрон]] аст, ки аз ҷониби [[Заргарӣ|заргарони]] [[Исфаҳон]] таҳти назорати Ҳоҷӣ Муҳаммад Ҳусейнхон Садр Исфаҳонӣ (Низом ад-Давла), вазири бузурги [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]] ва бо фармони [[Фатҳалишоҳи Қоҷор|Фатҳалишоҳ]] дар соли 1216 ҳиҷрӣ сохта шудааст. 

Дар аввал, ин тахт &quot;Тахти хуршедӣ&quot; ном дошт ва сабаби ин ном мавҷудияти табақи оинашакл ба шакли [[офтоб]] дар ин тахт буд. Аз соли 1224 ҳиҷрӣ,  дар шаби аввали издивоҷи Фатҳалишоҳ бо Тавусхонум Тоҷ ад-Давла (ки понздаҳсола буд) дар ин тахт, тахт ба номи ӯ, &quot;Тахти товус&quot; номгузорӣ шудааст.  Тахти дар боло зикршуда то соли 1360 дар [[Кохи Гулистон|Осорхонаи Қохи Гулистон]] нигоҳ дошта мешуд. 7 сентябри соли 1360 он ба ганҷинаи [[Осорхонаи миллии ҷавоҳироти Эрон]], осорхонаи Бонки марказии Ҷумҳурии Исломии Эрон интиқол дода шуд. Ин тахт айни замон дар [[Осорхонаи миллии ҷавоҳироти Эрон]] ҷойгир аст. 

Ин тахт аз Тахти товус (Нодирӣ)-е, ки [[Нодиршоҳи Афшор]]  аз ҷанги [[Ҳиндустон]] бо худ ба [[Эрон]] оварда буд, дар баробари ҷавоҳироти Коҳи Нур ва Дарёи Нур фарқ мекунад. Тахти товуси Нодирӣ пас аз маргаш аз ҷониби ғоратгарон нобуд ва ғорат карда шуд.  Нусхаи ин тахт инчунин дар паҳлӯи тахти Нодирӣ дар толори Саломи [[Кохи Гулистон|Осорхонаи Қохи Гулистон]] нигоҳ дошта мешавад.

== Истинод ==

* Дар давраи ҳукмронии [[Муҳаммадризо Паҳлавӣ|Муҳаммад Ризошоҳ Паҳлавӣ]], кӯчаи Шаҳид Мутаҳҳарӣ, ки ҳоло кӯчаи Тахти Тавус, номгузорӣ шуда буд.

== Ҷусторҳои марбут ==

* Тахти товус (Нодирӣ)
* Тахти мармарӣ
* Тахти Нодирӣ
* Толори Салом 
* [[Кохи Гулистон|Қохи Гулистон]]
* [[Осорхонаи миллии ҷавоҳироти Эрон|Осорхонаи миллии заргарии Эрон]]

== Манобеъ ==
{{جواهرات ملی ایران}}{{Эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Ҷавоҳироти миллии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Тахтҳои подшоҳӣ]]
[[Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Теҳрон]]</text>
      <sha1>lbu8df69jzf2p6pmcjxmkb83p0cls7r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474200</id>
      <parentid>1474199</parentid>
      <timestamp>2026-05-29T15:23:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>ислоҳ</comment>
      <origin>1474200</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3356" sha1="9dh0woashxokr7d4harfics4v15taju" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
[[Акс:Nasseraldinshah3.png|рост|мини|329x329пкс|[[Носируддиншоҳ]] бар Тахти товус нишастааст]]
'''Тахти товус''', ки дар аввал &quot;Тахти хуршедӣ&quot; ном дошт, яке аз тахтҳои шоҳии [[Заргарӣ|ҷавоҳироти]] [[Эрон]] аст, ки аз ҷониби [[Заргарӣ|заргарони]] [[Исфаҳон]] таҳти назорати Ҳоҷӣ Муҳаммад Ҳусейнхон Садр Исфаҳонӣ (Низом ад-Давла), вазири бузурги [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]] ва бо фармони [[Фатҳалишоҳи Қоҷор|Фатҳалишоҳ]] дар соли 1216 ҳиҷрӣ сохта шудааст. 

Дар аввал, ин тахт &quot;Тахти хуршедӣ&quot; ном дошт ва сабаби ин ном мавҷудияти табақи оинашакл ба шакли [[офтоб]] дар ин тахт буд. Аз соли 1224 ҳиҷрӣ,  дар шаби аввали издивоҷи Фатҳалишоҳ бо Тавусхонум Тоҷ ад-Давла (ки понздаҳсола буд) дар ин тахт, тахт ба номи ӯ, &quot;Тахти товус&quot; номгузорӣ шудааст.  Тахти дар боло зикршуда то соли 1360 дар [[Кохи Гулистон|Осорхонаи Қохи Гулистон]] нигоҳ дошта мешуд. 7 сентябри соли 1360 он ба ганҷинаи [[Осорхонаи миллии ҷавоҳироти Эрон]], осорхонаи Бонки марказии Ҷумҳурии Исломии Эрон интиқол дода шуд. Ин тахт айни замон дар [[Осорхонаи миллии ҷавоҳироти Эрон]] ҷойгир аст. 

Ин тахт аз Тахти товус (Нодирӣ)-е, ки [[Нодиршоҳи Афшор]]  аз ҷанги [[Ҳиндустон]] бо худ ба [[Эрон]] оварда буд, дар баробари ҷавоҳироти Коҳи Нур ва Дарёи Нур фарқ мекунад. Тахти товуси Нодирӣ пас аз маргаш аз ҷониби ғоратгарон нобуд ва ғорат карда шуд.  Нусхаи ин тахт инчунин дар паҳлӯи тахти Нодирӣ дар толори Саломи [[Кохи Гулистон|Осорхонаи Қохи Гулистон]] нигоҳ дошта мешавад.

== Истинод ==

* Дар давраи ҳукмронии [[Муҳаммадризо Паҳлавӣ|Муҳаммад Ризошоҳ Паҳлавӣ]], кӯчаи Шаҳид Мутаҳҳарӣ, ки ҳоло кӯчаи Тахти Тавус, номгузорӣ шуда буд.

== Ҷусторҳои марбут ==

* Тахти товус (Нодирӣ)
* Тахти мармарӣ
* Тахти Нодирӣ
* Толори Салом 
* [[Кохи Гулистон|Қохи Гулистон]]
* [[Осорхонаи миллии ҷавоҳироти Эрон|Осорхонаи миллии заргарии Эрон]]

== Манобеъ ==
{{Эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Ҷавоҳироти миллии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Тахтҳои подшоҳӣ]]
[[Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Теҳрон]]</text>
      <sha1>9dh0woashxokr7d4harfics4v15taju</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474251</id>
      <parentid>1474200</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T06:29:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474251</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3397" sha1="7oidk6n6h51okaeq8yt34mkat63ky0t" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
[[Акс:Nasseraldinshah3.png|рост|мини|329x329пкс|[[Носируддиншоҳ]] бар Тахти товус нишастааст]]
'''Тахти товус''', ки дар аввал &quot;Тахти хуршедӣ&quot; ном дошт, яке аз тахтҳои шоҳии [[Заргарӣ|ҷавоҳироти]] [[Эрон]] аст, ки аз ҷониби [[Заргарӣ|заргарони]] [[Исфаҳон]] таҳти назорати Ҳоҷӣ Муҳаммад Ҳусейнхон Садр Исфаҳонӣ (Низом ад-Давла), вазири бузурги [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]] ва бо фармони [[Фатҳалишоҳи Қоҷор|Фатҳалишоҳ]] дар соли 1216 ҳиҷрӣ сохта шудааст. 

Дар аввал, ин тахт &quot;Тахти хуршедӣ&quot; ном дошт ва сабаби ин ном мавҷудияти табақи оинашакл ба шакли [[офтоб]] дар ин тахт буд. Аз соли 1224 ҳиҷрӣ,  дар шаби аввали издивоҷи Фатҳалишоҳ бо Тавусхонум Тоҷ ад-Давла (ки понздаҳсола буд) дар ин тахт, тахт ба номи ӯ, &quot;Тахти товус&quot; номгузорӣ шудааст.  Тахти дар боло зикршуда то соли 1360 дар [[Кохи Гулистон|Осорхонаи Қохи Гулистон]] нигоҳ дошта мешуд. 7 сентябри соли 1360 он ба ганҷинаи [[Осорхонаи миллии ҷавоҳироти Эрон]], осорхонаи Бонки марказии Ҷумҳурии Исломии Эрон интиқол дода шуд. Ин тахт айни замон дар [[Осорхонаи миллии ҷавоҳироти Эрон]] ҷойгир аст. 

Ин тахт аз Тахти товус (Нодирӣ)-е, ки [[Нодиршоҳи Афшор]]  аз ҷанги [[Ҳиндустон]] бо худ ба [[Эрон]] оварда буд, дар баробари ҷавоҳироти Коҳи Нур ва Дарёи Нур фарқ мекунад. Тахти товуси Нодирӣ пас аз маргаш аз ҷониби ғоратгарон нобуд ва ғорат карда шуд.  Нусхаи ин тахт инчунин дар паҳлӯи тахти Нодирӣ дар толори Саломи [[Кохи Гулистон|Осорхонаи Қохи Гулистон]] нигоҳ дошта мешавад.

== Истинод ==

* Дар давраи ҳукмронии [[Муҳаммадризо Паҳлавӣ|Муҳаммад Ризошоҳ Паҳлавӣ]], кӯчаи Шаҳид Мутаҳҳарӣ, ки ҳоло кӯчаи Тахти Тавус, номгузорӣ шуда буд.

== Ҷусторҳои марбут ==

* Тахти товус (Нодирӣ)
* Тахти мармарӣ
* Тахти Нодирӣ
* Толори Салом 
* [[Кохи Гулистон|Қохи Гулистон]]
* [[Осорхонаи миллии ҷавоҳироти Эрон|Осорхонаи миллии заргарии Эрон]]

== Манобеъ ==
{{Эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Ҷавоҳироти миллии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Тахтҳои подшоҳӣ]]
[[Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Теҳрон]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]</text>
      <sha1>7oidk6n6h51okaeq8yt34mkat63ky0t</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тахти хуршедӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331732</id>
    <redirect title="Тахти товус (Қоҷорӣ)" />
    <revision>
      <id>1474201</id>
      <timestamp>2026-05-29T15:31:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>равона</comment>
      <origin>1474201</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="54" sha1="09y6glweskhgmgg387qtktzyis1s3af" xml:space="preserve">#равона [[Тахти товус (Қоҷорӣ)]]</text>
      <sha1>09y6glweskhgmgg387qtktzyis1s3af</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Коллеҷи ситодии минтақаи Курдистони Ироқ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331733</id>
    <revision>
      <id>1474202</id>
      <timestamp>2026-05-29T17:10:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mashkhal Ibrahym</username>
        <id>131692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;border-collapse: separate; box-sizing: border-box; background: #fff5f5; width: 336px; border: 4px solid #1a4a1a; font-size: 85%; font-family: Tahoma, sans-serif; box-shadow: 0 4px 10px rgba(0,0,0,0.15); border-radius: 8px; float: right; margin-left: 1em;&quot; | colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: linear-gradient(135deg, #1a4a1a, #2d7a2d); color: white; font-size: 130%; font-weight: bold; text-align: center; padding: 12px;&quot; |Коллеҷи ситодӣ...</comment>
      <origin>1474202</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="36535" sha1="srudtpk3pjxbbcxhzkgtpugda5lvng2" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot; style=&quot;border-collapse: separate; box-sizing: border-box; background: #fff5f5; width: 336px; border: 4px solid #1a4a1a; font-size: 85%; font-family: Tahoma, sans-serif; box-shadow: 0 4px 10px rgba(0,0,0,0.15); border-radius: 8px; float: right; margin-left: 1em;&quot;
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: linear-gradient(135deg, #1a4a1a, #2d7a2d); color: white; font-size: 130%; font-weight: bold; text-align: center; padding: 12px;&quot; |Коллеҷи ситодӣ
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center; padding: 6px;&quot; |[[Акс:ICON_Staffa.png|марказ|260x260пкс]]&lt;span style=&quot;font-size: 85%; color: #64748b;&quot;&gt;Нишони Коллеҷи ситодӣ дар минтақаи Курдистони Ироқ&lt;/span&gt;
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: #e0f2fe; color: #0369a1; font-weight: bold; text-align: center; border-bottom: 2px solid #38bdf8;&quot; |Маълумоти умумӣ
|-
|**📜 Шиор**
|Рушди тавоноии илми ҳарбӣ
|-
|**🏛️ Сатҳ**
|Бузургтарин ва пешрафтатарин донишгоҳи ҳарбӣ дар Курдистони Ҷанубӣ
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: #e0f2fe; color: #0369a1; font-weight: bold; text-align: center; border-bottom: 2px solid #38bdf8;&quot; |📜 Муассисон ва таърих
|-
|**Фармонраво**
|👮‍♂️ Мӯҳтарам Ҷاлол Талабонӣ дастури таъсиси Коллеҷи siтодиро содир кардааст
|-
|**Таъсис**
|📅 8 ноябри соли 2003
|-
|**Муассис**
|🧑‍✈️ Генерал-майор / Ҷалол Маҳмуд Маҳаммад Алӣ
|-
|**Ректор**
|👤 Полковник / Фарайдун Удал Ҳама Раш
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: #e0f2fe; color: #0369a1; font-weight: bold; text-align: center; border-bottom: 2px solid #38bdf8;&quot; |Маълумоти ҷуғрофӣ
|-
|**🗺️ Кишвар**
|{{Ироқ}}
|-
|**🏔️ Минтақа**
|[[Акс:Flag_of_Kurdistan.svg|22x22пкс]] [[Минтақаи Курдистони Ироқ]]
|-
|**📍 Вилоят**
|[[Вилояти Сулаймония]]
|-
|**🏛️ Маъмурият**
|[[Идораи мустақили Рапарин]]
|-
|**🏫 Ҳамто**
|Дар Курдистони Ҷанубӣ беҳамто аст
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: #e0f2fe; color: #0369a1; font-weight: bold; text-align: center; border-bottom: 2px solid #38bdf8;&quot; |Андешаҳо ва дипломҳо
|-
|**Дипломҳо**
|👨‍🏫 Ба донишҷӯён дипломи магистри илмҳои ҳарбӣ ва роҳбарӣ медиҳад
|-
| style=&quot;border-top: 1px solid #fecaca; padding-top: 4px;&quot; |**Донишҷӯён**
| style=&quot;border-top: 1px solid #fecaca; padding-top: 4px;&quot; |🎓 Афсорони Пешмарга
|-
| style=&quot;border-top: 1px solid #fecaca; padding-top: 4px;&quot; |**Таҳсил**
| style=&quot;border-top: 1px solid #fecaca; padding-top: 4px;&quot; |🗣️ Таҳсил бо забонҳои курдӣ, арабӣ ва англисӣ аст
|-
! colspan=&quot;2&quot; style=&quot;background: #e0f2fe; color: #0369a1; font-weight: bold; text-align: center; border-bottom: 2px solid #38bdf8;&quot; |Қароргоҳи коллеҷ
|-
| colspan=&quot;2&quot; style=&quot;text-align: center;&quot; |[[Акс:BinaStaf.jpg|марказ|300x300пкс]]&lt;span style=&quot;font-size: 85%; color: #64748b; font-weight: bold;&quot;&gt;Қароргоҳи Коллеҷи ситодӣ&lt;/span&gt;
|}
'''Коллеҷи Ситод''' (курдӣ: کۆلێژی ئەرکان, англ. Staff College) — як ниҳоди илмии ҳарбӣ дар Навоҳии Курдистони Ироқ аст, ки марбут ба Вазорати Пешмаргаи Ҳукумати Навоҳии Курдистон буда ва дар ҳудуди устони Сулаймония ҷойгир аст. Дар кишвари Ироқ танҳо ду Коллеҷи Ситод вуҷуд дорад: аввалин дар шаҳри Сулаймония ва дувумин дар шаҳри Бағдод, пойтахти Ироқ. Танҳо ҳамин ду ниҳод салоҳияти эътои дараҷаи магистр дар илмҳои ҳарбӣ ва гувоҳномаи раҳбарӣ, яъне Фармондеҳӣ (Qiyadah)-ро ба афсарони донишҷӯ доранд.&lt;ref name=&quot;systeem2003&quot; /&gt;

== Таърихи таъсис ==
Коллеҷи Ситоди Навоҳии Курдистон дар асоси тавсияи Мам Ҷалол Толабонӣ, нахустин раиси ҷумҳури курд дар Ироқ, рӯзи 8 ноябри соли 2003 дар шаҳри Сулаймония таъсис ёфтааст.&lt;ref name=&quot;gov2021&quot; /&gt; Таъсиси он ба дасти генерал-майор (Liwa Rukn) Ҷалол Маҳмуд Маҳмад Алӣ ва бо ҳамроҳии як гурӯҳ афсарон аз ҳарду ҷузъи курд ва араб сурат гирифт. Муассисон дорои дараҷаҳои олии илмӣ дар риштаҳои заминӣ, баҳрӣ ва ҳавоӣ буданд.

=== Макон ===
Коллеҷ дар аввал дар дохили Ситоди Фармондеҳии Олии Неруҳои Пешмарга дар шаҳри Сулаймония таъсис ёфт. Баъдан, ҳамчун арҷгузорӣ ба қурбониёни мардуми ҳудуди Идораи Рапарин, қароргоҳи он ба шаҳраки Чварқурна, ки дар ҷануби шаҳри Рания ва шимоли садди Дукон ҷойгир аст, кӯчонида шуд.&lt;ref name=&quot;gov2021&quot; /&gt; Аз шарки он шаҳри Қалодзе ва аз ғарби он шаҳраки Ҳаҷиава ҷойгир аст.

== Сохтори ташкилии коллеҷ ==
Коллеҷ аз чор боли (бахши) асосӣ иборат аст:

* '''Боли маъмурӣ:''' Идораи тамоми умури рӯзмарраи дохилӣ, созмондиҳӣ ва ҳифзи коллеҷро бар уҳда дорад ва умури нақлиёт, бахшҳои маъмурӣ ва дифоиро назорат мекунад.
* '''Боли ситод:''' Дар ин ҷо курсиҳои гуногун ва мутааддиди илмҳои ҳарбӣ кушода мешаванд, ки яке аз онҳо Курси Ситод мебошад; донишҷӯ пас аз хатми ин курс дараҷаи магистри ҳарбиро ба даст меорад.
* '''Боли раҳбарӣ:''' Дар ин ҷо як қатор курсиҳои гуногуни илми ҳарбӣ кушода мешаванд, ки яке аз онҳо курси раҳбарӣ (Фармондеҳӣ/Qiyadah) аст; донишҷӯ пас аз хатми ин курс гувоҳномаи раҳбарӣ (Qiyadah)-ро ба даст меорад.
* '''Боли машқ ва ҳамоҳангӣ:''' Таъмини сарчашмаҳои илмӣ, рушди дарсҳо ва таҳқиқотҳоро бар уҳда дорад ва китобҳо, маводҳои таълимӣ, толори компютерӣ ва толори харитаҳои себуъдӣ (3D)-и заминиро барои иштирокчиёни тамоми курсиҳои коллеҷ дастрас менамояд.

== Курсиҳо ==
Коллеҷи Ситод ба ғайр аз курсиҳои боли ситод ва курсиҳои боли раҳбарӣ, курсиҳои махсус оид ба маъмурият, мудофиаи граждани, барномаҳои компютерӣ, истифодаи технологияи GPS ва курси муайянкунии физикии макон дар харитаро мекушояд. Тандурустии ҷисмонӣ дар тӯли сол ба таври ҳамешагӣ пайравӣ карда мешавад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/december/%DA%95%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88%DB%95%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%95%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/|title=ڕاگری کۆلێژی ئەرکانی وەزارەتی کاروباری پێشمەرگە پێشوازی لە شاندێکی هێزەکانی بەریتانیا کرد|website=حکومەتی هەرێمی كوردستان|lang=en|accessdate=2026-05-29}}&lt;/ref&gt;

Афсарони зиёде дар ин коллеҷ гувоҳномаҳои худро ба даст овардаанд ва як қисми онҳо ҳоло дар мансабҳои олии Неруҳои Пешмарга хидмат мекунанд.&lt;ref name=&quot;gov2023&quot; /&gt; Инчунин ҳангоми таъсиси ҳар як воҳиди ҳарбии нав, афсарон аввал ба Коллеҷи Ситод фиристода мешаванд, то курси лозимиро хатм кунанд, сипас воҳид таъсис дода мешавад. Дар моҳи июли соли 2024 даври ҳаштуми хатми афсарони Коллеҷи Ситод баргузор гардид.&lt;ref name=&quot;gov2024a&quot; /&gt;

== Низоми дохилии коллеҷ ==
Барои омода кардани низоми дохилии коллеҷ, комиссияе бо раисии нахустин раиси коллеҷ генерал-майор Ҷалол Маҳмуд Маҳмад Алӣ ва аъзогии: генерал-майор Исмоил Сарҳан Ҳусайн, полковник (Amid Rukn) Абдуллоҳ Усмон Расул, подполковник (Aqid Rukn) Изоддин Неъма Рамазон ва майор (Muqaddam Rukn) Омон Иброҳим Мансур таъсис дода шуд. Натиҷаи кори ин комиссия таҳияи Низоми Коллеҷи Ситоди Навоҳии Курдистон рақами (1) соли 2003 буд, ки иҷрои он тибқи мактуби Ситоди Намудари Умумӣ (Q.B.K) рақами 18 аз 4 январи соли 2004 тасдиқ карда шуд.&lt;ref name=&quot;systeem2003&quot; /&gt;

== Низоми таҳсил ==
Шакли таҳсил дар асоси Низоми дохилии Коллеҷи Ситоди Навоҳии Курдистон рақами (1) соли 2003 амал мекунад. Низом аз 28 модда иборат буда, дар он фаслҳои таҳсил, соатҳои дарсӣ ва тарзи баҳодиҳӣ муайян карда шудаанд. Инчунин таҳсил ба забонҳои курдӣ, арабӣ ва англисӣ сурат мегирад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/december/%DA%95%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88%DB%95%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%95%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%B1%DB%8C%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C%D8%A7-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/|title=ڕاگری کۆلێژی ئەرکانی وەزارەتی کاروباری پێشمەرگە پێشوازی لە شاندێکی هێزەکانی بەریتانیا کرد|website=حکومەتی هەرێمی كوردستان|lang=en|accessdate=2026-05-29}}&lt;/ref&gt;

== Ҳамвазкунии гувоҳномаҳои магистрии хориҷӣ ==
Ҳар як афсаре, ки дар сафҳои Неруҳои Пешмаргаи Курдистон хидмати ҳарбӣ мекунад, вақте ки Вазорати Пешмарга ӯро барои таҳсил ба Бағдод, кишварҳои НАТО ё ҳар кишвари дигар мефиристад ва ӯ дараҷаи магистрро ба даст меорад, зарур аст, ки гувоҳномаи он афсар дар Коллеҷи Ситод дар асоси қонунҳои ҷории низоми дохилии Коллеҷи Ситод (نظام داخلی کلیة الارکان) мавриди арзёбӣ, санҷиш ва ҳамвазкунӣ қарор гирад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/november/%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8E%D9%83%DB%8C-%D9%BE%DB%95%D8%B1%DB%95%D9%BE%DB%8E%D8%AF%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D8%AA/|title=لە کۆلێژی ئەرکان خولێكی پەرەپێدان کۆتایی هات|website=حکومەتی هەرێمی كوردستان|lang=en|accessdate=2026-05-29}}&lt;/ref&gt;

Вақте ки соатҳои таҳсили афсари соҳиби гувоҳнома аз соатҳои дар ин коллеҷ таъдрисшаванда камтар бошад, шарт нест, ки гувоҳномаи ӯ эътироф карда шавад ва дар гузашта чунин ҳолатҳо зиёд буданд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/november/%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8E%D9%83%DB%8C-%D9%BE%DB%95%D8%B1%DB%95%D9%BE%DB%8E%D8%AF%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D8%AA/|title=لە کۆلێژی ئەرکان خولێكی پەرەپێدان کۆتایی هات|website=حکومەتی هەرێمی كوردستان|lang=en|accessdate=2026-05-29}}&lt;/ref&gt;

== Зинонишони Коллеҷи Ситод (Эмблема) ==
Зинонишони расмии Коллеҷ як давраи дарунаш сурх аст, ки бо хати сабз иҳота шудааст. Дар қисми болоӣ офтобе бо 21 нур мавҷуд аст, ки шабеҳи офтоби Парчами Курдистон мебошад. Дар марказ қалами таърихӣ ба шакли пари паранда, ки намояндаи илм аст, ва ханҷари таърихии курдӣ, ки намояндаи қудрат аст, тасвир ёфтаанд. Дар қисми поёнӣ таърихи таъсиси коллеҷ ба забони курдӣ навишта шудааст. Коллеҷ инчунин дорои парчами махсуси худ мебошад, ки дар расм дида мешавад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/november/%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8E%D9%83%DB%8C-%D9%BE%DB%95%D8%B1%DB%95%D9%BE%DB%8E%D8%AF%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D8%AA/|title=لە کۆلێژی ئەرکان خولێكی پەرەپێدان کۆتایی هات|website=حکومەتی هەرێمی كوردستان|lang=en|accessdate=2026-05-29}}&lt;/ref&gt;

Таҳлили рангҳо ва унсурҳои дохили зинонишон чунин аст:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/november/%DA%95%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88%DB%95%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%95%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/|title=ڕاگری کۆلێژی ئەرکانی وەزارەتی کاروباری پێشمەرگە پێشوازی لە شاندێکی هێزەکانی هاوپەیمانان کرد|website=حکومەتی هەرێمی كوردستان|lang=en|accessdate=2026-05-29}}&lt;/ref&gt;

* '''Ранги сабз:''' Ифодагари эҳё, навшавӣ ва баҳори ҳарбии халқи курд аст.
* '''Ранги сурх:''' Ифодагари он хуни поку дурахшони шаҳидонест, ки дар роҳи озодии хоки Курдистон шаҳид шудаанд.
* '''Ранги зард:''' Дар дохили давра дар қисми болоӣ офтоби зардранг вуҷуд дорад, ки ҳамон офтоби парчами Курдистон аст ва 21 нур аз он ҷудо шудааст ва дорои ҳамон таърифест, ки офтоби парчам дорад, яъне рӯзи аввали соли нави курдӣ (Наврӯз).
* '''Ранги сиёҳ:''' Дастаи ханҷар ранги сиёҳ дорад, ки ишора ба мотам ва қурбониҳои халқи курд дар тӯли таърих аст, аз ҷумла суқути аморатҳои курдӣ, ҳукумати Шайх Маҳмуди Ҳафид, Ҷумҳурии Арарат, Ҷумҳурии Курдистон дар Маҳобод, бомбаборони шаҳри Қалодзе, Анфол, бомбаборони кимиёвии шаҳри Ҳалабҷа ва кӯчиши бузурги баъд аз он, инчунин ҷангҳо ва курдкушиҳое, ки курдҳо дар бахшҳои дигари Курдистон ба он дучор шуданд.
* '''Ранги сафед:''' Тезӣ ва қисми зарбазани ханҷар сафед аст, ки ишора ба сулҳҷӯии халқи курд қабл аз ҳуҷум ва оғози ҳар ҷанг аст.
* '''Қалам:''' Дар маркази давра инчунин қалами таърихӣ ба шакли пари паранда вуҷуд дорад, ки илм ва пешрафтро ифода мекунад. Он тавре ҷойгир карда шудааст, ки самти болоии он дар шимолу шарқи давра ва қисми поёнии он дар ҷанубу ғарби давра ҷойгир аст. Самти аз боло ба поён ифодагари амиқ шудан дар илм ва илми ҳарбӣ мебошад.
* '''Ханҷари курдӣ:''' Дар маркази давра инчунин ханҷари таърихии курдӣ ҳаст, ки қудрат ва тавоноии ҳарбии Пешмаргаро ифода мекунад. Он тавре ҷойгир шудааст, ки самти нӯги ханҷар дар шимолу ғарби давра ва тарафи дастаи он дар ҷанубу шарқи давра ҷойгир аст. Самти он, ки аз поён ба боло аст, ишора ба эҳё ва рушди миллати мо ба сӯи боло мебошад. Дар қисми поёнии давра ба забони курдӣ таърихи таъсиси Коллеҷи Ситод навишта шудааст.

Дар умум, зинонишони коллеҷ дорои паёми амиқи орифона, адабӣ, илмӣ ва ҷангии миллати курд аст. Тамоми рангҳо ва абзорҳо хоҳиши рӯҳонии миллати курдро ифода мекунанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/november/%DA%95%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%88%DB%95%D8%B2%D8%A7%D8%B1%DB%95%D8%AA%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D9%88%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%85%DB%95%D8%B1%DA%AF%DB%95-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/|title=ڕاگری کۆلێژی ئەرکانی وەزارەتی کاروباری پێشمەرگە پێشوازی لە شاندێکی هێزەکانی هاوپەیمانان کرد|website=حکومەتی هەرێمی كوردستان|lang=en|accessdate=2026-05-29}}&lt;/ref&gt;

== Шартҳои қабули афсар дар курси раҳбарӣ ==

* Бояд дорои дараҷаи бакалаври ҳарбӣ бошад.
* '''Муҳлати курси раҳбарӣ:''' Муҳлати курс дар шароити оддӣ дар умум 6 моҳ аст. Дар вақти ҷанг, дар сурати зарурат, вақти он метавонад мувофиқи қонунҳо ва қоидаҳои дохилии ҷории коллеҷ каме тағйир ёбад.

== Шартҳои қабули афсар дар курси ситод ==

* Бояд дорои дараҷаи бакалаври ҳарбӣ бошад.
* '''Муҳлати курси ситод:''' 2 сол ва 6 моҳ. Инчунин гоҳ-гоҳ баста ба зарурат ё дар давраи ҷанг, вақти он метавонад мувофиқи қонунҳо ва қоидаҳои дохилии ҷорӣ каме тағйир ёбад.

== Робитаҳои беруна ==
Коллеҷи Ситод ба далели аҳамияти худ аз ҷиҳати илми ҳарбӣ, таваҷҷуҳи кишварҳои узви НАТО ва неруҳои эътилофи байналмилалӣ барои ҷанг бар зидди терроризмро ба сӯи худ ҷалб кардааст. Ҳайатҳои кишварҳои гуногун ҳар ҳафта ва ҳар моҳ аз он боздид мекунанд.&lt;ref name=&quot;gov2024b&quot; /&gt;

== Китобхона ==
Коллеҷи Ситод дорои як китобхонаи бузурги физикӣ мебошад, ки ҳазорҳо сарчашмаҳои илмӣ, илми ҳарбӣ, маводҳои гуногун ва садҳо рисолаҳои магистриро дар бар мегирад. Дар ҳоли ҳозир корҳо дар самти рушди китобхонаи электронӣ идома доранд, ки китобҳоро бо тамоми шаклҳои гуногуни электронӣ, ҳатто бо шакли савтӣ (аудио) дар бар хоҳад дошт.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D9%82%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%B3%DB%8C%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8E%D9%86%D8%AF%D9%86-%D8%A8%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%88%DB%95-%DA%86%D9%88%D9%88/|title=لە کۆلێژی ئەرکان تاقیکردنەوەی بەدەستهێنانی کورسییەکانی خوێندن بەرێوە چوو|website=حکومەتی هەرێمی كوردستان|lang=en|accessdate=2026-05-29}}&lt;/ref&gt;

== Низоми ТИ (IT) ==
Коллеҷи Ситод дорои чандин низомҳои электронии маҳаллии дохилии худ мебошад, ки хеле пешрафтаанд ва дар идораи бахшҳо, дафтарҳо, бойгонӣ ва иҷрои умури рӯзмарра аз онҳо истифода мешавад, ба гунае ки интизор меравад Коллеҷи Ситод дар ояндаи наздик дорои зеҳни сунъии офлайни махсуси худ гардад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AA%D8%A7%D9%82%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86%DB%95%D9%88%DB%95%DB%8C-%D8%A8%DB%95%D8%AF%DB%95%D8%B3%D8%AA%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DA%A9%D9%88%D8%B1%D8%B3%DB%8C%DB%8C%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%DB%8E%D9%86%D8%AF%D9%86-%D8%A8%DB%95%D8%B1%DB%8E%D9%88%DB%95-%DA%86%D9%88%D9%88/|title=لە کۆلێژی ئەرکان تاقیکردنەوەی بەدەستهێنانی کورسییەکانی خوێندن بەرێوە چوو|website=حکومەتی هەرێمی كوردستان|lang=en|accessdate=2026-05-29}}&lt;/ref&gt;

== Толори лабораторияи компютерӣ ==
Коллеҷи Ситод дорои толори лабораторияи компютерии махсуси худ мебошад, ки барои машқ ва омӯзиш истифода мешавад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%DA%95%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%88%DB%8E%DA%98%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/|title=ڕاگری کۆلێژی ئەرکان پێشوازی لە شاندێکی ڕاوێژکارانی هێزەکانی هاوپەیمانان کرد|website=حکومەتی هەرێمی كوردستان|lang=en|accessdate=2026-05-29}}&lt;/ref&gt;

== Осорхона ==
Коллеҷи Ситод дорои осорхонаи ҳарбии махсуси худ мебошад, ки бо бойгонии раисҳои пайдарпай, устодон, меҳмонони заҳматкаш ва он нафароне, ки ба коллеҷ хидмат кардаанд, бой аст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2025/september/%DA%95%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%DA%95%D8%A7%D9%88%DB%8E%DA%98%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%DB%8E%D8%B2%DB%95%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/|title=ڕاگری کۆلێژی ئەرکان پێشوازی لە شاندێکی ڕاوێژکارانی هێزەکانی هاوپەیمانان کرد|website=حکومەتی هەرێمی كوردستان|lang=en|accessdate=2026-05-29}}&lt;/ref&gt;

== Аз ҷиҳати муҳити зист ва худбасдагӣ ==
Коллеҷи Ситод дорои ҳазорҳо дарахтони мевадор ва бемева ва чандин қитъаҳои сабзи хеле бузург мебошад, ки боиси оромии рӯҳии донишҷӯёни он мегардад. Инчунин аз ҷиҳати худбасдагӣ, дар мавсими кишоварзӣ як қисми ғизои сабзавот ва меваи худро барои худ истеҳсол мекунад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2024/july/%D9%87%DB%95%D8%B4%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C%D9%86-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%D9%89-%D8%A6%DB%95%D9%81%D8%B3%DB%95%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95-%DA%86%D9%88%D9%88/|title=هەشتەمین خولی دەرچوونى ئەفسەران لە کۆلێژی ئەرکان بەڕێوە چوو|website=حکومەتی هەرێمی كوردستان|lang=en|accessdate=2026-05-29}}&lt;/ref&gt;

== Майдони машқ ==
Коллеҷи Ситод дорои ду майдони машқи ҷисмонии махсуси худ мебошад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2023/december/%D9%84%DB%95-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D9%85%DB%95%D8%B4%D9%82-%D9%88-%D8%B1%D8%A7%D9%87%DB%8E%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%DB%86%D8%AA%D8%A7%DB%8C%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D8%AA/|title=لە کۆلێژی ئەرکان خولێکی مەشق و راهێنان کۆتایی هات|website=حکومەتی هەرێمی كوردستان|lang=en|accessdate=2026-05-29}}&lt;/ref&gt;

== Майдони тирпаронӣ ==
Коллеҷи Ситод дорои як майдони тирпаронӣ (Meydan Rmi) мебошад, ки воҳидҳои ҳарбии минтақа ба таври ҳамешагӣ аз он истифода бурдаанд ва истифода мебаранд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2023/may/%D8%B1%D8%A7%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D9%BE%DB%8E%D8%B4%D9%88%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%84%DB%95-%D8%B4%D8%A7%D9%86%D8%AF%DB%8E%DA%A9%DB%8C-%D8%B1%D8%A7%D9%88%DB%8E%DA%98%DA%A9%D8%A7%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D9%BE%DB%95%DB%8C%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%A7%D9%86-%DA%A9%D8%B1%D8%AF/|title=راگری کۆلێژی ئەرکان پێشوازی لە شاندێکی راوێژکارانی هاوپەیمانان کرد|website=حکومەتی هەرێمی كوردستان|lang=en|accessdate=2026-05-29}}&lt;/ref&gt;

== Толорҳои харитаҳои себуъдӣ (3D) ==
Коллеҷи Ситод дорои чандин лабораторияҳои себуъдии физикӣ мебошад, ки барои дарсхонӣ истифода мешаванд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/april/%D9%85%DB%95%D8%B1%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D8%AF%DB%95%D8%B1%DA%86%D9%88%D9%88%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%AD%DB%95%D9%88%D8%AA%DB%95%D9%85%DB%8C-%DA%A9%DB%86%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86-%D8%A8%DB%95%DA%95%DB%8E%D9%88%DB%95%DA%86%D9%88%D9%88/|title=مەراسیمی دەرچوونی خولی حەوتەمی کۆلێژی ئەرکان بەڕێوەچوو|website=حکومەتی هەرێمی كوردستان|lang=en|accessdate=2026-05-29}}&lt;/ref&gt;

== Муқоисаи таърихӣ ==
Муқоисаи таърихӣ байни Коллеҷи Ситоди Сулаймония ва факултаи адабиёти бахши забони курдӣ дар Донишгоҳи Бағдод, ки дар миёнаҳои асри гузашта таъсис ёфтааст, дар таърихи муосири Курдистон муҳим будааст. Нуқтаи муштараки онҳо ин аст, ки ҳардуи онҳо дар вақти таъсиси худ як зарурати стратегии миллӣ барои халқи курд ва хоки Курдистон буданд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/march/%DA%A9%D9%88%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%DB%95%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%B2%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%86%DB%8C-%D9%BE%DB%86%D9%84%DB%8C%D8%AA%DB%95%DA%A9%D9%86%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%84%DB%8E%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D9%84%DB%8E%DA%A9%D8%AA%DB%8E%DA%AF%DB%95%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D9%86%DB%8C-%D8%A6%DB%95%DA%A9%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D8%A8%DB%95%D8%B4-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%88%D9%88-%D8%AF%DB%95%DA%A9%DB%95%D9%86/|title=کولێژی ئەرکانی سەربازی و زانکۆی پۆلیتەکنیکی سلێمانی یاداشتی لێکتێگەیشتنی ئەکادیمی هاوبەش واژوو دەکەن.|website=حکومەتی هەرێمی كوردستان|lang=en|accessdate=2026-05-29}}&lt;/ref&gt;

== Сарчашмаҳо ва категорияҳо ==

=== Сарчашмаҳо ===

* Низоми Коллеҷи Ситоди Навоҳии Курдистон рақами (1) соли 2003 (نظام كلية الأركان لإقليم كوردستان العراق الرقم (١) لسنة ٢٠٠٣), тасдиқшуда бо мактуби Ситоди Намудари Умумӣ (Q.B.K) рақами (18), таърихи 4 январи соли 2004. (Ба далели вазъи амниятӣ матни он нашр намешавад).
* «Маросими хатми давраи ҳафтуми Коллеҷи Ситод баргузор шуд». gov.krd (ба курдӣ). Вазорати Пешмарга. 2021. Хатмшуда дар 22 апрели соли 2026.
* «Афсарони Вазорати Пешмарга дар таҳсили Коллеҷи Ситод иштирок мекунанд». gov.krd (ба курдӣ). Вазорати Пешмарга. 2023. Хатмшуда дар 22 апрели соли 2026.
* «Даври ҳаштуми хатми афсарон дар Коллеҷи Ситод баргузор шуд». gov.krd (ба курдӣ). Вазорати Пешмарга. 2024. Хатмшуда дар 22 апрели соли 2026.
* «Раиси ситод хатмкунандагони Коллеҷи Ситодро қабул кард». gov.krd (ба курдӣ). Вазорати Пешмарга. 2024. Хатмшуда дар 22 апрели соли 2026. [Пайванди мурда]

=== Сарчашмаҳои расмӣ ва дохилии ҳарбӣ ===

* Фармони таъсиси Коллеҷи Ситод [1]
* Низоми дохилии Коллеҷи Ситод: Яке аз сарчашмаҳои муҳимтарини дигар низоми дохилии коллеҷ (نظام داخلی کلیة الارکان فی اقلیم کوردستان العراق) мебошад [2]
* ''Эзоҳ: Ба далели ҳассосияти маълумотҳо ва мундариҷаи фармони таъсис ва дастурҳои дохилӣ, мо онҳоро ба далели вазъи амниятӣ нашр намекунем.''

Вуруди Курдистон | Вуруди Ироқ

* Фармони ҳарбии маҳрамӣ рақами (10), Ситоди Намудари Умумии Неруҳои Пешмарга (Q.B.K), 8/ноябр/2003. (Ба далели вазъи амниятӣ матни он нашр намешавад).
* Низоми Коллеҷи Ситоди Навоҳии Курдистон рақами (1) соли 2003 (نظام كلية الأركان لإقليم كوردستان العراق الرقم (1) لسنة ٢٠٠٣), тасдиқшуда бо мактуби Ситоди Намудари Умумӣ (Q.B.K) рақами (18), таърихи 4 январи соли 2004. (Ба далели вазъи амниятӣ матни он нашр намешавад).

[[Категория:Коллеҷи Ситод]] [[Категория:Ниҳодҳои ҳарбии Навоҳии Курдистон]] [[Категория:Илмҳои ҳарбӣ]] [[Категория:Сулаймония]] [[Категория:Қалодзе]] [[Категория:Мақолаҳо бо пайвандҳои берунии мурда аз майи соли 2026]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gov.krd/mopa/activities/news-and-press-releases/2021/march/%DA%A9%D9%88%D9%84%DB%8E%DA%98%DB%8C-%D8%A6%DB%95%D8%B1%DA%A9%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%B3%DB%95%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D9%88-%D8%B2%D8%A7%D9%86%DA%A9%DB%86%DB%8C-%D9%BE%DB%86%D9%84%DB%8C%D8%AA%DB%95%DA%A9%D9%86%DB%8C%DA%A9%DB%8C-%D8%B3%D9%84%DB%8E%D9%85%D8%A7%D9%86%DB%8C-%DB%8C%D8%A7%D8%AF%D8%A7%D8%B4%D8%AA%DB%8C-%D9%84%DB%8E%DA%A9%D8%AA%DB%8E%DA%AF%DB%95%DB%8C%D8%B4%D8%AA%D9%86%DB%8C-%D8%A6%DB%95%DA%A9%D8%A7%D8%AF%DB%8C%D9%85%DB%8C-%D9%87%D8%A7%D9%88%D8%A8%DB%95%D8%B4-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%88%D9%88-%D8%AF%DB%95%DA%A9%DB%95%D9%86/|title=کولێژی ئەرکانی سەربازی و زانکۆی پۆلیتەکنیکی سلێمانی یاداشتی لێکتێگەیشتنی ئەکادیمی هاوبەش واژوو دەکەن.|website=حکومەتی هەرێمی كوردستان|lang=en|accessdate=2026-05-29}}&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>srudtpk3pjxbbcxhzkgtpugda5lvng2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бохан Кркиć</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331734</id>
    <redirect title="Боян Кркич" />
    <revision>
      <id>1474208</id>
      <timestamp>2026-05-29T17:47:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ČarnaruskiVoin</username>
        <id>35956</id>
      </contributor>
      <comment>ČarnaruskiVoin moved page [[Бохан Кркиć]] to [[Боян Кркич]]: талаффузи испониёӣ: [ˈboʝaŋ ˈkiɾkitʃ ˈpeɾeθ]</comment>
      <origin>1474208</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="3y3ovyxp0h87y200iuz0ku1te1aqa2r" xml:space="preserve">#равона [[Боян Кркич]]</text>
      <sha1>3y3ovyxp0h87y200iuz0ku1te1aqa2r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Испания</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331735</id>
    <redirect title="Испониё" />
    <revision>
      <id>1474211</id>
      <timestamp>2026-05-29T17:49:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ČarnaruskiVoin</username>
        <id>35956</id>
      </contributor>
      <comment>ČarnaruskiVoin moved page [[Испания]] to [[Испониё]] over redirect: Итолиё - итолиёӣ, Испониё - испониёӣ</comment>
      <origin>1474211</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32" sha1="8de948df48fjvqytt6c7p4cm9gyf5pv" xml:space="preserve">#равона [[Испониё]]</text>
      <sha1>8de948df48fjvqytt6c7p4cm9gyf5pv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Испания</title>
    <ns>1</ns>
    <id>331736</id>
    <redirect title="Баҳс:Испониё" />
    <revision>
      <id>1474213</id>
      <timestamp>2026-05-29T17:49:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>ČarnaruskiVoin</username>
        <id>35956</id>
      </contributor>
      <comment>ČarnaruskiVoin moved page [[Баҳс:Испания]] to [[Баҳс:Испониё]] over redirect: Итолиё - итолиёӣ, Испониё - испониёӣ</comment>
      <origin>1474213</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41" sha1="3su7spvtbgj9ive9p46ud7kf51vkcik" xml:space="preserve">#равона [[Баҳс:Испониё]]</text>
      <sha1>3su7spvtbgj9ive9p46ud7kf51vkcik</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Исломшаҳри Оқгул</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331737</id>
    <revision>
      <id>1474222</id>
      <timestamp>2026-05-30T03:35:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Short description|Шаҳр дар устони Ҳамадони Эрон}} {{Use dmy dates|date=October 2023}} {{МА |name = Eslamshahr-e Aqgol |native_name = {{langx|fa|اسلام‌شهر آق‌گل}} |native_name_lang = fa |settlement_type = Шаҳр |image_skyline = |imagesize = |image_alt = |image_caption = |image_flag = |flag_alt = |image_seal = |seal_alt = |image_shield = |shield_alt = |etymology = |nickname = |motto = |image_map = |map_alt = |map_caption =...</comment>
      <origin>1474222</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7767" sha1="oga9549x91fd0sos15u2wwg51xts73l" xml:space="preserve">{{Short description|Шаҳр дар устони Ҳамадони Эрон}}
{{Use dmy dates|date=October 2023}}
{{МА
|name = Eslamshahr-e Aqgol
|native_name = {{langx|fa|اسلام‌شهر آق‌گل}}
|native_name_lang = fa
|settlement_type = Шаҳр
|image_skyline =
|imagesize =
|image_alt =
|image_caption =
|image_flag =
|flag_alt =
|image_seal =
|seal_alt =
|image_shield =
|shield_alt =
|etymology =
|nickname =
|motto =
|image_map =
|map_alt =
|map_caption =
|pushpin_map = Iran
|pushpin_map_alt =
|pushpin_map_caption =
|pushpin_label_position =
|coordinates = {{Coord|34|33|26|N|48|59|22|E|dim:1km|display=inline,title}}
|coordinates_footnotes = &lt;ref&gt;{{Cite map |author=((OpenStreetMap contributors)) |url=https://www.openstreetmap.org/?mlat=34.557222&amp;mlon=48.989444&amp;zoom=15#map=15/34.55722/48.98944|website=[[OpenStreetMap]] |title=Eslamshahr-e Aqgol, Malayer County|date=15 November 2024|access-date=15 November 2024|lang=fa}}&lt;/ref&gt;
|subdivision_type = Кишвар
|subdivision_name = [[Iran|Эрон]]
|subdivision_type1 = [[Provinces of Iran|Устон]]
|subdivision_name1 = [[Hamadan province|Ҳамадон]]
|subdivision_type2 = [[Counties of Iran|Шаҳристон]]
|subdivision_name2 = [[Malayer County|Малоир]]
|subdivision_type3 = [[Bakhsh (administrative division)|Бахш]]
|subdivision_name3 = [[Central District (Malayer County)|Марказӣ]]
|established_title =
|established_date =
|founder =
|leader_title =
|leader_name =
|leader_title1 =
|leader_name1 =
|unit_pref = Metric

&lt;!-- ALL fields with measurements have automatic unit conversion --&gt; &lt;!-- for references: use &lt;ref&gt; tags --&gt;

|area_footnotes =

&lt;!-- square kilometers --&gt;

|area_total_km2 =
|elevation_footnotes =
|elevation_m =
|population_footnotes = &lt;ref name=&quot;2016 Hamadan Province&quot;/&gt;
|population_as_of = 2016
|population_total = 4031
|population_density_km2 = auto
|population_note =
|population_demonym =
|timezone = [[Iran Standard Time|IRST]]
|utc_offset = +3:30
|postal_code =
|area_code =
|website = &lt;!-- {{URL|example.com}} --&gt;
|module =
|footnotes =
}}

'''Исломшаҳри Ақгол''' ({{lang|fa|اسلام‌شهر آق‌گل}}){{efn|Қаблан деҳаи '''Исломобод''' (اسلام اباد) буд,&lt;ref name=&quot;Eslamshahr-e Aqgol City&quot;&gt;{{cite report|title=The village of Eslamabad, the center of Tork-e Sharqi Rural District, the Central District of Malayer County in Hamadan province, will be transformed into a city and its name will be changed to Eslamshahr-e Aqgol city|language=fa|website=rrk.ir|url=https://rrk.ir/Laws/ShowLaw.aspx?Code=12863|archive-url=https://web.archive.org/web/20231018161255/https://rrk.ir/Laws/ShowLaw.aspx?Code=12863|archive-date=18 October 2023|date=9 January 2017|access-date=18 October 2023|orig-date=Approved 15 October 1395|id=Proposal 44552; Notification 128276/T53429H|publisher=Ministry of the Interior|last=Jahangiri|first=Ishaq}}&lt;/ref&gt; инчунин ба шакли '''Исломобод''' романигардонӣ мешавад; ҳамчунин бо номи '''Қарлоқи хурд''' низ маъруф аст. — шаҳрест дар бахши Марказии [[Шаҳристони Малойир|шаҳристони Малоир]], [[устони Ҳамадон]], [[Эрон]]. Вақте ки деҳа буд, маркази деҳистони Турки Шарқӣ ба шумор мерафт&lt;ref name=&quot;Malayer County Rural Districts&quot;&gt;{{cite report|title=Creation and formation of 12 rural districts including villages, fields and places in Malayer County under Hamadan province|language=fa|website=rc.majlis.ir|via=Islamic Parliament Research Center|url=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/110363|archive-url=https://web.archive.org/web/20120211010337/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/110363|publisher=Ministry of the Interior, Board of Ministers|last=Mousavi|first=Mirhossein|archive-date=11 February 2012|orig-date=Approved 18 May 1366|date=22 November 1390|id=Proposal 53.1.11811; Notification 118524/T954|access-date=31 January 2024}}&lt;/ref&gt; то замоне ки маркази он ба деҳаи [[Алавии Мадоинӣ|Алавӣ]] интиқол дода шуд.&lt;ref name=&quot;Eslamshahr-e Aqgol City&quot;/&gt;

==Аҳолӣ==
===Шумораи аҳолӣ===
Бар асоси барӯйхатгирии миллии соли 2006, аҳолӣ 3 717 нафар дар 870 хонавода буд, замоне ки он деҳаи Исломобод дар деҳистони Турки Шарқии бахши Ҷовкор маҳсуб мешуд.&lt;ref name=&quot;2006 Hamadan Province&quot;&gt;{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006): Hamadan Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/13.xls|access-date=25 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20110920093712/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/13.xls|format=Excel|archive-date=20 September 2011}}&lt;/ref&gt; Барӯйхатгирии баъдӣ дар соли 2011 шумораи 3 780 нафарро дар 1 071 хонавода сабт кард.&lt;ref name=&quot;2011 Hamadan Province&quot;&gt;{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011): Hamadan Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=irandataportal.syr.edu|via=Iran Data Portal, Syracuse University|url=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Hamadan.xls|archive-url=https://web.archive.org/web/20230117164705/https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Hamadan.xls|archive-date=17 January 2023|access-date=19 December 2022|format=Excel}}&lt;/ref&gt; Барӯйхатгирии соли 2016 аҳолии деҳаро 4 031 нафар дар 1 185 хонавода муайян кард; то он вақт деҳистон ба бахши Марказӣ интиқол дода шуда буд.&lt;ref name=&quot;Hamadan Province Reforms 796645&quot;&gt;{{cite report|title=Approval letter regarding national divisions in Hamadan province|language=fa|website=lamtakam.com|via=Lam ta Kam|url=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/796645|archive-url=https://web.archive.org/web/20240213010942/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/796645|publisher=Ministry of the Interior, Political and Defense Commission|last=Rahimi|first=Mohammad Reza|archive-date=13 February 2024|access-date=13 February 2024|date=c. 2024|orig-date=Approved 22 June 2013|id=Proposal 122703/42/4/1; Letter 158802/T38854H; Notification 125812/T45715K}}&lt;/ref&gt; Он сераҳолитарин деҳа дар деҳистони худ буд.&lt;ref name=&quot;2016 Hamadan Province&quot;&gt;{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016): Hamadan Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_13.xlsx|access-date=19 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20210421224006/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_13.xlsx|format=Excel|archive-date=21 April 2021}}&lt;/ref&gt;

Пас аз барӯйхатгирӣ, Исломобод ба мақоми шаҳрӣ бардошта шуда, бо номи Исломшаҳри Оқгул шинохта шуд.&lt;ref name=&quot;Eslamshahr-e Aqgol City&quot;/&gt;

==Ҳамчунин нигаред==
{{Portal-inline|Iran}}
{{clear}}

== Эзоҳҳо ==
{{notelist}}

== Манбаъҳо ==
{{reflist}}

{{Authority control}}

{{geo-stub}}

[[fa:اسلام‌شهر آق‌گل]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Малойир]]</text>
      <sha1>oga9549x91fd0sos15u2wwg51xts73l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474223</id>
      <parentid>1474222</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T03:40:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <origin>1474223</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7579" sha1="p07c5m23w5jkrzoofw8g6fj02tj0ypu" xml:space="preserve">{{Short description|Шаҳр дар устони Ҳамадони Эрон}}
{{Use dmy dates|date=October 2023}}
{{МА
 |мақом                   = Шаҳр
 |номи тоҷикӣ             = Исломшаҳри Ақгол
 |номи аслӣ               = 
 |тасвир                  = 
 |итоат                   = 
 |кишвар                  = Эрон
 |нишон                   = 
 |парчам                  = 
 |тавсифи нишон           = 
Раиси шаҳр                  
 |тавсифи парчам          = 
 |бари нишон              = 
 |бари парчам             = 
  |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = 
  |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = 
  |CoordAddon             = 
  |CoordScale             = 
 |шакли минтақа           = Шаҳристон
 |минтақа                 = Марказии шаҳристони Малоир  
 |шаҳр дар ҷадвал        = 
 |шакли       шаҳр       = 
 |шаҳр                   =  Исломшаҳри Ақгол
| ноҳия = 
 |ноҳия дар ҷадвал        = 
 |шакли ҳавзаи ҷомеа      = 
 |ҳавзаи ҷомеа            =
 |ҳавзаи ҷомеа дар ҷадвал =
 |шакли ҷомеа             = 
 |ҷомеа                   = 
 |ҷомеа дар ҷадвал        = 
 |тақсимоти дохилӣ        = 
 |шакли роҳбарӣ           = 
 |роҳбарӣ                 = 
 |замони таъсис           = 
 |ёдоварии аввал          = 
 |номҳои пешина           = 
 |мақом аз                = 
 |масоҳат                 = 
 |шакли баландӣ           = 
 |баландии марказ МА      = 
 |иқлим                   = 
 |забони расмӣ            = эронӣ
}}

'''Исломшаҳри Ақгол''' ({{lang|fa|اسلام‌شهر آق‌گل}}){{efn|Қаблан деҳаи '''Исломобод''' (اسلام اباد) буд,&lt;ref name=&quot;Eslamshahr-e Aqgol City&quot;&gt;{{cite report|title=The village of Eslamabad, the center of Tork-e Sharqi Rural District, the Central District of Malayer County in Hamadan province, will be transformed into a city and its name will be changed to Eslamshahr-e Aqgol city|language=fa|website=rrk.ir|url=https://rrk.ir/Laws/ShowLaw.aspx?Code=12863|archive-url=https://web.archive.org/web/20231018161255/https://rrk.ir/Laws/ShowLaw.aspx?Code=12863|archive-date=18 October 2023|date=9 January 2017|access-date=18 October 2023|orig-date=Approved 15 October 1395|id=Proposal 44552; Notification 128276/T53429H|publisher=Ministry of the Interior|last=Jahangiri|first=Ishaq}}&lt;/ref&gt; инчунин ба шакли '''Исломобод''' романигардонӣ мешавад; ҳамчунин бо номи '''Қарлоқи хурд''' низ маъруф аст. — шаҳрест дар бахши Марказии [[Шаҳристони Малойир|шаҳристони Малоир]], [[устони Ҳамадон]], [[Эрон]]. Вақте ки деҳа буд, маркази деҳистони Турки Шарқӣ ба шумор мерафт&lt;ref name=&quot;Malayer County Rural Districts&quot;&gt;{{cite report|title=Creation and formation of 12 rural districts including villages, fields and places in Malayer County under Hamadan province|language=fa|website=rc.majlis.ir|via=Islamic Parliament Research Center|url=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/110363|archive-url=https://web.archive.org/web/20120211010337/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/110363|publisher=Ministry of the Interior, Board of Ministers|last=Mousavi|first=Mirhossein|archive-date=11 February 2012|orig-date=Approved 18 May 1366|date=22 November 1390|id=Proposal 53.1.11811; Notification 118524/T954|access-date=31 January 2024}}&lt;/ref&gt; то замоне ки маркази он ба деҳаи [[Алавии Мадоинӣ|Алавӣ]] интиқол дода шуд.&lt;ref name=&quot;Eslamshahr-e Aqgol City&quot;/&gt;

==Аҳолӣ==
===Шумораи аҳолӣ===
Бар асоси барӯйхатгирии миллии соли 2006, аҳолӣ 3 717 нафар дар 870 хонавода буд, замоне ки он деҳаи Исломобод дар деҳистони Турки Шарқии бахши Ҷовкор маҳсуб мешуд.&lt;ref name=&quot;2006 Hamadan Province&quot;&gt;{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006): Hamadan Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/13.xls|access-date=25 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20110920093712/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/13.xls|format=Excel|archive-date=20 September 2011}}&lt;/ref&gt; Барӯйхатгирии баъдӣ дар соли 2011 шумораи 3 780 нафарро дар 1 071 хонавода сабт кард.&lt;ref name=&quot;2011 Hamadan Province&quot;&gt;{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011): Hamadan Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=irandataportal.syr.edu|via=Iran Data Portal, Syracuse University|url=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Hamadan.xls|archive-url=https://web.archive.org/web/20230117164705/https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/Hamadan.xls|archive-date=17 January 2023|access-date=19 December 2022|format=Excel}}&lt;/ref&gt; Барӯйхатгирии соли 2016 аҳолии деҳаро 4 031 нафар дар 1 185 хонавода муайян кард; то он вақт деҳистон ба бахши Марказӣ интиқол дода шуда буд.&lt;ref name=&quot;Hamadan Province Reforms 796645&quot;&gt;{{cite report|title=Approval letter regarding national divisions in Hamadan province|language=fa|website=lamtakam.com|via=Lam ta Kam|url=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/796645|archive-url=https://web.archive.org/web/20240213010942/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/796645|publisher=Ministry of the Interior, Political and Defense Commission|last=Rahimi|first=Mohammad Reza|archive-date=13 February 2024|access-date=13 February 2024|date=c. 2024|orig-date=Approved 22 June 2013|id=Proposal 122703/42/4/1; Letter 158802/T38854H; Notification 125812/T45715K}}&lt;/ref&gt; Он сераҳолитарин деҳа дар деҳистони худ буд.&lt;ref name=&quot;2016 Hamadan Province&quot;&gt;{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1395 (2016): Hamadan Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_13.xlsx|access-date=19 December 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20210421224006/https://www.amar.org.ir/Portals/0/census/1395/results/abadi/CN95_HouseholdPopulationVillage_13.xlsx|format=Excel|archive-date=21 April 2021}}&lt;/ref&gt;

Пас аз барӯйхатгирӣ, Исломобод ба мақоми шаҳрӣ бардошта шуда, бо номи Исломшаҳри Оқгул шинохта шуд.&lt;ref name=&quot;Eslamshahr-e Aqgol City&quot;/&gt;

==Ҳамчунин нигаред==
{{Portal-inline|Iran}}
{{clear}}

== Эзоҳҳо ==
{{notelist}}

== Манбаъҳо ==
{{reflist}}

{{Authority control}}

{{geo-stub}}

[[fa:اسلام‌شهر آق‌گل]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Эрон]]
[[Гурӯҳ:Шаҳристони Малойир]]</text>
      <sha1>p07c5m23w5jkrzoofw8g6fj02tj0ypu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мақбараи Шоҳчароғ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331738</id>
    <revision>
      <id>1474224</id>
      <timestamp>2026-05-30T04:06:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Short description|Ёдгории дафнӣ ва масҷид дар Шерози Эрон}} {{Use dmy dates|date=December 2024}}{{Infobox religious building | name                  = Shah Cheragh | native_name           = {{lang|fa|شاه چراغ}} | native_name_lang      = fa | image                 = Mausoleo_de_Shah_Cheragh,_Shiraz,_Irán,_2016-09-24,_DD_32.jpg | image_upright         = 1.4 | alt                   = | caption               = Намои беру...</comment>
      <origin>1474224</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17610" sha1="dc7dluf7qfizrz7607vsju3dw6j40c1" xml:space="preserve">{{Short description|Ёдгории дафнӣ ва масҷид дар Шерози Эрон}}
{{Use dmy dates|date=December 2024}}{{Infobox religious building
| name                  = Shah Cheragh
| native_name           = {{lang|fa|شاه چراغ}}
| native_name_lang      = fa
| image                 = Mausoleo_de_Shah_Cheragh,_Shiraz,_Irán,_2016-09-24,_DD_32.jpg
| image_upright         = 1.4
| alt                   =
| caption               = Намои берунии оромгоҳ дар соли 2016
| religious_affiliation = [[Islam|Ислом]]
| tradition             = [[Shia Islam|Шиа (Исноашария)]]
| sect                  =
| district              =
| prefecture            =
| province              =
| region                =
| deity                 =
| rite                  =
| festival              = &lt;!-- or |festivals= --&gt;
| organisational_status = [[Mausoleum|Оромгоҳ]] ва [[mosque|масҷид]]
| ownership             =
| governing_body        =
| leadership            =
| bhattaraka            =
| patron                =
| consecration_year     =
| functional_status     = Фаъол
| religious_features_label =
| religious_features    =
| location              = [[Shiraz|Шероз]], [[Fars province|Форс]]
| locale                =
| municipality          =
| cercle                =
| state                 =
| country               = [[Iran|Эрон]]
| map_type              = Iran
| map_size              = 250
| map_alt               =
| map_relief            = 1
| map_caption           = Ҷойгиршавии оромгоҳ дар [[Iran|Эрон]]
| coordinates           = {{coord|29|36|34.6|N|52|32|35.9|E|region:IR_type:landmark|format=dms|display=it}}
| architecture_type     = {{nowrap|[[Mosque architecture|Меъмории масҷид]]}}
| architecture_style    = {{ubl|[[Iranian architecture|Форсӣ]]|[[Safavid art|Сафавӣ]]|[[Qajar art|Қоҷорӣ]]}}
| established           = {{ubl|Асри XIII {{small|(сохтори ибтидоӣ)}}|Асри XVI {{small|(таҷдид)}}|Асри XVIII {{small|(бозсозӣ)}}|Асри XIX {{small|(таҷдид)}}}}
| year_completed        = [[Safavid dynasty|Давраи Сафавиён]]
| dome_quantity         = Як {{small|(эҳтимол бештар)}}
| minaret_quantity      = Ду
| shrine_quantity       = Як {{small|(Сайид Амир Аҳмад)}}
| materials             = Гач; санг; кошиҳои сафолӣ; шиша
| module                = {{Infobox historic site
| embed = yes
| image = A.Alikhavanin08.jpg
| image_size = 250
| caption = Зоирон дар назди мақбараи ороишӣ
| designation1 = INHL
| designation1_offname = Shah-e Cheragh Shrine
| designation1_type = Built
| designation1_date = 10 June 1942
| designation1_number = 363
| designation1_free1name = Conservation organization
| designation1_free1value = [[Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization of Iran]]
}}
| footnotes             = &lt;ref name=ArchNet&gt;{{cite web |url=https://www.archnet.org/sites/4351 |title=Shah Cheragh Shrine Complex |work=ArchNet.org |date=n.d. |access-date=22 March 2025 }}&lt;/ref&gt;
}}

'''Шоҳчароғ''' ({{lang|fa|شاه چراغ|Shāh-é-Chérāgh|Подшоҳи Нур}}; {{lang|ar|شاه جراغ|Šāh-e Čerāḡ}}) як исноашарӣ шиа ва маҷмааи мазҳабӣ ва ёдгории дафнӣ мебошад, ки дар [[Шероз]], устони Форс, [[Эрон]] ҷойгир аст. Ин маҷмаа, ки ба асри XII мансуб аст, дар атрофи оромгоҳи Сайид Аҳмад, писари [[Мӯсои Козим|Мусо ал-Козим]], бунёд шудааст. Ӯ дар ривоятҳои маҳаллӣ бо номи Шоҳчароғ («Подшоҳи Нур») маъруф аст ва номи бино низ аз ҳамин ҷо гирифта шудааст.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web
 |title=چرا به امامزاده احمدبن موسی شاهچراغ در شیراز، شاه چراغ می گویند؟
 |url=https://www.beytoote.com/iran/shrine/shrine1-shiraz-shahcheragh.html
 |website=beytoote.com
 |language=fa
 |access-date=2023-11-26
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web
 |title=حرم شاهچراغ (ع): معرفی حرم امام‌زاده احمد بن موسی + تاریخچه و آدرس
 |url=https://irangard.com/shahcheragh-holy-shrine
 |website=ایرانگرد
 |language=fa
 |access-date=2023-11-26
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=آرامگاه شاه چراغ در شهر شعر و ادب شیراز
 |url=https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%DA%86%D8%B1%D8%A7%D8%BA/
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231126105441/https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%DA%86%D8%B1%D8%A7%D8%BA/amp/
 |archive-date=2023-11-26
 |access-date=2025-01-05
 |language=fa
}}&lt;/ref&gt;

Ин маҷмаа 10 июни соли 1942 ба Феҳристи мероси миллии Эрон ворид карда шуд ва аз ҷониби Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization of Iran идора мешавад. Ин маҷмаа яке аз муқаддастарин маконҳои шиаёни исноашарӣ ба ҳисоб меравад.

== Таърих ==

Кофтуковҳои бостоншиносӣ нишон медиҳанд, ки дар маҳалли Шероз дар давраи пеш аз таърих маҳалли зист вуҷуд доштааст. Сабтҳои [[Хати мехӣ|хатти мехӣ]] аз [[Персеполис (комикс)|Персеполис]], ки {{convert|57|km}} шимолтар ҷойгир аст, нишон медиҳанд, ки Шероз дар замони [[Ҳахоманишиён]] шаҳри муҳим будааст. Аммо ҳамчун шаҳр он соли 684 мелодӣ, пас аз тасарруфи Сосониён аз ҷониби лашкарҳои араб, таъсис ёфт. Буяҳиён (945–1055 м.) Шерозро пойтахти худ қарор дода, масҷидҳо, қасрҳо ва девори бузурги шаҳрро бунёд карданд. Дар асрҳои XIII ва XIV Шероз ба маркази адабӣ табдил ёфт ва махсусан бо шоирони [[Саъдӣ]] ва [[Ҳофиз]], ки ҳар ду дар ҳамин шаҳр дафн шудаанд, маъруф гардид. Дар Шероз ёдгориҳои бошукӯҳи зиёди исломӣ мавҷуданд, махсусан [[Масҷиди ҷомеъи атиқи Шероз|Масҷиди ҷомеъи Атиқ]].&lt;ref name=&quot;ArchNet&quot;&gt;{{Cite web
 |title=ArchNet
 |url=https://archnet.org/
 |access-date=2026-05-30
}}&lt;/ref&gt;

Пас аз таъқиби шиаён аз ҷониби Аббосиён, Сайид Аҳмад ибни Мусо (ҳамчунин маъруф ба Сайид Амир Аҳмад) ва бародараш [[Мӯсои Козим|Муҳаммад ибни Мусо ал-Козим]], ки ҳар ду бародарони [[Алӣ ар-Ризо]] буданд, ба Шероз паноҳ бурданд. Амир Аҳмад дар 835  вафот кард ё кушта шуд.&lt;ref name=ArchNet/&gt; Аввалин сохтмон бар болои қабри ӯ — оромгоҳи оддии гунбаздор — дар асри XIII дар давраи ҳукмронии Салғуриён бо фармони вазир ва шоҳзодаи пешини Буяҳӣ, ки ба Атобак Саъд ибни Зангӣ нисбат дода мешавад, бунёд гардид.&lt;ref name=ITTO/&gt;
Ривоятҳои мардумӣ нақл мекунанд, ки қабр замоне ошкор гардид, ки нуре бар болои он падидор шуд. Ин манзара таваҷҷуҳи мардумро ҷалб кард ва онҳо он чиро дида буданд, ба вазир хабар доданд. Қабрҳои ҳар ду бародар дар асри XIV, дар давраи ҳукмронии Инҷӯиён, ба маконҳои машҳури зиёрат табдил ёфтанд. Дар ин давра Малика Тошӣ Хотун, модари Исҳоқ Инҷу, сохтмонро боз ҳам густариш дода, бар болои қабр масҷид ва мадраса бунёд кард.&lt;ref name=ITTO/&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt;

Дар асри XVI, дар давраи Сафавиён, бино ба таври васеъ таҷдид карда шуд.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Баъдтар, дар асри XVIII, Нодиршоҳ як чароғдони тиллоӣ ҳадя кард, ки дар зери гунбаз овехта шуд.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; Аммо чанд сол пас аз он заминларзае Шерозро такон дод ва маҷмааи Шоҳчароғ аз ларзишҳо зарари ҷиддӣ дид. Дар ин ҳодиса чароғдони тиллоӣ низ аз байн рафт. Як сол пас аз заминларза марде бо номи Қандил боқимондаҳои тиллои ҳадяшударо пайдо кард ва аз онҳо барои маблағгузории бозсозии оромгоҳи Шоҳчароғ истифода бурд.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;

Дар соли 1243, дар аҳди ҳукмронии [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]], дуюмин ҳокими сулолаи Қоҷор, дар бино як қатор корҳои таъмирӣ анҷом дода шуданд, аз ҷумла насби зареҳи нуқрагин дар атрофи қабр.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; Соли 1958 гунбаз аз нав сохта шуд.&lt;ref name=ArchNet/&gt;

== Меъморӣ ==

[[File:Glass hall in Shahcheragh.jpg|thumb|Толорҳои намози ҳамшафат дар зери гунбаз бо ороишоти ойинакорӣ]]

Ин маҷмаа аз масҷид, оромгоҳи Сайид Аҳмад ибни Мусо ва дар давраҳои баъдӣ аз осорхонаи таърихӣ иборат аст.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

Оромгоҳи Сайид Аҳмад, ки аз гач ва санг сохта шудааст, бо гунбази бузург пӯшонида шудааст. Дар атрофи қабр зареҳи нуқрагин ҷойгир аст. Гунбази азими болои ҳарам бо садҳо ҳазор порчаҳои нозуки кошии сафолӣ оро дода шудааст ва деворҳои дохилӣ низ бо пораҳои бешумори шишаи буридаи дурахшон ва кошиҳои рангоранг пӯшонида шудаанд.&lt;ref name=ArchNet/&gt; Гунбази кунунӣ дорои сохтори металлист, ки дар давраи Қоҷориён сохта шудааст. Он ҷойгузини гунбази аслии давраи Сафавиён гардид, ки дар заминларза хароб шуда буд. Дар пояи гунбаз навиштаҷоти хатти форсӣ ҷой гирифтааст.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

Корҳои ороишӣ дар тамоми маҷмаа аз мозайкаҳои шишаи ойинагӣ иборатанд, навиштаҷот дар шакли гачкорӣ иҷро шудаанд, дарҳо бо лавҳаҳои нуқрагин рӯйпӯш гардидаанд ва маҷмааро айвони зебо ва ''саҳни'' васеъ зебу зинат мебахшанд. Қабр бо панҷараи шабакавии худ дар миёни фазои зери гунбаз ва масҷид ҷойгир аст. Ин тарҳ ба таври суннатӣ интихоб шудааст, то ки қабр бевосита зери гунбаз қарор нагирад. Дигар зиёратгоҳҳои Шероз низ чунин усулро пайравӣ мекунанд. Дар ҳар ду канори айвони сутундор ду манораи кӯтоҳ ҷойгир шудаанд.&lt;ref name=ITTO&gt;{{cite web |url=https://itto.org/iran/attraction/shahcheragh-shrine/ |title=Shah Cheragh Shrine |work=Iran Tourism and Touring Organization |date=2025 |access-date=22 March 2025 }}&lt;/ref&gt;

== Осорхона ==

Осорхонаи воқеъ дар дохили маҷмааи Шоҳчароғ соли 1925 дар яке аз гӯшаҳои ҳарам таъсис дода шудааст.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; Дар ин осорхона дастикам 600 намунаи сафол ва осори ҳунарии аз гил сохташуда нигоҳдорӣ мешаванд. Ҳамчунин чандин танга аз давраҳои Ашкониён ва Сосониён дар он маҳфуз аст. Дар дохили осорхона инчунин силоҳҳо (монанди шамшерҳо) аз давраҳои Сафавиён ва Қоҷориён мавҷуданд. Як қатор дастнависҳо ва санадҳои таърихӣ низ дар ин ҷо нигоҳдорӣ мешаванд.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;https://example.com&lt;/ref&gt;
== Ҳамлаи мусаллаҳонаи соли 2022 ==

26 октябри соли 2022 дар маҷмааи Шоҳчароғ як ҳамлаи мусаллаҳона рух дод, ки дар натиҷа ҳадди ақал 15 нафар кушта шуданд.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2022-10-27 |title=Fifteen killed in attack on Shia mausoleum in southern Iran |language=en-GB |publisher=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-63405073 |access-date=2022-10-27}}&lt;/ref&gt; Се ҳамлагар аз ҷониби расонаҳои давлатии Эрон ҳамчун террористони такфирӣ ва вобаста ба амалҳои терроризм ва қатл дар Эрон тавсиф карда шуданд. Ду ҳамлагар боздошт шуданд, дар ҳоле ки як нафари дигар фирорӣ боқӣ монд. Баъдтар ҳамон рӯз гурӯҳи Давлати исломӣ масъулияти ҳамларо ба уҳда гирифт.&lt;ref name=&quot;AJ&quot;&gt;{{Cite web |title=Attack on Shiraz shrine kills 15: Iranian state media |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/10/26/attack-on-shiraz-shrine-kills-15-iranian-state-media |access-date=2022-10-27 |publisher=Al Jazeera |language=en}}&lt;/ref&gt; Мақомоти Эрон гуфтанд, ки ҳамлагарон шаҳрвандони Эрон нестанд.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2022-10-26 |title=Iran: gunmen kill at least 15 people at Shia shrine in Shiraz |url=https://www.theguardian.com/world/2022/oct/26/iran-at-least-15-killed-after-gunmen-attack-shrine-in-shiraz |access-date=2022-10-27 |website=The Guardian |language=en}}&lt;/ref&gt; Хабаргузории нимарасмии Tasnim гуфт, ки дар миёни қурбониён кӯдакон низ ҳастанд.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Созмони Милали Муттаҳид ин ҳамларо маҳкум кард.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-10-26 |title=UN condemns Shiraz terrorist attack |url=https://en.irna.ir/news/84924535/UN-condemns-Shiraz-terrorist-attack |access-date=2022-10-27 |agency=Islamic Republic News Agency English |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Галерея ==

&lt;Gallery&gt;
مسجد جامع عتیق I.jpg|Гунбаз
Aramgah-e Shah-e Cheragh (20537751093).jpg|Шоҳчароғ дар шаб
Silver mirrored prayer hall (21138790726).jpg|Толори намози масҷид дар маҷмаа
Shah Cheragh Holy Shrine. Shiraz-Iran 2.jpg|Қабри Мир Муҳаммад дар оромгоҳ
Iran 2007 095 Mausoleum of Shah E Cheragh (1732512164).jpg|Қабри Малика Тошӣ Хотун дар қисми ҷанубии маҷмаа
&lt;/Gallery&gt;

== Ҳамчунин нигаред ==
* [[Рӯйхати оромгоҳҳо дар Эрон]]
* [[Рӯйхати масҷидҳо дар Эрон]]

== Манбаъҳо ==
{{Reflist}}

== Пайвандҳои беруна ==
{{Commons category|Shah Cheragh|Shāh Cheragh}}

* {{cite web |author=Gray, Martin |title=Shiraz, Iran |work=Places of Peace and Power: The Sacred Site Pilgrimage of Martin Gray |url=http://sacredsites.com/middle_east/iran/shiraz.htm |date= |access-date=July 27, 2004 |archive-date=27 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101127192250/http://sacredsites.com/middle_east/iran/shiraz.htm |url-status=dead }}
* {{cite web |url=http://shahcheragh.blogfa.com |work=blogfa.com |title=Shah Cheragh |format=photos |date= |access-date=}}
* {{cite web |url=http://www.shirazcity.org/shiraz/Shiraz%20Information/Sightseeing/Shah-e-Cheragh%20e.htm |title=The Mausoleum of Shah-e-Cheragh |work=Shiraz City |date= |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20080518114219/http://www.shirazcity.org/shiraz/Shiraz%20Information/Sightseeing/Shah-e-Cheragh%20e.htm |archive-date=18 May 2008}}
* {{cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=LhhZCH5oiJY |title=Video of the inside |work=[[YouTube]] |author= |date= |access-date= }}
[[Гурӯҳ:Мақбараҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Масҷидҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Масҷидҳои Шероз]]
[[Гурӯҳ:Қоҷориён]]
[[Гурӯҳ:Эрон]]</text>
      <sha1>dc7dluf7qfizrz7607vsju3dw6j40c1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гунбади Алавиён</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331739</id>
    <revision>
      <id>1474225</id>
      <timestamp>2026-05-30T04:13:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:fa:Special:Redirect/revision/43323393|گنبد علویان]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1474225</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3583" sha1="12xi4a0xuslmopyh2liuc35849roeqp" xml:space="preserve">&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt; 

'''Гунбади Алавиён''' дар Боғи Алавиён дар наздикии майдони Имомзода Абдуллоҳ дар [[Ҳамадон]] ҷойгир аст. Ин осор яке аз шоҳасарҳои [[меъморӣ]] ва [[Гачбурӣ|кандакорӣ]] пас аз [[ислом]] дар [[Ҳамадон]] буда, дар Феҳристи ёдгориҳои миллӣ таҳти рақами 94 дар 15/10/1310 ба қайд гирифта шудааст.

{{Викианбор-гурӯҳ|Alaviyan dome|Гунбади Алавиён}}

== Таърих ==
Тибқи ҳуҷҷати мушаххаси техникии бино, ин гунбад яке аз ёдгориҳои давраи охири [[Салҷуқиён]] дар асри 6-и ҳиҷрӣ мебошад, ки дар аввал аз ҷониби оилаи алавӣ ҳамчун [[масҷид]] сохта шуда буд. Дар давраҳои баъдӣ, он бо сохтани як гӯр дар зери замин ба мақбара барои он оила табдил дода шуд. [[Хоқонии Шервонӣ]] онро ''Гунбази Сабз'' номидааст ва фарҳанги мардумии мардуми [[Устони Ҳамадон]] низ аз ин шаҳодат медиҳад.

== Нигораҳо ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; class=&quot;center&quot; heights=&quot;300&quot;&gt;
Акс:Alavian.jpg|пайванд=پرونده:Alavian.jpg|алт=گنبد علویان| Гунбади Алавиён
Акс:Ruine_Mosque_Hamedan_by_Pascal_Coste.jpg|пайванд=پرونده:Ruine_Mosque_Hamedan_by_Pascal_Coste.jpg|алт=در اوایل دوران قاجار| Дар аввали давраи [[Қоҷориён]]
Акс:Gonbad-e-Alavian_interior_Hamedan.jpg|пайванд=پرونده:Gonbad-e-Alavian_interior_Hamedan.jpg|алт=نمای درونی| Намуди дохилӣ
Акс:Gonbad-e-Alavian_interior.jpg|пайванд=پرونده:Gonbad-e-Alavian_interior.jpg|алт=درون گنبد| Дар дохили гунбад
Акс:Hamadan_-_Gonbad-e_Alaviyan_-_brick_work.jpg|пайванд=پرونده:Hamadan_-_Gonbad-e_Alaviyan_-_brick_work.jpg|алт=آجرکاری بیرونی| Хиштчинии беруна
Акс:Alaviyan_dome_1.JPG|пайванд=پرونده:Alaviyan_dome_1.JPG|алт=نمای روبرو| Намуди пеш
&lt;/gallery&gt;

== Манобеъ ==

* [https://hmdt.ir/post/%DA%AF%D9%86%D8%A8%D8%AF-%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86/ Муаррифии сайёҳии масҷиди Алавия дар Ҳамадон]
* [http://www.hamedan-ir.com/fa/viewme.aspx?ID=EMQ%2fZ7LAifraqGI%2btnaV5bubo7E22eckdPb2nZuaNFfbghPv4SE1JQkPq6gxpsJE3p3K3ByjUvbR3MxlM047pZ5uldaGjGY6rzoVju7dexS54QjK6gRzdV72uL6F%2fQ0CU9HyQRybW8RzD16R%2b4%2fGxB9CVR72t1N8H8siNYSlsKR4bQcnpVu8E5%2fEOasAJfIEDg%3d%3d Гунбази Алавиён] [ пайванди мурда ] дар вебсайти &quot;Дарвозаи Ҳамдон аз таърих&quot;. (Нусхаи ройгон бо истинод ба манбаъ).

== Пайванди беруна ==
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Side box/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Ҳамадон}}{{جاذبه‌های گردشگری استان همدان}}
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мақбараҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо пайвандҳои дастнорас]]</text>
      <sha1>12xi4a0xuslmopyh2liuc35849roeqp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474226</id>
      <parentid>1474225</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T04:16:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>илова</comment>
      <origin>1474226</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3512" sha1="nyubfxasanzll7oc81a4sid2rhft2sa" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}

'''Гунбади Алавиён''' дар Боғи Алавиён дар наздикии майдони Имомзода Абдуллоҳ дар [[Ҳамадон]] ҷойгир аст. Ин осор яке аз шоҳасарҳои [[меъморӣ]] ва [[гачбурӣ]] пас аз [[ислом]] дар [[Ҳамадон]] буда, дар Феҳристи ёдгориҳои миллӣ таҳти рақами 94 дар 15/10/1310 ба қайд гирифта шудааст.

{{Викианбор-гурӯҳ|Alaviyan dome|Гунбади Алавиён}}

== Таърих ==
Тибқи ҳуҷҷати мушаххаси техникии бино, ин гунбад яке аз ёдгориҳои давраи охири [[Салҷуқиён]] дар асри VI-и ҳиҷрӣ мебошад, ки дар аввал аз ҷониби оилаи алавӣ ҳамчун [[масҷид]] сохта шуда буд. Дар давраҳои баъдӣ, он бо сохтани як гӯр дар зери замин ба мақбара барои он оила табдил дода шуд. [[Хоқонии Шервонӣ]] онро ''Гунбази Сабз'' номидааст ва фарҳанги мардумии мардуми [[Устони Ҳамадон]] низ аз ин шаҳодат медиҳад.

== Нигораҳо ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; class=&quot;center&quot; heights=&quot;300&quot;&gt;
Акс:Alavian.jpg|пайванд=پرونده:Alavian.jpg|алт=گنبد علویان| Гунбади Алавиён
Акс:Ruine_Mosque_Hamedan_by_Pascal_Coste.jpg|пайванд=پرونده:Ruine_Mosque_Hamedan_by_Pascal_Coste.jpg|алт=در اوایل دوران قاجار| Дар аввали давраи [[Қоҷориён]]
Акс:Gonbad-e-Alavian_interior_Hamedan.jpg|пайванд=پرونده:Gonbad-e-Alavian_interior_Hamedan.jpg|алт=نمای درونی| Намуди дохилӣ
Акс:Gonbad-e-Alavian_interior.jpg|пайванд=پرونده:Gonbad-e-Alavian_interior.jpg|алт=درون گنبد| Дар дохили гунбад
Акс:Hamadan_-_Gonbad-e_Alaviyan_-_brick_work.jpg|пайванд=پرونده:Hamadan_-_Gonbad-e_Alaviyan_-_brick_work.jpg|алт=آجرکاری بیرونی| Хиштчинии беруна
Акс:Alaviyan_dome_1.JPG|пайванд=پرونده:Alaviyan_dome_1.JPG|алт=نمای روبرو| Намуди пеш
&lt;/gallery&gt;

== Манобеъ ==

* [https://hmdt.ir/post/%DA%AF%D9%86%D8%A8%D8%AF-%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86/ Муаррифии сайёҳии масҷиди Алавия дар Ҳамадон]
* [http://www.hamedan-ir.com/fa/viewme.aspx?ID=EMQ%2fZ7LAifraqGI%2btnaV5bubo7E22eckdPb2nZuaNFfbghPv4SE1JQkPq6gxpsJE3p3K3ByjUvbR3MxlM047pZ5uldaGjGY6rzoVju7dexS54QjK6gRzdV72uL6F%2fQ0CU9HyQRybW8RzD16R%2b4%2fGxB9CVR72t1N8H8siNYSlsKR4bQcnpVu8E5%2fEOasAJfIEDg%3d%3d Гунбази Алавиён] [ пайванди мурда ] дар вебсайти &quot;Дарвозаи Ҳамдон аз таърих&quot;. (Нусхаи ройгон бо истинод ба манбаъ).

== Пайванди беруна ==
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Side box/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Ҳамадон}}{{جاذبه‌های گردشگری استان همدان}}
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мақбараҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо пайвандҳои дастнорас]]</text>
      <sha1>nyubfxasanzll7oc81a4sid2rhft2sa</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474227</id>
      <parentid>1474226</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T04:17:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Пайванди беруна */</comment>
      <origin>1474227</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3386" sha1="ifttd9yrrk8fdafviqcbcfam9l2o54r" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}

'''Гунбади Алавиён''' дар Боғи Алавиён дар наздикии майдони Имомзода Абдуллоҳ дар [[Ҳамадон]] ҷойгир аст. Ин осор яке аз шоҳасарҳои [[меъморӣ]] ва [[гачбурӣ]] пас аз [[ислом]] дар [[Ҳамадон]] буда, дар Феҳристи ёдгориҳои миллӣ таҳти рақами 94 дар 15/10/1310 ба қайд гирифта шудааст.

{{Викианбор-гурӯҳ|Alaviyan dome|Гунбади Алавиён}}

== Таърих ==
Тибқи ҳуҷҷати мушаххаси техникии бино, ин гунбад яке аз ёдгориҳои давраи охири [[Салҷуқиён]] дар асри VI-и ҳиҷрӣ мебошад, ки дар аввал аз ҷониби оилаи алавӣ ҳамчун [[масҷид]] сохта шуда буд. Дар давраҳои баъдӣ, он бо сохтани як гӯр дар зери замин ба мақбара барои он оила табдил дода шуд. [[Хоқонии Шервонӣ]] онро ''Гунбази Сабз'' номидааст ва фарҳанги мардумии мардуми [[Устони Ҳамадон]] низ аз ин шаҳодат медиҳад.

== Нигораҳо ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; class=&quot;center&quot; heights=&quot;300&quot;&gt;
Акс:Alavian.jpg|пайванд=پرونده:Alavian.jpg|алт=گنبد علویان| Гунбади Алавиён
Акс:Ruine_Mosque_Hamedan_by_Pascal_Coste.jpg|пайванд=پرونده:Ruine_Mosque_Hamedan_by_Pascal_Coste.jpg|алт=در اوایل دوران قاجار| Дар аввали давраи [[Қоҷориён]]
Акс:Gonbad-e-Alavian_interior_Hamedan.jpg|пайванд=پرونده:Gonbad-e-Alavian_interior_Hamedan.jpg|алт=نمای درونی| Намуди дохилӣ
Акс:Gonbad-e-Alavian_interior.jpg|пайванд=پرونده:Gonbad-e-Alavian_interior.jpg|алт=درون گنبد| Дар дохили гунбад
Акс:Hamadan_-_Gonbad-e_Alaviyan_-_brick_work.jpg|пайванд=پرونده:Hamadan_-_Gonbad-e_Alaviyan_-_brick_work.jpg|алт=آجرکاری بیرونی| Хиштчинии беруна
Акс:Alaviyan_dome_1.JPG|пайванд=پرونده:Alaviyan_dome_1.JPG|алт=نمای روبرو| Намуди пеш
&lt;/gallery&gt;

== Манобеъ ==

* [https://hmdt.ir/post/%DA%AF%D9%86%D8%A8%D8%AF-%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86/ Муаррифии сайёҳии масҷиди Алавия дар Ҳамадон]
* [http://www.hamedan-ir.com/fa/viewme.aspx?ID=EMQ%2fZ7LAifraqGI%2btnaV5bubo7E22eckdPb2nZuaNFfbghPv4SE1JQkPq6gxpsJE3p3K3ByjUvbR3MxlM047pZ5uldaGjGY6rzoVju7dexS54QjK6gRzdV72uL6F%2fQ0CU9HyQRybW8RzD16R%2b4%2fGxB9CVR72t1N8H8siNYSlsKR4bQcnpVu8E5%2fEOasAJfIEDg%3d%3d Гунбази Алавиён] [ пайванди мурда ] дар вебсайти &quot;Дарвозаи Ҳамдон аз таърих&quot;. (Нусхаи ройгон бо истинод ба манбаъ).

== Пайванди беруна ==
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Ҳамадон}}
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мақбараҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо пайвандҳои дастнорас]]</text>
      <sha1>ifttd9yrrk8fdafviqcbcfam9l2o54r</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474228</id>
      <parentid>1474227</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T04:17:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474228</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3442" sha1="bcnoyuzjdyev8gxiqldm0pcdw3wj39f" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}

'''Гунбади Алавиён''' дар Боғи Алавиён дар наздикии майдони Имомзода Абдуллоҳ дар [[Ҳамадон]] ҷойгир аст. Ин осор яке аз шоҳасарҳои [[меъморӣ]] ва [[гачбурӣ]] пас аз [[ислом]] дар [[Ҳамадон]] буда, дар Феҳристи ёдгориҳои миллӣ таҳти рақами 94 дар 15/10/1310 ба қайд гирифта шудааст.

{{Викианбор-гурӯҳ|Alaviyan dome|Гунбади Алавиён}}

== Таърих ==
Тибқи ҳуҷҷати мушаххаси техникии бино, ин гунбад яке аз ёдгориҳои давраи охири [[Салҷуқиён]] дар асри VI-и ҳиҷрӣ мебошад, ки дар аввал аз ҷониби оилаи алавӣ ҳамчун [[масҷид]] сохта шуда буд. Дар давраҳои баъдӣ, он бо сохтани як гӯр дар зери замин ба мақбара барои он оила табдил дода шуд. [[Хоқонии Шервонӣ]] онро ''Гунбази Сабз'' номидааст ва фарҳанги мардумии мардуми [[Устони Ҳамадон]] низ аз ин шаҳодат медиҳад.

== Нигораҳо ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; class=&quot;center&quot; heights=&quot;300&quot;&gt;
Акс:Alavian.jpg|пайванд=پرونده:Alavian.jpg|алт=گنبد علویان| Гунбади Алавиён
Акс:Ruine_Mosque_Hamedan_by_Pascal_Coste.jpg|пайванд=پرونده:Ruine_Mosque_Hamedan_by_Pascal_Coste.jpg|алт=در اوایل دوران قاجار| Дар аввали давраи [[Қоҷориён]]
Акс:Gonbad-e-Alavian_interior_Hamedan.jpg|пайванд=پرونده:Gonbad-e-Alavian_interior_Hamedan.jpg|алт=نمای درونی| Намуди дохилӣ
Акс:Gonbad-e-Alavian_interior.jpg|пайванд=پرونده:Gonbad-e-Alavian_interior.jpg|алт=درون گنبد| Дар дохили гунбад
Акс:Hamadan_-_Gonbad-e_Alaviyan_-_brick_work.jpg|пайванд=پرونده:Hamadan_-_Gonbad-e_Alaviyan_-_brick_work.jpg|алт=آجرکاری بیرونی| Хиштчинии беруна
Акс:Alaviyan_dome_1.JPG|пайванд=پرونده:Alaviyan_dome_1.JPG|алт=نمای روبرو| Намуди пеш
&lt;/gallery&gt;

== Манобеъ ==

* [https://hmdt.ir/post/%DA%AF%D9%86%D8%A8%D8%AF-%D8%B9%D9%84%D9%88%DB%8C%D8%A7%D9%86-%D9%87%D9%85%D8%AF%D8%A7%D9%86/ Муаррифии сайёҳии масҷиди Алавия дар Ҳамадон]
* [http://www.hamedan-ir.com/fa/viewme.aspx?ID=EMQ%2fZ7LAifraqGI%2btnaV5bubo7E22eckdPb2nZuaNFfbghPv4SE1JQkPq6gxpsJE3p3K3ByjUvbR3MxlM047pZ5uldaGjGY6rzoVju7dexS54QjK6gRzdV72uL6F%2fQ0CU9HyQRybW8RzD16R%2b4%2fGxB9CVR72t1N8H8siNYSlsKR4bQcnpVu8E5%2fEOasAJfIEDg%3d%3d Гунбази Алавиён] [ пайванди мурда ] дар вебсайти &quot;Дарвозаи Ҳамдон аз таърих&quot;. (Нусхаи ройгон бо истинод ба манбаъ).

== Пайванди беруна ==
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Ҳамадон}}
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мақбараҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо пайвандҳои дастнорас]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]</text>
      <sha1>bcnoyuzjdyev8gxiqldm0pcdw3wj39f</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Аббос Нилфурӯшон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331740</id>
    <revision>
      <id>1474229</id>
      <timestamp>2026-05-30T04:19:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Ходими давлатӣ | ном = Аббос Нилфорӯшон | номи аслӣ = {{lang-ar|عباس نیلفروشان }} | тасвир = | паҳно = 250 | тавсифи тасвир = | вазифа = Генерали бригада [[Корпуси посдорони инқилоби исломӣ|Корпуси посдорони инқилоби исломӣ]] | парчам = Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).png | парчам2 = | да...</comment>
      <origin>1474229</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9486" sha1="epe1viezei3v0lz54ksh3qp7th6v2e8" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ
| ном = Аббос Нилфорӯшон
| номи аслӣ = {{lang-ar|عباس نیلفروشان }}
| тасвир =
| паҳно = 250
| тавсифи тасвир =
| вазифа = Генерали бригада [[Корпуси посдорони инқилоби исломӣ|Корпуси посдорони инқилоби исломӣ]]
| парчам = Flag of Hezbollah (thumbnail placeholder).png
| парчам2 =
| давраоғоз = 1980
| даврапоён = 27 сентябри 2024
| пешгузашта =
| ҷойнишин =
| санаи таваллуд = 1966
| ҷои таваллуд = [[Исфахон|Исфаҳон]], [[Иран|Эрон]]
| санаи вафот = 27.09.2024
| ҷои вафот =
| таҳсилот =
| ҳизб =
| эътиқод = [[Ислом]] ([[Шиа]]-[[Шиаи дувоздаҳимома]])
| модар =
| ҳамсар =
| фарзандон =
| сомона =
| имзо =
| мукофотҳо =
| навъи қӯшун =
| рутба =
| фармондеҳӣ =
| ҷангҳо =
}}

'''Аббос Нилфорӯшон''' ({{lang-fa|عباس نیلفروشان}}; [[1966]] — [[27 сентябр]] [[2024]]) — генерали бригадаи эронӣ дар Корпуси посдорони инқилоби исломӣ (КПИИ), ки ба ҳайси муовини амалиёти КПИИ хизмат мекард. Ӯ фаъолияти низомии худро соли 1980 дар [[Басиҷ]] оғоз карда, сипас ба КПИИ пайваст ва дар тӯли тамоми ҷанги Эрону Ироқ узви ин созмон буд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hamshahrionline.ir/news/885110/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%86%DB%8C%D9%84%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA|title=سردار عباس نیلفروشان از فرماندهان برجسته سپاه کیست؟|language=fa|website=Hamshahri|date=2024-09-28|access-date=2024-09-28|archive-date=2024-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20240930202053/https://www.hamshahrionline.ir/news/885110/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%86%DB%8C%D9%84%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D8%B2-%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86%D8%AF%D9%87%D8%A7%D9%86-%D8%A8%D8%B1%D8%AC%D8%B3%D8%AA%D9%87-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%DA%A9%DB%8C%D8%B3%D8%AA|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

27 сентябри 2024, ҳангоми ҳузур дар қароргоҳи асосии «[[Ҳизбуллоҳ]]» дар  [[Бейрут]], [[Лубнон]] дар натиҷаи зарбаи ҳавоии [[Исроил]] ҳамроҳ бо раҳбари «Ҳизбуллоҳ» [[Ҳасан Насруллоҳ]] кушта шуд&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.axios.com/2024/09/28/hassan-nasrallah-killed-israel-hezbollah-attack|title=Hezbollah leader Hassan Nasrallah killed in Israeli airstrike|lang=en|website=[[Axios (сайт)|Axios]]|date=2024-09-28|archive-date=2024-09-30|access-date=2024-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240930205829/https://www.axios.com/2024/09/28/hassan-nasrallah-killed-israel-hezbollah-attack|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.jpost.com/breaking-news/article-822221|title=IRGC deputy commander killed in Israeli strikes on Beirut - Iranian media|language=en|website=[[The Jerusalem Post]]|date=2024-09-28|access-date=2024-09-28|archive-date=2024-09-28|archive-url=https://web.archive.org/web/20240928134935/https://www.jpost.com/breaking-news/article-822221|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Зиндагинома ==

Аббос Нилфорӯшон дар Исфаҳон, Эрон, соли 1966 таваллуд шудааст. Дар синни 14-солагӣ ихтиёран ба сафи [[Басиҷ]] пайваст ва ба ҷабҳаҳои ғарбӣ ва баъд ҷанубии ҷанги Эрону Ироқ рафт. Дар давраи Ҷанги Эрону Ироқ (1980–1988) дар вазифаҳои гуногун дар дивизияи 14-уми Имом Ҳусейн ва дивизияи 8-уми зиреҳии Наҷаф-и Ашраф хизмат кардааст&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://snn.ir/fa/news/776038/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%86%DB%8C%D9%84%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D8%AF|title=سردار «عباس نیلفروشان» معاون عملیات سپاه شد|language=fa|author=خبرگزاری دانشجو|website=Student News Network|date=2024-09-28|access-date=2024-09-28|archive-date=2024-09-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20240930175636/https://snn.ir/fa/news/776038/%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D8%B9%D8%A8%D8%A7%D8%B3-%D9%86%DB%8C%D9%84%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D8%AF|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Пештар ӯ дар вазифаҳои гуногун, аз ҷумла муовини фармондеҳи амалиёти нерӯҳои заминии КПИИ, фармондеҳи Коллеҷи фармондеҳӣ ва ситоди КПИИ, муовини фармондеҳи олии КПИИ дар ситоди Имом Ҳусейн ва муовини иҷроия ва муовини амалиёти КПИИ кор кардааст. Аз соли 2019 ӯ муовини амалиёти КПИИ буд ва 5 соли таҷрибаи хизмат дар [[Лубнон]] ва [[Сурия]] дошт&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

Нилфорӯшон аз соли 2005 то 2007 муовини амалиёти нерӯҳои заминии КПИИ буд. Аз 2010 то 2014 ӯ фармондеҳи Коллеҷи фармондеҳӣ ва ситоди КПИИ буд ва аз соли 2019 ба ҳайси муовини амалиёти КПИИ фаъолият дошт. 26 октябри 2022 Вазорати молияи ИМА ва Департаменти давлатӣ бар зидди ӯ ба далели нақши ӯ дар саркӯбии эътирозҳои Эрон таҳрим ҷорӣ карданд&lt;ref&gt;{{Cite web |date=1966-08-23 |title=Abbas Mortaza NILFRUSHAN |url=https://www.opensanctions.org/entities/Q123760878/ |access-date=2024-09-28 |website=OpenSanctions.org |language=en |archive-date=2024-09-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240930174305/https://www.opensanctions.org/entities/Q123760878/ |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

Соли 2024 ӯ дар Лубнон дар вазифаи фармондеҳи Нерӯҳои Қудс&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt; қарор дошт, ки дар таъмини силоҳ ва ҳамоҳангсозии нерӯҳои вобаста ба Эрон дар Ховари Миёна нақши калидӣ доранд, бахусус дар «Ҳизбуллоҳ»&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Mocked Israel, suppressed hijab protests: Iranian general assassinated alongside Nasrallah|first=|last=|url=https://www.ynetnews.com/article/bj8wwwp0r|website=[[Ynet]]|date=2024-09-29|access-date=2024-09-29|lang=en|archive-date=2024-09-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20240929195058/https://www.ynetnews.com/article/bj8wwwp0r|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

27 сентябри 2024, ҳангоми ҳузур дар қароргоҳи асосии «[[Ҳизбуллоҳ]]» дар [[Бейрут]], ӯ дар натиҷаи зарбаи ҳавоии [[Исроил]] ҳамроҳ бо раҳбари «Ҳизбуллоҳ» Ҳасан Насруллоҳ кушта шуд&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web|url=https://fararu.com/fa/news/779690/%D8%A2%D8%AE%D8%B1%D9%8A%D9%86-%D8%AE%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%B9%D9%85%D9%84%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D9%8A%D9%84%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF|title=آخرین خبر از سلامت معاون عملیات سپاه/ نقش سردار نیلفروشان در محور مقاومت چه بود؟|language=fa|first=Fararu {{!}} فرارو {{!}} اخبار روز ایران و|last=جهان|website=Fararu|date=2024-09-28|access-date=2024-09-28|archive-date=2024-10-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20241001160753/https://fararu.com/fa/news/779690/%D8%A2%D8%AE%D8%B1%D9%8A%D9%86-%D8%AE%D8%A8%D8%B1-%D8%A7%D8%B2-%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85%D8%AA-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D9%88%D9%86-%D8%B9%D9%85%D9%84%D9%8A%D8%A7%D8%AA-%D8%B3%D9%BE%D8%A7%D9%87-%D9%86%D9%82%D8%B4-%D8%B3%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D8%B1-%D9%86%D9%8A%D9%84%D9%81%D8%B1%D9%88%D8%B4%D8%A7%D9%86-%D8%AF%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%88%D8%B1-%D9%85%D9%82%D8%A7%D9%88%D9%85%D8%AA-%DA%86%D9%87-%D8%A8%D9%88%D8%AF|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

=== Манбаъҳо ===
{{Пайвандҳои беруна}}
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1966]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2024]]
[[Гурӯҳ:Зодагони Эрон]]
[[Гурӯҳ:Ходимони давлатии Эрон]]</text>
      <sha1>epe1viezei3v0lz54ksh3qp7th6v2e8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қолини Шероз</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331741</id>
    <revision>
      <id>1474230</id>
      <timestamp>2026-05-30T04:28:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Short description|Навъи қолини форсӣ}}  [[акс: persian rug.jpg|thumb|Қолини Шероз]]  '''Қолини Шероз''' ({{lang|fa|قالی شیراز}}) як навъи қолини форсӣ мебошад, ки дар деҳаҳои атрофи шаҳри [[Шероз]], дар вилояти Форси Эрон истеҳсол мешавад.  Тарҳҳои он одатан аз бофандагони муқимии қабилавӣ...</comment>
      <origin>1474230</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2470" sha1="s1uvz5htfppwq970ixgxnref0ko6dqs" xml:space="preserve">{{Short description|Навъи қолини форсӣ}}

[[акс: persian rug.jpg|thumb|Қолини Шероз]]

'''Қолини Шероз''' ({{lang|fa|قالی شیراز}}) як навъи қолини форсӣ мебошад, ки дар деҳаҳои атрофи шаҳри [[Шероз]], дар вилояти Форси Эрон истеҳсол мешавад.

Тарҳҳои он одатан аз бофандагони муқимии қабилавӣ сарчашма мегиранд, бинобар ин онҳо ба тарҳҳои қашқай, Khamseh (бассерӣ ва арабҳои хамсе), афшор, ободеҳ ва лурӣ монандӣ доранд. Азбаски бофандагон аз дастгоҳҳои собит истифода мебаранд, қолинҳо одатан калонтар ва нисбат ба ҳамтоёни қабилавии худ дурушттар мебошанд. Қолинҳои Шероз одатан хеле зич гиреҳбандӣ нашудаанд; ҳам қолинҳои қашқай ва ҳам ободеҳ гиреҳҳои нозуктар доранд. Дар Шероз гиреҳи форсӣ (носимметрӣ) истифода мешавад.

Баъзе намунаҳо аспи сафеди Курушро тасвир мекунанд. Қолини Шероз ягона қолинест, ки булбулҳоро инъикос мекунад; онҳо ҳамчун паррандаҳои кунҷдор тасвир мешаванд. Гуфта мешавад, ки ин паррандаҳо рамзи қаноатмандӣ ва хушбахтӣ мебошанд.&lt;ref&gt;Oriental rugs: a complete guide – Charles W. Jacobsen, C. E. Tuttle Co. 1962&lt;/ref&gt;

Қолинҳои қабилаи Бассерӣ, яке аз қабилаҳои эронии форсӣ дар вилояти Форс, бо тарҳҳои рангоранги худ машҳуранд. Ранги афлесун ранги хоси қолинҳои бассерӣ мебошад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://www.marvdashtonline.ir/728.ir/show.asp?id=2739|title = Basseri tribe history|access-date = Oct 11, 2015|website = Marvdashtnama (Persian)}}&lt;/ref&gt;

==Иқтибосҳо==
{{Reflist}}

{{stub}}
[[Гурӯҳ:Қолинбофӣ]]
[[Гурӯҳ:Матоъҳо]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Осиё]]</text>
      <sha1>s1uvz5htfppwq970ixgxnref0ko6dqs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474235</id>
      <parentid>1474230</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T05:03:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>илова</comment>
      <origin>1474235</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10846" sha1="tppx9q3sk8ib8wcp40fpp0498okoaer" xml:space="preserve">{{Short description|Навъи қолини форсӣ}}

[[акс: persian rug.jpg|thumb|Қолини Шероз]]

'''Қолини Шероз''' ({{lang|fa|قالی شیراز}}) як навъи қолини форсӣ мебошад, ки дар деҳаҳои атрофи шаҳри [[Шероз]], дар вилояти Форси Эрон истеҳсол мешавад.

Тарҳҳои он одатан аз бофандагони муқимии қабилавӣ сарчашма мегиранд, бинобар ин онҳо ба тарҳҳои қашқай, Khamseh (бассерӣ ва арабҳои хамсе), афшор, ободеҳ ва лурӣ монандӣ доранд. Азбаски бофандагон аз дастгоҳҳои собит истифода мебаранд, қолинҳо одатан калонтар ва нисбат ба ҳамтоёни қабилавии худ дурушттар мебошанд. Қолинҳои Шероз одатан хеле зич гиреҳбандӣ нашудаанд; ҳам қолинҳои қашқай ва ҳам ободеҳ гиреҳҳои нозуктар доранд. Дар Шероз гиреҳи форсӣ (носимметрӣ) истифода мешавад.

Баъзе намунаҳо аспи сафеди Курушро тасвир мекунанд. Қолини Шероз ягона қолинест, ки булбулҳоро инъикос мекунад; онҳо ҳамчун паррандаҳои кунҷдор тасвир мешаванд. Гуфта мешавад, ки ин паррандаҳо рамзи қаноатмандӣ ва хушбахтӣ мебошанд.&lt;ref&gt;Oriental rugs: a complete guide – Charles W. Jacobsen, C. E. Tuttle Co. 1962&lt;/ref&gt;

Қолинҳои қабилаи Бассерӣ, яке аз қабилаҳои эронии форсӣ дар вилояти Форс, бо тарҳҳои рангоранги худ машҳуранд. Ранги афлесун ранги хоси қолинҳои бассерӣ мебошад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url = http://www.marvdashtonline.ir/728.ir/show.asp?id=2739|title = Basseri tribe history|access-date = Oct 11, 2015|website = Marvdashtnama (Persian)}}&lt;/ref&gt;
== Таърих ==
[[Устони Форс|Вилояти Форс]] дар санъати қолинбофӣ решаҳои хеле қадим дорад, ки ба давраҳои хеле пеш аз омадани қабилаҳои кӯчманчӣ ба ин минтақа мерасад. Бозёфтҳои бостоншиносӣ ва боқимондаҳои меъмории минтақа собит мекунанд, ки сокинони бостонии фалакаи Эрон, яъне [[форсҳо]], ҳанӯз дар он замонҳо қолин мебофтанд. Ин анъана дар тӯли асрҳо ғанӣ гардида, махсусан тавассути мубодила бо халқҳои дигар дар роҳҳои кӯч ва омезиши нақшҳои меросӣ бо маҳорати бофандагии занони қашқай рушд кардааст.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;Bassam, S. J., Farjou, M.-H., &amp; Z. S. A. (2004). ''Le rêve du paradis : L’art du tissage de tapis en Iran'' (Vols. 1 &amp; 2). Téhéran : Ta.&lt;/ref&gt;

Қадимтарин намунаҳои боқимондаи қолинҳои Шероз, ки то имрӯз расидаанд, камтар аз се аср син доранд, аммо манбаъҳои хаттии таърихӣ тасдиқ мекунанд, ки анъанаи бофандагӣ дар ин минтақа беш аз дувоздаҳ аср таърих дорад. Қадимтарин санади зикркунандаи қолинҳои Шероз ин рӯйхати ганҷинаест, ки пас аз вафоти халифаи [[Хилофати Аббосиён|Аббосиён]] [[Ҳорунаррашид|Ҳорун ар-Рашид]] дар соли 809 (193 ҳиҷрӣ) тартиб дода шудааст. Дар ин санад, дар баробари дигар минтақаҳо, аз ҳазор қолин аз шаҳри Доробгарди вилояти Форс низ ёд шудааст.&lt;ref&gt;Stone, P. (2012). ''Encyclopédie du tapis d’Orient'' (trad. B. Arbabî). Téhéran : Jamâl-e Honar.&lt;/ref&gt;

Дар охири асри X, соли 982, дар асари форсӣ бо номи «Ҳудуд-ул-олам» низ дар бораи навъҳои гуногуни қолинҳои истеҳсолшаванда дар вилояти Форс маълумот дода шудааст. Муаллиф фарқиятҳои техникӣ ва сифати маҳсулоти бофандагиро таъкид намуда, қолинҳои гиреҳдорро аз бофтаҳои бекирда мисли зилӣ ва килим равшан ҷудо кардааст.&lt;ref&gt;Eshanbrener, E. (1995). ''Tapis urbains et ruraux d’Iran'' (trad. M. Toulâ’î &amp; M.R. Nasirî). Téhéran : Farhangsarâ.&lt;/ref&gt;

Дар асрҳои XVIII ва XIX (хусусан солҳои 1780–1790), гузоришҳои мунтазами тоҷирони [[Ширкати Ост-Индия]] дар [[Бушеҳр]] аз афзоиши тиҷорати байналмилалии қолинҳои Шероз хабар медиҳанд. Тақрибан дар давоми ду аср, асосии содироти ин қолинҳо бандари Бушеҳр будааст.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;Parham, S. (1985). ''Tissus et tapis tribaux et ruraux du Fars (Vol. 1)''. Téhéran : Amirkabir.&lt;/ref&gt;

== Техника ==
Дар миёни аҳолии кӯчманчии вилояти Форс, махсусан қабилаҳои қашқай, бофандагӣ то ҳол як ҳунари муҳими суннатӣ мебошад. Ин қабилаҳо аз воҳиди анъанавии ченак бо номи «қол» (قل) истифода мекарданд, ки масофаи аз нӯги ангушт то оринҷро ташкил медиҳад — тақрибан 50 сантиметр. Масалан, қолини «шаш қол» тақрибан 1,5 × 3 метр андоза дорад. Чунин қолинҳо асосан барои фурӯш истеҳсол шуда, махсусан дар минтақаҳои гарми ҷануби Эрон паҳн гардидаанд.&lt;ref&gt;Parham, S. (1996). ''Chefs-d’œuvre du tissage de tapis du Fars''. Téhéran : Soroush.&lt;/ref&gt;

Қолинҳои Шероз, мувофиқи тарзи ҳаёти кӯчманчӣ, одатан дар дастгоҳҳои уфуқӣ дастӣ бофта мешаванд. Дар раванди бофандагӣ ду навъи гиреҳ истифода мешавад: гиреҳи асимметрии форсӣ, ки дар минтақа бештар паҳн аст, ва гиреҳи симметрии туркӣ. Асбобҳои анъанавии истифодашаванда дӯф (чӯбчаи зарб), қайчӣ ва корд мебошанд. Баръакси дастгоҳҳои амудӣ, дар ин ҷо ба ҷои қумоқ (чангак) истифодаи корд хос аст.&lt;ref&gt;Parham, C. (1992). ''Tissages tribaux et villageois du Fars'' (Vols. 1 &amp; 2). Téhéran : Amirkabir.&lt;/ref&gt;

Қолинҳои Шероз бо нақшҳои гуногуни ҳандасӣ (геометрӣ) тавсиф мешаванд. Дар онҳо аксаран медалёни марказӣ ё нақшҳои кунҷӣ дида намешавад. Сохтори композитсия асосан бар такрори нақшҳо ё тарҳҳои марказонидашуда асос ёфтааст. Бисёр вақт тарҳҳое дида мешаванд, ки аз се ё шаш медалён дар як хат иборатанд, инчунин ҳошияҳои се ё ҳафт рахдор маъмуланд. Рангҳо одатан равшананд, вале истифодаи онҳо байни қавмҳо ва деҳот фарқ мекунад. Бар хилофи тасаввури нодуруст, қолинҳои Шероз танҳо аз қолинҳои соддакардашуда бо нақшҳои минималӣ иборат нестанд; «қабба» танҳо яке аз шаклҳои ин санъат аст ва тамоми анъанаро ифода намекунад.&lt;ref&gt;Zholeh, T. (2002). ''Études sur le tapis d’Iran''. Téhéran : Yassavoli.&lt;/ref&gt;

Нақшҳо аксаран ба таври хаттӣ сабт намешуданд, балки ба таври шифоҳӣ ё визуалӣ аз насл ба насл мегузаштанд. Баръакси баъзе андешаҳои нодуруст, соддагии асбобҳо маънои беқоида иҷро шудани корро надошт. Бофандагон барои сохтани композитсия аз намунаҳои дар хотир нигоҳдошташуда ё дастурҳои дақиқи шифоҳӣ истифода мекарданд.&lt;ref&gt;Niknafas, Sh. (2013). ''Guide méthodologique de l’histoire orale''. Téhéran : Organisation des archives et de la bibliothèque nationale de la République islamique d’Iran, Direction des archives.&lt;/ref&gt;

Қабба, ки бо соддагӣ, камии зичии нақш ва истифодаи васеи рангҳо тавсиф мешавад, яке аз паҳншудатарин навъҳои бофандагии қабилавии вилояти Форс аст. Муваффақияти тиҷоратии байналмилалии он мақоми онро дар хотираи ҷамъиятӣ тақвият додааст. Дар баъзе ҳолатҳо, мафҳуми «қолини эронӣ» бо қабба омехта мешавад. Бо вуҷуди ин, эстетикаи минималистии он дар асри XX таваҷҷуҳро ба он афзоиш дод, гарчанде ки аз нигоҳи таърихӣ қабба навъи соддатар ва хоксортари бофандагӣ ҳисоб мешавад.&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;Hajivand, B. (2003). Les raisons de la persistance des motifs anciens dans les tapis tribaux d’Iran. ''Actes du premier séminaire national sur la recherche sur le tapis fait main'', Centre de recherche sur le tapis fait main d’Iran, Téhéran.&lt;/ref&gt;
==Иқтибосҳо==
{{Reflist}}

{{stub}}
[[Гурӯҳ:Қолинбофӣ]]
[[Гурӯҳ:Матоъҳо]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Осиё]]</text>
      <sha1>tppx9q3sk8ib8wcp40fpp0498okoaer</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мақбара (Ҳиндустон)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331742</id>
    <revision>
      <id>1474231</id>
      <timestamp>2026-05-30T04:31:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:fa:Special:Redirect/revision/42738604|مقبره]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1474231</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3083" sha1="cud49s55u5f4zli3wortbiiziibjxlb" xml:space="preserve">[[Акс:Kannam_Parambu_Masjidh,_Kozhikode.jpg|мини|Оромгоҳи Каннам дар Каликут]]
Истилоҳи [[Забони арабӣ|арабӣ]] '''мақбара''' ( {{Lang|ar|مقبرة}} &quot; [[Мақбара]] &quot; ''ҷамъ'' : {{Lang|ar|مقابر}} ) аз калимаи [[Гӯр|қабр]] гирифта шудааст. Гарчанде ки [[қабр]] ба қабрҳои ҳамаи [[Мусулмон|мусалмонон]] ишора мекунад, он инчунин махсусан барои ишора ба [[Гӯристон|қабристонҳои]] [[мусалмонон]] истифода мешавад. Дар баъзе фарҳангҳои исломӣ (хусусан онҳое, ки аз [[Ҳиндустон]] ва [[Покистон]] таъсир гирифтаанд), он инчунин барои ишора ба қабрҳо (равола ё раоза)-и шахсиятҳои динӣ истифода мешавад, ки ҳаёти худро [[Ислом|ба ислом]] бахшидаанд, кӯшиш кардаанд, ки мусалмонони ҳақиқӣ бошанд ва дигаронро барои пайравӣ аз [[ислом]], ки аз ҷониби [[Паёмбарон дар ислом|пайғамбари исломӣ]] [[Муҳаммад]] таблиғ шудааст, тарбия кардаанд. Мақбараҳо дар кишварҳои [[Осиё]] инчунин ҳамчун [[Зиёратгоҳ|зиёратгоҳҳои]] [[авлиё]], [[Тасаввуф|суфиён]], [[Шайх|шайхҳо]], [[Имом|имомҳо]], қутбҳо ва хонаҳо номида мешаванд. Дар саросари Ҳиндустон зиёратгоҳҳои зиёди [[авлиё]] мавҷуданд ва қабрҳои онҳо дар он ҷо ёфт мешаванд.

== Манобеъ ==
Дар Модурой, ҷануби [[Иёлоти Тамилноду|Иёлоти Тамилноду,]] [[истилоҳ]]&lt;nowiki/&gt;и мақбара одатан ба зиёратгоҳҳои се муқаддас ишора мекунад: Мир Аҳмад Иброҳим Валиуллоҳ Ал Кабир, Мир Амҷад Иброҳим Валиуллоҳ Сағир ва Сайид Абдул Салам Иброҳим Салем Валиуллоҳ. Қабрҳои ҳар се [[шайх]] дар Масҷиди бузурги Касимар (Перия Палливасал) дар маркази шаҳри Модурой, пойтахти фарҳангии [[Иёлоти Тамилноду|Иёлоти Тамилноду,]][[Иёлоти Тамилноду]] дар [[Ҳиндустони Ҷанубӣ|ҷануби Ҳиндустон]] ҷойгиранд.

== Ҷусторҳои марбут ==

* Мақбараи Хоҷа Хизр
* Рӯйхати зиёратгоҳҳои исломӣ дар Тамилнад
* Мавқеъ (паноҳгоҳ)

== Манобеъ ==

[[Гурӯҳ:Мақбараҳои исломӣ]]
[[Гурӯҳ:Маросими гузаштагон]]</text>
      <sha1>cud49s55u5f4zli3wortbiiziibjxlb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474236</id>
      <parentid>1474231</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T05:04:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ҷусторҳои марбут */</comment>
      <origin>1474236</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3089" sha1="2bkdcqrqbnw2gkguc2qse2h3ojy6m07" xml:space="preserve">[[Акс:Kannam_Parambu_Masjidh,_Kozhikode.jpg|мини|Оромгоҳи Каннам дар Каликут]]
Истилоҳи [[Забони арабӣ|арабӣ]] '''мақбара''' ( {{Lang|ar|مقبرة}} &quot; [[Мақбара]] &quot; ''ҷамъ'' : {{Lang|ar|مقابر}} ) аз калимаи [[Гӯр|қабр]] гирифта шудааст. Гарчанде ки [[қабр]] ба қабрҳои ҳамаи [[Мусулмон|мусалмонон]] ишора мекунад, он инчунин махсусан барои ишора ба [[Гӯристон|қабристонҳои]] [[мусалмонон]] истифода мешавад. Дар баъзе фарҳангҳои исломӣ (хусусан онҳое, ки аз [[Ҳиндустон]] ва [[Покистон]] таъсир гирифтаанд), он инчунин барои ишора ба қабрҳо (равола ё раоза)-и шахсиятҳои динӣ истифода мешавад, ки ҳаёти худро [[Ислом|ба ислом]] бахшидаанд, кӯшиш кардаанд, ки мусалмонони ҳақиқӣ бошанд ва дигаронро барои пайравӣ аз [[ислом]], ки аз ҷониби [[Паёмбарон дар ислом|пайғамбари исломӣ]] [[Муҳаммад]] таблиғ шудааст, тарбия кардаанд. Мақбараҳо дар кишварҳои [[Осиё]] инчунин ҳамчун [[Зиёратгоҳ|зиёратгоҳҳои]] [[авлиё]], [[Тасаввуф|суфиён]], [[Шайх|шайхҳо]], [[Имом|имомҳо]], қутбҳо ва хонаҳо номида мешаванд. Дар саросари Ҳиндустон зиёратгоҳҳои зиёди [[авлиё]] мавҷуданд ва қабрҳои онҳо дар он ҷо ёфт мешаванд.

== Манобеъ ==
Дар Модурой, ҷануби [[Иёлоти Тамилноду|Иёлоти Тамилноду,]] [[истилоҳ]]&lt;nowiki/&gt;и мақбара одатан ба зиёратгоҳҳои се муқаддас ишора мекунад: Мир Аҳмад Иброҳим Валиуллоҳ Ал Кабир, Мир Амҷад Иброҳим Валиуллоҳ Сағир ва Сайид Абдул Салам Иброҳим Салем Валиуллоҳ. Қабрҳои ҳар се [[шайх]] дар Масҷиди бузурги Касимар (Перия Палливасал) дар маркази шаҳри Модурой, пойтахти фарҳангии [[Иёлоти Тамилноду|Иёлоти Тамилноду,]][[Иёлоти Тамилноду]] дар [[Ҳиндустони Ҷанубӣ|ҷануби Ҳиндустон]] ҷойгиранд.

== Ҷусторҳои марбут ==

* [[Мақбараи Хоҷа Хизр]]
* Рӯйхати зиёратгоҳҳои исломӣ дар Тамилнад
* [[Мақбараи шоирон]]

== Манобеъ ==

[[Гурӯҳ:Мақбараҳои исломӣ]]
[[Гурӯҳ:Маросими гузаштагон]]</text>
      <sha1>2bkdcqrqbnw2gkguc2qse2h3ojy6m07</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Аббос Шофеӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331743</id>
    <revision>
      <id>1474232</id>
      <timestamp>2026-05-30T04:43:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{short description|Фармацевти кимиёи эронӣ (1937–2016)}} [[File:Abbas-Shafiee-biographya-com-3.jpg|thumb|Профессор Аббос Шафеӣ (1937–2016)]]  '''Аббос Шафеӣ''' (25 сентябри 1937 – 15 июни 2016)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://pharmacyen.tums.ac.ir/en/ndt/1080/Homage-to-Prof--Abbas-Shafiee|title=Homage to Prof. Abbas Shafiee|first= |website=targan.ir |publisher=Faculty of Pharmacy - Tehran University of Med...</comment>
      <origin>1474232</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5628" sha1="20m3w4aiawcuxj5okcqj0tnog92jzct" xml:space="preserve">{{short description|Фармацевти кимиёи эронӣ (1937–2016)}}
[[File:Abbas-Shafiee-biographya-com-3.jpg|thumb|Профессор Аббос Шафеӣ (1937–2016)]]

'''Аббос Шафеӣ''' (25 сентябри 1937 – 15 июни 2016)&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://pharmacyen.tums.ac.ir/en/ndt/1080/Homage-to-Prof--Abbas-Shafiee|title=Homage to Prof. Abbas Shafiee|first= |website=targan.ir |publisher=Faculty of Pharmacy - Tehran University of Medical Sciences}}&lt;/ref&gt; фармацевти кимиёи эронӣ буд. Ӯ раиси факултети дорусозии [[Донишгоҳи Теҳрон]] буд.&lt;ref name=&quot;book&quot;&gt;{{cite book|last=Katritzky|first=Alan R.|series=Advances in heterocyclic chemistry|editor=Alan R. Katritzky|publisher=Academic Press|year=1979|edition=illustrated|volume=24|pages=109–150|isbn=0-12-020624-2|url=https://books.google.com/books?id=HZ2cBUqq2QIC&amp;q=Abbas+Shafiee&amp;pg=PA109|accessdate=31 December 2009 |doi=10.1016/S0065-2725(08)60509-7 |title=Selenium-Nitrogen Heterocycles }}&lt;/ref&gt; Ӯ беш аз 350 мақолаи илмиро дар маҷаллаҳои байналмилалии баррасишаванда нашр намудааст.&lt;ref name=&quot;TUMS&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.tums.ac.ir/english/faculties/cv.asp?facultyID=1444 |title=CV: Abbas Shafiee |publisher=[[Tehran University of Medical Sciences]] |accessdate=31 December 2009 |location=Tehran |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110716064136/http://www.tums.ac.ir/english/faculties/cv.asp?facultyID=1444 |archivedate=16 July 2011 }}&lt;/ref&gt;

Шафеӣ дараҷаи дорусозии худро дар Донишгоҳи Теҳрон дар соли 1962 гирифтааст, баъдан дар соли 1965 дараҷаи магистриро аз Коллеҷи илмҳои дорусозии [[Донишгоҳи Колумбия]] ва дар соли 1968 унвони доктори илмҳои кимиёи дорусозиро аз ҳамон муассиса ба даст овардааст.

==Мукофотҳо ва унвонҳои интихобӣ==

*Барандаи миллии ҷоизаи Lunsford Richardson барои таҳқиқоти аспирантӣ (ИМА), 1968
*Ҷоизаи таҳқиқотии [[Донишгоҳи Теҳрон]], 1972
*Ҷоизаи Вазорати таҳсилоти олӣ барои таҳқиқот, 1974
*Ҷоизаи дараҷаи якуми Хоразмӣ, 1987
*Узви доимии Академияи илмҳои тиббии Эрон, 1990
*Узви Академияи илмҳои Эрон, Теҳрон, 1991
*Ҷоизаи олии ифтихории Донишгоҳи Теҳрон, 1994
*«Кимиёгари сол»-и Ҷамъияти кимиёии Эрон, 1995
*Китоби ӯ ''Chromatography and spectroscopy'' беҳтарин китоби сол дониста шуда, ҷоизаи мувофиқро аз Вазорати корҳои дохилӣ дар соли 1996 ва аз Вазорати тандурустӣ дар соли 1995 гирифтааст 
*Доктори илмҳои фахрӣ (Honoris Causa), [[Донишгоҳи Колумбия|Донишгоҳи Коломбо]], Шри-Ланка, 1998
*Ҷоизаи дараҷаи якуми Фестивали таҳқиқоти илмҳои тиббии Розӣ, 1998
*Ҷоизаи миллии дараҷаи дуюми таҳқиқот, 1999
*Беҳтарин китоби миллии сол, 2000&lt;ref name=&quot;IBB&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.ibb.ut.ac.ir/adjps/shafiee_en.htm |title=Abbas Shafiee |publisher=Institute of Biochemistry and Biophysics |accessdate=31 December 2009 |location=Tehran |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101025025947/http://www.ibb.ut.ac.ir/adjps/shafiee_en.htm |archivedate=25 October 2010 }}&lt;/ref&gt;

==Китобҳо==
*Хроматография ва спектроскопия, Нашриёти Донишгоҳи Теҳрон, 1373.
*Антибиотикҳо, Нашриёти Донишгоҳи Теҳрон, 1371.
*Асм, Маркази нашриёти академӣ, 2013.
*Муқаддима ба механизми реаксияҳои химияи органикӣ, Нашриёти Донишгоҳи Теҳрон, 1354.
*Дастури Ҷаҳонгирӣ барои дорухатҳои хуби психофармакология: *Дастури амалӣ Нашри англисӣ - форсӣ; Нашриёти академии Лап Ламберт, Олмон (2018-05-04). Ҳамида Ҷаҳонгирӣ, Алиризо Наврӯзӣ, Аббос Шафеъӣ. ISBN 978-613-8-38586-8.
*Луғати тиббии Ҷаҳонгирӣ, Ҷилди 4-уми англисӣ-форсӣ (Фармакотерапия), Нашриёти академии Лап Ламберт, Олмон (2018-02-16). Ҳамида Ҷаҳонгирӣ, Алиризо Наврӯзӣ, Аббос Шафеъӣ. ISBN 978-613-7-38206-6.

==Манбаъҳо==
{{reflist}}

==Бингаред инчунин==
*[[Ҳасан Фарсам]]
*[[Аҳмад Ризо Деҳпур]]
*[[Илми Эрон]]
*[[Ҷараёнҳои зеҳнӣ дар Эрон]]

{{DEFAULTSORT:Shafiee, Abbas}}
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1944]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2016]]
[[Гурӯҳ:Профессорони Эрон]]
[[Гурӯҳ:Олимон аз рӯи илм]]
[[Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Олимони Эрон]]
[[Гурӯҳ:Табибон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Табибони Эрон]]</text>
      <sha1>20m3w4aiawcuxj5okcqj0tnog92jzct</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Муслим Баҳодурӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331744</id>
    <revision>
      <id>1474233</id>
      <timestamp>2026-05-30T04:53:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Short description|Олими тиббии эронӣ (1927–2022)}} {{Use dmy dates|date=April 2022}} [[Image:MoslemBahadori.jpg|right|thumb|200px|Баҳодурӣ]]  '''Муслим Баҳодурӣ''' ({{lang|fa|مسلم بهادری}}; 22 январи 1927&lt;ref&gt;{{Cite web  |url=https://bukharamag.com/  |title=مجله فرهنگی و هنری بخارا  |website=Bukharamag.com }}&lt;/ref&gt; – 21 апрели 2022)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://figar.ir/none/45278-dr-m...</comment>
      <origin>1474233</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5154" sha1="9nc703ow1cn2qwf375dlq9xlghf6lgm" xml:space="preserve">{{Short description|Олими тиббии эронӣ (1927–2022)}}
{{Use dmy dates|date=April 2022}}
[[Image:MoslemBahadori.jpg|right|thumb|200px|Баҳодурӣ]]

'''Муслим Баҳодурӣ''' ({{lang|fa|مسلم بهادری}}; 22 январи 1927&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://bukharamag.com/
 |title=مجله فرهنگی و هنری بخارا
 |website=Bukharamag.com
}}&lt;/ref&gt; – 21 апрели 2022)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://figar.ir/none/45278-dr-muslim-bahadori-died/|title=دکتر مسلم بهادری درگذشت؛ استاد پیشکسوت دانشگاه علوم پزشکی تهران دار فانی را وداع گفت - فیگار|date=2 February 1401}}&lt;/ref&gt; олими тиббии эронӣ,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/persian/arts/story/2004/12/041206_mj-iran-literature-pj|title=Iran literature|website=www.bbc.com|date=4 December 2004}}&lt;/ref&gt; патолог ва устоди донишгоҳ буд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ams.ac.ir/htmls/members/bbahadori.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20080620013955/http://www.ams.ac.ir/htmls/members/bbahadori.htm|url-status=dead|title=The Academy of Medical Sciences-Islamic Republic of Iran&lt;!-- Bot generated title --&gt;|archive-date=20 June 2008}}&lt;/ref&gt; Соли 1973 Баҳодорӣ ҳамроҳ бо Аверилл Авраҳам Либоу,&lt;ref&gt;{{Cite journal |pmc = 2595850|year = 1981|last1 = Smith|first1 = G. J.|title = Averill Abraham Liebow: Contributions to pulmonary pathology|journal = The Yale Journal of Biology and Medicine|volume = 54|issue = 2|pages = 139–146|pmid = 7023079}}&lt;/ref&gt; аввалин ҳолати гранулемаи ҳуҷайраҳои плазмавӣ-ро, ки як омоси ғайрисаратонии шуш мебошад, гузориш дод.

==Таҳсилот ва фаъолияти касбӣ==
Баҳодурӣ таҳсили тиббии худро дар Мактаби тиббии [[Донишгоҳи Теҳрон]] (1954) анҷом дода, баъдан дар кафедраи патологияи ҳамон донишгоҳ ихтисоси патологияро (1957) гирифт. Ӯ таҳсилоти баъдидипломии худро дар [[Донишгоҳи Кардифф]] (1959) идома дод.

Баҳодурӣ мутахассиси патологияи кардиопулмонарӣ буд. Ӯ яке аз ҷавонтарин аъзои ҳайати омӯзгории Донишгоҳи Теҳрон буд, ки ба унвони профессори комил пешбарӣ шудааст. Ҳамчунин ӯ ҳамчун устоди даъватӣ ва профессори боздидкунандаи Фулбрайт дар [[Донишгоҳи Калифорния]] фаъолият кардааст.

Ӯ инчунин узви [[Академияи илмҳои тиббии Эрон]] ва раиси бахши илмҳои тиббии асосӣ буд. Профессор Баҳодорӣ узви ҳайати таҳририи чандин маҷаллаҳои илмӣ, аз ҷумла ''American Journal of Cardiovascular Pathology'' ва ''Archives of Iranian Medicine'' буд.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.honar.ac.ir/Events/Bozorgdasht/namavaran/1383/bahadori.htm |title=فرهنگستان هنر |access-date=16 May 2009 |url-status=dead|language=fa |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722014048/http://www.honar.ac.ir/Events/Bozorgdasht/namavaran/1383/bahadori.htm |archive-date=22 July 2011 }}&lt;/ref&gt;

Баҳодурӣ ҳаёти худро ба рушди илмҳои асосӣ ва клиникии тиб дар Эрон ва такмили забони илмии форсӣ бахшидааст. Нақши ӯ дар рушди тибби муосир ва таълими тиббӣ дар Эрон назаррас буд.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;

Ӯ намояндаи Эрон дар [[Созмони ҷаҳонии тандурустӣ|Ташкилоти ҷаҳонии тандурустӣ (СҶТ)]] буд.&lt;ref&gt;[http://whqlibdoc.who.int/hq/2000/WHO_CDS_TB_2000.278_intro.pdf Anti-tuberculosis Drug Resistance in the World. Report no. 2: Prevalence and Trends] WHO. Retrieved 7 January 2023&lt;/ref&gt; Баҳодорӣ профессори фахрии Мактаби тиббии [[Донишгоҳи Теҳрон]] буд.

==Ҷоизаҳо==

«Шахсияти абадии Эрон»

Узви доимии [[Академияи илмҳои тиббии Эрон]]

== Бингаред инчунин ==
*[[Илми Эрон]]
*[[Ҷараёнҳои зеҳнӣ дар Эрон]]
*[[Амин Тобиш]]

==Эзоҳ==
{{Reflist}}

==Пайвандҳои беруна==
*[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?db=pubmed&amp;cmd=Search&amp;itool=pubmed_Abstract&amp;term=%22Bahadori+M%22%5BAuthor%5D Нашрияҳои Муслим Баҳодорӣ дар PubMed]{{authority control}}

{{DEFAULTSORT:Bahadori, Moslem}}{{scientist-stub}}
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1927]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2022]]
[[Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>9nc703ow1cn2qwf375dlq9xlghf6lgm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Академияи илмҳои тиббии Эрон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331745</id>
    <revision>
      <id>1474234</id>
      <timestamp>2026-05-30T04:58:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Академияи илмҳои тиббии [[Эрон]]''' ({{lang|fa|فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران}}) расман соли 1990 таъсис ёфтааст. Он ваколати худро аз [[Шӯрои олии инқилоби фарҳангӣ ва қонунгузории Ҷумҳурии Исломии Эрон]] ду сол пештар гирифта буд ва мавҷудияти он дар Оинно...</comment>
      <origin>1474234</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2499" sha1="gw0mr3uskbofahl8flztj0inihmtx83" xml:space="preserve">'''Академияи илмҳои тиббии [[Эрон]]''' ({{lang|fa|فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران}}) расман соли 1990 таъсис ёфтааст. Он ваколати худро аз [[Шӯрои олии инқилоби фарҳангӣ ва қонунгузории Ҷумҳурии Исломии Эрон]] ду сол пештар гирифта буд ва мавҷудияти он дар Оинномаи соли 1986-и Вазорати тандурустӣ ва таҳсилоти тиббӣ пешбинӣ шуда буд. Ин яке аз чор академияи [[Ҷумҳурии Исломии Эрон]] мебошад.

== Ташкилот ==
Академия аз президенти кишвар ҳамчун роҳбари академия, маҷлиси умумӣ, президенти академия (ҳоло Эраҷ Фазел), ноиби президент оид ба таҳқиқот (ҳоло [[Ризо Маликзода]]), шӯрои илмӣ ва котиб иборат аст. Академия маҷаллаи илмии баррасишавандаи ''Archives of Iranian Medicine''-ро нашр мекунад.&lt;ref&gt;''[http://www.ams.ac.ir Archives of Iranian Medicine]''&lt;/ref&gt;

== Ҳадафҳо ==
Аз ҷумла ҳадафҳои асосии Академияи илмҳои тиббии Эрон рушди илмҳо ва техникаи тиббӣ, таҳкими рӯҳияи таҳқиқот, ба даст овардани истиқлолияти илмӣ ва фарҳангӣ, баланд бардоштани сатҳи илмҳои тиббии миллӣ, дастрасӣ ба навтарин дастовардҳо ва навоварӣ дар соҳаи илмҳои тиббӣ тавассути кӯшишҳои дастаҷамъона ва ҳавасмандгардонии олимон ва муҳаққиқон мебошанд.

== Аъзоён ==
Академия се навъи аъзо дорад: доимӣ, вобаста ва фахрӣ.

== Нигаред инчунин ==

*[[Тандурустӣ дар Эрон]]
*[[Таҳсилоти олӣ дар Эрон]]
*[[Илм ва технология дар Эрон]]

== Манбаъҳо ==
{{Reflist}}

== Пайвандҳои беруна ==

{{Official website|http://www.ams.ac.ir/}}

{{Authority control}}
[[Category:Академияҳои миллӣ]]
[[Гурӯҳ:Илм дар Эрон]]</text>
      <sha1>gw0mr3uskbofahl8flztj0inihmtx83</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474237</id>
      <parentid>1474234</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T05:05:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <origin>1474237</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9933" sha1="rv4u5tp6knzl25m9ojuc7fvzh34yib5" xml:space="preserve">'''Академияи илмҳои тиббии [[Эрон]]''' ({{lang|fa|فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران}}) расман соли 1990 таъсис ёфтааст. Он ваколати худро аз [[Шӯрои олии инқилоби фарҳангӣ ва қонунгузории Ҷумҳурии Исломии Эрон]] ду сол пештар гирифта буд ва мавҷудияти он дар Оинномаи соли 1986-и Вазорати тандурустӣ ва таҳсилоти тиббӣ пешбинӣ шуда буд. Ин яке аз чор академияи [[Ҷумҳурии Исломии Эрон]] мебошад.

== Ташкилот ==
Академия аз президенти кишвар ҳамчун роҳбари академия, маҷлиси умумӣ, президенти академия (ҳоло Эраҷ Фазел), ноиби президент оид ба таҳқиқот (ҳоло [[Ризо Маликзода]]), шӯрои илмӣ ва котиб иборат аст. Академия маҷаллаи илмии баррасишавандаи ''Archives of Iranian Medicine''-ро нашр мекунад.&lt;ref&gt;''[http://www.ams.ac.ir Archives of Iranian Medicine]''&lt;/ref&gt;

== Ҳадафҳо ==
Аз ҷумла ҳадафҳои асосии Академияи илмҳои тиббии Эрон рушди илмҳо ва техникаи тиббӣ, таҳкими рӯҳияи таҳқиқот, ба даст овардани истиқлолияти илмӣ ва фарҳангӣ, баланд бардоштани сатҳи илмҳои тиббии миллӣ, дастрасӣ ба навтарин дастовардҳо ва навоварӣ дар соҳаи илмҳои тиббӣ тавассути кӯшишҳои дастаҷамъона ва ҳавасмандгардонии олимон ва муҳаққиқон мебошанд.

== Аъзоён ==
Академия се навъи аъзо дорад: доимӣ, вобаста ва фахрӣ.
== Вазифаҳои Академия ==

Машваратдиҳӣ, таҳлили назариявӣ ва пешбинии ҳамаи масъалаҳои марбут ба тандурустӣ.
Ҳаракат ба сӯи истиқлолият дар соҳаи илм ва фарҳанг.
Рушди назария ва амалияи соҳаи тандурустӣ.
Тақвияти рӯҳияи таҳқиқотӣ бо мақсади дастрасӣ ба навтарин ва самараноктарин дастовардҳои илмӣ ва навоварӣ дар соҳаи илмҳои тиббӣ.
Мусоидат ба дастрасии ҷомеа ва ҳар як намояндаи он ба сатҳи баландтарини ҳамаи соҳаҳои тандурустӣ дар асоси равишҳои зерин: боло бурдани ахлоқи табибӣ, баланд бардоштани сатҳи фарҳангии аҳолии маҳаллӣ, муносибати одилона, нигаронидашавӣ ба инсони солим дар раванди пешрафт, эҳтиром ва намунаи шахсӣ, принсипҳои исломӣ ва ташаккули фарҳанги зарурӣ.
Иштирок дар ҳифз ва беҳбудии ҳамаҷонибаи саломатии ҷисмонӣ, равонӣ, иҷтимоӣ ва маънавӣ.
Ҳифзи мероси фарҳангӣ ва тамаддунии эрону мусалмонӣ дар соҳаи илмҳои тиббӣ.
Рушд ва тарғиби мафҳумҳои фалсафа, ахлоқ ва ҳуқуқи исломӣ, ки ба соҳаи тиб ва тандурустӣ марбутанд&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot;&gt;[http://www.ams.ac.ir/ Официальный сайт Академии медицинских наук Исламской Республики Иран] {{Wayback|url=http://www.ams.ac.ir/ |date=20071215020223 }}{{ref|fa}}&lt;/ref&gt;.

== Президенти Академия ==
Президенти Академия аз миёни аъзои ҳақиқии он ба муҳлати чор сол бо пешниҳоди президенти кишвар ва бо тасдиқи Шӯрои олии инқилоби фарҳангӣ интихоб мешавад. Иваз намудани президенти интихобшуда дар ҳолатҳои гуногун, масалан, марг, барканорӣ ё истеъфо то анҷоми муҳлати ваколат тибқи ҳамон тартиб сурат мегирад.

Президенти Академияи илмҳои тиббии Ҷумҳурии Исломии Эрон аз оғози фаъолияти он дар тӯли 19 сол Ирадж Фазел буд. 9 декабри соли 2009 бо пешниҳоди Маҳмуди Аҳмадинажод ва баъди тасдиқи Шӯрои олии инқилоби фарҳангӣ ин вазифа ба Алӣ-Ризо Маранди дода шуд.

== Роҳбарии Академия ==

[[Президенти Ирон|Президенти ҶИЭ]], раис
Шӯрои парасторон
Маҷлиси умумӣ
Президенти Академия
Шӯрои илмӣ
Котиби илмӣ
Муовини илм

== Таркиби Шӯрои парасторон ==

Муовини якуми президенти ҶИЭ (раиси Шӯро)
Вазири илм, таҳқиқот ва технология
Вазири тандурустӣ ва таълими тиббӣ
Котиби Шӯрои олии инқилоби фарҳангӣ
Вазири фарҳанг ва иршоди исломӣ
Муовини президенти ҶИЭ оид ба илм ва технология
Раиси Бунёди миллии элитаҳо
Роҳбарони академияҳо
Ду олими бонуфуз бо пешниҳоди президенти Академия
Намояндаи низоми таълими динӣ, ки бо ҳуқуқ ва ахлоқи соҳаи тиб ошно аст ва аз ҷониби Шӯрои олии инқилоби фарҳангӣ интихоб мешавад

== Аъзои ҳақиқии Академия ==
Академия аз аъзои ҳақиқӣ, аъзои вобаста ва аъзои ифтихорӣ иборат аст: онҳо пас аз тасдиқ дар Маҷлиси умумӣ тибқи фармони президенти Академия ва бо пешниҳоди ӯ ё пешниҳоди ҳадди ақал панҷ узви Маҷлиси умумӣ ба ҳайати Академия қабул карда мешаванд. Аъзои ҳақиқӣ ва ифтихорӣ дар Академия ба таври умрбод боқӣ мемонанд.

Аъзои ҳақиқии Академия бояд эронӣ буда, ӯҳдадор ба риояи қонунҳои Ҷумҳурии Исломии Эрон бошанд. Илова бар ин, онҳо бояд ҳадди ақал дорои унвони профессори экстраординарӣ бошанд ё вазифаи роҳбари самти илмиро ишғол намоянд.

Ба олимони барҷастаи хориҷӣ, ки ба ҳайси аъзои ифтихорӣ ба Академия пазируфта мешаванд, ҳеҷ гуна ӯҳдадориҳо гузошта намешавад: интихоби онҳо нишонаи эҳтиром ба дастовардҳои илмии онҳо мебошад. Аъзои вобаста ба муҳлати 4 сол интихоб карда мешаванд. Академия маҷаллаи семоҳа нашр мекунад ва нашриёти худро дорад, мунтазам конгрессу семинарҳо баргузор менамояд ва ба муҳаққиқони барҷаста дар соҳаи тиб мукофот медиҳад.

== Гурӯҳҳои илмии Академия ==
— Гурӯҳи илмӣ оид ба таълим

— Гурӯҳи илмӣ оид ба масъалаҳои назариявӣ ва пешгӯӣ

— Гурӯҳи илмӣ оид ба клиника

— Гурӯҳи илмӣ оид ба тандурустӣ ва ғизо

— Гурӯҳи илмӣ оид ба тибби бунёдӣ

— Гурӯҳи илмӣ оид ба масъалаҳои парамедицин

— Гурӯҳи илмӣ-таҳқиқотӣ

— Гурӯҳи илмӣ оид ба фалсафа, тибби исломӣ ва анъанавӣ

— Гурӯҳи илмӣ оид ба фармацевтика

— Гурӯҳи илмӣ оид ба стоматология

— Гурӯҳи илмӣ оид ба саломатии иҷтимоӣ

— Гурӯҳи илмӣ оид ба саломатии занон

— Гурӯҳи илмӣ оид ба саломатии маънавӣ

— Гурӯҳи илмӣ оид ба фалсафа ва ахлоқи тиббӣ

— Гурӯҳи илмӣ «Қуръон, хешовандон ва саломатӣ»

— Гурӯҳи илмӣ оид ба ҳамкории байналмилалӣ

— Гурӯҳи илмӣ оид ба саломатии равонӣ

— Гурӯҳи илмӣ оид ба таҳкими саломатӣ&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot; /&gt;.
== Нигаред инчунин ==

*[[Тандурустӣ дар Эрон]]
*[[Таҳсилоти олӣ дар Эрон]]
*[[Илм ва технология дар Эрон]]

== Манбаъҳо ==
{{Reflist}}

== Пайвандҳои беруна ==

{{Official website|http://www.ams.ac.ir/}}

{{Authority control}}
[[Category:Академияҳои миллӣ]]
[[Гурӯҳ:Илм дар Эрон]]</text>
      <sha1>rv4u5tp6knzl25m9ojuc7fvzh34yib5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Алиризо Марандӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331746</id>
    <revision>
      <id>1474238</id>
      <timestamp>2026-05-30T05:13:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Short description|Сиёсатмадори эронӣ}} {{Олим | honorific_prefix = [[Саййид]] | name = Alireza Marandi | honorific_suffix = | native_name = {{No bold|{{Script/Nastaliq|علیرضا مرندی}}}} | native_name_lang = fa | image = Alireza Marandi December 2016.jpg | image_size = 220px | order = [[Парлумони Эрон|Аъзои Парлумони Эрон]] | term_start = 28 May 2008 | term_end = 27 May 2016 | majority = 709,391 (30....</comment>
      <origin>1474238</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6910" sha1="empy7s1xjxj0o0d2heafigfxryy2bp2" xml:space="preserve">{{Short description|Сиёсатмадори эронӣ}}
{{Олим
| honorific_prefix = [[Саййид]]
| name = Alireza Marandi
| honorific_suffix =
| native_name = {{No bold|{{Script/Nastaliq|علیرضا مرندی}}}}
| native_name_lang = fa
| image = Alireza Marandi December 2016.jpg
| image_size = 220px
| order = [[Парлумони Эрон|Аъзои Парлумони Эрон]]
| term_start = 28 May 2008
| term_end = 27 May 2016
| majority = 709,391 (30.38%)
| constituency = [[Теҳрон, Рай, Шемиранот ва Эсламшаҳр (ҳавзаи интихоботӣ)|Теҳрон, Рай, Шемиранот ва Эсламшаҳр]]
| title2 = [[Вазорати тандурустӣ ва таълими тиббӣ (Эрон)|Вазири тандурустӣ ва таълими тиббӣ]]
| term_start2 = 16 August 1993
| term_end2 = 20 August 1997
| president2 = [[Акбар Ҳошимии Рафсанҷонӣ]]
| predecessor2 = [[Реза Малекзода]]
| successor2 = [[Муҳаммад Фарҳодӣ]]
| title3 =
| term_start3 = 20 August 1984
| term_end3 = 29 August 1989&lt;br /&gt;{{small|Acting: 16–20 August 1984}}
| president3 = [[Алӣ Хоманаӣ]]
| prime_minister3 = [[Мир-Ҳусейн Мусавӣ]]
| predecessor3 = [[Ҳодӣ Манафӣ]]
| successor3 = [[Ирадж Фазел]]
| birth_date = {{birth date and age|1939|12|3|df=y}}
| birth_place = [[Исфаҳон]], [[Давлати императории Эрон|Эрон]]
| party = [[Ҷабҳаи Халқии Нерӯҳои Инқилоби Исломӣ|PFIRF]]
| children = [[Муҳаммад Маранди]]&lt;br&gt;Саййеда Сусан Маранди&lt;br&gt;Саййеда Сепиде Маранди
| alma_mater = [[Донишгоҳи Теҳрон]]&lt;br/&gt;[[Донишгоҳи Вирҷиния]]
}}

'''Алиризо Марандӣ''' ({{lang|fa|علیرضا مرندی}}; таваллуд 1939) сиёсатмадори эронӣ, [[табиб]] ва профессори педиатрия ва неонатология дар Донишгоҳи Шаҳид Беҳештӣ мебошад. Ӯ ҳамчунин пештар дар [[Донишгоҳи давлатии Райт]] ба ҳайси дотсент фаъолият кардааст, пеш аз бозгашт ба Эрон дар давраи Инқилоби исломии Эрон.

Марандӣ вазири собиқи ду давраии тандурустӣ (ва таълими тиббӣ) дар давраи сарвазирии [[Мир Ҳусейн Мусавӣ]] ва дар давраи дуввуми раёсати [[Акбар Ҳошимии Рафсанҷонӣ]] буд. Дар давраи нуҳсолаи вазирии ӯ таълими тиббӣ бо хизматрасонии тандурустӣ якҷо карда шуд. Дар ҳар яке аз 29 вилоят як Донишгоҳи илмҳои тиббӣ таъсис ёфт, ки кишварро дар соҳаи тандурустӣ ва захираҳои инсонӣ худкифо гардонд. Илова бар вазифаи вазирӣ, доктор Маранди инчунин муовини вазир ва мушовири вазири тандурустӣ низ буд.

Марандӣ раиси Ҷамъияти эронии неонатологҳо; Шӯрои мудирони Ҷамъияти тарғиби ширмодарӣ дар Ҷумҳурии Исломии Эрон; ва Кумитаи миллии коҳиши марг ва бемориҳои перинаталӣ мебошад. Ӯ инчунин гирандаи ҷоизаи СММ оид ба аҳолӣ (1999)&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20121103223432/http://www.unfpa.org/public/cache/offonce/home/about/popaward/pid/4641 Award Laureates]&lt;/ref&gt; ва ҷоизаи Шушаи Созмони Ҷаҳонии Тандурустӣ (2000)&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20040927151922/http://www.who.int/governance/awards/shousha/shousha_winners/en/index.html Recipients of the Dr A.T. Shousha Foundation Prize]&lt;/ref&gt; мебошад. Ӯ дар айни ҳол яке аз комиссарони Комиссияи омилҳои иҷтимоии саломатии [[Созмони ҷаҳонии тандурустӣ|Созмони Ҷаҳонии Тандурустӣ]] (СҶТ) мебошад&lt;ref&gt;[https://web.archive.org/web/20090726192357/http://www.who.int/social_determinants/thecommission/marandi/en/index.html Social determinants of health]&lt;/ref&gt; ва мутахассиси эътирофшуда дар соҳаи саломатии кӯдакон ва навзодон мебошад.

Яке аз саҳмҳои асосии ӯ барномаи хеле муваффақи миллии эмгузаронӣ (аз ҷумла барномаи барҳам додани [[полиомиелит|фалаҷи кӯдакона]] дар Эрон), коҳиши назарраси сатҳи марг ва бемории кӯдакон, инчунин ташкили яке аз муваффақтарин барномаҳои назорати таваллуд дар ҷаҳон буд.&lt;ref&gt;[https://www.jove.com/author/Alireza_Marandi?language=Turkish/ &quot;Role of National Immunization...&quot;], ''Alireza Marandi'', April 2010. Retrieved on 05 Jan 2018.&lt;/ref&gt;

Марандӣ дар интихоботи парлумонии Эрон дар соли 2008 аз Теҳрон ба ҳайси вакили парлумон интихоб гардид. Тақрибан 1 700 номзад аз ҷониби Шӯрои нигаҳбонӣ барои номзад шудан маҳрум карда шуданд.

Раҳбари олии Эрон аз ҷумлаи бемороне мебошад, ки ӯ дар амалияи хусусии тиббии худ ба онҳо хизмат расонидааст.&lt;ref&gt;{{cite news |last1=Aleaziz |first1=Hamed |title=Marandi takes on the Media |url=https://www.pbs.org/wgbh/pages/frontline/tehranbureau/2010/02/marandi-takes-on-the-media.html |accessdate=11 May 2020 |agency=Tehran Bureau |publisher=Public Broadcasting Service |date=10 February 2010}}&lt;/ref&gt; Ӯ падари [[Муҳаммад Марандӣ]] мебошад.

== References ==
{{Portal|Biography}}
{{Reflist}}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
! Пеш аз ӯ
! Мавқеъ
! Баъд аз ӯ
|-
| [[Муҳаммад Тағии Раҳбар]]
| Аъзои калонсолтарини Парлумони Эрон (9th term)
| [[Абдулризо Ҳошимзод]]
|}

{{DEFAULTSORT:Marandi, Alireza}}
[[гурӯҳ: Вазирони ҳукумати Эрон]]
[[гурӯҳ: Табибони кӯдакони эронӣ]]
[[гурӯҳ: Устодони Донишгоҳи давлатии Райт]]
[[гурӯҳ: Зодагони соли 1939]]
[[гурӯҳ: Мардуми Исфаҳон]]
{{bio-stub}}</text>
      <sha1>empy7s1xjxj0o0d2heafigfxryy2bp2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мақбараи шоирон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331747</id>
    <revision>
      <id>1474239</id>
      <timestamp>2026-05-30T05:19:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Ёдмон}} '''Мақбараи шоирон''' ('''Оромгоҳи Сурхоб''') — яке аз қабристонҳои таърихии [[Табрез]] буда, дар маҳаллаи Сурхоб ҷойгир аст. Мақбараи шоирон айни замон дар атрофи Ҳайдар Текия дар чорроҳаи кӯчаҳои Тиқо-ал-Ислом ва Ориф, дар тарафи шарқии мақбараи Сайид Ҳам...</comment>
      <origin>1474239</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4633" sha1="9ma5p6d9ea8kmc6v65cwlv8619jfhmp" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
'''Мақбараи шоирон''' ('''Оромгоҳи Сурхоб''') — яке аз қабристонҳои таърихии [[Табрез]] буда, дар маҳаллаи Сурхоб ҷойгир аст. Мақбараи шоирон айни замон дар атрофи Ҳайдар Текия дар чорроҳаи кӯчаҳои Тиқо-ал-Ислом ва Ориф, дар тарафи шарқии мақбараи Сайид Ҳамза ва мақбараҳои Қоим Мақом ва Мулобошӣ ҷойгир аст. [1] [2] Ин [[ёдгорӣ]] ۱۸ اسفند ۱۳۸۷ бо рақами бақайдгирии 25191 ҳамчун яке аз [[ёдгориҳои миллии Эрон]] сабти ном шудааст [3]

Дар гузашта, Мақбараи шоирон инчунин бо исми, мақбараи Қозиён ва оромгоҳи Сурхоб номида мешуд; аммо бо гузашти вақт ва муҳимтар аз ҳама, офатҳои табиӣ, аз қабили [[обхезӣ]] ва [[заминларз]]а намуди зоҳирии онро хароб кардаанд. [1]
== Таърих ==
Номи ин қабристон дар асарҳои хаттии пеш аз асри 8-и ҳиҷрӣ зикр нашудааст. Дар китоби &quot;Лубоб-ул-Ибоб&quot;, ки [[Муҳаммад Авфӣ]] дар соли 618-и ҳиҷрӣ навиштааст ва тарҷумаи ҳоли шоирони асри 6-и ҳиҷрӣ - ба монанди [[Хоқонӣ]] ва [[Форобӣ]] - ки дар Мақбарат-аш-Шуъаро дафн шудаанд, зикр шудааст, ин макон зикр нашудааст. Қадимтарин зикр дар бораи ин қабристон дар китоби &quot;Нузҳат-ул-Қулуб&quot;, ки аз ҷониби Ҳамдуллоҳ Мустофиӣ дар соли 740-и ҳиҷрӣ навишта шудааст, мавҷуд аст; Мақбарат-аш-Шуъаро инчунин дар &quot;Таърихи Ғозида-ул-Мустафӣ&quot;, ки дар соли 730-и ҳиҷрӣ навишта шудааст, зикр шудааст. [1] Аз сабаби тарк кардани мақбараи Шоирон пас аз заминларзаҳои солҳои 1193 ва 1194 ҳиҷрӣ ва азбаски бисёре аз шоирон ва орифони бузург дар ин қабристон дафн карда шуданд, дар моҳи сентябри соли 1350 ҳиҷрӣ озмуне барои тарҳрезии ёдгорӣ дар мақбараи Шоирон аз ҷониби рӯзномаҳои Этелат ва Кайҳон ва маҷаллаи Яғма баргузор шуд. Пас аз якчанд пешниҳод, &quot; Ғулом Ризо Фарзон Меҳр&quot; интихоб шуд ва сохтмони ёдгорӣ оғоз ёфт. Ин ёдгорӣ ҳоло рамзи мақбараи Шоирон ва яке аз рамзҳои шаҳри [[Табрез]] ҳисобида мешавад. [2]
== Дафн кардашудагон ==
800 сол пеш, аз Ҳаким [[Асадии Тусӣ]] то [[Шаҳриёр]], беш аз 400 шоири машҳур, ориф ва мардони гиромӣ аз [[Эрон]] ва минтақа, яке паси дигаре, дар ин ҷо дафн шудаанд.
Аз ҷумлаи машҳуртарин шахсоне, ки дар Мақбараи шоирон дафн шудаанд, инҳоянд: [1] [2] [3]

* [[Асадии Тӯсӣ]]
* [[Хоқонии Шервонӣ]]
* [[Зулфиқори Шервонӣ]]
* Азизхон Макрӣ
* [[Ашҳарии Нишопурӣ]]
* [[Шикебии Табризӣ]]
* Шамсуддин Сеҷосӣ
* [[Зоҳир Фарёбӣ]]
* [[Тари Табрезӣ]]
* Салмон Савҷӣ
* [[Забони Шерозӣ]]
* Мани Широзӣ
* [[Муҷируддини Байлақонӣ]]
* [[Мағрибии Табрезӣ]]
* [[Ҳамоми Табрезӣ]]
* [[Анвари Абивардӣ]]
* Мирзо Исо Қоим-и Муқам
* Сиқо-ул-Ислом Табрезӣ
* Муҳаммад Ҳусейн Беҳҷат Табрезӣ (Шаҳриёр)
* Меҳдии Рошанзамир
* Мирзо Тоҳир, хаттототи табрезӣ
* Маҳмуд Падидаҳ
* Маҳмуд Малмасӣ
* Сайид Юсуф Наҷмӣ
* Алӣ Ҳарирчӣ
* Долатободии Азиз
* Ҷавод Азар
* Асғар Фардӣ
* Алӣ Назми Табризӣ
*</text>
      <sha1>9ma5p6d9ea8kmc6v65cwlv8619jfhmp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474241</id>
      <parentid>1474239</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T05:24:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Дафн кардашудагон */ илова</comment>
      <origin>1474241</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5003" sha1="1qkb4xlszuinnx53rxjlza6fugq2ixn" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
'''Мақбараи шоирон''' ('''Оромгоҳи Сурхоб''') — яке аз қабристонҳои таърихии [[Табрез]] буда, дар маҳаллаи Сурхоб ҷойгир аст. Мақбараи шоирон айни замон дар атрофи Ҳайдар Текия дар чорроҳаи кӯчаҳои Тиқо-ал-Ислом ва Ориф, дар тарафи шарқии мақбараи Сайид Ҳамза ва мақбараҳои Қоим Мақом ва Мулобошӣ ҷойгир аст. [1] [2] Ин [[ёдгорӣ]] ۱۸ اسفند ۱۳۸۷ бо рақами бақайдгирии 25191 ҳамчун яке аз [[ёдгориҳои миллии Эрон]] сабти ном шудааст [3]

Дар гузашта, Мақбараи шоирон инчунин бо исми, мақбараи Қозиён ва оромгоҳи Сурхоб номида мешуд; аммо бо гузашти вақт ва муҳимтар аз ҳама, офатҳои табиӣ, аз қабили [[обхезӣ]] ва [[заминларз]]а намуди зоҳирии онро хароб кардаанд. [1]
== Таърих ==
Номи ин қабристон дар асарҳои хаттии пеш аз асри 8-и ҳиҷрӣ зикр нашудааст. Дар китоби &quot;Лубоб-ул-Ибоб&quot;, ки [[Муҳаммад Авфӣ]] дар соли 618-и ҳиҷрӣ навиштааст ва тарҷумаи ҳоли шоирони асри 6-и ҳиҷрӣ - ба монанди [[Хоқонӣ]] ва [[Форобӣ]] - ки дар Мақбарат-аш-Шуъаро дафн шудаанд, зикр шудааст, ин макон зикр нашудааст. Қадимтарин зикр дар бораи ин қабристон дар китоби &quot;Нузҳат-ул-Қулуб&quot;, ки аз ҷониби Ҳамдуллоҳ Мустофиӣ дар соли 740-и ҳиҷрӣ навишта шудааст, мавҷуд аст; Мақбарат-аш-Шуъаро инчунин дар &quot;Таърихи Ғозида-ул-Мустафӣ&quot;, ки дар соли 730-и ҳиҷрӣ навишта шудааст, зикр шудааст. [1] Аз сабаби тарк кардани мақбараи Шоирон пас аз заминларзаҳои солҳои 1193 ва 1194 ҳиҷрӣ ва азбаски бисёре аз шоирон ва орифони бузург дар ин қабристон дафн карда шуданд, дар моҳи сентябри соли 1350 ҳиҷрӣ озмуне барои тарҳрезии ёдгорӣ дар мақбараи Шоирон аз ҷониби рӯзномаҳои Этелат ва Кайҳон ва маҷаллаи Яғма баргузор шуд. Пас аз якчанд пешниҳод, &quot; Ғулом Ризо Фарзон Меҳр&quot; интихоб шуд ва сохтмони ёдгорӣ оғоз ёфт. Ин ёдгорӣ ҳоло рамзи мақбараи Шоирон ва яке аз рамзҳои шаҳри [[Табрез]] ҳисобида мешавад. [2]
== Дафн кардашудагон ==
800 сол пеш, аз Ҳаким [[Асадии Тусӣ]] то [[Шаҳриёр]], беш аз 400 шоири машҳур, ориф ва мардони гиромӣ аз [[Эрон]] ва минтақа, яке паси дигаре, дар ин ҷо дафн шудаанд.
Аз ҷумлаи машҳуртарин шахсоне, ки дар Мақбараи шоирон дафн шудаанд, инҳоянд: [1] [2] [3]

* [[Асадии Тӯсӣ]]
* [[Хоқонии Шервонӣ]]
* [[Зулфиқори Шервонӣ]]
* Азизхон Макрӣ
* [[Ашҳарии Нишопурӣ]]
* [[Шикебии Табризӣ]]
* Шамсуддин Сеҷосӣ
* [[Зоҳир Фарёбӣ]]
* [[Тари Табрезӣ]]
* Салмон Савҷӣ
* [[Забони Шерозӣ]]
* Мани Широзӣ
* [[Муҷируддини Байлақонӣ]]
* [[Мағрибии Табрезӣ]]
* [[Ҳамоми Табрезӣ]]
* [[Анвари Абивардӣ]]
* Мирзо Исо Қоим-и Муқам
* Сиқо-ул-Ислом Табрезӣ
* Муҳаммад Ҳусейн Беҳҷат Табрезӣ (Шаҳриёр)
* Меҳдии Рошанзамир
* Мирзо Тоҳир, хаттототи табрезӣ
* Маҳмуд Падидаҳ
* Маҳмуд Малмасӣ
* Сайид Юсуф Наҷмӣ
* Алӣ Ҳарирчӣ
* Долатободии Азиз
* Ҷавод Азар
* Асғар Фардӣ
* Алӣ Назми Табризӣ
*
== Нигораҳо ==
&lt;gallery widths=&quot;240px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
Акс:Maqbaratoshoara 4.JPG
Акс:LostFile JPG 9296960.jpg
Акс:Maqbaratoshoara.JPG
Акс:Poets Mausoleum Tabriz.JPG
Акс:Tabriz, Iran 2013 (31) (15002673356).jpg
&lt;/gallery&gt;
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]</text>
      <sha1>1qkb4xlszuinnx53rxjlza6fugq2ixn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474242</id>
      <parentid>1474241</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T05:25:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Нигораҳо */</comment>
      <origin>1474242</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5013" sha1="iajwj8q90dpyqhcx6ia6zffkv3nq4z2" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
'''Мақбараи шоирон''' ('''Оромгоҳи Сурхоб''') — яке аз қабристонҳои таърихии [[Табрез]] буда, дар маҳаллаи Сурхоб ҷойгир аст. Мақбараи шоирон айни замон дар атрофи Ҳайдар Текия дар чорроҳаи кӯчаҳои Тиқо-ал-Ислом ва Ориф, дар тарафи шарқии мақбараи Сайид Ҳамза ва мақбараҳои Қоим Мақом ва Мулобошӣ ҷойгир аст. [1] [2] Ин [[ёдгорӣ]] ۱۸ اسفند ۱۳۸۷ бо рақами бақайдгирии 25191 ҳамчун яке аз [[ёдгориҳои миллии Эрон]] сабти ном шудааст [3]

Дар гузашта, Мақбараи шоирон инчунин бо исми, мақбараи Қозиён ва оромгоҳи Сурхоб номида мешуд; аммо бо гузашти вақт ва муҳимтар аз ҳама, офатҳои табиӣ, аз қабили [[обхезӣ]] ва [[заминларз]]а намуди зоҳирии онро хароб кардаанд. [1]
== Таърих ==
Номи ин қабристон дар асарҳои хаттии пеш аз асри 8-и ҳиҷрӣ зикр нашудааст. Дар китоби &quot;Лубоб-ул-Ибоб&quot;, ки [[Муҳаммад Авфӣ]] дар соли 618-и ҳиҷрӣ навиштааст ва тарҷумаи ҳоли шоирони асри 6-и ҳиҷрӣ - ба монанди [[Хоқонӣ]] ва [[Форобӣ]] - ки дар Мақбарат-аш-Шуъаро дафн шудаанд, зикр шудааст, ин макон зикр нашудааст. Қадимтарин зикр дар бораи ин қабристон дар китоби &quot;Нузҳат-ул-Қулуб&quot;, ки аз ҷониби Ҳамдуллоҳ Мустофиӣ дар соли 740-и ҳиҷрӣ навишта шудааст, мавҷуд аст; Мақбарат-аш-Шуъаро инчунин дар &quot;Таърихи Ғозида-ул-Мустафӣ&quot;, ки дар соли 730-и ҳиҷрӣ навишта шудааст, зикр шудааст. [1] Аз сабаби тарк кардани мақбараи Шоирон пас аз заминларзаҳои солҳои 1193 ва 1194 ҳиҷрӣ ва азбаски бисёре аз шоирон ва орифони бузург дар ин қабристон дафн карда шуданд, дар моҳи сентябри соли 1350 ҳиҷрӣ озмуне барои тарҳрезии ёдгорӣ дар мақбараи Шоирон аз ҷониби рӯзномаҳои Этелат ва Кайҳон ва маҷаллаи Яғма баргузор шуд. Пас аз якчанд пешниҳод, &quot; Ғулом Ризо Фарзон Меҳр&quot; интихоб шуд ва сохтмони ёдгорӣ оғоз ёфт. Ин ёдгорӣ ҳоло рамзи мақбараи Шоирон ва яке аз рамзҳои шаҳри [[Табрез]] ҳисобида мешавад. [2]
== Дафн кардашудагон ==
800 сол пеш, аз Ҳаким [[Асадии Тусӣ]] то [[Шаҳриёр]], беш аз 400 шоири машҳур, ориф ва мардони гиромӣ аз [[Эрон]] ва минтақа, яке паси дигаре, дар ин ҷо дафн шудаанд.
Аз ҷумлаи машҳуртарин шахсоне, ки дар Мақбараи шоирон дафн шудаанд, инҳоянд: [1] [2] [3]

* [[Асадии Тӯсӣ]]
* [[Хоқонии Шервонӣ]]
* [[Зулфиқори Шервонӣ]]
* Азизхон Макрӣ
* [[Ашҳарии Нишопурӣ]]
* [[Шикебии Табризӣ]]
* Шамсуддин Сеҷосӣ
* [[Зоҳир Фарёбӣ]]
* [[Тари Табрезӣ]]
* Салмон Савҷӣ
* [[Забони Шерозӣ]]
* Мани Широзӣ
* [[Муҷируддини Байлақонӣ]]
* [[Мағрибии Табрезӣ]]
* [[Ҳамоми Табрезӣ]]
* [[Анвари Абивардӣ]]
* Мирзо Исо Қоим-и Муқам
* Сиқо-ул-Ислом Табрезӣ
* Муҳаммад Ҳусейн Беҳҷат Табрезӣ (Шаҳриёр)
* Меҳдии Рошанзамир
* Мирзо Тоҳир, хаттототи табрезӣ
* Маҳмуд Падидаҳ
* Маҳмуд Малмасӣ
* Сайид Юсуф Наҷмӣ
* Алӣ Ҳарирчӣ
* Долатободии Азиз
* Ҷавод Азар
* Асғар Фардӣ
* Алӣ Назми Табризӣ
*
== Нигораҳо ==
&lt;gallery widths=&quot;240px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
Акс:Maqbaratoshoara 4.JPG
Акс:LostFile JPG 9296960.jpg
Акс:Maqbaratoshoara.JPG
Акс:Poets Mausoleum Tabriz.JPG
Акс:Tabriz, Iran 2013 (31) (15002673356).jpg
&lt;/gallery&gt;
{{ПБ}}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]</text>
      <sha1>iajwj8q90dpyqhcx6ia6zffkv3nq4z2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474244</id>
      <parentid>1474242</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T05:37:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <origin>1474244</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5228" sha1="qj0mo9qp2n58wxg5agjz69m88wv73cu" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
'''Мақбараи шоирон''' ('''Оромгоҳи Сурхоб''') — яке аз қабристонҳои таърихии [[Табрез]] буда, дар маҳаллаи Сурхоб ҷойгир аст. Мақбараи шоирон айни замон дар атрофи Ҳайдар Текия дар чорроҳаи кӯчаҳои Тиқо-ал-Ислом ва Ориф, дар тарафи шарқии мақбараи Сайид Ҳамза ва мақбараҳои Қоим Мақом ва Мулобошӣ ҷойгир аст. [1] [2] Ин [[ёдгорӣ]] ۱۸ اسفند ۱۳۸۷ бо рақами бақайдгирии 25191 ҳамчун яке аз [[ёдгориҳои миллии Эрон]] сабти ном шудааст [3]

Дар гузашта, Мақбараи шоирон инчунин бо исми, мақбараи Қозиён ва оромгоҳи Сурхоб номида мешуд; аммо бо гузашти вақт ва муҳимтар аз ҳама, офатҳои табиӣ, аз қабили [[обхезӣ]] ва [[заминларз]]а намуди зоҳирии онро хароб кардаанд. [1]
== Таърих ==
Номи ин қабристон дар асарҳои хаттии пеш аз асри 8-и ҳиҷрӣ зикр нашудааст. Дар китоби &quot;Лубоб-ул-Ибоб&quot;, ки [[Муҳаммад Авфӣ]] дар соли 618-и ҳиҷрӣ навиштааст ва тарҷумаи ҳоли шоирони асри 6-и ҳиҷрӣ - ба монанди [[Хоқонӣ]] ва [[Форобӣ]] - ки дар Мақбарат-аш-Шуъаро дафн шудаанд, зикр шудааст, ин макон зикр нашудааст. Қадимтарин зикр дар бораи ин қабристон дар китоби &quot;Нузҳат-ул-Қулуб&quot;, ки аз ҷониби Ҳамдуллоҳ Мустофиӣ дар соли 740-и ҳиҷрӣ навишта шудааст, мавҷуд аст; Мақбарат-аш-Шуъаро инчунин дар &quot;Таърихи Ғозида-ул-Мустафӣ&quot;, ки дар соли 730-и ҳиҷрӣ навишта шудааст, зикр шудааст. [1] Аз сабаби тарк кардани мақбараи Шоирон пас аз заминларзаҳои солҳои 1193 ва 1194 ҳиҷрӣ ва азбаски бисёре аз шоирон ва орифони бузург дар ин қабристон дафн карда шуданд, дар моҳи сентябри соли 1350 ҳиҷрӣ озмуне барои тарҳрезии ёдгорӣ дар мақбараи Шоирон аз ҷониби рӯзномаҳои Этелат ва Кайҳон ва маҷаллаи Яғма баргузор шуд. Пас аз якчанд пешниҳод, &quot; Ғулом Ризо Фарзон Меҳр&quot; интихоб шуд ва сохтмони ёдгорӣ оғоз ёфт. Ин ёдгорӣ ҳоло рамзи мақбараи Шоирон ва яке аз рамзҳои шаҳри [[Табрез]] ҳисобида мешавад. [2]
== Дафн кардашудагон ==
800 сол пеш, аз Ҳаким [[Асадии Тусӣ]] то [[Шаҳриёр]], беш аз 400 шоири машҳур, ориф ва мардони гиромӣ аз [[Эрон]] ва минтақа, яке паси дигаре, дар ин ҷо дафн шудаанд.
Аз ҷумлаи машҳуртарин шахсоне, ки дар Мақбараи шоирон дафн шудаанд, инҳоянд: [1] [2] [3]

* [[Асадии Тӯсӣ]]
* [[Хоқонии Шервонӣ]]
* [[Зулфиқори Шервонӣ]]
* Азизхон Макрӣ
* [[Ашҳарии Нишопурӣ]]
* [[Шикебии Табризӣ]]
* Шамсуддин Сеҷосӣ
* [[Зоҳир Фарёбӣ]]
* [[Тари Табрезӣ]]
* Салмон Савҷӣ
* [[Забони Шерозӣ]]
* Мани Широзӣ
* [[Муҷируддини Байлақонӣ]]
* [[Мағрибии Табрезӣ]]
* [[Ҳамоми Табрезӣ]]
* [[Анвари Абивардӣ]]
* Мирзо Исо Қоим-и Муқам
* Сиқо-ул-Ислом Табрезӣ
* Муҳаммад Ҳусейн Беҳҷат Табрезӣ (Шаҳриёр)
* Меҳдии Рошанзамир
* Мирзо Тоҳир, хаттототи табрезӣ
* Маҳмуд Падидаҳ
* Маҳмуд Малмасӣ
* Сайид Юсуф Наҷмӣ
* Алӣ Ҳарирчӣ
* Долатободии Азиз
* Ҷавод Азар
* Асғар Фардӣ
* Алӣ Назми Табризӣ
*
== Нигораҳо ==
&lt;gallery widths=&quot;240px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
Акс:Maqbaratoshoara 4.JPG
Акс:LostFile JPG 9296960.jpg
Акс:Maqbaratoshoara.JPG
Акс:Poets Mausoleum Tabriz.JPG
Акс:Tabriz, Iran 2013 (31) (15002673356).jpg
&lt;/gallery&gt;
{{ПБ}}
== Нигаред низ ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Shariyar_tomb.jpg.| Намоиш аз қабри Шаҳриёр, охирин шоири дафншуда дар мақбараи Шоирон.]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]</text>
      <sha1>qj0mo9qp2n58wxg5agjz69m88wv73cu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474246</id>
      <parentid>1474244</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T05:58:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>таҳрир</comment>
      <origin>1474246</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6545" sha1="maxqemblloj2kvdxpu2ty9ob28e973b" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
'''Мақбараи шоирон''' ('''Оромгоҳи Сурхоб''') — яке аз қабристонҳои таърихии [[Табрез]] буда, дар маҳаллаи Сурхоб ҷойгир аст. Мақбараи шоирон айни замон дар атрофи Ҳайдар Текия дар чорроҳаи кӯчаҳои Тиқо-ал-Ислом ва Ориф, дар тарафи шарқии мақбараи Сайид Ҳамза ва мақбараҳои Қоим Мақом ва Мулобошӣ ҷойгир аст. &lt;ref&gt;{{http://www.tabrizu.ac.ir/show.asp?id=3 | عنوان = شهر تبریز | نویسنده = | تاریخ بازدید = ۱۵ اوت ۲۰۰۹ | تاریخ = | ناشر = دانشگاه تبریز | صفحه = | زبان = فارسی | archiveurl = https://web.archive.org/web/20080910082953/http://www2.tabrizu.ac.ir/show.asp?id=3 | archivedate = ۱۰ سپتامبر ۲۰۰۸ | dead-url = yes}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;تبریز در گذر تاریخ ۱۳۷۴، ص ۲۵۲ (=صفحات کتاب)&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{http://iranshahrpedia.com/static/view/page/cultural-heritage-reports |عنوان=دانشنامهٔ تاریخ معماری و شهرسازی ایران‌شهر |https://web.archive.org/web/20191006234339/http://iranshahrpedia.com/docs/Asar-e%20Sabti%20(Up%20to%2026666)%20(Version%2090%2008%2029).zip |تاریخ بایگانی=۶ اکتبر ۲۰۱۹|ناشر=وزارت راه و شهرسازی |تاریخ بازدید=۱۰ اکتبر ۲۰۱۹ |پیوند مرده=خیر}}&lt;/ref&gt; 
Ин [[ёдгорӣ]] ۱۸ اسفند ۱۳۸۷ бо рақами бақайдгирии 25191 ҳамчун яке аз [[ёдгориҳои миллии Эрон]] сабти ном шудааст.

Дар гузашта, Мақбараи шоирон инчунин бо исми, мақбараи Қозиён ва оромгоҳи Сурхоб номида мешуд; аммо бо гузашти вақт ва муҳимтар аз ҳама, офатҳои табиӣ, аз қабили [[обхезӣ]] ва [[заминларз]]а намуди зоҳирии онро хароб кардаанд. 
== Таърих ==
Номи ин қабристон дар асарҳои хаттии пеш аз асри 8-и ҳиҷрӣ зикр нашудааст. Дар китоби &quot;Лубоб-ул-Ибоб&quot;, ки [[Муҳаммад Авфӣ]] дар соли 618-и ҳиҷрӣ навиштааст ва тарҷумаи ҳоли шоирони асри 6-и ҳиҷрӣ - ба монанди [[Хоқонӣ]] ва [[Форобӣ]] - ки дар Мақбарат-аш-Шуъаро дафн шудаанд, зикр шудааст, ин макон зикр нашудааст. Қадимтарин зикр дар бораи ин қабристон дар китоби &quot;Нузҳат-ул-Қулуб&quot;, ки аз ҷониби Ҳамдуллоҳ Мустофиӣ дар соли 740-и ҳиҷрӣ навишта шудааст, мавҷуд аст; Мақбарат-аш-Шуъаро инчунин дар &quot;Таърихи Ғозида-ул-Мустафӣ&quot;, ки дар соли 730-и ҳиҷрӣ навишта шудааст, зикр шудааст. [1] Аз сабаби тарк кардани мақбараи Шоирон пас аз заминларзаҳои солҳои 1193 ва 1194 ҳиҷрӣ ва азбаски бисёре аз шоирон ва орифони бузург дар ин қабристон дафн карда шуданд, дар моҳи сентябри соли 1350 ҳиҷрӣ озмуне барои тарҳрезии ёдгорӣ дар мақбараи Шоирон аз ҷониби рӯзномаҳои Этелат ва Кайҳон ва маҷаллаи Яғма баргузор шуд. Пас аз якчанд пешниҳод, &quot; Ғулом Ризо Фарзон Меҳр&quot; интихоб шуд ва сохтмони ёдгорӣ оғоз ёфт. Ин ёдгорӣ ҳоло рамзи мақбараи Шоирон ва яке аз рамзҳои шаҳри [[Табрез]] ҳисобида мешавад. &lt;ref&gt;{{http://www.rasekhoon.net/Article/Show-8864.aspx |عنوان=پورتال راسخون، نبود شهر در آفاق، خوش‌تر از تبریز. |بازبینی=۲۲ مارس ۲۰۰۹ |archive-date=۳ اکتبر ۲۰۲۱ |archive-url=https://web.archive.org/web/20211003084313/http://www.rasekhoon.net/Article/Show-8864.aspx |dead-url=yes}}&lt;/ref&gt;

== Дафн кардашудагон ==
800 сол пеш, аз Ҳаким [[Асадии Тусӣ]] то [[Шаҳриёр]], беш аз 400 шоири машҳур, ориф ва мардони гиромӣ аз [[Эрон]] ва минтақа, яке паси дигаре, дар ин ҷо дафн шудаанд.
Аз ҷумлаи машҳуртарин шахсоне, ки дар Мақбараи шоирон дафн шудаанд, инҳоянд: 

* [[Асадии Тӯсӣ]]
* [[Хоқонии Шервонӣ]]
* [[Зулфиқори Шервонӣ]]
* Азизхон Макрӣ
* [[Ашҳарии Нишопурӣ]]
* [[Шикебии Табризӣ]]
* Шамсуддин Сеҷосӣ
* [[Зоҳир Фарёбӣ]]
* [[Тари Табрезӣ]]
* Салмон Савҷӣ
* [[Забони Шерозӣ]]
* Мани Широзӣ
* [[Муҷируддини Байлақонӣ]]
* [[Мағрибии Табрезӣ]]
* [[Ҳамоми Табрезӣ]]
* [[Анвари Абивардӣ]]
* Мирзо Исо Қоим-и Муқам
* Сиқо-ул-Ислом Табрезӣ
* Муҳаммад Ҳусейн Беҳҷат Табрезӣ (Шаҳриёр)
* Меҳдии Рошанзамир
* Мирзо Тоҳир, хаттототи табрезӣ
* Маҳмуд Падидаҳ
* Маҳмуд Малмасӣ
* Сайид Юсуф Наҷмӣ
* Алӣ Ҳарирчӣ
* Долатободии Азиз
* Ҷавод Азар
* Асғар Фардӣ
* Алӣ Назми Табризӣ
*
== Нигораҳо ==
&lt;gallery widths=&quot;240px&quot; heights=&quot;200px&quot;&gt;
Акс:Maqbaratoshoara 4.JPG
Акс:LostFile JPG 9296960.jpg
Акс:Maqbaratoshoara.JPG
Акс:Poets Mausoleum Tabriz.JPG
Акс:Tabriz, Iran 2013 (31) (15002673356).jpg
&lt;/gallery&gt;
{{ПБ}}
== Нигаред низ ==
* [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Shariyar_tomb.jpg.| Намоиш аз қабри Шаҳриёр, охирин шоири дафншуда дар мақбараи Шоирон.]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]</text>
      <sha1>maxqemblloj2kvdxpu2ty9ob28e973b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Маъсума Обод</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331748</id>
    <revision>
      <id>1474240</id>
      <timestamp>2026-05-30T05:21:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Short description|Сиёсатмадори эронӣ}} {{олим | name = Масума Абад | native_name_lang = | image = Masoumeh Abad 13930327 1526720.jpg | image_size = | alt = | caption = Абад дар соли 2013 | office = [[Сафири Эрон дар Финландия|Сафири Ҷумҳурии Исломии Эрон дар Финландия]] | term_start = 2023 | term_end = 2024 | predecessor = Фурӯзанда Вадияти | successo...</comment>
      <origin>1474240</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6275" sha1="pd7wejid4kj9aswx78gz8uhchia67mp" xml:space="preserve">{{Short description|Сиёсатмадори эронӣ}}
{{олим
| name = Масума Абад
| native_name_lang =
| image = Masoumeh Abad 13930327 1526720.jpg
| image_size =
| alt =
| caption = Абад дар соли 2013
| office = [[Сафири Эрон дар Финландия|Сафири Ҷумҳурии Исломии Эрон дар Финландия]]
| term_start = 2023
| term_end = 2024
| predecessor = Фурӯзанда Вадияти
| successor = Ҷавод Оғазода Хуэй
| president = [[Иброҳим Раисӣ]]
| order1 = [[Шӯрои шаҳри Теҳрон|Аъзои Шӯрои шаҳри Теҳрон]]
| term_start1 = 29 April 2007
| term_end1 = 22 August 2017
| birth_date = {{birth year and age|1962}}
| birth_place = [[Ободон (Эрон)|Ободон]], [[Эрон]]
| party = [[Ҷамъияти ҷонисорон (Society of Devotees of the Islamic Revolution)]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.parsine.com/fa/pages/?cid=22152|title=همه مردان &quot;جمعیت ایثارگران&quot;|access-date=29 November 2022}}&lt;/ref&gt;
| death_date =
| death_place =
| death_cause =
| resting_place =
| resting_place_coordinates =
| other_names =
| citizenship =
| alma_mater = [[Донишгоҳи илмҳои тиббии Эрон]]&lt;br /&gt;[[Донишгоҳи Шаҳид Беҳештӣ]]
| workplaces =
| known_for =
| influences =
| influenced =
| awards =
| spouse =
| partner =
| children =
| signature =
| signature_alt =
| footnotes =
}}

'''Масума Абад''' ({{lang|fa|معصومه آباد}}; таваллуд 5 сентябри 1962) нависанда, устоди донишгоҳ ва [[сиёсатмадор]]и консервативии эронӣ мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://iran-pw.com/?p=22140|title= نقدی بر کتاب من زنده ام/بخش اول |access-date=25 August 2015}}&lt;/ref&gt; Ӯ узви Шӯрои чоруми Шӯрои шаҳри Теҳрон ва роҳбари бахши тандурустии он буд.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.manzendeham.ir/news.aspx?id=258|title=سوابق فعالیت علمی و اجرایی|access-date=25 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20141227010235/http://www.manzendeham.ir/news.aspx?id=258|archive-date=27 December 2014|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; Абад инчунин муаллифи китоби &quot;''Ман зиндаам&quot;'' мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://en.rasekhoon.net/article/show/1087369|title=Biography of MASOUMEH ABAD|access-date=25 August 2015}}&lt;/ref&gt; Ӯ аз соли 2023 то 2024 сафири Эрон дар Финландия буд.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-06-26 |title=Iran names new female ambassador to Finland |url=https://www.tehrantimes.com/news/486225/Iran-names-new-female-ambassador-to-Finland |access-date=2024-01-07 |website=Tehran Times |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Асорат ==
Дар давраи [[Ҷанги Эрон ва Ироқ]], Абад дар аввал дар сохтмон ва идоракунии беморхонаҳо ва дигар марказҳои тиббӣ барои Ҷамъияти Ҳилоли Аҳмари Эрон (IRCS) нақши муҳим дошт.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://al-monitor.com/pulse/originals/2014/07/tehran-mayor-responds-segregation.html|title=Tehran mayor says gender segregation a question of dignity}}&lt;/ref&gt; Бо вуҷуди ин, 33 рӯз пас аз оғози ҷанг, вақте ки ӯ 17-сола буд, Абад ҳамроҳ бо Фотима Наҳидӣ, Марям Баҳромӣ ва Ҳалима Азмудеҳ аз ҷониби нерӯҳои низомии Ироқ дар роҳи Маҳшаҳр ба [[Ободон]] асир гирифта шуд (15 октябри 1980).&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://en.rasekhoon.net/article/show/1087369/biography-of-masoumeh-abad/|title=MASOUMEH ABAD|access-date=25 August 2015}}&lt;/ref&gt; Онҳо дар як миссияи Ҳилоли Аҳмар буданд. Аввал онҳоро ба урдугоҳи марзии Танӯма фиристоданд, баъд ба идораи истихборотии режими [[Саддом Ҳусейн|Саддом]] ва зиндони Ал-Рашид интиқол доданд. Баъдтар онҳо ба урдугоҳҳои Мосул ва Ал-Анбар бурда шуданд. Пас аз се солу шаш моҳ, 21 апрели 1983 Абад озод гардид.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://bookroom.ir/book/15419|title=من زنده ام}}&lt;/ref&gt;

Китоби ''[[Ман зиндаам (китоб)|Ман зиндаам]]'' ёддоштҳои шахсии Абад дар бораи таҷрибаи асорат дар ҷанги Эрон ва Ироқ мебошад. Ин китоб ба таҷрибаи занони эронӣ дар ҷанг низ ишора мекунад ва дар ҷашнвораи 16-уми ''Китоби солонаи дифои муқаддас'' дар Эрон ҷоиза гирифтааст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.mashreghnews.ir/fa/news/456014|title=من زنده‌ام هم‌چنان پرچاپ‌ترین کتاب کشور|date=20 August 2015}}&lt;/ref&gt;

== Таҳсил ==
Абад дорои дараҷаи бакалавр дар риштаи момодоягӣ аз [[Донишгоҳи илмҳои тиббии Эрон]] (1989), дараҷаи магистр дар гигиена (1996) ва доктори илм дар гигиена аз Донишгоҳи Шаҳид Беҳештӣ (2011) мебошад.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;

== Бубинед инчунин ==

*[[Маҷид Ғайсарӣ]]
*[[Тоҳира Саффорзода|Тоҳира Сафарзода]]
*[[Аҳад Гударзӣ]]
*[[Муҳаммад Дорудиён]]
*[[Саид Океф]]
*[[Ҳамидризо Шакарсорӣ]]

== Эзоҳ ==
{{Reflist}}

== Пайвандҳои беруна ==
{{commons category}}

[http://www.leader.ir/langs/en/index.php?p=contentShow&amp;id=12000 Сухани Оятуллоҳ Хоманаӣ дар бораи китоби «Ман зиндаам»]

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Abad, Masoumeh}}{{bio-stub}}
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1962]]
[[Гурӯҳ:Ҳамшираҳои Эрон]]</text>
      <sha1>pd7wejid4kj9aswx78gz8uhchia67mp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ман зиндаам (китоб)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331749</id>
    <revision>
      <id>1474243</id>
      <timestamp>2026-05-30T05:35:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Short description|Китоби Масуме Абад}} {{Infobox book | name = Ман зиндаам | акс = I'm Alive (Book).jpg | caption =  | author = [[Масума Абад]] | title_orig =  | working_title =  | translator =  | illustrator =  | cover_artist =  | country =  | language = [[форсӣ]] | series =  | subject =  | genre = [[панд]], [[ҳикмат]] | published = 1258 | pages =  | awards =  | isbn = &lt;!-- N/A --&gt; | oclc =  | congress =  | prec...</comment>
      <origin>1474243</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11413" sha1="a01oyo57c8vsonu8gt0mfgiwglt9gwd" xml:space="preserve">{{Short description|Китоби Масуме Абад}}
{{Infobox book
| name = Ман зиндаам
| акс = I'm Alive (Book).jpg
| caption = 
| author = [[Масума Абад]]
| title_orig = 
| working_title = 
| translator = 
| illustrator = 
| cover_artist = 
| country = 
| language = [[форсӣ]]
| series = 
| subject = 
| genre = [[панд]], [[ҳикмат]]
| published = 1258
| pages = 
| awards = 
| isbn = &lt;!-- N/A --&gt;
| oclc = 
| congress = 
| preceded_by = 
| followed_by = 
| wikisource = 
}}

'''''Ман зиндаам''''' ({{lang|fa|من زنده ام}}) китобест, ки аз ҷониби [[Масума Абад]] дар бораи хотираҳои ӯ аз ҷанги Эрону Ироқ (1980–1988) навишта шудааст. Масума, ки он замон 17-сола буд, дар давраи ҷанг дар беморхонаи саҳроӣ ва дар клиникаҳои тиббӣ барои Ҷамъияти Ҳилоли Аҳмари Эрон ба ҳайси корманди иҷтимоӣ фаъолият мекард. Тарҷумаи англисии &quot;''Ман зиндаам&quot;'' дар [[Намоишгоҳи китоби Франкфурт]] муаррифӣ гардид.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.manzendeham.ir|title=عرضه &quot;من زنده‌ام&quot; در نمایشگاه کتاب فرانکفورت|author=Staff writers|date=|website=|publisher=|accessdate=25 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160805153531/http://www.manzendeham.ir/|archive-date=5 August 2016|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ''&quot;Ман зиндаам&quot;'' ҷоизаи «Китоби сол оид ба дифои муқаддас»-ро гирифта, борҳо дар Эрон аз нав чоп шудааст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.defapress.ir/Fa/News/32256|title=آغاز مسابقه کتابخوانی &quot;کتاب و زندگی&quot;/&quot;من زنده ام&quot; صدرنشین پرفروش‌ترین‌های هفته |author=Staff writers|date= |website= |publisher= |accessdate=25 August 2015}}&lt;/ref&gt; Идеяи навиштани ин асар дар соли 2012 ба Абад пайдо шудааст.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://khordadnews.ir/news/67758|title=معصومه آباد: &quot;من زنده‌ام&quot; را به توصیه رهبر انقلاب نوشتم|author=Staff writers|date=|website=|publisher=|accessdate=28 August 2015|archive-date=23 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150623063229/http://khordadnews.ir/news/67758|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

Ин китоб яке аз аввалин асарҳои нашршуда дар бораи нақши занони эронӣ дар ин давра мебошад, ки роҳи нашри асарҳои монандро боз кардааст. Оятуллоҳ Али Хоманаӣ, [[раҳбари олии Эрон]], китобро хонда, талошҳои Абадро дар ҷанги Эрону Ироқ қадрдонӣ намудааст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.leader.ir/langs/en/index.php?p=contentShow&amp;id=12000|title=Ayatollah Khamenei about the book &quot;I'm Alive&quot; |author=Staff writers|date= |website= |publisher= |accessdate=25 August 2015}}&lt;/ref&gt;

== Муаллиф ==
{{main|Масума Абад}}
Масума Абад 5 сентябри соли 1962 дар як оилаи диндор таваллуд шудааст, ки дар давраи Инқилоби Эрон ва баъд аз он фаъол буданд. Вай зодаи ҷануби Эрон аст ва вақте 17-сола буд, ҷанги Эрону Ироқ оғоз ёфт.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://iran-pw.com/?p=22140|title=نقدی بر کتاب من زنده ام/بخش اول |author=Staff writers|date= |website= |publisher= |accessdate=28 August 2015}}&lt;/ref&gt; Масума Абад нависанда, устоди донишгоҳ&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://iran-pw.com/?p=22140|title= نقدی بر کتاب من زنده ام/بخش اول |author=|date= |website= |publisher= |accessdate=25 August 2015}}&lt;/ref&gt; ва сиёсатмадори эронӣ мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://en.tehran.ir/default.aspx?tabid=77&amp;ArticleId=1541|title=Tehran Managerial Model for Health, Safety and Environment|author=|date=|website=Tehran official web site|publisher=|accessdate=25 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20181125080915/http://en.tehran.ir/default.aspx?tabid=77&amp;ArticleId=1541|archive-date=25 November 2018|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;

== Мазмун ==
Хотираҳои Масума Абад аз ҷанги Эрону Ироқ дар китоби ''Ман зиндаам'' ҷой дода шудаанд. Ӯ инчунин хотираҳои асорати худро дар давраи адои ҳукми чаҳорсолаи зиндон нақл кардааст. Китоб аз ҳафт боб иборат аст. Боби якум ва дуюм ба кӯдакӣ ва наврасии Абад дар [[Абадан]] бахшида шудаанд. Боби сеюм Инқилоби Эронро тасвир мекунад. Бобҳои чорум, панҷум ва шашум ба ҷанг ва хотираҳои асорат дар зиндони Ал-Рашид дар шаҳри [[Baghdad|Бағдод]], Мосул ва лагерҳои Ал-Анбар бахшида шудаанд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mehrnews.com/news/2442008|title=کتابخوانی مهر؛ خلاصه کتاب &quot;من زنده‌ام&quot;|author=|date=12 December 2014|website= |publisher= |accessdate=}}&lt;/ref&gt;

== Нашр ==
Китоб бори аввал ба забони форсӣ аз ҷониби Ширкати нашрияи Броҷ дар соли 2012 чоп шудааст. Он инчунин ба забонҳои англисӣ, арабӣ, урду,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mananashr.ir/detail/News/1650|title=اختتامیه &quot;من زنده‌ام&quot; با حضور چهره های سرشناس برگزار می‌شود|author=Staff writers|date=|website=|publisher=|accessdate=29 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160331195709/http://mananashr.ir/detail/News/1650|archive-date=31 March 2016|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; олмонӣ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jamnews.ir/detail/News/411975|title=کتاب اسارت زن ایرانی به کتاب فروشی های آمریکا می رود|author=Staff writers|date=|website=|publisher=|accessdate=29 August 2015|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304091931/http://www.jamnews.ir/detail/News/411975|url-status=dead}}&lt;/ref&gt; ва фаронсавӣ тарҷума шудааст.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://aqlibrary.ir/aqlibraries|title=معرفی تعدادی از کتابهای دفاع مقدس که به زبانهای دیگر ترجمه شده اند|author=Staff writers|date=|website=|publisher=|accessdate=24 August 2015|archive-date=22 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151022115017/http://aqlibrary.ir/aqlibraries/|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/207253|title= معصومه آباد: ترجمه &quot;من زنده‌ام&quot; به ناشر خارجی واگذار می‌شود/ اقتباس سینمایی منوط به اجازه کتبی است |author=Staff writers|date= |website= |publisher= |accessdate=26 August 2015}}&lt;/ref&gt;

== Тарҷумон ==
Китоб ба забони англисӣ аз ҷониби Пол Спрачман, профессори [[Донишгоҳи Ратгерс]] тарҷума шудааст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/209157|title= اسپراکمن &quot;من زنده‌ام&quot; را به آمریکا می‌برد/ کتابی از &quot;چهلتن&quot; در فهرست مترجم آمریکایی |author=Staff writers|date= 14 October 2014|website= |publisher= |accessdate=29 August 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://khabarche.ir|title=من زنده‌ام» برای نوجوانان آمریکایی مناسب است/ پرمخاطب‌ترین کتاب از منظر جوانان را ترجمه می‌کنم»|author=Staff writers|date=|website=|publisher=|accessdate=24 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20170804220459/http://khabarche.ir/|archive-date=4 August 2017|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://press.jamejamonline.ir/Newspreview/984370462910149816|title=پال اسپراکمن|author=Staff writers|date=|website=|publisher=|accessdate=29 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150723090208/http://press.jamejamonline.ir/Newspreview/984370462910149816|archive-date=23 July 2015|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
Ин китоб инчунин ба забони урду тарҷума шудааст. Тарҷума аз ҷониби Заҳир Аббос Ҷаъфрӣ анҷом дода шуда, аз ҷониби Маркази фарҳангӣ ва фикрии Мутаҳҳарӣ Кашмир нашр гардидааст. Тарҷумаи ин китоб ба урду як кӯшиши арзанда шуморида шуда, метавонад хонандагони зиёдеро дар Осиёи Ҷанубӣ фаро гирад.

== Ҷоизаҳо ==
''Ман зиндаам'' ҷоизаи «Китоби сол оид ба дифои муқаддас»-ро дар 16-умин даври ин ҷоиза дар [[Iran|Эрон]] гирифтааст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.yjc.ir/fa/news/5140721/|title=برگزیدگان شانزدهمین دوره کتاب سال دفاع مقدس معرفی شدند |author=Staff writers|date= |website= |publisher= |accessdate=25 August 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://tnews.ir/news/1E1D37915585|title=من زنده‌ام» رمان برگزيده جايزه سال كتاب دفاع مقدس شد»|author=Staff writers|date=|website=|publisher=|accessdate=27 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304082126/http://tnews.ir/news/1E1D37915585|archive-date=4 March 2016|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.tasnimnews.com/Home/Single/662436|title= بچه‌های کارون»‌، &quot;درد&quot;، &quot;من زنده‌ام&quot; و &quot;دختر شینا&quot;‌ در میان برگزیدگان کتاب سال دفاع مقدس |author=Staff writers|date= |website= |publisher= |accessdate=27 August 2015}}&lt;/ref&gt;

== Нигаред низ ==
*[[Ҷанги Эрону Ироқ|Ҷанги Эрону Ироқ]]
*[[Ҷанги Хуррамшаҳр (1980)|Ҷанги Хуррамшаҳр]]
*[[Салом бар Иброҳим]]
*''[[Нуриддин, писари Эрон]]''
*''[[Ҷанги як зан: Да (Модар)]]''
*''[[Он чизе, ки ятим дид]]''
*[[Рӯйхати фармондеҳони эронӣ дар ҷанги Эрону Ироқ]]
*''[[Шоҳмот бо мошини қиёмат]]''
*''[[Бахт дар хун гуфта шудааст]]''
*''[[Сафар ба самти 270 дараҷа]]''
*''[[Бобо Назар (китоб)]]''

== Адабиёт ==
{{reflist|2}}

== Пайвандҳои беруна ==

[http://www.leader.ir/langs/en/index.php?p=contentShow&amp;id=12000 Оятуллоҳ Хоманаӣ дар бораи китоби &quot;I'm Alive&quot;]

{{Authority control}}
[[Гурӯҳ:Китобхона]]
[[Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Китоб]]</text>
      <sha1>a01oyo57c8vsonu8gt0mfgiwglt9gwd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Маъбади Хворҳе</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331750</id>
    <revision>
      <id>1474247</id>
      <timestamp>2026-05-30T06:15:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:fa:Special:Redirect/revision/43613617|معبد خورهه]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1474247</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8663" sha1="06dtszqbynfwfa0shv0lpb7qdb2s7kl" xml:space="preserve">{{Coord|34|03|51|N|50|29|12|E|display=title}}&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;&lt;gallery columns=&quot;2&quot;&gt;
Акс:Khorheh_stons.jpg|пайванд=پرونده:Khorheh_stons.jpg|алт=عکس قدیمی از ستونهای معبد و روستائیان| Акси қадимии сутунҳои маъбад ва деҳқонон
Акс:Information_board_of_archaeological_sites_at_Khorheh_1.jpg|пайванд=پرونده:Information_board_of_archaeological_sites_at_Khorheh_1.jpg|алт=ورودی سایت| Вуруд ба майдон
Акс:ستونهای_باقی_مانده_از_معبد_خورهه_-_01.jpg|пайванд=پرونده:ستونهای_باقی_مانده_از_معبد_خورهه_-_01.jpg|алт=ستون‌های باقی‌مانده — نمای نزدیک| Сутунҳои боқимонда — аз наздик
Акс:Two_standing_columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_3.jpg|пайванд=پرونده:Two_standing_columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_3.jpg|алт=دو ستون ایستاده از عمارت خورهه| Ду сутуни истода аз қасри Хорҳа
Акс:Ayvan_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_6.jpg|пайванд=پرونده:Ayvan_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_6.jpg|алт=ایوان معبد| Айвони маъбад
Акс:Columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_1.jpg|пайванд=پرونده:Columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_1.jpg|алт=ستون‌های عمارت پارتی خورهه — نمای کلی| Сутунҳои қасри Парти Хорхе — Шарҳи мухтасар
Акс:Columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_5.jpg|пайванд=پرونده:Columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_5.jpg|алт=نمای نزدیک پایه ستونها| Намуди наздики пояи сутунҳо
Акс:Column_volutes_at_Khorheh_4.jpg|пайванд=پرونده:Column_volutes_at_Khorheh_4.jpg|алт=مارپیچ‌های تزئینی سرستون| Спиралҳои ороишӣ дар пойтахт
Акс:Khorhe_Ancient_Fire_temple_5.jpg|пайванд=پرونده:Khorhe_Ancient_Fire_temple_5.jpg|алт=نمایی دیگر از خرابه معبد خورهه| Манзараи дигаре аз харобаҳои маъбади Хорхе
Акс:عکس_هوایی_از_سایت_باستانی_خورهه.jpg|пайванд=پرونده:عکس_هوایی_از_سایت_باستانی_خورهه.jpg|алт=نمای هوایی محوطه خورهه| Намуди ҳавоии минтақаи Хорхе
&lt;/gallery&gt;'''Маъбади Хворҳе''' — ки бо номи '''Қасри Хворҳе / Маъбади Хворҳе''' низ маъруф аст — ёдгории таърихӣ дар шимолу шарқи [[шаҳристони Маҳаллот]], дар ноҳияи деҳоти Хворҳе мебошад. Он тақрибан &quot;2200 сол пеш&quot; ба давраи [[Давлати Селевкиён|Селевкиён]] / давраи аввали Портия рост меояд. Ин ёдгорӣ дар Феҳристи миллии ҷойҳои таърихии Эрон бо рақами бақайдгирии 131 сабти ном шудааст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Khvorheh_Mansion|title=Khvorheh Mansion|accessdate=27 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== Мавқеи ҷуғрофӣ ==
Ҷойгиршавии бино дар наздикии деҳаи Хворҳе ва дар дашти Хворҳе дар [[Устони Марказӣ]] ҷойгир аст; координатаҳо тақрибан 34°03′51″N ва 50°29′12″E мебошанд.  Ин макон дар дашти кӯҳӣ ҷойгир аст; он дар шимол бо қаторкӯҳҳои Ҳафтод Кулеҳ ва дар ҷануб бо қаторкӯҳҳои Яхчал пайваст аст ва тақрибан 48 км аз шаҳри Маҳаллот дур аст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20230501000000/https://www.hamyaar.ir/post/31627/معبد-باستانی-خورهه|title=Khorheh Fire Temple Overview|accessdate=27 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== Сабти таърихӣ, таҳқиқ ва сабт ==
- Дар тобистони соли 1955 кофтуковҳои бостоншиносӣ гузаронида шуданд, ки дар он сафолҳо ва чанд пораи нуқра, ки ба давраи [[Давлати Селевкиён|Селевкиён]] тааллуқ доранд, кашф карда шуданд. Ҳамчунин ба хулосае омаданд, ки бинои Хорхе аз се қисм/биноҳои ба ҳам пайваст иборат аст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20230501000000/https://www.hamyaar.ir/post/31627/معبد-باستانی-خورهه|title=Khorheh Excavation Report|accessdate=27 November 2025}}&lt;/ref&gt; - Бино соли 1975 таъмир карда шуд. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20230501000000/https://tripyar.com/iran/markazi/mahallat/attractions/ancient-and-historical/historical/khurheh-of-mahallat.html|title=Khorheh Fire Temple Restoration|accessdate=27 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== Меъморӣ ва таҳлил ==
Сутунҳои боқимонда аз травертини маҳаллӣ сохта шудаанд ва сарлавҳаҳо ба услуби юнонии &quot;ионӣ&quot; сохта шудаанд; ин хусусияти меъморӣ таъсири санъати юнониро ба сохтмони бино таъкид мекунад. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://iranicaonline.org/articles/greece-vii|title=Greek Art in Iran|accessdate=27 November 2025}}&lt;/ref&gt; Таҳқиқоти муосир ин биноро на танҳо ҳамчун макони ибодат, балки ҳамчун &quot;бинои маросимӣ/аристократӣ&quot;-и давраи Парфӣ эътироф кардаанд; аз ин рӯ, тафсирҳои анъанавии &quot;маъбад&quot; ё &quot;оташхона&quot; метавонанд аз нав дида баромада шаванд. Маъбади Хорре намунаи меъмории эллинӣ - [[Давлати Селевкиён|селевкид]] бо таъсири маҳаллӣ мебошад. Сутунҳои боқимонда дорои волютаҳои ороишӣ мебошанд, ки хоси услуби ионӣ дар меъмории юнонии қадим ва эллинистӣ мебошанд. Нақшаи сегонаи бино ва айвонҳои сутундор омезиши меъмории маҳаллӣ ва портиро бо услуби юнонӣ нишон медиҳанд, ки меъмории маъбадҳо ва биноҳои маросимии давраи Селевкидҳоро инъикос мекунанд. &lt;ref&gt;{{Cite encyclopedia|title=Khorheh|encyclopedia=Encyclopaedia Iranica|url=https://www.iranicaonline.org/articles/khorheh|accessdate=2025-11-27}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite book|last=نعیمی|first=داود|title=افتخارآفرینان استان مرکزی|publisher=کومه|year=1385|page=102|isbn=964-2598-09-4}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Hansman|first=J.|title=Parthian Mansions and Temples|journal=Iranica Antiqua|volume=20|year=1985|pages=45–67}}&lt;/ref&gt;

== Ҷадвали замон ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Давра/Замон
! Чорабинӣ / Шарҳ
|-
| Тақрибан соли 300 пеш аз милод
| Оғози сохтмони бинои ибтидоӣ
|-
| давраи Парфӣ
| Таҳия ва анҷоми бино; имконияти истифода ҳамчун бинои маросимӣ
|-
| Баъд аз Ислом
| Тағйироти имконпазир, истифода ҳамчун манзил ё қабристон
|-
| Тобистони соли 1955
| Аввалин таҳқиқоти илмӣ; кашфи кулолгарӣ ва нуқра, муайян кардани сохтори бино
|-
| 1375 ҳиҷрӣ
| Барқарорсозии ёдгории таърихӣ
|-
| 15 январи соли 1310 ҳиҷрӣ
| Бақайдгирии миллии асар бо рақами 131
|}

== Нигораҳо ==
&lt;templatestyles src=&quot;پانویس/styles.css&quot; /&gt;

== Ҷусторҳои марбут ==

* Феҳристи маъбадҳои оташ дар Эрон
* [[Ёдгориҳои миллии Эрон]]

== Манобеъ ==
&lt;templatestyles src=&quot;پانویس/styles.css&quot; /&gt;{{Эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Ашкониён]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]</text>
      <sha1>06dtszqbynfwfa0shv0lpb7qdb2s7kl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474248</id>
      <parentid>1474247</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T06:25:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <origin>1474248</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8573" sha1="s4btxh5b1ll3bv0hd5dxlli9rxjp82b" xml:space="preserve">{{Coord|34|03|51|N|50|29|12|E|display=title}}
'''Маъбади Хворҳе''' — ки бо номи '''Қасри Хворҳе / Маъбади Хворҳе''' низ маъруф аст — ёдгории таърихӣ дар шимолу шарқи [[шаҳристони Маҳаллот]], дар ноҳияи деҳоти Хворҳе мебошад. Он тақрибан &quot;2200 сол пеш&quot; ба давраи [[Давлати Селевкиён|Селевкиён]] / [[Порт|давраи аввали Портия]]  рост меояд. Ин [[ёдгорӣ]] дар Феҳристи миллии ҷойҳои таърихии Эрон бо рақами бақайдгирии 131 сабти ном шудааст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Khvorheh_Mansion|title=Khvorheh Mansion|accessdate=27 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== Мавқеи ҷуғрофӣ ==
Ҷойгиршавии бино дар наздикии деҳаи Хворҳе ва дар дашти Хворҳе дар [[Устони Марказӣ]] ҷойгир аст; координатаҳо тақрибан 34°03′51″N ва 50°29′12″E мебошанд.  Ин макон дар дашти кӯҳӣ ҷойгир аст; он дар шимол бо қаторкӯҳҳои Ҳафтод Кулоҳ ва дар ҷануб бо қаторкӯҳҳои Яхчал пайваст аст ва тақрибан 48 км аз шаҳри Маҳаллот дур аст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20230501000000/https://www.hamyaar.ir/post/31627/معبد-باستانی-خورهه|title=Khorheh Fire Temple Overview|accessdate=27 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== Сабти таърихӣ, таҳқиқ ва сабт ==
- Дар тобистони соли 1955 кофтуковҳои бостоншиносӣ гузаронида шуданд, ки дар он сафолҳо ва чанд пораи нуқра, ки ба давраи [[Давлати Селевкиён|Селевкиён]] тааллуқ доранд, кашф карда шуданд. Ҳамчунин ба хулосае омаданд, ки бинои Хворҳе аз се қисм/биноҳои ба ҳам пайваст иборат аст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20230501000000/https://www.hamyaar.ir/post/31627/معبد-باستانی-خورهه|title=Khorheh Excavation Report|accessdate=27 November 2025}}&lt;/ref&gt; - Бино соли 1975 таъмир карда шуд. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20230501000000/https://tripyar.com/iran/markazi/mahallat/attractions/ancient-and-historical/historical/khurheh-of-mahallat.html|title=Khorheh Fire Temple Restoration|accessdate=27 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== Меъморӣ ва таҳлил ==
Сутунҳои боқимонда аз травертини маҳаллӣ сохта шудаанд ва сарлавҳаҳо ба услуби юнонии &quot;ионӣ&quot; сохта шудаанд; ин хусусияти меъморӣ таъсири санъати юнониро ба сохтмони бино таъкид мекунад. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://iranicaonline.org/articles/greece-vii|title=Greek Art in Iran|accessdate=27 November 2025}}&lt;/ref&gt; Таҳқиқоти муосир ин биноро на танҳо ҳамчун макони ибодат, балки ҳамчун &quot;бинои маросимӣ/ашрофӣ&quot;-и  [[Порт|давраи Портия]] эътироф кардаанд; аз ин рӯ, тафсирҳои анъанавии &quot;маъбад&quot; ё &quot;оташхона&quot; метавонанд аз нав дида баромада шаванд. Маъбади Хворҳе намунаи меъмории эллинӣ - [[Давлати Селевкиён|селевкид]] бо таъсири маҳаллӣ мебошад. Сутунҳои боқимонда дорои волютаҳои ороишӣ мебошанд, ки хоси услуби ионӣ дар меъмории юнонии қадим ва эллинистӣ мебошанд. Нақшаи сегонаи бино ва айвонҳои сутундор омезиши меъмории маҳаллӣ ва портиро бо услуби юнонӣ нишон медиҳанд, ки меъмории маъбадҳо ва биноҳои маросимии [[Давлати Селевкиён|давраи Селевкидҳоро ]] инъикос мекунанд. &lt;ref&gt;{{Cite encyclopedia|title=Khorheh|encyclopedia=Encyclopaedia Iranica|url=https://www.iranicaonline.org/articles/khorheh|accessdate=2025-11-27}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite book|last=نعیمی|first=داود|title=افتخارآفرینان استان مرکزی|publisher=کومه|year=1385|page=102|isbn=964-2598-09-4}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Hansman|first=J.|title=Parthian Mansions and Temples|journal=Iranica Antiqua|volume=20|year=1985|pages=45–67}}&lt;/ref&gt;

== Ҷадвали замон ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Давра/Замон
! Чорабинӣ / Шарҳ
|-
| Тақрибан соли 300 пеш аз милод
| Оғози сохтмони бинои ибтидоӣ
|-
| давраи Парфӣ
| Таҳия ва анҷоми бино; имконияти истифода ҳамчун бинои маросимӣ
|-
| Баъд аз Ислом
| Тағйироти имконпазир, истифода ҳамчун манзил ё қабристон
|-
| Тобистони соли 1955
| Аввалин таҳқиқоти илмӣ; кашфи кулолгарӣ ва нуқра, муайян кардани сохтори бино
|-
| 1375 ҳиҷрӣ
| Барқарорсозии ёдгории таърихӣ
|-
| 15 январи соли 1310 ҳиҷрӣ
| Бақайдгирии миллии асар бо рақами 131
|}

== Нигораҳо ==
&lt;gallery columns=&quot;2&quot;&gt;
Акс:Khorheh_stons.jpg|пайванд=پرونده:Khorheh_stons.jpg|алт=عکس قدیمی از ستونهای معبد و روستائیان| Акси қадимии сутунҳои маъбад ва деҳқонон
Акс:Information_board_of_archaeological_sites_at_Khorheh_1.jpg|пайванд=پرونده:Information_board_of_archaeological_sites_at_Khorheh_1.jpg|алт=ورودی سایت| Вуруд ба майдон
Акс:ستونهای_باقی_مانده_از_معبد_خورهه_-_01.jpg|пайванд=پرونده:ستونهای_باقی_مانده_از_معبد_خورهه_-_01.jpg|алт=ستون‌های باقی‌مانده — نمای نزدیک| Сутунҳои боқимонда — аз наздик
Акс:Two_standing_columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_3.jpg|пайванд=پرونده:Two_standing_columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_3.jpg|алт=دو ستون ایستاده از عمارت خورهه| Ду сутуни истода аз қасри Хорҳа
Акс:Ayvan_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_6.jpg|пайванд=پرونده:Ayvan_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_6.jpg|алт=ایوان معبد| Айвони маъбад
Акс:Columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_1.jpg|пайванд=پرونده:Columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_1.jpg|алт=ستون‌های عمارت پارتی خورهه — نمای کلی| Сутунҳои қасри Парти Хорхе — Шарҳи мухтасар
Акс:Columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_5.jpg|пайванд=پرونده:Columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_5.jpg|алт=نمای نزدیک پایه ستونها| Намуди наздики пояи сутунҳо
Акс:Column_volutes_at_Khorheh_4.jpg|пайванд=پرونده:Column_volutes_at_Khorheh_4.jpg|алт=مارپیچ‌های تزئینی سرستون| Спиралҳои ороишӣ дар пойтахт
Акс:Khorhe_Ancient_Fire_temple_5.jpg|пайванд=پرونده:Khorhe_Ancient_Fire_temple_5.jpg|алт=نمایی دیگر از خرابه معبد خورهه| Манзараи дигаре аз харобаҳои маъбади Хорхе
Акс:عکس_هوایی_از_سایت_باستانی_خورهه.jpg|пайванд=پرونده:عکس_هوایی_از_سایت_باستانی_خورهه.jpg|алт=نمای هوایی محوطه خورهه| Намуди ҳавоии минтақаи Хорхе
&lt;/gallery&gt;'''

== Ҷусторҳои марбут ==

* Феҳристи маъбадҳои оташ дар Эрон
* [[Ёдгориҳои миллии Эрон]]

== Манобеъ ==
{{Эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Ашкониён]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]</text>
      <sha1>s4btxh5b1ll3bv0hd5dxlli9rxjp82b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474249</id>
      <parentid>1474248</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T06:28:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Мақбараҳои Эрон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474249</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8618" sha1="pil02rmu6kihl30mdpksf9o14p2mjhn" xml:space="preserve">{{Coord|34|03|51|N|50|29|12|E|display=title}}
'''Маъбади Хворҳе''' — ки бо номи '''Қасри Хворҳе / Маъбади Хворҳе''' низ маъруф аст — ёдгории таърихӣ дар шимолу шарқи [[шаҳристони Маҳаллот]], дар ноҳияи деҳоти Хворҳе мебошад. Он тақрибан &quot;2200 сол пеш&quot; ба давраи [[Давлати Селевкиён|Селевкиён]] / [[Порт|давраи аввали Портия]]  рост меояд. Ин [[ёдгорӣ]] дар Феҳристи миллии ҷойҳои таърихии Эрон бо рақами бақайдгирии 131 сабти ном шудааст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Khvorheh_Mansion|title=Khvorheh Mansion|accessdate=27 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== Мавқеи ҷуғрофӣ ==
Ҷойгиршавии бино дар наздикии деҳаи Хворҳе ва дар дашти Хворҳе дар [[Устони Марказӣ]] ҷойгир аст; координатаҳо тақрибан 34°03′51″N ва 50°29′12″E мебошанд.  Ин макон дар дашти кӯҳӣ ҷойгир аст; он дар шимол бо қаторкӯҳҳои Ҳафтод Кулоҳ ва дар ҷануб бо қаторкӯҳҳои Яхчал пайваст аст ва тақрибан 48 км аз шаҳри Маҳаллот дур аст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20230501000000/https://www.hamyaar.ir/post/31627/معبد-باستانی-خورهه|title=Khorheh Fire Temple Overview|accessdate=27 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== Сабти таърихӣ, таҳқиқ ва сабт ==
- Дар тобистони соли 1955 кофтуковҳои бостоншиносӣ гузаронида шуданд, ки дар он сафолҳо ва чанд пораи нуқра, ки ба давраи [[Давлати Селевкиён|Селевкиён]] тааллуқ доранд, кашф карда шуданд. Ҳамчунин ба хулосае омаданд, ки бинои Хворҳе аз се қисм/биноҳои ба ҳам пайваст иборат аст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20230501000000/https://www.hamyaar.ir/post/31627/معبد-باستانی-خورهه|title=Khorheh Excavation Report|accessdate=27 November 2025}}&lt;/ref&gt; - Бино соли 1975 таъмир карда шуд. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20230501000000/https://tripyar.com/iran/markazi/mahallat/attractions/ancient-and-historical/historical/khurheh-of-mahallat.html|title=Khorheh Fire Temple Restoration|accessdate=27 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== Меъморӣ ва таҳлил ==
Сутунҳои боқимонда аз травертини маҳаллӣ сохта шудаанд ва сарлавҳаҳо ба услуби юнонии &quot;ионӣ&quot; сохта шудаанд; ин хусусияти меъморӣ таъсири санъати юнониро ба сохтмони бино таъкид мекунад. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://iranicaonline.org/articles/greece-vii|title=Greek Art in Iran|accessdate=27 November 2025}}&lt;/ref&gt; Таҳқиқоти муосир ин биноро на танҳо ҳамчун макони ибодат, балки ҳамчун &quot;бинои маросимӣ/ашрофӣ&quot;-и  [[Порт|давраи Портия]] эътироф кардаанд; аз ин рӯ, тафсирҳои анъанавии &quot;маъбад&quot; ё &quot;оташхона&quot; метавонанд аз нав дида баромада шаванд. Маъбади Хворҳе намунаи меъмории эллинӣ - [[Давлати Селевкиён|селевкид]] бо таъсири маҳаллӣ мебошад. Сутунҳои боқимонда дорои волютаҳои ороишӣ мебошанд, ки хоси услуби ионӣ дар меъмории юнонии қадим ва эллинистӣ мебошанд. Нақшаи сегонаи бино ва айвонҳои сутундор омезиши меъмории маҳаллӣ ва портиро бо услуби юнонӣ нишон медиҳанд, ки меъмории маъбадҳо ва биноҳои маросимии [[Давлати Селевкиён|давраи Селевкидҳоро ]] инъикос мекунанд. &lt;ref&gt;{{Cite encyclopedia|title=Khorheh|encyclopedia=Encyclopaedia Iranica|url=https://www.iranicaonline.org/articles/khorheh|accessdate=2025-11-27}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite book|last=نعیمی|first=داود|title=افتخارآفرینان استان مرکزی|publisher=کومه|year=1385|page=102|isbn=964-2598-09-4}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Hansman|first=J.|title=Parthian Mansions and Temples|journal=Iranica Antiqua|volume=20|year=1985|pages=45–67}}&lt;/ref&gt;

== Ҷадвали замон ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Давра/Замон
! Чорабинӣ / Шарҳ
|-
| Тақрибан соли 300 пеш аз милод
| Оғози сохтмони бинои ибтидоӣ
|-
| давраи Парфӣ
| Таҳия ва анҷоми бино; имконияти истифода ҳамчун бинои маросимӣ
|-
| Баъд аз Ислом
| Тағйироти имконпазир, истифода ҳамчун манзил ё қабристон
|-
| Тобистони соли 1955
| Аввалин таҳқиқоти илмӣ; кашфи кулолгарӣ ва нуқра, муайян кардани сохтори бино
|-
| 1375 ҳиҷрӣ
| Барқарорсозии ёдгории таърихӣ
|-
| 15 январи соли 1310 ҳиҷрӣ
| Бақайдгирии миллии асар бо рақами 131
|}

== Нигораҳо ==
&lt;gallery columns=&quot;2&quot;&gt;
Акс:Khorheh_stons.jpg|пайванд=پرونده:Khorheh_stons.jpg|алт=عکس قدیمی از ستونهای معبد و روستائیان| Акси қадимии сутунҳои маъбад ва деҳқонон
Акс:Information_board_of_archaeological_sites_at_Khorheh_1.jpg|пайванд=پرونده:Information_board_of_archaeological_sites_at_Khorheh_1.jpg|алт=ورودی سایت| Вуруд ба майдон
Акс:ستونهای_باقی_مانده_از_معبد_خورهه_-_01.jpg|пайванд=پرونده:ستونهای_باقی_مانده_از_معبد_خورهه_-_01.jpg|алт=ستون‌های باقی‌مانده — نمای نزدیک| Сутунҳои боқимонда — аз наздик
Акс:Two_standing_columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_3.jpg|пайванд=پرونده:Two_standing_columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_3.jpg|алт=دو ستون ایستاده از عمارت خورهه| Ду сутуни истода аз қасри Хорҳа
Акс:Ayvan_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_6.jpg|пайванд=پرونده:Ayvan_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_6.jpg|алт=ایوان معبد| Айвони маъбад
Акс:Columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_1.jpg|пайванд=پرونده:Columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_1.jpg|алт=ستون‌های عمارت پارتی خورهه — نمای کلی| Сутунҳои қасри Парти Хорхе — Шарҳи мухтасар
Акс:Columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_5.jpg|пайванд=پرونده:Columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_5.jpg|алт=نمای نزدیک پایه ستونها| Намуди наздики пояи сутунҳо
Акс:Column_volutes_at_Khorheh_4.jpg|пайванд=پرونده:Column_volutes_at_Khorheh_4.jpg|алт=مارپیچ‌های تزئینی سرستون| Спиралҳои ороишӣ дар пойтахт
Акс:Khorhe_Ancient_Fire_temple_5.jpg|пайванд=پرونده:Khorhe_Ancient_Fire_temple_5.jpg|алт=نمایی دیگر از خرابه معبد خورهه| Манзараи дигаре аз харобаҳои маъбади Хорхе
Акс:عکس_هوایی_از_سایت_باستانی_خورهه.jpg|пайванд=پرونده:عکس_هوایی_از_سایت_باستانی_خورهه.jpg|алт=نمای هوایی محوطه خورهه| Намуди ҳавоии минтақаи Хорхе
&lt;/gallery&gt;'''

== Ҷусторҳои марбут ==

* Феҳристи маъбадҳои оташ дар Эрон
* [[Ёдгориҳои миллии Эрон]]

== Манобеъ ==
{{Эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Ашкониён]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мақбараҳои Эрон]]</text>
      <sha1>pil02rmu6kihl30mdpksf9o14p2mjhn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474250</id>
      <parentid>1474249</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T06:28:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Манобеъ */</comment>
      <origin>1474250</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8610" sha1="0u4d2z9svk2w5luts76hlp0u0tn9gy6" xml:space="preserve">{{Coord|34|03|51|N|50|29|12|E|display=title}}
'''Маъбади Хворҳе''' — ки бо номи '''Қасри Хворҳе / Маъбади Хворҳе''' низ маъруф аст — ёдгории таърихӣ дар шимолу шарқи [[шаҳристони Маҳаллот]], дар ноҳияи деҳоти Хворҳе мебошад. Он тақрибан &quot;2200 сол пеш&quot; ба давраи [[Давлати Селевкиён|Селевкиён]] / [[Порт|давраи аввали Портия]]  рост меояд. Ин [[ёдгорӣ]] дар Феҳристи миллии ҷойҳои таърихии Эрон бо рақами бақайдгирии 131 сабти ном шудааст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Khvorheh_Mansion|title=Khvorheh Mansion|accessdate=27 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== Мавқеи ҷуғрофӣ ==
Ҷойгиршавии бино дар наздикии деҳаи Хворҳе ва дар дашти Хворҳе дар [[Устони Марказӣ]] ҷойгир аст; координатаҳо тақрибан 34°03′51″N ва 50°29′12″E мебошанд.  Ин макон дар дашти кӯҳӣ ҷойгир аст; он дар шимол бо қаторкӯҳҳои Ҳафтод Кулоҳ ва дар ҷануб бо қаторкӯҳҳои Яхчал пайваст аст ва тақрибан 48 км аз шаҳри Маҳаллот дур аст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20230501000000/https://www.hamyaar.ir/post/31627/معبد-باستانی-خورهه|title=Khorheh Fire Temple Overview|accessdate=27 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== Сабти таърихӣ, таҳқиқ ва сабт ==
- Дар тобистони соли 1955 кофтуковҳои бостоншиносӣ гузаронида шуданд, ки дар он сафолҳо ва чанд пораи нуқра, ки ба давраи [[Давлати Селевкиён|Селевкиён]] тааллуқ доранд, кашф карда шуданд. Ҳамчунин ба хулосае омаданд, ки бинои Хворҳе аз се қисм/биноҳои ба ҳам пайваст иборат аст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20230501000000/https://www.hamyaar.ir/post/31627/معبد-باستانی-خورهه|title=Khorheh Excavation Report|accessdate=27 November 2025}}&lt;/ref&gt; - Бино соли 1975 таъмир карда шуд. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://web.archive.org/web/20230501000000/https://tripyar.com/iran/markazi/mahallat/attractions/ancient-and-historical/historical/khurheh-of-mahallat.html|title=Khorheh Fire Temple Restoration|accessdate=27 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== Меъморӣ ва таҳлил ==
Сутунҳои боқимонда аз травертини маҳаллӣ сохта шудаанд ва сарлавҳаҳо ба услуби юнонии &quot;ионӣ&quot; сохта шудаанд; ин хусусияти меъморӣ таъсири санъати юнониро ба сохтмони бино таъкид мекунад. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://iranicaonline.org/articles/greece-vii|title=Greek Art in Iran|accessdate=27 November 2025}}&lt;/ref&gt; Таҳқиқоти муосир ин биноро на танҳо ҳамчун макони ибодат, балки ҳамчун &quot;бинои маросимӣ/ашрофӣ&quot;-и  [[Порт|давраи Портия]] эътироф кардаанд; аз ин рӯ, тафсирҳои анъанавии &quot;маъбад&quot; ё &quot;оташхона&quot; метавонанд аз нав дида баромада шаванд. Маъбади Хворҳе намунаи меъмории эллинӣ - [[Давлати Селевкиён|селевкид]] бо таъсири маҳаллӣ мебошад. Сутунҳои боқимонда дорои волютаҳои ороишӣ мебошанд, ки хоси услуби ионӣ дар меъмории юнонии қадим ва эллинистӣ мебошанд. Нақшаи сегонаи бино ва айвонҳои сутундор омезиши меъмории маҳаллӣ ва портиро бо услуби юнонӣ нишон медиҳанд, ки меъмории маъбадҳо ва биноҳои маросимии [[Давлати Селевкиён|давраи Селевкидҳоро ]] инъикос мекунанд. &lt;ref&gt;{{Cite encyclopedia|title=Khorheh|encyclopedia=Encyclopaedia Iranica|url=https://www.iranicaonline.org/articles/khorheh|accessdate=2025-11-27}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite book|last=نعیمی|first=داود|title=افتخارآفرینان استان مرکزی|publisher=کومه|year=1385|page=102|isbn=964-2598-09-4}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Hansman|first=J.|title=Parthian Mansions and Temples|journal=Iranica Antiqua|volume=20|year=1985|pages=45–67}}&lt;/ref&gt;

== Ҷадвали замон ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Давра/Замон
! Чорабинӣ / Шарҳ
|-
| Тақрибан соли 300 пеш аз милод
| Оғози сохтмони бинои ибтидоӣ
|-
| давраи Парфӣ
| Таҳия ва анҷоми бино; имконияти истифода ҳамчун бинои маросимӣ
|-
| Баъд аз Ислом
| Тағйироти имконпазир, истифода ҳамчун манзил ё қабристон
|-
| Тобистони соли 1955
| Аввалин таҳқиқоти илмӣ; кашфи кулолгарӣ ва нуқра, муайян кардани сохтори бино
|-
| 1375 ҳиҷрӣ
| Барқарорсозии ёдгории таърихӣ
|-
| 15 январи соли 1310 ҳиҷрӣ
| Бақайдгирии миллии асар бо рақами 131
|}

== Нигораҳо ==
&lt;gallery columns=&quot;2&quot;&gt;
Акс:Khorheh_stons.jpg|пайванд=پرونده:Khorheh_stons.jpg|алт=عکس قدیمی از ستونهای معبد و روستائیان| Акси қадимии сутунҳои маъбад ва деҳқонон
Акс:Information_board_of_archaeological_sites_at_Khorheh_1.jpg|пайванд=پرونده:Information_board_of_archaeological_sites_at_Khorheh_1.jpg|алт=ورودی سایت| Вуруд ба майдон
Акс:ستونهای_باقی_مانده_از_معبد_خورهه_-_01.jpg|пайванд=پرونده:ستونهای_باقی_مانده_از_معبد_خورهه_-_01.jpg|алт=ستون‌های باقی‌مانده — نمای نزدیک| Сутунҳои боқимонда — аз наздик
Акс:Two_standing_columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_3.jpg|пайванд=پرونده:Two_standing_columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_3.jpg|алт=دو ستون ایستاده از عمارت خورهه| Ду сутуни истода аз қасри Хорҳа
Акс:Ayvan_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_6.jpg|пайванд=پرونده:Ayvan_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_6.jpg|алт=ایوان معبد| Айвони маъбад
Акс:Columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_1.jpg|пайванд=پرونده:Columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_1.jpg|алт=ستون‌های عمارت پارتی خورهه — نمای کلی| Сутунҳои қасри Парти Хорхе — Шарҳи мухтасар
Акс:Columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_5.jpg|пайванд=پرونده:Columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_5.jpg|алт=نمای نزدیک پایه ستونها| Намуди наздики пояи сутунҳо
Акс:Column_volutes_at_Khorheh_4.jpg|пайванд=پرونده:Column_volutes_at_Khorheh_4.jpg|алт=مارپیچ‌های تزئینی سرستون| Спиралҳои ороишӣ дар пойтахт
Акс:Khorhe_Ancient_Fire_temple_5.jpg|пайванд=پرونده:Khorhe_Ancient_Fire_temple_5.jpg|алт=نمایی دیگر از خرابه معبد خورهه| Манзараи дигаре аз харобаҳои маъбади Хорхе
Акс:عکس_هوایی_از_سایت_باستانی_خورهه.jpg|пайванд=پرونده:عکس_هوایی_از_سایت_باستانی_خورهه.jpg|алт=نمای هوایی محوطه خورهه| Намуди ҳавоии минтақаи Хорхе
&lt;/gallery&gt;'''

== Ҷусторҳои марбут ==

* Феҳристи маъбадҳои оташ дар Эрон
* [[Ёдгориҳои миллии Эрон]]

== Манобеъ ==
{{Эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мақбараҳои Эрон]]</text>
      <sha1>0u4d2z9svk2w5luts76hlp0u0tn9gy6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тахти мармарӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331751</id>
    <revision>
      <id>1474252</id>
      <timestamp>2026-05-30T06:45:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:fa:Special:Redirect/revision/43607496|تخت مرمر]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1474252</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6466" sha1="2e298v4clm4ye9jbfzoppo5onn62jb9" xml:space="preserve">&lt;gallery&gt;
Акс:Marble_throne,_Golestan_palace_by_Pascal_Coste.jpg|пайванд=پرونده:Marble_throne,_Golestan_palace_by_Pascal_Coste.jpg
Акс:Ivane_marmar_(4).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(4).JPG|алт=نمای کلی از ایوان تخت مرمر| Намуди умумии толори тахти мармарӣ
Акс:Ivane_marmar_(16).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(16).JPG|алт=تخت مرمر| Кати мармарӣ
Акс:Ivane_marmar_(6).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(6).JPG
Акс:Ivane_marmar_(8).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(8).JPG
Акс:20190628143235_IMG_9859.jpg|пайванд=پرونده:20190628143235_IMG_9859.jpg|алт=متن شعر: ز سنگ كعبه دیگربیا نگر كه بروست ركوع قیصر روم و سجود خسرو زنگ
Акс:20190628143224_IMG_9858.jpg|пайванд=پرونده:20190628143224_IMG_9858.jpg
Акс:20190628143118_IMG_9851.jpg|пайванд=پرونده:20190628143118_IMG_9851.jpg
&lt;/gallery&gt;'''Тахти мармарӣ''' ё ''Тахт Сулаймонӣ'' тахте аст, ки бо фармони [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]] бо шасту панҷ порчаи [[Мармар|мармарӣ]] ба ҳам пайвастшуда сохта шудааст. Он дар Айвони Тахти мармарӣ дар [[Кохи Гулистон]] ҷойгир аст. 
[[Акс:Ivane_marmar_(16).JPG|рост|мини|300x300пкс|Тахти мармарӣ]]
{{Commons|Category:Marble Throne}}

== Таърих ==
[[Ризошоҳ Паҳлавӣ]]  инчунин охирин подшоҳи Эрон аст, ки дар ин ҷо тоҷгузорӣ шудааст.

Дар соли 1221 ҳиҷрии қамарӣ, аз сабаби нигоҳ дошта нашудани тахти мармарӣ ва душвории интиқоли [[Тахти товус (Қоҷорӣ)|Тахти товус]], [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]] фармон дод, ки тахте сохта шавад, ки ҳамеша дар мобайни тахт хоҳад буд. Тахти Сулаймон бар дӯши Девон гузошта шуд, аз ин рӯ, тахти мармарӣ бо номи тахти Сулаймонӣ низ маъруф аст.

Дар сатҳи амудии зинапояҳо ва сутунҳои тахти мармарӣ, дар атрофи тахт расмҳо ва навиштаҷотҳо мавҷуданд, ки ҳар яки онҳо як байт ё сатр аз ду қасидаи [[Фатҳалихони Сабо|Фатҳ Алӣ Сабо]] (Подшоҳи шоирон)-ро дар бар мегирад, ки санаи сохтмони тахтро дар ситоиши Фатҳ Алӣ Шоҳ, ки кандакорӣ ва тиллоӣ шудааст, дар бар мегирад. Ин шеърҳоро устод Маҳдии Теҳронӣ, подшоҳи китобҳои шоҳӣ, бо забони настаълиқ навиштаанд ва номи бунёдгари аслии тахт, Муҳаммад Иброҳим, дар ҳайкалҳо кандакорӣ шудааст.

Баландии тахт як метр буда, майдони нишасти он аз ду сатҳ иборат аст: 3 x 2 метр (сатҳи пеш) ва 1,27 x 1,70 метр (сатҳи қафо). Дар сатҳи амудии паҳлӯи ду зинапояи пеши тахт, ду [[аждаҳо]] кандакорӣ шудаанд ва дар ҳарду тарафи зинапояи аввал ду ҳайкали шер ҷойгиранд. Бо фармони [[Каримхони Занд|Каримхон]], айвони мармарии тахт аввалин бинои Девонхона ва айвони Дорул-Мареҳ номида шуд. &lt;ref name=&quot;کاخ گلستان&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.golestanpalace.ir/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%AE/agentType/View/PropertyID/5|title=کاخ گلستان&gt; موزه های کاخ|website=کاخ گلستان|lang=fa|accessdate=2020-11-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201202002304/http://www.golestanpalace.ir/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%AE/agentType/View/PropertyID/5|archivedate=۲ دسامبر ۲۰۲۰}}&lt;/ref&gt;

Тарроҳии тахтро [[میرزا بابای شیرازی|Мирзо Бобои Шерозӣ,]] рассом, анҷом додааст ва кандакории онро устод [[محمد ابراهیم اصفهانی|Муҳаммад Иброҳим Исфаҳонӣ,]] сангтароши дарбор, назорат кардааст. Тахти мармарӣ аз 65 порча мармари зард аз конҳои [[Язд]] сохта шудааст, аз ҷумла 5 порча мармари ҳамвор бо паҳнои 12 сантиметр, ки аз поён ба якдигар пайвастанд: 7 зинапоя, 21 таремӣ, 21 поя ва сутунҳо ва ҳайкалҳое, ки тахтро мебаранд ва 12 ҳайкали хурд дар атрофи тахт. Тахти мармариро аз чор тараф 3 дев ва 6 фаришта ва 11 сутуни спиралӣ, ки баъзе аз онҳо дар пушти шерҳо ҷойгиранд, дастгирӣ мекунанд. Ин шумораи фариштагон аз он сабаб аст, ки дар Қуръон, дар пешгӯии рӯзи қиёмат, 8 фаришта тахти Худоро мебаранд.

[[Ризошоҳ Паҳлавӣ]] инчунин охирин подшоҳи Эрон аст, ки дар ин ҷо тоҷгузорӣ шудааст.

== Нигораҳо ==
&lt;templatestyles src=&quot;پانویس/styles.css&quot; /&gt;

== Манобеъ ==
{{Эзоҳ}}&lt;templatestyles src=&quot;Module:Side box/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;

* Закоа, Яҳё, ''Таърихи биноҳои Қалъаи шоҳии Теҳрон''
* (Мустафавй, ч. 1, с. 83; Зако, с. 91-92, 95, 99).
&lt;templatestyles src=&quot;الگوی_خرد/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Эрон-хурд}}

== Ҷусторҳои марбут ==

* [[Кохи Гулистон]]
* Тахти мармарӣ
&lt;templatestyles src=&quot;الگوی_خرد/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Фарҳанги Эрон]]</text>
      <sha1>2e298v4clm4ye9jbfzoppo5onn62jb9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474253</id>
      <parentid>1474252</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T06:48:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>ислоҳ</comment>
      <origin>1474253</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6330" sha1="2zqh4n1sployevpn7ogw9k77k9jzjlz" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
'''Тахти мармарӣ''' ё ''Тахт Сулаймонӣ'' — тахте аст, ки бо фармони [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]] бо шасту панҷ порчаи [[Мармар|мармарӣ]] ба ҳам пайвастшуда сохта шудааст. Он дар [[Айвон|Айвони]] Тахти мармарӣ дар [[Кохи Гулистон]] ҷойгир аст. 
[[Акс:Ivane_marmar_(16).JPG|рост|мини|300x300пкс|Тахти мармарӣ]]
{{Commons|Category:Marble Throne}}

== Таърих ==
[[Ризошоҳ Паҳлавӣ]]  инчунин охирин подшоҳи [[Эрон]] аст, ки дар ин ҷо тоҷгузорӣ шудааст.

Дар соли 1221 ҳиҷрии қамарӣ, аз сабаби нигоҳ дошта нашудани тахти мармарӣ ва душвории интиқоли [[Тахти товус (Қоҷорӣ)|Тахти товус]], [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]] фармон дод, ки тахте сохта шавад, ки ҳамеша дар мобайни тахт хоҳад буд. ''Тахти Сулаймон'' бар дӯши Девон гузошта шуд, аз ин рӯ, тахти мармарӣ бо номи '''Тахти Сулаймонӣ''' низ маъруф аст.

Дар сатҳи амудии зинапояҳо ва сутунҳои тахти мармарӣ, дар атрофи тахт расмҳо ва навиштаҷотҳо мавҷуданд, ки ҳар яки онҳо як байт ё сатр аз ду қасидаи [[Фатҳалихони Сабо|Фатҳ Алӣ Сабо]] (Подшоҳи шоирон)-ро дар бар мегирад, ки санаи сохтмони тахтро дар ситоиши Фатҳ Алӣ Шоҳ, ки кандакорӣ ва тиллоӣ шудааст, дар бар мегирад. Ин шеърҳоро устод Маҳдии Теҳронӣ, подшоҳи китобҳои шоҳӣ, бо забони настаълиқ навиштаанд ва номи бунёдгари аслии тахт, Муҳаммад Иброҳим, дар ҳайкалҳо кандакорӣ шудааст.

Баландии тахт як метр буда, майдони нишасти он аз ду сатҳ иборат аст: 3 x 2 метр (сатҳи пеш) ва 1,27 x 1,70 метр (сатҳи қафо). Дар сатҳи амудии паҳлӯи ду зинапояи пеши тахт, ду [[аждаҳо]] кандакорӣ шудаанд ва дар ҳарду тарафи зинапояи аввал ду ҳайкали шер ҷойгиранд. Бо фармони [[Каримхони Занд|Каримхон]], айвони мармарии тахт аввалин бинои Девонхона ва айвони Дорул-Мареҳ номида шуд. &lt;ref name=&quot;کاخ گلستان&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.golestanpalace.ir/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%AE/agentType/View/PropertyID/5|title=کاخ گلستان&gt; موزه های کاخ|website=کاخ گلستان|lang=fa|accessdate=2020-11-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201202002304/http://www.golestanpalace.ir/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%AE/agentType/View/PropertyID/5|archivedate=۲ دسامبر ۲۰۲۰}}&lt;/ref&gt;

Тарроҳии тахтро [[میرزا بابای شیرازی|Мирзо Бобои Шерозӣ,]] рассом, анҷом додааст ва кандакории онро устод [[محمد ابراهیم اصفهانی|Муҳаммад Иброҳим Исфаҳонӣ,]] сангтароши дарбор, назорат кардааст. Тахти мармарӣ аз 65 порча мармари зард аз конҳои [[Язд]] сохта шудааст, аз ҷумла 5 порча мармари ҳамвор бо паҳнои 12 сантиметр, ки аз поён ба якдигар пайвастанд: 7 зинапоя, 21 таремӣ, 21 поя ва сутунҳо ва ҳайкалҳое, ки тахтро мебаранд ва 12 ҳайкали хурд дар атрофи тахт. Тахти мармариро аз чор тараф 3 дев ва 6 фаришта ва 11 сутуни спиралӣ, ки баъзе аз онҳо дар пушти шерҳо ҷойгиранд, дастгирӣ мекунанд. Ин шумораи фариштагон аз он сабаб аст, ки дар Қуръон, дар пешгӯии рӯзи қиёмат, 8 фаришта тахти Худоро мебаранд.

[[Ризошоҳ Паҳлавӣ]] инчунин охирин подшоҳи Эрон аст, ки дар ин ҷо тоҷгузорӣ шудааст.

== Нигораҳо ==
&lt;gallery&gt;
Акс:Marble_throne,_Golestan_palace_by_Pascal_Coste.jpg|пайванд=پرونده:Marble_throne,_Golestan_palace_by_Pascal_Coste.jpg
Акс:Ivane_marmar_(4).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(4).JPG|алт=نمای کلی از ایوان تخت مرمر| Намуди умумии толори тахти мармарӣ
Акс:Ivane_marmar_(16).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(16).JPG|алт=تخت مرمر| Кати мармарӣ
Акс:Ivane_marmar_(6).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(6).JPG
Акс:Ivane_marmar_(8).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(8).JPG
Акс:20190628143235_IMG_9859.jpg|пайванд=پرونده:20190628143235_IMG_9859.jpg|алт=متن شعر: ز سنگ كعبه دیگربیا نگر كه بروست ركوع قیصر روم و سجود خسرو زنگ
Акс:20190628143224_IMG_9858.jpg|пайванд=پرونده:20190628143224_IMG_9858.jpg
Акс:20190628143118_IMG_9851.jpg|пайванд=پرونده:20190628143118_IMG_9851.jpg
&lt;/gallery&gt;
== Манобеъ ==
{{Эзоҳ}}
* Закоа, Яҳё, ''Таърихи биноҳои Қалъаи шоҳии Теҳрон''
* (Мустафавй, ч. 1, с. 83; Зако, с. 91-92, 95, 99).
&lt;templatestyles src=&quot;الگوی_خرد/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Эрон-хурд}}

== Ҷусторҳои марбут ==

* [[Кохи Гулистон]]
* Тахти мармарӣ

[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Фарҳанги Эрон]]</text>
      <sha1>2zqh4n1sployevpn7ogw9k77k9jzjlz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474254</id>
      <parentid>1474253</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T06:49:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Манобеъ */</comment>
      <origin>1474254</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6262" sha1="9yo5bscni1fdzlwu1pkiucrmkwhn1gg" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
'''Тахти мармарӣ''' ё ''Тахт Сулаймонӣ'' — тахте аст, ки бо фармони [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]] бо шасту панҷ порчаи [[Мармар|мармарӣ]] ба ҳам пайвастшуда сохта шудааст. Он дар [[Айвон|Айвони]] Тахти мармарӣ дар [[Кохи Гулистон]] ҷойгир аст. 
[[Акс:Ivane_marmar_(16).JPG|рост|мини|300x300пкс|Тахти мармарӣ]]
{{Commons|Category:Marble Throne}}

== Таърих ==
[[Ризошоҳ Паҳлавӣ]]  инчунин охирин подшоҳи [[Эрон]] аст, ки дар ин ҷо тоҷгузорӣ шудааст.

Дар соли 1221 ҳиҷрии қамарӣ, аз сабаби нигоҳ дошта нашудани тахти мармарӣ ва душвории интиқоли [[Тахти товус (Қоҷорӣ)|Тахти товус]], [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]] фармон дод, ки тахте сохта шавад, ки ҳамеша дар мобайни тахт хоҳад буд. ''Тахти Сулаймон'' бар дӯши Девон гузошта шуд, аз ин рӯ, тахти мармарӣ бо номи '''Тахти Сулаймонӣ''' низ маъруф аст.

Дар сатҳи амудии зинапояҳо ва сутунҳои тахти мармарӣ, дар атрофи тахт расмҳо ва навиштаҷотҳо мавҷуданд, ки ҳар яки онҳо як байт ё сатр аз ду қасидаи [[Фатҳалихони Сабо|Фатҳ Алӣ Сабо]] (Подшоҳи шоирон)-ро дар бар мегирад, ки санаи сохтмони тахтро дар ситоиши Фатҳ Алӣ Шоҳ, ки кандакорӣ ва тиллоӣ шудааст, дар бар мегирад. Ин шеърҳоро устод Маҳдии Теҳронӣ, подшоҳи китобҳои шоҳӣ, бо забони настаълиқ навиштаанд ва номи бунёдгари аслии тахт, Муҳаммад Иброҳим, дар ҳайкалҳо кандакорӣ шудааст.

Баландии тахт як метр буда, майдони нишасти он аз ду сатҳ иборат аст: 3 x 2 метр (сатҳи пеш) ва 1,27 x 1,70 метр (сатҳи қафо). Дар сатҳи амудии паҳлӯи ду зинапояи пеши тахт, ду [[аждаҳо]] кандакорӣ шудаанд ва дар ҳарду тарафи зинапояи аввал ду ҳайкали шер ҷойгиранд. Бо фармони [[Каримхони Занд|Каримхон]], айвони мармарии тахт аввалин бинои Девонхона ва айвони Дорул-Мареҳ номида шуд. &lt;ref name=&quot;کاخ گلستان&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.golestanpalace.ir/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%AE/agentType/View/PropertyID/5|title=کاخ گلستان&gt; موزه های کاخ|website=کاخ گلستان|lang=fa|accessdate=2020-11-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201202002304/http://www.golestanpalace.ir/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%AE/agentType/View/PropertyID/5|archivedate=۲ دسامبر ۲۰۲۰}}&lt;/ref&gt;

Тарроҳии тахтро [[میرزا بابای شیرازی|Мирзо Бобои Шерозӣ,]] рассом, анҷом додааст ва кандакории онро устод [[محمد ابراهیم اصفهانی|Муҳаммад Иброҳим Исфаҳонӣ,]] сангтароши дарбор, назорат кардааст. Тахти мармарӣ аз 65 порча мармари зард аз конҳои [[Язд]] сохта шудааст, аз ҷумла 5 порча мармари ҳамвор бо паҳнои 12 сантиметр, ки аз поён ба якдигар пайвастанд: 7 зинапоя, 21 таремӣ, 21 поя ва сутунҳо ва ҳайкалҳое, ки тахтро мебаранд ва 12 ҳайкали хурд дар атрофи тахт. Тахти мармариро аз чор тараф 3 дев ва 6 фаришта ва 11 сутуни спиралӣ, ки баъзе аз онҳо дар пушти шерҳо ҷойгиранд, дастгирӣ мекунанд. Ин шумораи фариштагон аз он сабаб аст, ки дар Қуръон, дар пешгӯии рӯзи қиёмат, 8 фаришта тахти Худоро мебаранд.

[[Ризошоҳ Паҳлавӣ]] инчунин охирин подшоҳи Эрон аст, ки дар ин ҷо тоҷгузорӣ шудааст.

== Нигораҳо ==
&lt;gallery&gt;
Акс:Marble_throne,_Golestan_palace_by_Pascal_Coste.jpg|пайванд=پرونده:Marble_throne,_Golestan_palace_by_Pascal_Coste.jpg
Акс:Ivane_marmar_(4).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(4).JPG|алт=نمای کلی از ایوان تخت مرمر| Намуди умумии толори тахти мармарӣ
Акс:Ivane_marmar_(16).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(16).JPG|алт=تخت مرمر| Кати мармарӣ
Акс:Ivane_marmar_(6).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(6).JPG
Акс:Ivane_marmar_(8).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(8).JPG
Акс:20190628143235_IMG_9859.jpg|пайванд=پرونده:20190628143235_IMG_9859.jpg|алт=متن شعر: ز سنگ كعبه دیگربیا نگر كه بروست ركوع قیصر روم و سجود خسرو زنگ
Акс:20190628143224_IMG_9858.jpg|пайванд=پرونده:20190628143224_IMG_9858.jpg
Акс:20190628143118_IMG_9851.jpg|пайванд=پرونده:20190628143118_IMG_9851.jpg
&lt;/gallery&gt;
== Манобеъ ==
{{Эзоҳ}}
* Закоа, Яҳё, ''Таърихи биноҳои Қалъаи шоҳии Теҳрон''
* (Мустафавй, ч. 1, с. 83; Зако, с. 91-92, 95, 99).
{{Эрон-хурд}}

== Ҷусторҳои марбут ==

* [[Кохи Гулистон]]
* Тахти мармарӣ

[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Фарҳанги Эрон]]</text>
      <sha1>9yo5bscni1fdzlwu1pkiucrmkwhn1gg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474255</id>
      <parentid>1474254</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T06:50:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <origin>1474255</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6277" sha1="6a7qhls33rgb0kk7k9qukfc1wcscfc7" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
'''Тахти мармарӣ''' ё ''Тахт Сулаймонӣ'' — тахте аст, ки бо фармони [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]] бо шасту панҷ порчаи [[Мармар|мармарӣ]] ба ҳам пайвастшуда сохта шудааст. Он дар [[Айвон|Айвони]] Тахти мармарӣ дар [[Кохи Гулистон]] ҷойгир аст. 
[[Акс:Ivane_marmar_(16).JPG|рост|мини|300x300пкс|Тахти мармарӣ]]
{{Commons|Category:Marble Throne}}

== Таърих ==
[[Ризошоҳ Паҳлавӣ]]  инчунин охирин подшоҳи [[Эрон]] аст, ки дар ин ҷо тоҷгузорӣ шудааст.

Дар соли 1221 ҳиҷрии қамарӣ, аз сабаби нигоҳ дошта нашудани тахти мармарӣ ва душвории интиқоли [[Тахти товус (Қоҷорӣ)|Тахти товус]], [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]] фармон дод, ки тахте сохта шавад, ки ҳамеша дар мобайни тахт хоҳад буд. ''Тахти Сулаймон'' бар дӯши Девон гузошта шуд, аз ин рӯ, тахти мармарӣ бо номи '''Тахти Сулаймонӣ''' низ маъруф аст.

Дар сатҳи амудии зинапояҳо ва сутунҳои тахти мармарӣ, дар атрофи тахт расмҳо ва навиштаҷотҳо мавҷуданд, ки ҳар яки онҳо як байт ё сатр аз ду қасидаи [[Фатҳалихони Сабо|Фатҳ Алӣ Сабо]] (Подшоҳи шоирон)-ро дар бар мегирад, ки санаи сохтмони тахтро дар ситоиши Фатҳ Алӣ Шоҳ, ки кандакорӣ ва тиллоӣ шудааст, дар бар мегирад. Ин шеърҳоро устод Маҳдии Теҳронӣ, подшоҳи китобҳои шоҳӣ, бо забони настаълиқ навиштаанд ва номи бунёдгари аслии тахт, Муҳаммад Иброҳим, дар ҳайкалҳо кандакорӣ шудааст.

Баландии тахт як метр буда, майдони нишасти он аз ду сатҳ иборат аст: 3 x 2 метр (сатҳи пеш) ва 1,27 x 1,70 метр (сатҳи қафо). Дар сатҳи амудии паҳлӯи ду зинапояи пеши тахт, ду [[аждаҳо]] кандакорӣ шудаанд ва дар ҳарду тарафи зинапояи аввал ду ҳайкали шер ҷойгиранд. Бо фармони [[Каримхони Занд|Каримхон]], айвони мармарии тахт аввалин бинои Девонхона ва айвони Дорул-Мареҳ номида шуд. &lt;ref name=&quot;کاخ گلستان&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.golestanpalace.ir/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%AE/agentType/View/PropertyID/5|title=کاخ گلستان&gt; موزه های کاخ|website=کاخ گلستان|lang=fa|accessdate=2020-11-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201202002304/http://www.golestanpalace.ir/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%AE/agentType/View/PropertyID/5|archivedate=۲ دسامبر ۲۰۲۰}}&lt;/ref&gt;

Тарроҳии тахтро [[میرزا بابای شیرازی|Мирзо Бобои Шерозӣ,]] рассом, анҷом додааст ва кандакории онро устод [[محمد ابراهیم اصفهانی|Муҳаммад Иброҳим Исфаҳонӣ,]] сангтароши дарбор, назорат кардааст. Тахти мармарӣ аз 65 порча мармари зард аз конҳои [[Язд]] сохта шудааст, аз ҷумла 5 порча мармари ҳамвор бо паҳнои 12 сантиметр, ки аз поён ба якдигар пайвастанд: 7 зинапоя, 21 таремӣ, 21 поя ва сутунҳо ва ҳайкалҳое, ки тахтро мебаранд ва 12 ҳайкали хурд дар атрофи тахт. Тахти мармариро аз чор тараф 3 дев ва 6 фаришта ва 11 сутуни спиралӣ, ки баъзе аз онҳо дар пушти шерҳо ҷойгиранд, дастгирӣ мекунанд. Ин шумораи фариштагон аз он сабаб аст, ки дар Қуръон, дар пешгӯии рӯзи қиёмат, 8 фаришта тахти Худоро мебаранд.

[[Ризошоҳ Паҳлавӣ]] инчунин охирин подшоҳи Эрон аст, ки дар ин ҷо тоҷгузорӣ шудааст.

== Нигораҳо ==
&lt;gallery&gt;
Акс:Marble_throne,_Golestan_palace_by_Pascal_Coste.jpg|пайванд=پرونده:Marble_throne,_Golestan_palace_by_Pascal_Coste.jpg
Акс:Ivane_marmar_(4).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(4).JPG|алт=نمای کلی از ایوان تخت مرمر| Намуди умумии толори тахти мармарӣ
Акс:Ivane_marmar_(16).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(16).JPG|алт=تخت مرمر| Кати мармарӣ
Акс:Ivane_marmar_(6).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(6).JPG
Акс:Ivane_marmar_(8).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(8).JPG
Акс:20190628143235_IMG_9859.jpg|пайванд=پرونده:20190628143235_IMG_9859.jpg|алт=متن شعر: ز سنگ كعبه دیگربیا نگر كه بروست ركوع قیصر روم و سجود خسرو زنگ
Акс:20190628143224_IMG_9858.jpg|пайванд=پرونده:20190628143224_IMG_9858.jpg
Акс:20190628143118_IMG_9851.jpg|пайванд=پرونده:20190628143118_IMG_9851.jpg
&lt;/gallery&gt;
== Манобеъ ==

* Закоа, Яҳё, ''Таърихи биноҳои Қалъаи шоҳии Теҳрон''
* (Мустафавй, ч. 1, с. 83; Зако, с. 91-92, 95, 99).
{{Эрон-хурд}}

== Ҷусторҳои марбут ==

* [[Кохи Гулистон]]
* Тахти мармарӣ
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Фарҳанги Эрон]]</text>
      <sha1>6a7qhls33rgb0kk7k9qukfc1wcscfc7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474257</id>
      <parentid>1474255</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T07:00:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>илова</comment>
      <origin>1474257</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6286" sha1="6dhldmlqlletcczdbbn4gn5ew82j88s" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
'''Тахти мармарӣ''' ё ''Тахти Сулаймонӣ'' — тахте аст, ки бо фармони [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]] бо шасту панҷ порчаи [[Мармар|мармарӣ]] ба ҳам пайвастшуда сохта шудааст. Он дар [[Айвон|Айвони]] Тахти мармарӣ дар [[Кохи Гулистон]] ҷойгир аст. 
[[Акс:Ivane_marmar_(16).JPG|рост|мини|300x300пкс|Тахти мармарӣ]]
{{Commons|Category:Marble Throne}}

== Таърих ==
[[Ризошоҳ Паҳлавӣ]]  инчунин охирин подшоҳи [[Эрон]] аст, ки дар ин ҷо тоҷгузорӣ шудааст.

Дар соли 1221 ҳиҷрии қамарӣ, аз сабаби нигоҳ дошта нашудани тахти мармарӣ ва душвории интиқоли [[Тахти товус (Қоҷорӣ)|Тахти товус]], [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]] фармон дод, ки тахте сохта шавад, ки ҳамеша дар мобайни тахт хоҳад буд. ''Тахти Сулаймон'' бар дӯши Девон гузошта шуд, аз ин рӯ, тахти мармарӣ бо номи '''Тахти Сулаймонӣ''' низ маъруф аст.

Дар сатҳи амудии зинапояҳо ва сутунҳои тахти мармарӣ, дар атрофи тахт расмҳо ва навиштаҷотҳо мавҷуданд, ки ҳар яки онҳо як байт ё сатр аз ду қасидаи [[Фатҳалихони Сабо|Фатҳ Алӣ Сабо]] (Подшоҳи шоирон)-ро дар бар мегирад, ки санаи сохтмони тахтро дар ситоиши [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]], ки [[кандакорӣ]] ва [[тилло|тиллоӣ]] шудааст, дар бар мегирад. Ин [[шеър|шеърҳоро]] устод Маҳдии Теҳронӣ, подшоҳи китобҳои шоҳӣ, бо забони настаълиқ навиштаанд ва номи бунёдгари аслии тахт, Муҳаммад Иброҳим, дар ҳайкалҳо кандакорӣ шудааст.

Баландии тахт як метр буда, майдони нишасти он аз ду сатҳ иборат аст: 3 x 2 метр (сатҳи пеш) ва 1,27 x 1,70 метр (сатҳи қафо). Дар сатҳи амудии паҳлӯи ду зинапояи пеши тахт, ду [[аждаҳо]] кандакорӣ шудаанд ва дар ҳарду тарафи зинапояи аввал ду [[ҳайкал]]и [[шер]] ҷойгиранд. Бо фармони [[Каримхони Занд]], айвони мармарии [[тахт]] аввалин бинои Девонхона ва ''айвони Дорул-Мареҳ'' номида шуд. &lt;ref name=&quot;کاخ گلستان&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.golestanpalace.ir/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%AE/agentType/View/PropertyID/5|title=کاخ گلستان&gt; موزه های کاخ|website=کاخ گلستان|lang=fa|accessdate=2020-11-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201202002304/http://www.golestanpalace.ir/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%AE/agentType/View/PropertyID/5|archivedate=۲ دسامبر ۲۰۲۰}}&lt;/ref&gt;

Тарроҳии тахтро Мирзо Бобои Шерозӣ, [[рассом]], анҷом додааст ва [[кандакорӣ|кандакории]] онро устод Муҳаммад Иброҳим Исфаҳонӣ, сангтароши дарбор, назорат кардааст. Тахти мармарӣ аз 65 порча мармари зард аз конҳои [[Язд]] сохта шудааст, аз ҷумла 5 порча мармари ҳамвор бо паҳнои 12 сантиметр, ки аз поён ба якдигар пайвастанд: 7 зинапоя, 21 таремӣ, 21 поя ва сутунҳо ва ҳайкалҳое, ки тахтро мебаранд ва 12 ҳайкали хурд дар атрофи тахт. Тахти мармариро аз чор тараф 3 [[дев]] ва 6 [[фаришта]] ва 11 сутуни спиралӣ, ки баъзе аз онҳо дар пушти шерҳо ҷойгиранд, дастгирӣ мекунанд. Ин шумораи фариштагон аз он сабаб аст, ки дар [[Қуръон]], дар пешгӯии рӯзи қиёмат, 8 фаришта тахти Худоро мебаранд.

[[Ризошоҳ Паҳлавӣ]] инчунин охирин подшоҳи [[Эрон]] аст, ки дар ин ҷо тоҷгузорӣ шудааст.

== Нигораҳо ==
&lt;gallery&gt;
Акс:Marble_throne,_Golestan_palace_by_Pascal_Coste.jpg|пайванд=پرونده:Marble_throne,_Golestan_palace_by_Pascal_Coste.jpg
Акс:Ivane_marmar_(4).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(4).JPG|алт=نمای کلی از ایوان تخت مرمر| Намуди умумии толори тахти мармарӣ
Акс:Ivane_marmar_(16).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(16).JPG|алт=تخت مرمر| Кати мармарӣ
Акс:Ivane_marmar_(6).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(6).JPG
Акс:Ivane_marmar_(8).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(8).JPG
Акс:20190628143235_IMG_9859.jpg|пайванд=پرونده:20190628143235_IMG_9859.jpg|алт=متن شعر: ز سنگ كعبه دیگربیا نگر كه بروست ركوع قیصر روم و سجود خسرو زنگ
Акс:20190628143224_IMG_9858.jpg|пайванд=پرونده:20190628143224_IMG_9858.jpg
Акс:20190628143118_IMG_9851.jpg|пайванд=پرونده:20190628143118_IMG_9851.jpg
&lt;/gallery&gt;
== Манобеъ ==

* Закоа, Яҳё, ''Таърихи биноҳои Қалъаи шоҳии Теҳрон''
* (Мустафавй, ч. 1, с. 83; Зако, с. 91-92, 95, 99).
{{Эрон-хурд}}

== Ҷусторҳои марбут ==

* [[Кохи Гулистон]]
* Тахти мармарӣ
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Фарҳанги Эрон]]</text>
      <sha1>6dhldmlqlletcczdbbn4gn5ew82j88s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474258</id>
      <parentid>1474257</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T07:01:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Нигораҳо */</comment>
      <origin>1474258</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6289" sha1="jqhcfqylsqr4e5v16721xqhokoj2g0j" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
'''Тахти мармарӣ''' ё ''Тахти Сулаймонӣ'' — тахте аст, ки бо фармони [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]] бо шасту панҷ порчаи [[Мармар|мармарӣ]] ба ҳам пайвастшуда сохта шудааст. Он дар [[Айвон|Айвони]] Тахти мармарӣ дар [[Кохи Гулистон]] ҷойгир аст. 
[[Акс:Ivane_marmar_(16).JPG|рост|мини|300x300пкс|Тахти мармарӣ]]
{{Commons|Category:Marble Throne}}

== Таърих ==
[[Ризошоҳ Паҳлавӣ]]  инчунин охирин подшоҳи [[Эрон]] аст, ки дар ин ҷо тоҷгузорӣ шудааст.

Дар соли 1221 ҳиҷрии қамарӣ, аз сабаби нигоҳ дошта нашудани тахти мармарӣ ва душвории интиқоли [[Тахти товус (Қоҷорӣ)|Тахти товус]], [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]] фармон дод, ки тахте сохта шавад, ки ҳамеша дар мобайни тахт хоҳад буд. ''Тахти Сулаймон'' бар дӯши Девон гузошта шуд, аз ин рӯ, тахти мармарӣ бо номи '''Тахти Сулаймонӣ''' низ маъруф аст.

Дар сатҳи амудии зинапояҳо ва сутунҳои тахти мармарӣ, дар атрофи тахт расмҳо ва навиштаҷотҳо мавҷуданд, ки ҳар яки онҳо як байт ё сатр аз ду қасидаи [[Фатҳалихони Сабо|Фатҳ Алӣ Сабо]] (Подшоҳи шоирон)-ро дар бар мегирад, ки санаи сохтмони тахтро дар ситоиши [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]], ки [[кандакорӣ]] ва [[тилло|тиллоӣ]] шудааст, дар бар мегирад. Ин [[шеър|шеърҳоро]] устод Маҳдии Теҳронӣ, подшоҳи китобҳои шоҳӣ, бо забони настаълиқ навиштаанд ва номи бунёдгари аслии тахт, Муҳаммад Иброҳим, дар ҳайкалҳо кандакорӣ шудааст.

Баландии тахт як метр буда, майдони нишасти он аз ду сатҳ иборат аст: 3 x 2 метр (сатҳи пеш) ва 1,27 x 1,70 метр (сатҳи қафо). Дар сатҳи амудии паҳлӯи ду зинапояи пеши тахт, ду [[аждаҳо]] кандакорӣ шудаанд ва дар ҳарду тарафи зинапояи аввал ду [[ҳайкал]]и [[шер]] ҷойгиранд. Бо фармони [[Каримхони Занд]], айвони мармарии [[тахт]] аввалин бинои Девонхона ва ''айвони Дорул-Мареҳ'' номида шуд. &lt;ref name=&quot;کاخ گلستان&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.golestanpalace.ir/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%AE/agentType/View/PropertyID/5|title=کاخ گلستان&gt; موزه های کاخ|website=کاخ گلستان|lang=fa|accessdate=2020-11-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201202002304/http://www.golestanpalace.ir/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%AE/agentType/View/PropertyID/5|archivedate=۲ دسامبر ۲۰۲۰}}&lt;/ref&gt;

Тарроҳии тахтро Мирзо Бобои Шерозӣ, [[рассом]], анҷом додааст ва [[кандакорӣ|кандакории]] онро устод Муҳаммад Иброҳим Исфаҳонӣ, сангтароши дарбор, назорат кардааст. Тахти мармарӣ аз 65 порча мармари зард аз конҳои [[Язд]] сохта шудааст, аз ҷумла 5 порча мармари ҳамвор бо паҳнои 12 сантиметр, ки аз поён ба якдигар пайвастанд: 7 зинапоя, 21 таремӣ, 21 поя ва сутунҳо ва ҳайкалҳое, ки тахтро мебаранд ва 12 ҳайкали хурд дар атрофи тахт. Тахти мармариро аз чор тараф 3 [[дев]] ва 6 [[фаришта]] ва 11 сутуни спиралӣ, ки баъзе аз онҳо дар пушти шерҳо ҷойгиранд, дастгирӣ мекунанд. Ин шумораи фариштагон аз он сабаб аст, ки дар [[Қуръон]], дар пешгӯии рӯзи қиёмат, 8 фаришта тахти Худоро мебаранд.

[[Ризошоҳ Паҳлавӣ]] инчунин охирин подшоҳи [[Эрон]] аст, ки дар ин ҷо тоҷгузорӣ шудааст.

== Нигораҳо ==
&lt;gallery&gt;
Акс:Marble_throne,_Golestan_palace_by_Pascal_Coste.jpg|пайванд=پرونده:Marble_throne,_Golestan_palace_by_Pascal_Coste.jpg
Акс:Ivane_marmar_(4).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(4).JPG|алт=نمای کلی از ایوان تخت مرمر| Намуди умумии толори Тахти мармарӣ
Акс:Ivane_marmar_(16).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(16).JPG|алт=تخت مرمر| Тахти мармарӣ
Акс:Ivane_marmar_(6).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(6).JPG
Акс:Ivane_marmar_(8).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(8).JPG
Акс:20190628143235_IMG_9859.jpg|пайванд=پرونده:20190628143235_IMG_9859.jpg|алт=متن شعر: ز سنگ كعبه دیگربیا نگر كه بروست ركوع قیصر روم و سجود خسرو زنگ
Акс:20190628143224_IMG_9858.jpg|пайванд=پرونده:20190628143224_IMG_9858.jpg
Акс:20190628143118_IMG_9851.jpg|пайванд=پرونده:20190628143118_IMG_9851.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Манобеъ ==

* Закоа, Яҳё, ''Таърихи биноҳои Қалъаи шоҳии Теҳрон''
* (Мустафавй, ч. 1, с. 83; Зако, с. 91-92, 95, 99).
{{Эрон-хурд}}

== Ҷусторҳои марбут ==

* [[Кохи Гулистон]]
* Тахти мармарӣ
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Фарҳанги Эрон]]</text>
      <sha1>jqhcfqylsqr4e5v16721xqhokoj2g0j</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474259</id>
      <parentid>1474258</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T07:05:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Нигораҳо */</comment>
      <origin>1474259</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6487" sha1="cv7ehz5lbcoxvmbf1fiy51xacuhr0uy" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
'''Тахти мармарӣ''' ё ''Тахти Сулаймонӣ'' — тахте аст, ки бо фармони [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]] бо шасту панҷ порчаи [[Мармар|мармарӣ]] ба ҳам пайвастшуда сохта шудааст. Он дар [[Айвон|Айвони]] Тахти мармарӣ дар [[Кохи Гулистон]] ҷойгир аст. 
[[Акс:Ivane_marmar_(16).JPG|рост|мини|300x300пкс|Тахти мармарӣ]]
{{Commons|Category:Marble Throne}}

== Таърих ==
[[Ризошоҳ Паҳлавӣ]]  инчунин охирин подшоҳи [[Эрон]] аст, ки дар ин ҷо тоҷгузорӣ шудааст.

Дар соли 1221 ҳиҷрии қамарӣ, аз сабаби нигоҳ дошта нашудани тахти мармарӣ ва душвории интиқоли [[Тахти товус (Қоҷорӣ)|Тахти товус]], [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]] фармон дод, ки тахте сохта шавад, ки ҳамеша дар мобайни тахт хоҳад буд. ''Тахти Сулаймон'' бар дӯши Девон гузошта шуд, аз ин рӯ, тахти мармарӣ бо номи '''Тахти Сулаймонӣ''' низ маъруф аст.

Дар сатҳи амудии зинапояҳо ва сутунҳои тахти мармарӣ, дар атрофи тахт расмҳо ва навиштаҷотҳо мавҷуданд, ки ҳар яки онҳо як байт ё сатр аз ду қасидаи [[Фатҳалихони Сабо|Фатҳ Алӣ Сабо]] (Подшоҳи шоирон)-ро дар бар мегирад, ки санаи сохтмони тахтро дар ситоиши [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]], ки [[кандакорӣ]] ва [[тилло|тиллоӣ]] шудааст, дар бар мегирад. Ин [[шеър|шеърҳоро]] устод Маҳдии Теҳронӣ, подшоҳи китобҳои шоҳӣ, бо забони настаълиқ навиштаанд ва номи бунёдгари аслии тахт, Муҳаммад Иброҳим, дар ҳайкалҳо кандакорӣ шудааст.

Баландии тахт як метр буда, майдони нишасти он аз ду сатҳ иборат аст: 3 x 2 метр (сатҳи пеш) ва 1,27 x 1,70 метр (сатҳи қафо). Дар сатҳи амудии паҳлӯи ду зинапояи пеши тахт, ду [[аждаҳо]] кандакорӣ шудаанд ва дар ҳарду тарафи зинапояи аввал ду [[ҳайкал]]и [[шер]] ҷойгиранд. Бо фармони [[Каримхони Занд]], айвони мармарии [[тахт]] аввалин бинои Девонхона ва ''айвони Дорул-Мареҳ'' номида шуд. &lt;ref name=&quot;کاخ گلستان&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.golestanpalace.ir/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%AE/agentType/View/PropertyID/5|title=کاخ گلستان&gt; موزه های کاخ|website=کاخ گلستان|lang=fa|accessdate=2020-11-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201202002304/http://www.golestanpalace.ir/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%AE/agentType/View/PropertyID/5|archivedate=۲ دسامبر ۲۰۲۰}}&lt;/ref&gt;

Тарроҳии тахтро Мирзо Бобои Шерозӣ, [[рассом]], анҷом додааст ва [[кандакорӣ|кандакории]] онро устод Муҳаммад Иброҳим Исфаҳонӣ, сангтароши дарбор, назорат кардааст. Тахти мармарӣ аз 65 порча мармари зард аз конҳои [[Язд]] сохта шудааст, аз ҷумла 5 порча мармари ҳамвор бо паҳнои 12 сантиметр, ки аз поён ба якдигар пайвастанд: 7 зинапоя, 21 таремӣ, 21 поя ва сутунҳо ва ҳайкалҳое, ки тахтро мебаранд ва 12 ҳайкали хурд дар атрофи тахт. Тахти мармариро аз чор тараф 3 [[дев]] ва 6 [[фаришта]] ва 11 сутуни спиралӣ, ки баъзе аз онҳо дар пушти шерҳо ҷойгиранд, дастгирӣ мекунанд. Ин шумораи фариштагон аз он сабаб аст, ки дар [[Қуръон]], дар пешгӯии рӯзи қиёмат, 8 фаришта тахти Худоро мебаранд.

[[Ризошоҳ Паҳлавӣ]] инчунин охирин подшоҳи [[Эрон]] аст, ки дар ин ҷо тоҷгузорӣ шудааст.

== Нигораҳо ==
&lt;gallery&gt;
Акс:Marble_throne,_Golestan_palace_by_Pascal_Coste.jpg|пайванд=پرونده:Marble_throne,_Golestan_palace_by_Pascal_Coste.jpg| Намои умумии толори Тахти мармарӣ аз берун
Акс:Ivane_marmar_(4).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(4).JPG|алт=نمای کلی از ایوان تخت مرمر| Намуди умумии толори Тахти мармарӣ
Акс:Ivane_marmar_(16).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(16).JPG|алт=تخت مرمر| Тахти мармарӣ
Акс:Ivane_marmar_(6).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(6).JPG| Тахти мармарӣ
Акс:Ivane_marmar_(8).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(8).JPG| Тахти мармарӣ
Акс:20190628143235_IMG_9859.jpg|пайванд=پرونده:20190628143235_IMG_9859.jpg|Матни шеър: Санг аз каъбаи дигар бубинед, ки кӣ ба қайсар рум саҷда мекунад ва ба занги хусрав саҷда мекунад
Акс:20190628143224_IMG_9858.jpg|пайванд=پرونده:20190628143224_IMG_9858.jpg
Акс:20190628143118_IMG_9851.jpg|пайванд=پرونده:20190628143118_IMG_9851.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Манобеъ ==

* Закоа, Яҳё, ''Таърихи биноҳои Қалъаи шоҳии Теҳрон''
* (Мустафавй, ч. 1, с. 83; Зако, с. 91-92, 95, 99).
{{Эрон-хурд}}

== Ҷусторҳои марбут ==

* [[Кохи Гулистон]]
* Тахти мармарӣ
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Фарҳанги Эрон]]</text>
      <sha1>cv7ehz5lbcoxvmbf1fiy51xacuhr0uy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474260</id>
      <parentid>1474259</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T07:06:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Нигораҳо */</comment>
      <origin>1474260</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6484" sha1="72m677pd34afudkd7sw3b9cy5s3i3ne" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
'''Тахти мармарӣ''' ё ''Тахти Сулаймонӣ'' — тахте аст, ки бо фармони [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]] бо шасту панҷ порчаи [[Мармар|мармарӣ]] ба ҳам пайвастшуда сохта шудааст. Он дар [[Айвон|Айвони]] Тахти мармарӣ дар [[Кохи Гулистон]] ҷойгир аст. 
[[Акс:Ivane_marmar_(16).JPG|рост|мини|300x300пкс|Тахти мармарӣ]]
{{Commons|Category:Marble Throne}}

== Таърих ==
[[Ризошоҳ Паҳлавӣ]]  инчунин охирин подшоҳи [[Эрон]] аст, ки дар ин ҷо тоҷгузорӣ шудааст.

Дар соли 1221 ҳиҷрии қамарӣ, аз сабаби нигоҳ дошта нашудани тахти мармарӣ ва душвории интиқоли [[Тахти товус (Қоҷорӣ)|Тахти товус]], [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]] фармон дод, ки тахте сохта шавад, ки ҳамеша дар мобайни тахт хоҳад буд. ''Тахти Сулаймон'' бар дӯши Девон гузошта шуд, аз ин рӯ, тахти мармарӣ бо номи '''Тахти Сулаймонӣ''' низ маъруф аст.

Дар сатҳи амудии зинапояҳо ва сутунҳои тахти мармарӣ, дар атрофи тахт расмҳо ва навиштаҷотҳо мавҷуданд, ки ҳар яки онҳо як байт ё сатр аз ду қасидаи [[Фатҳалихони Сабо|Фатҳ Алӣ Сабо]] (Подшоҳи шоирон)-ро дар бар мегирад, ки санаи сохтмони тахтро дар ситоиши [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]], ки [[кандакорӣ]] ва [[тилло|тиллоӣ]] шудааст, дар бар мегирад. Ин [[шеър|шеърҳоро]] устод Маҳдии Теҳронӣ, подшоҳи китобҳои шоҳӣ, бо забони настаълиқ навиштаанд ва номи бунёдгари аслии тахт, Муҳаммад Иброҳим, дар ҳайкалҳо кандакорӣ шудааст.

Баландии тахт як метр буда, майдони нишасти он аз ду сатҳ иборат аст: 3 x 2 метр (сатҳи пеш) ва 1,27 x 1,70 метр (сатҳи қафо). Дар сатҳи амудии паҳлӯи ду зинапояи пеши тахт, ду [[аждаҳо]] кандакорӣ шудаанд ва дар ҳарду тарафи зинапояи аввал ду [[ҳайкал]]и [[шер]] ҷойгиранд. Бо фармони [[Каримхони Занд]], айвони мармарии [[тахт]] аввалин бинои Девонхона ва ''айвони Дорул-Мареҳ'' номида шуд. &lt;ref name=&quot;کاخ گلستان&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.golestanpalace.ir/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%AE/agentType/View/PropertyID/5|title=کاخ گلستان&gt; موزه های کاخ|website=کاخ گلستان|lang=fa|accessdate=2020-11-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201202002304/http://www.golestanpalace.ir/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%AE/agentType/View/PropertyID/5|archivedate=۲ دسامبر ۲۰۲۰}}&lt;/ref&gt;

Тарроҳии тахтро Мирзо Бобои Шерозӣ, [[рассом]], анҷом додааст ва [[кандакорӣ|кандакории]] онро устод Муҳаммад Иброҳим Исфаҳонӣ, сангтароши дарбор, назорат кардааст. Тахти мармарӣ аз 65 порча мармари зард аз конҳои [[Язд]] сохта шудааст, аз ҷумла 5 порча мармари ҳамвор бо паҳнои 12 сантиметр, ки аз поён ба якдигар пайвастанд: 7 зинапоя, 21 таремӣ, 21 поя ва сутунҳо ва ҳайкалҳое, ки тахтро мебаранд ва 12 ҳайкали хурд дар атрофи тахт. Тахти мармариро аз чор тараф 3 [[дев]] ва 6 [[фаришта]] ва 11 сутуни спиралӣ, ки баъзе аз онҳо дар пушти шерҳо ҷойгиранд, дастгирӣ мекунанд. Ин шумораи фариштагон аз он сабаб аст, ки дар [[Қуръон]], дар пешгӯии рӯзи қиёмат, 8 фаришта тахти Худоро мебаранд.

[[Ризошоҳ Паҳлавӣ]] инчунин охирин подшоҳи [[Эрон]] аст, ки дар ин ҷо тоҷгузорӣ шудааст.

== Нигораҳо ==
&lt;gallery&gt;
Акс:Marble_throne,_Golestan_palace_by_Pascal_Coste.jpg|пайванд=پرونده:Marble_throne,_Golestan_palace_by_Pascal_Coste.jpg| Намои умумии толори Тахти мармарӣ аз берун
Акс:Ivane_marmar_(4).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(4).JPG|алт=نمای کلی از ایوان تخت مرمر| Намуди умумии толори Тахти мармарӣ
Акс:Ivane_marmar_(16).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(16).JPG|алт=تخت مرمر| Тахти мармарӣ
Акс:Ivane_marmar_(6).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(6).JPG| Тахти мармарӣ
Акс:Ivane_marmar_(8).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(8).JPG| Тахти мармарӣ
Акс:20190628143235_IMG_9859.jpg|пайванд=پرونده:20190628143235_IMG_9859.jpg|Матни шеър: Санг аз каъбаи дигар бубинед, кӣ ба қайсари рум саҷда мекунад ва ба занги Хусрав саҷда мекунад
Акс:20190628143224_IMG_9858.jpg|пайванд=پرونده:20190628143224_IMG_9858.jpg
Акс:20190628143118_IMG_9851.jpg|пайванд=پرونده:20190628143118_IMG_9851.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Манобеъ ==

* Закоа, Яҳё, ''Таърихи биноҳои Қалъаи шоҳии Теҳрон''
* (Мустафавй, ч. 1, с. 83; Зако, с. 91-92, 95, 99).
{{Эрон-хурд}}

== Ҷусторҳои марбут ==

* [[Кохи Гулистон]]
* Тахти мармарӣ
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Фарҳанги Эрон]]</text>
      <sha1>72m677pd34afudkd7sw3b9cy5s3i3ne</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474261</id>
      <parentid>1474260</parentid>
      <timestamp>2026-05-30T07:07:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <origin>1474261</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6485" sha1="l82e361q8i56jeyahn7m1o0zmdgiz8i" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
'''Тахти мармарӣ''' ё ''Тахти Сулаймонӣ'' — тахте аст, ки бо фармони [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]] бо шасту панҷ порчаи [[Мармар|мармарӣ]] ба ҳам пайвастшуда сохта шудааст. Он дар [[Айвон|Айвони]] Тахти мармарӣ дар [[Кохи Гулистон]] ҷойгир аст. 
[[Акс:Ivane_marmar_(16).JPG|рост|мини|300x300пкс|Тахти мармарӣ]]
{{Commons|Category:Marble Throne}}

== Таърих ==
[[Ризошоҳ Паҳлавӣ]]  инчунин охирин подшоҳи [[Эрон]] аст, ки дар ин ҷо тоҷгузорӣ шудааст.

Дар соли 1221 ҳиҷрии қамарӣ, аз сабаби нигоҳ дошта нашудани тахти мармарӣ ва душвории интиқоли [[Тахти товус (Қоҷорӣ)|Тахти товус]], [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]] фармон дод, ки тахте сохта шавад, ки ҳамеша дар мобайни тахт хоҳад буд. ''Тахти Сулаймон'' бар дӯши Девон гузошта шуд, аз ин рӯ, тахти мармарӣ бо номи '''Тахти Сулаймонӣ''' низ маъруф аст.

Дар сатҳи амудии зинапояҳо ва сутунҳои тахти мармарӣ, дар атрофи тахт расмҳо ва навиштаҷотҳо мавҷуданд, ки ҳар яки онҳо як байт ё сатр аз ду қасидаи [[Фатҳалихони Сабо|Фатҳ Алӣ Сабо]] (Подшоҳи шоирон)-ро дар бар мегирад, ки санаи сохтмони тахтро дар ситоиши [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]], ки [[кандакорӣ]] ва [[тилло|тиллоӣ]] шудааст, дар бар мегирад. Ин [[шеър|шеърҳоро]] устод Маҳдии Теҳронӣ, подшоҳи китобҳои шоҳӣ, бо забони настаълиқ навиштаанд ва номи бунёдгари аслии тахт, Муҳаммад Иброҳим, дар ҳайкалҳо кандакорӣ шудааст.

Баландии тахт як метр буда, майдони нишасти он аз ду сатҳ иборат аст: 3 x 2 метр (сатҳи пеш) ва 1,27 x 1,70 метр (сатҳи қафо). Дар сатҳи амудии паҳлӯи ду зинапояи пеши тахт, ду [[аждаҳо]] кандакорӣ шудаанд ва дар ҳарду тарафи зинапояи аввал ду [[ҳайкал]]и [[шер]] ҷойгиранд. Бо фармони [[Каримхони Занд]], айвони мармарии [[тахт]] аввалин бинои Девонхона ва ''айвони Дорул-Мареҳ'' номида шуд. &lt;ref name=&quot;کاخ گلستان&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.golestanpalace.ir/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%AE/agentType/View/PropertyID/5|title=کاخ گلستان&gt; موزه های کاخ|website=کاخ گلستان|lang=fa|accessdate=2020-11-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201202002304/http://www.golestanpalace.ir/%D9%85%D9%88%D8%B2%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D8%A7%D8%AE/agentType/View/PropertyID/5|archivedate=۲ دسامبر ۲۰۲۰}}&lt;/ref&gt;

Тарроҳии тахтро Мирзо Бобои Шерозӣ, [[рассом]], анҷом додааст ва [[кандакорӣ|кандакории]] онро устод Муҳаммад Иброҳим Исфаҳонӣ, сангтароши дарбор, назорат кардааст. Тахти мармарӣ аз 65 порча мармари зард аз конҳои [[Язд]] сохта шудааст, аз ҷумла 5 порча мармари ҳамвор бо паҳнои 12 сантиметр, ки аз поён ба якдигар пайвастанд: 7 зинапоя, 21 таремӣ, 21 поя ва сутунҳо ва ҳайкалҳое, ки тахтро мебаранд ва 12 ҳайкали хурд дар атрофи тахт. Тахти мармариро аз чор тараф 3 [[дев]] ва 6 [[фаришта]] ва 11 сутуни спиралӣ, ки баъзе аз онҳо дар пушти шерҳо ҷойгиранд, дастгирӣ мекунанд. Ин шумораи фариштагон аз он сабаб аст, ки дар [[Қуръон]], дар пешгӯии рӯзи қиёмат, 8 фаришта тахти Худоро мебаранд.

[[Ризошоҳ Паҳлавӣ]] инчунин охирин подшоҳи [[Эрон]] аст, ки дар ин ҷо тоҷгузорӣ шудааст.

== Нигораҳо ==
&lt;gallery&gt;
Акс:Marble_throne,_Golestan_palace_by_Pascal_Coste.jpg|пайванд=پرونده:Marble_throne,_Golestan_palace_by_Pascal_Coste.jpg| Намои умумии толори Тахти мармарӣ аз берун
Акс:Ivane_marmar_(4).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(4).JPG|алт=نمای کلی از ایوان تخت مرمر| Намуди умумии толори Тахти мармарӣ
Акс:Ivane_marmar_(16).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(16).JPG|алт=تخت مرمر| Тахти мармарӣ
Акс:Ivane_marmar_(6).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(6).JPG| Тахти мармарӣ
Акс:Ivane_marmar_(8).JPG|пайванд=پرونده:Ivane_marmar_(8).JPG| Тахти мармарӣ
Акс:20190628143235_IMG_9859.jpg|пайванд=پرونده:20190628143235_IMG_9859.jpg|Матни шеър: Санг аз каъбаи дигар бубинед, кӣ ба қайсари рум саҷда мекунад ва ба занги Хусрав саҷда мекунад
Акс:20190628143224_IMG_9858.jpg|пайванд=پرونده:20190628143224_IMG_9858.jpg
Акс:20190628143118_IMG_9851.jpg|пайванд=پرونده:20190628143118_IMG_9851.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Манобеъ ==

* Закоа, Яҳё, ''Таърихи биноҳои Қалъаи шоҳии Теҳрон''
* (Мустафавй, ч. 1, с. 83; Зако, с. 91-92, 95, 99).


== Ҷусторҳои марбут ==

* [[Кохи Гулистон]]
* Тахти мармарӣ
{{Эрон-хурд}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Фарҳанги Эрон]]</text>
      <sha1>l82e361q8i56jeyahn7m1o0zmdgiz8i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тахти Сулаймонӣ (Кохи Гулистон)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331752</id>
    <redirect title="Тахти мармарӣ" />
    <revision>
      <id>1474256</id>
      <timestamp>2026-05-30T06:54:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>равона</comment>
      <origin>1474256</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="43" sha1="p2oyqhsuzlkmaham022arhqbhyg7prg" xml:space="preserve">#равона [[Тахти мармарӣ]]</text>
      <sha1>p2oyqhsuzlkmaham022arhqbhyg7prg</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>