Русия

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tg">
  <siteinfo>
    <sitename>Википедиа</sitename>
    <dbname>tgwiki</dbname>
    <base>https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.4</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Вижа</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Баҳс</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Корбар</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Баҳси корбар</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википедиа</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Баҳси Википедиа</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Акс</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Баҳси акс</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">Медиавики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Баҳси медиавики</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Баҳси шаблон</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Роҳнамо</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Баҳси роҳнамо</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Баҳси гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Портал</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Баҳси портал</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Баҳси Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модул</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Баҳси Модул</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Русия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1914</id>
    <revision>
      <id>1474353</id>
      <parentid>1441777</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T14:28:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>WikiBayer</username>
        <id>24423</id>
      </contributor>
      <comment>NPov revert</comment>
      <origin>1474353</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13901" sha1="k5b4v45nnvt65400ihuhgmdw6sf3ujf" xml:space="preserve">{{Кишвар
|common_name               = Russia
|Парчам                    = Flag of Russia.svg
|Номи тоҷикӣ               =  Русия
|Номи аслӣ                 = Российская Федерация&lt;br /&gt;Russian Federation
|Нишон                     = Coat_of_Arms_of_the_Russian_Federation.svg
|Шиор                      =
|Номи суруди миллӣ         = суруди миллӣ [[File:National_Anthem_of_Russia_(2000),_three_verses.ogg]]
|Сохтори давлат            = [[Демократӣ]]-[[Федеративӣ]]
|Президент                 = [[Владимир Путин]]
|Дар харита                = Russian Federation (orthographic projection).svg
|Забон                     = [[Забони Русӣ|Русӣ]]
|Соҳибистиқлол аз          =
|Пойтахт                   = [[Маскав]]
|Шаҳри калонтарин          = [[Маскав]], [[Санкт-Петербург]]
|Вазифаи сарварон          = Президент
|Сарварон                  = [[Владимир Путин]]
|Ҷой аз рӯи масоҳат        = 1
|Масоҳат                   = 17 125 191
|Фоизи об                  = 13
|Ҷой аз рӯи аҳолӣ          = 9
|Аҳолӣ                     = 146 748 590 нафар
|Соли ба шумор гирифтани аҳолӣ= 2020
|Зичии аҳолӣ               = 8,58
|ММД                       = 2,109 трлн 
|Соли ҳисоби ММД= 2009
|Ҷой дар ҷаҳон аз рӯи ММД= 6
|ММД ба сари аҳолӣ= 14,919  
|Пули миллӣ=[[Рубли русӣ]] (RUB, RUR)
|Домен=[[.ru]], [[.su]],  [[.рф]] аз 12 май [[2010]].  
|Соат=+2…+11
|Эзоҳот={{commons|Russia}}
}}
{{бознависӣ}}
&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot; /&gt;{{ТарҷумаКунед|ru|Россия }}&lt;references /&gt;
'''Русия''' ('''{{lang-ru|Россия}}''') расмӣ '''Федератсияи Русия''' ('''{{lang-ru|Российская Федерация}}''') — [[кишвар]]ест, ки дар [[Аврупои Шарқӣ]] ва бахши шимолии [[Осиё]]. Дар солҳои [[1922]]—[[1991]] кишвар [[РСФСР|Ҷумҳурии Шуравии Федеролии Сосиалистии Русия]] ном дошт ва яке аз 15 ҷумҳурии [[ИҶШС]] буд. [[12 июн]]и соли [[1990]] аз Иттиҳоди Шуравӣ истиқлол ёфт ва [[Русия]] ном гирифт. Дар [[2 апрел]]и [[1997]] узви Иттиҳоди Русия ва [[Белорус]] шуд. Русия паҳновартарин кишвар дар ҷаҳон (17 075 400 км² ё 11,46 % аст ва қаламрави он 1/9 рӯйи [[Замин]]ро дар бар мегирад. Пойтахти Русия шаҳри [[Маскав]] аст.

Аз моҳи майи соли 2012 то кунун раисҷумҳури Русия [[Владимир Владимирович Путин]] аст.

Русия бо 18 кишвар дар хушкӣ ҳаммарз аст: [[Норвегия]], [[Финляндия]], [[Эстония]], [[Латвия]], [[Литва]], [[Полша]], [[Белоруссия]], [[Украина]], [[Абхазҳо|Абхазия]], [[Гурҷистон]], [[Осетияи Ҷанубӣ]], [[Озарбойҷон]], [[Қазоқистон]], [[Чин]], [[Муғулистон]], [[Кореяи Шимолӣ]] ва бо: [[Жопун]] ва [[ИМА]] дар дарё ҳаммарз аст, ки ин ҷойгоҳ ба он имкон медиҳад, ки нақши муҳимро ҳам дар [[Аврупо]], ҳам дар [[Осиё]] дошта бошад.

Қаламрави Русия ба 89 воҳиди идорӣ ([[субъект]]), аз ҷумла 48 вилоят, 24 ҷумҳурӣ, 9 карона, 3 шаҳри федеролӣ, 4 ҳавзаи мухтор (автономный округ) ва 1 вилояти мухтор ([[Еврейская автономная область]]) бахшбандӣ шудааст.

Русия — кишвари гуногунмиллат ва аз ҷиҳати этникӣ гуногунфарҳанг аст. Аксарияти аҳолӣ (тахминан 75 %) ба мазҳаби православии [[дини масеҳӣ]] эътиқод дорад, ки аз рӯи шумораи аҳолии масеҳиёни мазҳаби православӣ дар ҷойи аввал қарор гирифтааст. [[Мусулмон]]он аз рӯи шумораи диндорони Русия, дар ҷойи дуюм қарор доранд.

Аз рӯи маълумоти [[Бонки ҷаҳонӣ]], Ҳаҷми маҳсулоти дохилии Русия (ҲМД-ВВП) дар соли 2014 — 3,745 трлн долларро  (25 636 доллар ба ҳар як сари аҳолӣ) ташкил медод.

== Таърих ==
Дар аввал хати истилоҳи &quot;Rosia» (Gk. Ρωσία) дар миёнаҳои асри Х зикр шудааст. Вай дар навиштаҳои императори византӣ Константин Богрянородний &quot;Дар бораи маросимҳо  ҳамчун бо номи юнонӣ Руси вомехӯрад. Дар хати кириллӣ аввалин бор 24 апрели соли 1387 истифода шуда буд. Мақоми расмиро пас аз ба тахт нишастани Иван IV соли 1547, вақте ки давлат Подшоҳии Русия ном гирифт, ишғол кард. Дар имлои муосири калима - бо ду ҳарф &quot;с&quot; - дар асри XVI пайдо шуда, дар охир дар замони Пётри I қарор доданд, ки давлат то охир бо номи &quot;Россия&quot; мемонад. Вале дар забони тоҷикӣ давлатро &quot;Русия&quot; мегӯянд.
== Сиёсат ва ҳукумат ==
{{бознависӣ}}

== Ҷуғрофия ==
Федератсияи Русия дар ду қитъаи олам Аврупо ва Осиё ҷойгир буда 1/3 (33%) масоҳаташ дар Аврупо ва 2/3 (67%) дар Осиё воқеъ гардидаст. Қисми шимоли онро баҳрҳои Уқёнуси Яхбастаи шимолӣ, қисми шимолу шарқиашро обҳои [[Уқёнуси Ором]] иҳота намудааст. Дар Русия се қаламрави фаррох Аврупои Шарқӣ, Сибири Ғарбӣ ва паҳнкӯҳҳои Сибири Миёна ҷудо шуда меистанд. Иқлими Русия хело гуногун буда, минтақаҳои иқлимиаш аз шимол ба ҷануб чунин иваш мешаванд: минтақаи иқлими арктикӣ, субарктикӣ, муътадил ва субтропикӣ. Муддати сол дар тамоми қаламрави он ҳавои арктикӣ, атлантикӣ ва антисиклни Сибири Шарқӣ мебошад. Тобистон бошад сатҳи Русия гарм, фишор паст ва массаҳои ҳавоӣ аз уқёнус ба хушкӣ ҳаракаткунанда ҳукмронӣ мекунанд. Бориш дар фаслҳои баҳору тобистон, дар тирамоҳу зимистон барф меборад. Дар қаламрави Русия миқдори зиёди дарёҳо ҷорӣ мешаванд, ки онҳо манбаи бузургӣ энергетикӣ мебошанд. Калонтарини онҳо Об, Иртиш, Амур, Волга, Енисей, Лена мебошанд. Захираҳои обию энергетикӣ мамлакат беҳамто мебошад,ки дар қисмати зиёди дарёҳо Неругоҳҳои барқию обӣ сохта шудааст.

Масоҳаташ 17075 ҳазор километри квадратӣ, аҳолиаш 146 миллион нафар, дар байни арзҳои 80°-43° арзи шимол ва тӯлии 29° ва 170° тули шарқӣ ҷойгир шудааст. Сарҳадҳои ин давлат баҳрҳои [[Уқёнуси Атлантика]], Уқёнуси Яхбастаи Шимолӣ ва [[Уқёнуси Ором]]. Баҳри Балтика, Сафед, Баренс, Кара, Лаптифхо, Охот, Ҷопон мешуяд, ки ягон давлати дигарро чунин баҳрҳои зиёд иҳота накардааст. Дар қаламрави кишвар бузургтарин ҳамвориҳои ҷаҳон воқеъ аст, ба монанди: 
# Ҳамвории Сибири Ғарбӣ
# Аврупои шарқӣ ҷойгир шуда аст.

Русия давлати сермиллат буда, аз ҷиҳати сарватҳои табиӣ, масоҳати ҷангалзорҳо, захираи нафт, газ, маъдани оҳан ва аз дигар канданиҳои фоиданок хеле бой аст. [[Забони русӣ]] ба яке аз забонҳои умумиҷаҳонӣ монанди [[забони инглисӣ]] табдил ёфта мавқеъи бонуфуз дорад.

== Бахшбандии кишварӣ ==
{{бознависӣ}}
=== Сохтори давлатӣ ===
{{бознависӣ}}
== Тақсимоти маъмурӣ ==
{{асос|Тақсимоти маъмурии Федератсияи Русия}}
[[Акс:Map of federal subjects of Russia (2014).svg|thumb|center|700px|Сохти федеративии Русия]]

== Иқтисоди Русия ==
{{асосӣ|Иқтисоди Русия}}

== Аҳолӣ ==
[[Акс:Percentage of Russians by region.svg|right|350px|thumb|Нисбатӣ русҳо ба минтақаҳои кишвар]]
Аҳолии Русия — 142 856 536 нафар тан (ба ҳисоби 1 январи соли 2010, мувофиқи додаҳои омори давлатии Русия, 2,13 % ҳамаи аҳолии [[Замин]] дар ҳамин ҷо сукунат мекунад). Дар соли 2016 146 748 590 нафар аҳолӣ дошт.
== Ҳайати миллӣ ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Миллат||Нисбат&lt;br&gt;(2002)&lt;ref name=&quot;census2010&quot;/&gt;||Нисбат&lt;br&gt; (2010)&lt;ref name=&quot;census2010&quot;&gt;[http://www.rg.ru/2011/12/16/stat.html Вот какие мы — россияне. Об итогах Всероссийской переписи населения 2010 года] // [[Российская газета]] — Федеральный выпуск № 5660 (284). 22.12.2011&lt;/ref&gt;
|-
|[[Русҳо]]||align=&quot;right&quot;|80,64 %||align=&quot;right&quot;|80,90 %
|-
|[[Тоторҳо]]||align=&quot;right&quot;|3,87 %||align=&quot;right&quot;|3,87 %
|-
|[[Украинҳо]]||align=&quot;right&quot;|2,05 %||align=&quot;right&quot;|1,41 %
|-
|[[Бошқирдҳо]]||align=&quot;right&quot;|1,16 %||align=&quot;right&quot;|1,15 %
|-
|[[Чувашҳо]]||align=&quot;right&quot;|1,14 %||align=&quot;right&quot;|1,05 %
|-
|[[Чеченҳо]]||align=&quot;right&quot;|0,95 %||align=&quot;right&quot;|1,04 %
|-
|[[Арманҳо]]||align=&quot;right&quot;|0,79 %||align=&quot;right&quot;|0,86 %
|-
|[[Аварҳо]]||align=&quot;right&quot;|0,57 %||align=&quot;right&quot;|0,66 %
|-
|[[Мордваҳо]]||align=&quot;right&quot;|0,59 %||align=&quot;right&quot;|0,54 %
|-
|[[Қазоқҳо]]||align=&quot;right&quot;|0,46 %||align=&quot;right&quot;|0,47 %
|-
|[[Озарбойҷонҳо]]||align=&quot;right&quot;|0,43 %||align=&quot;right&quot;|0,44 %
|-
|[[Дарғинҳо]]||align=&quot;right&quot;|0,35 %||align=&quot;right&quot;|0,43 %
|-
|[[Удмуртҳо]]||align=&quot;right&quot;|0,44 %||align=&quot;right&quot;|0,40 %
|-
|[[Марийҳо]]||align=&quot;right&quot;|0,42 %||align=&quot;right&quot;|0,40 %
|-
|[[Осетинҳо]]||align=&quot;right&quot;|0,36 %||align=&quot;right&quot;|0,39 %
|-
|[[Белорусы]]||align=&quot;right&quot;|0,56 %||align=&quot;right&quot;|0,38 %
|-
|[[Қобординҳо]]||align=&quot;right&quot;|0,36 %||align=&quot;right&quot;|0,38 %
|-
|[[Қумиқҳо]]||align=&quot;right&quot;|0,29 %||align=&quot;right&quot;|0,37 %
|-
|[[Ёқутҳо]]||align=&quot;right&quot;|0,31 %||align=&quot;right&quot;|0,35 %
|-
|[[Лезгинҳо]]||align=&quot;right&quot;|0,29 %||align=&quot;right&quot;|0,35 %
|-
|[[Бурятҳо]]||align=&quot;right&quot;|0,31 %||align=&quot;right&quot;|0,34 %
|-
|[[Ингушҳо]]||align=&quot;right&quot;|0,29 %||align=&quot;right&quot;|0,32 %
|-
|дигарон||align=&quot;right&quot;|3,40 %||align=&quot;right&quot;|3,51 %
|-
|миллатро нишон надоданд (млн. нафар)|| align=&quot;right&quot; |1,46||align=&quot;right&quot;|5,63
|}

== Фарҳанг==
{{бознависӣ}}
==Телевизион==
*[[РБК]]

== Маориф==
{{бознависӣ}}
 
== Дин ==
{{бознависӣ}}
=== Идҳо ===
{{бознависӣ}}
== Варзиш ==
{{бознависӣ}}
== Сарчашма ==
* [http://www.kremlin.ru Сайт Президента Российской Федерации] {{ref-ru}}
* [http://www.duma.ru Сайт Государственной думы Российской Федерации] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140401074830/http://www.duma.ru/ |date=2014-04-01 }} {{ref-ru}}
* [http://www.gov.ru Сайты государственных органов Российской Федерации]. {{ref-ru}}


== Пайвандҳо ==
{{Умумӣ}}
{{хурд}}
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{wiktionary|Русия}}
{{Субъектҳои Федератсияи Русия}}
{{Созмони ҳамкории Шанхай}}
{{Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил}}
{{ИИЕ}}
{{Русия дар мавзӯот}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо]]  
[[Гурӯҳ:Аврупои Шарқӣ]]
[[Гурӯҳ:Русия]]
[[Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ]]
[[Гурӯҳ:Ҷумҳуриҳои федеративӣ]]</text>
      <sha1>k5b4v45nnvt65400ihuhgmdw6sf3ujf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Абдулғаффор Раҳмонзода</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21339</id>
    <revision>
      <id>1474364</id>
      <parentid>1474111</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T22:17:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474364</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9127" sha1="gajkp58kdoeyov5sjh0yz9hdmixjgzx" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ}}
'''Раҳмонзода Абдулғаффор Азиз''' (зод. [[29 март]]и [[1961]], [[деҳаи Андароб]]и [[ноҳияи Кӯлоб]]) — ходими давлатӣ, Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2015).

== Зиндагинома ==
Абдулғаффор Раҳмонзода 29 марти соли 1961 дар деҳаи Андароби шаҳри Кӯлоб, таваллуд ёфтааст. Миллаташ тоҷик. Ӯ соли 1978 мактаби миёнаи № 11 шаҳри Кӯлобро хатм намудааст.
Соли 1978 ба Донишгоҳи инженерҳои ирригатсия ва механизатсияи хоҷагии қишлоқи шаҳри Тошканд дохил шуда, онро соли 1983 бо ихтисоси инженер-заминсоз хатм намудааст.

== Корнома ==
Солҳои 1983—1984 ба ҳайси иқтисодчии гурӯҳ оид ба татбиқи пешравии илм ва техникаи Раёсати кишоварзии вилояти Кӯлоб кор кардааст.
Аз соли 1984 то соли 1988 дар вазифаҳои Котиби кумитаи комсомолии хоҷагии ба номи Жданови ноҳияи Кӯлоб, инструктори шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Кӯлоб, Мудири Шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии шаҳри Кӯлоб, Инструктори Шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Брести Ҷумҳурии Белоруссия, Мудири Кобинети корҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Кӯлоб, Инструктори шуъбаи ташкилии Кумитаи ҳизби коммунисти шаҳри Кӯлоб фаъолият намудааст.

Аз соли 1988 то соли 1993 дар вазифаҳои Котиби якуми Кумитаи комсомолии шаҳри Кӯлоб ва Раиси Иттифоқи ҷавонони шаҳри Кӯлоб интихоб гардида, кор намудааст.
Таи солҳои 1993—1996 дар вазифаҳои Мудири Сектори аграрии Корпоратсияи истеҳсолии «Кӯлоб» ва Директори Корхонаи муштараки «Ориёно» кор намудааст.
Аз соли 1996 то соли 2005 дар вазифаҳои мутахассис ва Сардори шуъбаи инвеститсияҳои хориҷии Раёсати ташкил ва ҳамоҳангсозии робитаҳои хориҷии Вазорати иқтисод ва робитаҳои иқтисоди хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Сардори шуъбаи инвеститсияҳои берунаи Раёсати сиёсати сармоягузории Вазорати иқтисод ва робитаҳои иқтисоди хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Сардори Раёсати инвеститсияҳои хориҷии Вазорати иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият намудааст.
Соли 2001 Донишгоҳи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистонро бо ихтисоси иқтисодчӣ хатм намудааст.

Аз соли 2005 то соли 2006 бо қарорҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаҳои муовини Вазири иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон ва муовини Вазири рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон кор намудааст.
Таи солҳои 2009—2010 бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаи муовини аввали Раиси Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон адои хидмат намудааст.
Солҳои 2010—2012 дар вазифаи муовини Раиси вилояти Хатлон кор намуда, вакили Маҷлиси вакилони халқи вилояти Хатлон интихоб гардидааст.
Аз соли 2012 то соли 2015 бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаи иҷрокунандаи Раис ва Раиси шаҳри Кӯлоб фаъолият намуда, вакили Маҷлиси вакилони халқи шаҳри Кӯлоб интихоб гардидааст.
Соли 2014 аъзои Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардида то соли 2015 фаъолият намудааст.
Моҳи марти соли 2015 Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати панҷум интихоб гардида, Муовини Раиси Кумитаи сохтори давлатӣ ва худидоракунии маҳаллӣ Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин гардидааст.

Аз моҳи апрели соли 2020 бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муовини якуми Вазири меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин гардидааст.

== Ҷоизаҳо ==
Бо ордени «Шараф» дараҷаи 2, Медали ҷашнии «Хадамоти оташнишонии Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон», Медали ҷашнии «20 солагии Кумитаи ҳолатҳои фавқуллода ва мудофиаи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон», Медали ҷашнии «15 солагии Қувваҳои мусалаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» ва Медали ҷашнии «20 солагии Қувваҳои мусалаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» сарфароз гардида, аъзои ифтихории Раёсати Иттифоқи арбобони санъти Тоҷикистон мебошад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://www.ozodagon.tj/khabarho/tojikiston/3631-2012-01-23-06-34-24 Озодагон — Раҳмонов ислоҳот мекунад.Ҳоло аз барқ шурӯъ кард]{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes</text>
      <sha1>gajkp58kdoeyov5sjh0yz9hdmixjgzx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Каъбаи Зардушт</title>
    <ns>0</ns>
    <id>22544</id>
    <revision>
      <id>1474430</id>
      <parentid>1474108</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T08:44:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474430</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1845" sha1="4ll56d63o86pkmx9ln8crnx9l41cn81" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
[[Акс:Tour nagsh-e-rostam iran.jpg|thumb|300px|Каъбаи Зардушт]]
'''Каъбаи Зардушт''' номи ъанои санги ва пилаидори дар муҳавватаи [[Нақши Рустам]] дар  шаҳристони [[Марвдашт]] [[Форс]] дар [[Эрон]] аст. Муҳавватаи нақши рустами илова бар ъанои мазкур, ёдмонҳо аз [[Давлати Элом]], [[Давлати Ҳахоманишиҳо]] ва [[Давлати Сосониён]]ро низ дар худ ҷой додааст.

Фосилаи каъбаи зартушт то кӯҳ, 46 метр аст ва дақиқани баробар [[Оpомгoҳи Дopиуши дуюм]] қарор дорад ва шаклаши мукааб мустатӣл аст ва танҳои як дар вурӯдӣ дорад. Ҷинси масолеҳи ин банно аз санги оҳак сифед мебошад ва баландии он ҳудуди 12 метр аст ки бо эҳтисоби пилаҳои сеи гона ба 14.12 метр мерасад ва зилъ ҳар қоидаи он, ҳудуди 7.30 метр дирозо дорад. Дар вурӯдии он ба василаи пилаидори сии пулҳои аз ҷинси санг ба даруни اتاقک он роҳ меёбад. Қатаъоти сангҳо ба сурати мустатӣлӣ шакл аст ва бидуни истифода аз муллоат, рӯй ҳам гузошта шудаанд.
{{Хурд}}
[[Гурӯҳ:Нақши Рустам]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншоот аз рӯи намуд]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]</text>
      <sha1>4ll56d63o86pkmx9ln8crnx9l41cn81</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи бин‌алмилалӣ бухоро</title>
    <ns>0</ns>
    <id>53575</id>
    <redirect title="Фурудгоҳи байналмилалии Бухоро" />
    <revision>
      <id>1474366</id>
      <parentid>391781</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T23:13:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>EmausBot</username>
        <id>3642</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ислоҳи масири дукарата ба [[Фурудгоҳи байналмилалии Бухоро]]</comment>
      <origin>1474366</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76" sha1="7hqni34dy4kd89yhvpu3imis24hvbf4" xml:space="preserve">#равона [[Фурудгоҳи байналмилалии Бухоро]]</text>
      <sha1>7hqni34dy4kd89yhvpu3imis24hvbf4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сеонг Дже-Ги</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58961</id>
    <revision>
      <id>1474373</id>
      <parentid>1265103</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T02:43:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474373</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2880" sha1="54ubsrtb55i4yeb897n0mpknq9pkdkl" xml:space="preserve">'''Сеонг Дже-Ги'''([[11 сентябр]] [[1967]], [[даегу]], [[Адабиёти Корея]] - [[26 июл]] [[2013]], [[сеул]])  — [[Адабиёти Корея|Южной Кореи]]ский правозащитник активист и гражданский активист, философ-либералисм, раиси (фюрер) ҳизби [[Ассоциацию корейских мужчин]](남성연대 男性連帶).

== Пайвандҳо ==
* [http://stream.aljazeera.com/story/201307292238-0022943 South Korean channel films suicide] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130801233640/http://stream.aljazeera.com/story/201307292238-0022943 |date=2013-08-01 }} (English)
* [http://www.koreatimes.co.kr/www/news/nation/2013/07/116_140028.html Activist’s 'suicide' causes huge stir] Koreatimes 2013.07.26 (English)
* [http://english.yonhapnews.co.kr/news/2013/07/27/0200000000AEN20130727001300320.html Police continue search for missing men’s rights activist] yonhapnews 2013.07.27 (English)
* [http://english.donga.com/srv/service.php3?biid=2013072913348 Suicide performance and journalist ethics] News Dongah (English)
* [http://www.koreaherald.com/view.php?ud=20130729000881 Body of Sung Jae-gi found in Han River] Koreaherald 2013.07.29 (English)
* [http://blogs.wsj.com/korearealtime/2013/11/08/seoul-bridge-of-life-still-attracts-suicide-attempts/ Seoul ‘Bridge of Life’ Attracts More Suicide Attempts] korearealtime 2013.11.08 (English)
* [http://www.humanrightskorea.org/2013/opinion-now-showing-suicidal-performance-what/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20131103234311/http://www.humanrightskorea.org/2013/opinion-now-showing-suicidal-performance-what/ |date=2013-11-03 }} &lt;nowiki&gt;[&lt;/nowiki&gt;Opinion&lt;nowiki&gt;]&lt;/nowiki&gt; Now Showing Suicidal Performance! WHAT?!] — humanrights moniter Southkorea (English)
* [http://www.avoiceformen.com/mens-rights/mhra-sung-jae-gi-dead/ MHRA Sung Jae-gi dead] A Voice of Man (English)
* [http://marcianosmx.com/grabacion-suicidio-corea-del-sur/ Grabación de un suicidio en Corea del Sur abre el debate sobre la ética de los medios de comunicación] (Español)
* [http://www.elgonzi.com/2013/08/activista-sung-jae-ki-se-suicido-frente.html Activista Sung Jae-ki se suicidó frente a las cámaras de televisión] (Español)
* [http://actualites.ca.msn.com/in-memoriam-2013-juin-juillet?page=50 {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140407082603/http://actualites.ca.msn.com/in-memoriam-2013-juin-juillet?page=50 |date=2014-04-07 }} In memoriam 2013:Sung Jae-ki] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140407082603/http://actualites.ca.msn.com/in-memoriam-2013-juin-juillet?page=50 |date=2014-04-07 }} (France)

[[Гурӯҳ:Таърих]]
[[Гурӯҳ:Соли 1967 таваллудшудагон]]</text>
      <sha1>54ubsrtb55i4yeb897n0mpknq9pkdkl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Маcҷидҳо аз рӯи кишвар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>62541</id>
    <revision>
      <id>1474418</id>
      <parentid>567902</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T08:30:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Масҷидҳо]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474418</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="76" sha1="e5162zg99ime44wg4ef2im8jdnjcmda" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Меъмории исломӣ]]
[[Гурӯҳ:Масҷидҳо]]</text>
      <sha1>e5162zg99ime44wg4ef2im8jdnjcmda</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474422</id>
      <parentid>1474418</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T08:36:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <origin>1474422</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31" sha1="hqra14su714owneof1y0emy7e163wjb" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Масҷидҳо]]</text>
      <sha1>hqra14su714owneof1y0emy7e163wjb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Имиҷ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>106979</id>
    <revision>
      <id>1474374</id>
      <parentid>1474016</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T03:10:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474374</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2608" sha1="evgbu8iyx19t7lix6yhwbzx8bu03a4m" xml:space="preserve">'''Имиҷ''' —(англ. image – симо, тасвир, рӯй, тимсол), нақш ё симои муассири ягон объекти иҷтимоӣ (ашхос, ташкилот, ширкатҳо ва амсоли инҳо) дар шуури ҷамъиятӣ ё шахсӣ. Имиҷ, маъмулан, дар натиҷаи аз ҷониби мардум дарк кардани хусусиятҳои муайяни объект табиатан ба вуҷуд меояд. Дар бахши тиҷорат (эълон ва реклама) мафҳуми имиҷ бори нахуст солҳои 60 асри XX роиҷ шуд, ки он бо номи Д. Огилви – асосгузори яке аз бузургтарин марказҳои агентии иттилоотии «Огилви энд Мазер» (1948) алоқаманд аст. Д. Огилви ба назарияи И. дар шароити фаровон шудани мол дар бозор ва возеҳу аён шудани мушкилоти фурӯш асос гузошт. Ғояи асосии имиҷ дар он аст, ки барои татбиқи муваффақонаи он начандон иттилоъ додан оид ба сифатҳои мушаххаси мол, балки онро барои харидорон дар шакли ҷолиб ва бо имиҷи мусбат пешниҳод кардан зарур аст. Имиҷи бомуваффақият тарҳрезишуда нахуст ба шинохти мол дар бозор ва баъдан ҳамчун далел барои ба даст овардани мол дар вазъияти интихоби субъективӣ хидмат мекунад. Ҳамин гуна усулҳо дар ташвиқоти сиёсӣ низ истифода бурда мешаванд. Нигар Имиҷи сиёсӣ. 

Таҳияи тарзу воситаҳои махсуси ташаккули имиҷи муваффақ мазмуни фаъолияти мутахассисони ин соҳа – имиҷмейкерҳо (эҷодкорони имиҷ), ҳамчунин, соҳаи махсуси илмӣ-таҷрибавии имиҷшиносиро ташкил медиҳад.

Нигар [[Имиҷи корхона]].


== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имиҷ |8|муаллиф= }}


[[Гурӯҳ:Истилоҳот]]
[[Гурӯҳ:Телевизион]]
[[Гурӯҳ:Таблиғот]]
[[Гурӯҳ:Маркетинг]]
[[Гурӯҳ:Робита бо ҷомеа]]</text>
      <sha1>evgbu8iyx19t7lix6yhwbzx8bu03a4m</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474375</id>
      <parentid>1474374</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T03:11:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474375</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2620" sha1="sys5lmzesa7bxkhjz0sacpmwqluj3lq" xml:space="preserve">'''Имиҷ''' —(англ. image – симо, тасвир, рӯй, тимсол), нақш ё симои муассири ягон объекти иҷтимоӣ (ашхос, ташкилот, ширкатҳо ва амсоли инҳо) дар шуури ҷамъиятӣ ё шахсӣ. Имиҷ, маъмулан, дар натиҷаи аз ҷониби мардум дарк кардани хусусиятҳои муайяни объект табиатан ба вуҷуд меояд. Дар бахши тиҷорат (эълон ва реклама) мафҳуми имиҷ бори нахуст солҳои 60 асри XX роиҷ шуд, ки он бо номи Д. Огилви – асосгузори яке аз бузургтарин марказҳои агентии иттилоотии «Огилви энд Мазер» (1948) алоқаманд аст. Д. Огилви ба назарияи имиҷ дар шароити фаровон шудани мол дар бозор ва возеҳу аён шудани мушкилоти фурӯш асос гузошт. Ғояи асосии имиҷ дар он аст, ки барои татбиқи муваффақонаи он начандон иттилоъ додан оид ба сифатҳои мушаххаси мол, балки онро барои харидорон дар шакли ҷолиб ва бо имиҷи мусбат пешниҳод кардан зарур аст. Имиҷи бомуваффақият тарҳрезишуда нахуст ба шинохти мол дар бозор ва баъдан ҳамчун далел барои ба даст овардани мол дар вазъияти интихоби субъективӣ хидмат мекунад. Ҳамин гуна усулҳо дар ташвиқоти сиёсӣ низ истифода бурда мешаванд.  

Нигар [[Имиҷи сиёсӣ]]. 

Таҳияи тарзу воситаҳои махсуси ташаккули имиҷи муваффақ мазмуни фаъолияти мутахассисони ин соҳа – имиҷмейкерҳо (эҷодкорони имиҷ), ҳамчунин, соҳаи махсуси илмӣ-таҷрибавии имиҷшиносиро ташкил медиҳад.

Нигар [[Имиҷи корхона]].


== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имиҷ |8|муаллиф= }}


[[Гурӯҳ:Истилоҳот]]
[[Гурӯҳ:Телевизион]]
[[Гурӯҳ:Таблиғот]]
[[Гурӯҳ:Маркетинг]]
[[Гурӯҳ:Робита бо ҷомеа]]</text>
      <sha1>sys5lmzesa7bxkhjz0sacpmwqluj3lq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Имом Фахруддини Товусӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>117233</id>
    <revision>
      <id>1474392</id>
      <parentid>1394891</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T04:43:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474392</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2706" sha1="bha023jmlmajx96wxhvjwhzqh0pmgk3" xml:space="preserve">{{Мусиқидон
|замина               =  &lt;!--solo_singer / non_vocal_instrumentalist / non_performing_personnel--&gt;
|ном                  = Имом Фахруддини Товусӣ
|номи аслӣ            = 
|тасвир               = 
|бар                  = 
|тавсифи тасвир       = 
|ном ҳангоми таваллуд = 
|номи пурра           =  
|таърихи таваллуд     = 
|зодгоҳ               = [[Рай]]
|таърихи даргузашт    = 1245
|маҳалли даргузашт    = 
|солҳои фаъолият      =  
|кишвар               =  
|касб                 =  сароянда, навозанда
|навъи садо           =  
|асбоб                =  
|сабк                 =  
|номи мустаъор        =  
|гурӯҳ                =  
|ҳамкорӣ              =  
|ношир                =  
|ҷоизаҳо              =  
|викианбор            =  
|викитека             =  
|вебгоҳ               =  
}}
 
'''Имом Фахруддини Товусӣ''' (?, Рай — 1245/46, Рум)— [[мусиқидон]], [[оҳангсоз]] ва [[навозанда]], муфассир ва мусаннифи мусиқӣ.

== Зиндагинома ==
Дар зодгоҳаш илм ва ҳунар андӯхт. Дар улуми фалсафӣ, адаб ва мусиқӣ (бештар мусиқии назарӣ) донишашро такмил медиҳад. Муддате дар дарбори Баҳромшоҳи Салҷуқӣ (1167—1168), Кайковуси дуввум (1245—1257) ба сифати муфассир ва дафтардор хидмат менамояд. Ба осори мусиқидонони юнонӣ шарҳҳо навиштааст ва барои такмили дониши тасаввуфӣ ба [[Туркия]] ([[Рум]]) сафар мекунад. Бинобар ба тавсифи манобеи хаттӣ Фахруддини Товусӣ дар мусиқии илмӣ асаре бо номи «Китоб-ал-маърифат ал-шеър вал мусиқӣ» нигошта ва муҳимтарин таълифоти назарӣ шуморидаанд (ин асар то имрӯз боқӣ намонда). [[Абдулқодири Мароғӣ]] дар «Шарҳи адвор», «Завоид алфавоид» аз ин асари ӯ ёд намудааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имом Фахруддини Товусӣ |8|муаллиф= А. Раҷабов 

[[Гурӯҳ:Оҳангсозони форсу тоҷик]]</text>
      <sha1>bha023jmlmajx96wxhvjwhzqh0pmgk3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474393</id>
      <parentid>1474392</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T04:44:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474393</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2709" sha1="2kz1eg5yk4nbrhpkhpqt8spowml88zq" xml:space="preserve">{{Мусиқидон
|замина               =  &lt;!--solo_singer / non_vocal_instrumentalist / non_performing_personnel--&gt;
|ном                  = Имом Фахруддини Товусӣ
|номи аслӣ            = 
|тасвир               = 
|бар                  = 
|тавсифи тасвир       = 
|ном ҳангоми таваллуд = 
|номи пурра           =  
|таърихи таваллуд     = 
|зодгоҳ               = [[Рай]]
|таърихи даргузашт    = 1245
|маҳалли даргузашт    = 
|солҳои фаъолият      =  
|кишвар               =  
|касб                 =  сароянда, навозанда
|навъи садо           =  
|асбоб                =  
|сабк                 =  
|номи мустаъор        =  
|гурӯҳ                =  
|ҳамкорӣ              =  
|ношир                =  
|ҷоизаҳо              =  
|викианбор            =  
|викитека             =  
|вебгоҳ               =  
}}
 
'''Имом Фахруддини Товусӣ''' (?, Рай — 1245/46, Рум)— [[мусиқидон]], [[оҳангсоз]] ва [[навозанда]], муфассир ва мусаннифи мусиқӣ.

== Зиндагинома ==
Дар зодгоҳаш илм ва ҳунар андӯхт. Дар улуми фалсафӣ, адаб ва мусиқӣ (бештар мусиқии назарӣ) донишашро такмил медиҳад. Муддате дар дарбори Баҳромшоҳи Салҷуқӣ (1167—1168), Кайковуси дуввум (1245—1257) ба сифати муфассир ва дафтардор хидмат менамояд. Ба осори мусиқидонони юнонӣ шарҳҳо навиштааст ва барои такмили дониши тасаввуфӣ ба [[Туркия]] ([[Рум]]) сафар мекунад. Бинобар ба тавсифи манобеи хаттӣ Фахруддини Товусӣ дар мусиқии илмӣ асаре бо номи «Китоб-ал-маърифат ал-шеър вал мусиқӣ» нигошта ва муҳимтарин таълифоти назарӣ шуморидаанд (ин асар то имрӯз боқӣ намонда). [[Абдулқодири Мароғӣ]] дар «Шарҳи адвор», «Завоид алфавоид» аз ин асари ӯ ёд намудааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имом Фахруддини Товусӣ |8|муаллиф= А. Раҷабов }}


[[Гурӯҳ:Оҳангсозони форсу тоҷик]]</text>
      <sha1>2kz1eg5yk4nbrhpkhpqt8spowml88zq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Катибаи Бесутун</title>
    <ns>0</ns>
    <id>148960</id>
    <revision>
      <id>1474429</id>
      <parentid>1472337</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T08:44:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474429</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17536" sha1="9k07ubouwjrm7uol4x4c9wv7pgrkdza" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
'''Катибаи Бесутун'''&lt;ref&gt;{{ЭМТ|Катибаи Бесутун|9|муаллиф= }}&lt;/ref&gt; ({{lang-fa|کتیبه بیستون}}) — сангнавиштаҳое аз номи шо­ҳан­шо­ҳи ҳахоманишӣ [[Дориюши Бузург|Дорои I]] (ҳукмронӣ 522—486 то м.), ки дар кӯҳи [[Бесутун]] канда шудаанд.
Он дар [[Бесутун|шаҳри Бесутун,]] як ноҳияи [[шаҳристони Ҳарсин]] дар [[Устони Кирмоншоҳ]], сӣ километр аз [[Кирмоншоҳ]], дар нишебиҳои кӯҳи Бесутун ҷойгир аст.&lt;ref&gt;[http://portal.unesco.org/en/ev.php-URL_ID=46097&amp;URL_DO=DO_TOPIC&amp;URL_SECTION=201.html United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20091111090705/http://portal.unesco.org/en/ev.php-URL_ID%3D46097%26URL_DO%3DDO_TOPIC%26URL_SECTION%3D201.html|date=۱۱ نوامبر ۲۰۰۹}} '''(انگلیسی)''' بازدید در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۰&lt;/ref&gt; Лавҳаи Бесутун яке аз муҳимтарин ва машҳуртарин ҳуҷҷатҳо дар таърихи инсон ва муҳимтарин матни таърихӣ дар давраи [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ]]&lt;ref&gt;[http://www.chn.ir/news/?section=2&amp;id=32630 خبرگزاری میراث فرهنگی] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20100124152430/http://www.chn.ir/news/?section=2&amp;id=32630|date=۲۴ ژانویه ۲۰۱۰}} بازدید در ۲۶ ژوئیه ۲۰۱۰&lt;/ref&gt; аст, ки пирӯзии [[Дориюши Бузург]] бар [[Гаумот|Маҷус]] ва асир шудани шӯришгаронро тасвир мекунад. Генерали фаронсавӣ Гардин бовар дошт, ки Лавҳаи Бесутун [[Масеҳият]] ва 12 [[Апостолҳо|расули]] ӯро ифода мекунад, дар ҳоле ки Роберт Кер Портер, сайёҳ, [[дипломат]] ва [[нависанда]]и [[Инглисҳо|инглис]], низ бовар дошт, ки ин лавҳа ба достони Шалмансари I ва даҳ қабилаи гумшудаи исроилиён ишора мекунад.

Навиштаҷоти Бесутун, ки бо се нусхаи якхела (ҳамном) ба забонҳои эламӣ, аккадӣ ва [[порсии бостон]] навишта шудааст, яке аз омилҳои муҳимтарин дар рамзкушоӣ кардани [[Хати мехӣ|хатти мехӣ]] ва [[Порсии бостон|порсии бостонпорсии бостон]] буда, ба мисли Санги Розетта дар рамзкушоӣ кардани иероглифҳои Миср муҳим аст. Ҷойи таърихӣ ва фарҳангии Бесутун яке аз [[ёдгориҳои миллии Эрон]] аст ва худи ин ёдгорӣ аз [[соли 2006]] яке аз [[Мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО]] [[Эрон|дар Эрон]] будааст.

== Номи Бесутун ==
[[Василий Бартолд]] бовар дошт, ки вожаи «Бесутун» аз ду калимаи «Бағ», ки маънояш [[Худо]] аст ва «Стон» (пасванди ҷой, ки маънояш ҷойгоҳ ё макон аст) ва дар шакли «Бағистон» маънои «Ҷои худоён»-ро дорад.

Аввалин зикри ин макон дар китоби Диодор Сисилий буд, ки дар он қисме аз навиштаҳои юнонӣ дар бораи Бесутун оварда шудааст. Дар ин истинод, навиштаҷоти Бесутун, ки аз ҷониби маликаи асирии афсонавӣ Семирамис кандакорӣ шудааст, муаррифӣ мешавад ва Бесутун муаррифӣ мешавад (Багастанон орос). Дар Бесутун зикр шудааст, ки кӯҳиБесутун ба [[Аҳуромаздо|Аҳура Маздо]] пешниҳод шудааст. Вожаи Бесутун дар забони паҳлавӣ ба «Беҳистон» ва сипас «Беҳистун» табдил ёфт. Ин калима дар асрҳои аввали ислом «Беҳстун» номида мешуд ва имрӯз Бесутун номида мешавад. Ёдовар мешавем, ки шакли вожаи, ки имрӯз «بيستون» номида мешавад, ба маънои «бе сутун» аз лаҳҷаҳои гуфтугӯӣ аст ва эътибор надорад.
[[Акс:Faravahar_at_Behistun.jpg|мини|280x280пкс|Киёнӣ Бесутун кӯраи ва кандакорӣ аз хатти санг дар [[Кирмоншоҳ]], 520 пеш аз милод]]

== Усули сохт ==
Навиштаҷоти Бесутун дар баландии даҳ метр аз замин дар нишебии ҷанубии кӯҳи Парав сохта шудааст ва аз боқимондаҳои зинапоя дар қисми болоии кӯҳи Бесутун эҳтимол дорад, ки сангтарошон аз ин роҳ барои расидан ба макони навиштаҷот истифода кардаанд ва пас аз анҷоми кор, онҳо зинапояро кандакорӣ кардаанд, то навиштаҷот дастнорас бошад. Навиштаҷоти Бесутун дар [[оҳаксанг]] сохта шудааст, ки бар асоси нишонаҳои сири [[қаҳваранг]], ки сатҳи навиштаҷотро пӯшонида буд ва боқимондаҳои [[сурб]], ки дар чанд сатри аввали навиштаҷот дида мешуданд, ба назар мерасад, ки дар охири асар бо рӯйпӯши номаълум пӯшонида шудааст, то [[Дарозумрӣ|умри]] навиштаҷотро зиёд кунад.

Мувофиқи ақидаҳои Тромпелманн, ки Лоски ва Ҳинтс низ онҳоро қабул карданд, кандакорӣ кардани ин рельеф ва кандакорӣ кардани ин навиштаҷоти сезабона бо тартиби зерин анҷом дода шудааст:

# Нақши барҷаста
# Аввалин ривояти эламӣ дар чор саҳифаи тарафи рост
# Ривоятҳои аккадӣ дар лавҳаи сангии баланд дар тарафи чап
# Ривоятҳои қадимаи форсӣ дар чор саҳифаи поёнии релеф
# Нусхаи дуюми ривояти эламӣ, пас аз он ки илова кардани Скунхеи исёнгар ба ривояти аввалини эламӣ зарар расонд, се саҳифа поёнтар аз ривояти аккадӣ дар соли 518 пеш аз милод илова карда шуд.
# Илова кардани порчаи панҷум ба [[Порсии бостон|забони порсии бостон]] пас аз илова кардани тасвири Скунхе.

[[Акс:Behistun_Darius_the_Great.jpg|мини|Сари Дориюш бо тоҷ]]
Дар хабарҳо ва ривоятҳои маҳаллии муосири Эрон, гуфта мешавад, ки ҷасади нӯҳ дарвеше дар кӯҳ кандакорӣ шудааст. Дар [[ривоятҳо]] ва ривоятҳои асримиёнагӣ ва муосир, мундариҷа ва маънои навиштаҷоти [[Дориюши Бузург|Дориюш]] равшан набуд. Гарчанде ки навиштаҷоти Бесутун муддати тӯлонӣ ёдгории ҳокими бузурги Эрон буд, зеро хондани он имконнопазир буд ва илова бар ин, [[Хати мехӣ|хатти мехии]] қадимаи порсӣ дар охири ҳукмронии [[Ҳахоманишӣ]] комилан фаромӯш шуда буд, мундариҷа ва маънои навиштаҷот ҳатто барои ҷанговарони [[Искандари Мақдунӣ]] як сир буд. Ҷойгиршавии махсуси сангнавишти Бесутун, ки дар баландии кӯҳ дар роҳи [[корвон]], дар болои як [[дашт]]&lt;nowiki/&gt;и васеъ ва ҳосилхез ҷойгир аст ва шояд муқаддас ва гиромӣ будани ин макон боис шуд, ки [[Дориюши Бузург|Дориюш]] ин маконро барои навиштаҷоти худ интихоб кунад.

Аз сабаби аҳамияти ин роҳи корвонӣ, ки [[Ҳамадон]]ро бо [[Бағдод]] мепайвандад, ҷуғрофиёшиносони араб, бахусус [[Ибни Руста|Ибни Руста,]] онро муфассал тавсиф кардаанд. Ҷуғрофиёшиноси араб [[Ибни Ҳавқал]] тақрибан [[соли 977]] мелодӣ навиштааст, ки дар кӯҳи Бесутун тасвири [[мактаб]]е бо [[Омӯзгор|муаллиме]], ки [[чӯб]] дорад ва як қатор донишҷӯён, инчунин [[ошхона]]е бо [[ошпаз]]е, ки [[қошуқ]] ва [[дег]]ро дар сепоя дорад, мавҷуд аст.

== Нақши барҷаста ==
Нуктаҳои асосии навиштаҷоти Бесутун инҳоянд: Муаррифии Дориюш бо забони худаш, [[Ҳахоманиш|сулолаи Ҳахоманишӣ]], чӣ гуна барқарор шудани салтанат ба дасти [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ|Ҳахоманишӣ]], [[Ҳукумат|сабки ҳукумати]] [[Дориюши Бузург|Дориюш]], марги Камбис, шӯриши [[Гаумот]] ва кушта шудани ӯ дар тирамоҳи [[Соли 522 п.м.|соли 522]] пеш аз милод, шӯришҳо ва шӯришҳо дар бисёр сарзаминҳо ва саркӯби онҳо ва барқарор кардани бисёр минтақаҳое, ки аз итоат саркашӣ карда буданд, пирӯзиҳое, ки [[Дориюши Бузург|Дориюш]] дар нуздаҳ ҷанг ба даст овард, аз ҷумла пирӯзии муҳим ва душвор бар скифҳо, чӣ гуна сулҳ ва амният дар империяи бузург барқарор шуд, рад кардани иддаоҳои шӯришгарон бар зидди ҳукумат, ҳушдор аз дурӯғгӯӣ, дифоъ аз ҳақиқат ва ростқавлӣ, дуои нек барои кишвар ва мардум, миннатдории Дориюш барои кумаки [[Аҳуромаздо|Аҳура Маздо]] дар мағлуб кардани мухолифон ва барқарор кардани сулҳ, маслиҳат ба подшоҳони оянда ва онҳое, ки навиштаҷоти Бесутунро мехонанд, номҳои онҳое, ки Дориюшро дар мағлуб кардани [[Гаумот]] дастгирӣ кардаанд ва ишора ба нашри матни навиштаҷот дар саросари ҷаҳон. Салтанати Ҳахоманишӣ бо [[хати мехӣ]] ва бо се забон навишта шуда буд: [[Порсии бостон|форсии қадим]], [[Бобилистон|бобилӣ]] ва [[Элом (шаҳр)|эламӣ]]. Ин навиштаҷот калиди рамзкушоии ҳамаи хати мехӣ гардиданд. Аз ҷумла, сэр Х. Роулинсон дар ин муваффақият саҳми бузурге гузошт.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Қатор
! Ном
! Шиносоӣ
|-
| 1
| Эфирин
| Аввалин шӯришгари Суса
|-
| 2
| Надейт бэйр  
| Аввалин шӯришгари Бобил
|-
| 3
| Мурти
| Дуюмин шӯришгари Суса
|-
| 4
| Ноумедӣ (мифология)
| Шӯришиёни миёна
|-
| 5
| Чӣ хушбахтӣ
| Сагарат Ребел
|-
| 6
| Во яздон!
| шӯришиёни форсӣ
|-
| 7
| Арҷ
| Шӯриши дуюми Бобил
|-
| 8
| [[Фрадаи Марғиёнӣ|Фрада]]
| Шӯриши Марв
|-
| 9
| Скунха
| Шӯриши скифӣ
|}

== [[Сангнавиштаҳои Дориюши Бузург дар Суэтс|Сангнавишта]] ==
[[Акс:Behistun_DB1_1-15.jpg|рост|мини|400x400пкс|Сутуни якум (DB I 1-15)]]

Ин минтақаро Авраам Валентин Вилямс Ҷексон [[соли 1903]] таҳқиқ кардааст.

=== Интихобе аз матни навиштаҷоти Бесутун ===
* Подшоҳ Дориюш мегӯяд: &quot;Эй, ки аз ин ба баъд подшоҳ мешавӣ, худро аз дурӯғ сахт эҳтиёт кун. Мардеро, ки дурӯғгӯ аст, хуб ҷазо деҳ. Чунин фикр кун: «Бигзор кишвари ман амон бошад». (Навишти Ястон, сутуни 4, сатрҳои 36-40)
* Подшоҳ Дориюш мегӯяд: «Акнун, ки ба кори ман бовар кардед, онро ба мардум бигӯед, паҳн накунед. Агар ин ҳуҷҷатро пинҳон накунед ва ба мардум бигӯед, бигзор Аҳура Маздо дӯсти шумо бошад ва сулолаи шумо афзоиш ёбад ва шумо умри дароз бинед». (Навишти Бистоун, сутуни 4, сатрҳои 52-56).
* Подшоҳ Дориюш мегӯяд: «Бо файзи Аҳура Маздо ман подшоҳ ҳастам, Аҳура Маздо ба ман салтанатро ато кард». (Бейистон, сутуни аввал: сархати 11 ва ғайра.)
* Подшоҳ Дориюш мегӯяд: «Аҳурамаздо ба ман ин салтанатро ато кард. Аҳурамаздо ба ман дар ба даст овардани ин салтанат кумак кард. Бо иродаи Аҳурамаздо ман ин салтанатро соҳиб мешавам». (Бейистон, сутуни аввал, сатрҳои 24-26).

== Таҳқиқот ==
Ин минтақаро Авраам Валентин Вилямс Ҷексон соли 1903 таҳқиқ кардааст.

== Нигаред ==
* Литографи Гударз
* Муҷассамаи Геркулес
* Табиати Шайх Алихон Зангана
* Фарҳод Тараш
* Санги сурхчатоб

== Нигораҳо ==
&lt;gallery&gt;
Акс:Behistun.Inscript.Skunkha.jpg|пайванд=پرونده:Behistun.Inscript.Skunkha.jpg
Акс:Kermanshah-bisotoun_inscription.jpg|пайванд=پرونده:Kermanshah-bisotoun_inscription.jpg
Акс:BehistunInscriptiondetail.jpg|пайванд=پرونده:BehistunInscriptiondetail.jpg
Акс:Darius_I_the_Great's_inscription.jpg|пайванд=پرونده:Darius_I_the_Great's_inscription.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Ёдгориҳои давраҳои гуногун дар кӯҳи Бесутун ==
{{Эзоҳ|۳}}

== Ҷусторҳои марбут ==
* Барельефи Анубани
* Ҷадвали мероси ҷаҳонӣ аз рӯи минтақа
* Катибаи Шопури I дар Каъбаи дини Зардушт
* Кандакорӣ дар санги Анубани
* Матни пурраи навиштаҷоти Бистун
* Кохи Бесутун
* Пули Бесутун
* Патиграбана
* Нақши Раҷаб
* [[Бардиё]]&lt;nowiki/&gt;

== Пайванди беруна ==
{{Викианбор-гурӯҳ|Behistun Inscription}}
* [http://www.hueshot.com/album/Places/Kermanshah_Bisotun/ Аксҳо аз Бесутун]
* [https://web.archive.org/web/20090225185424/http://www.irantooth.com/iranpics/dariush_inscriptions.htm Тасвирҳои петроглифҳои Бесутун]
* Энсиклопедияи [http://www.encyclopaediaislamica.com/madkhal2.php?sid=2473 Бесутуни] Ислом
* [http://www.avesta.org/op/op.htm Матни катибаҳои қадимии форсӣ (бо тарҷумаи англисӣ)]
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Кирмоншоҳ}}

[[Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо пайвандҳои дастнорас]]
[[Гурӯҳ:Мероси ҷаҳонӣ дар Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Манобеи динҳои Бесутуни Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мавзӯъҳои Бесутуншиносӣ дар Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мавзӯи таърихи Бесутун]]
[[Гурӯҳ:Сангнавиштаҳои бостонӣ]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]</text>
      <sha1>9k07ubouwjrm7uol4x4c9wv7pgrkdza</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тахти Ҷамшед</title>
    <ns>0</ns>
    <id>148966</id>
    <revision>
      <id>1474432</id>
      <parentid>1473001</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T08:46:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474432</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5510" sha1="2ylntus50npcv188gdckuzkztxjj5hg" xml:space="preserve">'''Тахти Ҷамшед''' ({{lang-fa|تخت جمشید}}), '''Персополис''' ({{lang-grc|Περσέπολις}} — ''Шаҳри форсҳо'')  — шаҳри қадимаи форсҳо, ки дар асрҳои VI—V то милод, пойтахти  [[Давлати Ҳахоманишиҳо|шоҳанҳоҳии Ҳахоманишиён]] буд. Шаҳр аз ҷониби лашкари [[Искандари Мақдунӣ]] соли 330 то милод, ишғол гардида дар натиҷаи сӯхтор нест шудааст.
[[File:Тахти Ҷамшед, 2023.jpg|thumb|Сайёҳони тоҷик дар Тахти Ҷамшед]]
Дар 50 км аз шимолу шарқи  [[Шероз]], тақрибан 900 км дар ҷанубтари [[Теҳрон]] воқеъ аст. Ба шаҳристони Марвдашти [[Устони Форс]]и [[Эрон]] дохил аст, фасли 4 километр аз Тахти Ҷамшед. Дар Тахти Ҷамшед боқимондаҳои комплекси қасри шоҳ ва иншооти дигар боқӣ мондаанд, ки масоҳати умумии он 135 000 м² ташкил медиҳад. Дар фосилаи 4 километр аз Тахти Ҷамшед оромгоҳи [[Нақши Рустам]] воқеъ аст. Релефҳои (нақшбарҷастаҳои) рӯи харсангии [[Нақши Рустам]] ва [[Нақши Раҷаб]] саёҳонро ҷалб мекунанд. Дар сохтмони шаҳр форсҳо меҳнати ғуломонро истифода бурдаанд. Аз [[Ёдгориҳои бостонӣ|маҷмааи бостонӣ]] машҳуртарин бино - [[қаср]]и [[Ападана]] бо толори 72 [[сутун]]дор мебошад.&lt;ref&gt;[https://ru.wikipedia.org/wiki/Персеполь Переспол. Аз Википедиаи русӣ]&lt;/ref&gt;		 
== Нигористон  ==
&lt;gallery&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; caption=&quot;Деворнигораҳои Тахти Ҷамшед &quot;&gt;
Persepolis Apadana Eastern Stairway Triangle.jpg|&lt;small&gt;Деворнигор дар Тахти Ҷамшед, ки рамзи [[зардуштия]] ё ҷашни [[Наврӯз]] -ро ифода мекунад: барзагови абадӣ (муаррифгари моҳ) ва шер (ифодаи офтоб), ки баҳорро ифода мекунад&lt;/small&gt;
Persepolis stairs of the Apadana relief.jpg|Деворнигор аз [[Ападана]], ки дар он [[арманиҳо]] шароби машҳури худро ба подшоҳ овардаанд.
Achaemenid plaque from Persepolis.JPG|&lt;small&gt;Нишони Ҳахоманишиён аз Тахти Ҷамшед (Персеполис) дар Осорхонаи миллии Эрон, [[Теҳрон]].&lt;/small&gt;
Mad-5223.jpg|Мардони Мод. Деворнигор. Тахти Ҷамшед (Персеполис).
National Meusem Darafsh 6 (54).JPG|Экспонатҳо аз Тахти Ҷамшед (Персеполис) дар Осорхонаи миллии Эрон, [[Теҳрон]].
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; caption=&quot;Дарвозаи ҳамаи миллатҳо&quot;&gt;
Persepolis 24.11.2009 11-17-28.jpg|Харбобаҳои сутунҳои &quot;Дарвозаи ҳамаи миллатҳо&quot;, Тахти Ҷамшед.
Gate of All Nations, Persepolis.jpg|Харбобаҳои сутунҳои &quot;Дарвозаи ҳамаи миллатҳо&quot;, Тахти Ҷамшед.
Detail-The Great Double Staircase at Persepolis (4669487623).jpg|Харбобаҳо. &quot;Дарвозаи ҳамаи миллатҳо&quot; , Тахти Ҷамшед.
Персеп.jpg|Деворнигор. &quot;Дарвозаи ҳамаи миллатҳо&quot;, Тахти Ҷамшед.
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; caption=&quot;Ападана&quot;&gt;
Apadana palace persepolis.JPG|Харбобаҳои [[Ападана]], Тахти Ҷамшед.
Medes and Persians at eastern stairs of the Apadana, Persepolis.JPG|Намои акси модҳо ва форсҳо. Ападана, Тахти Ҷамшед.
Persian column.jpg|Харбобаҳои сутунҳои бузурги Ападана.
Stylized Trees and Flowers on the Apadana Staircase (Best Viewed Size &quot;Large&quot;) (4688859421).jpg|Нигористони Ападана, Тахти Ҷамшед. 
Figures on the Apadana Staircase (Best Viewed Size &quot;Large&quot;) (4688678112).jpg|Нигористони Ападана, Тахти Ҷамшед..
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; caption=&quot;Қасру иншоотҳои дигар&quot;&gt;
Tachara, Persepolis.jpg|Харбобаҳои Тахти Ҷамшед.
Zoomorphic Capital (4679068036).jpg|Харбобаҳои Тахти Ҷамшед.
Perspolis.jpg|Харбобаҳои Тахти Ҷамшед.
Persepolis-Hundred Columns Hall.jpg|Харбобаҳои &quot;Толори Сад Сутун&quot;, Тахти Ҷамшед.
&lt;/gallery&gt;
== Нигаред ==
[[File:A walk through Pasargadae.webm|thumb|A walk through Pasargadae /Тахти Ҷамшед, Эрон]]
* [[Нақши Рустам]] 
* [[Катибаи Бесутун]]
* [[Каъбаи Зардушт]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Ҳахоманишиён]]
[[Гурӯҳ:Таърих]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Сохтумонҳо ва созмонҳои таърихӣ дар Эрон]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]</text>
      <sha1>2ylntus50npcv188gdckuzkztxjj5hg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474433</id>
      <parentid>1474432</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T08:47:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */</comment>
      <origin>1474433</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5493" sha1="caw0mbb60dmxxj50udzmn4t03r7yibp" xml:space="preserve">'''Тахти Ҷамшед''' ({{lang-fa|تخت جمشید}}), '''Персополис''' ({{lang-grc|Περσέπολις}} — ''Шаҳри форсҳо'')  — шаҳри қадимаи форсҳо, ки дар асрҳои VI—V то милод, пойтахти  [[Давлати Ҳахоманишиҳо|шоҳанҳоҳии Ҳахоманишиён]] буд. Шаҳр аз ҷониби лашкари [[Искандари Мақдунӣ]] соли 330 то милод, ишғол гардида дар натиҷаи сӯхтор нест шудааст.
[[File:Тахти Ҷамшед, 2023.jpg|thumb|Сайёҳони тоҷик дар Тахти Ҷамшед]]
Дар 50 км аз шимолу шарқи  [[Шероз]], тақрибан 900 км дар ҷанубтари [[Теҳрон]] воқеъ аст. Ба шаҳристони Марвдашти [[Устони Форс]]и [[Эрон]] дохил аст, фасли 4 километр аз Тахти Ҷамшед. Дар Тахти Ҷамшед боқимондаҳои комплекси қасри шоҳ ва иншооти дигар боқӣ мондаанд, ки масоҳати умумии он 135 000 м² ташкил медиҳад. Дар фосилаи 4 километр аз Тахти Ҷамшед оромгоҳи [[Нақши Рустам]] воқеъ аст. Релефҳои (нақшбарҷастаҳои) рӯи харсангии [[Нақши Рустам]] ва [[Нақши Раҷаб]] саёҳонро ҷалб мекунанд. Дар сохтмони шаҳр форсҳо меҳнати ғуломонро истифода бурдаанд. Аз [[Ёдгориҳои бостонӣ|маҷмааи бостонӣ]] машҳуртарин бино - [[қаср]]и [[Ападана]] бо толори 72 [[сутун]]дор мебошад.&lt;ref&gt;[https://ru.wikipedia.org/wiki/Персеполь Переспол. Аз Википедиаи русӣ]&lt;/ref&gt;		 
== Нигористон  ==
&lt;gallery&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; caption=&quot;Деворнигораҳои Тахти Ҷамшед &quot;&gt;
Persepolis Apadana Eastern Stairway Triangle.jpg|&lt;small&gt;Деворнигор дар Тахти Ҷамшед, ки рамзи [[зардуштия]] ё ҷашни [[Наврӯз]] -ро ифода мекунад: барзагови абадӣ (муаррифгари моҳ) ва шер (ифодаи офтоб), ки баҳорро ифода мекунад&lt;/small&gt;
Persepolis stairs of the Apadana relief.jpg|Деворнигор аз [[Ападана]], ки дар он [[арманиҳо]] шароби машҳури худро ба подшоҳ овардаанд.
Achaemenid plaque from Persepolis.JPG|&lt;small&gt;Нишони Ҳахоманишиён аз Тахти Ҷамшед (Персеполис) дар Осорхонаи миллии Эрон, [[Теҳрон]].&lt;/small&gt;
Mad-5223.jpg|Мардони Мод. Деворнигор. Тахти Ҷамшед (Персеполис).
National Meusem Darafsh 6 (54).JPG|Экспонатҳо аз Тахти Ҷамшед (Персеполис) дар Осорхонаи миллии Эрон, [[Теҳрон]].
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; caption=&quot;Дарвозаи ҳамаи миллатҳо&quot;&gt;
Persepolis 24.11.2009 11-17-28.jpg|Харбобаҳои сутунҳои &quot;Дарвозаи ҳамаи миллатҳо&quot;, Тахти Ҷамшед.
Gate of All Nations, Persepolis.jpg|Харбобаҳои сутунҳои &quot;Дарвозаи ҳамаи миллатҳо&quot;, Тахти Ҷамшед.
Detail-The Great Double Staircase at Persepolis (4669487623).jpg|Харбобаҳо. &quot;Дарвозаи ҳамаи миллатҳо&quot; , Тахти Ҷамшед.
Персеп.jpg|Деворнигор. &quot;Дарвозаи ҳамаи миллатҳо&quot;, Тахти Ҷамшед.
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; caption=&quot;Ападана&quot;&gt;
Apadana palace persepolis.JPG|Харбобаҳои [[Ападана]], Тахти Ҷамшед.
Medes and Persians at eastern stairs of the Apadana, Persepolis.JPG|Намои акси модҳо ва форсҳо. Ападана, Тахти Ҷамшед.
Persian column.jpg|Харбобаҳои сутунҳои бузурги Ападана.
Stylized Trees and Flowers on the Apadana Staircase (Best Viewed Size &quot;Large&quot;) (4688859421).jpg|Нигористони Ападана, Тахти Ҷамшед. 
Figures on the Apadana Staircase (Best Viewed Size &quot;Large&quot;) (4688678112).jpg|Нигористони Ападана, Тахти Ҷамшед..
&lt;/gallery&gt;
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot; caption=&quot;Қасру иншоотҳои дигар&quot;&gt;
Tachara, Persepolis.jpg|Харбобаҳои Тахти Ҷамшед.
Zoomorphic Capital (4679068036).jpg|Харбобаҳои Тахти Ҷамшед.
Perspolis.jpg|Харбобаҳои Тахти Ҷамшед.
Persepolis-Hundred Columns Hall.jpg|Харбобаҳои &quot;Толори Сад Сутун&quot;, Тахти Ҷамшед.
&lt;/gallery&gt;
== Нигаред ==
[[File:A walk through Pasargadae.webm|thumb|A walk through Pasargadae /Тахти Ҷамшед, Эрон]]
* [[Нақши Рустам]] 
* [[Катибаи Бесутун]]
* [[Каъбаи Зардушт]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Ҳахоманишиён]]
[[Гурӯҳ:Таърих]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншооти таърихии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]</text>
      <sha1>caw0mbb60dmxxj50udzmn4t03r7yibp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Посоргод</title>
    <ns>0</ns>
    <id>275851</id>
    <revision>
      <id>1474424</id>
      <parentid>1473000</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T08:40:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474424</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6927" sha1="kpbadr9uki0sqcllbaw6nt9dey2qsm4" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
[[Акс:Pasargad Tomb Cyrus3.jpg|алт=|марказ|мини|414x414пкс|&lt;center&gt; Оромгоҳи барҷастаи Куруши Бузург. Посоргод, Устони Форс.&lt;/center&gt;]]
'''Посоргод''' ({{Lang-fa|پاسارگاد}} &quot;Боғҳои Форс&quot;)  — шаҳри қадимаи форсҳо, нахустин пойтахти шоҳаншоҳии [[Ҳахоманишиён|Ҳахоманишӣ]]. Посоргод дар ҳудуди вилояти муосири Форс — [[Устони Форс]], дар 87-километрии шимолу шарқи [[Тахти Ҷамшед]], 130 км аз шаҳри [[Шероз]] ҷойгир аст, ки дар дашти Мурғоб воқеъ аст. ([[Устони Форс|Форс]]  - қисми марказии кишвари [[Эрон]] аст).

Посоргод номи кӯҳнаи шаҳри Мурғоб аст &lt;ref&gt;1شاپور شهبازي، راهنماي جامع پاسارگاد، شيراز: بنياد فارس‌شناسي 1279، ص 15&lt;/ref&gt;. Ин далел бо он шаҳодат медиҳад, ки дар барелефҳои Персеполис онро бо номи эламиён «Батракатас» ва «Басракада» меноманд &lt;ref&gt;گرشويچ، ايليا، تاريخ ايران دورة هخامنشيان، ترجمه مرتضي ثابت‌فر، تهران: جامي، 1385، ص 277&lt;/ref&gt;. Фарзияҳои гуногун вуҷуд доранд, ки маънои он чӣ маъно дорад. Пас, андешае вуҷуд дорад, ки Посоргод &quot;бошишгоҳи форсҳо&quot; аст &lt;ref&gt;سرفراز، علي‌اكبر و بهمن فيروز‌مندي، باستان‌شناسي و هنر دوران تاريخي ماد هخامنشي، اشكان ساساني، تهران: عفاف 1381، ص Stronach, David. Pasargadoe, Areport on the Excavations conductedby The Britishinstitute of Persian studies from 1961 to 1963, Oxford (1978), p. 281. 118&lt;/ref&gt;. ё &quot;гурзи қавии дар дерина истифодашуда&quot; &lt;ref&gt;هرودوت، تواريخ، ترجمه وحيد مازندراني با توضيحات عليرضا شاپور شهبازي، تهران: دنياي كتاب، چاپ دوم 1368، كتاب اول، بند 125&lt;/ref&gt;. Ҳамзамон, [[Ҳеродот]] хабар медиҳад, ки ин ном бо қабилаи Посоргод, яке аз се қабилаи машҳури форсӣ дар бораи пайдоиши истилоҳ ба тариқи каме мухталиф алоқаманд аст ва ин номро бо он далолат медиҳад, ки он интиқоли номи яке аз се қавмҳои эронӣ (Порсҳо) мебошад. Посоргод бо фармони [[Куруши Кабир|Куруши II]] (559-530 пеш аз милод) таъсис ёфта, пойтахти [[Тахти Ҷамшед]], инчунин пойтахти писари [[Куруши Кабир]], [[Камбизаи II]] (530-522 пеш аз милод) гардид. 
== Оромгоҳи Куруши Кабир ==
{{асосӣ|Оромгоҳи Куруши Кабир}} 
Маҷмааи биноҳои Посоргод 43 км дуртар аз шаҳри қадимаи таърихии [[Тахти Ҷамшед|Персеполис]] ҷойгир буда, масоҳати умумии он 2,5 км мураббаъ мебошад.
Шаш зинаи васеъ ба лаҳати дафн Оромгоҳи Куруш мебарад, андозаи лаҳат 3,17 х 2,11 х 2,11 м. Дар соли 330 пеш аз милод [[Искандари Мақдунӣ]] оромгоҳро зиёрат кардааст. Дар вақти забткориҳои шоҳ [[Искандари Мақдунӣ]]  дар  [[Ҳиндустон]], оромгоҳро ғорат карданд; пас аз бозгашт, [[Искандари Мақдунӣ]] ба қатли ғоратгарон амр додааст.

Ҳангоме, ки ин минтақаро арабҳо ишғол карданд, дар байни онҳо эътиқод пайдо шудааст, ки оромгоҳ ба модари пайғамбар Сулаймон (шоҳ Сулаймон) тааллуқ дорад. Ин эътиқоди ба номи Сулаймон таалуқдошта, ба биноҳои дигари Посаргод низ нисбат дода шудааст. Оромгоҳи Куруш ҳамчун намунаи меъмории мақбараи Ленин дар Майдони Сурхи ш. [[Москва]] хидмат кардааст. Дар наздикии ин [[оромгоҳ]] матни кӯтоҳ ва хоксоронаи матни форсӣ-эламӣ-бобулӣ {{аввали иқтибос}}'''«Ман Куруш, подшоҳи Ҳахоманишӣ ҳастам»'''{{охири иқтибос|сарчашма=}} [[кандакорӣ]] карда шудааст, инчунин як махлуқи болдор бо либосҳои шоҳии Эламӣ ва бо сарукуллоҳи худоёни Миср ҳамчун посбон дар ин ҷо тасвир ёфтааст. Мансубияти ин қабр ба Курушро айнан дар назар доштан душвор аст, агар танҳо ба сабаби мувофиқати пурраи иншоот бо тавсифҳои Аристобулус, ки [[Искандари Мақдунӣ]] ба ӯ бехатарии онро боварӣ карда буд, набошанд. Бо вуҷуди ин, баъзе муҳаққиқон мансубияти ин иншоотро, ҳамчун мақбараи Куруш тасдиқ намекунанд, чунки санади боэътимоде нест. Тибқи нусхаи фарзияҳои дигари маъмул, ин бино метавонист ҳамчун як паноҳгоҳи оташпрастони [[Зардушт]]ӣ хидмат кунад. Инчунин фарзияе мавҷуд аст, ки Куруш дар зери номи ба ном &quot;Кубаи Зартушт&quot; дар оромгоҳи [[Нақши Рустам]] дафн карда шудааст.
== Нигаред ==
[[File:A walk through Pasargadae.webm|thumb|A walk through Pasargadae /Тахти Ҷамшед, Эрон]]
* [[Нақши Рустам]] 
* [[Тахти Ҷамшед]]
* [[Каъбаи Зардушт]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{хурд}}
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Таърихи Эрон]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Сохтумонҳо ва созмонҳои таърихӣ дар Эрон]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]</text>
      <sha1>kpbadr9uki0sqcllbaw6nt9dey2qsm4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Масҷидҳо аз рӯи кишвар</title>
    <ns>14</ns>
    <id>289452</id>
    <revision>
      <id>1474420</id>
      <parentid>1249840</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T08:33:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Маcҷидҳои исломӣ]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474420</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="137" sha1="j75oil22ek63rc92qii8efm21v0bapx" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Масҷидҳо]]
[[Гурӯҳ:Маcҷидҳои исломӣ]]
Гурӯҳ:Биноҳои динӣ аз рӯи кишвар</text>
      <sha1>j75oil22ek63rc92qii8efm21v0bapx</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474421</id>
      <parentid>1474420</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T08:35:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <origin>1474421</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77" sha1="bagjzhem1dxo5bvkao69lb7rb5g6lav" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Масҷидҳо]]
[[Гурӯҳ:Маcҷидҳои исломӣ]]</text>
      <sha1>bagjzhem1dxo5bvkao69lb7rb5g6lav</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Нармафзори мобилӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290129</id>
    <revision>
      <id>1474352</id>
      <parentid>1445912</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T12:47:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Amherst99</username>
        <id>2571</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1474352</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10166" sha1="qber0xd2l76ys056h333wchx7byddv5" xml:space="preserve">[[Акс:Instagram app on smartphone (grass background) (cropped).jpg|мини|Барномаи ҳамрасонии аксҳои [[Instagram]] дар [[Телефони ҳушманд|гӯшии ҳушманд]]]]
'''Барнома'''&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://vazhaju.tj/search/app|title=app чист? маънии app - Вожаҷӯ / واژه‌جو|website=vazhaju.tj|lang=tg|accessdate=2025-11-17}}&lt;/ref&gt;''', нармафзори мобилӣ''', '''барномаи мобилӣ''', '''барномаи корбурдӣ'''&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; ({{Lang-ru|мобильное приложение}}, {{lang-en|mobile app}}) — [[нармафзор]], ки барои кор дар [[смартфон]]ҳо, планшетҳо ва дигар дастгоҳҳои мобилӣ пешбинӣ шудааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://docs.cntd.ru/document/1200159701|title=ПНСТ 277-2018 Российская система качества. Сравнительные испытания мобильных приложений для смартфонов, ПНСТ от 26 июня 2018 года №277-2018|publisher=docs.cntd.ru|accessdate=2020-05-22}}&lt;/ref&gt;, ва барои платформаи муайян ([[iOS]], [[Android]], [[Windows Phone]] ва ғ.) роҳандозӣ шудааст. Бисёре аз нормафзорҳои мобилӣ дар худи дастгоҳ аллакай насб шудаанд ё метавонанд ба он аз онлайн-мағозаҳои нармафзорҳо ба мисли [[Apple Store|App Store]], Google Play, ва дигарон, ройгон ё пулакӣ боргирӣ ({{lang-ru|скачать}}) карда шаванд.

Барномаҳо дар аввал барои кумаки маҳсулнокӣ, аз қабили дидани почтаи электронӣ, тақвим ва пойгоҳи додаҳои тамос пешбинӣ шуда буданд, аммо талаботи мардум ба барномаҳо боиси густариши босуръат дар дигар соҳаҳо, аз қабили [[бозиҳои мобилӣ]], автоматизатсияи равандҳо, GPS ва хадамоти асосии макон, пайгирии фармоиш ва хариди [[Билет|билетҳо]] гардид, ки ҳоло барномаҳои зиёд падид омадаан ва дастраси умум ҳастанд. Бисёре аз барномаҳо ба дастрасии [[Интернет]] ниёз доранд. Барномаҳо одатан аз мағозаи барномаҳо, ки як навъи платформаҳои фароҳамсози рақамӣ мебошанд, боргирӣ карда мешаванд.

Барномаҳо ба таври васеъ ба се намуд тақсим мешаванд: барномаҳои аслӣ, барномаҳои ҳибридӣ ва веб. Барномаҳои аслӣ махсус барои системаи оператсионии мобилӣ, одатан [[АйОс|iOS]] ё [[Android]], тарҳрезӣ шудаанд. Барномаҳои веб бо забони [[HTML5]] ё [[CSS]] навишта мешаванд ва одатан тавассути браузер кор мекунанд. Барномаҳои ҳибридӣ бо истифода аз технологияҳои веб, аз қабили [[JavaScript]], CSS ва HTML5 сохта мешаванд ва мисли барномаҳои веб, ки дар контейнери аслӣ пинҳон шудаанд, кор мекунанд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://aws.amazon.com/mobile/mobile-application-development/|title=Mobile Application Development|publisher=[[Amazon Web Services]], Inc.|access-date=2021-08-19|archive-date=2021-08-18|archive-url=https://web.archive.org/web/20210818025539/https://aws.amazon.com/mobile/mobile-application-development/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Ин истилоҳ аз соли 2007 хеле маъмул гаштааст ва соли 2010 аз ҷониби Ҷамъияти Диалектикии Амрико ба рӯйхати «Калимаҳои сол» шомил карда шуд&lt;ref&gt;{{cite web|title=» “App” voted 2010 word of the year by the American Dialect Society (UPDATED) American Dialect Society|url=http://www.americandialect.org/app-voted-2010-word-of-the-year-by-the-american-dialect-society-updated}}&lt;/ref&gt;.

Бозори замимаҳои мобилӣ имрӯз хеле рушд кардааст ва бемайлон меафзояд.  Statista пешбинӣ мекунад, ки дар соли 2020 даромади умумии саноати мобилӣ аз 189 миллиард доллар зиёд мешавад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.statista.com/topics/1002/mobile-app-usage/|title=Topic: Mobile app usage|publisher=www.statista.com|lang=en|accessdate=2019-10-29}}&lt;/ref&gt;.

== Шарҳи умумӣ ==
Якчанд чунин барномаҳо барои тақлид кардани пурраи [[Роёнаи шахсӣ|компютери фардӣ]], консоли бозӣ ё ҳатто компютери асосии аз чанд даҳсола пеш мавҷуданд.

Аксари дастгоҳҳои мобилӣ бо якчанд барномаҳо ҳамчун нармафзори пешакӣ насбшуда, ба монанди браузери веб, муштарии почтаи электронӣ, тақвим, барномаи харитасозӣ ва барнома барои харидани мусиқӣ, дигар медиа ё барномаҳои бештар фурӯхта мешаванд. Баъзе барномаҳои пешакӣ насбшударо метавон бо раванди муқаррарии ҳазф кардан тоза кард, ки ин васила барои барномаҳои дилхоҳ фазои нигоҳдории бештар боқӣ мегузорад. Дар ҷойҳое, ки нармафзор инро иҷозат намедиҳад, баъзе дастгоҳҳоро метавон рут кард, то барномаҳои номатлубро нест кунад.

== Намудҳо ==
Барномаҳои мобилӣ метавонанд бо усулҳои гуногун тасниф карда шаванд. Як схемаи маъмулӣ фарқкунандаи онҳо барномаҳои асосӣ, веб ва ҳибридӣ мебошад.

=== Барномаи асосӣ ===
Ҳама барномаҳое, ки ба платформаи мушаххаси мобилӣ нигаронида шудаанд, ҳамчун барномаҳои асосӣ маълуманд. Аз ин рӯ, барномае, ки барои дастгоҳи [[Apple Inc.|Apple]] пешбинӣ шудааст, дар дастгоҳҳои [[Android (системаи амалиётӣ)|Android]] кор намекунад. Дар натиҷа, аксари корхонаҳо барномаҳоро барои платформаҳои гуногун падид меоранд.

Ҳангоми таҳияи барномаҳои асосӣ, мутахассисон модулҳои беҳтарини интерфейси корбарро дар синф истифода мебаранд. Ин барои иҷрои беҳтар, мувофиқат ва таҷрибаи хуби корбарӣ мусоидат мекунад. Корбарон инчунин аз дастрасии васеътар ба интерфейси барномасозӣ баҳра мебаранд ва аз ҳамаи барномаҳо аз дастгоҳи мушаххас бемаҳдуд истифода мебаранд. Ғайр аз ин, онҳо инчунин аз як барнома ба барномаи дигар бемалол мегузаранд.

Ҳадафи асосии эҷоди чунин барномаҳо таъмини беҳтарин иҷрои системаи амалиёти мушаххаси мобилӣ мебошад.

=== Барномаи веб ===
''Барои маълумоти бештар ба [[барномаи веб]] нигаред''

Барномаи веб бо истифода аз технологияҳои стандартии веб мисли [[HTML]], [[CSS]] ва [[JavaScript]]&lt;nowiki/&gt;таҳия мешавад. Дастрасӣ ба интернет одатан барои куниши дуруст ё қобилияти истифодаи ҳамаи хусусиятҳо дар муқоиса бо истифодаи [[офлайн]] зарур аст. Аксари додаҳои корбар, дар фазои абрӣ нигоҳ дошта мешаванд.

=== Барномаи ҳибридӣ ===
Барномаи ҳибридӣ омехтаи барномаҳои асосӣ ва веб мебошад. Барномаҳое, ки бо истифода аз [[Apache Cordova]], [[Flutter (нармафзор)|Flutter]], [[Mono (нармафзор)#Xamarin.iOS ва Xamarin.Android|Xamarin]], [[React Native]], [[Sencha Touch]] ва дигар [[Чаҳорчӯбаи нармафзор|чаҳорчӯбаҳо]] таҳия шудаанд, ба ин категория дохил мешаванд.

== Фароҳамсозӣ ==
Се мағозаи бузургтарини баронаҳои мобилӣ инҳоянд: Google Play барои [[Android]], App Store барои [[iOS]], ва [[Microsoft Store]] барои [[Windows 10]], [[Windows 10 Mobile]] ва [[Xbox One]].

== Ҷусторҳои вобаста ==

* [[Appbox Pro (2009)]]
* [[Беҳсозии мағозаи барномаҳо|Беҳинасозии мағозаи барномаҳо]]
* [[Барномаи мобилии корхона]]
* [[Тиҷорати мобилӣ]]
* [[Супер-барнома|Абар-барнома]]
* [[Роҳнамои ягона]]
* [[WideAngle]] (2013)

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳои беруна ==
{{Пайвандҳои беруна}}

[[Гурӯҳ:Нармафзорҳои мобилӣ|*]]</text>
      <sha1>qber0xd2l76ys056h333wchx7byddv5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Реал Мадрид (бошгоҳи футболи занона)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>298746</id>
    <revision>
      <id>1474463</id>
      <parentid>1474088</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T11:57:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Makenzis</username>
        <id>22662</id>
      </contributor>
      <origin>1474463</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6840" sha1="58yk0gk30qgcvlfpyzynx9zhvadv2fl" xml:space="preserve">{{Дигар мазмунҳо|Реал Мадрид}}
{{Ҷаъбаи БФ
 |замина         = #FFFFF0
 |матн           = #000000
 |ном            = {{Парчами Испания}} Реал Мадрид
 |мавсими ҷорӣ   = 2025/2026
 |логотип        = 
 |номи пурра     = Real Madrid Club de Fútbol Femenino
 |лақаб          = ''Las Blancas (Сафедҳо)
 |таъсис         = CD TACÓN: 12.09.2014;&lt;br&gt;Real Madrid Femenino: 01.07.2020;
 |барҳам         = 
 |майдон         = {{Парчами Испания}} «[[Алфредо Ди Стефано (варзишгоҳ)|Алфредо Ди Стефано]]», [[Мадрид]]
 |ғунҷоиш        = 
 |молик          = 
 |президент      = {{Парчами Испания}} [[Флорентино Перес]]
 |мудир          = 
 |мудири кул     = 
 |мураббӣ        = {{Парчами Испания}} [[Пау Кесада]]
 |капитан        = 
 |рейтинг        = 
 |буҷет          = 
 |сарпараст      = {{Парчами Имороти Муттаҳидаи Арабӣ}} Fly Emirates
 |мусобиқа       = [[Чемпионати футболи Испониё миёни занон|Лига Ф]]
 |мавсим         = 2025/26
 |мавқеъ         = [[Акс:Silver star.png|20px|Медали нуқра]] '''ҷойи 2-юм'''
 |сайт           = https://www.realmadrid.com/
| pattern_la1    = _realmadrid2526h
| pattern_b1     = _realmadrid2526h
| pattern_ra1    = _realmadrid2526h
| pattern_sh1    = _realmadrid2526h
| pattern_so1    = _adidasonwhitel
| leftarm1       = FFFFFF
| body1          = FFFFFF
| rightarm1      = FFFFFF
| shorts1        = FFFFFF
| socks1         = 433E3A
| pattern_la2    = _realmadrid2526a
| pattern_b2     = _realmadrid2526a
| pattern_ra2    = _realmadrid2526a
| pattern_sh2    = _realmadrid2526a
| pattern_so2    = _realmadrid2526al
| leftarm2       = 262a45
| body2          = 262a45
| rightarm2      = 262a45
| shorts2        = 262a45
| socks2         = 262a45
| pattern_la3    = _realmadrid2526t
| pattern_b3     = _realmadrid2526t
| pattern_ra3    = _realmadrid2526t
| pattern_sh3    = _adidaswhite
| pattern_so3    = _adidaswhitel
| leftarm3       = 007CE4
| body3          = 007CE4
| rightarm3      = 007CE4
| shorts3        = 007CE4
| socks3         = 007CE4
}}

== Таърих ==

== Варзишгоҳ ==

== Ҳайати ҳозира ==

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:90%&quot;
|-
!style=&quot;background: #AAD0FF; color:white&quot; align=center width=30 | №
!style=&quot;background: #AAD0FF; color:white&quot; align=center width=200 | Бозигар
!style=&quot;background: #AAD0FF; color:white&quot; align=center width=50 | Кишвар
!style=&quot;background: #AAD0FF; color:white&quot; align=center width=200 | Рӯзи таваллуд
|-
!colspan=6 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Дарвозабонҳо
|-
|- bgcolor=white
| 1
| [[Миса Родригес]] {{капитан варзиш}}
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|22|7|1999}}
|-
|- bgcolor=white
| 13
| [[Мерле Фромс]]
| {{Парчами Олмон}}
| {{Зодрӯз|28|1|1995}}
|-
!colspan=6 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Муҳофизатгарон
|-
|- bgcolor=white
| 2
| [[Антониа Силва]] 
| {{Парчами Бразилия}}
| {{Зодрӯз|26|4|1994}}
|-
|- bgcolor=white
| 4
| [[Росио Галвес]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|14|4|1997}}
|-
|- bgcolor=white
| 12
| [[Ясмим Рибейро]] 
| {{Парчами Бразилия}}
| {{Зодрӯз|26|4|1996}}
|-
|- bgcolor=white
| 14
| [[Мария Мендес]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|10|4|2001}}
|-
|- bgcolor=white
| 15
| [[Шейла Гарсия]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|15|3|1997}}
|-
|- bgcolor=white
| 21
| [[Сара Ҳолмгард]] 
| {{Парчами Дания}}
| {{Зодрӯз|28|1|1999}}
|-
|- bgcolor=white
| 22
| [[Белла Андерссон]]
| {{Парчами Шветсия}}
| {{Зодрӯз|12|07|2006}}
|-
|- bgcolor=white
| 23
| [[Маэл Лакрар]]
| {{Парчами Фаронса}}
| {{Зодрӯз|27|3|2000}}
|-
!colspan=6 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Миёнмайдонӣ
|- bgcolor=white
| 3
| [[Тереса Абеллейра]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|9|1|2000}}
|-
|- bgcolor=white
| 6
| [[Санди Толетти]]
| {{Парчами Фаронса}}
| {{Зодрӯз|13|7|1995}}
|-
|- bgcolor=white
| 8
| [[Зара Дебритс]]
| {{Парчами Олмон}}
| {{Зодрӯз|15|2|1995}}
|-
|- bgcolor=white
| 10
| [[Каролин Вейр]]
| {{Парчами Шотландия}}
| {{Зодрӯз|20|6|1995}}
|-
|- bgcolor=white
| 16
| [[Филиппа Ангелдал]]
| {{Парчами Шветсия}}
| {{Зодрӯз|14|07|1997}}
|-
|- bgcolor=white
| 17
| [[Ҳанна Беннисон]]
| {{Парчами Шветсия}}
| {{Зодрӯз|16|10|2002}}
|-
!colspan=6 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Ҳамлаварон
|- bgcolor=white
| 5
| [[Паула Комендадор]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|12|1|2007}}
|-
|- bgcolor=white
| 7
| [[Афина дел Кастийё]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|24|10|2000}}
|-
|- bgcolor=white
| 9
| [[Сигне Бруун]]
| {{Парчами Дания}}
| {{Зодрӯз|6|04|1998}}
|-
|- bgcolor=white
| 11
| [[Алба Редондо]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|27|08|1996}}
|-
|- bgcolor=white
| 18
| [[Линда Кайседо]]
| {{Парчами Колумбия}}
| {{Зодрӯз|25|2|2005}}
|-
|- bgcolor=white
| 19
| [[Ева Наварро]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|27|01|2001}}
|-
|- bgcolor=white
| 20
| [[Наоми Феллер]]
| {{Парчами Фаронса}}
| {{Зодрӯз|6|11|2001}}
|-
|- bgcolor=white
| 24
| [[Лотте Кукелаар]]
| {{Парчами Нидерланд}}
| {{Зодрӯз|25|9|2005}}
|-
|}

== Ҷоизаҳо ==

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.realmadrid.com/en-US/football/womens-team/ Сомонаи расмии бошгоҳи футболи занонаи «Реал Мадрид»]
* [https://ligaf.es/equipo/real-madrid-cf-femenino/12364/plantilla/2026 БФЗ «Реал Мадрид»] дар [[Ла Лига]]
* [https://www.uefa.com/womenschampionsleague/clubs/2611347--real-madrid/ БФЗ «Реал Мадрид»] дар [[УЕФА]]

[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи занона]]
[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи занонаи Испониё]]</text>
      <sha1>58yk0gk30qgcvlfpyzynx9zhvadv2fl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Масҷидҳои Тоҷикистон</title>
    <ns>14</ns>
    <id>300244</id>
    <revision>
      <id>1474419</id>
      <parentid>1308152</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T08:30:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <origin>1474419</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="202" sha1="0rz7d602br6vakyksrmur0qea6v7dy0" xml:space="preserve"> [[Гурӯҳ:Маcҷидҳои Осиё|Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ислом дар Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншооти динӣ дар Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>0rz7d602br6vakyksrmur0qea6v7dy0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иммунология</title>
    <ns>0</ns>
    <id>306664</id>
    <revision>
      <id>1474383</id>
      <parentid>1341326</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T03:53:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Масуниятшиносӣ]]</comment>
      <origin>1474383</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="182" sha1="5fn9ydmswro424ecws17ci51ii5xvb3" xml:space="preserve">'''Иммунология''', нигар [[Масуниятшиносӣ]].

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Иммунология |8|муаллиф= }}</text>
      <sha1>5fn9ydmswro424ecws17ci51ii5xvb3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Имоди Қазвинӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>317858</id>
    <revision>
      <id>1474384</id>
      <parentid>1403378</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T03:59:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Миръимод Ҳасанӣ]]</comment>
      <origin>1474384</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="223" sha1="8tv5i5yzhh68hjt4xjljof632fm15c1" xml:space="preserve">Имоди Қазвинӣ, хаттоти машҳури эронӣ. Нигар [[Миръимод Ҳасанӣ|Миримод]].

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имод |8|муаллиф= }}</text>
      <sha1>8tv5i5yzhh68hjt4xjljof632fm15c1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Имом Хумайнӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>330107</id>
    <revision>
      <id>1474394</id>
      <parentid>1462257</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T04:46:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Removed redirect to [[Руҳуллоҳ Хумайнӣ]]</comment>
      <origin>1474394</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="180" sha1="7ew1jce2nt31idh9bp690b4kwwqmxsp" xml:space="preserve">Имом Хумайнӣ, нигар [[Руҳуллоҳ Хумайнӣ]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ Имом Хумайнӣ ||8|муаллиф= }}</text>
      <sha1>7ew1jce2nt31idh9bp690b4kwwqmxsp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мақбараи Фирдавсӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331222</id>
    <revision>
      <id>1474427</id>
      <parentid>1471415</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T08:43:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474427</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21665" sha1="86bs1q6tupx70nda5iv7i8mu2idtejp" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
[[Акс:Ferdowsi tomb1.jpg|thumb|right|макони дафни [[Фирдавсӣ|Абулқосим Фирдавсӣ]] дар [[Тӯс]]]]
'''Мақбараи Фирдавсӣ''' ({{lang-fa|آرامگاه فردوسی}}) — макони дафни [[Фирдавсӣ|Абулқосим Фирдавсӣ]] дар [[Тӯс]] аст. Ин бино аз ҷониби Ҳушанг Сейҳун бар асоси тарҳи қаблии Карим Тоҳирзодаи Беҳзод бо тағйироти ночиз дар андоза ва ороиш тарҳрезӣ ва таъмир шудааст. Меъмори бино Ҳусейн Лорзодаи буд ва Ҳусейн Ҳоҷарбошии Занҷонӣ ва Тағӣ Дорудиён нозирони сохтмони ин бино буданд. Мақбараи Фирдавсӣ соли 1313 ҳиҷрӣ (1934 мелодӣ) кушода шудааст.

Мақбараи Фирдавсӣ борҳо сохта ва хароб шудааст. Гузоришҳои муҳаққиқони эронӣ ва хориҷӣ дар ду асри гузашта нишон медиҳанд, ки як сохтори хоксорона бо заминҳои гандум пӯшонида шудааст. Ниҳоят, дар аввали асри 14 ва ҳамзамон бо миллатгароии нави Эрон, талошҳо барои сохтани мақбараи арзанда барои Фирдавсӣ аз нав оғоз шуданд. Масоҳати кунунии маҷмааи мақбараҳо қариб шаш [[Ҳектор|ҳекторро]] ташкил медиҳад ва боғи мақбара, ҳавз ва муҷассамаи Фирдавсӣ аз ҷониби Абулҳасан Седдиқӣ дар пеши он, ёдгорӣ, биноҳои маъмурӣ, китобхона, осорхона, мақбараи [[Маҳдӣ Ахавони Солис|Меҳдии Ахавони Солис]] ва мақбараи [[Муҳаммадризо Шаҷариён|Муҳаммад Ризо Шаҷариёнро]] дар бар мегирад. Меъмории дохилии бино инчунин сафолакҳо, кандакориҳои сангии релефии достонҳои ''[[Шоҳнома]]'' ва навиштаҷоти сангии шеърҳои Фирдавсӣ ва дигаронро дар бар мегирад.

Ин бино ۱۸ آذر ۱۳۵۴ бо рақами бақайдгирии 1176 ҳамчун яке аз ёдгориҳои миллии Эрон сабти ном шудааст. 

== Ҷойгоҳи кунунӣ ==
Маҷмааи фарҳангии Боғи Мақбараи Фирдавсӣ дар шаҳри [[Тӯс| Тӯс]], 25 километр шимолу ғарби [[Машҳад]], байни деҳаҳои Тӯс Суфлӣ ва Исломия, дар шохаи шоҳроҳи Машҳад-Кучан, дар наздикии шаҳри таърихии Таброн ва  [[Гунбази Ҳаруния|ёдгории таърихии меъмории Ҳоруния]] ҷойгир аст. Деҳаи Паж, зодгоҳи Фирдавсӣ, дар 28 километр шарқи Мақбараи Фирдавсӣ ҷойгир аст.

== Таърихи оромгоҳ ==
Пайдоиши миллатгароӣ дар Эрон дар аввали асри чордаҳум олимон ва мутафаккиронро водор кард, ки аз ҳукумат дархост кунанд, ки барои шоири миллӣ ва нигаҳбони ҳувият ва таърихи Эрон мақбараи муносиб ва арзандае созад. Абдулҳусайнхон Сардори Муъазим (Тимуртош) аввалин касе буд, ки барои сохтани мақбара талоши амалӣ кард. Дар 12 амрдоди соли 1303, вақте ки ӯ намояндаи [[Нишопур|Нишопу]]&lt;nowiki/&gt;р дар Маҷлиси Миллӣ буд, дархост кард, ки буҷа барои сохтмони мақбараи Фирдавсӣ тасдиқ карда шавад. Дар пешниҳоди пешниҳодшуда ба Маҷлис гуфта мешуд:
[[Акс:Golestan_Palace_Album_No._240-62.jpg|алт=وضعیت آرامگاه فردوسی در ۱۳۱۱ هجری قمری|мини|Ҳолати оромгоҳи Фирдавсӣ дар соли 1311 ҳиҷрӣ]]
Вилям Фрейзер, агенти ширкати Ист-Ҳиндустон, соли 1236-и ҳиҷрӣ онро зиёрат карда, дар гузориши худ онро ҳамчун қабристони хоксор бо гунбази хурд тавсиф кардааст. Пас аз ин, Ханников, як муҳаққиқ ва консули рус ва роҳбари экспедитсия ба Хуросон, ҳангоми сафараш ба Тус ягон нишоне аз қабр надид. Аммо, тибқи гузориши лорди англис Курзон, қабри Фирдавсӣ то тақрибан соли 1254-и ҳиҷрӣ, чунон ки Фрейзер гузориш дода буд, намоён буд, аммо баъд аз он майдони гандум онро пӯшонид. Валентин Жуковский низ дар [[соли 1890]] мелодӣ дар зери теппае, ки бо хишт ва пораҳои сафол пӯшонида шуда буд, хабар дод. Баъдтар, вақте ки Абдулваҳҳоб Осеф ад-Давла ҳокими [[Хуросони Бузург|Хуросон]] буд, [[Носируддиншоҳ]] ба ӯ фармон дод, ки қабрро ҷустуҷӯ кунад ва бо роҳнамоии баъзе фаронсавиҳое, ки ба [[Тӯс]] ташриф оварда буданд, муваффақ шуд, ки қабрро пайдо кунад ва бо мақсади сохтани бинои арзанда дар оянда, муваққатан ду ҳуҷра дар он сохт. [[Маликушшуаро Баҳор|Муҳаммад Тақӣ Баҳор]] соли 1318 ҳиҷрӣ онро зиёрат карда, онро «замини омода барои сохтмон» ёфт. Дар мақолае соли 1302 ҳиҷрӣ (1341 ҳиҷрӣ), ӯ оромгоҳро ҳамчун як саҳнаи бебом ва пӯшида тавсиф кардааст.  

== Таърихи сохтмон ва бозсозӣ ==
Сохтмони мақбараро Анҷумани миллии ёдгориҳо, ки нав кушода шуда буд, ба ӯҳда гирифт ва шахсони бонуфузе ба монанди Ҳасан Пирния, Ҳасан Мустофи, Муҳаммад Алӣ Форуғӣ, Ҳусейн Ало, Сайид Ҳасан Тағизода  ва Ҳасан Исфандиёрӣ аъзои он буданд. Анҷуман раванди сохтани мақбараро дар Ордибеҳешт соли 1305 оғоз кард ва ба Арбоб Кайхусро Шоҳрух, намояндаи зардуштиён, супориш дод, ки ҷои муносибро барои дафни Фирдавсӣ пайдо кунад. Дар он вақт, дафни Фирдавсӣ дар боғе ба Ҳоҷӣ Мирзо Муҳаммад Алӣ, регенти амалкунанда, тааллуқ дошт. Дар ниҳоят, дафн дар як тахтгоҳ бо андозаи шаш метр ба панҷ метр ва баландии 1,4 метр муайян карда шуд. [[Боғ]], ки масоҳати бисту се ҳазор метри мураббаъро ташкил медиҳад, аз ҷониби Ҳоҷӣ Мирзо Муҳаммад Алӣ барои сохтани мақбара ба [[Ризошоҳ Паҳлавӣ|Ризошоҳ]] пешниҳод карда шуд ва [[Ризошоҳ Паҳлавӣ|Ризошоҳ]] онро ба анҷуман тӯҳфа кард. Илова бар ин, ҳафт ҳазор метр замини атрофи боғ аз ҷониби Ҳусайн Малик ба иттиҳодия интиқол дода шуд, ки масоҳати маҷмааро ба сӣ ҳазор метр расонд. Тибқи лавҳае, ки дар тарафи ғарбии маҷмааи мақбара навишта шудааст, соли 1309 Ҳоҷӣ Мирзо Муҳаммад Алӣ боз 25,250 метри мураббаъро ба маҷмаа ва соли 1345 25,375 метри мураббаъро фарзандонаш хайрия карданд.  
[[Акс:Tomb_of_Ferdowsi,_Old.jpg|рост|мини|Оромгоҳи [[Фирдавсӣ]], солҳои 1310 то 1313]]
[[Маликушшуаро Баҳор|Малик аш-Шуъаро Баҳор]], ки инчунин намояндаи Табриз дар ҳамон парлумон буд, якчанд мақола дар бораи зарурати сохтани мақбара навишта, аз [[Ризошоҳ Паҳлавӣ]], ки сарвазир буд, даъват кард, ки миллатгароии худро бо сохтани [[мақбара]] барои [[Фирдавсӣ]] нишон диҳад. Ӯ навиштааст: «Дар акси ҳол, мо, мардуми [[Хуросони Бузург]], ин корро худамон анҷом медиҳем».  Аммо, то охири ин парлумон, вақте ки дар 1 Баҳмани соли 1304, бо пешниҳоди Шайх ар-Роиси Афсор, намояндаи Сабзавор, парлумон як моддаеро барои чопи мӯҳри ёдбуди ҳазорсолаи Фирдавсӣ ва ҷудо кардани даромади он барои сохтмони мақбараи Фирдавсӣ қабул кард, ҳеҷ чорае барои маблағгузории сохтмони мақбара андешида нашуд. 
[[Акс:Ferdowsi-Iran_(3).jpg|рост|мини|Сабти номҳои аъзои Ассотсиатсияи миллии ёдгориҳо ҳангоми сохтмони мақбара (баъзе калимаҳо пас аз инқилоб кандакорӣ ва тағйир дода шуданд)]]

&lt;gallery&gt;
The Edifice of Ferdowsi.jpg|پلان روبه‌رو و بالای آرامگاه
Tomb of Ferdowsi - Front facade.jpg|کتیبهٔ نمای جنوبی آرامگاه و دربردارندهٔ دوازده بیت نخست ''شاهنامه''
Wide base.jpg|پلان روبه‌رو و بالای پلکان آرامگاه
&lt;/gallery&gt;
Бо амалӣ кардани нақшаи Годар, арзиши тахминии сохтани мақбара ба шаст ҳазор туман расид, дар ҳоле ки маблағи умумии ҷамъовардашуда аз бисту ҳафт ҳазор туман зиёд набуд, ки аз он нуздаҳ ҳазор туман то баҳори соли 1308 сарф шуда буд. Арбоб Кайхосро бори дигар ба ҳукумат ва парлумон муроҷиат кард. Ӯ аз ҳукумат бист ҳазор туман гирифт ва нақшаеро, ки ҳафтод намоянда имзо карда буданд, ба парлумон пешниҳод кард ва ӯ инчунин аз парлумон даҳ ҳазор туман гирифт. 

Арзиши сохтмони мақбара 25,000 туман тахмин зада шуда буд.  Бо пешниҳоди Арбоб Кайхосро, Анҷумани миллии ёдгориҳо варақаҳоеро чоп кард, ки барои хайрия ё қуръакашӣ барои сохтани мақбараи сазовори Фирдавсӣ даъват мекарданд.  Аммо, то 30 хурдоди соли 1306, Анҷумани миллии ёдгориҳо натавонист беш аз 3,738 туман ҷамъ кунад. Дар ин сана, Арбоб Кайхосро, ки масъули корҳои маъмурӣ ва молиявии Маҷлиси Миллӣ буд, аз Маҷлис хоҳиш кард, ки аз буҷаи худ барои сохтмони мақбараи Фирдавсӣ 20,000 туман ҷудо кунад. &lt;ref&gt; Маҷлис рӯзи 29 тир ба тарафдории ин дархост овоз дод, ба шарте ки худи Арбоб Кайхосро хароҷотро назорат кунад ва сохтмони [[мақбара]] на дертар аз ду моҳ пас аз гирифтани буҷа оғоз шавад.
[[Акс:BAKHTAZMAYI_TICKET_FERDOWSI_TOMB_1924.jpg|рост|мини|Чиптаи лотерея барои иштирок дар сохтмони оромгоҳи Фирдавсӣ]]
Дар аввал, Эрнст Эмил Ҳертсфелд, бостоншиноси [[Олмониҳо|олмонӣ]], тарҳрезии нақшаи мақбараро супориш дод, ки ассотсиатсия онро рад кард. Пас аз ин, Арбоб Кайхосров нақшаро ба Карим Таҳрирзода Беҳзод пешниҳод кард, ки он низ қабул нашуд ва барои тарҳрезии нақша озмун баргузор шуд. Ҳертсфелд, [[меъмор]] ва [[бостоншинос|бостоншиноси]] [[фаронсавӣ]] Андре Годар, меъмори гурҷӣ Николай Марков ва Карим Таҳрирзода Беҳзод дар он иштирок карданд. Нақшаи Таҳрирзода Беҳзод ниҳоят [[соли 1307]] аз ҷониби ассотсиатсия интихоб ва тасдиқ карда шуд. Ин нақша ба услуби [[Меъмории Ҳахоманишиён]] бо [[тоҷ|тоҷҳои]] баланд ва сеошёна дар мобайни боғи калон буд. Чанде пас, татбиқи он қатъ карда шуд ва нақшаи дигаре зарурӣ дониста шуд ва ба рӯзнома ворид карда шуд. Аз Годар нақшаи нав дархост карда шуд. Дар он вақт ӯ дар [[Фаронса]] буд ва нақшаеро таҳия карда, онро ба [[Эрон]] фиристод. 

Вуруд ба қисмати дарунии [[мақбара]] аз тарафи ғарбии бино аст. Ду зинапоя дар ҳарду тарафи шимол ва ҷануб ба таҳхона ва ҳуҷраи дафн мебаранд. Дар девори зинапоя шаш пора релефҳои сангӣ мавҷуданд, ки пеш аз таъмир дар ҳарду тарафи долони вуруд ба ҳуҷраи дафн ҷойгир буданд. Ин пораҳо достонҳои &quot;Ҷанги Рустам&quot;, &quot;Ҷанги қаҳрамонони эронӣ ва туронӣ&quot; ва &quot; Ҷанги Рустам ва Сӯҳроб &quot;-ро дар тарафи ҷанубии зинапоя ва &quot;Дориюши Бузург бар тахт&quot;, &quot;Ду посбон дар ҳузури Имперотури Сосонӣ&quot; ва &quot;Вуруди подшоҳи Ҳиндустон ба дарбори Эрон&quot;-ро дар тарафи шимолии зинапоя нақл мекунанд. Андозаи таҳхона 30x30 ва умқи панҷ метр аст. Дар атрофи таҳкурсии бино долонро барои гардиши ҳаво ва пешгирии намӣ тарҳрезӣ кардаанд. Қаблан, мақбара дар як ҳуҷраи андозаи 5x5 метр буд ва даромадгоҳи он аз гузаргоҳи дуюми берун аз мақбара кушода мешуд ва сипас ба поён интиқол дода мешуд. Деворҳои утоқ тарошида шудаанд, бинобар ин, барои устувор кардани бино, дар чор гӯшаи утоқ сутунҳои дукарата бо баландии 5 метр ҷойгир карда шудаанд. 

Темур Тош, ки исрор мекард, ки барои бино боми пирамида сохта шавад, тарҳи Годарро тағйир дод ва мақбара бо боми пирамида сохта шуд. Вақте ки замони Темур Тош тағйир ёфт ва аъзои иттиҳодия боми пирамидаро, ки ба меъмории Миср монанд буд, рад карданд, боми қаблӣ бардошта шуд. Бори дигар, бо даъват кардани Таҳрирзода Беҳзод тарҳи дигаре тартиб дода шуд, ки бо тағйири тарҳи Годар боми пирамидаро бо боми зинапоя иваз кард. Тарҳи нав аз ҷониби иттиҳодия 28 октябри соли 1312 тасдиқ карда шуд. Назорати сохтмони тарҳи нав ба Ҳусайн Лорзода супурда шуд. Ниҳоят, пас аз ҳашт сол, сохтмони бино дар соли 1313, ки бо ҷашни ҳазорсолаи Фирдавсӣ рост омад, ба анҷом расид. Бино ба қадри кофӣ устувор набуд ва тадриҷан фурӯ рафт. Таҷдид ва таъмир ба Ҳушанг Сейҳун супурда шуд ва дар соли 1347 ба анҷом расид.  

Дар солҳои охир, таҷдиди фазои берунии [[мақбара]] таваҷҷӯҳро ба худ ҷалб кардааст. Дар ин робита, таҷдиди Ҷеллохон моҳи майи [[соли 2018]], пас аз талошҳои шаҳрдорӣ ва Шӯрои панҷуми Машҳад ва пас аз имзои ёддошти муштараки тафоҳум аз ҷониби шаҳрдори собиқи Машҳад, раиси Шӯрои шаҳри [[Машҳад]] ва директори генералии Департаменти мероси фарҳангӣ, ҳунарҳои дастӣ ва сайёҳии [[Устони Хуросони Разавӣ]] оғоз ёфт. Лоиҳаи Ҷеллохон барқарорсозии фазои фаромӯшшудаи мақбараи Фирдавсӣ мебошад. Марҳилаи сеюми Ҷеллохон 9 июли соли 2020 аз ҷониби Муҳаммад Ризо Калои, шаҳрдори Машҳад, ифтитоҳ ёфт.

== Вижагиҳои меъмории маҷмӯа ==
[[Акс:The_tomb_of_Ferdosi.jpg|чап|мини|Намоӣ  аз дохили оромгоҳ]]
Масоҳати кунунии маҷмааи [[мақбара]] тақрибан шаш [[Ҳектор|гектарро]] ташкил медиҳад ва боғи мақбара, ҳавз, ёдгорӣ, биноҳои маъмурӣ, китобхона, осорхона ва мақбараҳои [[Маҳдӣ Ахавони Солис|Меҳдии Ахавони Солис]] ва [[Муҳаммадризо Шаҷариён|Муҳаммадризо Шаҷариёнро]] дар бар мегирад.   Вуруд ба маҷмаа аз ҷануб буда, аз ҳарду тарафи ҳавз, ки дар муқобили даромадгоҳ ҷойгир аст, ба мақбара мебарад. Дар пеши ҳавз муҷассамаи Фирдавсӣ аз ҷониби Абулҳасан Седдиқӣ гузошта шудааст. Дар дохили ҳавз сӣ фаввора дар се гурӯҳи даҳнафара ва бо гулбаргҳои [[нилуфар]] оро дода шудаанд, ки рамзи сӣ соли ранҷу азоб дар эҷоди ''[[Шоҳнома]]'' мебошанд. Осорхонаи Тус ё Осорхонаи Фирдавсӣ дар тарафи шимолу ғарбии мақбара ҷойгир аст. Бинои он аз ҷониби Ҳушанг Сейҳун соли 1968 сохта шудааст. Тарроҳӣ ва сохтмони бино дар як ошёна буда, аз баъзе унсурҳои меъмории Эрон илҳом гирифтааст. 


== Ҷустуҷӯҳои марбут ==

* Мастаба
* [[Тош-Куле]]
* [[Оромгоҳи Куруши Кабир|Мақбараи Куруши Бузург]]
* [[Қабри духтар]]
* [[Санги ёдгорӣ]]
* [[Қабристони Ҳафтод шайх ]]
* [[Феҳристи ёдгориҳои миллии шаҳри Машҳад]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Пайвандҳои беруна}} 
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ}}
[[Гурӯҳ:Википедия:Шаблони «Пайвандҳои беруна» холӣ]]
[[Гурӯҳ:Мақбараҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Ёдмонҳои Фирдавсӣ]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эронӣ]]
[[Гурӯҳ:Сохтмонҳо ва Созаҳо дар Машҳад]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]</text>
      <sha1>86bs1q6tupx70nda5iv7i8mu2idtejp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мақбараи Хайём</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331247</id>
    <revision>
      <id>1474428</id>
      <parentid>1473113</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T08:44:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474428</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="27347" sha1="q8gtechv6nmhf0gu8vtl06olwy7eed1" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
'''Мақбараи Умари Хайём''' (кушода шудааст: 2 апрели соли 1963) — ''Мақбараи Умари Хайём'', яке аз марказҳои сайёҳии Нишопур, рамзи шаҳри [[Нишопур]] ва намунаи барҷастаи меъмории муосири Эрон аст. Онро Ҳушанг Сейҳун тарҳрезӣ карда, [[22 сентябр|22 сентябри]] [[соли 1962]] ба анҷом расонидааст.  Тарҳи он бар асоси ҳаёт, замон ва андешаҳои [[Умари Хайём]] сохта шудааст, ки бар асоси се нақши Хайём ҳамчун &quot; [[Риёзиёт|риёзидон]] &quot;, &quot; [[Ахтаршиносӣ|ахтаршинос]] &quot; ва &quot; шоир &quot; сохта шудааст. Сохторҳои атрофи [[мақбара]] касби падари Хайёмро (хаймасозӣ) ба ёд меоранд; 

Мақбараи Умари Хайём 22 метр баландӣ дорад; сохтори бино он аз бетон бо асли металлӣ иборат аст; ва он дар [[Боғ|боғе]] дар канори ҷанубу шарқии [[Нишопур]] ҷойгир аст.

Ин бино ۱۸ آذر ۱۳۵۴ бо рақами бақайдгирии 1175 ҳамчун яке аз ёдгориҳои миллии Эрон сабти ном шудааст. 

== Таърихи мақбараи Хайём ==
Пешниҳоди Ясой қабул нашуд ва аз ӯ хоҳиш карда шуд, ки нақшаи алоҳидаро барои сохтмони Мақбараи Хайём пешниҳод кунад. 
{{аввали иқтибос}}«Қабр хеле бад ба назар мерасад. Ман зуд-зуд ба он ҷо мерафтам ва ҳар вақте ки ман будам, воқеан ба ман таъсир мерасонд ва ҳар як хориҷие, ки ба ин ҷо меояд ва ин манзараро мебинад, ба ман таъсир мекунад. Гарчанде ки шумо медонед, ки рубоиҳо ва шеърҳои ҳаким Хайём дар Аврупо то чӣ андоза қадр карда мешаванд ва дар ҳоле ки сохтани ин қабр пули зиедро талаб намекунад, чаро мо бояд онро нодида гирем. Он дар яке аз ҷойҳои дурдаст, ҷойгир аст. Ҳоло, ки хориҷиён меоянд ва мехоҳанд ин қабрро ислоҳ кунанд, мо сазовори он нестем, ки худамон ин корро накунем ва мо бояд донем, ки ҳамон шарафҳое, ки Ҳаким [[Абулқосим Фирдавсӣ]] ба мо додааст, аз ҷониби [[Хайём|Ҳаким Хайём]] низ дода шудааст.»{{охири иқтибос|сарчашма=}}


=== Даврони муосир ===

==== Пешниҳодҳои аввалия ====
Дар замони муосир, Мақбараи Хайём дар ҷониби шарқии масҷиди Муҳаммад Маҳроқ дар як утоқи хурди айвонмонанд ҷойгир аст. Меҳмонони хориҷие, ки аз [[мақбара]] дидан мекунанд, борҳо дархост кардаанд, ки барои Хайём мақбара сохта шавад, аммо ҳукумати Эрон ба онҳо иҷозат надодааст. Вақте ки Мортимер Дюранд, вазири ваколатдори Бритониё дар Эрон, аз номи маҳфили Умар Хайём дар [[Лондон]], ба [[Носируддиншоҳ|Носируддиншоҳ Қоҷор]] пешниҳод кард, ки дар паҳлӯи Имомзодаи Маҳроқ барои Хайём мақбара сохта шавад, [[Носируддиншоҳ]] посух дод:{{аввали иқтибос}} &quot;Мо дар Эрон шоирон дорем, ки аз Хайём, аз ҷумла худам, хеле беҳтаранд.&quot; {{охири иқтибос|сарчашма=}}  8 тираи [[соли 1927]], вақте ки Арбоб Кайхусро, намояндаи зардуштӣ дар Маҷлиси Миллӣ, дархост кард, ки аз буҷаи парлумон бист ҳазор туман барои сохтмони [[Мақбараи Фирдавсӣ]] сарф шавад, Абдуллоҳ Ясой, намояндаи [[Симнон]] ва [[Домғон|Домғон]] пешниҳод кард, ки мақбараи Хайём бо ҳамон маблағ таъмир карда шавад ва гуфт:
{{аввали иқтибос}}Санги оддии ёдгории Хайём то [[соли 1934]] истода буд, вақте ки меҳмонони маросими ифтитоҳи [[Мақбараи Фирдавсӣ]], ки ба [[Тӯс]] мерафтанд, низ ин қабрро зиёрат карданд.{{охири иқтибос|сарчашма=}} Сипас, пешниҳод карда шуд, ки ин оромгоҳро бо роҳи беҳтар ва мувофиқтар аз нав созанд; аз ин рӯ, ҳамзамон бо ҷашни ҳазорсолагии Фирдавсӣ, Анҷумани миллии ёдгориҳо барои Хайём [[оромгоҳ]] сохт. Тарроҳӣ ва сохтмони ин [[сутуни сангӣ]] аз ҷониби Карим Тоҳирзод Беҳзод анҷом дода шудааст. Ин [[мақбара]] дар шакли саҳнаи чоркунҷа ва бинои сангии кушода сохта шудааст, ки дар паҳлӯи мақбара ва масҷиди Муҳаммад Маҳроқ ҷойгир буд. [[Мақбара]] аз ду айвони болоӣ ва поёнӣ ва як девори кӯтоҳи сангии Халаҷ иборат буд, ки дар атрофи макони мақбара ва дар болои мақбара, ки се ё чор метр дуртар аз девори мақбара буд, истифода мешуд; инчунин як сутуни сангӣ бо чор байт аз шоир Малик аш-Шуъора Баҳор, ки бо хати Насталиқ дар он [[кандакорӣ]] шудааст. Ин асар бо роҳи омезиши шаклҳои ғарбӣ ва ороишҳои эронӣ, ки ба асарҳои услуби арт-деко монанданд, сохта шудааст.

==== [[Санги ёдгорӣ]] ====
[[Акс:آرامگاه_عمرخیام_هنگام_نوروز.jpg|мини|444x444пкс|Намуди наздики бинои мақбара]]
Монанд ба вазъияти [[мақбараи Фирдавсӣ]] (ки Беҳзод низ масъули сохтмонаш буд), қабр аз ибтидо бо мушкилоти зиёди сохторӣ рӯбарӯ шуд ва аз сабаби набудани таҳкурсии дуруст, он ба зудӣ фурӯ рафтан ва вайрон шудан гирифт.

Мақбара дар боғи қадимӣ ҷойгир буда, дорои китобхона, осорхона ва меҳмонхона мебошад. Дар даромадгоҳи [[боғ]] муҷассамаи Хайём гузошта шудааст. Масоҳати боғи Хайём 20 ҳазор метри мураббаъ ва дарозии он 18 метр буда, бо дарахтони санавбар иҳота шудааст.  Ин мақбара омехтаи санъати меъмории муосир ва қадимаи Эрон аст, ки аз ҷониби Ҳушанг Сайҳун тарҳрезӣ шудааст. 

Дар ромб ва навиштаҷоти сафолакдори мақбара, бист [[Рубоӣ|рубоии]] [[Умари Хайём]] бо хати курсив аз ҷониби Муртазо Абдулрасулӣ дар соли 1339 ҳиҷрӣ навишта шудааст. Ин кор таҳти назорати тарроҳ ва [[меъмор]]и бино, [[муҳандис]] Сайҳун, анҷом дода шудааст ва намунаи беназири истифодаи хати курсив дар навиштаҷоти меъморӣ мебошад. Гарчанде ки имрӯз фаромӯш шудааст, хати курсив аввалин [[Хушнависии форсӣ|хати эронӣ]] аст ва дар замони [[Умари Хайём]] дар байни котибон васеъ истифода мешуд. Худи Ҳушанг Сайҳун дар бораи ин бино мегӯяд:

==== Оромгоҳи кунунӣ ====
Пас аз марги [[Умари Хайём]] дар соли 1123 ё 1134, ҷасади ӯ дар қабристони марказии Ҳиро дар [[Нишопур]], ки қабри махсус надошт, дафн карда шуд. [[Низомии Арӯзии Самарқандӣ]] хабар дод, ки соли 1112, зимни мулоқоти дӯстона дар [[Балх]], Хайём гуфт: {{аввали иқтибос}}«Бигзор қабри ман дар ҷое бошад, ки ҳар баҳор шимол [шамол] ба ман гул меборонад».{{охири иқтибос|сарчашма=}}

== Сохтори бинои мақбара ==
Бо дархости Анҷумани миллии ёдгориҳо, Ҷалолуддин Ҳумайӣ аз шеърҳое, ки ба Хайём нисбат дода шудаанд, бист рубоиро интихоб кард ва ин бист рубоиро бо хатти Муртазо Абдулрасулӣ дар рӯи сафолҳои мозаикии кабуди осмонӣ ва зард дар лозенҷҳои таҳкурсии бино (''ҳар як лозенҷ ду рубоӣ дорад'') ҷойгир карданд:
 
Бино 10 [[сутун]] дорад, ки ''10 аввалин рақами дурақамаи математикӣ ва пойгоҳи асосии рақамҳо мебошад''. Аз ҳар як сутун, ду теғи диагоналӣ ба боло спиралӣ мешаванд, то он даме ки онҳо бо ҳам бархӯрда, боми биноро ташкил медиҳанд ва аз тарафи дигар поён меоянд, ки худ як шакли мураккаби математикӣ аст. Ин шакли геометрӣ ва рақами 10 ҳарду рамзи дониши математикии Хайём мебошанд.Бархӯрди теғҳо бо якдигар фазоҳои пур ва холӣ ва махсусан дар боло ситораҳои ба ҳам печидаро ба вуҷуд меорад, ки тавассути онҳо ''осмони кабуди Нишопур'' намоён аст. Тадриҷан, дар наздикии болои гунбаз, ситораҳо хурдтар мешаванд ва дар ниҳоят ситораи панҷгӯша онҳоро пурра мекунад. Ин ситораҳо ва нақши осмон ба шахсияти астрономии Хайём ишора мекунанд.Теғҳо ба ҳам бархӯрда, даҳ лозенҷи калонро ташкил медиҳанд, ки пур аз сафолҳо бо хатти Насталиқи шикаста, бо тарзи абстрактӣ ва муосир, бо услуби хаттотони бузурге ба монанди Мир Эмод, мебошанд. Рубоиётро Ҷалол Ҳумайӣ ва хаттотро Муртазо Абдул Расулӣ интихоб кардаанд. Ин аввалин бино дар таърихи меъмории Эрон аст, ки аз хатти Насталиқи шикаста истифода кардааст. Даруни ин лозенҷҳо низ пур аз шеърҳо дар шакли гулҳо, баргҳо ва пилта ва оро додашуда бо сафолҳои мозаикӣ мебошад, ки ҳамаи онҳо ба шеъри Хайём ишора мекунанд.

== Нигораҳо ==
[[Акс:آرامگاه_عمرخیام_هنگام_نوروز.jpg|мини|444x444пкс|Намуди наздики бинои мақбара]]

; Пояи аввал (ғарбӣ)

Ба номи худои раҳмон ва меҳрубон! 
هو الله تعالی ـ بسم الله الرحمن الرحیم - هو الملک الکریم
 {{Шеър}}
{{Байт|مرغی دیدم نشسته بر باره طوس|در پیش نهاده کله کیکاووس}}
{{Байт|با کله همی گفت که افسوس افسوس|کو بانگ جرس‌ها و کجا ناله کوس}}
{{Поёни шеър}}

هو الملک الکریم وله ایضاً رحمة الله علیه و غفر انه
{{Шеър}}
{{Байт|هر نیک و بدی که در نهاد بشر است|اندوه و غمی که در قضا و قدر است}}
{{Байт|با چرخ مکن حواله کاندر ره عقل|چرخ از تو هزار بار بیچاره‌تر است}}
{{Поёни шеър}}
حرره العبد الفقیر المحتاج برحمة الله عبدالرسولی ۱۳۳۹


; Пояи дуюм

بسم الله الرحمن الرحیم وله ایضاً علیه الرحمة والغفران
هو الملک الکریم وله رحمة الله علیه
{{Шеър}}
{{Байт|از دی که گذشت هیچ ازو یاد مکن|فردا که نیامده‌ست فریاد مکن}}
{{Байт|ربر نامده و گذشته بنیاد مکن|حالی خوش باش و عمر بر باد مکن}}
{{Поёни шеър}}

{{Шеър}}
{{Байт|دشمن به غلط گفت که من فلسفیم|ایزد داند که آنچه او گفت نیم}}
{{Байт|لیکن چو در این غم آشیان آمده‌ام|آخر کم از آنکه من بدانم که کیم}}
{{Поёни шеър}}

; Пояи сеюм

هو الله تعالی
{{Шеър}}
{{Байт|هم دانهٔ امید به خرمن ماند|هم باغ و سرای بی تو و من ماند}}
{{Байт|سیم و زر خویش از درمی تا به جوی|با دوست بخور گرنه به دشمن ماند}}
{{Поёни шеър}}
حقیقة الحق سبحانه وتعالی وله رحمة الله علیه وغفر الله له

{{Шеър}}
{{Байт|در کارگه کوزه‌گری رفتم دوش|دیدم دو هزار کوزه گویا و خموش}}
{{Байт|ناگاه یکی کوزه برآورد خروش|کو کوزه‌گر و کوزه‌خر و کوزه فروش}}
{{Поёни шеър}}

; Пояи чорум
{{Шеър}}
{{Байт|در دایره‌ای که آمد و رفتن ماست|او را نه بدایت نه نهایت پیداست}}
{{Байт|کس می‌نزند دمی در این معنی راست|کاین آمدن از کجا و رفتن به کجاست}}
{{Поёни шеър}}
هو الملک الکریم وله رحمة الله علیه وغفر الله له حقیقة الحق سبحانه و تعالی

{{Шеър}}
{{Байт|هر سبزه که بر کنار جویی رسته است|گویی ز لب فرشته‌خویی رسته است}}
{{Байт|پا بر سر سبزه تا به خواری ننهی|کان سبزه ز خاک لاله‌رویی رسته است}}
{{Поёни шеър}}
هو العزیز هو العلی الأکبر وله رحمة الله علیه خیام علیه الرحمة والغفران فرماید


; Пояи панҷум
{{Шеър}}
{{Байт|آنانکه محیط فضل و آداب شدند|در جمع کمال شمع اصحاب شدند}}
{{Байт|ره زین شب تاریک نبردند برون|گفتند فسانه‌ای و در خواب شدند}}
{{Поёни шеър}}
حقیقة الحق سبحانه وتعالی هو الله تعالی بسم الله الرحمن الرحیم وله رحمة الله علیه وغفر الله له

{{Шеър}}
{{Байт|ای دل همه اسباب جهان خواسته گیر|باغ طربت به سبزه آراسته گیر}}
{{Байт|و آنگاه بر آن سبزه شبی چون شبنم|بنشسته و بامداد برخاسته گیر}}
{{Поёни шеър}}

{{Шеър}}
{{Байт|این کوزه چو من عاشق زاری بوده‌ست|در بند سر زلف نگاری بوده‌ست}}
{{Байт|این دسته که بر گردن او می‌بینی|دستی‌ست که بر گردن یاری بوده‌ست}}
{{Поёни шеър}}

; Пояи шашум

حقیقة الحق سبحانه وتعالی. هو الله تعالی. بسم الله الرحمن الرحیم

{{Шеър}}
{{Байт|ابر آمد و باز بر سر سبزه گریست|بی بادهٔ گل‌رنگ نمی‌باید زیست}}
{{Байт|این سبزه که امروز تماشاگه ماست|تا سبزهٔ خاک ما تماشاگه کیست؟}}
{{Поёни шеър}}
هو الملک الکریم

{{Шеър}}
{{Байт|آن‌ها که کهن شدند و این‌ها که نواند|هر کس به مراد خویش یک تک بدوند}}
{{Байт|این کهنه‌جهان به کس نماند باقی|رفتند و رویم دیگر آیند و روند}}
{{Поёни шеър}}

; Пояи ҳафтум

هو الله تعالی بسم الله الرحمن الرحیم حکیم عمر خیام علیه الرحمة و الغفران فرماید

{{Шеър}}
{{Байт|ای دوست غم جهان فرسوده مخور|بیهوده غم جهان فرسوده مخور}}
{{Байт|چون بوده گذشت و نیست نابوده پدید|خوش باش غم بوده و نابوده مخور}}
{{Поёни шеър}}
هو الملک الکریم وله ایضاً رحمة الله علیه و غفر الله له

{{Шеър}}
{{Байт|تا چند اسیر رنگ و بو خواهی شد|چند از پی هر زشت و نکو خواهی شد}}
{{Байт|گر چشمه زمزمی و گر آب حیات|آخر به دل خاک فرو خواهی شد}}
{{Поёни шеър}}

; Пояи ҳаштум

حقیقة الحق سبحانه وتعالی. بسم الله الرحمن الرحیم وله رحمة الله علیه وغفر الله له

{{Шеър}}
{{Байт|آن مایه ز دنیا که خوری یا پوشی|معذوری اگر در طلبش می‌کوشی}}
{{Байт|باقی همه رایگان نیرزد هشدار|تا عمر گرانبها بدان نفروشی}}
{{Поёни шеър}}

هو الملک الکریم وله ایضاً رحمة الله علیه وغفر الله له

{{Шеър}}
{{Байт|ما لعبتگانیم و فلک لعبت‌باز|از روی حقیقتی نه از روی مجاز}}
{{Байт|یک‌چند درین بساط بازی کردیم|رفتیم به صندوق عدم یک‌یک باز!}}
{{Поёни шеър}}

; Пояи нӯҳум

بسم الله الرحمن الرحیم و له ایضاً علیه رحمة و الغفران

{{Шеър}}
{{Байт|چون عمر به سر رسد چه شیرین و چه تلخ|پیمانه چو پر شود چه بغداد و چه بلخ}}
{{Байт|می نوش که بعد از من و تو ماه بسی|از سلخ به غره آید از غره به سلخ}}
{{Поёни шеър}}

و له رحمة علیه و الغفران

{{Шеър}}
{{Байт|برخیز و مخور غم جهان گذران|بنشین و دمی به شادمانی گذران}}
{{Байт|در طبع جهان اگر وفایی بودی|نوبت بتو خود نیامدی از دگران}}
{{Поёни шеър}}


&lt;gallery caption=&quot;Мақбараи Хайём&quot;&gt;
Акс:WILLIAM_SIMPSON,_FRGS_RI_(1823-1899).jpg|пайванд=پرونده:WILLIAM_SIMPSON,_FRGS_RI_(1823-1899).jpg|алт=نقاشی از آرامگاه قدیم عمر خیام، سیمپسون| [https://cdn.yjc.ir/files/fa/news/1396/3/16/6323792_563.jpg Расми қабри қадимии Умари Хайём, Симпсон]
Акс:At_the_Tomb_of_Omar_Khayyam_-_by_Jay_Hambidge.jpg|пайванд=پرونده:At_the_Tomb_of_Omar_Khayyam_-_by_Jay_Hambidge.jpg|алт=«در آرامگاه خیام» اثر Jay Hambidge در سفرنامه از «قسطنطنیه تا نیشابور»| [https://cdn.yjc.ir/files/fa/news/1396/3/16/6323792_563.jpg «Дар мақбараи Хайём»-и Ҷей Ҳамбиҷ дар сафарнома аз «Қонстантинопол то Нишопур»]
Акс:Mausoleum_of_Omar_Khayyám.jpg|пайванд=پرونده:Mausoleum_of_Omar_Khayyám.jpg
Акс:Ceiling_of_Tomb_of_Omar_Khayyam.jpg|пайванд=پرونده:Ceiling_of_Tomb_of_Omar_Khayyam.jpg|алт=زیر سقف مقبره در شب| [https://cdn.yjc.ir/files/fa/news/1396/3/16/6323792_563.jpg Дар зери боми мақбара шабона]
Акс:سقف_آرامگاه_خیام.jpg|пайванд=پرونده:سقف_آرامگاه_خیام.jpg
Акс:Construction_of_The_Mausoleum_of_Omar_Khayyam.png|пайванд=پرونده:Construction_of_The_Mausoleum_of_Omar_Khayyam.png|алт=آرامگاه خیام در حال ساخت| [https://cdn.yjc.ir/files/fa/news/1396/3/16/6323792_563.jpg Мақбараи Хайём дар ҳоли сохтмон аст]
Акс:آرامگاه_خیام_نیشابور_Mausoleum_of_Omar_Khayyam.jpg|пайванд=پرونده:آرامگاه_خیام_نیشابور_Mausoleum_of_Omar_Khayyam.jpg|алт=آرامگاه خیام در شب| [https://cdn.yjc.ir/files/fa/news/1396/3/16/6323792_563.jpg Мақбараи Умари Хайём шабона]
Акс:Khayam,_neyshabur.jpg|пайванд=پرونده:Khayam,_neyshabur.jpg
Акс:آرامگاه_عمر_خیام_4.jpg|пайванд=پرونده:آرامگاه_عمر_خیام_4.jpg|алт=نگاره ای از آرامگاه خیام| Акси мақбараи Умари Хайём
Акс:Khayyamtomb97.jpg|пайванд=پرونده:Khayyamtomb97.jpg|алт=نگاره ای از آرامگاه خیام| [https://cdn.yjc.ir/files/fa/news/1396/3/16/6323792_563.jpg Акси мақбараи Хайём]
Акс:خیام_مزار.jpg|пайванд=پرونده:خیام_مزار.jpg|алт=سنگ قبر خیام| [https://cdn.yjc.ir/files/fa/news/1396/3/16/6323792_563.jpg Санги мақбараи  Хайём]
Акс:Khayam.jpg22.jpg|пайванд=پرونده:Khayam.jpg22.jpg|алт=نگاره ای از آرامگاه خیام در شب| [https://cdn.yjc.ir/files/fa/news/1396/3/16/6323792_563.jpg Акси мақбараи  Хайём дар шаб.]
Акс:Previous_Tomb_of_Omar_Khayyam.jpg|пайванд=پرونده:Previous_Tomb_of_Omar_Khayyam.jpg|алт=مقبره قدیمی عمر خیام، واقع در فلکه خیام نیشابور| [https://cdn.yjc.ir/files/fa/news/1396/3/16/6323792_563.jpg Мақбараи қадимии Умар Хайём пеш аз сохтмони мақбараи кунунӣ, ки дар майдони Хайём, Нишобур ҷойгир аст.]
Акс:Imam_Zadeh_Mahroogh_in_Early_Morning_Mist.jpg|пайванд=پرونده:Imam_Zadeh_Mahroogh_in_Early_Morning_Mist.jpg|алт=مقبره امام‌زاده محروق، در مجاورت باغ آرامگاه خیام| [https://cdn.yjc.ir/files/fa/news/1396/3/16/6323792_563.jpg Мақбараи Имомзода Маҳруғ, дар паҳлӯи боғи қабри Хайём.]
Акс:The_monuments_of_the_city_gates_of_Nishapur.jpg_(no_filter).jpg|пайванд=پرونده:The_monuments_of_the_city_gates_of_Nishapur.jpg_(no_filter).jpg|алт=ستون‌های یادبود دروازه‌های نیشابور، در نزدیکی بلوار منتهی به آرامگاه خیام| [https://cdn.yjc.ir/files/fa/news/1396/3/16/6323792_563.jpg Сутунҳои ёдгорӣ дар назди дарвозаҳои Нишопур, дар наздикии хиёбоне, ки ба сӯи қабри Хайём мебарад]
Акс:نیشابور.jpg|пайванд=پرونده:نیشابور.jpg
Акс:Mausoleum_of_Omar_Khayyám.jpg|пайванд=پرونده:Mausoleum_of_Omar_Khayyám.jpg
&lt;/gallery&gt;
{{Эзоҳ|۲}}

== Нигаред==
* [[Мақбараи Саъдӣ]]
* [[Мақбараи Ҷалолиддини Балхӣ]]
* [[Мақбараи Фирдавсӣ]]

== Ҷустуҷӯҳои марбут ==

* Феҳристи ёдгориҳои миллии шаҳри Нишопур

== Манобеъ ==
* Ҳошим Ҷаводзода, 2001, Китобхонаи Хуросон, Маркази таблиғотии Эрони Нав
* [https://web.archive.org/web/20100921003428/http://www.khayyam.info/persian/khayyam_persian010.htm Вебсайти ҳаким Умар Хайём Нишобурӣ]
* Рубоиёти Ҳаким Умари Хайём, таҳрири Нисо Ҳамзазода, Муқаддима: Доктор Муҳаммад Ҳасани Сайдон, Чопкунанда: Ширкати чопи абрешими Рашт
* Ҳабибулло Фазоалӣ, Атласи хат, матбааи Машъал, Исфаҳон 1350
* Ҳусейн Баҳр-ул-Олумӣ, Дафтари кории Анҷумани корҳои миллӣ, Теҳрон 1976
* [https://web.archive.org/web/20101119135608/http://archnet.org/library/sites/one-site.jsp?site_id=12444 Arch Net]
* [https://web.archive.org/web/20160529152146/http://www.khayyamnameh.ir/باغ-آرامگاه-خيام-زبان-اولين-نگهبان/ Боғ ва қабри Хайём аз суханони аввалин нигаҳбони он]

== Пайванди беруна ==

* [https://web.archive.org/web/20100921003428/http://www.khayyam.info/persian/khayyam_persian010.htm Вебсайти ҳаким Умар Хайём Нишопурӣ]
* [https://www.mizanonline.ir/fa/news/145747/%D9%86%DA%AF%D8%A7%D9%87%DB%8C-%D8%A8%D9%87-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%AE%DB%8C%D8%A7%D9%85-%D8%AC%D8%A7%D8%B0%D8%A8%D9%87-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%B4%DA%AF%D8%B1%DB%8C-%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B3%D8%A7%D9%86-%D8%B1%D8%B6%D9%88%DB%8C-%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D9%88%DB%8C%D8%B1 Нигоҳе ба &quot;Мақбараи Хайём&quot;, як макони сайёҳӣ дар Хуросони Разавӣ + аксҳо] - Агентии иттилоотии Мизон
* [https://web.archive.org/web/20140329230923/http://551.ir/fa/neyshabur/tourism/تصاویر-360-درجه-از-باغ-آرامگاه-خیام Тасвирҳои 360-дараҷаи боғи қабри Хайём], рӯзи Нишопур
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Хуросони разавӣ}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Мақбараҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Умари Хайём]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Нишопур]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]</text>
      <sha1>q8gtechv6nmhf0gu8vtl06olwy7eed1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Феҳристи ёдгориҳои миллии Устони Форс</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331278</id>
    <revision>
      <id>1474407</id>
      <parentid>1473047</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T06:46:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:fa:Special:Redirect/revision/42726302|فهرست آثار ملی استان فارس]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1474407</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12326" sha1="kxsup9o0vajd0ejbbvo38c9vat52wi5" xml:space="preserve">'''Феҳристи ёдгориҳои миллии вилояти Форс''' ҳамаи ёдгориҳои миллии бақайдгирифташударо (2985 ёдгорӣ то 1400) дар ин устон (вилоят) аз ибтидо то имрӯз дар бар мегирад. [[Устони Форс|Форс]] аз рӯи шумораи ёдгориҳои бақайдгирифташуда дар кишвар дар ҷои аввал қарор дорад. [[Устони Форс]] дорои бойтарин ва гуногунтарин [[Мамнӯъгоҳ|мамнӯъгоҳҳои]] таърихӣ дар давраҳои гуногун дар байни [[устон]] (вилоятҳои) кишвар мебошад ва мавҷудияти [[ҷойҳои тамошобоб]]&lt;nowiki/&gt;и табиӣ ва сайёҳӣ аҳамияти ин масъаларо афзун мекунад. Ин устон 10% ёдгориҳои миллии Эронро дар бар мегирад. Аксари [[Ёдгориҳои таъриху фарҳанг|ёдгориҳои таърихии]] Форс мутаносибан дар шаҳрҳои [[Шероз]], [[Марвдашт]], Казерун ва Лористон ба қайд гирифта шудаанд. Шаҳри [[Шероз]] бо масоҳати беш аз 360 гектар, яке аз ин сохторҳои мувофиқтарин ба ҳисоб меравад. 

[[Устони Форс]] яке аз вилоятҳои ҷанубӣ буда, масоҳати он беш аз 122 000 километри мураббаъро ташкил медиҳад ва дар ҷануби Эрон ҷойгир аст. Он таърихи қадима дорад, ки ба давраи [[Ҳахоманишӣ]] рост меояд. Шаҳри Шероз аз асри сеюми ҳиҷрӣ тадриҷан шаҳри [[Истахрӣ|Истахрро]] ҳамчун маркази устон иваз кард ва дар давраҳои гуногуни таърихӣ, аз ҷумла сулолаҳои Отабаконӣ, Дайламиён, Ал-Инҷо, Ал-Музаффар ва [[Зандия]], пойтахти Эрон буд.

30 фоизи ёдгориҳои таърихии кишвар ва 12 асар, аз ҷумла [[Тахти Ҷамшед|Персеполис]], Боғҳои Посоргод ва [[Посоргод]], [[Боғи Ирам]], шаҳри таърихии Бишопур, Танг Чоган, Ғор ва муҷассамаи [[Шопур]], Қасри Сосониёни Сарвистон, Қалъаи Духтар, Қасри [[Ардашери Бобакон|Ардашер]] ва релефҳои шаҳри таърихии Гур ва Тангоб, ба Феҳристи таърихии ҷаҳонӣ илова карда шудаанд. Асарҳои дурахшони даврони исломӣ, ки ба таври хос беназиранд ва авҷи санъати меъмории ин сарзаминро инъикос мекунанд, аз ҷумла масҷиди Носир-ул-Мулк, масҷиди Атиқ Ҷоме, масҷиди Вакил ва масҷиди Нейриз Ҷоме, дар ин сарзамин ва гаҳвораи таърих, фарҳанг ва санъати Эрон ҷойгиранд.

[[Устони Форс]] бо 2985 асари бақайдгирифташудаи миллӣ ва 400 макони беназири табиӣ, ба монанди шаршараи Маргун, ҳар сол дӯстдорони бешумори табиатро истиқбол мекунад. [[Устони Форс|Форс]] яке аз муҳимтарин минтақаҳои кӯчманчии кишвар ба ҳисоб меравад ва ҳузури қабилаҳои кӯчманчӣ дар ин устон ҷозибаи беназир барои сайёҳони дохилӣ ва хориҷӣ мебошад. Ин устони фарҳангдӯст ва санъатдӯст муддати тӯлонӣ гаҳвораи парвариши устодон, рассомон ва ҳунармандон будааст, аз ин рӯ, илова бар сабти санъати кандакорӣ дар [[шаҳристони Обода]] дар Шӯрои ҷаҳонии ҳунарҳо, 4 асари Шероз Хотам, килими кӯчманчӣ ва 2 намунаи қолинҳои кӯчманчӣ аз ин устон Мӯҳри аслии ЮНЕСКО-ро гирифтаанд.

== Пешина ==
Дар соли 2019 ба ҷуз аз Қалат, Масҷиди Сайф Гараш, Хонаи Баракат [[Шероз]], Хонаи Одел Яздии Шероз, Корхонаи нассоҷӣ (Галереяи қатрон ва бофандагӣ)-и Шероз, Масҷиди Ҷомеи Марвдашт, Мавқафи Мадал-ул-Молки Шероз, Панҷ Баркаҳ Гараш, Хондалеҳхони Қаҳрамон. Хонҷ, мақбараи Ғолии Хонҷ, хонаи Ҳоҷӣ Боғир Оғо Ғафури Лористон, Хонаи Шакерии Шероз, Қабристони Ҷамосеб Ҳакими Ҷаҳром, Қалъаи Габари Ҷаҳром, Қабристонҳои сангини Шероз, обанборҳои Саъида Гараш, Қурбонғоли теппаи Пасаргади Ҳоҷӣ, Лаҳраҷаи Иҷ, Хонаи Истахбон, Хонаи Хошхо аз Шероз, Хонаи Мотамеди Нейриз, Қалъаи Кхезел Арсалан Шероз, Баша Шабанкареҳ-Миршекори Қаноати Майманд-Фирӯзобод, қабристони Ҷаводие дар Шероз, масҷиди аз-Заҳраи Нейриз, қалъаи Кӯҳна ва қабристони Фишур Лористон, Ашкафти Фаруқи Марвдашт, Донишгоҳи Фаруқи Марвдашт, пули Асадии Марвдашт ва хонаи Аҳмад Алӣ Пакбоз Истаҳбон низ дар Феҳристи мероси миллӣ сабти ном шудаанд. Бо сабти номи ин 30 [[ёдгорӣ]] ва деҳаи Қалот, шумораи ёдгориҳои таърихии Форс дар Феҳристи мероси миллии кишвар ба 2985 расидааст, ки ин то ҳол [[Устони Форс|Форс]]&lt;nowiki/&gt;ро аз рӯи шумораи ёдгориҳои бақайдгирифташуда дар кишвар дар ҷои аввал мегузорад.    

Дар моҳи августи соли 1401, вазири мероси фарҳангӣ, сайёҳӣ ва ҳунарҳои дастӣ ба қолии Форс дар бораи бақайдгирии миллии шаш ёдгории фарҳангӣ ва таърихии зерин дар номаҳои алоҳида хабар дод. 

* Хонаи Сулаймонпур воқеъ дар [[Устони Форс]], шаҳристони Фасо, ноҳияи марказии шаҳри Фасо, кӯчаи Шаҳиди Талиғонӣ, хиёбони Шаҳиди Халқатӣ, рақами 33407.
* Хонаи Солеҳӣ дар [[шаҳристони Фасо]], ноҳияи Нобандеган, шаҳри Нобандеган, маҳаллаи Қалъа Бала, кӯчаи Ибни Сино, рӯ ба рӯи хиёбони Клиника, Се роҳи ишқ, дар рақами 33401 ҷойгир аст.
* Навиштаи паҳлавӣ дар дарвозаи Зарриндашт, ки дар қисмати марказии [[шаҳристони Зарриндашт]], ноҳияи деҳоти Хасуя, ду километр дуртар аз деҳаи Дарво, рақами 33403 ҷойгир аст.
* Маҷмӯаи ҳунарҳои дастии Хорамӣ, ки дар [[Шаҳристони Хуррамбед|шаҳристони Хоррамбед]], ноҳияи марказӣ, шаҳри Сафашар, маҳаллаи Хоррамӣ рақами 33404 ҷойгир аст.
* Хонаи Гол Таҷ Синай дар [[Шаҳристони Фасо]], ноҳияи Нобандеган, шаҳри Нобандеган, маҳаллаи Қалъа Пайин, кӯчаи Шоҳада, дар паҳлӯи масҷиди Имом Ҳусайн, рақами 33405 ҷойгир аст.
* Хонаи Ғозиёнӣ дар шаҳри [[Шероз]], ноҳияи марказӣ, шаҳри Шероз, кӯчаи Каримхон Занд, хиёбони 13, № 35, № 33406 ҷойгир аст.
**

23 октябри соли 1400 кони гази Шероз дар феҳристи  ёдгориҳои дорои арзиши таърихӣ ва фарҳангии Эрон сабти ном шуд. 


== Ҷадвал ==

== Бар пояи шаҳр ==
{{سرآیند آثار ملی ایران ۲|ISO=IR-14}}
{{ردیف آثار ملی ایران ۲|شناسه=۱۲۶۸۹|توضیح=آرامگاه امرای میرشریف خنج|شهر=خنج|مکان=شهرستان لارستان، بخش خنج، خ پارک شهر، داخل قبرستان|استان=فارس|تاریخ ثبت=۱۳۸۴/۰۵/۱۹|قدمت=اواخرتیموری ـ اوائل صفویه|طول جغرافیایی=|عرض جغرافیایی=|عکس=}}
{{ردیف آثار ملی ایران ۲|شناسه=۱۲۶۹۶|توضیح=آب‌انبار شیخ خنج|شهر=خنج|مکان=شهرستان لارستان، بخش خنج، خ بازار|استان=فارس|تاریخ ثبت=۱۳۸۴/۰۵/۱۹|قدمت=قاجاریه|طول جغرافیایی=|عرض جغرافیایی=|عکس=}}
{{ردیف آثار ملی ایران ۲|شناسه=۱۲۷۰۷|توضیح=آب‌انبار میرشریف|شهر=خنج|مکان=شهرستان لارستان، بخش خنج، خ رودخانه میر شریف|استان=فارس|تاریخ ثبت=۱۳۸۴/۰۵/۱۹|قدمت=تیموریان|طول جغرافیایی=|عرض جغرافیایی=|عکس=}}
{{ردیف آثار ملی ایران ۲|شناسه=۱۲۷۲۷|توضیح=آب‌انبار کله خنج|شهر=خنج|مکان=شهرستان لارستان، بخش خنج، خ رودخانه میرشریف، جنب آب انبار قاضی|استان=فارس|تاریخ ثبت=۱۳۸۴/۰۵/۱۹|قدمت=صفویه|طول جغرافیایی=|عرض جغرافیایی=|عکس=}}
|}{{Эзоҳ|۲}}

=== Зарриндашт ===
{{آثار ملی ایران}}{{سرآیند آثار ملی ایران ۲|ISO=IR-14}}
{{ردیف آثار ملی ایران ۲|شناسه=۱۰۴۹۴|توضیح=تل برفی (تخت شاهی)|شهر=زرین‌دشت|مکان=شهرستان زرین دشت، بخش مرکزی، دهستان خسویه، ۱/۵ کیلومتری جنوب غربی روستای خسویه|استان=فارس|تاریخ ثبت=۱۳۸۲/۰۸/۰۲|قدمت=ساسانی|طول جغرافیایی=|عرض جغرافیایی=|عکس=}}
|}

== Ҷусторҳои марбут ==
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Side box/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt; 

* Ёдгориҳои миллии Эрон
** Рӯйхати ёдгориҳои миллии вилояти Форс
* Ҷойҳои сайёҳии Эрон
** Ҷойҳои сайёҳӣ дар вилояти Форс
*** Ҷойҳои сайёҳии вилояти Форс аз рӯи шаҳрҳо
*** Ҷойҳои сайёҳии вилояти Форс аз рӯи намудҳо

== Манобеъ ==
&lt;templatestyles src=&quot;پانویس/styles.css&quot; /&gt;{{Эзоҳ|۲}}

== Пайванди беруна ==

* [https://fars.mcth.ir/ Раёсати умумии мероси фарҳангӣ, сайёҳӣ ва ҳунарҳои дастӣ дар вилояти Форс]
* [https://www.visitiran.ir/ Дастури расмии сафари Эронро боздид кунед]
&lt;templatestyles src=&quot;Module:Portal bar/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Portal bar|تاریخ|فرهنگ|جغرافیا|ایران|شیراز}}{{آثار ملی ایران}}
[[Гурӯҳ:Феҳристҳои осори миллӣ бар пояи устон]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Устони Форс]]</text>
      <sha1>kxsup9o0vajd0ejbbvo38c9vat52wi5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474408</id>
      <parentid>1474407</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T06:59:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <origin>1474408</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9994" sha1="onf0p33953pa7nkd3r9x8g4xjqt0ezs" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
'''Феҳристи ёдгориҳои миллии вилояти Форс''' ҳамаи ёдгориҳои миллии бақайдгирифташударо (2985 ёдгорӣ то 1400) дар ин устон (вилоят) аз ибтидо то имрӯз дар бар мегирад. [[Устони Форс|Форс]] аз рӯи шумораи ёдгориҳои бақайдгирифташуда дар кишвар дар ҷои аввал қарор дорад. [[Устони Форс]] дорои бойтарин ва гуногунтарин [[Мамнӯъгоҳ|мамнӯъгоҳҳои]] таърихӣ дар давраҳои гуногун дар байни [[устон]] (вилоятҳои) кишвар мебошад ва мавҷудияти [[ҷойҳои тамошобоб]]&lt;nowiki/&gt;и табиӣ ва сайёҳӣ аҳамияти ин масъаларо афзун мекунад. Ин устон 10% ёдгориҳои миллии Эронро дар бар мегирад. Аксари [[Ёдгориҳои таъриху фарҳанг|ёдгориҳои таърихии]] Форс мутаносибан дар шаҳрҳои [[Шероз]], [[Марвдашт]], Казерун ва Лористон ба қайд гирифта шудаанд. Шаҳри [[Шероз]] бо масоҳати беш аз 360 гектар, яке аз ин сохторҳои мувофиқтарин ба ҳисоб меравад. 

[[Устони Форс]] яке аз вилоятҳои ҷанубӣ буда, масоҳати он беш аз 122 000 километри мураббаъро ташкил медиҳад ва дар ҷануби Эрон ҷойгир аст. Он таърихи қадима дорад, ки ба давраи [[Ҳахоманишӣ]] рост меояд. Шаҳри Шероз аз асри сеюми ҳиҷрӣ тадриҷан шаҳри Истахрро ҳамчун маркази устон иваз кард ва дар давраҳои гуногуни таърихӣ, аз ҷумла сулолаҳои Отабаконӣ, Дайламиён, Ал-Инҷо, Ал-Музаффар ва [[Зандия]], пойтахти Эрон буд.

30 фоизи ёдгориҳои таърихии кишвар ва 12 осор, аз ҷумла [[Тахти Ҷамшед|Персеполис]], Боғҳои Посоргод ва [[Посоргод]], [[Боғи Ирам]], шаҳри таърихии Бишопур, Танг Чоган, Ғор ва муҷассамаи [[Шопур]], Қасри Сосониёни Сарвистон, Қалъаи Духтар, Қасри [[Ардашери Бобакон|Ардашер]] ва релефҳои шаҳри таърихии Гур ва Тангоб, ба Феҳристи таърихии ҷаҳонӣ илова карда шудаанд. Асарҳои дурахшони даврони исломӣ, ки ба таври хос беназиранд ва авҷи санъати меъмории ин сарзаминро инъикос мекунанд, аз ҷумла масҷиди Носир-ул-Мулк, масҷиди Атиқ Ҷоме, масҷиди Вакил ва масҷиди Нейриз Ҷоме, дар ин сарзамин ва гаҳвораи таърих, фарҳанг ва санъати Эрон ҷойгиранд.

[[Устони Форс]] бо 2985 осори бақайдгирифташудаи миллӣ ва 400 макони беназири табиӣ, ба монанди шаршараи Маргун, ҳар сол дӯстдорони бешумори табиатро истиқбол мекунад. [[Устони Форс|Форс]] яке аз муҳимтарин минтақаҳои кӯчманчии кишвар ба ҳисоб меравад ва ҳузури қабилаҳои кӯчманчӣ дар ин устон ҷозибаи беназир барои сайёҳони дохилӣ ва хориҷӣ мебошад. Ин устони фарҳангдӯст ва санъатдӯст муддати тӯлонӣ гаҳвораи парвариши устодон, рассомон ва ҳунармандон будааст, аз ин рӯ, илова бар сабти санъати кандакорӣ дар [[шаҳристони Обода]] дар Шӯрои ҷаҳонии ҳунарҳо, 4 асари Шероз Хотам, килими кӯчманчӣ ва 2 намунаи қолинҳои кӯчманчӣ аз ин устон Мӯҳри аслии ЮНЕСКО-ро гирифтаанд.

== Пешина ==
Дар соли 2019 ба ҷуз аз Қалат, Масҷиди Сайф Гараш, Хонаи Баракат [[Шероз]], Хонаи Одел Яздии Шероз, Корхонаи нассоҷӣ (Галереяи қатрон ва бофандагӣ)-и Шероз, Масҷиди Ҷомеи Марвдашт, Мавқафи Мадал-ул-Молки Шероз, Панҷ Баркаҳ Гараш, Хондалеҳхони Қаҳрамон. Хонҷ, мақбараи Ғолии Хонҷ, хонаи Ҳоҷӣ Боғир Оғо Ғафури Лористон, Хонаи Шакерии Шероз, Қабристони Ҷамосеб Ҳакими Ҷаҳром, Қалъаи Габари Ҷаҳром, Қабристонҳои сангини Шероз, обанборҳои Саъида Гараш, Қурбонғоли теппаи Пасаргади Ҳоҷӣ, Лаҳраҷаи Иҷ, Хонаи Истахбон, Хонаи Хошхо аз Шероз, Хонаи Мотамеди Нейриз, Қалъаи Кхезел Арсалан Шероз, Баша Шабанкареҳ-Миршекори Қаноати Майманд-Фирӯзобод, қабристони Ҷаводие дар Шероз, масҷиди аз-Заҳраи Нейриз, қалъаи Кӯҳна ва қабристони Фишур Лористон, Ашкафти Фаруқи Марвдашт, Донишгоҳи Фаруқи Марвдашт, пули Асадии Марвдашт ва хонаи Аҳмад Алӣ Пакбоз Истаҳбон низ дар Феҳристи мероси миллӣ сабти ном шудаанд. Бо сабти номи ин 30 [[ёдгорӣ]] ва деҳаи Қалот, шумораи ёдгориҳои таърихии Форс дар Феҳристи мероси миллии кишвар ба 2985 [[ёдгорӣ]]  расидааст, ки ин то ҳол [[Устони Форс|Форс]]&lt;nowiki/&gt;ро аз рӯи шумораи ёдгориҳои бақайдгирифташуда дар [[Эрон]] дар ҷои аввал мегузорад.    

Дар моҳи августи соли 1401, вазири мероси фарҳангӣ, сайёҳӣ ва ҳунарҳои дастӣ ба қолии Форс дар бораи бақайдгирии миллии шаш ёдгории фарҳангӣ ва таърихии зерин дар номаҳои алоҳида хабар дод. 

* Хонаи Сулаймонпур воқеъ дар [[Устони Форс]], шаҳристони Фасо, ноҳияи марказии шаҳри Фасо, кӯчаи Шаҳиди Талиғонӣ, хиёбони Шаҳиди Халқатӣ, рақами 33407.
* Хонаи Солеҳӣ дар [[шаҳристони Фасо]], ноҳияи Нобандеган, шаҳри Нобандеган, маҳаллаи Қалъа Бала, кӯчаи Ибни Сино, рӯ ба рӯи хиёбони Клиника, Се роҳи ишқ, дар рақами 33401 ҷойгир аст.
* Навиштаи паҳлавӣ дар дарвозаи Зарриндашт, ки дар қисмати марказии [[шаҳристони Зарриндашт]], ноҳияи деҳоти Хасуя, ду километр дуртар аз деҳаи Дарво, рақами 33403 ҷойгир аст.
* Маҷмӯаи ҳунарҳои дастии Хорамӣ, ки дар [[Шаҳристони Хуррамбед|шаҳристони Хуррамбед]], ноҳияи марказӣ, шаҳри Сафашар, маҳаллаи Хоррамӣ рақами 33404 ҷойгир аст.
* Хонаи Гол Таҷ Синай дар [[Шаҳристони Фасо]], ноҳияи Нобандеган, шаҳри Нобандеган, маҳаллаи Қалъа Пайин, кӯчаи Шоҳада, дар паҳлӯи масҷиди Имом Ҳусайн, рақами 33405 ҷойгир аст.
* Хонаи Ғозиёнӣ дар шаҳри [[Шероз]], ноҳияи марказӣ, шаҳри Шероз, кӯчаи Каримхон Занд, хиёбони 13, № 35, № 33406 ҷойгир аст.
*

23 октябри соли 1400 кони гази Шероз дар феҳристи ёдгориҳои дорои арзиши таърихӣ ва фарҳангии Эрон сабти ном шуд. 

== Ҷусторҳои марбут ==
* [[Ёдгориҳои миллии Эрон]]
** Рӯихати ёдгориҳои миллии вилояти Форс
* Ҷойҳои сайёҳии Эрон
** Ҷойҳои сайёҳӣ дар Устони Форс
*** Ҷойҳои сайёҳии Устони Форс аз рӯи шаҳрҳо
*** Ҷойҳои сайёҳии Устони Форс аз рӯи намудҳо

== Манобеъ ==
{{Эзоҳ|۲}}

== Пайванди беруна ==
* [https://fars.mcth.ir/ Раёсати умумии мероси фарҳангӣ, сайёҳӣ ва ҳунарҳои дастӣ дар вилояти Форс]
* [https://www.visitiran.ir/ Дастури расмии сафари Эронро боздид кунед]

[[Гурӯҳ:Феҳристҳои осори миллӣ бар пояи устон]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Устони Форс]]
[[Гурӯҳ:Мероси бақайдгирифташуда]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]</text>
      <sha1>onf0p33953pa7nkd3r9x8g4xjqt0ezs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тош-Куле</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331288</id>
    <revision>
      <id>1474434</id>
      <parentid>1473002</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T08:50:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Манобеъ */</comment>
      <origin>1474434</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3990" sha1="55ubwzoans7ukyzbspuqa74hqzix77b" xml:space="preserve">{{Infobox ancient site|name=تاش کوله|native_name=Taş Kule|alternate_name=|image=Taş Kule 1.jpg|alt=|caption=بنای آرامگاه صخره‌ای تاش کوله|map_type=Turkey|map_alt=|map_size=|coordinates={{Coord|38|39|37.6|N|26|49|21.3|E|display=inline,title}}|location=[[استان ازمیر]]، [[ترکیه]]|region=[[آناتولی]]|type=مقبره|part_of=|length=|width=|area=|height=چهار متر و نیم&lt;ref&gt;{{یادکرد وب |عنوان=Persian grave monument near Foca - Phocaea |نشانی=https://vici.org/vici/22232/ |تاریخ بازبینی=۲۵ آوریل ۲۰۲۳}}&lt;/ref&gt;|builder=|material=سنگ|built=اواخر سده چهارم پیش از میلاد|abandoned=|epochs=|cultures=|dependency_of=|occupants=|event=|excavations=|archaeologists=|condition=|ownership=|management=|public_access=|website=&lt;!-- {{نشانی وب|example.com}} --&gt;|notes=}}

'''Мақбараи''' форсӣ/эронӣ (туркӣ: Taş Kule ё Pers Mezar Anıtı) як оромгоҳи қадимии [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ|Ҳахоманишӣ]] дар минтақаи Фучои [[вилояти Измир]] дар [[Туркия|Туркияи]] муосир аст, ки бо [[Оромгоҳи Куруши Кабир|мақбараи Куруши Кабир]] шабоҳатҳои зиёде дорад. Он ба давраи ҳукмронии [[Ҳахоманишӣ]] дар [[Анатолия]] байни солҳои 546 ва 480 пеш аз милод нисбат дода мешавад. 

== Ҷойгоҳ ==
Тош-Куле дар 7 километр шарқи Фучо, 100 метр аз роҳи асосӣ ҷойгир аст. 

== Дарозумрӣ ==
Ёдгории Тош-Куле ба асри IV пеш аз милод тааллуқ дорад ва гуфта мешавад, ки он дар давраи [[Ҳахоманишӣ]] дар [[Анатолия]] сохта шудааст. 

== Дар бораи оромгоҳ ==
Биное, ки бо номи Тош-Куле маъруф аст, бо услуби Лидия-Ликия сохта шудааст ва ба [[оромгоҳи Куруши Кабир]] дар [[Посоргод]] шабоҳати зиёд дорад. Бо назардошти сохтор ва шакли [[бино]], вазифаи он [[оромгоҳ]] шуд. Шакли оромгоҳ ба тарзи зинапояе аст, ки аз [[санг]]&lt;nowiki/&gt;и калон ба таври яклухт [[кандакорӣ]] шудааст. Бино ду сатҳ дорад ва камераи [[дафн]] дар сатҳи поёнӣ ҷойгир аст. Мисли дигар оромгоҳҳои Лисиёия, Лидия ва Фригия, бинои Тош-Куле низ таъсири баланди меъмории умумии минтақаи Анатолияро дар давраҳои Лидия, [[Имперотурии Рум]], [[Юнони Бостон]] ва Имперотурии Мақдуния нишон медиҳад. 

Баъзе [[Бостоншиносӣ|бостоншинос]]&lt;nowiki/&gt;он бар он ақидаанд, ки Тош-Куле барои ашрофи Лидия ё раҳбари маҳаллӣ, ки ба ҳукумати он замон хидмат мекард, сохта шудааст. &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Tucker|first=Jack|title=Innocents Return Abroad: Exploring Ancient Sites in Western Turkey|year=2012|isbn=978-1478343585|pages=41–42}}&lt;/ref&gt;

== Бозсозӣ ==
Корҳои бозсозӣ дар Тош-Куле [[соли 2000]] оғоз ёфта, [[соли 2001]] ба анҷом расиданд ва онро барои сайёҳон боз карданд. 

== Манобеъ ==
{{Эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Вилояти Измир]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншооти таърихии Эрон]]</text>
      <sha1>55ubwzoans7ukyzbspuqa74hqzix77b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қабристони Ҳафтод шайх</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331297</id>
    <revision>
      <id>1474425</id>
      <parentid>1473033</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T08:41:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474425</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3393" sha1="3w9zo16xe84k8nih2wof3sbojds17pb" xml:space="preserve">[[Акс:70mola1-w.jpg|мини|Намуди қабристони таърихии Ҳафтод шайх дар [[Шаҳристони Мирҷавеҳ|Шаҳристони Мирҷаве]] - 2019]]
'''Қабристони таърихии Ҳафтод &lt;span lang=&quot;fa&quot;&gt;шайх&lt;/span&gt;,''' ки шоҳасари меъмории исломӣ ҳисобида мешавад ва пас аз [[ислом]] аз таърихи [[Балучистон]] боқӣ мондааст. Он дар деҳаи Рупас Бала, қисмате аз ноҳияи Лодиз дар [[Шаҳристони Мирҷавеҳ|Шаҳристони Мирҷаве]] ҷойгир аст. Бо сабаби услуби меъмории махсус ва ҷойгиршавӣ дар қалби [[ғор]], ин [[Гӯристон|қабристон]] дар тӯли солҳо аз [[барф]], [[Борон|боро]]&lt;nowiki/&gt;н, [[тӯфон]] ва ҳатто [[Нур|нури]] [[офтоб]] муҳофизат карда шудааст. Синну соли тахминии ин осор 1000 сол аст. Баъзе аз одамони ин [[Гӯристон|қабристон]] дар [[ҷанг]] бо муғулҳо кушта шудаанд.

'''&lt;span lang=&quot;fa&quot;&gt;Сабаби номгузорӣ шудани он ба ҳафтод шайх, ки аз авлоди Шайх Балануш мебошанд, рабт дорад. Тибқи гуфтаи аҷдодони хонаводаи Морадзеҳӣ, ин [[қабристон]] ба авлоди Шайх Балануш тааллуқ дорад. Номи [[қабр]]&lt;nowiki/&gt;ҳо Шайх Каримдод, бобои Мурод (Морадзеҳӣ), ба Шайх Мир Алӣ, писари Шайх Балануш, ва қабри Шайх Балануш дар шаҳри Чагай аст.&lt;/span&gt;'''

* Аз Хош ду роҳ барои сафар ба ин қабристон вуҷуд дорад. Роҳи аввал тавассути Хош-Колчат-Кошеҳ-Годар аст, ки тақрибан 60 километр тӯл мекашад ва аз сабаби [[Роҳ|роҳи]] хокӣ буданаш барои мошинҳои роҳи берун аз [[роҳ]] мувофиқ аст. Роҳи дуюм тавассути Хош-Колко-Санган-Тамин-Ҷеш аст, ки асфалтпӯш ва барои ҳама гуна [[мошин]] мувофиқ аст ва тақрибан 110 [[километр]] тӯл мекашад.

Ёдгории таърихии қабристони Ҳафтад [[шайх]] 8 майи соли 2002 бо рақами бақайдгирии 3826 ҳамчун яке аз [[Ёдгориҳои бостонӣ|ёдгориҳои]] миллии [[Эрон]] сабти ном шудааст.

== Манобеъ ==

* Рӯйхати ёдгориҳои миллии Эрон
* Созмони мероси фарҳангӣ, ҳунарҳои дастӣ ва сайёҳӣ
* Мафеге
* Қабри духтар
* Тахти Говар
* Мастаба

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ёдгориҳои таърихии Шаҳристони Мирҷаве]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мақбараҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]</text>
      <sha1>3w9zo16xe84k8nih2wof3sbojds17pb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474426</id>
      <parentid>1474425</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T08:42:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Манобеъ */</comment>
      <origin>1474426</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3386" sha1="svibau6irs9qiafwjp0dzt1r67v912q" xml:space="preserve">[[Акс:70mola1-w.jpg|мини|Намуди қабристони таърихии Ҳафтод шайх дар [[Шаҳристони Мирҷавеҳ|Шаҳристони Мирҷаве]] - 2019]]
'''Қабристони таърихии Ҳафтод &lt;span lang=&quot;fa&quot;&gt;шайх&lt;/span&gt;,''' ки шоҳасари меъмории исломӣ ҳисобида мешавад ва пас аз [[ислом]] аз таърихи [[Балучистон]] боқӣ мондааст. Он дар деҳаи Рупас Бала, қисмате аз ноҳияи Лодиз дар [[Шаҳристони Мирҷавеҳ|Шаҳристони Мирҷаве]] ҷойгир аст. Бо сабаби услуби меъмории махсус ва ҷойгиршавӣ дар қалби [[ғор]], ин [[Гӯристон|қабристон]] дар тӯли солҳо аз [[барф]], [[Борон|боро]]&lt;nowiki/&gt;н, [[тӯфон]] ва ҳатто [[Нур|нури]] [[офтоб]] муҳофизат карда шудааст. Синну соли тахминии ин осор 1000 сол аст. Баъзе аз одамони ин [[Гӯристон|қабристон]] дар [[ҷанг]] бо муғулҳо кушта шудаанд.

'''&lt;span lang=&quot;fa&quot;&gt;Сабаби номгузорӣ шудани он ба ҳафтод шайх, ки аз авлоди Шайх Балануш мебошанд, рабт дорад. Тибқи гуфтаи аҷдодони хонаводаи Морадзеҳӣ, ин [[қабристон]] ба авлоди Шайх Балануш тааллуқ дорад. Номи [[қабр]]&lt;nowiki/&gt;ҳо Шайх Каримдод, бобои Мурод (Морадзеҳӣ), ба Шайх Мир Алӣ, писари Шайх Балануш, ва қабри Шайх Балануш дар шаҳри Чагай аст.&lt;/span&gt;'''

* Аз Хош ду роҳ барои сафар ба ин қабристон вуҷуд дорад. Роҳи аввал тавассути Хош-Колчат-Кошеҳ-Годар аст, ки тақрибан 60 километр тӯл мекашад ва аз сабаби [[Роҳ|роҳи]] хокӣ буданаш барои мошинҳои роҳи берун аз [[роҳ]] мувофиқ аст. Роҳи дуюм тавассути Хош-Колко-Санган-Тамин-Ҷеш аст, ки асфалтпӯш ва барои ҳама гуна [[мошин]] мувофиқ аст ва тақрибан 110 [[километр]] тӯл мекашад.

Ёдгории таърихии қабристони Ҳафтад [[шайх]] 8 майи соли 2002 бо рақами бақайдгирии 3826 ҳамчун яке аз [[Ёдгориҳои бостонӣ|ёдгориҳои]] миллии [[Эрон]] сабти ном шудааст.

== Манобеъ ==

* [[Ёдгориҳои миллии Эрон]]
* Созмони мероси фарҳангӣ, ҳунарҳои дастӣ ва сайёҳӣ
* Мафеге
* Қабри духтар
* [[Тахти Гуҳар]]
* Мастаба

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ёдгориҳои таърихии Шаҳристони Мирҷаве]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мақбараҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]</text>
      <sha1>svibau6irs9qiafwjp0dzt1r67v912q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ёдгориҳои миллии Эрон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331301</id>
    <revision>
      <id>1474409</id>
      <parentid>1474009</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T08:01:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Таснифоти ёдгориҳои миллии Эрон аз рӯи устонҳо */ тарҷума</comment>
      <origin>1474409</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14926" sha1="kyoe03w2ibik2dse9r8uk0glwhqrqg4" xml:space="preserve">
[[Акс:First_Iranian_national_monument.jpg|мини|375x375пкс|Аввалин ёдгории миллии Эрон: Тепаи Сулаймон (Илам)]]
'''Ёдгориҳои миллии Эрон''' маҷмӯаи ёдгориҳои таърихии [[Эрон]] мебошанд, ки расман ба қайд гирифта шудаанд ва тибқи Қонуни ҳифзи ёдгориҳои миллӣ, ки аз ҷониби Маҷлиси Миллӣ дар соли 1930 қабул шудааст, ба қайд гирифта шудаанд. Тибқи ин қонун, &quot;ҳамаи ёдгориҳои саноатӣ, биноҳо ва маконҳое, ки то охири сулолаи [[Зандиён|Занд]] дар кишвари Эрон сохта шудаанд, хоҳ манқул ва хоҳ манқул, метавонанд мувофиқи моддаи 3 ин қонун ёдгориҳои миллии Эрон ҳисобида шаванд ва таҳти ҳимоя ва назорати ҳукумат қарор доранд.&quot; Пас аз 25 сол, дар 11 баҳмани соли 1955, бо бақайдгирии [[Кохи Гулистон]], манъи бақайдгирии ёдгориҳои марбут ба [[Эрони Қоҷорӣ]] ва баъд аз он амалан бекор карда шуд.

Тибқи иттилои Вазорати мероси фарҳангӣ, феҳристи ёдгориҳои миллии Эрон айни замон тақрибан 39,000 асари бақайдгирифташударо дар бар мегирад. 

== Бақайдгирӣ ==
Раванди бақайдгирӣ дар Феҳристи миллии ёдгориҳо аз панҷ марҳила иборат аст. Ёдгорӣ бояд ҳадди аққал яке аз якчанд хусусиятҳои асосиро дошта бошад:

* '''А)''' Осор давраи таърихи миллӣ ё байналмилалиро бо аҳамияти ғании фарҳангӣ ва таърихӣ ифода мекунад.
* '''б)''' Осор ба шахсиятҳои барҷастаи таърихи кишвар тааллуқ дорад ё бо онҳо робита дорад ё қисми ҳаёт, фаъолият ё асарҳои онҳоро ифода мекунад.
* '''в)''' Осор нишондиҳандаи миллӣ ё байналмилалии пайдоиши таърихӣ ё нуқтаи гардиш дар таърихи инсон ё офаридаҳои ӯ ё ҳаракати таърихӣ мебошад.
* '''D)''' Осор бояд маълумоти мукаммалро дар бораи таърих ва дониши инсоният, фарҳанг ва тамаддуни инсонӣ, таърихи илм ва санъат дар бар гирад ё дар ин соҳа дар сатҳи миллӣ ё байналмилалӣ нақши ҳалкунанда бозад.
* '''д)''' Ба осор эҳтиром гузошта мешавад ё аз ҷониби мардум ва анъанаҳо таваҷҷӯҳи махсус зоҳир карда мешавад.

Тибқи Қонун дар бораи таъсиси Созмони мероси фарҳангӣ, ки соли 1988 тасдиқ шудааст ва Кодекси ҷиноии исломии Эрон дар бораи ёдгориҳои таърихӣ, Созмони мероси фарҳангӣ масъули муайян кардани ёдгориҳое мебошад, ки қодир ба ҳифз ва сабти ном дар рӯйхати ёдгориҳои миллии кишвар мебошанд. Дар банди шашуми моддаи 3 Оинномаи Созмони мероси фарҳангӣ, ки соли 1988 тасдиқ шудааст, дар бораи тавсифи вазифаҳои ин созмон ба таври возеҳ гуфта шудааст, ки &quot;бақайдгирии ёдгориҳои арзишманди манқул ва ғайриманқули фарҳангӣ-таърихии кишвар дар рӯйхати ёдгориҳои миллӣ ва рӯйхатҳои дахлдор&quot; яке аз вазифаҳои ин созмон мебошад. 

== Имтиёзоти бақайдгирӣ ==
Тибқи қонун, биноҳо ва маконҳое, ки дар Феҳристи ёдгориҳои миллӣ сабти ном шудаанд, аз пардохти ҳаққи хизматрасонии коммуналӣ озоданд: Моддаи якум - Ҳамаи биноҳо, маконҳо ва маконҳои таърихӣ, ки дар моликият ё моликияти Созмони мероси фарҳангии миллӣ қарор доранд ва биноҳо ва маконҳое, ки дар моликият ё моликияти шахсони воқеӣ ё ҳуқуқӣ қарор доранд ва мувофиқи қонунҳои дахлдор дар Феҳристи ёдгориҳои миллии Эрон сабти ном шудаанд ё хоҳанд шуд, инчунин осорхонаҳо таҳти сарпарастии созмони дар боло зикршуда аз пардохти ҳама гуна ҳаққи хизматрасонии коммуналӣ озоданд. 

== Таърихи бақайдгирӣ ==
[[18 ноябр]]&lt;nowiki/&gt;и [[соли 1932]], қоидаҳои иҷроияи Қонуни ёдгориҳои қадимӣ дар чор боб тасдиқ карда шуданд, ки мувофиқи онҳо ёдгориҳои миллии [[Эрони Қоҷорӣ]] дар ин рӯихат ҷой надоштанд. [[13 декабр]]&lt;nowiki/&gt;и [[соли 1934]], қонуни нави ёдгориҳои миллии Эрон тасдиқ карда шуд, ки мувофиқи он, ҳифз ва барқарорсозии ёдгориҳои давраи Қоҷор, ки хусусияти давлатӣ доштанд, инчунин ба Қонуни ёдгориҳои қадимӣ дар соли 1930 дохил карда шуданд.

[[Қонун]] дар бораи ҳифзи ёдгориҳои қадимӣ барои ҳар гуна зарар ба ёдгориҳои миллӣ ё амалҳое, ки дар наздикии онҳо «ноустувории пояи онҳо ё тағйири намуди зоҳирӣ»-ро ба вуҷуд меоранд, ҷарима аз панҷоҳ то як ҳазор туман муқаррар мекард. Фурӯши ин [[Ёдгориҳои бостонӣ|ёдгориҳо]] бе огоҳӣ ё иҷозати [[ҳукумат]] ба маблағи баробар ба нархи фурӯш [[ҷарима]] мешуд. 

Ин қонун кофтани заминҳо ва истихроҷи ёдгориҳои миллиро ҳуқуқи истисноии давлат эълон мекард. Соҳибони замини хусусӣ ҳақ надоштанд, ки иҷозати кофтуковро рад кунанд ва танҳо метавонистанд ҷубронпулиро барои замине, ки аз истифода маҳрум карда буданд ё зарари эҳтимолӣ талаб кунанд. Агар кашфиётчии дигаре ғайр аз [[давлат]] ёдгории миллиро кашф кунад, давлат метавонист то даҳ [[ашё]]&lt;nowiki/&gt;и кашфшударо бо салоҳдиди худ ба даст орад ва нисфи боқимондаро ба кашфкунанда диҳад ва нисфи дигарашро мусодира кунад. [[Ашёи тақсимнашаванда|Ашёҳое]], ки саҳми давлат буданд, бояд дар коллексияҳо ва [[Осорхона|осорхонаҳо]]&lt;nowiki/&gt;и давлатӣ нигоҳ дошта мешуданд ва фурӯши онҳо [[манъкунии маъмурӣ]] буд. 

Соли 1401, Маркази тадқиқотии Маҷлиси Шӯрои Исломӣ дар гузорише зарурати тағйир додани қонуни дар боло зикршударо бо якчанд сабаб, аз қабили имконияти аз ҷониби Додгоҳи адлияи маъмурӣ хориҷ кардани ёдгориҳои миллӣ аз феҳрист, камбудиҳо дар меъёрҳои эътироф, номуайянии раванди бақайдгирӣ ва зарурати илова кардани мисолҳо дар баробари меъёрҳо, баррасӣ кард. [https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1744424] Баъдан, лоиҳае бо номи &quot;Лоиҳаи тағйирот ба моддаҳои (1) то (4)-и Қонун дар бораи ҳифзи ёдгориҳои миллӣ&quot; дар санаи 2 Мордоди соли 1401 бо имзои 25 намоянда эълон шуд, ки дар он эътирозҳои дар боло зикршуда бо тамаркуз ба ёдгориҳои ғайриманқул баррасӣ шуданд. Ин лоиҳа айни замон ба Комиссияи фарҳангии Маҷлиси Шӯрои Исломӣ фиристода шудааст ва дар оянда баррасӣ мешавад. &lt;ref&gt;[https://rc.majlis.ir/fa/legal_draft/show/1751644]&lt;/ref&gt;

[[14 сентябр]]&lt;nowiki/&gt;и [[соли 1933]] аввалин гурӯҳи ёдгориҳои миллии Эрон ба қайд гирифта шуданд. Аввалин ёдгори Сулаймонтеппа (Илам) буд, ки аз ҷониби Андре Годар муаррифӣ шуда буд ва дар рӯйхати ёдгориҳои миллӣ сабти ном шуда буд. То охири давраи [[Ризошоҳ Паҳлавӣ|Ризошоҳ]] 340 ва то охири давраи Паҳлавӣ 1633 ёдгорӣ дар рӯихати ёдгориҳои миллии Эрон сабти ном шуда буданд.

Аз миёнаҳои солҳои 1970-ум, бо суръат гирифтани раванди бақайдгирии ёдгориҳои миллӣ, раванди нобуд кардани ёдгориҳои таърихӣ низ шиддат гирифт ва соҳибони ёдгориҳои таърихӣ пеш аз бақайдгирӣ онҳоро нобуд кардан гирифтанд. Бисёре аз соҳибон инчунин тавассути Додгоҳи маъмурии [[адлия]] чораҳо андешиданд. [https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1677730]

Соли 1401, Маркази тадқиқотии Маҷлиси Шӯрои Исломӣ дар гузорише зарурати тағйир додани қонуни дар боло зикршударо бо якчанд сабаб, аз қабили имконияти аз ҷониби Додгоҳи адлияи маъмурӣ хориҷ кардани ёдгориҳои миллӣ аз феҳрист, камбудиҳо дар меъёрҳои эътироф, номуайянии раванди бақайдгирӣ ва зарурати илова кардани мисолҳо дар баробари меъёрҳо, баррасӣ кард. &lt;ref&gt;[https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1744424]&lt;/ref&gt; Баъдан, лоиҳае бо номи &quot;Лоиҳаи тағйирот ба моддаҳои (1) то (4)-и Қонун дар бораи ҳифзи ёдгориҳои миллӣ&quot; дар санаи 2 Мордоди соли 1401 бо имзои 25 намоянда эълон шуд, ки дар он эътирозҳои дар боло зикршуда бо тамаркуз ба ёдгориҳои ғайриманқул баррасӣ шуданд. Ин лоиҳа айни замон ба Комиссияи фарҳангии Маҷлиси Шӯрои Исломӣ фиристода шудааст ва дар оянда баррасӣ мешавад. [https://rc.majlis.ir/fa/legal_draft/show/1751644]

== Таснифоти ёдгориҳои миллии Эрон аз рӯи устонҳо ==

* [[Устони Озарбойҷони Шарқӣ]]
* [[Устони Озарбойҷони Ғарбӣ]]
* [[Устони Мозандарон ]]
* [[Устони Исфаҳон]]
* [[Устони Албурз]]
* [[Устони Элом]]
* [[Устони Бушаҳр]] 
* [[Устони Теҳрон]]
* [[Устони Чаҳормаҳол ва Бахтиёрӣ]]
* [[Устони Хуросони Ҷанубӣ]]
* [[Устони Хуросони Разавӣ]] 
* [[Устони Хуросони Шимолӣ]]
* [[Устони Хузистон]]
* [[Устони Занҷон]]
* [[Устони Симнон]] 
* [[Устони Систон ва Балучистон]]
* [[Устони Форс]]
* [[Устони Қазвин]]
* [[Устони Қум]] 
* [[Устони Курдистон]]
* [[Устони Кирмон]]
* [[Устони Кирмоншоҳ]]
* [[Устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад]] 
* [[Устони Гулистон]]
* [[Устони Гилон]]
* [[Устони Луристон]] 
* [[Устони Ардабил]]
* [[Устони Марказӣ]]
* [[Устони Ҳурмузгон]]
* [[Устони Ҳамадон]] 
* [[Устони Язд]]

== Ҷусторҳои марбут ==
* Феҳристи аввалин ёдгориҳои миллии ба қайд гирифташуда дар Эрон
* Донишномаи таърихи меъмории Эроншаҳр

== Манобеъ ==

* [https://www.mcth.ir/ Вебсайти Вазорати мероси фарҳангӣ. Сайёҳӣ ва ҳунарҳои дастии Эрон] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200625091905/https://mcth.ir/ |date=2020-06-25 }}
* [https://web.archive.org/web/20120729160717/http://www.nlai.ir/Default.aspx?tabid=2664 Созмони бойгонӣ ва китобхонаи миллии Ҷумҳурии Исломии Эрон]
* «فهرست آثار ملی ایران» . Донишномаи таърихи меъмории Эроншаҳр (Академияи санъат). 18 ноябри соли 2011. Бойгонӣ аз нусхаи аслӣ дар 6 октябри соли 2019. Гирифта шудааст 13 октябри соли 2019.
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо пайвандҳои дастнорас]]
[[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншооти таърихии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>kyoe03w2ibik2dse9r8uk0glwhqrqg4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474410</id>
      <parentid>1474409</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T08:04:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Манобеъ */</comment>
      <origin>1474410</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14989" sha1="4riq7zdmbql6yugum2mp7yywviwdkf3" xml:space="preserve">
[[Акс:First_Iranian_national_monument.jpg|мини|375x375пкс|Аввалин ёдгории миллии Эрон: Тепаи Сулаймон (Илам)]]
'''Ёдгориҳои миллии Эрон''' маҷмӯаи ёдгориҳои таърихии [[Эрон]] мебошанд, ки расман ба қайд гирифта шудаанд ва тибқи Қонуни ҳифзи ёдгориҳои миллӣ, ки аз ҷониби Маҷлиси Миллӣ дар соли 1930 қабул шудааст, ба қайд гирифта шудаанд. Тибқи ин қонун, &quot;ҳамаи ёдгориҳои саноатӣ, биноҳо ва маконҳое, ки то охири сулолаи [[Зандиён|Занд]] дар кишвари Эрон сохта шудаанд, хоҳ манқул ва хоҳ манқул, метавонанд мувофиқи моддаи 3 ин қонун ёдгориҳои миллии Эрон ҳисобида шаванд ва таҳти ҳимоя ва назорати ҳукумат қарор доранд.&quot; Пас аз 25 сол, дар 11 баҳмани соли 1955, бо бақайдгирии [[Кохи Гулистон]], манъи бақайдгирии ёдгориҳои марбут ба [[Эрони Қоҷорӣ]] ва баъд аз он амалан бекор карда шуд.

Тибқи иттилои Вазорати мероси фарҳангӣ, феҳристи ёдгориҳои миллии Эрон айни замон тақрибан 39,000 асари бақайдгирифташударо дар бар мегирад. 

== Бақайдгирӣ ==
Раванди бақайдгирӣ дар Феҳристи миллии ёдгориҳо аз панҷ марҳила иборат аст. Ёдгорӣ бояд ҳадди аққал яке аз якчанд хусусиятҳои асосиро дошта бошад:

* '''А)''' Осор давраи таърихи миллӣ ё байналмилалиро бо аҳамияти ғании фарҳангӣ ва таърихӣ ифода мекунад.
* '''б)''' Осор ба шахсиятҳои барҷастаи таърихи кишвар тааллуқ дорад ё бо онҳо робита дорад ё қисми ҳаёт, фаъолият ё асарҳои онҳоро ифода мекунад.
* '''в)''' Осор нишондиҳандаи миллӣ ё байналмилалии пайдоиши таърихӣ ё нуқтаи гардиш дар таърихи инсон ё офаридаҳои ӯ ё ҳаракати таърихӣ мебошад.
* '''D)''' Осор бояд маълумоти мукаммалро дар бораи таърих ва дониши инсоният, фарҳанг ва тамаддуни инсонӣ, таърихи илм ва санъат дар бар гирад ё дар ин соҳа дар сатҳи миллӣ ё байналмилалӣ нақши ҳалкунанда бозад.
* '''д)''' Ба осор эҳтиром гузошта мешавад ё аз ҷониби мардум ва анъанаҳо таваҷҷӯҳи махсус зоҳир карда мешавад.

Тибқи Қонун дар бораи таъсиси Созмони мероси фарҳангӣ, ки соли 1988 тасдиқ шудааст ва Кодекси ҷиноии исломии Эрон дар бораи ёдгориҳои таърихӣ, Созмони мероси фарҳангӣ масъули муайян кардани ёдгориҳое мебошад, ки қодир ба ҳифз ва сабти ном дар рӯйхати ёдгориҳои миллии кишвар мебошанд. Дар банди шашуми моддаи 3 Оинномаи Созмони мероси фарҳангӣ, ки соли 1988 тасдиқ шудааст, дар бораи тавсифи вазифаҳои ин созмон ба таври возеҳ гуфта шудааст, ки &quot;бақайдгирии ёдгориҳои арзишманди манқул ва ғайриманқули фарҳангӣ-таърихии кишвар дар рӯйхати ёдгориҳои миллӣ ва рӯйхатҳои дахлдор&quot; яке аз вазифаҳои ин созмон мебошад. 

== Имтиёзоти бақайдгирӣ ==
Тибқи қонун, биноҳо ва маконҳое, ки дар Феҳристи ёдгориҳои миллӣ сабти ном шудаанд, аз пардохти ҳаққи хизматрасонии коммуналӣ озоданд: Моддаи якум - Ҳамаи биноҳо, маконҳо ва маконҳои таърихӣ, ки дар моликият ё моликияти Созмони мероси фарҳангии миллӣ қарор доранд ва биноҳо ва маконҳое, ки дар моликият ё моликияти шахсони воқеӣ ё ҳуқуқӣ қарор доранд ва мувофиқи қонунҳои дахлдор дар Феҳристи ёдгориҳои миллии Эрон сабти ном шудаанд ё хоҳанд шуд, инчунин осорхонаҳо таҳти сарпарастии созмони дар боло зикршуда аз пардохти ҳама гуна ҳаққи хизматрасонии коммуналӣ озоданд. 

== Таърихи бақайдгирӣ ==
[[18 ноябр]]&lt;nowiki/&gt;и [[соли 1932]], қоидаҳои иҷроияи Қонуни ёдгориҳои қадимӣ дар чор боб тасдиқ карда шуданд, ки мувофиқи онҳо ёдгориҳои миллии [[Эрони Қоҷорӣ]] дар ин рӯихат ҷой надоштанд. [[13 декабр]]&lt;nowiki/&gt;и [[соли 1934]], қонуни нави ёдгориҳои миллии Эрон тасдиқ карда шуд, ки мувофиқи он, ҳифз ва барқарорсозии ёдгориҳои давраи Қоҷор, ки хусусияти давлатӣ доштанд, инчунин ба Қонуни ёдгориҳои қадимӣ дар соли 1930 дохил карда шуданд.

[[Қонун]] дар бораи ҳифзи ёдгориҳои қадимӣ барои ҳар гуна зарар ба ёдгориҳои миллӣ ё амалҳое, ки дар наздикии онҳо «ноустувории пояи онҳо ё тағйири намуди зоҳирӣ»-ро ба вуҷуд меоранд, ҷарима аз панҷоҳ то як ҳазор туман муқаррар мекард. Фурӯши ин [[Ёдгориҳои бостонӣ|ёдгориҳо]] бе огоҳӣ ё иҷозати [[ҳукумат]] ба маблағи баробар ба нархи фурӯш [[ҷарима]] мешуд. 

Ин қонун кофтани заминҳо ва истихроҷи ёдгориҳои миллиро ҳуқуқи истисноии давлат эълон мекард. Соҳибони замини хусусӣ ҳақ надоштанд, ки иҷозати кофтуковро рад кунанд ва танҳо метавонистанд ҷубронпулиро барои замине, ки аз истифода маҳрум карда буданд ё зарари эҳтимолӣ талаб кунанд. Агар кашфиётчии дигаре ғайр аз [[давлат]] ёдгории миллиро кашф кунад, давлат метавонист то даҳ [[ашё]]&lt;nowiki/&gt;и кашфшударо бо салоҳдиди худ ба даст орад ва нисфи боқимондаро ба кашфкунанда диҳад ва нисфи дигарашро мусодира кунад. [[Ашёи тақсимнашаванда|Ашёҳое]], ки саҳми давлат буданд, бояд дар коллексияҳо ва [[Осорхона|осорхонаҳо]]&lt;nowiki/&gt;и давлатӣ нигоҳ дошта мешуданд ва фурӯши онҳо [[манъкунии маъмурӣ]] буд. 

Соли 1401, Маркази тадқиқотии Маҷлиси Шӯрои Исломӣ дар гузорише зарурати тағйир додани қонуни дар боло зикршударо бо якчанд сабаб, аз қабили имконияти аз ҷониби Додгоҳи адлияи маъмурӣ хориҷ кардани ёдгориҳои миллӣ аз феҳрист, камбудиҳо дар меъёрҳои эътироф, номуайянии раванди бақайдгирӣ ва зарурати илова кардани мисолҳо дар баробари меъёрҳо, баррасӣ кард. [https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1744424] Баъдан, лоиҳае бо номи &quot;Лоиҳаи тағйирот ба моддаҳои (1) то (4)-и Қонун дар бораи ҳифзи ёдгориҳои миллӣ&quot; дар санаи 2 Мордоди соли 1401 бо имзои 25 намоянда эълон шуд, ки дар он эътирозҳои дар боло зикршуда бо тамаркуз ба ёдгориҳои ғайриманқул баррасӣ шуданд. Ин лоиҳа айни замон ба Комиссияи фарҳангии Маҷлиси Шӯрои Исломӣ фиристода шудааст ва дар оянда баррасӣ мешавад. &lt;ref&gt;[https://rc.majlis.ir/fa/legal_draft/show/1751644]&lt;/ref&gt;

[[14 сентябр]]&lt;nowiki/&gt;и [[соли 1933]] аввалин гурӯҳи ёдгориҳои миллии Эрон ба қайд гирифта шуданд. Аввалин ёдгори Сулаймонтеппа (Илам) буд, ки аз ҷониби Андре Годар муаррифӣ шуда буд ва дар рӯйхати ёдгориҳои миллӣ сабти ном шуда буд. То охири давраи [[Ризошоҳ Паҳлавӣ|Ризошоҳ]] 340 ва то охири давраи Паҳлавӣ 1633 ёдгорӣ дар рӯихати ёдгориҳои миллии Эрон сабти ном шуда буданд.

Аз миёнаҳои солҳои 1970-ум, бо суръат гирифтани раванди бақайдгирии ёдгориҳои миллӣ, раванди нобуд кардани ёдгориҳои таърихӣ низ шиддат гирифт ва соҳибони ёдгориҳои таърихӣ пеш аз бақайдгирӣ онҳоро нобуд кардан гирифтанд. Бисёре аз соҳибон инчунин тавассути Додгоҳи маъмурии [[адлия]] чораҳо андешиданд. [https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1677730]

Соли 1401, Маркази тадқиқотии Маҷлиси Шӯрои Исломӣ дар гузорише зарурати тағйир додани қонуни дар боло зикршударо бо якчанд сабаб, аз қабили имконияти аз ҷониби Додгоҳи адлияи маъмурӣ хориҷ кардани ёдгориҳои миллӣ аз феҳрист, камбудиҳо дар меъёрҳои эътироф, номуайянии раванди бақайдгирӣ ва зарурати илова кардани мисолҳо дар баробари меъёрҳо, баррасӣ кард. &lt;ref&gt;[https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1744424]&lt;/ref&gt; Баъдан, лоиҳае бо номи &quot;Лоиҳаи тағйирот ба моддаҳои (1) то (4)-и Қонун дар бораи ҳифзи ёдгориҳои миллӣ&quot; дар санаи 2 Мордоди соли 1401 бо имзои 25 намоянда эълон шуд, ки дар он эътирозҳои дар боло зикршуда бо тамаркуз ба ёдгориҳои ғайриманқул баррасӣ шуданд. Ин лоиҳа айни замон ба Комиссияи фарҳангии Маҷлиси Шӯрои Исломӣ фиристода шудааст ва дар оянда баррасӣ мешавад. [https://rc.majlis.ir/fa/legal_draft/show/1751644]

== Таснифоти ёдгориҳои миллии Эрон аз рӯи устонҳо ==

* [[Устони Озарбойҷони Шарқӣ]]
* [[Устони Озарбойҷони Ғарбӣ]]
* [[Устони Мозандарон ]]
* [[Устони Исфаҳон]]
* [[Устони Албурз]]
* [[Устони Элом]]
* [[Устони Бушаҳр]] 
* [[Устони Теҳрон]]
* [[Устони Чаҳормаҳол ва Бахтиёрӣ]]
* [[Устони Хуросони Ҷанубӣ]]
* [[Устони Хуросони Разавӣ]] 
* [[Устони Хуросони Шимолӣ]]
* [[Устони Хузистон]]
* [[Устони Занҷон]]
* [[Устони Симнон]] 
* [[Устони Систон ва Балучистон]]
* [[Устони Форс]]
* [[Устони Қазвин]]
* [[Устони Қум]] 
* [[Устони Курдистон]]
* [[Устони Кирмон]]
* [[Устони Кирмоншоҳ]]
* [[Устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад]] 
* [[Устони Гулистон]]
* [[Устони Гилон]]
* [[Устони Луристон]] 
* [[Устони Ардабил]]
* [[Устони Марказӣ]]
* [[Устони Ҳурмузгон]]
* [[Устони Ҳамадон]] 
* [[Устони Язд]]

== Ҷусторҳои марбут ==
* Феҳристи аввалин ёдгориҳои миллии ба қайд гирифташуда дар Эрон
* Донишномаи таърихи меъмории Эроншаҳр

== Манобеъ ==

* [https://www.mcth.ir/ Вебсайти Вазорати мероси фарҳангӣ. Сайёҳӣ ва ҳунарҳои дастии Эрон] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200625091905/https://mcth.ir/ |date=2020-06-25 }}
* [https://web.archive.org/web/20120729160717/http://www.nlai.ir/Default.aspx?tabid=2664 Созмони бойгонӣ ва китобхонаи миллии Ҷумҳурии Исломии Эрон]
* &quot;Феҳристи ёдгориҳои миллии Эрон&quot; («فهرست آثار ملی ایران» ). Донишномаи таърихи меъмории Эроншаҳр (Академияи санъат). 18 ноябри соли 2011. Бойгонӣ аз нусхаи аслӣ дар 6 октябри соли 2019. Гирифта шудааст 13 октябри соли 2019.

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо пайвандҳои дастнорас]]
[[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншооти таърихии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>4riq7zdmbql6yugum2mp7yywviwdkf3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474411</id>
      <parentid>1474410</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T08:06:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */ навсозӣ</comment>
      <origin>1474411</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14954" sha1="nfoegt3aais9lc5t5pheqwn5qaz6rd9" xml:space="preserve">
[[Акс:First_Iranian_national_monument.jpg|мини|375x375пкс|Аввалин ёдгории миллии Эрон: Тепаи Сулаймон (Илам)]]
'''Ёдгориҳои миллии Эрон''' маҷмӯаи ёдгориҳои таърихии [[Эрон]] мебошанд, ки расман ба қайд гирифта шудаанд ва тибқи Қонуни ҳифзи ёдгориҳои миллӣ, ки аз ҷониби Маҷлиси Миллӣ дар соли 1930 қабул шудааст, ба қайд гирифта шудаанд. Тибқи ин қонун, &quot;ҳамаи ёдгориҳои саноатӣ, биноҳо ва маконҳое, ки то охири сулолаи [[Зандиён|Занд]] дар кишвари Эрон сохта шудаанд, хоҳ манқул ва хоҳ манқул, метавонанд мувофиқи моддаи 3 ин қонун ёдгориҳои миллии Эрон ҳисобида шаванд ва таҳти ҳимоя ва назорати ҳукумат қарор доранд.&quot; Пас аз 25 сол, дар 11 баҳмани соли 1955, бо бақайдгирии [[Кохи Гулистон]], манъи бақайдгирии ёдгориҳои марбут ба [[Эрони Қоҷорӣ]] ва баъд аз он амалан бекор карда шуд.

Тибқи иттилои Вазорати мероси фарҳангӣ, феҳристи ёдгориҳои миллии Эрон айни замон тақрибан 39,000 асари бақайдгирифташударо дар бар мегирад. 

== Бақайдгирӣ ==
Раванди бақайдгирӣ дар Феҳристи миллии ёдгориҳо аз панҷ марҳила иборат аст. Ёдгорӣ бояд ҳадди аққал яке аз якчанд хусусиятҳои асосиро дошта бошад:

* '''А)''' Осор давраи таърихи миллӣ ё байналмилалиро бо аҳамияти ғании фарҳангӣ ва таърихӣ ифода мекунад.
* '''б)''' Осор ба шахсиятҳои барҷастаи таърихи кишвар тааллуқ дорад ё бо онҳо робита дорад ё қисми ҳаёт, фаъолият ё асарҳои онҳоро ифода мекунад.
* '''в)''' Осор нишондиҳандаи миллӣ ё байналмилалии пайдоиши таърихӣ ё нуқтаи гардиш дар таърихи инсон ё офаридаҳои ӯ ё ҳаракати таърихӣ мебошад.
* '''D)''' Осор бояд маълумоти мукаммалро дар бораи таърих ва дониши инсоният, фарҳанг ва тамаддуни инсонӣ, таърихи илм ва санъат дар бар гирад ё дар ин соҳа дар сатҳи миллӣ ё байналмилалӣ нақши ҳалкунанда бозад.
* '''д)''' Ба осор эҳтиром гузошта мешавад ё аз ҷониби мардум ва анъанаҳо таваҷҷӯҳи махсус зоҳир карда мешавад.

Тибқи Қонун дар бораи таъсиси Созмони мероси фарҳангӣ, ки соли 1988 тасдиқ шудааст ва Кодекси ҷиноии исломии Эрон дар бораи ёдгориҳои таърихӣ, Созмони мероси фарҳангӣ масъули муайян кардани ёдгориҳое мебошад, ки қодир ба ҳифз ва сабти ном дар рӯйхати ёдгориҳои миллии кишвар мебошанд. Дар банди шашуми моддаи 3 Оинномаи Созмони мероси фарҳангӣ, ки соли 1988 тасдиқ шудааст, дар бораи тавсифи вазифаҳои ин созмон ба таври возеҳ гуфта шудааст, ки &quot;бақайдгирии ёдгориҳои арзишманди манқул ва ғайриманқули фарҳангӣ-таърихии кишвар дар рӯйхати ёдгориҳои миллӣ ва рӯйхатҳои дахлдор&quot; яке аз вазифаҳои ин созмон мебошад. 

== Имтиёзоти бақайдгирӣ ==
Тибқи қонун, биноҳо ва маконҳое, ки дар Феҳристи ёдгориҳои миллӣ сабти ном шудаанд, аз пардохти ҳаққи хизматрасонии коммуналӣ озоданд: Моддаи якум - Ҳамаи биноҳо, маконҳо ва маконҳои таърихӣ, ки дар моликият ё моликияти Созмони мероси фарҳангии миллӣ қарор доранд ва биноҳо ва маконҳое, ки дар моликият ё моликияти шахсони воқеӣ ё ҳуқуқӣ қарор доранд ва мувофиқи қонунҳои дахлдор дар Феҳристи ёдгориҳои миллии Эрон сабти ном шудаанд ё хоҳанд шуд, инчунин осорхонаҳо таҳти сарпарастии созмони дар боло зикршуда аз пардохти ҳама гуна ҳаққи хизматрасонии коммуналӣ озоданд. 

== Таърихи бақайдгирӣ ==
[[18 ноябр]]&lt;nowiki/&gt;и [[соли 1932]], қоидаҳои иҷроияи Қонуни ёдгориҳои қадимӣ дар чор боб тасдиқ карда шуданд, ки мувофиқи онҳо ёдгориҳои миллии [[Эрони Қоҷорӣ]] дар ин рӯихат ҷой надоштанд. [[13 декабр]]&lt;nowiki/&gt;и [[соли 1934]], қонуни нави ёдгориҳои миллии Эрон тасдиқ карда шуд, ки мувофиқи он, ҳифз ва барқарорсозии ёдгориҳои давраи Қоҷор, ки хусусияти давлатӣ доштанд, инчунин ба Қонуни ёдгориҳои қадимӣ дар соли 1930 дохил карда шуданд.

[[Қонун]] дар бораи ҳифзи ёдгориҳои қадимӣ барои ҳар гуна зарар ба ёдгориҳои миллӣ ё амалҳое, ки дар наздикии онҳо «ноустувории пояи онҳо ё тағйири намуди зоҳирӣ»-ро ба вуҷуд меоранд, ҷарима аз панҷоҳ то як ҳазор туман муқаррар мекард. Фурӯши ин [[Ёдгориҳои бостонӣ|ёдгориҳо]] бе огоҳӣ ё иҷозати [[ҳукумат]] ба маблағи баробар ба нархи фурӯш [[ҷарима]] мешуд. 

Ин қонун кофтани заминҳо ва истихроҷи ёдгориҳои миллиро ҳуқуқи истисноии давлат эълон мекард. Соҳибони замини хусусӣ ҳақ надоштанд, ки иҷозати кофтуковро рад кунанд ва танҳо метавонистанд ҷубронпулиро барои замине, ки аз истифода маҳрум карда буданд ё зарари эҳтимолӣ талаб кунанд. Агар кашфиётчии дигаре ғайр аз [[давлат]] ёдгории миллиро кашф кунад, давлат метавонист то даҳ [[ашё]]&lt;nowiki/&gt;и кашфшударо бо салоҳдиди худ ба даст орад ва нисфи боқимондаро ба кашфкунанда диҳад ва нисфи дигарашро мусодира кунад. [[Ашёи тақсимнашаванда|Ашёҳое]], ки саҳми давлат буданд, бояд дар коллексияҳо ва [[Осорхона|осорхонаҳо]]&lt;nowiki/&gt;и давлатӣ нигоҳ дошта мешуданд ва фурӯши онҳо [[манъкунии маъмурӣ]] буд. 

Соли 1401, Маркази тадқиқотии Маҷлиси Шӯрои Исломӣ дар гузорише зарурати тағйир додани қонуни дар боло зикршударо бо якчанд сабаб, аз қабили имконияти аз ҷониби Додгоҳи адлияи маъмурӣ хориҷ кардани ёдгориҳои миллӣ аз феҳрист, камбудиҳо дар меъёрҳои эътироф, номуайянии раванди бақайдгирӣ ва зарурати илова кардани мисолҳо дар баробари меъёрҳо, баррасӣ кард. [https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1744424] Баъдан, лоиҳае бо номи &quot;Лоиҳаи тағйирот ба моддаҳои (1) то (4)-и Қонун дар бораи ҳифзи ёдгориҳои миллӣ&quot; дар санаи 2 Мордоди соли 1401 бо имзои 25 намоянда эълон шуд, ки дар он эътирозҳои дар боло зикршуда бо тамаркуз ба ёдгориҳои ғайриманқул баррасӣ шуданд. Ин лоиҳа айни замон ба Комиссияи фарҳангии Маҷлиси Шӯрои Исломӣ фиристода шудааст ва дар оянда баррасӣ мешавад. &lt;ref&gt;[https://rc.majlis.ir/fa/legal_draft/show/1751644]&lt;/ref&gt;

[[14 сентябр]]&lt;nowiki/&gt;и [[соли 1933]] аввалин гурӯҳи ёдгориҳои миллии Эрон ба қайд гирифта шуданд. Аввалин ёдгори Сулаймонтеппа (Илам) буд, ки аз ҷониби Андре Годар муаррифӣ шуда буд ва дар рӯйхати ёдгориҳои миллӣ сабти ном шуда буд. То охири давраи [[Ризошоҳ Паҳлавӣ|Ризошоҳ]] 340 ва то охири давраи Паҳлавӣ 1633 ёдгорӣ дар рӯихати ёдгориҳои миллии Эрон сабти ном шуда буданд.

Аз миёнаҳои солҳои 1970-ум, бо суръат гирифтани раванди бақайдгирии ёдгориҳои миллӣ, раванди нобуд кардани ёдгориҳои таърихӣ низ шиддат гирифт ва соҳибони ёдгориҳои таърихӣ пеш аз бақайдгирӣ онҳоро нобуд кардан гирифтанд. Бисёре аз соҳибон инчунин тавассути Додгоҳи маъмурии [[адлия]] чораҳо андешиданд. [https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1677730]

Соли 1401, Маркази тадқиқотии Маҷлиси Шӯрои Исломӣ дар гузорише зарурати тағйир додани қонуни дар боло зикршударо бо якчанд сабаб, аз қабили имконияти аз ҷониби Додгоҳи адлияи маъмурӣ хориҷ кардани ёдгориҳои миллӣ аз феҳрист, камбудиҳо дар меъёрҳои эътироф, номуайянии раванди бақайдгирӣ ва зарурати илова кардани мисолҳо дар баробари меъёрҳо, баррасӣ кард. &lt;ref&gt;[https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1744424]&lt;/ref&gt; Баъдан, лоиҳае бо номи &quot;Лоиҳаи тағйирот ба моддаҳои (1) то (4)-и Қонун дар бораи ҳифзи ёдгориҳои миллӣ&quot; дар санаи 2 Мордоди соли 1401 бо имзои 25 намоянда эълон шуд, ки дар он эътирозҳои дар боло зикршуда бо тамаркуз ба ёдгориҳои ғайриманқул баррасӣ шуданд. Ин лоиҳа айни замон ба Комиссияи фарҳангии Маҷлиси Шӯрои Исломӣ фиристода шудааст ва дар оянда баррасӣ мешавад. [https://rc.majlis.ir/fa/legal_draft/show/1751644]

== Таснифоти ёдгориҳои миллии Эрон аз рӯи устонҳо ==

* [[Устони Озарбойҷони Шарқӣ]]
* [[Устони Озарбойҷони Ғарбӣ]]
* [[Устони Мозандарон ]]
* [[Устони Исфаҳон]]
* [[Устони Албурз]]
* [[Устони Элом]]
* [[Устони Бушаҳр]] 
* [[Устони Теҳрон]]
* [[Устони Чаҳормаҳол ва Бахтиёрӣ]]
* [[Устони Хуросони Ҷанубӣ]]
* [[Устони Хуросони Разавӣ]] 
* [[Устони Хуросони Шимолӣ]]
* [[Устони Хузистон]]
* [[Устони Занҷон]]
* [[Устони Симнон]] 
* [[Устони Систон ва Балучистон]]
* [[Устони Форс]]
* [[Устони Қазвин]]
* [[Устони Қум]] 
* [[Устони Курдистон]]
* [[Устони Кирмон]]
* [[Устони Кирмоншоҳ]]
* [[Устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад]] 
* [[Устони Гулистон]]
* [[Устони Гилон]]
* [[Устони Луристон]] 
* [[Устони Ардабил]]
* [[Устони Марказӣ]]
* [[Устони Ҳурмузгон]]
* [[Устони Ҳамадон]] 
* [[Устони Язд]]

== Ҷусторҳои марбут ==
* Феҳристи аввалин ёдгориҳои миллии ба қайд гирифташуда дар Эрон
* Донишномаи таърихи меъмории Эроншаҳр

== Манобеъ ==

* [https://www.mcth.ir/ Вебсайти Вазорати мероси фарҳангӣ. Сайёҳӣ ва ҳунарҳои дастии Эрон] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200625091905/https://mcth.ir/ |date=2020-06-25 }}
* [https://web.archive.org/web/20120729160717/http://www.nlai.ir/Default.aspx?tabid=2664 Созмони бойгонӣ ва китобхонаи миллии Ҷумҳурии Исломии Эрон]
* &quot;Феҳристи ёдгориҳои миллии Эрон&quot; («فهرست آثار ملی ایران» ). Донишномаи таърихи меъмории Эроншаҳр (Академияи санъат). 18 ноябри соли 2011. Бойгонӣ аз нусхаи аслӣ дар 6 октябри соли 2019. Гирифта шудааст 13 октябри соли 2019.

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо пайвандҳои дастнорас]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Таърихи Эрон]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>nfoegt3aais9lc5t5pheqwn5qaz6rd9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мақбараи Дopиюши Бузург</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331309</id>
    <revision>
      <id>1474423</id>
      <parentid>1472201</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T08:40:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474423</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4726" sha1="9se889dlxjr43v0oeli56a345vg7l4h" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
'''Мақбараи Дориюши I''' ( {{Lang-fa|آرامگاه داریوش یکم}} ) — макони дафни подшоҳи форсӣ [[Дориюши Бузург|Дориюши Бузург]], яке аз мақбараҳои подшоҳони сулолаи [[Ҳахоманишиён]].

== Таърих ==
Мақбараи Дориюши Бузург дар макони бостоншиносии [[Нақши Рустам]] ҷойгир аст, ки муқаддас ба ҳисоб меравад ва бо кандакориҳои сангӣ ва мақбараҳои шоҳонааш машҳур аст ва дар масофаи 6 км (3 мил) дуртар шимолтар аз [[Тахти Ҷамшед|Персеполис]] ҷойгир аст.&amp;nbsp; Мақбара шакли салибро дорад. Он дар санги нафис [[кандакорӣ]] шудааст, ин тақлиди релефи намои қасри шоҳӣ аст, ки бо сутун иҳота шудааст. Кандакорон бо маҳорат нақшаи капиталҳои бисёрқабата, портали кандакории хонаи хаёлӣ, релефи дуошёна бо фигураҳои дарбориён Гобриа ва Аспантин ва ҳатто ҳайкалҳо дар бомро аз нав сохтаанд. [[Арк]]&lt;nowiki/&gt;и росткунҷа ба утоқе кушода мешавад, ки дар замонҳои қадим қасри [[Подшоҳ (унвон)|подшоҳ]] ҷойгир буд. [[Дориюши I]] дар пеши қурбонгоҳи [[оташ]] тасвир шудааст, дар поёни он тасвирҳои шахсони дастгирикунандаи ӯ, ба монанди релефҳои Персеполис, ҷойгир шудаанд.

Вақти дақиқи сохтани [[мақбара]] маълум нест. Гумон меравад, ки он дар замони зиндагии [[Дориюши Бузург|Дориюши I]] сохта шудааст. Эҳтимол, ҳунармандоне, ки дар [[Тахти Ҷамшед|Тахти Ҷамшед (Персеполис)]] ва [[Посоргод]] [[қаср]]&lt;nowiki/&gt;ҳо, гумбадҳо ва [[Сангнавиштаҳои Дориюши Бузург дар суез|сангнавиштҳои кандакорӣ]] месохтанд, дар ин ҷо кор мекарданд. Дар аввал, ин корро [[Виштосп]], падари подшоҳ, роҳбарӣ мекард. Ба гуфтаи таърихшинос Ктесиас аз Книд, ӯ ҳангоми сохтани мақбара вафот кардааст.

Дар ҷое дар аввали асри V  пеш аз милод, дар давраи ҳаёти [[Дориюши I]], шояд пеш аз маргаш. Он барои қабрҳои баъдӣ &amp;nbsp;— Дорои II ва [[Дорои III]] намуна гардид..

== Тавсиф ==
[[Акс:DNa_Inscription_Dārayavauš.jpg|чап|мини|270x270пкс|{{Center|&lt;nowiki&gt;Номи Дориюши Бузург дар сангнавиштаҳои қадима &lt;/nowiki&gt;''Dārayavauš'' ({{wikt-lang|peo|𐎭𐎠𐎼𐎹𐎺𐎢𐏁}})}}]]
Даромадгоҳи мақбара дар маркази «салиб» сохта шудааст ва худи мақбара як ҳуҷраи хурде бо санги хокими қадимаи форсӣ мебошад. Шуои уфуқӣ дар ҳар як пештоқи мақбара нусхаи дақиқи даромадгоҳи қасри шоҳии пойтахти қадимаи [[Тахти Ҷамшед|Персеполис]] мебошад. Дар кунҷи болоии чап номҳои [[халқ]]&lt;nowiki/&gt;ҳои забтшуда кандакорӣ шудаанд.


Пас аз он ки Форс аз ҷониби [[Искандари Мақдунӣ]] забт карда шуд, мақбара хароб шуд ва тадриҷан комилан тарк карда шуд.

== Манбаъ ==
* [http://www.livius.org/articles/place/naqs-e-rustam/naqs-e-rustam-photos/naqs-e-rustam-achaemenid-tomb-iii/?%7C Tomb of Darius the Great]
* [http://www.iranicaonline.org/articles/naqs-e-rostam%7C NAQŠ-E ROSTAM] 

{{Commonscat-inline|Tomb of Darius I}}
{{Пайвандҳои беруна}}
[[Гурӯҳ:Ҳахоманишиён]]
[[Гурӯҳ:мақбараҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Википедия:Пайванди мустақими мақола ба Викианбор]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]</text>
      <sha1>9se889dlxjr43v0oeli56a345vg7l4h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ислом Саломов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331436</id>
    <revision>
      <id>1474395</id>
      <parentid>1472774</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T04:48:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32610-22</username>
        <id>132421</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1474395</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3450" sha1="k7zleg2ji4hzc516tgze3ltxpa2qenk" xml:space="preserve">{{Синамогар
|ном                = Ислом Саломов
|акс                = 
|андозаи_акс        = 
|тавсифи_акс        = 
|ном ҳангоми таваллуд = Ислом Саломов
|зодрӯз             = 10.06.1940
|зодгоҳ             = деҳаи Камодон, [[ноҳияи Мастчоҳ]], [[РСС Тоҷикистон]]
|даргузашт          = 10.05.2018
|ҷои_даргузашт      = [[Хуҷанд]], [[Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчам|ҶШС Тоҷикистон}} [[Иттиҳоди Шӯравӣ]]&lt;br&gt;{{Парчами Тоҷикистон}} [[Тоҷикистон]]
|пеша               = [[ҳунарпеша]], [[коргардон]]
|солҳои фаъолият    = 1964 — 2018
|ҳамсар             = [[Сайрам Исоева]]
|ҷоизаҳо            = Ходими хизматнишондодаи санъати РСС Тоҷикистон (1974)
}}
'''Ислом Саломов''' (1 июни 1940, деҳаи Камодон, [[ноҳияи Масчо]] — 10 майи 2018, [[Хуҷанд]]) — ҳунарпеша ва коргардони театру синамо, Ходими хизматнишондодаи санъати РСС Тоҷикистон (1974). Бунёдгузор ва саркоргардони Театри давлатии тамошобини ҷавони шаҳри Хуҷанд.

== Зиндагинома ==
Ислом Саломов 10 июни соли 1940 дар деҳаи Камодони ноҳияи Масчо таваллуд шудааст. Ӯ хатмкардаи Омӯзишгоҳи мусиқии шаҳри Хуҷанд, Донишкадаи осиёимиёнагии театр ва кино дар шаҳри [[Тошканд]] ва давраи дусолаи омӯзишӣ дар театри шаҳри [[Маскав]] мебошад.
== Фаъолият ==
Мавсуф 47 сол ба ҳайси саркоргардони [[Театри давлатии мусиқӣ-мазҳакавии ба номи К. Хуҷандӣ|Театри мазҳакаи мусиқии Камоли Хуҷандӣ]] ва Театри давлатии ҷавонон фаъолият намудааст.

Соли 1998 Театри тамошобини ҷавонро дар шаҳри Хуҷанд таъсис дод.

То охири умр вазифаи саркоргардони Театри давлатии тамошобини ҷавони шаҳри Хуҷандро бар зимма дошт.

== Оила ==
Ҳамсараш [[Сайрам Исоева]] ва писараш Баҳодур мебошад.

== Даргузашт ==
Ислом Саломов 10 майи соли 2018 дар синни 78-солагӣ дар шаҳри Хуҷанд бар асари бемории тӯлонӣ даргузашт&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://pressa.tj/islom-salomov-darguzasht/|title=Ислом Саломов даргузашт|author=|website=Pressa.tj|lang=|accessdate=2026-05-13}}&lt;/ref&gt;.

== Ҷоизаҳо ==
* Ходими хизматнишондодаи санъати РСС Тоҷикистон (1974).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭСТ|Саломов Ислом|7|муаллиф=Ҳ. Аскар}}


[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2018]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони Хуҷанд]]</text>
      <sha1>k7zleg2ji4hzc516tgze3ltxpa2qenk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474396</id>
      <parentid>1474395</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T04:48:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32610-22</username>
        <id>132421</id>
      </contributor>
      <comment>/* Зиндагинома */</comment>
      <origin>1474396</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3449" sha1="k0axv6e9zqzebmlent9j1y0u859iugh" xml:space="preserve">{{Синамогар
|ном                = Ислом Саломов
|акс                = 
|андозаи_акс        = 
|тавсифи_акс        = 
|ном ҳангоми таваллуд = Ислом Саломов
|зодрӯз             = 10.06.1940
|зодгоҳ             = деҳаи Камодон, [[ноҳияи Мастчоҳ]], [[РСС Тоҷикистон]]
|даргузашт          = 10.05.2018
|ҷои_даргузашт      = [[Хуҷанд]], [[Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчам|ҶШС Тоҷикистон}} [[Иттиҳоди Шӯравӣ]]&lt;br&gt;{{Парчами Тоҷикистон}} [[Тоҷикистон]]
|пеша               = [[ҳунарпеша]], [[коргардон]]
|солҳои фаъолият    = 1964 — 2018
|ҳамсар             = [[Сайрам Исоева]]
|ҷоизаҳо            = Ходими хизматнишондодаи санъати РСС Тоҷикистон (1974)
}}
'''Ислом Саломов''' (1 июни 1940, деҳаи Камодон, [[ноҳияи Масчо]] — 10 майи 2018, [[Хуҷанд]]) — ҳунарпеша ва коргардони театру синамо, Ходими хизматнишондодаи санъати РСС Тоҷикистон (1974). Бунёдгузор ва саркоргардони Театри давлатии тамошобини ҷавони шаҳри Хуҷанд.

== Зиндагинома ==
Ислом Саломов 1 июни соли 1940 дар деҳаи Камодони ноҳияи Масчо таваллуд шудааст. Ӯ хатмкардаи Омӯзишгоҳи мусиқии шаҳри Хуҷанд, Донишкадаи осиёимиёнагии театр ва кино дар шаҳри [[Тошканд]] ва давраи дусолаи омӯзишӣ дар театри шаҳри [[Маскав]] мебошад.
== Фаъолият ==
Мавсуф 47 сол ба ҳайси саркоргардони [[Театри давлатии мусиқӣ-мазҳакавии ба номи К. Хуҷандӣ|Театри мазҳакаи мусиқии Камоли Хуҷандӣ]] ва Театри давлатии ҷавонон фаъолият намудааст.

Соли 1998 Театри тамошобини ҷавонро дар шаҳри Хуҷанд таъсис дод.

То охири умр вазифаи саркоргардони Театри давлатии тамошобини ҷавони шаҳри Хуҷандро бар зимма дошт.

== Оила ==
Ҳамсараш [[Сайрам Исоева]] ва писараш Баҳодур мебошад.

== Даргузашт ==
Ислом Саломов 10 майи соли 2018 дар синни 78-солагӣ дар шаҳри Хуҷанд бар асари бемории тӯлонӣ даргузашт&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://pressa.tj/islom-salomov-darguzasht/|title=Ислом Саломов даргузашт|author=|website=Pressa.tj|lang=|accessdate=2026-05-13}}&lt;/ref&gt;.

== Ҷоизаҳо ==
* Ходими хизматнишондодаи санъати РСС Тоҷикистон (1974).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭСТ|Саломов Ислом|7|муаллиф=Ҳ. Аскар}}


[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2018]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони Хуҷанд]]</text>
      <sha1>k0axv6e9zqzebmlent9j1y0u859iugh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474399</id>
      <parentid>1474396</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T04:54:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-32610-22</username>
        <id>132421</id>
      </contributor>
      <origin>1474399</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3755" sha1="pfm80q3iyky6vn7mrumhhl1ouax104w" xml:space="preserve">{{Синамогар
|ном                = Ислом Саломов
|акс                = 
|андозаи_акс        = 
|тавсифи_акс        = 
|ном ҳангоми таваллуд = Ислом Саломов
|зодрӯз             = 10.06.1940
|зодгоҳ             = деҳаи Камодон, [[ноҳияи Мастчоҳ]], [[РСС Тоҷикистон]]
|даргузашт          = 10.05.2018
|ҷои_даргузашт      = [[Хуҷанд]], [[Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ          = {{Парчам|ҶШС Тоҷикистон}} [[Иттиҳоди Шӯравӣ]]&lt;br&gt;{{Парчами Тоҷикистон}} [[Тоҷикистон]]
|пеша               = [[ҳунарпеша]], [[коргардон]]
|солҳои фаъолият    = 1964 — 2018
|ҳамсар             = [[Сайрам Исоева]]
|ҷоизаҳо            = Ходими хизматнишондодаи санъати РСС Тоҷикистон (1974)
}}
'''Ислом Саломов''' (1 июни 1940, деҳаи Камодон, [[ноҳияи Масчо]] — 10 майи 2018, [[Хуҷанд]]) — ҳунарпеша ва коргардони театру синамо, Ходими хизматнишондодаи санъати РСС Тоҷикистон (1974). Бунёдгузор ва саркоргардони Театри давлатии мусиқии тамошобини ҷавон ба номи Одилҷон Назарови шаҳри Хуҷанд.

== Зиндагинома ==
Ислом Саломов 1 июни соли 1940 дар деҳаи Камодони ноҳияи Масчо таваллуд шудааст. Ӯ хатмкардаи Омӯзишгоҳи мусиқии шаҳри Хуҷанд, Донишкадаи осиёимиёнагии театр ва кино дар шаҳри [[Тошканд]] ва давраи дусолаи омӯзишӣ дар театри шаҳри [[Маскав]] мебошад.
== Фаъолият ==
Мавсуф 47 сол ба ҳайси саркоргардони [[Театри давлатии мусиқӣ-мазҳакавии ба номи К. Хуҷандӣ|Театри мазҳакаи мусиқии Камоли Хуҷандӣ]] ва Театри давлатии ҷавонон фаъолият намудааст.

Соли 1998 Театри тамошобини наврас (ҳозира Театри давлатии мусиқии тамошобини ҷавон ба номи Одилҷон Назаров) - ро дар шаҳри Хуҷанд таъсис дод.

То охири умр вазифаи саркоргардони Театри давлатии мусиқии тамошобини ҷавон ба номи Одилҷон Назарови шаҳри Хуҷандро бар зимма дошт.

== Оила ==
Ҳамсараш [[Сайрам Исоева]] духтараш Саодат Саломова ва писараш Баҳодур мебошад.

== Даргузашт ==
Ислом Саломов 10 майи соли 2018 дар синни 78-солагӣ дар шаҳри Хуҷанд бар асари бемории тӯлонӣ даргузашт&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://pressa.tj/islom-salomov-darguzasht/|title=Ислом Саломов даргузашт|author=|website=Pressa.tj|lang=|accessdate=2026-05-13}}&lt;/ref&gt;.

== Ҷоизаҳо ==
* Ходими хизматнишондодаи санъати РСС Тоҷикистон (1974).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭСТ|Саломов Ислом|7|муаллиф=Ҳ. Аскар}}


[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2018]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони Хуҷанд]]</text>
      <sha1>pfm80q3iyky6vn7mrumhhl1ouax104w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Манораи Чиҳил духтарон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331527</id>
    <revision>
      <id>1474431</id>
      <parentid>1473125</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T08:45:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474431</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5348" sha1="8ooqvvcqfg68oqftveno4e255vchep7" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}

'''Манораи Чиҳил духтарон''', ки бо номи '''Гарланд''' низ маъруф аст, ба асри 6-уми ҳиҷрӣ рост меояд ва дар [[Исфаҳон,]] Майдони Қудс (Тоқчӣ), кӯчаи Суруш, Минораи Чиҳил духтар ҷойгир аст ва ин асар ۱۵ آذر ۱۳۱۴ бо рақами бақайдгирии 231 ҳамчун яке аз осорҳои миллии Эрон сабти ном шудааст. [1] Дар соли 2011, шаҳрдории Исфаҳон як кӯчаи паҳлӯиро байни кӯчаи Камол ва кӯчаи Суруш дар пеши масҷиди Ал-Ғафур бо номи кӯчаи Соҳиби Замон, ки аз паҳлӯи ин [[манора]] мегузарад, сохт. 
Соли таъсис: 501 ҳиҷрӣ (дар давраи ҳукмронии Султон Муҳаммад бин Маликшоҳи Салҷуқ). Ороиши ин манора аз [[хишт]] сохта шудааст ва бо се навиштаҷот оро дода шудааст, ки дутои онҳо бо хатти куфӣ ва яке бо хатти насх мебошанд. Манораи Чиҳил духтарон дар маҳаллаи Ҷубаре ҷойгир аст ва дуввумин манораи қадимӣ дар Эрон аст, ки маълум аст.

== Кушодани бахти духтарон ==
Дар бораи ин [[манора]] қиссаҳои ҷолиб нақл карда мешаванд. Мегӯянд, ки дар гузашта мардуми [[Исфаҳон]] бовар доштанд, ки ин манора ба духтарон барор меорад. Дар гузашта расме буд, ки духтарон вақте ки хушбахт мешуданд ё каме пас аз гузаштани вақти хушбахтиашон [[чормағз]] мехариданд ва дар поя ва зинапояҳои ин манора чормағзро мешикананд ва онҳоро дар баробари [[мавиз]] ба роҳгузарон ва одамон пешкаш мекарданд, то онҳо барои [[издивоҷ]] хушбахт шаванд.

== Чаро Гарланд? ==
Сокинони атрофи ин манора онро Гарланд низ меноманд. Тақрибан дар аввали садаи XX, як миссионери [[калисои протестантӣ|калисои протестантии]] [[англисӣ]] бо номи Гарланд (JLGarland) дар яке аз хонаҳои ҳамшафати ин манора зиндагӣ мекард ва вазифаи расмии ӯ табдил додани [[яҳудиён]]и [[Исфаҳон]] ба [[масеҳият]] буд. Ӯ ба [[забони форсӣ]] хуб гап мезад ва муддати тӯлонӣ дар ин макон зиндагӣ мекард ва дар натиҷаи мавъизаи ӯ як қатор [[яҳудиён]] [[масеҳият|масеҳӣ]]  шуданд. Гарланд пас аз маргаш дар [[қабристон]]и арманӣ [[дафн]] карда шуд. Биное, ки ӯ дар он зиндагӣ мекард, то ҳол бинои Гарланд номида мешавад. Мутаассифона, макони [[бино|бинои]] Гарланд дар он вақт маълум нест ва он вайрон карда шуда, ба хонаи истиқоматӣ табдил дода шудааст.
== Навиштаҷоти ин манора ==
Навиштаҷоти болоии [[манора]] бо хатти куфӣ дар заминаи хиштӣ бо панҷ ояти аввали [[сура|сураи]] Тоҳо навишта шудааст. Навиштаҷоти аввал, ки бо хатти куфӣ аст, [[оят|оятҳои]] 2, 3 ва 4-и [[сура|сураи]] Тоҳоро дар бар мегирад. Навиштаҷоти дигар, ки бо хатти насх аст, дорои ибораҳои динӣ мебошад, ки қисматҳои онҳо ҳазф шудаанд. Қисми сеюм, ки бо хатти куфӣ аст, ба соли 501 ҳиҷрӣ тааллуқ дорад. Аксари олимон арзиши асосии навиштаҷоти ин манораро дар хатти насх мешуморанд, зеро ин хусусият манораи Чиҳил духтаронро беназир мегардонад. 
Дар дигар таҳқиқот, ба назар мерасад, ки ин навиштаҷот на бо хатти насх, балки бо хатти аввали зулутҳо навишта шудааст.

== Ҷусторҳои марбут ==
* [[Ёдгориҳои миллии Эрон]]
* Созмони мероси фарҳангӣ, ҳунарҳои дастӣ ва сайёҳӣ.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Исфаҳон]]
[[Гурӯҳ:Манораҳо дар Эрон]]
[[Гурӯҳ:Бтноҳои таърихии Шаҳристони Исфаҳон]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]</text>
      <sha1>8ooqvvcqfg68oqftveno4e255vchep7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Масҷиди ҷомеъи Майма</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331535</id>
    <revision>
      <id>1474415</id>
      <parentid>1473143</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T08:14:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474415</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2903" sha1="g0nupewtb0o6lipgrsigxe27qgwh70f" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
'''Масҷиди ҷомеъи Майма''' ба [[Давлати Сафавиён|давраи Сафавиён]] рост меояд ва дар шаҳри Майма ва Вазвон, дар ноҳияи марказии Майма, дар кӯчаи Фарҳанг ҷойгир аст. Ин ёдгорӣ ۱۴ آبان ۱۳۵۱ бо рақами бақайдгирии 934 ҳамчун яке аз [[ёдгориҳои миллии Эрон]] сабти ном шудааст. &lt;ref&gt;{{Cite book|title=معماری ایران (دوره اسلامی)|publisher=انتشارات سمت|isbn=964-459-418-5|last=محمد یوسف کیانی|editor-last=|page=20|language=فارسی|date=1385}}&lt;/ref&gt;

== Заминаи таърихӣ ==
Бинои аслии ин масҷид ба давраи '''[[Салҷуқиён]]''', дар ҳоле ки бинои кунунӣ ба давраи '''[[Занд]]''' ва ба гуфтаи баъзе коршиносон, ба давраи '''[[Сафавиён]]''' тааллуқ дорад. Меҳроби ин масҷид низ бо сабаби арзиши баланди таърихӣ ба Осорхонаи миллии Эрон интиқол дода шудааст.

== Масҷиди бузурги Майма дар сафарномаҳо ==

* [[Ибни Баттута]]: &quot;Сафари мо аз сарзамини васеъе оғоз ёфт, ки канори шаҳри Исфаҳон ҳисобида мешавад. Дар ин масир мо аввал ба Майма расидем, деҳаи зебое бо токзорҳо, каналҳои сершумор ва масҷиди зебое, ки аз он ҷӯйбори обӣ ҷорӣ мегардад.
* Мулло Муҳсин Файз Кошонӣ: &quot;Ҳангоми сафар тасодуфан аз назди масҷиде дар деҳае бо номи Майме гузаштам. Аз рӯи навиштаҷоти болои меҳроб, ин масҷиди зебо ба назар мерасад, ки мероси Буйидҳост. Минбари шикаста ва нимсӯхтаи онро то ҳол дар гӯшае дидан мумкин аст. Сангҳои қабри атрофи масҷид тақрибан 200 сол пеш сохта шудаанд.&quot; 

== Ҷустуҷӯҳои марбут ==

* Ё[[Ёдгориҳои миллии Эрон|дгориҳои миллии Эрон]]
* Вазорати мероси фарҳангӣ, ҳунарҳои дастӣ ва сайёҳӣ

== Манобеъ ==
{{Эзоҳ}}
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Исфаҳон}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Масҷидҳои ҷомеъ]]
[[Гурӯҳ:Масҷидҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Масҷидҳои Устони Исфаҳон]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]</text>
      <sha1>g0nupewtb0o6lipgrsigxe27qgwh70f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474416</id>
      <parentid>1474415</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T08:15:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Устони Исфаҳон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474416</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2946" sha1="bbkkepyxq0vrbst12pf3evzl82j762q" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
'''Масҷиди ҷомеъи Майма''' ба [[Давлати Сафавиён|давраи Сафавиён]] рост меояд ва дар шаҳри Майма ва Вазвон, дар ноҳияи марказии Майма, дар кӯчаи Фарҳанг ҷойгир аст. Ин ёдгорӣ ۱۴ آبان ۱۳۵۱ бо рақами бақайдгирии 934 ҳамчун яке аз [[ёдгориҳои миллии Эрон]] сабти ном шудааст. &lt;ref&gt;{{Cite book|title=معماری ایران (دوره اسلامی)|publisher=انتشارات سمت|isbn=964-459-418-5|last=محمد یوسف کیانی|editor-last=|page=20|language=فارسی|date=1385}}&lt;/ref&gt;

== Заминаи таърихӣ ==
Бинои аслии ин масҷид ба давраи '''[[Салҷуқиён]]''', дар ҳоле ки бинои кунунӣ ба давраи '''[[Занд]]''' ва ба гуфтаи баъзе коршиносон, ба давраи '''[[Сафавиён]]''' тааллуқ дорад. Меҳроби ин масҷид низ бо сабаби арзиши баланди таърихӣ ба Осорхонаи миллии Эрон интиқол дода шудааст.

== Масҷиди бузурги Майма дар сафарномаҳо ==

* [[Ибни Баттута]]: &quot;Сафари мо аз сарзамини васеъе оғоз ёфт, ки канори шаҳри Исфаҳон ҳисобида мешавад. Дар ин масир мо аввал ба Майма расидем, деҳаи зебое бо токзорҳо, каналҳои сершумор ва масҷиди зебое, ки аз он ҷӯйбори обӣ ҷорӣ мегардад.
* Мулло Муҳсин Файз Кошонӣ: &quot;Ҳангоми сафар тасодуфан аз назди масҷиде дар деҳае бо номи Майме гузаштам. Аз рӯи навиштаҷоти болои меҳроб, ин масҷиди зебо ба назар мерасад, ки мероси Буйидҳост. Минбари шикаста ва нимсӯхтаи онро то ҳол дар гӯшае дидан мумкин аст. Сангҳои қабри атрофи масҷид тақрибан 200 сол пеш сохта шудаанд.&quot; 

== Ҷустуҷӯҳои марбут ==

* Ё[[Ёдгориҳои миллии Эрон|дгориҳои миллии Эрон]]
* Вазорати мероси фарҳангӣ, ҳунарҳои дастӣ ва сайёҳӣ

== Манобеъ ==
{{Эзоҳ}}
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Исфаҳон}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Масҷидҳои ҷомеъ]]
[[Гурӯҳ:Масҷидҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Масҷидҳои Устони Исфаҳон]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Устони Исфаҳон]]</text>
      <sha1>bbkkepyxq0vrbst12pf3evzl82j762q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дижи Эзадхост</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331551</id>
    <revision>
      <id>1474414</id>
      <parentid>1473295</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T08:13:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Устони Форс]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474414</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9982" sha1="j4w9bb156fpvdrlhtbu0fq08oi0t5fq" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
[[Акс:Hoeltzer28.jpg|мини|300x300пкс|Акси қалъаи Эзадхост аз ҷониби Эрнст Ҳолсер, 1873]]
'''Дежи Эзадхост''' ё бинои '''Қалъаи Эзадхост''' — яке аз осори таърихии [[устони Форс]]&lt;ref name=&quot;samta&quot; /&gt; марбут ба [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|давраи Сосониён]] — садаҳои оғозини даврони таърихии пас аз Ислом аст ва дар шимоли Эзадхост ва дар 60-километрии шимоли Обода воқеъ шудааст. Ин диежи бостониро ки бо номҳои дигаре ҳамчун '''Қалъаи Сарсанг''' ё '''Қалъаи Куҳна''' низ мехонанд.

[[Акс:Izadkhast_Fortress.jpg|мини|286x286px|Намуди қалъаи таърихии Эзадхост, июни соли 2019|чап]]

== Меъморӣ ==
[[Акс:Yezd-i-Kast_Castle_by_Eugène_Flandin.jpg|мини|300x300пкс|Расми даромадгоҳи қалъаи Эзадхост аз ҷониби Евгений Фландин, 1840]]
[[Акс:Yezd-i-Kast-1.jpg|мини|300x300пкс|Вуруди кунунии Қалъаи Эзадхост]]
[[Акс:Harold_f_Weston_-_Iran16.jpg|мини|300x300пкс|Қалъаи Эзадхост аз ҷониби Ҳаролд Вестон дар солҳои 1920]]
[[Акс:Harold_f_Weston_-_Iran16.jpg|мини|300x300пкс|Қалъаи Эзадхост аз ҷониби Ҳаролд Вестон дар солҳои 1920]]
Сохтмончиёни ин қалъаи қадим аз омилҳои табиӣ бештар истифода бурда, шаҳри худро дар болои санги калони таҳшинӣ, ки аз се тараф ба кӯҳи баландии 6 то 15 метр рӯ ба рӯ шудааст ва танҳо як тарафаш бо замин ҳамвор аст ва ягона роҳи вуруд ба қалъаро дорад, ки дар он як дарвозаи хурд дар тарафи ҷанубии қалъа ҷойгир аст. Ин омил барои қалъа ва сокинони он роҳатӣ ва амният фароҳам оварда, дастрасии душманро ба дохили қалъа ғайриимкон гардонидааст.

Баландии ин қалъаи мустаҳкам аз сатҳи замини атроф, бо назардошти биноҳояш, ба ҳадди аксар панҷ ошёна, қариб 22 метр мерасад. Андозаи тарафи шимолии қалъа қариб 10 метр ва тарафи ҷанубӣ 70 метр ва дарозии қалъа, ки кӯчаи асосӣ аст, аз аввал то ба охир 332 метр аст. Бар асоси назари мутахассисони [[бостоншиносӣ]], меъмории биноҳои қалъа ба давраҳои пеш аз ислом ва Сосониён бармегардад.

Дар дохили қалъа хонаҳои хеле хурд бо кӯчаҳои хеле танг мавҷуданд. Хонаҳои дохили қалъа ҳавлӣ надоштанд ва боми ошёнаи якум дар асл ҳавлии ошёнаи дуюм буд. Ҳамчунин, бо истифода аз чӯби иловагии бомҳо, онҳо барои хонаҳои атрофи девори қалъа айвонҳо сохтанд, ки боқимондаҳои онҳо то ҳол намоёнанд.

Дар атрофи Эзадхост якчанд қалъаҳои қадимӣ ва боқимондаҳои сарбанд ва [[корвонсаро]]йи таърихӣ аз [[Давлати Сафавиён|давраи Сафавиён]] боқӣ мондаанд.

== Маъбади оташи Эзадхост ==
Қалъаи қадимии Эзадхост дар болои санги калон сохта шудааст ва дар дохили он боқимондаҳои маъбади оташ [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|аз давраи Сосониён]] мавҷуданд. Ин сохтори чорқабата ҳоло ба масҷид табдил дода шудааст, гарчанде ки нишонаҳои сохтмони аслиро дар дохили қалъа дидан мумкин аст. Мавҷудияти маъбади оташ дар мобайни қалъа аз ҳузури коҳинон, ашрофон, пирон ва дарбориён дар қалъаи Эзадхост шаҳодат медиҳад. Ин маъбади оташ пас аз ислом ба масҷид табдил дода шуд ва ҳоло дар рӯйхати ёдгориҳои миллии Эрон сабти ном шудааст. Ин ёдгорӣ ҳамчун яке аз [[ёдгориҳои миллии Эрон]]&lt;ref name=&quot;fehrest&quot; /&gt;

== Номгузорӣ ==
Қалъаи чорқабата аз замони Сосониён низ қисми ин маҷмаа аст. Баъзе аксбардорони [[Эрони Қоҷорӣ|давраи Эрони Қоҷор]], ба монанди Антуан Соругин ва сайёҳон, аз он акс гирифтаанд. Ин қалъа ҳоло беодам ва нисбат ба аксҳои [[Эрони Қоҷорӣ|давраи Эрони Қоҷор]] харобтар аст.

== Нигораҳо ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Акс:ETH-BIB-Izadkhast_aus_200_m_Höhe-Persienflug_1924-1925-LBS_MH02-02-0177-AL-FL.tif|пайванд=پرونده:ETH-BIB-Izadkhast_aus_200_m_Höhe-Persienflug_1924-1925-LBS_MH02-02-0177-AL-FL.tif|алт=ایزدخواست بهمن ۱۳۰۳| Эзадхост  баҳиан ۱۳۰۳
Акс:ETH-BIB-Izadkhast_aus_500_m_Höhe-Persienflug_1924-1925-LBS_MH02-02-0176-AL-FL.tif|пайванд=پرونده:ETH-BIB-Izadkhast_aus_500_m_Höhe-Persienflug_1924-1925-LBS_MH02-02-0176-AL-FL.tif|алт=ایزدخواست بهمن ۱۳۰۳| Эзадхост  баҳман ۱۳۰۳
Акс:Yezd-i-Kast_by_Eugène_Flandin.jpg|пайванд=پرونده:Yezd-i-Kast_by_Eugène_Flandin.jpg|алт=نمایی از ایزدخواست در سده نوزدهم میلادی، اثر اوژن فلاندن| Манзараи Эзадхост дар асри 19, аз ҷониби Евгений Фландин
Акс:51_Chardin_Izadkhast.jpg|пайванд=پرونده:51_Chardin_Izadkhast.jpg|алт=نمایی از ایزدخواست در سده هفدهم میلادی، اثر ژان شاردن| Манзараи Эзадхости асри XVII, аз ҷониби Жан Шарден
Акс:CH-NB_-_Persien,_Jesdegad_(Jäz-de-chast,_Jesdichast)-_Siedlung_-_Annemarie_Schwarzenbach_-_SLA-Schwarzenbach-A-5-07-125.jpg|пайванд=پرونده:CH-NB_-_Persien,_Jesdegad_(Jäz-de-chast,_Jesdichast)-_Siedlung_-_Annemarie_Schwarzenbach_-_SLA-Schwarzenbach-A-5-07-125.jpg|алт=دژ ایزدخواست در سال ۱۳۰۳| Қалъаи Эзадхост дар соли 1303
Акс:CH-NB_-_Persien,_Jesdegad_(Jäz-de-chast,_Jesdichast)-_Siedlung_-_Annemarie_Schwarzenbach_-_SLA-Schwarzenbach-A-5-07-123.jpg|пайванд=پرونده:CH-NB_-_Persien,_Jesdegad_(Jäz-de-chast,_Jesdichast)-_Siedlung_-_Annemarie_Schwarzenbach_-_SLA-Schwarzenbach-A-5-07-123.jpg|алт=دژ ایزدخواست در سال ۱۳۰۳| Қалъаи Эзадхост дар соли 1303
Акс:Izadkhast_ruines_sassanides4.jpg|пайванд=پرونده:Izadkhast_ruines_sassanides4.jpg|алт=ویرانه‌های دژ ایزدخواست| Харобаҳои қалъаи Эзадхост
Акс:Izadkhast_ruines_sassanides.jpg|пайванд=پرونده:Izadkhast_ruines_sassanides.jpg|алт=ویرانه‌های روزگار ساسانی| Харобаҳои давраи Сосониён
Акс:Izadkhast_ruines_sassanides3.jpg|пайванд=پرونده:Izadkhast_ruines_sassanides3.jpg|алт=ویرانه‌های روزگار ساسانی| Харобаҳои давраи Сосониён
Акс:Izadkhast_ruines_sassanides2.jpg|пайванд=پرونده:Izadkhast_ruines_sassanides2.jpg|алт=ویرانه‌های روزگار ساسانی| Харобаҳои давраи Сосониён
Акс:Izadkhast_Old_town_Fars_Province_Iran.jpg|пайванд=پرونده:Izadkhast_Old_town_Fars_Province_Iran.jpg|алт=ویرانه‌های شهر کهن ایزدخواست| Харобаҳои шаҳри қадимаи Эзадхост
Акс:Izadkhast_-_Old_bridge_^_historical_town_-_panoramio.jpg|пайванд=پرونده:Izadkhast_-_Old_bridge_^_historical_town_-_panoramio.jpg|алт=دژ و پل ایزدخواست| Қалъа ва пули Эзадхост
Акс:Yezd-i-Kast-3.jpg|пайванд=پرونده:Yezd-i-Kast-3.jpg|алт=تصویری از درون دژ| Акс аз дохили қалъа
&lt;/gallery&gt;

== Ҷусторҳои марбут ==
Қалъаи чорқабата аз замони Сосониён низ қисми ин маҷмаа аст. Баъзе аксбардорони [[Эрони Қоҷорӣ|давраи Қоҷор]], ба монанди Антуан Соругин ва сайёҳон, аз он акс гирифтаанд. Ин қалъа ҳоло бесоҳиб ва нисбат ба аксҳои давраи Қоҷор харобтар аст.

== Сарчашма ==
* Корвонсаройи Эзадхост
* Чоркунҷаи Эзадхости Сосониён
* [[Эзадхост]]
* Пули Эзадхост
* Ё[[Ёдгориҳои миллии Эрон|дгориҳои миллии Эрон]]

== Пайванди беруна ==
{{Викианбор-гурӯҳ|Izadkhast ruines}}

== Пайванди беруна ==
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Устони Форс]]</text>
      <sha1>j4w9bb156fpvdrlhtbu0fq08oi0t5fq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мақбараи Шоҳчароғ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331738</id>
    <revision>
      <id>1474370</id>
      <parentid>1474224</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T00:57:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474370</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17763" sha1="nbdwx3ktgd2wcchkws03l6eq1zkfufv" xml:space="preserve">{{Short description|Ёдгории дафнӣ ва масҷид дар Шерози Эрон}}
{{Use dmy dates|date=December 2024}}{{Infobox religious building
| name                  = Shah Cheragh
| native_name           = {{lang|fa|شاه چراغ}}
| native_name_lang      = fa
| image                 = Mausoleo_de_Shah_Cheragh,_Shiraz,_Irán,_2016-09-24,_DD_32.jpg
| image_upright         = 1.4
| alt                   =
| caption               = Намои берунии оромгоҳ дар соли 2016
| religious_affiliation = [[Islam|Ислом]]
| tradition             = [[Shia Islam|Шиа (Исноашария)]]
| sect                  =
| district              =
| prefecture            =
| province              =
| region                =
| deity                 =
| rite                  =
| festival              = &lt;!-- or |festivals= --&gt;
| organisational_status = [[Mausoleum|Оромгоҳ]] ва [[mosque|масҷид]]
| ownership             =
| governing_body        =
| leadership            =
| bhattaraka            =
| patron                =
| consecration_year     =
| functional_status     = Фаъол
| religious_features_label =
| religious_features    =
| location              = [[Shiraz|Шероз]], [[Fars province|Форс]]
| locale                =
| municipality          =
| cercle                =
| state                 =
| country               = [[Iran|Эрон]]
| map_type              = Iran
| map_size              = 250
| map_alt               =
| map_relief            = 1
| map_caption           = Ҷойгиршавии оромгоҳ дар [[Iran|Эрон]]
| coordinates           = {{coord|29|36|34.6|N|52|32|35.9|E|region:IR_type:landmark|format=dms|display=it}}
| architecture_type     = {{nowrap|[[Mosque architecture|Меъмории масҷид]]}}
| architecture_style    = {{ubl|[[Iranian architecture|Форсӣ]]|[[Safavid art|Сафавӣ]]|[[Qajar art|Қоҷорӣ]]}}
| established           = {{ubl|Асри XIII {{small|(сохтори ибтидоӣ)}}|Асри XVI {{small|(таҷдид)}}|Асри XVIII {{small|(бозсозӣ)}}|Асри XIX {{small|(таҷдид)}}}}
| year_completed        = [[Safavid dynasty|Давраи Сафавиён]]
| dome_quantity         = Як {{small|(эҳтимол бештар)}}
| minaret_quantity      = Ду
| shrine_quantity       = Як {{small|(Сайид Амир Аҳмад)}}
| materials             = Гач; санг; кошиҳои сафолӣ; шиша
| module                = {{Infobox historic site
| embed = yes
| image = A.Alikhavanin08.jpg
| image_size = 250
| caption = Зоирон дар назди мақбараи ороишӣ
| designation1 = INHL
| designation1_offname = Shah-e Cheragh Shrine
| designation1_type = Built
| designation1_date = 10 June 1942
| designation1_number = 363
| designation1_free1name = Conservation organization
| designation1_free1value = [[Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization of Iran]]
}}
| footnotes             = &lt;ref name=ArchNet&gt;{{cite web |url=https://www.archnet.org/sites/4351 |title=Shah Cheragh Shrine Complex |work=ArchNet.org |date=n.d. |access-date=22 March 2025 }}&lt;/ref&gt;
}}

'''Шоҳчароғ''' ({{lang|fa|شاه چراغ|Shāh-é-Chérāgh|Подшоҳи Нур}}; {{lang|ar|شاه جراغ|Šāh-e Čerāḡ}}) як исноашарӣ шиа ва маҷмааи мазҳабӣ ва ёдгории дафнӣ мебошад, ки дар [[Шероз]], устони Форс, [[Эрон]] ҷойгир аст. Ин маҷмаа, ки ба асри XII мансуб аст, дар атрофи оромгоҳи Сайид Аҳмад, писари [[Мӯсои Козим|Мусо ал-Козим]], бунёд шудааст. Ӯ дар ривоятҳои маҳаллӣ бо номи Шоҳчароғ («Подшоҳи Нур») маъруф аст ва номи бино низ аз ҳамин ҷо гирифта шудааст.&lt;ref name=&quot;:2&quot;&gt;{{Cite web
 |title=چرا به امامزاده احمدبن موسی شاهچراغ در شیراز، شاه چراغ می گویند؟
 |url=https://www.beytoote.com/iran/shrine/shrine1-shiraz-shahcheragh.html
 |website=beytoote.com
 |language=fa
 |access-date=2023-11-26
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;:3&quot;&gt;{{Cite web
 |title=حرم شاهچراغ (ع): معرفی حرم امام‌زاده احمد بن موسی + تاریخچه و آدرس
 |url=https://irangard.com/shahcheragh-holy-shrine
 |website=ایرانگرد
 |language=fa
 |access-date=2023-11-26
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
 |title=آرامگاه شاه چراغ در شهر شعر و ادب شیراز
 |url=https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%DA%86%D8%B1%D8%A7%D8%BA/
 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231126105441/https://www.eligasht.com/Blog/travelguide/%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85%DA%AF%D8%A7%D9%87-%D8%B4%D8%A7%D9%87-%DA%86%D8%B1%D8%A7%D8%BA/amp/
 |archive-date=2023-11-26
 |access-date=2025-01-05
 |language=fa
}}&lt;/ref&gt;

Ин маҷмаа 10 июни соли 1942 ба Феҳристи мероси миллии Эрон ворид карда шуд ва аз ҷониби Cultural Heritage, Handicrafts and Tourism Organization of Iran идора мешавад. Ин маҷмаа яке аз муқаддастарин маконҳои шиаёни исноашарӣ ба ҳисоб меравад.

== Таърих ==

Кофтуковҳои бостоншиносӣ нишон медиҳанд, ки дар маҳалли Шероз дар давраи пеш аз таърих маҳалли зист вуҷуд доштааст. Сабтҳои [[Хати мехӣ|хатти мехӣ]] аз [[Персеполис (комикс)|Персеполис]], ки {{convert|57|km}} шимолтар ҷойгир аст, нишон медиҳанд, ки Шероз дар замони [[Ҳахоманишиён]] шаҳри муҳим будааст. Аммо ҳамчун шаҳр он соли 684 мелодӣ, пас аз тасарруфи Сосониён аз ҷониби лашкарҳои араб, таъсис ёфт. Буяҳиён (945–1055 м.) Шерозро пойтахти худ қарор дода, масҷидҳо, қасрҳо ва девори бузурги шаҳрро бунёд карданд. Дар асрҳои XIII ва XIV Шероз ба маркази адабӣ табдил ёфт ва махсусан бо шоирони [[Саъдӣ]] ва [[Ҳофиз]], ки ҳар ду дар ҳамин шаҳр дафн шудаанд, маъруф гардид. Дар Шероз ёдгориҳои бошукӯҳи зиёди исломӣ мавҷуданд, махсусан [[Масҷиди ҷомеъи атиқи Шероз|Масҷиди ҷомеъи Атиқ]].&lt;ref name=&quot;ArchNet&quot;&gt;{{Cite web
 |title=ArchNet
 |url=https://archnet.org/
 |access-date=2026-05-30
}}&lt;/ref&gt;

Пас аз таъқиби шиаён аз ҷониби Аббосиён, Сайид Аҳмад ибни Мусо (ҳамчунин маъруф ба Сайид Амир Аҳмад) ва бародараш [[Мӯсои Козим|Муҳаммад ибни Мусо ал-Козим]], ки ҳар ду бародарони [[Алӣ ар-Ризо]] буданд, ба Шероз паноҳ бурданд. Амир Аҳмад дар 835  вафот кард ё кушта шуд.&lt;ref name=ArchNet/&gt; Аввалин сохтмон бар болои қабри ӯ — оромгоҳи оддии гунбаздор — дар асри XIII дар давраи ҳукмронии Салғуриён бо фармони вазир ва шоҳзодаи пешини Буяҳӣ, ки ба Атобак Саъд ибни Зангӣ нисбат дода мешавад, бунёд гардид.&lt;ref name=ITTO/&gt;
Ривоятҳои мардумӣ нақл мекунанд, ки қабр замоне ошкор гардид, ки нуре бар болои он падидор шуд. Ин манзара таваҷҷуҳи мардумро ҷалб кард ва онҳо он чиро дида буданд, ба вазир хабар доданд. Қабрҳои ҳар ду бародар дар асри XIV, дар давраи ҳукмронии Инҷӯиён, ба маконҳои машҳури зиёрат табдил ёфтанд. Дар ин давра Малика Тошӣ Хотун, модари Исҳоқ Инҷу, сохтмонро боз ҳам густариш дода, бар болои қабр масҷид ва мадраса бунёд кард.&lt;ref name=ITTO/&gt;&lt;ref name=&quot;:2&quot;/&gt;

Дар асри XVI, дар давраи Сафавиён, бино ба таври васеъ таҷдид карда шуд.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt; Баъдтар, дар асри XVIII, Нодиршоҳ як чароғдони тиллоӣ ҳадя кард, ки дар зери гунбаз овехта шуд.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; Аммо чанд сол пас аз он заминларзае Шерозро такон дод ва маҷмааи Шоҳчароғ аз ларзишҳо зарари ҷиддӣ дид. Дар ин ҳодиса чароғдони тиллоӣ низ аз байн рафт. Як сол пас аз заминларза марде бо номи Қандил боқимондаҳои тиллои ҳадяшударо пайдо кард ва аз онҳо барои маблағгузории бозсозии оромгоҳи Шоҳчароғ истифода бурд.&lt;ref name=&quot;:3&quot; /&gt;

Дар соли 1243, дар аҳди ҳукмронии [[Фатҳалишоҳи Қоҷор]], дуюмин ҳокими сулолаи Қоҷор, дар бино як қатор корҳои таъмирӣ анҷом дода шуданд, аз ҷумла насби зареҳи нуқрагин дар атрофи қабр.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; Соли 1958 гунбаз аз нав сохта шуд.&lt;ref name=ArchNet/&gt;

== Меъморӣ ==

[[File:Glass hall in Shahcheragh.jpg|thumb|Толорҳои намози ҳамшафат дар зери гунбаз бо ороишоти ойинакорӣ]]

Ин маҷмаа аз масҷид, оромгоҳи Сайид Аҳмад ибни Мусо ва дар давраҳои баъдӣ аз осорхонаи таърихӣ иборат аст.&lt;ref name=&quot;:2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

Оромгоҳи Сайид Аҳмад, ки аз гач ва санг сохта шудааст, бо гунбази бузург пӯшонида шудааст. Дар атрофи қабр зареҳи нуқрагин ҷойгир аст. Гунбази азими болои ҳарам бо садҳо ҳазор порчаҳои нозуки кошии сафолӣ оро дода шудааст ва деворҳои дохилӣ низ бо пораҳои бешумори шишаи буридаи дурахшон ва кошиҳои рангоранг пӯшонида шудаанд.&lt;ref name=ArchNet/&gt; Гунбази кунунӣ дорои сохтори металлист, ки дар давраи Қоҷориён сохта шудааст. Он ҷойгузини гунбази аслии давраи Сафавиён гардид, ки дар заминларза хароб шуда буд. Дар пояи гунбаз навиштаҷоти хатти форсӣ ҷой гирифтааст.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt;

Корҳои ороишӣ дар тамоми маҷмаа аз мозайкаҳои шишаи ойинагӣ иборатанд, навиштаҷот дар шакли гачкорӣ иҷро шудаанд, дарҳо бо лавҳаҳои нуқрагин рӯйпӯш гардидаанд ва маҷмааро айвони зебо ва ''саҳни'' васеъ зебу зинат мебахшанд. Қабр бо панҷараи шабакавии худ дар миёни фазои зери гунбаз ва масҷид ҷойгир аст. Ин тарҳ ба таври суннатӣ интихоб шудааст, то ки қабр бевосита зери гунбаз қарор нагирад. Дигар зиёратгоҳҳои Шероз низ чунин усулро пайравӣ мекунанд. Дар ҳар ду канори айвони сутундор ду манораи кӯтоҳ ҷойгир шудаанд.&lt;ref name=ITTO&gt;{{cite web |url=https://itto.org/iran/attraction/shahcheragh-shrine/ |title=Shah Cheragh Shrine |work=Iran Tourism and Touring Organization |date=2025 |access-date=22 March 2025 }}&lt;/ref&gt;

== Осорхона ==

Осорхонаи воқеъ дар дохили маҷмааи Шоҳчароғ соли 1925 дар яке аз гӯшаҳои ҳарам таъсис дода шудааст.&lt;ref name=&quot;:4&quot; /&gt; Дар ин осорхона дастикам 600 намунаи сафол ва осори ҳунарии аз гил сохташуда нигоҳдорӣ мешаванд. Ҳамчунин чандин танга аз давраҳои Ашкониён ва Сосониён дар он маҳфуз аст. Дар дохили осорхона инчунин силоҳҳо (монанди шамшерҳо) аз давраҳои Сафавиён ва Қоҷориён мавҷуданд. Як қатор дастнависҳо ва санадҳои таърихӣ низ дар ин ҷо нигоҳдорӣ мешаванд.&lt;ref name=&quot;:4&quot;&gt;https://example.com&lt;/ref&gt;
== Ҳамлаи мусаллаҳонаи соли 2022 ==

26 октябри соли 2022 дар маҷмааи Шоҳчароғ як ҳамлаи мусаллаҳона рух дод, ки дар натиҷа ҳадди ақал 15 нафар кушта шуданд.&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2022-10-27 |title=Fifteen killed in attack on Shia mausoleum in southern Iran |language=en-GB |publisher=BBC News |url=https://www.bbc.com/news/world-middle-east-63405073 |access-date=2022-10-27}}&lt;/ref&gt; Се ҳамлагар аз ҷониби расонаҳои давлатии Эрон ҳамчун террористони такфирӣ ва вобаста ба амалҳои терроризм ва қатл дар Эрон тавсиф карда шуданд. Ду ҳамлагар боздошт шуданд, дар ҳоле ки як нафари дигар фирорӣ боқӣ монд. Баъдтар ҳамон рӯз гурӯҳи Давлати исломӣ масъулияти ҳамларо ба уҳда гирифт.&lt;ref name=&quot;AJ&quot;&gt;{{Cite web |title=Attack on Shiraz shrine kills 15: Iranian state media |url=https://www.aljazeera.com/news/2022/10/26/attack-on-shiraz-shrine-kills-15-iranian-state-media |access-date=2022-10-27 |publisher=Al Jazeera |language=en}}&lt;/ref&gt; Мақомоти Эрон гуфтанд, ки ҳамлагарон шаҳрвандони Эрон нестанд.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web |date=2022-10-26 |title=Iran: gunmen kill at least 15 people at Shia shrine in Shiraz |url=https://www.theguardian.com/world/2022/oct/26/iran-at-least-15-killed-after-gunmen-attack-shrine-in-shiraz |access-date=2022-10-27 |website=The Guardian |language=en}}&lt;/ref&gt; Хабаргузории нимарасмии Tasnim гуфт, ки дар миёни қурбониён кӯдакон низ ҳастанд.&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt; Созмони Милали Муттаҳид ин ҳамларо маҳкум кард.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2022-10-26 |title=UN condemns Shiraz terrorist attack |url=https://en.irna.ir/news/84924535/UN-condemns-Shiraz-terrorist-attack |access-date=2022-10-27 |agency=Islamic Republic News Agency English |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Галерея ==

&lt;Gallery&gt;
مسجد جامع عتیق I.jpg|Гунбаз
Aramgah-e Shah-e Cheragh (20537751093).jpg|Шоҳчароғ дар шаб
Silver mirrored prayer hall (21138790726).jpg|Толори намози масҷид дар маҷмаа
Shah Cheragh Holy Shrine. Shiraz-Iran 2.jpg|Қабри Мир Муҳаммад дар оромгоҳ
Iran 2007 095 Mausoleum of Shah E Cheragh (1732512164).jpg|Қабри Малика Тошӣ Хотун дар қисми ҷанубии маҷмаа
&lt;/Gallery&gt;

== Ҳамчунин нигаред ==
* [[Рӯйхати оромгоҳҳо дар Эрон]]
* [[Рӯйхати масҷидҳо дар Эрон]]

== Манбаъҳо ==
{{Reflist}}

== Пайвандҳои беруна ==
{{Commons category|Shah Cheragh|Shāh Cheragh}}

* {{cite web |author=Gray, Martin |title=Shiraz, Iran |work=Places of Peace and Power: The Sacred Site Pilgrimage of Martin Gray |url=http://sacredsites.com/middle_east/iran/shiraz.htm |date= |access-date=July 27, 2004 |archive-date=27 November 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20101127192250/http://sacredsites.com/middle_east/iran/shiraz.htm |url-status=dead |accessdate=2026-05-30 |archivedate=2010-11-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101127192250/http://sacredsites.com/middle_east/iran/shiraz.htm }}
* {{cite web |url=http://shahcheragh.blogfa.com |work=blogfa.com |title=Shah Cheragh |format=photos |date= |access-date=}}
* {{cite web |url=http://www.shirazcity.org/shiraz/Shiraz%20Information/Sightseeing/Shah-e-Cheragh%20e.htm |title=The Mausoleum of Shah-e-Cheragh |work=Shiraz City |date= |access-date= |archive-url=https://web.archive.org/web/20080518114219/http://www.shirazcity.org/shiraz/Shiraz%20Information/Sightseeing/Shah-e-Cheragh%20e.htm |archive-date=18 May 2008}}
* {{cite AV media |url=https://www.youtube.com/watch?v=LhhZCH5oiJY |title=Video of the inside |work=[[YouTube]] |author= |date= |access-date= }}
[[Гурӯҳ:Мақбараҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Масҷидҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Масҷидҳои Шероз]]
[[Гурӯҳ:Қоҷориён]]
[[Гурӯҳ:Эрон]]</text>
      <sha1>nbdwx3ktgd2wcchkws03l6eq1zkfufv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Муслим Баҳодурӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331744</id>
    <revision>
      <id>1474371</id>
      <parentid>1474233</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T01:14:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474371</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5475" sha1="izgyein636upj3v1ebfn3bwv1gpgad6" xml:space="preserve">{{Short description|Олими тиббии эронӣ (1927–2022)}}
{{Use dmy dates|date=April 2022}}
[[Image:MoslemBahadori.jpg|right|thumb|200px|Баҳодурӣ]]

'''Муслим Баҳодурӣ''' ({{lang|fa|مسلم بهادری}}; 22 январи 1927&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://bukharamag.com/
 |title=مجله فرهنگی و هنری بخارا
 |website=Bukharamag.com
}}&lt;/ref&gt; – 21 апрели 2022)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://figar.ir/none/45278-dr-muslim-bahadori-died/|title=دکتر مسلم بهادری درگذشت؛ استاد پیشکسوت دانشگاه علوم پزشکی تهران دار فانی را وداع گفت - فیگار|date=2 February 1401}}&lt;/ref&gt; олими тиббии эронӣ,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/persian/arts/story/2004/12/041206_mj-iran-literature-pj|title=Iran literature|website=www.bbc.com|date=4 December 2004}}&lt;/ref&gt; патолог ва устоди донишгоҳ буд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.ams.ac.ir/htmls/members/bbahadori.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20080620013955/http://www.ams.ac.ir/htmls/members/bbahadori.htm|url-status=dead|title=The Academy of Medical Sciences-Islamic Republic of Iran&lt;!-- Bot generated title --&gt;|archive-date=20 June 2008|accessdate=2026-05-30|archivedate=2008-06-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080620013955/http://www.ams.ac.ir/htmls/members/bbahadori.htm}}&lt;/ref&gt; Соли 1973 Баҳодорӣ ҳамроҳ бо Аверилл Авраҳам Либоу,&lt;ref&gt;{{Cite journal |pmc = 2595850|year = 1981|last1 = Smith|first1 = G. J.|title = Averill Abraham Liebow: Contributions to pulmonary pathology|journal = The Yale Journal of Biology and Medicine|volume = 54|issue = 2|pages = 139–146|pmid = 7023079}}&lt;/ref&gt; аввалин ҳолати гранулемаи ҳуҷайраҳои плазмавӣ-ро, ки як омоси ғайрисаратонии шуш мебошад, гузориш дод.

==Таҳсилот ва фаъолияти касбӣ==
Баҳодурӣ таҳсили тиббии худро дар Мактаби тиббии [[Донишгоҳи Теҳрон]] (1954) анҷом дода, баъдан дар кафедраи патологияи ҳамон донишгоҳ ихтисоси патологияро (1957) гирифт. Ӯ таҳсилоти баъдидипломии худро дар [[Донишгоҳи Кардифф]] (1959) идома дод.

Баҳодурӣ мутахассиси патологияи кардиопулмонарӣ буд. Ӯ яке аз ҷавонтарин аъзои ҳайати омӯзгории Донишгоҳи Теҳрон буд, ки ба унвони профессори комил пешбарӣ шудааст. Ҳамчунин ӯ ҳамчун устоди даъватӣ ва профессори боздидкунандаи Фулбрайт дар [[Донишгоҳи Калифорния]] фаъолият кардааст.

Ӯ инчунин узви [[Академияи илмҳои тиббии Эрон]] ва раиси бахши илмҳои тиббии асосӣ буд. Профессор Баҳодорӣ узви ҳайати таҳририи чандин маҷаллаҳои илмӣ, аз ҷумла ''American Journal of Cardiovascular Pathology'' ва ''Archives of Iranian Medicine'' буд.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite web |url=http://www.honar.ac.ir/Events/Bozorgdasht/namavaran/1383/bahadori.htm |title=فرهنگستان هنر |access-date=16 May 2009 |url-status=dead |language=fa |archive-url=https://web.archive.org/web/20110722014048/http://www.honar.ac.ir/Events/Bozorgdasht/namavaran/1383/bahadori.htm |archive-date=22 July 2011 |accessdate=2026-05-30 |archivedate=2011-07-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110722014048/http://www.honar.ac.ir/Events/Bozorgdasht/namavaran/1383/bahadori.htm }}&lt;/ref&gt;

Баҳодурӣ ҳаёти худро ба рушди илмҳои асосӣ ва клиникии тиб дар Эрон ва такмили забони илмии форсӣ бахшидааст. Нақши ӯ дар рушди тибби муосир ва таълими тиббӣ дар Эрон назаррас буд.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;

Ӯ намояндаи Эрон дар [[Созмони ҷаҳонии тандурустӣ|Ташкилоти ҷаҳонии тандурустӣ (СҶТ)]] буд.&lt;ref&gt;[http://whqlibdoc.who.int/hq/2000/WHO_CDS_TB_2000.278_intro.pdf Anti-tuberculosis Drug Resistance in the World. Report no. 2: Prevalence and Trends] WHO. Retrieved 7 January 2023&lt;/ref&gt; Баҳодорӣ профессори фахрии Мактаби тиббии [[Донишгоҳи Теҳрон]] буд.

==Ҷоизаҳо==

«Шахсияти абадии Эрон»

Узви доимии [[Академияи илмҳои тиббии Эрон]]

== Бингаред инчунин ==
*[[Илми Эрон]]
*[[Ҷараёнҳои зеҳнӣ дар Эрон]]
*[[Амин Тобиш]]

==Эзоҳ==
{{Reflist}}

==Пайвандҳои беруна==
*[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/entrez/query.fcgi?db=pubmed&amp;cmd=Search&amp;itool=pubmed_Abstract&amp;term=%22Bahadori+M%22%5BAuthor%5D Нашрияҳои Муслим Баҳодорӣ дар PubMed]{{authority control}}

{{DEFAULTSORT:Bahadori, Moslem}}{{scientist-stub}}
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1927]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2022]]
[[Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>izgyein636upj3v1ebfn3bwv1gpgad6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Академияи илмҳои тиббии Эрон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331745</id>
    <revision>
      <id>1474365</id>
      <parentid>1474237</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T22:24:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474365</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9987" sha1="tll1wr257is5n7j645tydom1jzfcrai" xml:space="preserve">'''Академияи илмҳои тиббии [[Эрон]]''' ({{lang|fa|فرهنگستان علوم پزشکی جمهوری اسلامی ایران}}) расман соли 1990 таъсис ёфтааст. Он ваколати худро аз [[Шӯрои олии инқилоби фарҳангӣ ва қонунгузории Ҷумҳурии Исломии Эрон]] ду сол пештар гирифта буд ва мавҷудияти он дар Оинномаи соли 1986-и Вазорати тандурустӣ ва таҳсилоти тиббӣ пешбинӣ шуда буд. Ин яке аз чор академияи [[Ҷумҳурии Исломии Эрон]] мебошад.

== Ташкилот ==
Академия аз президенти кишвар ҳамчун роҳбари академия, маҷлиси умумӣ, президенти академия (ҳоло Эраҷ Фазел), ноиби президент оид ба таҳқиқот (ҳоло [[Ризо Маликзода]]), шӯрои илмӣ ва котиб иборат аст. Академия маҷаллаи илмии баррасишавандаи ''Archives of Iranian Medicine''-ро нашр мекунад.&lt;ref&gt;''[http://www.ams.ac.ir Archives of Iranian Medicine]''&lt;/ref&gt;

== Ҳадафҳо ==
Аз ҷумла ҳадафҳои асосии Академияи илмҳои тиббии Эрон рушди илмҳо ва техникаи тиббӣ, таҳкими рӯҳияи таҳқиқот, ба даст овардани истиқлолияти илмӣ ва фарҳангӣ, баланд бардоштани сатҳи илмҳои тиббии миллӣ, дастрасӣ ба навтарин дастовардҳо ва навоварӣ дар соҳаи илмҳои тиббӣ тавассути кӯшишҳои дастаҷамъона ва ҳавасмандгардонии олимон ва муҳаққиқон мебошанд.

== Аъзоён ==
Академия се навъи аъзо дорад: доимӣ, вобаста ва фахрӣ.
== Вазифаҳои Академия ==

Машваратдиҳӣ, таҳлили назариявӣ ва пешбинии ҳамаи масъалаҳои марбут ба тандурустӣ.
Ҳаракат ба сӯи истиқлолият дар соҳаи илм ва фарҳанг.
Рушди назария ва амалияи соҳаи тандурустӣ.
Тақвияти рӯҳияи таҳқиқотӣ бо мақсади дастрасӣ ба навтарин ва самараноктарин дастовардҳои илмӣ ва навоварӣ дар соҳаи илмҳои тиббӣ.
Мусоидат ба дастрасии ҷомеа ва ҳар як намояндаи он ба сатҳи баландтарини ҳамаи соҳаҳои тандурустӣ дар асоси равишҳои зерин: боло бурдани ахлоқи табибӣ, баланд бардоштани сатҳи фарҳангии аҳолии маҳаллӣ, муносибати одилона, нигаронидашавӣ ба инсони солим дар раванди пешрафт, эҳтиром ва намунаи шахсӣ, принсипҳои исломӣ ва ташаккули фарҳанги зарурӣ.
Иштирок дар ҳифз ва беҳбудии ҳамаҷонибаи саломатии ҷисмонӣ, равонӣ, иҷтимоӣ ва маънавӣ.
Ҳифзи мероси фарҳангӣ ва тамаддунии эрону мусалмонӣ дар соҳаи илмҳои тиббӣ.
Рушд ва тарғиби мафҳумҳои фалсафа, ахлоқ ва ҳуқуқи исломӣ, ки ба соҳаи тиб ва тандурустӣ марбутанд&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot;&gt;[http://www.ams.ac.ir/ Официальный сайт Академии медицинских наук Исламской Республики Иран] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20071215020223/http://www.ams.ac.ir/ |date=2007-12-15 }}{{ref|fa}}&lt;/ref&gt;.

== Президенти Академия ==
Президенти Академия аз миёни аъзои ҳақиқии он ба муҳлати чор сол бо пешниҳоди президенти кишвар ва бо тасдиқи Шӯрои олии инқилоби фарҳангӣ интихоб мешавад. Иваз намудани президенти интихобшуда дар ҳолатҳои гуногун, масалан, марг, барканорӣ ё истеъфо то анҷоми муҳлати ваколат тибқи ҳамон тартиб сурат мегирад.

Президенти Академияи илмҳои тиббии Ҷумҳурии Исломии Эрон аз оғози фаъолияти он дар тӯли 19 сол Ирадж Фазел буд. 9 декабри соли 2009 бо пешниҳоди Маҳмуди Аҳмадинажод ва баъди тасдиқи Шӯрои олии инқилоби фарҳангӣ ин вазифа ба Алӣ-Ризо Маранди дода шуд.

== Роҳбарии Академия ==

[[Президенти Ирон|Президенти ҶИЭ]], раис
Шӯрои парасторон
Маҷлиси умумӣ
Президенти Академия
Шӯрои илмӣ
Котиби илмӣ
Муовини илм

== Таркиби Шӯрои парасторон ==

Муовини якуми президенти ҶИЭ (раиси Шӯро)
Вазири илм, таҳқиқот ва технология
Вазири тандурустӣ ва таълими тиббӣ
Котиби Шӯрои олии инқилоби фарҳангӣ
Вазири фарҳанг ва иршоди исломӣ
Муовини президенти ҶИЭ оид ба илм ва технология
Раиси Бунёди миллии элитаҳо
Роҳбарони академияҳо
Ду олими бонуфуз бо пешниҳоди президенти Академия
Намояндаи низоми таълими динӣ, ки бо ҳуқуқ ва ахлоқи соҳаи тиб ошно аст ва аз ҷониби Шӯрои олии инқилоби фарҳангӣ интихоб мешавад

== Аъзои ҳақиқии Академия ==
Академия аз аъзои ҳақиқӣ, аъзои вобаста ва аъзои ифтихорӣ иборат аст: онҳо пас аз тасдиқ дар Маҷлиси умумӣ тибқи фармони президенти Академия ва бо пешниҳоди ӯ ё пешниҳоди ҳадди ақал панҷ узви Маҷлиси умумӣ ба ҳайати Академия қабул карда мешаванд. Аъзои ҳақиқӣ ва ифтихорӣ дар Академия ба таври умрбод боқӣ мемонанд.

Аъзои ҳақиқии Академия бояд эронӣ буда, ӯҳдадор ба риояи қонунҳои Ҷумҳурии Исломии Эрон бошанд. Илова бар ин, онҳо бояд ҳадди ақал дорои унвони профессори экстраординарӣ бошанд ё вазифаи роҳбари самти илмиро ишғол намоянд.

Ба олимони барҷастаи хориҷӣ, ки ба ҳайси аъзои ифтихорӣ ба Академия пазируфта мешаванд, ҳеҷ гуна ӯҳдадориҳо гузошта намешавад: интихоби онҳо нишонаи эҳтиром ба дастовардҳои илмии онҳо мебошад. Аъзои вобаста ба муҳлати 4 сол интихоб карда мешаванд. Академия маҷаллаи семоҳа нашр мекунад ва нашриёти худро дорад, мунтазам конгрессу семинарҳо баргузор менамояд ва ба муҳаққиқони барҷаста дар соҳаи тиб мукофот медиҳад.

== Гурӯҳҳои илмии Академия ==
— Гурӯҳи илмӣ оид ба таълим

— Гурӯҳи илмӣ оид ба масъалаҳои назариявӣ ва пешгӯӣ

— Гурӯҳи илмӣ оид ба клиника

— Гурӯҳи илмӣ оид ба тандурустӣ ва ғизо

— Гурӯҳи илмӣ оид ба тибби бунёдӣ

— Гурӯҳи илмӣ оид ба масъалаҳои парамедицин

— Гурӯҳи илмӣ-таҳқиқотӣ

— Гурӯҳи илмӣ оид ба фалсафа, тибби исломӣ ва анъанавӣ

— Гурӯҳи илмӣ оид ба фармацевтика

— Гурӯҳи илмӣ оид ба стоматология

— Гурӯҳи илмӣ оид ба саломатии иҷтимоӣ

— Гурӯҳи илмӣ оид ба саломатии занон

— Гурӯҳи илмӣ оид ба саломатии маънавӣ

— Гурӯҳи илмӣ оид ба фалсафа ва ахлоқи тиббӣ

— Гурӯҳи илмӣ «Қуръон, хешовандон ва саломатӣ»

— Гурӯҳи илмӣ оид ба ҳамкории байналмилалӣ

— Гурӯҳи илмӣ оид ба саломатии равонӣ

— Гурӯҳи илмӣ оид ба таҳкими саломатӣ&lt;ref name=&quot;автоссылка1&quot; /&gt;.
== Нигаред инчунин ==

*[[Тандурустӣ дар Эрон]]
*[[Таҳсилоти олӣ дар Эрон]]
*[[Илм ва технология дар Эрон]]

== Манбаъҳо ==
{{Reflist}}

== Пайвандҳои беруна ==

{{Official website|http://www.ams.ac.ir/}}

{{Authority control}}
[[Category:Академияҳои миллӣ]]
[[Гурӯҳ:Илм дар Эрон]]</text>
      <sha1>tll1wr257is5n7j645tydom1jzfcrai</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Маъсума Обод</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331748</id>
    <revision>
      <id>1474369</id>
      <parentid>1474278</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T00:56:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 4 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474369</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6863" sha1="m4hajm37hs9tjk32ezye12t6vwgjops" xml:space="preserve">{{Short description|Сиёсатмадори эронӣ}}
{{олим
| name = Масума Абад
| native_name_lang =
| image = Masoumeh Abad 13930327 1526720.jpg
| image_size =
| alt =
| caption = Абад дар соли 2013
| office = [[Сафири Эрон дар Финландия|Сафири Ҷумҳурии Исломии Эрон дар Финландия]]
| term_start = 2023
| term_end = 2024
| predecessor = Фурӯзанда Вадияти
| successor = Ҷавод Оғазода Хуэй
| president = [[Иброҳим Раисӣ]]
| order1 = [[Шӯрои шаҳри Теҳрон|Аъзои Шӯрои шаҳри Теҳрон]]
| term_start1 = 29 April 2007
| term_end1 = 22 August 2017
| birth_date = {{birth year and age|1962}}
| birth_place = [[Ободон (Эрон)|Ободон]], [[Эрон]]
| party = [[Ҷамъияти ҷонисорон (Society of Devotees of the Islamic Revolution)]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.parsine.com/fa/pages/?cid=22152|title=همه مردان &quot;جمعیت ایثارگران&quot;|access-date=29 November 2022}}&lt;/ref&gt;
| death_date =
| death_place =
| death_cause =
| resting_place =
| resting_place_coordinates =
| other_names =
| citizenship =
| alma_mater = [[Донишгоҳи илмҳои тиббии Эрон]]&lt;br /&gt;[[Донишгоҳи Шаҳид Беҳештӣ]]
| workplaces =
| known_for =
| influences =
| influenced =
| awards =
| spouse =
| partner =
| children =
| signature =
| signature_alt =
| footnotes =
}}

'''Масума Абад''' ({{lang|fa|معصومه آباد}}; таваллуд 5 сентябри 1962) нависанда, устоди донишгоҳ ва [[сиёсатмадор]]и консервативии эронӣ мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://iran-pw.com/?p=22140|title= نقدی بر کتاب من زنده ام/بخش اول |access-date=25 August 2015}}&lt;/ref&gt; Ӯ узви Шӯрои чоруми Шӯрои шаҳри Теҳрон ва роҳбари бахши тандурустии он буд.&lt;ref name=&quot;auto&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.manzendeham.ir/news.aspx?id=258|title=سوابق فعالیت علمی و اجرایی|access-date=25 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20141227010235/http://www.manzendeham.ir/news.aspx?id=258|archive-date=27 December 2014|url-status=dead|accessdate=2026-05-30|archivedate=2014-12-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141227010235/http://www.manzendeham.ir/news.aspx?id=258}}&lt;/ref&gt; Абад инчунин муаллифи китоби &quot;''Ман зиндаам&quot;'' мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://en.rasekhoon.net/article/show/1087369|title=Biography of MASOUMEH ABAD|access-date=25 August 2015|accessdate=2026-05-30|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304091715/https://en.rasekhoon.net/article/show/1087369}}&lt;/ref&gt; Ӯ аз соли 2023 то 2024 сафири Эрон дар Финландия буд.&lt;ref&gt;{{Cite web |date=2023-06-26 |title=Iran names new female ambassador to Finland |url=https://www.tehrantimes.com/news/486225/Iran-names-new-female-ambassador-to-Finland |access-date=2024-01-07 |website=Tehran Times |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Асорат ==
Дар давраи [[Ҷанги Эрон ва Ироқ]], Абад дар аввал дар сохтмон ва идоракунии беморхонаҳо ва дигар марказҳои тиббӣ барои Ҷамъияти Ҳилоли Аҳмари Эрон (IRCS) нақши муҳим дошт.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://al-monitor.com/pulse/originals/2014/07/tehran-mayor-responds-segregation.html|title=Tehran mayor says gender segregation a question of dignity}}&lt;/ref&gt; Бо вуҷуди ин, 33 рӯз пас аз оғози ҷанг, вақте ки ӯ 17-сола буд, Абад ҳамроҳ бо Фотима Наҳидӣ, Марям Баҳромӣ ва Ҳалима Азмудеҳ аз ҷониби нерӯҳои низомии Ироқ дар роҳи Маҳшаҳр ба [[Ободон]] асир гирифта шуд (15 октябри 1980).&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://en.rasekhoon.net/article/show/1087369/biography-of-masoumeh-abad/|title=MASOUMEH ABAD|access-date=25 August 2015|accessdate=2026-05-30|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304072414/https://en.rasekhoon.net/article/show/1087369/biography-of-masoumeh-abad/}}&lt;/ref&gt; Онҳо дар як миссияи Ҳилоли Аҳмар буданд. Аввал онҳоро ба урдугоҳи марзии Танӯма фиристоданд, баъд ба идораи истихборотии режими [[Саддом Ҳусейн|Саддом]] ва зиндони Ал-Рашид интиқол доданд. Баъдтар онҳо ба урдугоҳҳои Мосул ва Ал-Анбар бурда шуданд. Пас аз се солу шаш моҳ, 21 апрели 1983 Абад озод гардид.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://bookroom.ir/book/15419|title=من زنده ام|accessdate=2026-05-30|archivedate=2015-12-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151209155349/http://bookroom.ir/book/15419}}&lt;/ref&gt;

Китоби ''[[Ман зиндаам (китоб)|Ман зиндаам]]'' ёддоштҳои шахсии Абад дар бораи таҷрибаи асорат дар ҷанги Эрон ва Ироқ мебошад. Ин китоб ба таҷрибаи занони эронӣ дар ҷанг низ ишора мекунад ва дар ҷашнвораи 16-уми ''Китоби солонаи дифои муқаддас'' дар Эрон ҷоиза гирифтааст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.mashreghnews.ir/fa/news/456014|title=من زنده‌ام هم‌چنان پرچاپ‌ترین کتاب کشور|date=20 August 2015}}&lt;/ref&gt;

== Таҳсил ==
Абад дорои дараҷаи бакалавр дар риштаи момодоягӣ аз [[Донишгоҳи илмҳои тиббии Эрон]] (1989), дараҷаи магистр дар гигиена (1996) ва доктори илм дар гигиена аз Донишгоҳи Шаҳид Беҳештӣ (2011) мебошад.&lt;ref name=&quot;auto&quot;/&gt;

== Бубинед инчунин ==

*[[Маҷид Ғайсарӣ]]
*[[Тоҳира Саффорзода|Тоҳира Сафарзода]]
*[[Аҳад Гударзӣ]]
*[[Муҳаммад Дорудиён]]
*[[Саид Океф]]
*[[Ҳамидризо Шакарсорӣ]]

== Эзоҳ ==
{{Reflist}}

== Пайвандҳои беруна ==
{{commons category}}

[http://www.leader.ir/langs/en/index.php?p=contentShow&amp;id=12000 Сухани Оятуллоҳ Хоманаӣ дар бораи китоби «Ман зиндаам»]

{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Abad, Masoumeh}}{{bio-stub}}
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1962]]
[[Гурӯҳ:Ҳамшираҳои Эрон]]</text>
      <sha1>m4hajm37hs9tjk32ezye12t6vwgjops</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ман зиндаам (китоб)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331749</id>
    <revision>
      <id>1474367</id>
      <parentid>1474243</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T00:46:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 9 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474367</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12452" sha1="rgunmchq8pugll6pl7spl98vw3z2kmr" xml:space="preserve">{{Short description|Китоби Масуме Абад}}
{{Infobox book
| name = Ман зиндаам
| акс = I'm Alive (Book).jpg
| caption = 
| author = [[Масума Абад]]
| title_orig = 
| working_title = 
| translator = 
| illustrator = 
| cover_artist = 
| country = 
| language = [[форсӣ]]
| series = 
| subject = 
| genre = [[панд]], [[ҳикмат]]
| published = 1258
| pages = 
| awards = 
| isbn = &lt;!-- N/A --&gt;
| oclc = 
| congress = 
| preceded_by = 
| followed_by = 
| wikisource = 
}}

'''''Ман зиндаам''''' ({{lang|fa|من زنده ام}}) китобест, ки аз ҷониби [[Масума Абад]] дар бораи хотираҳои ӯ аз ҷанги Эрону Ироқ (1980–1988) навишта шудааст. Масума, ки он замон 17-сола буд, дар давраи ҷанг дар беморхонаи саҳроӣ ва дар клиникаҳои тиббӣ барои Ҷамъияти Ҳилоли Аҳмари Эрон ба ҳайси корманди иҷтимоӣ фаъолият мекард. Тарҷумаи англисии &quot;''Ман зиндаам&quot;'' дар [[Намоишгоҳи китоби Франкфурт]] муаррифӣ гардид.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.manzendeham.ir/|title=عرضه &quot;من زنده‌ام&quot; در نمایشگاه کتاب فرانکفورت|author=Staff writers|date=|website=|publisher=|accessdate=25 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160805153531/http://www.manzendeham.ir/|archive-date=5 August 2016|url-status=dead|archivedate=2016-08-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160805153531/http://www.manzendeham.ir/}}&lt;/ref&gt; ''&quot;Ман зиндаам&quot;'' ҷоизаи «Китоби сол оид ба дифои муқаддас»-ро гирифта, борҳо дар Эрон аз нав чоп шудааст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.defapress.ir/Fa/News/32256|title=آغاز مسابقه کتابخوانی &quot;کتاب و زندگی&quot;/&quot;من زنده ام&quot; صدرنشین پرفروش‌ترین‌های هفته |author=Staff writers|date= |website= |publisher= |accessdate=25 August 2015}}&lt;/ref&gt; Идеяи навиштани ин асар дар соли 2012 ба Абад пайдо шудааст.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://khordadnews.ir/news/67758|title=معصومه آباد: &quot;من زنده‌ام&quot; را به توصیه رهبر انقلاب نوشتم|author=Staff writers|date=|website=|publisher=|accessdate=28 August 2015|archive-date=23 June 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150623063229/http://khordadnews.ir/news/67758|url-status=dead|archivedate=2015-06-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150623063229/http://khordadnews.ir/news/67758}}&lt;/ref&gt;

Ин китоб яке аз аввалин асарҳои нашршуда дар бораи нақши занони эронӣ дар ин давра мебошад, ки роҳи нашри асарҳои монандро боз кардааст. Оятуллоҳ Али Хоманаӣ, [[раҳбари олии Эрон]], китобро хонда, талошҳои Абадро дар ҷанги Эрону Ироқ қадрдонӣ намудааст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.leader.ir/langs/en/index.php?p=contentShow&amp;id=12000|title=Ayatollah Khamenei about the book &quot;I'm Alive&quot; |author=Staff writers|date= |website= |publisher= |accessdate=25 August 2015}}&lt;/ref&gt;

== Муаллиф ==
{{main|Масума Абад}}
Масума Абад 5 сентябри соли 1962 дар як оилаи диндор таваллуд шудааст, ки дар давраи Инқилоби Эрон ва баъд аз он фаъол буданд. Вай зодаи ҷануби Эрон аст ва вақте 17-сола буд, ҷанги Эрону Ироқ оғоз ёфт.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://iran-pw.com/?p=22140|title=نقدی بر کتاب من زنده ام/بخش اول |author=Staff writers|date= |website= |publisher= |accessdate=28 August 2015}}&lt;/ref&gt; Масума Абад нависанда, устоди донишгоҳ&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://iran-pw.com/?p=22140|title= نقدی بر کتاب من زنده ام/بخش اول |author=|date= |website= |publisher= |accessdate=25 August 2015}}&lt;/ref&gt; ва сиёсатмадори эронӣ мебошад.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://en.tehran.ir/default.aspx?tabid=77&amp;ArticleId=1541|title=Tehran Managerial Model for Health, Safety and Environment|author=|date=|website=Tehran official web site|publisher=|accessdate=25 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20181125080915/http://en.tehran.ir/default.aspx?tabid=77&amp;ArticleId=1541|archive-date=25 November 2018|url-status=dead|archivedate=2018-11-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181125080915/http://en.tehran.ir/default.aspx?tabid=77&amp;ArticleId=1541}}&lt;/ref&gt;

== Мазмун ==
Хотираҳои Масума Абад аз ҷанги Эрону Ироқ дар китоби ''Ман зиндаам'' ҷой дода шудаанд. Ӯ инчунин хотираҳои асорати худро дар давраи адои ҳукми чаҳорсолаи зиндон нақл кардааст. Китоб аз ҳафт боб иборат аст. Боби якум ва дуюм ба кӯдакӣ ва наврасии Абад дар [[Абадан]] бахшида шудаанд. Боби сеюм Инқилоби Эронро тасвир мекунад. Бобҳои чорум, панҷум ва шашум ба ҷанг ва хотираҳои асорат дар зиндони Ал-Рашид дар шаҳри [[Baghdad|Бағдод]], Мосул ва лагерҳои Ал-Анбар бахшида шудаанд.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mehrnews.com/news/2442008|title=کتابخوانی مهر؛ خلاصه کتاب &quot;من زنده‌ام&quot;|author=|date=12 December 2014|website= |publisher= |accessdate=}}&lt;/ref&gt;

== Нашр ==
Китоб бори аввал ба забони форсӣ аз ҷониби Ширкати нашрияи Броҷ дар соли 2012 чоп шудааст. Он инчунин ба забонҳои англисӣ, арабӣ, урду,&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.mananashr.ir/detail/News/1650|title=اختتامیه &quot;من زنده‌ام&quot; با حضور چهره های سرشناس برگزار می‌شود|author=Staff writers|date=|website=|publisher=|accessdate=29 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160331195709/http://mananashr.ir/detail/News/1650|archive-date=31 March 2016|url-status=dead|archivedate=2016-03-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160331195709/http://mananashr.ir/detail/News/1650}}&lt;/ref&gt; олмонӣ&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.jamnews.ir/detail/News/411975|title=کتاب اسارت زن ایرانی به کتاب فروشی های آمریکا می رود|author=Staff writers|date=|website=|publisher=|accessdate=29 August 2015|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304091931/http://www.jamnews.ir/detail/News/411975|url-status=dead|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304091931/http://www.jamnews.ir/detail/News/411975}}&lt;/ref&gt; ва фаронсавӣ тарҷума шудааст.&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://aqlibrary.ir/aqlibraries|title=معرفی تعدادی از کتابهای دفاع مقدس که به زبانهای دیگر ترجمه شده اند|author=Staff writers|date=|website=|publisher=|accessdate=24 August 2015|archive-date=22 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151022115017/http://aqlibrary.ir/aqlibraries/|url-status=dead|archivedate=2015-10-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151022115017/http://aqlibrary.ir/aqlibraries/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/207253|title= معصومه آباد: ترجمه &quot;من زنده‌ام&quot; به ناشر خارجی واگذار می‌شود/ اقتباس سینمایی منوط به اجازه کتبی است |author=Staff writers|date= |website= |publisher= |accessdate=26 August 2015}}&lt;/ref&gt;

== Тарҷумон ==
Китоб ба забони англисӣ аз ҷониби Пол Спрачман, профессори [[Донишгоҳи Ратгерс]] тарҷума шудааст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.ibna.ir/fa/doc/tolidi/209157|title= اسپراکمن &quot;من زنده‌ام&quot; را به آمریکا می‌برد/ کتابی از &quot;چهلتن&quot; در فهرست مترجم آمریکایی |author=Staff writers|date= 14 October 2014|website= |publisher= |accessdate=29 August 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://khabarche.ir/|title=من زنده‌ام» برای نوجوانان آمریکایی مناسب است/ پرمخاطب‌ترین کتاب از منظر جوانان را ترجمه می‌کنم»|author=Staff writers|date=|website=|publisher=|accessdate=24 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20170804220459/http://khabarche.ir/|archive-date=4 August 2017|url-status=dead|archivedate=2017-08-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170804220459/http://khabarche.ir/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://press.jamejamonline.ir/Newspreview/984370462910149816|title=پال اسپراکمن|author=Staff writers|date=|website=|publisher=|accessdate=29 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150723090208/http://press.jamejamonline.ir/Newspreview/984370462910149816|archive-date=23 July 2015|url-status=dead|archivedate=2018-10-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181015195302/http://press.jamejamonline.ir/Newspreview/984370462910149816}}&lt;/ref&gt;
Ин китоб инчунин ба забони урду тарҷума шудааст. Тарҷума аз ҷониби Заҳир Аббос Ҷаъфрӣ анҷом дода шуда, аз ҷониби Маркази фарҳангӣ ва фикрии Мутаҳҳарӣ Кашмир нашр гардидааст. Тарҷумаи ин китоб ба урду як кӯшиши арзанда шуморида шуда, метавонад хонандагони зиёдеро дар Осиёи Ҷанубӣ фаро гирад.

== Ҷоизаҳо ==
''Ман зиндаам'' ҷоизаи «Китоби сол оид ба дифои муқаддас»-ро дар 16-умин даври ин ҷоиза дар [[Iran|Эрон]] гирифтааст.&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.yjc.ir/fa/news/5140721/|title=برگزیدگان شانزدهمین دوره کتاب سال دفاع مقدس معرفی شدند |author=Staff writers|date= |website= |publisher= |accessdate=25 August 2015}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://tnews.ir/news/1E1D37915585|title=من زنده‌ام» رمان برگزيده جايزه سال كتاب دفاع مقدس شد»|author=Staff writers|date=|website=|publisher=|accessdate=27 August 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304082126/http://tnews.ir/news/1E1D37915585|archive-date=4 March 2016|url-status=dead|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304082126/http://tnews.ir/news/1E1D37915585}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.tasnimnews.com/Home/Single/662436|title= بچه‌های کارون»‌، &quot;درد&quot;، &quot;من زنده‌ام&quot; و &quot;دختر شینا&quot;‌ در میان برگزیدگان کتاب سال دفاع مقدس |author=Staff writers|date= |website= |publisher= |accessdate=27 August 2015}}&lt;/ref&gt;

== Нигаред низ ==
*[[Ҷанги Эрону Ироқ|Ҷанги Эрону Ироқ]]
*[[Ҷанги Хуррамшаҳр (1980)|Ҷанги Хуррамшаҳр]]
*[[Салом бар Иброҳим]]
*''[[Нуриддин, писари Эрон]]''
*''[[Ҷанги як зан: Да (Модар)]]''
*''[[Он чизе, ки ятим дид]]''
*[[Рӯйхати фармондеҳони эронӣ дар ҷанги Эрону Ироқ]]
*''[[Шоҳмот бо мошини қиёмат]]''
*''[[Бахт дар хун гуфта шудааст]]''
*''[[Сафар ба самти 270 дараҷа]]''
*''[[Бобо Назар (китоб)]]''

== Адабиёт ==
{{reflist|2}}

== Пайвандҳои беруна ==

[http://www.leader.ir/langs/en/index.php?p=contentShow&amp;id=12000 Оятуллоҳ Хоманаӣ дар бораи китоби &quot;I'm Alive&quot;]

{{Authority control}}
[[Гурӯҳ:Китобхона]]
[[Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Китоб]]</text>
      <sha1>rgunmchq8pugll6pl7spl98vw3z2kmr</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Маъбади Хворҳе</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331750</id>
    <revision>
      <id>1474368</id>
      <parentid>1474250</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T00:56:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474368</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9219" sha1="kg4a6hmv635ogykxy1hidhstkbnbk7h" xml:space="preserve">{{Coord|34|03|51|N|50|29|12|E|display=title}}
'''Маъбади Хворҳе''' — ки бо номи '''Қасри Хворҳе / Маъбади Хворҳе''' низ маъруф аст — ёдгории таърихӣ дар шимолу шарқи [[шаҳристони Маҳаллот]], дар ноҳияи деҳоти Хворҳе мебошад. Он тақрибан &quot;2200 сол пеш&quot; ба давраи [[Давлати Селевкиён|Селевкиён]] / [[Порт|давраи аввали Портия]]  рост меояд. Ин [[ёдгорӣ]] дар Феҳристи миллии ҷойҳои таърихии Эрон бо рақами бақайдгирии 131 сабти ном шудааст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Khvorheh_Mansion|title=Khvorheh Mansion|accessdate=27 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== Мавқеи ҷуғрофӣ ==
Ҷойгиршавии бино дар наздикии деҳаи Хворҳе ва дар дашти Хворҳе дар [[Устони Марказӣ]] ҷойгир аст; координатаҳо тақрибан 34°03′51″N ва 50°29′12″E мебошанд.  Ин макон дар дашти кӯҳӣ ҷойгир аст; он дар шимол бо қаторкӯҳҳои Ҳафтод Кулоҳ ва дар ҷануб бо қаторкӯҳҳои Яхчал пайваст аст ва тақрибан 48 км аз шаҳри Маҳаллот дур аст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hamyaar.ir/post/31627/%D9%85%D8%B9%D8%A8%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D9%87%D9%87|title=Khorheh Fire Temple Overview|accessdate=27 November 2025|archivedate=2023-05-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230501000000/https://www.hamyaar.ir/post/31627/%D9%85%D8%B9%D8%A8%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D9%87%D9%87}}&lt;/ref&gt;

== Сабти таърихӣ, таҳқиқ ва сабт ==
- Дар тобистони соли 1955 кофтуковҳои бостоншиносӣ гузаронида шуданд, ки дар он сафолҳо ва чанд пораи нуқра, ки ба давраи [[Давлати Селевкиён|Селевкиён]] тааллуқ доранд, кашф карда шуданд. Ҳамчунин ба хулосае омаданд, ки бинои Хворҳе аз се қисм/биноҳои ба ҳам пайваст иборат аст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hamyaar.ir/post/31627/%D9%85%D8%B9%D8%A8%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D9%87%D9%87|title=Khorheh Excavation Report|accessdate=27 November 2025|archivedate=2023-05-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230501000000/https://www.hamyaar.ir/post/31627/%D9%85%D8%B9%D8%A8%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D9%87%D9%87}}&lt;/ref&gt; - Бино соли 1975 таъмир карда шуд. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tripyar.com/iran/markazi/mahallat/attractions/ancient-and-historical/historical/khurheh-of-mahallat.html|title=Khorheh Fire Temple Restoration|accessdate=27 November 2025|archivedate=2023-05-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230501000000/https://tripyar.com/iran/markazi/mahallat/attractions/ancient-and-historical/historical/khurheh-of-mahallat.html}}&lt;/ref&gt;

== Меъморӣ ва таҳлил ==
Сутунҳои боқимонда аз травертини маҳаллӣ сохта шудаанд ва сарлавҳаҳо ба услуби юнонии &quot;ионӣ&quot; сохта шудаанд; ин хусусияти меъморӣ таъсири санъати юнониро ба сохтмони бино таъкид мекунад. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://iranicaonline.org/articles/greece-vii|title=Greek Art in Iran|accessdate=27 November 2025}}&lt;/ref&gt; Таҳқиқоти муосир ин биноро на танҳо ҳамчун макони ибодат, балки ҳамчун &quot;бинои маросимӣ/ашрофӣ&quot;-и  [[Порт|давраи Портия]] эътироф кардаанд; аз ин рӯ, тафсирҳои анъанавии &quot;маъбад&quot; ё &quot;оташхона&quot; метавонанд аз нав дида баромада шаванд. Маъбади Хворҳе намунаи меъмории эллинӣ - [[Давлати Селевкиён|селевкид]] бо таъсири маҳаллӣ мебошад. Сутунҳои боқимонда дорои волютаҳои ороишӣ мебошанд, ки хоси услуби ионӣ дар меъмории юнонии қадим ва эллинистӣ мебошанд. Нақшаи сегонаи бино ва айвонҳои сутундор омезиши меъмории маҳаллӣ ва портиро бо услуби юнонӣ нишон медиҳанд, ки меъмории маъбадҳо ва биноҳои маросимии [[Давлати Селевкиён|давраи Селевкидҳоро ]] инъикос мекунанд. &lt;ref&gt;{{Cite encyclopedia|title=Khorheh|encyclopedia=Encyclopaedia Iranica|url=https://www.iranicaonline.org/articles/khorheh|accessdate=2025-11-27}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite book|last=نعیمی|first=داود|title=افتخارآفرینان استان مرکزی|publisher=کومه|year=1385|page=102|isbn=964-2598-09-4}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Hansman|first=J.|title=Parthian Mansions and Temples|journal=Iranica Antiqua|volume=20|year=1985|pages=45–67}}&lt;/ref&gt;

== Ҷадвали замон ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Давра/Замон
! Чорабинӣ / Шарҳ
|-
| Тақрибан соли 300 пеш аз милод
| Оғози сохтмони бинои ибтидоӣ
|-
| давраи Парфӣ
| Таҳия ва анҷоми бино; имконияти истифода ҳамчун бинои маросимӣ
|-
| Баъд аз Ислом
| Тағйироти имконпазир, истифода ҳамчун манзил ё қабристон
|-
| Тобистони соли 1955
| Аввалин таҳқиқоти илмӣ; кашфи кулолгарӣ ва нуқра, муайян кардани сохтори бино
|-
| 1375 ҳиҷрӣ
| Барқарорсозии ёдгории таърихӣ
|-
| 15 январи соли 1310 ҳиҷрӣ
| Бақайдгирии миллии асар бо рақами 131
|}

== Нигораҳо ==
&lt;gallery columns=&quot;2&quot;&gt;
Акс:Khorheh_stons.jpg|пайванд=پرونده:Khorheh_stons.jpg|алт=عکس قدیمی از ستونهای معبد و روستائیان| Акси қадимии сутунҳои маъбад ва деҳқонон
Акс:Information_board_of_archaeological_sites_at_Khorheh_1.jpg|пайванд=پرونده:Information_board_of_archaeological_sites_at_Khorheh_1.jpg|алт=ورودی سایت| Вуруд ба майдон
Акс:ستونهای_باقی_مانده_از_معبد_خورهه_-_01.jpg|пайванд=پرونده:ستونهای_باقی_مانده_از_معبد_خورهه_-_01.jpg|алт=ستون‌های باقی‌مانده — نمای نزدیک| Сутунҳои боқимонда — аз наздик
Акс:Two_standing_columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_3.jpg|пайванд=پرونده:Two_standing_columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_3.jpg|алт=دو ستون ایستاده از عمارت خورهه| Ду сутуни истода аз қасри Хорҳа
Акс:Ayvan_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_6.jpg|пайванд=پرونده:Ayvan_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_6.jpg|алт=ایوان معبد| Айвони маъбад
Акс:Columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_1.jpg|пайванд=پرونده:Columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_1.jpg|алт=ستون‌های عمارت پارتی خورهه — نمای کلی| Сутунҳои қасри Парти Хорхе — Шарҳи мухтасар
Акс:Columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_5.jpg|пайванд=پرونده:Columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_5.jpg|алт=نمای نزدیک پایه ستونها| Намуди наздики пояи сутунҳо
Акс:Column_volutes_at_Khorheh_4.jpg|пайванд=پرونده:Column_volutes_at_Khorheh_4.jpg|алт=مارپیچ‌های تزئینی سرستون| Спиралҳои ороишӣ дар пойтахт
Акс:Khorhe_Ancient_Fire_temple_5.jpg|пайванд=پرونده:Khorhe_Ancient_Fire_temple_5.jpg|алт=نمایی دیگر از خرابه معبد خورهه| Манзараи дигаре аз харобаҳои маъбади Хорхе
Акс:عکس_هوایی_از_سایت_باستانی_خورهه.jpg|пайванд=پرونده:عکس_هوایی_از_سایت_باستانی_خورهه.jpg|алт=نمای هوایی محوطه خورهه| Намуди ҳавоии минтақаи Хорхе
&lt;/gallery&gt;'''

== Ҷусторҳои марбут ==

* Феҳристи маъбадҳои оташ дар Эрон
* [[Ёдгориҳои миллии Эрон]]

== Манобеъ ==
{{Эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мақбараҳои Эрон]]</text>
      <sha1>kg4a6hmv635ogykxy1hidhstkbnbk7h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474413</id>
      <parentid>1474368</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T08:12:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474413</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9267" sha1="sensm5qet3eg9vtr808jn2fwofrsaad" xml:space="preserve">{{Coord|34|03|51|N|50|29|12|E|display=title}}
'''Маъбади Хворҳе''' — ки бо номи '''Қасри Хворҳе / Маъбади Хворҳе''' низ маъруф аст — ёдгории таърихӣ дар шимолу шарқи [[шаҳристони Маҳаллот]], дар ноҳияи деҳоти Хворҳе мебошад. Он тақрибан &quot;2200 сол пеш&quot; ба давраи [[Давлати Селевкиён|Селевкиён]] / [[Порт|давраи аввали Портия]]  рост меояд. Ин [[ёдгорӣ]] дар Феҳристи миллии ҷойҳои таърихии Эрон бо рақами бақайдгирии 131 сабти ном шудааст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://en.wikipedia.org/wiki/Khvorheh_Mansion|title=Khvorheh Mansion|accessdate=27 November 2025}}&lt;/ref&gt;

== Мавқеи ҷуғрофӣ ==
Ҷойгиршавии бино дар наздикии деҳаи Хворҳе ва дар дашти Хворҳе дар [[Устони Марказӣ]] ҷойгир аст; координатаҳо тақрибан 34°03′51″N ва 50°29′12″E мебошанд.  Ин макон дар дашти кӯҳӣ ҷойгир аст; он дар шимол бо қаторкӯҳҳои Ҳафтод Кулоҳ ва дар ҷануб бо қаторкӯҳҳои Яхчал пайваст аст ва тақрибан 48 км аз шаҳри Маҳаллот дур аст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hamyaar.ir/post/31627/%D9%85%D8%B9%D8%A8%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D9%87%D9%87|title=Khorheh Fire Temple Overview|accessdate=27 November 2025|archivedate=2023-05-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230501000000/https://www.hamyaar.ir/post/31627/%D9%85%D8%B9%D8%A8%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D9%87%D9%87}}&lt;/ref&gt;

== Сабти таърихӣ, таҳқиқ ва сабт ==
- Дар тобистони соли 1955 кофтуковҳои бостоншиносӣ гузаронида шуданд, ки дар он сафолҳо ва чанд пораи нуқра, ки ба давраи [[Давлати Селевкиён|Селевкиён]] тааллуқ доранд, кашф карда шуданд. Ҳамчунин ба хулосае омаданд, ки бинои Хворҳе аз се қисм/биноҳои ба ҳам пайваст иборат аст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.hamyaar.ir/post/31627/%D9%85%D8%B9%D8%A8%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D9%87%D9%87|title=Khorheh Excavation Report|accessdate=27 November 2025|archivedate=2023-05-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230501000000/https://www.hamyaar.ir/post/31627/%D9%85%D8%B9%D8%A8%D8%AF-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%AE%D9%88%D8%B1%D9%87%D9%87}}&lt;/ref&gt; - Бино соли 1975 таъмир карда шуд. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://tripyar.com/iran/markazi/mahallat/attractions/ancient-and-historical/historical/khurheh-of-mahallat.html|title=Khorheh Fire Temple Restoration|accessdate=27 November 2025|archivedate=2023-05-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230501000000/https://tripyar.com/iran/markazi/mahallat/attractions/ancient-and-historical/historical/khurheh-of-mahallat.html}}&lt;/ref&gt;

== Меъморӣ ва таҳлил ==
Сутунҳои боқимонда аз травертини маҳаллӣ сохта шудаанд ва сарлавҳаҳо ба услуби юнонии &quot;ионӣ&quot; сохта шудаанд; ин хусусияти меъморӣ таъсири санъати юнониро ба сохтмони бино таъкид мекунад. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://iranicaonline.org/articles/greece-vii|title=Greek Art in Iran|accessdate=27 November 2025}}&lt;/ref&gt; Таҳқиқоти муосир ин биноро на танҳо ҳамчун макони ибодат, балки ҳамчун &quot;бинои маросимӣ/ашрофӣ&quot;-и  [[Порт|давраи Портия]] эътироф кардаанд; аз ин рӯ, тафсирҳои анъанавии &quot;маъбад&quot; ё &quot;оташхона&quot; метавонанд аз нав дида баромада шаванд. Маъбади Хворҳе намунаи меъмории эллинӣ - [[Давлати Селевкиён|селевкид]] бо таъсири маҳаллӣ мебошад. Сутунҳои боқимонда дорои волютаҳои ороишӣ мебошанд, ки хоси услуби ионӣ дар меъмории юнонии қадим ва эллинистӣ мебошанд. Нақшаи сегонаи бино ва айвонҳои сутундор омезиши меъмории маҳаллӣ ва портиро бо услуби юнонӣ нишон медиҳанд, ки меъмории маъбадҳо ва биноҳои маросимии [[Давлати Селевкиён|давраи Селевкидҳоро ]] инъикос мекунанд. &lt;ref&gt;{{Cite encyclopedia|title=Khorheh|encyclopedia=Encyclopaedia Iranica|url=https://www.iranicaonline.org/articles/khorheh|accessdate=2025-11-27}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite book|last=نعیمی|first=داود|title=افتخارآفرینان استان مرکزی|publisher=کومه|year=1385|page=102|isbn=964-2598-09-4}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite journal|author=Hansman|first=J.|title=Parthian Mansions and Temples|journal=Iranica Antiqua|volume=20|year=1985|pages=45–67}}&lt;/ref&gt;

== Ҷадвали замон ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Давра/Замон
! Чорабинӣ / Шарҳ
|-
| Тақрибан соли 300 пеш аз милод
| Оғози сохтмони бинои ибтидоӣ
|-
| давраи Парфӣ
| Таҳия ва анҷоми бино; имконияти истифода ҳамчун бинои маросимӣ
|-
| Баъд аз Ислом
| Тағйироти имконпазир, истифода ҳамчун манзил ё қабристон
|-
| Тобистони соли 1955
| Аввалин таҳқиқоти илмӣ; кашфи кулолгарӣ ва нуқра, муайян кардани сохтори бино
|-
| 1375 ҳиҷрӣ
| Барқарорсозии ёдгории таърихӣ
|-
| 15 январи соли 1310 ҳиҷрӣ
| Бақайдгирии миллии асар бо рақами 131
|}

== Нигораҳо ==
&lt;gallery columns=&quot;2&quot;&gt;
Акс:Khorheh_stons.jpg|пайванд=پرونده:Khorheh_stons.jpg|алт=عکس قدیمی از ستونهای معبد و روستائیان| Акси қадимии сутунҳои маъбад ва деҳқонон
Акс:Information_board_of_archaeological_sites_at_Khorheh_1.jpg|пайванд=پرونده:Information_board_of_archaeological_sites_at_Khorheh_1.jpg|алт=ورودی سایت| Вуруд ба майдон
Акс:ستونهای_باقی_مانده_از_معبد_خورهه_-_01.jpg|пайванд=پرونده:ستونهای_باقی_مانده_از_معبد_خورهه_-_01.jpg|алт=ستون‌های باقی‌مانده — نمای نزدیک| Сутунҳои боқимонда — аз наздик
Акс:Two_standing_columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_3.jpg|пайванд=پرونده:Two_standing_columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_3.jpg|алт=دو ستون ایستاده از عمارت خورهه| Ду сутуни истода аз қасри Хорҳа
Акс:Ayvan_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_6.jpg|пайванд=پرونده:Ayvan_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_6.jpg|алт=ایوان معبد| Айвони маъбад
Акс:Columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_1.jpg|пайванд=پرونده:Columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_1.jpg|алт=ستون‌های عمارت پارتی خورهه — نمای کلی| Сутунҳои қасри Парти Хорхе — Шарҳи мухтасар
Акс:Columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_5.jpg|пайванд=پرونده:Columns_of_Parthian_mansion_at_Khorheh_5.jpg|алт=نمای نزدیک پایه ستونها| Намуди наздики пояи сутунҳо
Акс:Column_volutes_at_Khorheh_4.jpg|пайванд=پرونده:Column_volutes_at_Khorheh_4.jpg|алт=مارپیچ‌های تزئینی سرستون| Спиралҳои ороишӣ дар пойтахт
Акс:Khorhe_Ancient_Fire_temple_5.jpg|пайванд=پرونده:Khorhe_Ancient_Fire_temple_5.jpg|алт=نمایی دیگر از خرابه معبد خورهه| Манзараи дигаре аз харобаҳои маъбади Хорхе
Акс:عکس_هوایی_از_سایت_باستانی_خورهه.jpg|пайванд=پرونده:عکس_هوایی_از_سایت_باستانی_خورهه.jpg|алт=نمای هوایی محوطه خورهه| Намуди ҳавоии минтақаи Хорхе
&lt;/gallery&gt;'''

== Ҷусторҳои марбут ==

* Феҳристи маъбадҳои оташ дар Эрон
* [[Ёдгориҳои миллии Эрон]]

== Манобеъ ==
{{Эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Мақбараҳои Эрон]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]</text>
      <sha1>sensm5qet3eg9vtr808jn2fwofrsaad</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кохи Аподонои Шӯша</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331764</id>
    <revision>
      <id>1474412</id>
      <parentid>1474303</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T08:11:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474412</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14213" sha1="cb523tla4xfht67w1fsaeoz8hqzbntw" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
{{Иштибоҳ нашавад|Кохи Аподонои Тахти Ҷамшед|Оподоно}} 
'''Қасри Дориюши Бузург дар [[Шӯш|Шӯша]]''' ё '''Қасри Аподонои [[Шӯш|Шӯша]]''' — як маҷмааи [[кох]] буд, ки дар шаҳри муосири [[Шӯш|Шӯши]] [[Эрон]], дар давраи ҳукмронии [[Дориюши Бузург|Дориюши Бузурги]] [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ]] сохта шудааст. Сохтмон ҳамзамон бо сохтмони [[Тахти Ҷамшед|Персеполис]] сурат гирифт. Қувваи корӣ ва ашёи хом аз қисматҳои гуногуни [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ]] дар сохтмони он саҳм гузоштаанд. Боқимондаҳои хурди ин маҷмаа, ки ҳоло қисми як макони [[бостоншиносӣ]] мебошад, боқӣ мондаанд.

Ин қаср байни [[Соли 1932|солҳои 1932]] ва 1935 кофта шудааст ва пас аз 70 сол, ۱۰ مهر ۱۳۸۰ он дар [[ёдгориҳои миллии Эрон]] таҳти рақами 3981 сабти ном шудааст.  

== Сохтмон ==
Дар ниҳоят, қаср аз ҷониби македониягиҳои ишғолгар таҳти роҳбарии [[Искандари Мақдунӣ]] дар моҳи декабри [[Соли 330 п.м.|соли 330 пеш аз милод]] забт ва ғорат карда шуд. &lt;ref name=&quot;iranica&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.iranicaonline.org/articles/susa-iii-the-achaemenid-period|title=SUSA iii. THE ACHAEMENID PERIOD – Encyclopaedia Iranica|publisher=iranicaonline.org|accessdate=2017-07-11}}&lt;/ref&gt;
 
Маҷмааи Кохи Аподонои  Шӯша аз ҷониби шоҳаншоҳи сеюми [[Ҳахоманишӣ]], [[Дориюши Бузург]] ([[Соли 519 п.м.|519]]–[[Соли 486 п.м.|486 пеш аз милод]]), дар пойтахти дӯстдоштаи ӯ, [[Шӯш]] сохта шудааст. Корҳои сохтмонӣ дар замони [[Хашоёршои I]] ([[Соли 486 п.м.|486]]–[[Соли 465 п.м.|465]] п. м.), писар ва вориси [[Дориюши Бузург]] ва то андозае камтар дар замони [[Ардашери I]]  ([[Соли 465 п.м.|465]]–[[Соли 424 п.м.|424 пеш аз милод]]) ва [[Дориюши II]] ([[Соли 423 п.м.|423]]–[[Соли 404 п.м.|404 пеш аз милод]]) идома ёфтанд. [[Ардашери II]] ([[Соли 404 п.м.|404]] –[[Соли 358 п.м.|358]] пеш аз милод) қисме аз қасрро, ки панҷоҳ сол пеш дар давраи ҳукмронии [[Ардашери I]]  дар оташсӯзӣ хароб шуда буд, барқарор кард ва ин барқароркуниро дар як [[сутун]]  дар [[Шӯш|Шӯша]] эълон кард:

Қаср аз [[Соли 1930|солҳои 1930]] инҷониб, аз ҷумла аз сабаби рушди шаҳрӣ, фарсоиши [[Девор|деворҳо]], кофтуковҳои ғайриқонунӣ ва бомбгузорӣ аз ҷониби [[Ироқ]] дар давраи низои Арванд-Руд дар солҳои [[Соли 1974|1974]]-[[Соли 1975|1975]], [[зарар]]&lt;nowiki/&gt;и ҷиддӣ дидааст. &lt;ref name=&quot;heritageinstitute&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.heritageinstitute.com/zoroastrianism/susa/|title=Susa, Shush. Palace of Darius. Winter Capital|author=Ed Eduljee|publisher=heritageinstitute.com|accessdate=2017-07-11}}&lt;/ref&gt;

== Сохтмон дар Шӯша ==
Сохтмон дар [[Шӯш|Шӯша]] дар баробари сохтмон [[Тахти Ҷамшед|дар Тахти Ҷамшед (Персеполис)]] сурат гирифт. &lt;ref name=&quot;Perrot&quot; /&gt; Маҷмааи [[Шӯш|Шӯша]], ки дар пояи сунъии баландии 15 метр сохта шудааст ва масоҳати 350 гектарро фаро мегирад, &lt;ref name=&quot;iranica&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.iranicaonline.org/articles/susa-iii-the-achaemenid-period|title=SUSA iii. THE ACHAEMENID PERIOD – Encyclopaedia Iranica|publisher=iranicaonline.org|accessdate=2017-07-11}}&lt;/ref&gt; аз қасри истиқоматӣ, Аподоно (толори оммавӣ) ва дарвозахонаи бузург иборат аст. Роҳи пӯшида (&quot; пиш-дарвоза &quot;) ба ин сохторҳо рӯ ба рӯ мешавад. &lt;ref name=&quot;iranica&quot; /&gt; Аподоно дар [[Шӯш|Шӯша]] ба [[Кохи Аподонои Тахти Ҷамшед|Кохи Аподонои Персеполис]] монанд аст, &lt;ref name=&quot;Perrot&quot;&gt;{{Cite book|last=Perrot|first=Jean|title=The Palace of Darius at Susa: The Great Royal Residence of Achaemenid Persia|date=2013|publisher=I.B.Tauris|isbn=978-1-84885-621-9|page=423|url=https://books.google.com/books?id=fDimj7F2VVgC&amp;pg=PA423|language=en}}&lt;/ref&gt; ки аз сутуни хоси форсӣ истифода мешавад, ки дар болои он [[Гов|ду гови нар]] қарор дорад, ки эҳтимолан дар ин ҷо сохта шудааст.

Манбаъҳое, ки [[Шӯш|Шӯшаи]] давраи [[Ҳахоманишиён|Ҳахоманишиёнро]] тавсиф мекунанд, камёбанд. Сохторҳои Ҳахоманишиён дар [[Шӯш]]  бештар тавассути навиштаҷоти шоҳона, ки асосан бо се забон навишта шудаанд, маълуманд: [[Порсии бостон|форсии қадим]], [[Забони эломӣ|эламӣ]] ва бобилӣ . Бар хилофи шумораи зиёди лавҳаҳои гилӣ, ки дар Персеполис ёфт шудаанд, сарфи назар аз мавқеи муҳими сиёсӣ ва иқтисодии [[Шӯш]], дар он ҷо танҳо шумораи ками лавҳаҳои [[Гил|гилӣ]] пайдо шудаанд. &lt;ref name=&quot;iranica&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.iranicaonline.org/articles/susa-iii-the-achaemenid-period|title=SUSA iii. THE ACHAEMENID PERIOD – Encyclopaedia Iranica|publisher=iranicaonline.org|accessdate=2017-07-11}}&lt;/ref&gt;

Ба гуфтаи Ҷейн Р. Гартвейт, Кохи [[Шӯш]]  намунаи [[Дориюши Бузург]] барои [[Тахти Ҷамшед|Персеполис]] буд. Ӯ қасрро бо қасри [[Посоргод]], пойтахти собиқи [[Ҳахоманишиён]], муқоиса карда, иддао мекунад, ки [[Шӯш]] ҳатто намояндаи ҳукмронии муосири Ҳахоманишиён буд ва &quot;он чизе ки рамзӣ буд, воқеӣ шуд&quot;, зеро ҳукмронии [[Дориюши Бузург]] &quot;метавонист ҳунармандон ва маводҳоро аз тамоми [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ|шоҳаншоҳӣ]] барои сохтмони ин [[Ёдгории меъморӣ|ёдгорӣ]] фармоиш диҳад&quot;. &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Garthwaite|first=Gene R.|title=The Persians|date=2008|publisher=John Wiley &amp; Sons|isbn=978-1-4051-4400-1|page=50|url=https://books.google.com/books?id=unG8_JqzYQQC&amp;pg=PA50|language=en}}&lt;/ref&gt; Тавре ки дар &quot;Оинномаи бунёд&quot;-и қасри [[Дориюши Бузург]] тавсиф шудааст, ки коргарон ва маводҳои истифодашударо номбар мекунад. &lt;ref&gt;{{Cite book|last=Wiesehofer|first=Josef|title=Ancient Persia|date=2001|publisher=I.B.Tauris|isbn=978-1-86064-675-1|pages=26–27|url=https://books.google.com/books?id=yFocMaM49SgC&amp;pg=PA26|language=en}}&lt;/ref&gt; 

== Вижагиҳо ==
[[Акс:History_of_Egypt,_Chaldea,_Syria,_Babylonia_and_Assyria_(1903)_(14584070300).jpg|чап|мини|250x250пкс|Нигораҳои офаридашудаи Кохи Аподонои Шӯш барқарор карда шуд. соли 1903.]]
Қасри [[Дориюши Бузург]]  дорои воҳидҳои гуногун, аз ҷумла толори ҷамъиятӣ, [[ҳарам]], [[дарвоза]] ва қасри қабул, инчунин се ҳавлии марказӣ мебошад. Деворҳои дохилии қаср бо [[Хишт|хиштҳои]] сирдор, ки бо нақшҳои [[Гурдони Ҷовидон]]&lt;nowiki/&gt;и, [[Шер (ҷонвар)|шери болдор]] ва гули нилуфар кандакорӣ шудаанд, оро дода шудаанд, ки боқимондаҳои онҳо дар [[Осорхона|осорхонаҳои]] хориҷӣ ва ватанӣ нигоҳ дошта мешаванд.

Масоҳати Толори Аподоно ё Қасри он 10,434 метри мураббаъро ташкил медиҳад. Ин қаср, ки Барга ё Аподоне ном дорад, аз ҷониби Ардашири II аз нав сохта шудааст. Қаср як сохтори айвонмонанд бо 3 [[Айвон|айвони]] [[Сутун|сутундор]] дар пештоқҳои шимолӣ, шарқӣ ва ғарбии он мебошад. Андозаи толори марказӣ 58 ба 58 [[метр]] буда, 36 [[сутун]] дорад. Сутунҳо тақрибан 20 [[метр]] баландӣ доранд ва аз сутунҳои говшакл сохта шудаанд. Ҳар як [[айвон]] ду қатори 6 [[сутун]] дорад.

Дар тамоми маҷмааи қаср 110 [[хона]] ва толор кашф карда шудаанд. Шаш ҳавлӣ, ки сетои онҳо хеле калонанд, дар атрофи меҳвари шарқ-ғарб ҷойгир буда, бо қисми шимолӣ тавассути як долони калон пайвастанд. Се ҳавлии хурдтар дар қисми шимолии маҷмааи қаср ҷойгиранд. Хонаҳо ва биноҳои гуногуни қаср аз ин ҳавлиҳо равшан ва шамол дода мешуданд.

== Таҳқиқот ва харобкориҳо ==
Дар [[соли 1880]] (1259 ҳиҷрӣ), гурӯҳе аз [[Бостоншиносӣ|бостоншиносони]] [[Фаронса|фаронсавӣ]] қасрро кофтанд, [[Сутун|сутунҳо]] ва [[Сар сутун|сар сутунҳои]] қасрро [[арра]] карданд ва онҳоро ба [[Фаронса]] интиқол доданд. Имрӯз дар [[Шӯш]] танҳо чанд сутун боқӣ мондааст ва қаср дигар дар шакли аввалааш вуҷуд надорад. Аксари ашёи кофташуда ҳоло дар Осорхонаи [[Лувр]] нигоҳ дошта мешаванд. 
== Нигораҳо ==
&lt;gallery&gt;
Акс:بقایای_ستون_کاخ_آپادانای_شوش.jpg|пайванд=پرونده:بقایای_ستون_کاخ_آپادانای_شوش.jpg|алт=بقایای ستون کاخ آپادانای شوش| Боқимондаҳои сутуни Қасри Аподоно дар Шӯш
Акс:سرستون_کاخ_آپادانای_شوش.jpg|пайванд=پرونده:سرستون_کاخ_آپادانای_شوش.jpg|алт=بقایای سرستون کاخ آپادانای شوش| Боқимондаҳои пойтахти Қасри Аподоно дар Шӯш
Акс:سرستون_کاخ_آپادانای_شوش_درموزه_شوش.jpg|пайванд=پرونده:سرستون_کاخ_آپادانای_شوش_درموزه_شوش.jpg|алт=بقایای سرستونی از کاخ آپادانای شوش واقع درموزه شوش| Боқимондаҳои як сардори сутунӣ аз Аподоно дар Шӯш, ки дар Осорхонаи [[Шӯш]] ҷойгир аст.
Акс:دیوار_شوش.jpg|пайванд=پرونده:دیوار_شوش.jpg|алт=همانندی از دیوار کاخ آپادانای شوش واقع در موزه شوش| Нусхаи девори Қасри Аподонои Шӯш, ки дар Осорхонаи Суса ҷойгир аст.
Акс:دیوار_کاخ_آپادانای_شوش.jpg|пайванд=پرونده:دیوار_کاخ_آپادانای_شوش.jpg|алт=همانندی از دیوار کاخ آپادانای شوش واقع در موزه شوش| Нусхаи девори Қасри Аподонои Шӯш, ки дар Осорхонаи Суса ҷойгир аст.
Акс:Apadana_remnants.jpg|пайванд=پرونده:Apadana_remnants.jpg|алт=خرابه‌های آپادانا در شوش| Харобаҳои Аподоно дар Шӯш
Акс:Bull_capital_Apadana_(6).jpg|пайванд=پرونده:Bull_capital_Apadana_(6).jpg|алт=سرستون آپادانا در موزهٔ لوور پاریس| [[Сар сутун]] Аподонои Шӯш дар Осорхонаи Лувр, [[Порис]]
Акс:Apadana1.jpg|пайванд=پرونده:Apadana1.jpg
Акс:Apadana3.jpg|пайванд=پرونده:Apadana3.jpg
Акс:Apadana4.jpg|пайванд=پرونده:Apadana4.jpg
Акс:Apadana_palace.jpg|пайванд=پرونده:Apadana_palace.jpg
&lt;/gallery&gt;
== Нигаред низ ==
* [[Кохи Аподонои Тахти Ҷамшед]]
* [[Сар сутун]]
* [[Посоргод]]
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Манобеъ ==

* دولت‌شاهی، هنگامه (۱۳۸۵). ۱۰۱ مکان دیدنی در ایران. تهران: کتاب‌سرای نیک. شابک ۹۷۸-۹۶۴-۸۶۶۴-۸۹-۸.
{{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Хӯзистон}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Ҳахоманишӣ]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Ҳахоманишиён]]
[[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншооти таърихии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]</text>
      <sha1>cb523tla4xfht67w1fsaeoz8hqzbntw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Оромгоҳи Ардашир I</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331774</id>
    <revision>
      <id>1474354</id>
      <timestamp>2026-05-31T17:55:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:fa:Special:Redirect/revision/41519758|آرامگاه اردشیر یکم]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1474354</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7267" sha1="6x41k78xttpuvpxj7cjhtsm1dfdzied" xml:space="preserve">{{Coord|۲۹٫۹۸۸۶۱۱|N|۵۲٫۸۷۱۹۴۴|E|display=title}}&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt; 

'''Оромгоҳи Ардашири I''' як [[Мақбара|мақбараи]] сангӣ дар кӯҳи Ҳоҷободи [[Нақши Рустам]] аст, ки дар баландии 26 метр аз сатҳи замин ҷойгир аст. [[Ардашери I|Ардашири I]] [[Соли 465 п.м.|соли 465 пеш аз милод]] ба тахт нишаст ва пас аз 40 соли ҳукмронӣ, [[Соли 424 п.м.|соли 424 пеш аз милод]] дар синни 60-солагӣ аз сабаби табиӣ вафот кард.  Ӯро дар ин мақбара, ки ба [[Кӯҳ|кӯҳи]] [[Санг|сангӣ]] [[кандакорӣ]] шуда буд, [[дафн]] карданд.

Сабаби нисбат додани ин оромгоҳ ба [[Ардашери I]] дар он аст, ки он тафсилот ва хусусиятҳои давраи [[Дориюши Бузург]] ва [[Хашоёршои I|Хашоёршои I-ро]] надорад ва бояд аз давраи Хашоёршои I баъдтар бошад.
[[Акс:Tomb_ARTXA2.pdf|чап|мини|200x200пкс|Қисмати амудӣ ва уфуқии қабр]]
Қисми дохилии [[оромгоҳ]] ба тақлиди қабри [[Дориюши Бузург|Дориюш]] кандакорӣ шудааст ва се утоқ дорад, аммо фарқиятҳои асосӣ ба назар мерасанд. Беэҳтиётӣ ва маҳорати сангтарошон боиси он шудааст, ки даромадгоҳ росткунҷаи бешакл ва паст бошад ва тамоман ба пеши қабр мувозӣ набошад, балки кунҷи ҷанубу шарқии он танҳо чанд сантиметр аз девори пеши он дуртар аст, дар ҳоле ки кунҷи шимолу ғарбии он ба [[кӯҳ]] хеле пештар аст. Утоқҳо низ беэҳтиётӣ ва каме каҷ сохта шудаанд ва дар ҳар яки онҳо танҳо барои як қабр кофта шудааст. 
[[Акс:Naghsh-e_rostam,_Irán,_2016-09-24,_DD_13.jpg|мини|[[Барелйеф]]&lt;nowiki/&gt;и [[Ардашери I|Ардашири I]] дар   [[Нақши Рустам|Накши Рустам]]]]
Сабаби нисбат додани ин қабр ба [[Ардашери I]] дар он аст, ки он тафсилот ва хусусиятҳои давраи [[Дориюши Бузург]] ва [[Хашоёршои I|Хашоёршои I-ро]] надорад ва бояд аз давраи [[Хашоёршои I]] баъдтар бошад.

== Ҷусторҳои марбут ==

* [[Нақши Рустам]]
* Кӯҳи Мерсӣ
* Маросимҳои марг ва дафн дар Эрони қадим

== Эзоҳ ==
&lt;templatestyles src=&quot;پانویس/styles.css&quot; /&gt;{{Эзоҳ}}

== Манобеъ ==

* پیرنیا، حسن (۱۳۶۹). ایران باستان. ج. دوم. تهران: دنیای کتاب..mw-parser-output cite.citation{font-style:inherit}.mw-parser-output q{quotes:&quot;\&quot;&quot;&quot;\&quot;&quot;&quot;'&quot;&quot;'&quot;}.mw-parser-output code.cs1-code{color:inherit;background:inherit;border:inherit;padding:inherit}.mw-parser-output .cs1-lock-free a{background:url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Lock-green.svg/9px-Lock-green.svg.png&quot;)no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output .cs1-lock-registration a{background:url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Lock-gray-alt-2.svg/9px-Lock-gray-alt-2.svg.png&quot;)no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output .cs1-lock-subscription a{background:url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Lock-red-alt-2.svg/9px-Lock-red-alt-2.svg.png&quot;)no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-free a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-subscription a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-registration a{background-position:left .1em center;padding-left:1em;padding-right:0}.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration{color:#555}.mw-parser-output .cs1-subscription span,.mw-parser-output .cs1-registration span{border-bottom:1px dotted;cursor:help}.mw-parser-output .cs1-hidden-error{display:none;font-size:100%}.mw-parser-output .cs1-visible-error{font-size:100%}.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration,.mw-parser-output .cs1-format{font-size:95%}.mw-parser-output .cs1-kern-left,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-left{padding-left:0.2em}.mw-parser-output .cs1-kern-right,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-right{padding-right:0.2em}
* شهبازی، علیرضا شاپور (۱۳۵۷). شرح مصور نقش رستم. تهران: بنداد تحقیقات هخامنشی..mw-parser-output cite.citation{font-style:inherit}.mw-parser-output q{quotes:&quot;\&quot;&quot;&quot;\&quot;&quot;&quot;'&quot;&quot;'&quot;}.mw-parser-output code.cs1-code{color:inherit;background:inherit;border:inherit;padding:inherit}.mw-parser-output .cs1-lock-free a{background:url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Lock-green.svg/9px-Lock-green.svg.png&quot;)no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output .cs1-lock-registration a{background:url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Lock-gray-alt-2.svg/9px-Lock-gray-alt-2.svg.png&quot;)no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output .cs1-lock-subscription a{background:url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Lock-red-alt-2.svg/9px-Lock-red-alt-2.svg.png&quot;)no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-free a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-subscription a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-registration a{background-position:left .1em center;padding-left:1em;padding-right:0}.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration{color:#555}.mw-parser-output .cs1-subscription span,.mw-parser-output .cs1-registration span{border-bottom:1px dotted;cursor:help}.mw-parser-output .cs1-hidden-error{display:none;font-size:100%}.mw-parser-output .cs1-visible-error{font-size:100%}.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration,.mw-parser-output .cs1-format{font-size:95%}.mw-parser-output .cs1-kern-left,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-left{padding-left:0.2em}.mw-parser-output .cs1-kern-right,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-right{padding-right:0.2em}
{{Викианбор-гурӯҳ|Оромгоҳи Ардашерӣ I}}{{نقش رستم}}{{آرامگاه‌ها در ایران}}
[[Гурӯҳ:Нақши Рустам]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Ҳахоманишӣ]]
[[Гурӯҳ:Ҳахоманишиён]]</text>
      <sha1>6x41k78xttpuvpxj7cjhtsm1dfdzied</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474355</id>
      <parentid>1474354</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T18:01:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <origin>1474355</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3156" sha1="c27ubq1eag8r5kkn7zd8wh29n9x5gg7" xml:space="preserve"> {{Ёдмон}}
'''Оромгоҳи Ардашири I''' —  як [[Мақбара|мақбараи]] сангӣ дар кӯҳи Ҳоҷободи [[Нақши Рустам]] аст, ки дар баландии 26 метр аз сатҳи замин ҷойгир аст. [[Ардашери I|Ардашири I]] [[Соли 465 п.м.|соли 465 пеш аз милод]] ба тахт нишаст ва пас аз 40 соли ҳукмронӣ, [[Соли 424 п.м.|соли 424 пеш аз милод]] дар синни 60-солагӣ аз сабаби табиӣ вафот кард.  Ӯро дар ин мақбара, ки ба [[Кӯҳ|кӯҳи]] [[Санг|сангӣ]] [[кандакорӣ]] шуда буд, [[дафн]] карданд.

Сабаби нисбат додани ин оромгоҳ ба [[Ардашери I]] дар он аст, ки он тафсилот ва хусусиятҳои давраи [[Дориюши Бузург]] ва [[Хашоёршои I|Хашоёршои I-ро]] надорад ва бояд аз давраи [[Хашоёршои I]] баъдтар бошад.

Қисми дохилии [[оромгоҳ]] ба тақлиди қабри [[Дориюши Бузург|Дориюш]] [[кандакорӣ]] шудааст ва се утоқ дорад, аммо фарқиятҳои асосӣ ба назар мерасанд. Беэҳтиётӣ ва маҳорати сангтарошон боиси он шудааст, ки даромадгоҳ росткунҷаи бешакл ва паст бошад ва тамоман ба пеши қабр мувозӣ набошад, балки кунҷи ҷанубу шарқии он танҳо чанд сантиметр аз девори пеши он дуртар аст, дар ҳоле ки кунҷи шимолу ғарбии он ба [[кӯҳ]] хеле пештар аст. Утоқҳо низ беэҳтиётӣ ва каме каҷ сохта шудаанд ва дар ҳар яки онҳо танҳо барои як қабр кофта шудааст. 
[[Акс:Naghsh-e_rostam,_Irán,_2016-09-24,_DD_13.jpg|мини|[[Барелйеф]]&lt;nowiki/&gt;и [[Ардашери I|Ардашири I]] дар   [[Нақши Рустам|Накши Рустам]] 
Сабаби нисбат додани ин қабр ба [[Ардашери I]] дар он аст, ки он тафсилот ва хусусиятҳои давраи [[Дориюши Бузург]] ва [[Хашоёршои I|Хашоёршои I-ро]] надорад ва бояд аз давраи [[Хашоёршои I]] баъдтар бошад.

== Ҷусторҳои марбут ==

* [[Нақши Рустам]]
* Кӯҳи Мерсӣ
* Маросимҳои марг ва дафн дар Эрони қадим

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Манобеъ ==

* پیرنیا، حسن (۱۳۶۹). ایران باستان. ج. دوم. تهران: دنیای کتاب.
{{Викианбор-гурӯҳ|Оромгоҳи Ардашерӣ I}}
[[Гурӯҳ:Нақши Рустам]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Ҳахоманишӣ]]
[[Гурӯҳ:Ҳахоманишиён]]</text>
      <sha1>c27ubq1eag8r5kkn7zd8wh29n9x5gg7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Оромгоҳи Хашоёршо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331775</id>
    <revision>
      <id>1474356</id>
      <timestamp>2026-05-31T18:22:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:fa:Special:Redirect/revision/43752148|آرامگاه خشایارشا]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1474356</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10887" sha1="s6ju65ud35cold5gs66bclboodefuxd" xml:space="preserve">{{Coord|۲۹٫۹۸۸۶۱۱|N|۵۲٫۸۷۱۹۴۴|E|display=title}}&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt; 
[[Акс:Tomb_X1A2.pdf|чап|мини|300x300пкс|Қисмати амудӣ ва уфуқии оромгоҳ]]
'''Оромгоҳи [[Хашоёршои I]]''' як [[Мақбара|мақбараи]] [[Санг|сангӣ]] дар кӯҳи Ҳоҷободи [[Нақши Рустам]] аст, ки дар баландии 26 метр аз сатҳи замин ҷойгир аст. [[Хашоёршои I|Ксеркс]] моҳи октябри соли [[Соли 465 п.м.|465 пеш аз милод]] дар хобгоҳи худ аз ҷониби сардори посбонони шоҳии [[Ардавони I]] ва як хоҷа бо номи Митрас ё Спента Митрас, ки бо ҳамдигар тавтиъа карда буданд, кушта шуд  ва дар ин мақбара, ки ба кӯҳи сангӣ кандакорӣ шуда буд, дафн карда шуд. Ӯ соли 486 пеш аз милод дар синни 35-солагӣ ба тахт нишаст  ва пас аз 20 соли ҳукмронӣ дар соли [[Соли 465 п.м.|465 пеш аз милод]] кушта шуд  .

Ин [[оромгоҳ]] дар 100 метр шарқ ва шимолу шарқи [[Мақбараи Дopиюши Бузург|қабри Дориюши Бузург]] ҷойгир буда, ба шакли чевал [[кандакорӣ]] шудааст. Дар қисми болоии чевал рамзи Форухар ва моҳ кандакорӣ шудааст, дар боло тасвири Ксеркс, ки дасташро ба сӯи Форухар ва [[оташдон]] дар пеши ӯ дароз мекунад. Он дар зери пойҳои Орангшоҳ ҷойгир аст, ки одамон аз сарзаминҳои гуногун ӯро мебаранд. 

Толори даромадгоҳи [[оромгоҳ]] 3 метр ва 6,60 метрро ташкил медиҳад ва танҳо як ҳуҷра дорад, ки мустақиман дар муқобили даромадгоҳ ҷойгир аст ва дар он се мақбара кофта шудаанд. Маълум нест, ки дар ин мақбараҳо бо '''[[Хашоёршои I]]''' кӣ дафн шудааст.

Мансуб донистани ин [[оромгоҳ]] ба '''[[Хашоёршои I]]-'''ро бо чор сабаб исбот кардан мумкин аст:

# Аз ҷиҳати кандакорӣ ва асарҳои бадеӣ, он бештар аз ҳама қабрҳои дигар давраи [[Дориюши Бузург]] ва '''[[Хашоёршои I]]-'''ро ба ёд меорад.
# Он дар тарафи рости оромгоҳи [[Дориюши Бузург]] ҷойгир аст ва аз ҷиҳати тарҳҳояш ба он хеле монанд аст.
# Ин қабр ба рӯи санги амудӣ кандакорӣ шуда буд, ки барои кандакорӣ вақти зиёд лозим набуд, дар ҳоле ки қабри тарафи чапи оромгоҳи [[Дориюши Бузург]] ба сангҳои нишеб ва намоён кандакорӣ шуда буд, ки вақти бештарро талаб мекард ва маълум аст, ки ҳар касе, ки ҷои беҳтареро интихоб кардааст, бояд корро зудтар оғоз карда бошад.
# Меҳвари тӯлонии атриуми он ба намуди зоҳирии оромгоҳ комилан мувозӣ аст, ки ин хусусият танҳо дар оромгоҳи [[Дориюши Бузург]] мавҷуд аст ва дигар қабрҳо чунин дақиқӣ ва мувозинат надоранд.   

[[Акс:XERXES_I.jpg|рост|мини|300x300пкс|Намоиш аз дохили қабри [[Хашоёршои I]]]]

== Нигораҳо ==
&lt;gallery&gt;
Акс:Tomb_of_Xerxes.jpg|пайванд=پرونده:Tomb_of_Xerxes.jpg
Акс:Naqsh_i_Rustam._Tombeau.jpg|пайванд=پرونده:Naqsh_i_Rustam._Tombeau.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Ҷусторҳои марбут ==

== Эзоҳ ==
&lt;templatestyles src=&quot;پانویس/styles.css&quot; /&gt;{{Эзоҳ}}

== Манобеъ ==

* زرین‌کوب، عبدالحسین (۱۳۶۲). تاریخ مردم ایران، تاریخ ایران قبل از اسلام. تهران: مؤسسهٔ انتشارات امیرکبیر.&lt;nowiki&gt;&lt;span class=&quot;mw-reference-text reference-text&quot; id=&quot;mw-reference-text-cite_note-6&quot;&gt;.mw-parser-output cite.citation{font-style:inherit}.mw-parser-output q{quotes:&quot;\&quot;&quot;&quot;\&quot;&quot;&quot;'&quot;&quot;'&quot;}.mw-parser-output code.cs1-code{color:inherit;background:inherit;border:inherit;padding:inherit}.mw-parser-output .cs1-lock-free a{background:url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Lock-green.svg/9px-Lock-green.svg.png&quot;)no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output .cs1-lock-registration a{background:url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Lock-gray-alt-2.svg/9px-Lock-gray-alt-2.svg.png&quot;)no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output .cs1-lock-subscription a{background:url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Lock-red-alt-2.svg/9px-Lock-red-alt-2.svg.png&quot;)no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-free a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-subscription a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-registration a{background-position:left .1em center;padding-left:1em;padding-right:0}.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration{color:#555}.mw-parser-output .cs1-subscription span,.mw-parser-output .cs1-registration span{border-bottom:1px dotted;cursor:help}.mw-parser-output .cs1-hidden-error{display:none;font-size:100%}.mw-parser-output .cs1-visible-error{font-size:100%}.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration,.mw-parser-output .cs1-format{font-size:95%}.mw-parser-output .cs1-kern-left,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-left{padding-left:0.2em}.mw-parser-output .cs1-kern-right,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-right{padding-right:0.2em}&lt;/span&gt;&lt;/nowiki&gt;
* پیرنیا، حسن (۱۳۶۹). ایران باستان. ج. دوم. تهران: دنیای کتاب.&lt;nowiki&gt;&lt;span class=&quot;mw-reference-text reference-text&quot; id=&quot;mw-reference-text-cite_note-6&quot;&gt;.mw-parser-output cite.citation{font-style:inherit}.mw-parser-output q{quotes:&quot;\&quot;&quot;&quot;\&quot;&quot;&quot;'&quot;&quot;'&quot;}.mw-parser-output code.cs1-code{color:inherit;background:inherit;border:inherit;padding:inherit}.mw-parser-output .cs1-lock-free a{background:url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Lock-green.svg/9px-Lock-green.svg.png&quot;)no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output .cs1-lock-registration a{background:url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Lock-gray-alt-2.svg/9px-Lock-gray-alt-2.svg.png&quot;)no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output .cs1-lock-subscription a{background:url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Lock-red-alt-2.svg/9px-Lock-red-alt-2.svg.png&quot;)no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-free a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-subscription a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-registration a{background-position:left .1em center;padding-left:1em;padding-right:0}.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration{color:#555}.mw-parser-output .cs1-subscription span,.mw-parser-output .cs1-registration span{border-bottom:1px dotted;cursor:help}.mw-parser-output .cs1-hidden-error{display:none;font-size:100%}.mw-parser-output .cs1-visible-error{font-size:100%}.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration,.mw-parser-output .cs1-format{font-size:95%}.mw-parser-output .cs1-kern-left,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-left{padding-left:0.2em}.mw-parser-output .cs1-kern-right,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-right{padding-right:0.2em}&lt;/span&gt;&lt;/nowiki&gt;
* شهبازی، علیرضا شاپور (۱۳۵۷). شرح مصور نقش رستم. تهران: بنداد تحقیقات هخامنشی.&lt;nowiki&gt;&lt;span class=&quot;mw-reference-text reference-text&quot; id=&quot;mw-reference-text-cite_note-6&quot;&gt;.mw-parser-output cite.citation{font-style:inherit}.mw-parser-output q{quotes:&quot;\&quot;&quot;&quot;\&quot;&quot;&quot;'&quot;&quot;'&quot;}.mw-parser-output code.cs1-code{color:inherit;background:inherit;border:inherit;padding:inherit}.mw-parser-output .cs1-lock-free a{background:url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/65/Lock-green.svg/9px-Lock-green.svg.png&quot;)no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output .cs1-lock-registration a{background:url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d6/Lock-gray-alt-2.svg/9px-Lock-gray-alt-2.svg.png&quot;)no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output .cs1-lock-subscription a{background:url(&quot;//upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/aa/Lock-red-alt-2.svg/9px-Lock-red-alt-2.svg.png&quot;)no-repeat;background-position:right .1em center;padding-right:1em;padding-left:0}.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-free a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-subscription a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-limited a,.mw-parser-output div[dir=ltr] .cs1-lock-registration a{background-position:left .1em center;padding-left:1em;padding-right:0}.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration{color:#555}.mw-parser-output .cs1-subscription span,.mw-parser-output .cs1-registration span{border-bottom:1px dotted;cursor:help}.mw-parser-output .cs1-hidden-error{display:none;font-size:100%}.mw-parser-output .cs1-visible-error{font-size:100%}.mw-parser-output .cs1-subscription,.mw-parser-output .cs1-registration,.mw-parser-output .cs1-format{font-size:95%}.mw-parser-output .cs1-kern-left,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-left{padding-left:0.2em}.mw-parser-output .cs1-kern-right,.mw-parser-output .cs1-kern-wl-right{padding-right:0.2em}&lt;/span&gt;&lt;/nowiki&gt;
{{Викианбор-гурӯҳ|Tomb of Xerxes I}}{{نقش رستم}}{{آرامگاه‌ها در ایران}}
[[Гурӯҳ:Нақши Рустам]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Ҳахоманишӣ]]
[[Гурӯҳ:Ҳахоманишиён]]</text>
      <sha1>s6ju65ud35cold5gs66bclboodefuxd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474357</id>
      <parentid>1474356</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T18:26:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <origin>1474357</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4662" sha1="lvpbi3go064ume861i0i9qk51n57mh7" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
[[Акс:Tomb_X1A2.pdf|чап|мини|300x300пкс|Қисмати амудӣ ва уфуқии оромгоҳ]]
'''Оромгоҳи [[Хашоёршои I]]''' як [[Мақбара|мақбараи]] [[Санг|сангӣ]] дар кӯҳи Ҳоҷободи [[Нақши Рустам]] аст, ки дар баландии 26 метр аз сатҳи замин ҷойгир аст. [[Хашоёршои I|Ксеркс]] моҳи октябри соли [[Соли 465 п.м.|465 пеш аз милод]] дар хобгоҳи худ аз ҷониби сардори посбонони шоҳии [[Ардавони I]] ва як хоҷа бо номи Митрас ё Спента Митрас, ки бо ҳамдигар тавтиъа карда буданд, кушта шуд  ва дар ин мақбара, ки ба кӯҳи сангӣ кандакорӣ шуда буд, дафн карда шуд. Ӯ [[соли 486 п.м.|соли 486 пеш аз милод]] дар синни 35-солагӣ ба тахт нишаст  ва пас аз 20 соли ҳукмронӣ дар соли [[Соли 465 п.м.|465 пеш аз милод]] кушта шуд.

Ин [[оромгоҳ]] дар 100 метр шарқ ва шимолу шарқи [[Мақбараи Дopиюши Бузург|қабри Дориюши Бузург]] ҷойгир буда, ба шакли чевал [[кандакорӣ]] шудааст. Дар қисми болоии чевал рамзи Форухар ва моҳ кандакорӣ шудааст, дар боло тасвири [[Хашоёршои I]], ки дасташро ба сӯи Форухар ва [[оташдон]] дар пеши ӯ дароз мекунад. Он дар зери пойҳои Орангшоҳ ҷойгир аст, ки одамон аз сарзаминҳои гуногун ӯро мебаранд. 

Толори даромадгоҳи [[оромгоҳ]] 3 метр ва 6,60 метрро ташкил медиҳад ва танҳо як ҳуҷра дорад, ки мустақиман дар муқобили даромадгоҳ ҷойгир аст ва дар он се мақбара кофта шудаанд. Маълум нест, ки дар ин мақбараҳо бо '''[[Хашоёршои I]]''' кӣ дафн шудааст.

Мансуб донистани ин [[оромгоҳ]] ба '''[[Хашоёршои I]]-'''ро бо чор сабаб исбот кардан мумкин аст:

# Аз ҷиҳати кандакорӣ ва асарҳои бадеӣ, он бештар аз ҳама қабрҳои дигар давраи [[Дориюши Бузург]] ва '''[[Хашоёршои I]]-'''ро ба ёд меорад.
# Он дар тарафи рости оромгоҳи [[Дориюши Бузург]] ҷойгир аст ва аз ҷиҳати тарҳҳояш ба он хеле монанд аст.
# Ин қабр ба рӯи санги амудӣ [[кандакорӣ]] шуда буд, ки барои кандакорӣ вақти зиёд лозим набуд, дар ҳоле ки қабри тарафи чапи оромгоҳи [[Дориюши Бузург]] ба сангҳои нишеб ва намоён кандакорӣ шуда буд, ки вақти бештарро талаб мекард ва маълум аст, ки ҳар касе, ки ҷои беҳтареро интихоб кардааст, бояд корро зудтар оғоз карда бошад.
# Меҳвари тӯлонии атриуми он ба намуди зоҳирии оромгоҳ комилан мувозӣ аст, ки ин хусусият танҳо дар оромгоҳи [[Дориюши Бузург]] мавҷуд аст ва дигар қабрҳо чунин дақиқӣ ва мувозинат надоранд.   

[[Акс:XERXES_I.jpg|рост|мини|300x300пкс|Намоиш аз дохили қабри [[Хашоёршои I]]]]

== Нигораҳо ==
&lt;gallery&gt;
Акс:Tomb_of_Xerxes.jpg|пайванд=پرونده:Tomb_of_Xerxes.jpg
Акс:Naqsh_i_Rustam._Tombeau.jpg|пайванд=پرونده:Naqsh_i_Rustam._Tombeau.jpg
&lt;/gallery&gt;

== Ҷусторҳои марбут ==

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Манобеъ ==

* زرین‌کوب، عبدالحسین (۱۳۶۲). تاریخ مردم ایران، تاریخ ایران قبل از اسلام. تهران: مؤسسهٔ انتشارات امیرکبیر.
{{Викианбор-гурӯҳ|Tomb of Xerxes I}}
[[Гурӯҳ:Нақши Рустам]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Ҳахоманишӣ]]
[[Гурӯҳ:Ҳахоманишиён]]</text>
      <sha1>lvpbi3go064ume861i0i9qk51n57mh7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Оташкадаи Оташкӯҳ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331776</id>
    <revision>
      <id>1474358</id>
      <timestamp>2026-05-31T18:42:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:fa:Special:Redirect/revision/42322177|آتشکده آتشکوه]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1474358</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8766" sha1="rijithwd8xobwoq5zqlo20kdqzfz63l" xml:space="preserve">&lt;templatestyles src=&quot;Module:Infobox/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt; 

'''Маъбади оташкадаи Оташкӯҳ''' яке аз муҳимтарин ёдгориҳои қадимии [[Эрон]] буда, дар наздикии шаҳри Нимвор, дар [[Шаҳристони Маҳаллот|шаҳристони Маҳаллоти]] [[Устони Марказӣ]] ҷойгир аст.  Таърихшиносон ин биноро ба давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] нисбат медиҳанд. &lt;ref&gt;[http://www.iranchto.ir/WebForms/Fa/Heritage/HeritageInfo.aspx?ID=239 آتشکده آتشکوه (نیم ور)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110922054701/http://www.iranchto.ir/Webforms/Fa/Heritage/HeritageInfo.aspx?ID=239|date=۲۲ سپتامبر ۲۰۱۱}} - ''سایت تخصصی میراث فرهنگی و گردشگری''&lt;/ref&gt; Сохтори чорқабатааш аз сутунҳои сангии силиндрӣ иборат аст, ки болои якдигар такя мекунанд. Бино дорои утоқҳои пӯшида ва ҷои афрӯхтани оташ аст. Минтақае, ки ин маъбади оташ дар он ҷойгир аст, сабз аст, аммо бино айни замон тахриб карда мешавад. Ин ёдгорӣ ҳамчун яке аз Ё[[Ёдгориҳои миллии Эрон|дгориҳои миллии Эрон]] ۲۱ آبان ۱۳۱۷ бо рақами бақайдгирии 311 ба қайд гирифта шудааст. 

== Таърих ==
Ба гуфтаи [[Ибни Фақеҳ|Ибни Фақиҳ Ҳамадонӣ]], ин бино то асри чоруми ҳиҷрӣ сохта ва бетағйир боқӣ монда буд. Ӯ инчунин ин биноро [[Тоқи Кисро|бо Ивони Касра]] ва Маъбади Анаҳита дар [[Канговар]] баробар медонист. 

Ҳаким Муҳаммад Тақӣ Хон дар китоби худ ''«Ганҷ Дониш»'' дар бораи сохтмони маъбади оташ чунин мегӯяд: &lt;ref&gt;[http://www.mehrnews.com/FA/NewsDetail.aspx?NewsID=659097 ستون‌های خورهه و آتشکده آتشکوه مهمترین آثار باستانی استان مرکزی] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20080408035716/http://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=659097|date=۸ آوریل ۲۰۰۸}} - ''وبگاه خبرگزاری مهر'' تاریخ انتشار: ۱۶/۰۱/۱۳۸۷&lt;/ref&gt;
 
Аммо ба гуфтаи Ризо Моради Ғиёсабодӣ, ин маъбади оташ набуд, балки &quot;чартағӣ&quot; буд, мисли чартағи Нисор дар Кошон . 
 
Ҳотум Шиндлер ва Андре Годар низ дар солҳои 1930 ин биноро омӯхтанд. Годар дар аввал ин биноро ҳамчун оташдон меномад ва харитаи девори атроф ва роҳравҳои эҳтимолии онро дар асоси тасаввуроти худ мекашад, аммо баъдан, бо назардошти далелҳои мавҷуда, харитаи тахминии худро рад мекунад ва ба ин бино ҳамчун аломати роҳёбӣ ишора мекунад.  Андре Годар инчунин дар тавсияи худ дар бораи ин бино мегӯяд: &lt;ref&gt;[http://www.hamshahrionline.ir/News/?id=25692 نیمه‌ور: هزاران سال آب و آتش] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20071031231736/http://hamshahrionline.ir/News/?id=25692|date=۳۱ اکتبر ۲۰۰۷}} - ''همشهری آنلاین''&lt;/ref&gt;

== Мавқеи ҷуғрофӣ ==
Ин маъбади оташи хомӯш дар масофаи 5 километр аз роҳи Нимвар ба самти Дилиҷон, дар наздикии деҳаи Оташкӯҳ ҷойгир аст. Он тақрибан 13 километр дуртар аз шаҳри [[Маҳаллот]] ҷойгир аст.

[[Маъбади оташ]] дар нишебиҳои кӯҳи Оташкӯҳ ва дар паҳлӯи дарёи ҳамном дар масоҳати қариб 600 метри мураббаъ сохта шудааст. Дарозии он 40 метру 28 сантиметр ва паҳнои он дар қисмати шарқӣ 60 метру 12 сантиметр ва дар қисмати ғарбӣ 25 метр аст. Деҳаи Оташкӯҳ бо камтар аз 10 хонавода дар тарафи шимолии ин бино ҷойгир аст.

[http://www.irangpsmap.com/Showpoi.asp?id=148496&amp;lang=2 Маъбади оташи Оташкӯҳро дар харита ва маконҳои атрофи он бубинед] 

== Дарахти чинор ==
Кӯҳҳои санглохи ин минтақа манбаи асосии даромади Маҷмааи иқтисодии Кумитаи Имдоди Имом Хумайнӣ ва яке аз бузургтарин манбаъҳои конҳои травертин дар ҷаҳон мебошанд.  Кони травертини Оташкуҳ дар қисмати ҷанубу шарқии шаҳри Нимвар, дар наздикии Намоишгоҳи байналмилалии санги Нимвар ва шаҳри саноатии Нимвар ҷойгир аст.

== Конҳои санг ==
Кӯҳҳои санглохи ин минтақа манбаи асосии даромади Маҷмааи иқтисодии Кумитаи Имдоди Имом Хумайнӣ ва яке аз бузургтарин манбаъҳои конҳои травертин дар ҷаҳон мебошанд.  Кони травертини Оташкуҳ дар қисмати ҷанубу шарқии шаҳри Нимвар, дар наздикии Намоишгоҳи байналмилалии санги Нимвар ва шаҳри саноатии Нимвар ҷойгир аст.

== Хусусиятҳои сохторӣ ==
Тафсилоти истифодашуда дар истифодаи сангҳо дар сутунҳо ва сутунҳо чунин аст, ки ҳеҷ гоҳ ду санг болои якдигар гузошта намешаванд. Бино бо истифода аз хиштҳои чоркунҷа бо рӯйи сангӣ сохта шудааст ва дар дохили деворҳо чӯбҳои чӯбӣ барои таъмини устувории бештар истифода шудаанд.

== Нигораҳо ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Акс:Khmhltlkn.jpg|пайванд=پرونده:Khmhltlkn.jpg
Акс:Mhlt.jpg|пайванд=پرونده:Mhlt.jpg
Акс:آتشكده_آتشكوه.jpg|пайванд=پرونده:آتشكده_آتشكوه.jpg
Акс:Atashkade_Atashkouh.jpg|пайванд=پرونده:Atashkade_Atashkouh.jpg
Акс:Atashkouh_(1).jpg|пайванд=پرونده:Atashkouh_(1).jpg
&lt;/gallery&gt;{{Clear}}

== Ҷусторҳои марбут ==

* Рӯихати маъбадҳои оташ дар Эрон

== Манобеъ ==
&lt;templatestyles src=&quot;پانویس/styles.css&quot; /&gt;{{Эзоҳ|۲}}

== Манобеъ ==

* [https://www.iribnews.ir/fa/news/3791818/%D8%A2%D8%AA%D8%B4%DA%A9%D8%AF%D9%87-%D8%A2%D8%AA%D8%B4%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%B7%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 Маъбади оташи Оташкӯҳ, бузургтарин маъбади қадимии чорқабата + филм] - Агентии радио ва телевизиони Эрон
* Саҳифаи марбут дар [http://www.gardeshgary.ir/farsi/index.php?pageid=moreinfobana&amp;bid=2382&amp;again=1 вебсайти ҳамаҷонибаи сайёҳии Эрон] [ пайванди мурда ]
* [https://web.archive.org/web/20110922054701/http://www.iranchto.ir/Webforms/Fa/Heritage/HeritageInfo.aspx?ID=239 Мавзеи махсусгардонидашуда барои мероси фарҳангӣ ва сайёҳӣ]
* [https://www.mehrnews.com/photo/5649773/آتشکده-آتشکوه-محلات https://www.mehrnews.com/photo/5649773/اتشکده-اتشکوه-مهلات]
{{نیم‌ور}}{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Марказӣ}}{{مزدیسنا}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Сосониён]]
[[Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо пайвандҳои дастнорас]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эронӣ]]</text>
      <sha1>rijithwd8xobwoq5zqlo20kdqzfz63l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474359</id>
      <parentid>1474358</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T18:47:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>таҳрир</comment>
      <origin>1474359</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8589" sha1="3fre348cvyhicmh1fftg2asm9tcd4cl" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
'''Маъбади оташкадаи Оташкӯҳ''' яке аз муҳимтарин ёдгориҳои қадимии [[Эрон]] буда, дар наздикии шаҳри Нимвор, дар [[Шаҳристони Маҳаллот|шаҳристони Маҳаллоти]] [[Устони Марказӣ]] ҷойгир аст.  Таърихшиносон ин биноро ба давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] нисбат медиҳанд. &lt;ref&gt;[http://www.iranchto.ir/WebForms/Fa/Heritage/HeritageInfo.aspx?ID=239 آتشکده آتشکوه (نیم ور)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110922054701/http://www.iranchto.ir/Webforms/Fa/Heritage/HeritageInfo.aspx?ID=239|date=۲۲ سپتامبر ۲۰۱۱}} - ''سایت تخصصی میراث فرهنگی و گردشگری''&lt;/ref&gt; Сохтори чорқабатааш аз сутунҳои сангии силиндрӣ иборат аст, ки болои якдигар такя мекунанд. Бино дорои утоқҳои пӯшида ва ҷои афрӯхтани оташ аст. Минтақае, ки ин маъбади оташ дар он ҷойгир аст, сабз аст, аммо бино айни замон тахриб карда мешавад. Ин ёдгорӣ ҳамчун яке аз Ё[[Ёдгориҳои миллии Эрон|дгориҳои миллии Эрон]] ۲۱ آبان ۱۳۱۷ бо рақами бақайдгирии 311 ба қайд гирифта шудааст. 

== Таърих ==
Ба гуфтаи [[Ибни Фақеҳ|Ибни Фақиҳ Ҳамадонӣ]], ин бино то асри чоруми ҳиҷрӣ сохта ва бетағйир боқӣ монда буд. Ӯ инчунин ин биноро [[Тоқи Кисро]] ва Маъбади Анаҳита дар [[Канговар]] баробар медонист. 

Ҳаким Муҳаммад Тақӣ Хон дар китоби худ ''«Ганҷ Дониш»'' дар бораи сохтмони маъбади оташ чунин мегӯяд: &lt;ref&gt;[http://www.mehrnews.com/FA/NewsDetail.aspx?NewsID=659097 ستون‌های خورهه و آتشکده آتشکوه مهمترین آثار باستانی استان مرکزی] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20080408035716/http://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=659097|date=۸ آوریل ۲۰۰۸}} - ''وبگاه خبرگزاری مهر'' تاریخ انتشار: ۱۶/۰۱/۱۳۸۷&lt;/ref&gt;
 
Аммо ба гуфтаи Ризо Моради Ғиёсабодӣ, ин [[маъбади оташ]] набуд, балки &quot;чартағӣ&quot; буд, мисли чартағи Нисор дар Кошон. 
 
Ҳотум Шиндлер ва Андре Годар низ дар солҳои 1930 ин биноро омӯхтанд. Годар дар аввал ин биноро ҳамчун оташдон меномад ва харитаи девори атроф ва роҳравҳои эҳтимолии онро дар асоси тасаввуроти худ мекашад, аммо баъдан, бо назардошти далелҳои мавҷуда, харитаи тахминии худро рад мекунад ва ба ин бино ҳамчун аломати роҳёбӣ ишора мекунад.  Андре Годар инчунин дар тавсияи худ дар бораи ин бино мегӯяд: &lt;ref&gt;[http://www.hamshahrionline.ir/News/?id=25692 نیمه‌ور: هزاران سال آب و آتش] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20071031231736/http://hamshahrionline.ir/News/?id=25692|date=۳۱ اکتبر ۲۰۰۷}} - ''همشهری آنلاین''&lt;/ref&gt;

== Мавқеи ҷуғрофӣ ==
Ин маъбади оташи хомӯш дар масофаи 5 километр аз роҳи Нимвар ба самти Дилиҷон, дар наздикии деҳаи Оташкӯҳ ҷойгир аст. Он тақрибан 13 километр дуртар аз шаҳри [[Маҳаллот]] ҷойгир аст.

[[Маъбади оташ]] дар нишебиҳои кӯҳи Оташкӯҳ ва дар паҳлӯи дарёи ҳамном дар масоҳати қариб 600 метри мураббаъ сохта шудааст. Дарозии он 40 метру 28 сантиметр ва паҳнои он дар қисмати шарқӣ 60 метру 12 сантиметр ва дар қисмати ғарбӣ 25 метр аст. Деҳаи Оташкӯҳ бо камтар аз 10 хонавода дар тарафи шимолии ин бино ҷойгир аст.

[http://www.irangpsmap.com/Showpoi.asp?id=148496&amp;lang=2 Маъбади оташи Оташкӯҳро дар харита ва маконҳои атрофи он бубинед] 

== Дарахти чинор ==
Кӯҳҳои санглохи ин минтақа манбаи асосии даромади Маҷмааи иқтисодии Кумитаи Имдоди Имом Хумайнӣ ва яке аз бузургтарин манбаъҳои конҳои травертин дар ҷаҳон мебошанд.  Кони травертини Оташкуҳ дар қисмати ҷанубу шарқии шаҳри Нимвар, дар наздикии Намоишгоҳи байналмилалии санги Нимвар ва шаҳри саноатии Нимвар ҷойгир аст.

== Конҳои санг ==
Кӯҳҳои санглохи ин минтақа манбаи асосии даромади Маҷмааи иқтисодии Кумитаи Имдоди Имом Хумайнӣ ва яке аз бузургтарин манбаъҳои конҳои травертин дар ҷаҳон мебошанд.  Кони травертини Оташкуҳ дар қисмати ҷанубу шарқии шаҳри Нимвар, дар наздикии Намоишгоҳи байналмилалии санги Нимвар ва шаҳри саноатии Нимвар ҷойгир аст.

== Хусусиятҳои сохторӣ ==
Тафсилоти истифодашуда дар истифодаи сангҳо дар сутунҳо ва сутунҳо чунин аст, ки ҳеҷ гоҳ ду санг болои якдигар гузошта намешаванд. Бино бо истифода аз хиштҳои чоркунҷа бо рӯйи сангӣ сохта шудааст ва дар дохили деворҳо чӯбҳои чӯбӣ барои таъмини устувории бештар истифода шудаанд.

== Нигораҳо ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Акс:Khmhltlkn.jpg|пайванд=پرونده:Khmhltlkn.jpg
Акс:Mhlt.jpg|пайванд=پرونده:Mhlt.jpg
Акс:آتشكده_آتشكوه.jpg|пайванд=پرونده:آتشكده_آتشكوه.jpg
Акс:Atashkade_Atashkouh.jpg|пайванд=پرونده:Atashkade_Atashkouh.jpg
Акс:Atashkouh_(1).jpg|пайванд=پرونده:Atashkouh_(1).jpg
&lt;/gallery&gt;

== Ҷусторҳои марбут ==

* Рӯихати маъбадҳои оташ дар Эрон

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ|۲}}

== Манобеъ ==
* [https://www.iribnews.ir/fa/news/3791818/%D8%A2%D8%AA%D8%B4%DA%A9%D8%AF%D9%87-%D8%A2%D8%AA%D8%B4%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%B7%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 Маъбади оташи Оташкӯҳ, бузургтарин маъбади қадимии чорқабата + филм] - Агентии радио ва телевизиони Эрон
* Саҳифаи марбут дар [http://www.gardeshgary.ir/farsi/index.php?pageid=moreinfobana&amp;bid=2382&amp;again=1 вебсайти ҳамаҷонибаи сайёҳии Эрон] [ пайванди мурда ]
* [https://web.archive.org/web/20110922054701/http://www.iranchto.ir/Webforms/Fa/Heritage/HeritageInfo.aspx?ID=239 Мавзеи махсусгардонидашуда барои мероси фарҳангӣ ва сайёҳӣ]
* [https://www.mehrnews.com/photo/5649773/آتشکده-آتشکوه-محلات https://www.mehrnews.com/photo/5649773/اتشکده-اتشکوه-مهلات]
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Марказӣ}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Сосониён]]
[[Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо пайвандҳои дастнорас]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эронӣ]]</text>
      <sha1>3fre348cvyhicmh1fftg2asm9tcd4cl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474362</id>
      <parentid>1474359</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T18:53:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Манобеъ */ гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1474362</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8635" sha1="chzi2rsr5nuy3cen8jh6ad5lbaiupd1" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
'''Маъбади оташкадаи Оташкӯҳ''' яке аз муҳимтарин ёдгориҳои қадимии [[Эрон]] буда, дар наздикии шаҳри Нимвор, дар [[Шаҳристони Маҳаллот|шаҳристони Маҳаллоти]] [[Устони Марказӣ]] ҷойгир аст.  Таърихшиносон ин биноро ба давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] нисбат медиҳанд. &lt;ref&gt;[http://www.iranchto.ir/WebForms/Fa/Heritage/HeritageInfo.aspx?ID=239 آتشکده آتشکوه (نیم ور)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110922054701/http://www.iranchto.ir/Webforms/Fa/Heritage/HeritageInfo.aspx?ID=239|date=۲۲ سپتامبر ۲۰۱۱}} - ''سایت تخصصی میراث فرهنگی و گردشگری''&lt;/ref&gt; Сохтори чорқабатааш аз сутунҳои сангии силиндрӣ иборат аст, ки болои якдигар такя мекунанд. Бино дорои утоқҳои пӯшида ва ҷои афрӯхтани оташ аст. Минтақае, ки ин маъбади оташ дар он ҷойгир аст, сабз аст, аммо бино айни замон тахриб карда мешавад. Ин ёдгорӣ ҳамчун яке аз Ё[[Ёдгориҳои миллии Эрон|дгориҳои миллии Эрон]] ۲۱ آبان ۱۳۱۷ бо рақами бақайдгирии 311 ба қайд гирифта шудааст. 

== Таърих ==
Ба гуфтаи [[Ибни Фақеҳ|Ибни Фақиҳ Ҳамадонӣ]], ин бино то асри чоруми ҳиҷрӣ сохта ва бетағйир боқӣ монда буд. Ӯ инчунин ин биноро [[Тоқи Кисро]] ва Маъбади Анаҳита дар [[Канговар]] баробар медонист. 

Ҳаким Муҳаммад Тақӣ Хон дар китоби худ ''«Ганҷ Дониш»'' дар бораи сохтмони маъбади оташ чунин мегӯяд: &lt;ref&gt;[http://www.mehrnews.com/FA/NewsDetail.aspx?NewsID=659097 ستون‌های خورهه و آتشکده آتشکوه مهمترین آثار باستانی استان مرکزی] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20080408035716/http://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=659097|date=۸ آوریل ۲۰۰۸}} - ''وبگاه خبرگزاری مهر'' تاریخ انتشار: ۱۶/۰۱/۱۳۸۷&lt;/ref&gt;
 
Аммо ба гуфтаи Ризо Моради Ғиёсабодӣ, ин [[маъбади оташ]] набуд, балки &quot;чартағӣ&quot; буд, мисли чартағи Нисор дар Кошон. 
 
Ҳотум Шиндлер ва Андре Годар низ дар солҳои 1930 ин биноро омӯхтанд. Годар дар аввал ин биноро ҳамчун оташдон меномад ва харитаи девори атроф ва роҳравҳои эҳтимолии онро дар асоси тасаввуроти худ мекашад, аммо баъдан, бо назардошти далелҳои мавҷуда, харитаи тахминии худро рад мекунад ва ба ин бино ҳамчун аломати роҳёбӣ ишора мекунад.  Андре Годар инчунин дар тавсияи худ дар бораи ин бино мегӯяд: &lt;ref&gt;[http://www.hamshahrionline.ir/News/?id=25692 نیمه‌ور: هزاران سال آب و آتش] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20071031231736/http://hamshahrionline.ir/News/?id=25692|date=۳۱ اکتبر ۲۰۰۷}} - ''همشهری آنلاین''&lt;/ref&gt;

== Мавқеи ҷуғрофӣ ==
Ин маъбади оташи хомӯш дар масофаи 5 километр аз роҳи Нимвар ба самти Дилиҷон, дар наздикии деҳаи Оташкӯҳ ҷойгир аст. Он тақрибан 13 километр дуртар аз шаҳри [[Маҳаллот]] ҷойгир аст.

[[Маъбади оташ]] дар нишебиҳои кӯҳи Оташкӯҳ ва дар паҳлӯи дарёи ҳамном дар масоҳати қариб 600 метри мураббаъ сохта шудааст. Дарозии он 40 метру 28 сантиметр ва паҳнои он дар қисмати шарқӣ 60 метру 12 сантиметр ва дар қисмати ғарбӣ 25 метр аст. Деҳаи Оташкӯҳ бо камтар аз 10 хонавода дар тарафи шимолии ин бино ҷойгир аст.

[http://www.irangpsmap.com/Showpoi.asp?id=148496&amp;lang=2 Маъбади оташи Оташкӯҳро дар харита ва маконҳои атрофи он бубинед] 

== Дарахти чинор ==
Кӯҳҳои санглохи ин минтақа манбаи асосии даромади Маҷмааи иқтисодии Кумитаи Имдоди Имом Хумайнӣ ва яке аз бузургтарин манбаъҳои конҳои травертин дар ҷаҳон мебошанд.  Кони травертини Оташкуҳ дар қисмати ҷанубу шарқии шаҳри Нимвар, дар наздикии Намоишгоҳи байналмилалии санги Нимвар ва шаҳри саноатии Нимвар ҷойгир аст.

== Конҳои санг ==
Кӯҳҳои санглохи ин минтақа манбаи асосии даромади Маҷмааи иқтисодии Кумитаи Имдоди Имом Хумайнӣ ва яке аз бузургтарин манбаъҳои конҳои травертин дар ҷаҳон мебошанд.  Кони травертини Оташкуҳ дар қисмати ҷанубу шарқии шаҳри Нимвар, дар наздикии Намоишгоҳи байналмилалии санги Нимвар ва шаҳри саноатии Нимвар ҷойгир аст.

== Хусусиятҳои сохторӣ ==
Тафсилоти истифодашуда дар истифодаи сангҳо дар сутунҳо ва сутунҳо чунин аст, ки ҳеҷ гоҳ ду санг болои якдигар гузошта намешаванд. Бино бо истифода аз хиштҳои чоркунҷа бо рӯйи сангӣ сохта шудааст ва дар дохили деворҳо чӯбҳои чӯбӣ барои таъмини устувории бештар истифода шудаанд.

== Нигораҳо ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Акс:Khmhltlkn.jpg|пайванд=پرونده:Khmhltlkn.jpg
Акс:Mhlt.jpg|пайванд=پرونده:Mhlt.jpg
Акс:آتشكده_آتشكوه.jpg|пайванд=پرونده:آتشكده_آتشكوه.jpg
Акс:Atashkade_Atashkouh.jpg|пайванд=پرونده:Atashkade_Atashkouh.jpg
Акс:Atashkouh_(1).jpg|пайванд=پرونده:Atashkouh_(1).jpg
&lt;/gallery&gt;

== Ҷусторҳои марбут ==

* Рӯихати маъбадҳои оташ дар Эрон

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ|۲}}

== Манобеъ ==
* [https://www.iribnews.ir/fa/news/3791818/%D8%A2%D8%AA%D8%B4%DA%A9%D8%AF%D9%87-%D8%A2%D8%AA%D8%B4%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%B7%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 Маъбади оташи Оташкӯҳ, бузургтарин маъбади қадимии чорқабата + филм] - Агентии радио ва телевизиони Эрон
* Саҳифаи марбут дар [http://www.gardeshgary.ir/farsi/index.php?pageid=moreinfobana&amp;bid=2382&amp;again=1 вебсайти ҳамаҷонибаи сайёҳии Эрон] [ пайванди мурда ]
* [https://web.archive.org/web/20110922054701/http://www.iranchto.ir/Webforms/Fa/Heritage/HeritageInfo.aspx?ID=239 Мавзеи махсусгардонидашуда барои мероси фарҳангӣ ва сайёҳӣ]
* [https://www.mehrnews.com/photo/5649773/آتشکده-آتشکوه-محلات https://www.mehrnews.com/photo/5649773/اتشکده-اتشکوه-مهلات]
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Марказӣ}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Сосониён]]
[[Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо пайвандҳои дастнорас]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]</text>
      <sha1>chzi2rsr5nuy3cen8jh6ad5lbaiupd1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474363</id>
      <parentid>1474362</parentid>
      <timestamp>2026-05-31T18:54:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Мавқеи ҷуғрофӣ */</comment>
      <origin>1474363</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8664" sha1="5ljddott68jubj1ah1tbsrmhhm8vk43" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
'''Маъбади оташкадаи Оташкӯҳ''' яке аз муҳимтарин ёдгориҳои қадимии [[Эрон]] буда, дар наздикии шаҳри Нимвор, дар [[Шаҳристони Маҳаллот|шаҳристони Маҳаллоти]] [[Устони Марказӣ]] ҷойгир аст.  Таърихшиносон ин биноро ба давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] нисбат медиҳанд. &lt;ref&gt;[http://www.iranchto.ir/WebForms/Fa/Heritage/HeritageInfo.aspx?ID=239 آتشکده آتشکوه (نیم ور)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110922054701/http://www.iranchto.ir/Webforms/Fa/Heritage/HeritageInfo.aspx?ID=239|date=۲۲ سپتامبر ۲۰۱۱}} - ''سایت تخصصی میراث فرهنگی و گردشگری''&lt;/ref&gt; Сохтори чорқабатааш аз сутунҳои сангии силиндрӣ иборат аст, ки болои якдигар такя мекунанд. Бино дорои утоқҳои пӯшида ва ҷои афрӯхтани оташ аст. Минтақае, ки ин маъбади оташ дар он ҷойгир аст, сабз аст, аммо бино айни замон тахриб карда мешавад. Ин ёдгорӣ ҳамчун яке аз Ё[[Ёдгориҳои миллии Эрон|дгориҳои миллии Эрон]] ۲۱ آبان ۱۳۱۷ бо рақами бақайдгирии 311 ба қайд гирифта шудааст. 

== Таърих ==
Ба гуфтаи [[Ибни Фақеҳ|Ибни Фақиҳ Ҳамадонӣ]], ин бино то асри чоруми ҳиҷрӣ сохта ва бетағйир боқӣ монда буд. Ӯ инчунин ин биноро [[Тоқи Кисро]] ва Маъбади Анаҳита дар [[Канговар]] баробар медонист. 

Ҳаким Муҳаммад Тақӣ Хон дар китоби худ ''«Ганҷ Дониш»'' дар бораи сохтмони маъбади оташ чунин мегӯяд: &lt;ref&gt;[http://www.mehrnews.com/FA/NewsDetail.aspx?NewsID=659097 ستون‌های خورهه و آتشکده آتشکوه مهمترین آثار باستانی استان مرکزی] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20080408035716/http://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=659097|date=۸ آوریل ۲۰۰۸}} - ''وبگاه خبرگزاری مهر'' تاریخ انتشار: ۱۶/۰۱/۱۳۸۷&lt;/ref&gt;
 
Аммо ба гуфтаи Ризо Моради Ғиёсабодӣ, ин [[маъбади оташ]] набуд, балки &quot;чартағӣ&quot; буд, мисли чартағи Нисор дар Кошон. 
 
Ҳотум Шиндлер ва Андре Годар низ дар солҳои 1930 ин биноро омӯхтанд. Годар дар аввал ин биноро ҳамчун оташдон меномад ва харитаи девори атроф ва роҳравҳои эҳтимолии онро дар асоси тасаввуроти худ мекашад, аммо баъдан, бо назардошти далелҳои мавҷуда, харитаи тахминии худро рад мекунад ва ба ин бино ҳамчун аломати роҳёбӣ ишора мекунад.  Андре Годар инчунин дар тавсияи худ дар бораи ин бино мегӯяд: &lt;ref&gt;[http://www.hamshahrionline.ir/News/?id=25692 نیمه‌ور: هزاران سال آب و آتش] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20071031231736/http://hamshahrionline.ir/News/?id=25692|date=۳۱ اکتبر ۲۰۰۷}} - ''همشهری آنلاین''&lt;/ref&gt;

== Мавқеи ҷуғрофӣ ==
Ин маъбади оташи хомӯш дар масофаи 5 километр аз роҳи Нимвар ба самти Дилиҷон, дар наздикии деҳаи Оташкӯҳ ҷойгир аст. Он тақрибан 13 километр дуртар аз шаҳри [[Маҳаллот]] ҷойгир аст.

[[Маъбади оташ]] дар нишебиҳои кӯҳи Оташкӯҳ ва дар паҳлӯи дарёи ҳамном дар масоҳати қариб 600 метри мураббаъ сохта шудааст. Дарозии он 40 метру 28 сантиметр ва паҳнои он дар қисмати шарқӣ 60 метру 12 сантиметр ва дар қисмати ғарбӣ 25 метр аст. Деҳаи Оташкӯҳ бо камтар аз 10 хонавода дар тарафи шимолии ин бино ҷойгир аст.
== Нигаред низ ==

* [http://www.irangpsmap.com/Showpoi.asp?id=148496&amp;lang=2 Маъбади оташи Оташкӯҳро дар харита ва маконҳои атрофи он бубинед]

== Дарахти чинор ==
Кӯҳҳои санглохи ин минтақа манбаи асосии даромади Маҷмааи иқтисодии Кумитаи Имдоди Имом Хумайнӣ ва яке аз бузургтарин манбаъҳои конҳои травертин дар ҷаҳон мебошанд.  Кони травертини Оташкуҳ дар қисмати ҷанубу шарқии шаҳри Нимвар, дар наздикии Намоишгоҳи байналмилалии санги Нимвар ва шаҳри саноатии Нимвар ҷойгир аст.

== Конҳои санг ==
Кӯҳҳои санглохи ин минтақа манбаи асосии даромади Маҷмааи иқтисодии Кумитаи Имдоди Имом Хумайнӣ ва яке аз бузургтарин манбаъҳои конҳои травертин дар ҷаҳон мебошанд.  Кони травертини Оташкуҳ дар қисмати ҷанубу шарқии шаҳри Нимвар, дар наздикии Намоишгоҳи байналмилалии санги Нимвар ва шаҳри саноатии Нимвар ҷойгир аст.

== Хусусиятҳои сохторӣ ==
Тафсилоти истифодашуда дар истифодаи сангҳо дар сутунҳо ва сутунҳо чунин аст, ки ҳеҷ гоҳ ду санг болои якдигар гузошта намешаванд. Бино бо истифода аз хиштҳои чоркунҷа бо рӯйи сангӣ сохта шудааст ва дар дохили деворҳо чӯбҳои чӯбӣ барои таъмини устувории бештар истифода шудаанд.

== Нигораҳо ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Акс:Khmhltlkn.jpg|пайванд=پرونده:Khmhltlkn.jpg
Акс:Mhlt.jpg|пайванд=پرونده:Mhlt.jpg
Акс:آتشكده_آتشكوه.jpg|пайванд=پرونده:آتشكده_آتشكوه.jpg
Акс:Atashkade_Atashkouh.jpg|пайванд=پرونده:Atashkade_Atashkouh.jpg
Акс:Atashkouh_(1).jpg|пайванд=پرونده:Atashkouh_(1).jpg
&lt;/gallery&gt;

== Ҷусторҳои марбут ==

* Рӯихати маъбадҳои оташ дар Эрон

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ|۲}}

== Манобеъ ==
* [https://www.iribnews.ir/fa/news/3791818/%D8%A2%D8%AA%D8%B4%DA%A9%D8%AF%D9%87-%D8%A2%D8%AA%D8%B4%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%B7%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 Маъбади оташи Оташкӯҳ, бузургтарин маъбади қадимии чорқабата + филм] - Агентии радио ва телевизиони Эрон
* Саҳифаи марбут дар [http://www.gardeshgary.ir/farsi/index.php?pageid=moreinfobana&amp;bid=2382&amp;again=1 вебсайти ҳамаҷонибаи сайёҳии Эрон] [ пайванди мурда ]
* [https://web.archive.org/web/20110922054701/http://www.iranchto.ir/Webforms/Fa/Heritage/HeritageInfo.aspx?ID=239 Мавзеи махсусгардонидашуда барои мероси фарҳангӣ ва сайёҳӣ]
* [https://www.mehrnews.com/photo/5649773/آتشکده-آتشکوه-محلات https://www.mehrnews.com/photo/5649773/اتشکده-اتشکوه-مهلات]
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Марказӣ}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Сосониён]]
[[Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо пайвандҳои дастнорас]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]</text>
      <sha1>5ljddott68jubj1ah1tbsrmhhm8vk43</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474372</id>
      <parentid>1474363</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T01:50:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1474372</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8844" sha1="o8d4pqkqqpegq7h9409r74msitd8700" xml:space="preserve">{{Ёдмон}}
'''Маъбади оташкадаи Оташкӯҳ''' яке аз муҳимтарин ёдгориҳои қадимии [[Эрон]] буда, дар наздикии шаҳри Нимвор, дар [[Шаҳристони Маҳаллот|шаҳристони Маҳаллоти]] [[Устони Марказӣ]] ҷойгир аст.  Таърихшиносон ин биноро ба давраи [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|Сосониён]] нисбат медиҳанд. &lt;ref&gt;[http://www.iranchto.ir/WebForms/Fa/Heritage/HeritageInfo.aspx?ID=239 آتشکده آتشکوه (نیم ور)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110922054701/http://www.iranchto.ir/Webforms/Fa/Heritage/HeritageInfo.aspx?ID=239|date=۲۲ سپتامبر ۲۰۱۱}} - ''سایت تخصصی میراث فرهنگی و گردشگری''&lt;/ref&gt; Сохтори чорқабатааш аз сутунҳои сангии силиндрӣ иборат аст, ки болои якдигар такя мекунанд. Бино дорои утоқҳои пӯшида ва ҷои афрӯхтани оташ аст. Минтақае, ки ин маъбади оташ дар он ҷойгир аст, сабз аст, аммо бино айни замон тахриб карда мешавад. Ин ёдгорӣ ҳамчун яке аз Ё[[Ёдгориҳои миллии Эрон|дгориҳои миллии Эрон]] ۲۱ آبان ۱۳۱۷ бо рақами бақайдгирии 311 ба қайд гирифта шудааст. 

== Таърих ==
Ба гуфтаи [[Ибни Фақеҳ|Ибни Фақиҳ Ҳамадонӣ]], ин бино то асри чоруми ҳиҷрӣ сохта ва бетағйир боқӣ монда буд. Ӯ инчунин ин биноро [[Тоқи Кисро]] ва Маъбади Анаҳита дар [[Канговар]] баробар медонист. 

Ҳаким Муҳаммад Тақӣ Хон дар китоби худ ''«Ганҷ Дониш»'' дар бораи сохтмони маъбади оташ чунин мегӯяд: &lt;ref&gt;[http://www.mehrnews.com/FA/NewsDetail.aspx?NewsID=659097 ستون‌های خورهه و آتشکده آتشکوه مهمترین آثار باستانی استان مرکزی] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20080408035716/http://www.mehrnews.com/fa/NewsDetail.aspx?NewsID=659097|date=۸ آوریل ۲۰۰۸}} - ''وبگاه خبرگزاری مهر'' تاریخ انتشار: ۱۶/۰۱/۱۳۸۷&lt;/ref&gt;
 
Аммо ба гуфтаи Ризо Моради Ғиёсабодӣ, ин [[маъбади оташ]] набуд, балки &quot;чартағӣ&quot; буд, мисли чартағи Нисор дар Кошон. 
 
Ҳотум Шиндлер ва Андре Годар низ дар солҳои 1930 ин биноро омӯхтанд. Годар дар аввал ин биноро ҳамчун оташдон меномад ва харитаи девори атроф ва роҳравҳои эҳтимолии онро дар асоси тасаввуроти худ мекашад, аммо баъдан, бо назардошти далелҳои мавҷуда, харитаи тахминии худро рад мекунад ва ба ин бино ҳамчун аломати роҳёбӣ ишора мекунад.  Андре Годар инчунин дар тавсияи худ дар бораи ин бино мегӯяд: &lt;ref&gt;[http://www.hamshahrionline.ir/News/?id=25692 نیمه‌ور: هزاران سال آب و آتش] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20071031231736/http://hamshahrionline.ir/News/?id=25692|date=۳۱ اکتبر ۲۰۰۷}} - ''همشهری آنلاین''&lt;/ref&gt;

== Мавқеи ҷуғрофӣ ==
Ин маъбади оташи хомӯш дар масофаи 5 километр аз роҳи Нимвар ба самти Дилиҷон, дар наздикии деҳаи Оташкӯҳ ҷойгир аст. Он тақрибан 13 километр дуртар аз шаҳри [[Маҳаллот]] ҷойгир аст.

[[Маъбади оташ]] дар нишебиҳои кӯҳи Оташкӯҳ ва дар паҳлӯи дарёи ҳамном дар масоҳати қариб 600 метри мураббаъ сохта шудааст. Дарозии он 40 метру 28 сантиметр ва паҳнои он дар қисмати шарқӣ 60 метру 12 сантиметр ва дар қисмати ғарбӣ 25 метр аст. Деҳаи Оташкӯҳ бо камтар аз 10 хонавода дар тарафи шимолии ин бино ҷойгир аст.
== Нигаред низ ==

* [http://www.irangpsmap.com/Showpoi.asp?id=148496&amp;lang=2 Маъбади оташи Оташкӯҳро дар харита ва маконҳои атрофи он бубинед]{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

== Дарахти чинор ==
Кӯҳҳои санглохи ин минтақа манбаи асосии даромади Маҷмааи иқтисодии Кумитаи Имдоди Имом Хумайнӣ ва яке аз бузургтарин манбаъҳои конҳои травертин дар ҷаҳон мебошанд.  Кони травертини Оташкуҳ дар қисмати ҷанубу шарқии шаҳри Нимвар, дар наздикии Намоишгоҳи байналмилалии санги Нимвар ва шаҳри саноатии Нимвар ҷойгир аст.

== Конҳои санг ==
Кӯҳҳои санглохи ин минтақа манбаи асосии даромади Маҷмааи иқтисодии Кумитаи Имдоди Имом Хумайнӣ ва яке аз бузургтарин манбаъҳои конҳои травертин дар ҷаҳон мебошанд.  Кони травертини Оташкуҳ дар қисмати ҷанубу шарқии шаҳри Нимвар, дар наздикии Намоишгоҳи байналмилалии санги Нимвар ва шаҳри саноатии Нимвар ҷойгир аст.

== Хусусиятҳои сохторӣ ==
Тафсилоти истифодашуда дар истифодаи сангҳо дар сутунҳо ва сутунҳо чунин аст, ки ҳеҷ гоҳ ду санг болои якдигар гузошта намешаванд. Бино бо истифода аз хиштҳои чоркунҷа бо рӯйи сангӣ сохта шудааст ва дар дохили деворҳо чӯбҳои чӯбӣ барои таъмини устувории бештар истифода шудаанд.

== Нигораҳо ==
&lt;gallery mode=&quot;packed&quot;&gt;
Акс:Khmhltlkn.jpg|пайванд=پرونده:Khmhltlkn.jpg
Акс:Mhlt.jpg|пайванд=پرونده:Mhlt.jpg
Акс:آتشكده_آتشكوه.jpg|пайванд=پرونده:آتشكده_آتشكوه.jpg
Акс:Atashkade_Atashkouh.jpg|пайванд=پرونده:Atashkade_Atashkouh.jpg
Акс:Atashkouh_(1).jpg|пайванд=پرونده:Atashkouh_(1).jpg
&lt;/gallery&gt;

== Ҷусторҳои марбут ==

* Рӯихати маъбадҳои оташ дар Эрон

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ|۲}}

== Манобеъ ==
* [https://www.iribnews.ir/fa/news/3791818/%D8%A2%D8%AA%D8%B4%DA%A9%D8%AF%D9%87-%D8%A2%D8%AA%D8%B4%DA%A9%D9%88%D9%87-%D8%A8%D8%B2%D8%B1%DA%AF%E2%80%8C%D8%AA%D8%B1%DB%8C%D9%86-%DA%86%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%B7%D8%A7%D9%82%DB%8C-%D8%A8%D8%A7%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85 Маъбади оташи Оташкӯҳ, бузургтарин маъбади қадимии чорқабата + филм] - Агентии радио ва телевизиони Эрон
* Саҳифаи марбут дар [http://www.gardeshgary.ir/farsi/index.php?pageid=moreinfobana&amp;bid=2382&amp;again=1 вебсайти ҳамаҷонибаи сайёҳии Эрон]{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [ пайванди мурда ]
* [https://web.archive.org/web/20110922054701/http://www.iranchto.ir/Webforms/Fa/Heritage/HeritageInfo.aspx?ID=239 Мавзеи махсусгардонидашуда барои мероси фарҳангӣ ва сайёҳӣ]
* [https://www.mehrnews.com/photo/5649773/آتشکده-آتشکوه-محلات https://www.mehrnews.com/photo/5649773/اتشکده-اتشکوه-مهلات]
{{Шаҳристонҳо ва шаҳрҳои устони Марказӣ}}
[[Гурӯҳ:Меъмории Сосониён]]
[[Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо пайвандҳои дастнорас]]
[[Гурӯҳ:Меъмории Эрон]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]</text>
      <sha1>o8d4pqkqqpegq7h9409r74msitd8700</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Маъбади оташкадаи Оташкӯҳ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331777</id>
    <redirect title="Оташкадаи Оташкӯҳ" />
    <revision>
      <id>1474360</id>
      <timestamp>2026-05-31T18:51:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>равона</comment>
      <origin>1474360</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="38mhg8ejz8fr57maylmnmqrekmsey5k" xml:space="preserve">#равона [[Оташкадаи Оташкӯҳ]]</text>
      <sha1>38mhg8ejz8fr57maylmnmqrekmsey5k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>آتشکده آتشکوه</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331778</id>
    <redirect title="Оташкадаи Оташкӯҳ" />
    <revision>
      <id>1474361</id>
      <timestamp>2026-05-31T18:52:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>равона</comment>
      <origin>1474361</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="51" sha1="38mhg8ejz8fr57maylmnmqrekmsey5k" xml:space="preserve">#равона [[Оташкадаи Оташкӯҳ]]</text>
      <sha1>38mhg8ejz8fr57maylmnmqrekmsey5k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Имиҷи корхона</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331779</id>
    <revision>
      <id>1474376</id>
      <timestamp>2026-06-01T03:21:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Имиҷи корхона''', тимсол, нақш ё симои муассири ягон объекти иҷтимоӣ (ташкилот, корхона, ширкатҳо ва амсоли инҳо) дар шуури ҷамъиятӣ ё шахсӣ. Маъмулан имиҷи корхона, ки дар зершуури мизоҷон, шарикони тиҷоратӣ ва ҷамъият пайдо мешавад, ба мустаҳкам кардани афк...</comment>
      <origin>1474376</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6822" sha1="6ymn5n0wgifi5uwnu644k32kphdmy2y" xml:space="preserve">'''Имиҷи корхона''', тимсол, нақш ё симои муассири ягон объекти иҷтимоӣ (ташкилот, корхона, ширкатҳо ва амсоли инҳо) дар шуури ҷамъиятӣ ё шахсӣ. Маъмулан имиҷи корхона, ки дар зершуури мизоҷон, шарикони тиҷоратӣ ва ҷамъият пайдо мешавад, ба мустаҳкам кардани афкор ва таассуроти истеъмолкунандагону муштариёни корхона нисбат ба молу маҳсулоти ширкат, густариш додани самти фаъолияти он мусоидат мекунад; унсури ҷудонопазири фарҳанги муносибатҳои расмӣ. Имиҷи корхона бо мақсади ташаккули фазои мусоид барои рушди баъдии муваффақона, пешрафти маҳсулот ва хидматрасониҳои ширкат таъсис дода мешавад. Имиҷи корхона бояд доираи фаъолияти ширкат, сифати анвои молу маҳсулоти он, касбияти баланди коргарони ширкатро нишон дода, инчунин, ба аҳли ҷомеа пешниҳод кардани иттилооти саривақтиро дар бораи анъанаву таърихи рушди корхона анҷом диҳад.
Имиҷшиносӣ чун фанни самти иҷтимоӣ ба омӯзиши фазои мусоиди тиҷорат соли 1961 аз ҷониби иқтисоддони амрикоӣ К. Боулдинг пешниҳод шуд. Аз солҳои 90 асри 20 ин самт ҳамчун илм дар бораи ташаккули шуури шахсӣ ва ҷамъиятии роҳбарони алоҳида ва ширкатҳои дохилию хориҷӣ дар Руссия эътироф гардид. Маъмулан, тасаввурот ва иттилоот дар бораи имиҷи корхона асосан тавассути ВАО, эълону реклама, рӯнамои (презентатсия)-ҳо, намоишу машваратҳо ва Интернет паҳн карда мешавад.
Ҳангоми ба вуҷуд овардани имиҷи корхона дар назари мизоҷон ва шарикон интихоби бино, тарҳ ва мавзеи ҷойгиршавии он, омодагии касбӣ, дараҷаи тахассус, одобу рафтор ва зоҳири кормандон (мас., либоси ягона), бахусус, онҳое, ки бо мизоҷон сари кор доранд, хеле муҳим аст. Равишҳои барқарор кардани иртибот бо муштариён, нашри эълону реклама, тобишҳои рангӣ, ороиши пешгоҳ (витрина)-и корхона, тарзи бастабандӣ, нақлиёт ва хидматрасонии корхона, ки тавассути онҳо бо мизоҷон алоқа ва муносибат ба роҳ монда мешавад, дар ташаккули имиҷи корхона нақши асосӣ доранд. Инчунин, ном, рамз (логотип)-и дуруст интихобшудаи ширкат аз омилҳои таъсиргузор ҳастанд.
Ташаккули имиҷи корхона раванди дуру дароз ва арзишманд буда, он аз тарҳрезии роҳу равиш ва қаринаҳои мухталифи дар асоси таҳқиқоти мукаммал бадастовардашуда, оғоз меёбад. Нахуст ба мизоҷон дар бораи ҳадаф, вазифа ва фаъолияти ширкат дар бозор бо дар назар доштани сарват, фарҳанг, хусусиятҳои динӣ ва бумӣ, ки талаботу интизориҳои гурӯҳи мизоҷонро муайян мекунанд, маълумот дода мешавад. Сипас, бо ёрии гурӯҳи махсуси иборат аз 8–12 нафар (focus-group), ки байни мизоҷон оид ба ягон мавзӯи мушаххаси самти истеҳсоли молу тиҷорат пурсиш мегузаронанд, қаринаҳои имиҷ санҷида, формулаи асосии имиҷи корхона интихоб карда мешавад. Дар марҳилаи интихоб ниёзҳои мизоҷон ба ягон навъи мол, хусусиятҳои беназир ва ивазнашаванда доштани мол, бартарии он дар муқоиса бо тамға ва намудҳои дигар, имиҷи истеъмолкунандагони тамға (марка), имиҷи субъекти хоҷагидор, ки ба бозори мақсаднок моли мушаххасро пешниҳод мекунад, таъсир мерасонанд. Робитаи дутарафаи ширкатҳо бо мизоҷону истеъмолкунандагони воқеӣ, рақобатпазирӣ ва натиҷаҳои молиявии корхона ба имиҷи он вобастагӣ доранд.
имиҷи корхона пеш аз ҳама тавассути истеҳсоли моли ҷавобгӯ ба талаботи стандартӣ ва ҳатто беҳтар аз он, ба роҳ мондани хидмати муҳлати замонатӣ ва баъди замонатии мол амалӣ карда мешавад. Барои таҳвилкунандагони бозор бо моли зарурӣ нишондиҳандаи асосии шуҳратмандии корхона сари вақт ва пурра пардохтани маблағи таҳвил мебошад. Ҳамчунин, пардохти саривақтии андоз ва дигар пардохтҳо ба буҷет барои баланд шудани шуҳрати ширкат мусоидат мекунанд. Дар акси ҳол шарикони расмӣ метавонанд шубҳа карда, аз ҳамкорӣ даст кашанд. Шуҳрат ва фаъолияти оливу бенақси корхона, ки дар марҳалаи тӯлонӣ ба даст меояд, метавонад гарави муваффақият ва пешравии он гардад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имиҷи Корхона|8|муаллиф= }}</text>
      <sha1>6ymn5n0wgifi5uwnu644k32kphdmy2y</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474377</id>
      <parentid>1474376</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T03:24:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474377</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6889" sha1="bv787jtfa1r82y9hzjh83tf6tzh5srg" xml:space="preserve">'''Имиҷи корхона''', тимсол, нақш ё симои муассири ягон объекти иҷтимоӣ (ташкилот, корхона, ширкатҳо ва амсоли инҳо) дар шуури ҷамъиятӣ ё шахсӣ. Маъмулан имиҷи корхона, ки дар зершуури мизоҷон, шарикони тиҷоратӣ ва ҷамъият пайдо мешавад, ба мустаҳкам кардани афкор ва таассуроти истеъмолкунандагону муштариёни корхона нисбат ба молу маҳсулоти ширкат, густариш додани самти фаъолияти он мусоидат мекунад; унсури ҷудонопазири фарҳанги муносибатҳои расмӣ. Имиҷи корхона бо мақсади ташаккули фазои мусоид барои рушди баъдии муваффақона, пешрафти маҳсулот ва хидматрасониҳои ширкат таъсис дода мешавад. Имиҷи корхона бояд доираи фаъолияти ширкат, сифати анвои молу маҳсулоти он, касбияти баланди коргарони ширкатро нишон дода, инчунин, ба аҳли ҷомеа пешниҳод кардани иттилооти саривақтиро дар бораи анъанаву таърихи рушди корхона анҷом диҳад.

Имиҷшиносӣ чун фанни самти иҷтимоӣ ба омӯзиши фазои мусоиди тиҷорат соли 1961 аз ҷониби иқтисоддони амрикоӣ К. Боулдинг пешниҳод шуд. Аз солҳои 90 асри XX ин самт ҳамчун илм дар бораи ташаккули шуури шахсӣ ва ҷамъиятии роҳбарони алоҳида ва ширкатҳои дохилию хориҷӣ дар [[Русия|Руссия]] эътироф гардид. Маъмулан, тасаввурот ва иттилоот дар бораи имиҷи корхона асосан тавассути [[Васоити ахбори омма|ВАО]], эълону реклама, рӯнамои (презентатсия)-ҳо, намоишу машваратҳо ва Интернет паҳн карда мешавад.

Ҳангоми ба вуҷуд овардани имиҷи корхона дар назари мизоҷон ва шарикон интихоби бино, тарҳ ва мавзеи ҷойгиршавии он, омодагии касбӣ, дараҷаи тахассус, одобу рафтор ва зоҳири кормандон (масалан, либоси ягона), бахусус, онҳое, ки бо мизоҷон сари кор доранд, хеле муҳим аст. Равишҳои барқарор кардани иртибот бо муштариён, нашри эълону реклама, тобишҳои рангӣ, ороиши пешгоҳ (витрина)-и корхона, тарзи бастабандӣ, нақлиёт ва хидматрасонии корхона, ки тавассути онҳо бо мизоҷон алоқа ва муносибат ба роҳ монда мешавад, дар ташаккули имиҷи корхона нақши асосӣ доранд. Инчунин, ном, рамз (логотип)-и дуруст интихобшудаи ширкат аз омилҳои таъсиргузор ҳастанд.

Ташаккули имиҷи корхона раванди дуру дароз ва арзишманд буда, он аз тарҳрезии роҳу равиш ва қаринаҳои мухталифи дар асоси таҳқиқоти мукаммал бадастовардашуда, оғоз меёбад. Нахуст ба мизоҷон дар бораи ҳадаф, вазифа ва фаъолияти ширкат дар бозор бо дар назар доштани сарват, фарҳанг, хусусиятҳои динӣ ва бумӣ, ки талаботу интизориҳои гурӯҳи мизоҷонро муайян мекунанд, маълумот дода мешавад. Сипас, бо ёрии гурӯҳи махсуси иборат аз 8–12 нафар (focus-group), ки байни мизоҷон оид ба ягон мавзӯи мушаххаси самти истеҳсоли молу тиҷорат пурсиш мегузаронанд, қаринаҳои имиҷ санҷида, формулаи асосии имиҷи корхона интихоб карда мешавад. Дар марҳилаи интихоб ниёзҳои мизоҷон ба ягон навъи мол, хусусиятҳои беназир ва ивазнашаванда доштани мол, бартарии он дар муқоиса бо тамға ва намудҳои дигар, имиҷи истеъмолкунандагони тамға (марка), имиҷи субъекти хоҷагидор, ки ба бозори мақсаднок моли мушаххасро пешниҳод мекунад, таъсир мерасонанд. Робитаи дутарафаи ширкатҳо бо мизоҷону истеъмолкунандагони воқеӣ, рақобатпазирӣ ва натиҷаҳои молиявии корхона ба имиҷи он вобастагӣ доранд.

Имиҷи корхона пеш аз ҳама тавассути истеҳсоли моли ҷавобгӯ ба талаботи стандартӣ ва ҳатто беҳтар аз он, ба роҳ мондани хидмати муҳлати замонатӣ ва баъди замонатии мол амалӣ карда мешавад. Барои таҳвилкунандагони бозор бо моли зарурӣ нишондиҳандаи асосии шуҳратмандии корхона сари вақт ва пурра пардохтани маблағи таҳвил мебошад. Ҳамчунин, пардохти саривақтии андоз ва дигар пардохтҳо ба буҷет барои баланд шудани шуҳрати ширкат мусоидат мекунанд. Дар акси ҳол шарикони расмӣ метавонанд шубҳа карда, аз ҳамкорӣ даст кашанд. Шуҳрат ва фаъолияти оливу бенақси корхона, ки дар марҳалаи тӯлонӣ ба даст меояд, метавонад гарави муваффақият ва пешравии он гардад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имиҷи Корхона|8|муаллиф= }}</text>
      <sha1>bv787jtfa1r82y9hzjh83tf6tzh5srg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Имиҷи сиёсӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331780</id>
    <revision>
      <id>1474378</id>
      <timestamp>2026-06-01T03:32:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Имиҷи Сиёсӣ''', тимсоли роҳбари сиёсӣ, доҳӣ, ҳизбе, ки дар афкору шуури ҷомеа тасвир ёфта, ба шахсияту нуфузи соҳиби он таъсир мерасонад. Аввалин бор истилоҳи имиҷи сиёсӣ дар аввалҳои асри 20 аз тарафи сиёсатшиноси англис Граҳам Валлас истифода шудааст. Аслан...</comment>
      <origin>1474378</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6982" sha1="ev267tfgg92y4jvtb89iown5hoacjiq" xml:space="preserve">'''Имиҷи Сиёсӣ''', тимсоли роҳбари сиёсӣ, доҳӣ, ҳизбе, ки дар афкору шуури ҷомеа тасвир ёфта, ба шахсияту нуфузи соҳиби он таъсир мерасонад. Аввалин бор истилоҳи имиҷи сиёсӣ дар аввалҳои асри 20 аз тарафи сиёсатшиноси англис Граҳам Валлас истифода шудааст. Аслан имиҷ ҳамчун тимсоли шахсият ва намунаи ибрат аз тарафи субъект бо мақсади ба вуҷуд овардани таассуроти муайян, таъсир гузоштан ба фикру муносибати дигарон зина ба зина ташаккул меёбад. имиҷи сиёсӣ ба таври номуташаккил ва бе таъсиррасонии шахсҳо ва гурӯҳҳои дигар ба вуҷуд меояд. Имиҷи сиёсӣ дар афкори ҷомеа дар сатҳу дараҷаҳои гуногун вуҷуд дорад: ақлонӣ (тавассути таъсири барномаҳо, гузоришҳо, шоистагии соҳиби он); эҳсосотӣ (дар кадом андоза роҳбари сиёсӣ ё гурӯҳи сиёсӣ метавонад ба рӯҳияи мардум таъсир расонад); ҳиссӣ (нишонаҳои зоҳирӣ, хусусиятҳои рафторӣ, тарзи гуфтори соҳиби имиҷи сиёсӣ). Имиҷи сиёсӣ ба тасаввурот ва орзую умедҳои ба ҷомеа мувофиқ асос меёбад ва он ифодаи тасаввурот дар бораи шахсият ва нақши сиёсат мебошад. Ҳангоми ташаккули Имиҷи сиёсӣ бештар аз ВАО ва воситаҳои дигари алоқа истифода мешавад. Баҳодиҳӣ ба сарвари сиёсӣ танҳо дар заминаи ин ё он иттилооте пайдо мешавад, ки ВАО ба шунавандаву бинанда пешкаш менамоянд.
Имиҷи сиёсӣ вобаста ба вазъияти мушаххаси сиёсӣ навъҳои гуногун дорад: «мубориз», «одам аз тӯда», «зиёӣ», «ифшогар» «мутахассиси таҷрибадор» ва ғ. Дар шароити ҷомеаи демократӣ имиҷи сиёсӣ бештар ҳангоми маъракаҳои интихоботӣ аз худ дарак медиҳад. Гурӯҳҳои сиёсӣ номзади худро мадҳу ситоиш карда, аз ӯ тимсолеро месозанд, ки барои мардуми одӣ ошкор кардани симои ҳақиқии шахс мушкил мегардад. Имиҷ ҳамчун падидаи ҷамъиятӣ воқеияти сохтаро таҷассум менамояд ва ба сифати рамз, рафтору кирдор ва тимсоли берунии ҳаёти воқеии одамон зуҳур мекунад. Имиҷ омили инсонист ва шахсро бояд одами хуб нишон диҳад. Дар рафти суҳбату муоширатҳои байниҳамдигарӣ баъзан одамон дар бораи шахсиятҳои маъруф ва нексиришт сухан мегӯянд. Мақсади ба вуҷуд овардани имиҷи сиёсӣ: ёрӣ ба намояндаҳо дар гурӯҳҳои интихоботӣ, амалигардонии барномаҳои шахсӣ, сафарбаркунии аҳолӣ дар ҳалли вазифаҳои иҷтимоӣ ва ғ.
Таърихи ташаккул ва инкишофи имиҷ ба инқилоби илмиву техникӣ алоқаманд аст. Тарзҳои таъсиррасонии имиҷи сиёсӣ: бовар кунонидан, маъқул ва писанд омадан. Дар ташаккули имиҷ симои зоҳирӣ мақоми хосса пайдо карда, одамон ба либос, сурат, тарзи суханронӣ, муносибат ва ғ. бештар аҳаммият медиҳанд. 
Дар шароити ҳозира ба масъалаи ташаккули имиҷи сиёсӣ бештар сарварони мақомоти ҳокимияти давлативу ҷамъиятӣ мароқ зоҳир мекунанд. Ташаккули имиҷ дар мақомоти ҳокимияти давлатӣ дар марҳилаҳои гуногун ва дар заминаи якчанд тавсифоти умумӣ зоҳир мегардад. Тимсоли сиёсӣ бояд роҳбари ботаҷриба ва маъмури касбӣ, муборизи оштинопазир бар зидди ҳар гуна фасод, ҳомии камбизоатон ва бенавоён, шахси маърифатнок, хирадманд, меҳрубон, ватанпарвар, ташаббускор ва ислоҳотхоҳ бошад. Истифода аз чунин тавсифҳо барои ошкор кардани шахсияти номзад мусоидат менамояд. 
Имиҷи сиёсӣ вобаста ба субъекти сиёсӣ инфиродӣ ва дастаҷамъӣ мешавад. Имиҷи инфиродӣ дар симои сиёсатмадорон, вакилон, роҳбарони ҳизбҳои сиёсӣ, роҳбарони созмонҳои ҷамъиятӣ ва шахсони алоҳида воқеӣ мегардад. Имиҷи дастаҷамъӣ дар симои ниҳодҳои сиёсӣ: давлат, муассисаву идораҳо, ҳизбҳои сиёсӣ, созмонҳои ҷамъиятӣ ва ғ. амалӣ мешавад. Вазифаҳои имиҷ: 1. Арзишӣ; 2. Технологӣ. Вазифаҳои арзишии имиҷ дар шаклҳои болоравии манзалати шахс (маъруфгардонии шахс дар муносибатҳои ҷамъиятӣ; танзими муносибатҳои шахсӣ) ва равонӣ (дарки ғайриодӣ ва ҳисси боварӣ дар фаъолияти худ) зоҳир меёбанд. Вазифаҳои технологии имиҷ дар ҳолатҳои зерин зоҳир мешаванд: мутобиқшавии байнишахсӣ, инъикоси хислатҳои хуби хидматию шахсӣ; рӯйпӯшкунии сифатҳои манфии шахс, таваҷҷуҳ намудан, гузаштан аз ҳадди синну сол.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имиҷи Сиёсӣ |8|муаллиф= Г. Зокиров }}</text>
      <sha1>ev267tfgg92y4jvtb89iown5hoacjiq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474379</id>
      <parentid>1474378</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T03:33:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474379</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6982" sha1="tsra7gf7uaafmsbjgbm7to8x90fz3k4" xml:space="preserve">'''Имиҷи сиёсӣ''', тимсоли роҳбари сиёсӣ, доҳӣ, ҳизбе, ки дар афкору шуури ҷомеа тасвир ёфта, ба шахсияту нуфузи соҳиби он таъсир мерасонад. Аввалин бор истилоҳи имиҷи сиёсӣ дар аввалҳои асри 20 аз тарафи сиёсатшиноси англис Граҳам Валлас истифода шудааст. Аслан имиҷ ҳамчун тимсоли шахсият ва намунаи ибрат аз тарафи субъект бо мақсади ба вуҷуд овардани таассуроти муайян, таъсир гузоштан ба фикру муносибати дигарон зина ба зина ташаккул меёбад. имиҷи сиёсӣ ба таври номуташаккил ва бе таъсиррасонии шахсҳо ва гурӯҳҳои дигар ба вуҷуд меояд. Имиҷи сиёсӣ дар афкори ҷомеа дар сатҳу дараҷаҳои гуногун вуҷуд дорад: ақлонӣ (тавассути таъсири барномаҳо, гузоришҳо, шоистагии соҳиби он); эҳсосотӣ (дар кадом андоза роҳбари сиёсӣ ё гурӯҳи сиёсӣ метавонад ба рӯҳияи мардум таъсир расонад); ҳиссӣ (нишонаҳои зоҳирӣ, хусусиятҳои рафторӣ, тарзи гуфтори соҳиби имиҷи сиёсӣ). Имиҷи сиёсӣ ба тасаввурот ва орзую умедҳои ба ҷомеа мувофиқ асос меёбад ва он ифодаи тасаввурот дар бораи шахсият ва нақши сиёсат мебошад. Ҳангоми ташаккули Имиҷи сиёсӣ бештар аз ВАО ва воситаҳои дигари алоқа истифода мешавад. Баҳодиҳӣ ба сарвари сиёсӣ танҳо дар заминаи ин ё он иттилооте пайдо мешавад, ки ВАО ба шунавандаву бинанда пешкаш менамоянд.
Имиҷи сиёсӣ вобаста ба вазъияти мушаххаси сиёсӣ навъҳои гуногун дорад: «мубориз», «одам аз тӯда», «зиёӣ», «ифшогар» «мутахассиси таҷрибадор» ва ғ. Дар шароити ҷомеаи демократӣ имиҷи сиёсӣ бештар ҳангоми маъракаҳои интихоботӣ аз худ дарак медиҳад. Гурӯҳҳои сиёсӣ номзади худро мадҳу ситоиш карда, аз ӯ тимсолеро месозанд, ки барои мардуми одӣ ошкор кардани симои ҳақиқии шахс мушкил мегардад. Имиҷ ҳамчун падидаи ҷамъиятӣ воқеияти сохтаро таҷассум менамояд ва ба сифати рамз, рафтору кирдор ва тимсоли берунии ҳаёти воқеии одамон зуҳур мекунад. Имиҷ омили инсонист ва шахсро бояд одами хуб нишон диҳад. Дар рафти суҳбату муоширатҳои байниҳамдигарӣ баъзан одамон дар бораи шахсиятҳои маъруф ва нексиришт сухан мегӯянд. Мақсади ба вуҷуд овардани имиҷи сиёсӣ: ёрӣ ба намояндаҳо дар гурӯҳҳои интихоботӣ, амалигардонии барномаҳои шахсӣ, сафарбаркунии аҳолӣ дар ҳалли вазифаҳои иҷтимоӣ ва ғ.
Таърихи ташаккул ва инкишофи имиҷ ба инқилоби илмиву техникӣ алоқаманд аст. Тарзҳои таъсиррасонии имиҷи сиёсӣ: бовар кунонидан, маъқул ва писанд омадан. Дар ташаккули имиҷ симои зоҳирӣ мақоми хосса пайдо карда, одамон ба либос, сурат, тарзи суханронӣ, муносибат ва ғ. бештар аҳаммият медиҳанд. 
Дар шароити ҳозира ба масъалаи ташаккули имиҷи сиёсӣ бештар сарварони мақомоти ҳокимияти давлативу ҷамъиятӣ мароқ зоҳир мекунанд. Ташаккули имиҷ дар мақомоти ҳокимияти давлатӣ дар марҳилаҳои гуногун ва дар заминаи якчанд тавсифоти умумӣ зоҳир мегардад. Тимсоли сиёсӣ бояд роҳбари ботаҷриба ва маъмури касбӣ, муборизи оштинопазир бар зидди ҳар гуна фасод, ҳомии камбизоатон ва бенавоён, шахси маърифатнок, хирадманд, меҳрубон, ватанпарвар, ташаббускор ва ислоҳотхоҳ бошад. Истифода аз чунин тавсифҳо барои ошкор кардани шахсияти номзад мусоидат менамояд. 
Имиҷи сиёсӣ вобаста ба субъекти сиёсӣ инфиродӣ ва дастаҷамъӣ мешавад. Имиҷи инфиродӣ дар симои сиёсатмадорон, вакилон, роҳбарони ҳизбҳои сиёсӣ, роҳбарони созмонҳои ҷамъиятӣ ва шахсони алоҳида воқеӣ мегардад. Имиҷи дастаҷамъӣ дар симои ниҳодҳои сиёсӣ: давлат, муассисаву идораҳо, ҳизбҳои сиёсӣ, созмонҳои ҷамъиятӣ ва ғ. амалӣ мешавад. Вазифаҳои имиҷ: 1. Арзишӣ; 2. Технологӣ. Вазифаҳои арзишии имиҷ дар шаклҳои болоравии манзалати шахс (маъруфгардонии шахс дар муносибатҳои ҷамъиятӣ; танзими муносибатҳои шахсӣ) ва равонӣ (дарки ғайриодӣ ва ҳисси боварӣ дар фаъолияти худ) зоҳир меёбанд. Вазифаҳои технологии имиҷ дар ҳолатҳои зерин зоҳир мешаванд: мутобиқшавии байнишахсӣ, инъикоси хислатҳои хуби хидматию шахсӣ; рӯйпӯшкунии сифатҳои манфии шахс, таваҷҷуҳ намудан, гузаштан аз ҳадди синну сол.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имиҷи Сиёсӣ |8|муаллиф= Г. Зокиров }}</text>
      <sha1>tsra7gf7uaafmsbjgbm7to8x90fz3k4</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474380</id>
      <parentid>1474379</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T03:36:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474380</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7102" sha1="2wtkvbhgvropv914miw78ext3xbj9r4" xml:space="preserve">'''Имиҷи сиёсӣ''', тимсоли роҳбари сиёсӣ, доҳӣ, ҳизбе, ки дар афкору шуури ҷомеа тасвир ёфта, ба шахсияту нуфузи соҳиби он таъсир мерасонад. Аввалин бор истилоҳи имиҷи сиёсӣ дар аввалҳои асри XX аз тарафи сиёсатшиноси англис Граҳам Валлас истифода шудааст. Аслан имиҷ ҳамчун тимсоли шахсият ва намунаи ибрат аз тарафи субъект бо мақсади ба вуҷуд овардани таассуроти муайян, таъсир гузоштан ба фикру муносибати дигарон зина ба зина ташаккул меёбад. имиҷи сиёсӣ ба таври номуташаккил ва бе таъсиррасонии шахсҳо ва гурӯҳҳои дигар ба вуҷуд меояд. Имиҷи сиёсӣ дар афкори ҷомеа дар сатҳу дараҷаҳои гуногун вуҷуд дорад: ақлонӣ (тавассути таъсири барномаҳо, гузоришҳо, шоистагии соҳиби он); эҳсосотӣ (дар кадом андоза роҳбари сиёсӣ ё гурӯҳи сиёсӣ метавонад ба рӯҳияи мардум таъсир расонад); ҳиссӣ (нишонаҳои зоҳирӣ, хусусиятҳои рафторӣ, тарзи гуфтори соҳиби имиҷи сиёсӣ). Имиҷи сиёсӣ ба тасаввурот ва орзую умедҳои ба ҷомеа мувофиқ асос меёбад ва он ифодаи тасаввурот дар бораи шахсият ва нақши сиёсат мебошад. Ҳангоми ташаккули Имиҷи сиёсӣ бештар аз [[Васоити ахбори омма|ВАО]] ва воситаҳои дигари алоқа истифода мешавад. Баҳодиҳӣ ба сарвари сиёсӣ танҳо дар заминаи ин ё он иттилооте пайдо мешавад, ки [[Васоити ахбори омма|ВАО]] ба шунавандаву бинанда пешкаш менамоянд.

Имиҷи сиёсӣ вобаста ба вазъияти мушаххаси сиёсӣ навъҳои гуногун дорад: «мубориз», «одам аз тӯда», «зиёӣ», «ифшогар» «мутахассиси таҷрибадор» ва ғайра. Дар шароити ҷомеаи демократӣ имиҷи сиёсӣ бештар ҳангоми маъракаҳои интихоботӣ аз худ дарак медиҳад. Гурӯҳҳои сиёсӣ номзади худро мадҳу ситоиш карда, аз ӯ тимсолеро месозанд, ки барои мардуми одӣ ошкор кардани симои ҳақиқии шахс мушкил мегардад. [[Имиҷ]] ҳамчун падидаи ҷамъиятӣ воқеияти сохтаро таҷассум менамояд ва ба сифати рамз, рафтору кирдор ва тимсоли берунии ҳаёти воқеии одамон зуҳур мекунад. Имиҷ омили инсонист ва шахсро бояд одами хуб нишон диҳад. Дар рафти суҳбату муоширатҳои байниҳамдигарӣ баъзан одамон дар бораи шахсиятҳои маъруф ва нексиришт сухан мегӯянд. Мақсади ба вуҷуд овардани имиҷи сиёсӣ: ёрӣ ба намояндаҳо дар гурӯҳҳои интихоботӣ, амалигардонии барномаҳои шахсӣ, сафарбаркунии аҳолӣ дар ҳалли вазифаҳои иҷтимоӣ ва ғайра.

Таърихи ташаккул ва инкишофи имиҷ ба инқилоби илмиву техникӣ алоқаманд аст. Тарзҳои таъсиррасонии имиҷи сиёсӣ: бовар кунонидан, маъқул ва писанд омадан. Дар ташаккули имиҷ симои зоҳирӣ мақоми хосса пайдо карда, одамон ба либос, сурат, тарзи суханронӣ, муносибат ва ғайра бештар аҳаммият медиҳанд. 

Дар шароити ҳозира ба масъалаи ташаккули имиҷи сиёсӣ бештар сарварони мақомоти ҳокимияти давлативу ҷамъиятӣ мароқ зоҳир мекунанд. Ташаккули имиҷ дар мақомоти ҳокимияти давлатӣ дар марҳилаҳои гуногун ва дар заминаи якчанд тавсифоти умумӣ зоҳир мегардад. Тимсоли сиёсӣ бояд роҳбари ботаҷриба ва маъмури касбӣ, муборизи оштинопазир бар зидди ҳар гуна фасод, ҳомии камбизоатон ва бенавоён, шахси маърифатнок, хирадманд, меҳрубон, ватанпарвар, ташаббускор ва ислоҳотхоҳ бошад. Истифода аз чунин тавсифҳо барои ошкор кардани шахсияти номзад мусоидат менамояд. 

Имиҷи сиёсӣ вобаста ба субъекти сиёсӣ инфиродӣ ва дастаҷамъӣ мешавад. Имиҷи инфиродӣ дар симои сиёсатмадорон, вакилон, роҳбарони ҳизбҳои сиёсӣ, роҳбарони созмонҳои ҷамъиятӣ ва шахсони алоҳида воқеӣ мегардад. Имиҷи дастаҷамъӣ дар симои ниҳодҳои сиёсӣ: давлат, муассисаву идораҳо, ҳизбҳои сиёсӣ, созмонҳои ҷамъиятӣ ва ғайра амалӣ мешавад. Вазифаҳои имиҷ: 1. Арзишӣ; 2. Технологӣ. Вазифаҳои арзишии имиҷ дар шаклҳои болоравии манзалати шахс (маъруфгардонии шахс дар муносибатҳои ҷамъиятӣ; танзими муносибатҳои шахсӣ) ва равонӣ (дарки ғайриодӣ ва ҳисси боварӣ дар фаъолияти худ) зоҳир меёбанд. Вазифаҳои технологии имиҷ дар ҳолатҳои зерин зоҳир мешаванд: мутобиқшавии байнишахсӣ, инъикоси хислатҳои хуби хидматию шахсӣ; рӯйпӯшкунии сифатҳои манфии шахс, таваҷҷуҳ намудан, гузаштан аз ҳадди синну сол.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имиҷи Сиёсӣ |8|муаллиф= Г. Зокиров }}</text>
      <sha1>2wtkvbhgvropv914miw78ext3xbj9r4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иммобилизатсия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331781</id>
    <revision>
      <id>1474381</id>
      <timestamp>2026-06-01T03:42:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Иммобилизатсия''' (аз лот. immobilis – ноҷунбон) дар тиб, аз ҳаракат боздоштани узв ё кулли бадан дар мавриди осеб бардоштан ё беморӣ. Иммобилизатсияро бештар ҳангоми зарар дидани дастгоҳи такяву ҳаракат (шикастани устухон, баромадани дасту по ва ғайра) бо мақса...</comment>
      <origin>1474381</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3942" sha1="7d74sjavlenep7q55b4s8smrb830c17" xml:space="preserve">'''Иммобилизатсия''' (аз лот. immobilis – ноҷунбон) дар тиб, аз ҳаракат боздоштани узв ё кулли бадан дар мавриди осеб бардоштан ё беморӣ. Иммобилизатсияро бештар ҳангоми зарар дидани дастгоҳи такяву ҳаракат (шикастани устухон, баромадани дасту по ва ғайра) бо мақсади аз устухонпораҳо зиён надидани рагҳои хунгард, асаб ва дигар бофтаҳо истифода мебаранд. Иммобилизатсия аз қадимулайём маълум аст. Дар бораи он Буқрот ва дигар ҳамасрони ӯ маълумот додаанд. Дар Мисри Қадим дасту пои латхӯрдаро тахтабандӣ мекарданд. Иммобилизатсия хосса аввалҳои асри XIX, баъди дар амалияи тиб истифода шудани усули гаҷбандӣ маъмул гашт. Феълан Иммобилизатсияро бо афзорҳои гуногун анҷом медиҳанд. Иммобилизатсияи тан ё банди осебдида дардро кам ва барои зудтар шифо ёфтани захм мусоидат мекунад, пайдоиши банди дурӯғинро пешгирӣ менамояд. Иммобилизатсияро баъди амалиёти ҷарроҳӣ (масалан, баъди ислоҳи қолибвайронии дасту по), ҳангоми муолиҷаи осебу захмҳои сироятёфта, иллати устухону бандҳо (сил, остеомиелит) ба кор мебаранд. Иммобилизатсия нақлиётӣ ва табобатӣ мешавад. Иммобилизатсияи нақлиётиро дар ҷои воқеа ба ҷо меоранд. Мақсади он аз зиёни бештар ҳифз кардани узвҳои шикаставу осебрасида то ба муассисаи табобатӣ бурдани ҷабрдида аст. Барои Иммобилизатсияи нақлиётӣ аз ҷабира (шина)-ҳои стандартӣ (симӣ, пластмассӣ, картонӣ, фанерӣ, чӯбӣ ва ғайра.) истифода мекунанд. Дар ҳолати дастрас набудани онҳо аз лавозимоти дигар, масалан, тахта, чӯб ва ғайра. метавон истифода бурд. Дасти латхӯрдаро ба тан, пои зарардидаро ба пои солим докапеч кардан мумкин аст. Воситаҳои Иммобилизатсияи табобатӣ ба консервативӣ ва ҷарроҳӣ ҷудо мешаванд. Ба усули консервативӣ бандинаҳои нарм (барои кӯдакон), гач ва пластмассӣ, аз қабили ортезҳо ва корсетҳо, инчунин, ёзондани дасту по ё сутунмуҳраи осебдида дохил мешаванд. Дар ҳолати шикастани устухон аз усули ҷарроҳии остеосинтез истифода мекунанд. Барои иммобилизатсия дастгоҳҳои Илизаров, Волков-Оганесян, Калнберз низ кор фармуда мешаванд. Ин усул имкон медиҳад, ки дар давоми муолиҷа ҷойгоҳи устухонпораҳо ислоҳ ва коршоямии узв барқарор карда шавад. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Иммобилизатсия |8|муаллиф= О. Маҳмудзода }}</text>
      <sha1>7d74sjavlenep7q55b4s8smrb830c17</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474382</id>
      <parentid>1474381</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T03:47:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474382</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4002" sha1="frk44pgfqyqenkteov6pz12d9q3l5yb" xml:space="preserve">{{илм}}
{{биология}}
'''Иммобилизатсия''' (аз лот. immobilis – ноҷунбон) дар тиб, аз ҳаракат боздоштани узв ё кулли бадан дар мавриди осеб бардоштан ё беморӣ. Иммобилизатсияро бештар ҳангоми зарар дидани дастгоҳи такяву ҳаракат (шикастани устухон, баромадани дасту по ва ғайра) бо мақсади аз устухонпораҳо зиён надидани рагҳои хунгард, асаб ва дигар бофтаҳо истифода мебаранд. Иммобилизатсия аз қадимулайём маълум аст. Дар бораи он Буқрот ва дигар ҳамасрони ӯ маълумот додаанд. Дар Мисри Қадим дасту пои латхӯрдаро тахтабандӣ мекарданд. Иммобилизатсия хосса аввалҳои асри XIX, баъди дар амалияи тиб истифода шудани усули гаҷбандӣ маъмул гашт. Феълан Иммобилизатсияро бо афзорҳои гуногун анҷом медиҳанд. Иммобилизатсияи тан ё банди осебдида дардро кам ва барои зудтар шифо ёфтани захм мусоидат мекунад, пайдоиши банди дурӯғинро пешгирӣ менамояд. Иммобилизатсияро баъди амалиёти ҷарроҳӣ (масалан, баъди ислоҳи қолибвайронии дасту по), ҳангоми муолиҷаи осебу захмҳои сироятёфта, иллати устухону бандҳо (сил, остеомиелит) ба кор мебаранд. Иммобилизатсия нақлиётӣ ва табобатӣ мешавад. Иммобилизатсияи нақлиётиро дар ҷои воқеа ба ҷо меоранд. Мақсади он аз зиёни бештар ҳифз кардани узвҳои шикаставу осебрасида то ба муассисаи табобатӣ бурдани ҷабрдида аст. Барои Иммобилизатсияи нақлиётӣ аз ҷабира (шина)-ҳои стандартӣ (симӣ, пластмассӣ, картонӣ, фанерӣ, чӯбӣ ва ғайра.) истифода мекунанд. Дар ҳолати дастрас набудани онҳо аз лавозимоти дигар, масалан, тахта, чӯб ва ғайра. метавон истифода бурд. Дасти латхӯрдаро ба тан, пои зарардидаро ба пои солим докапеч кардан мумкин аст. Воситаҳои Иммобилизатсияи табобатӣ ба консервативӣ ва ҷарроҳӣ ҷудо мешаванд. Ба усули консервативӣ бандинаҳои нарм (барои кӯдакон), гач ва пластмассӣ, аз қабили ортезҳо ва корсетҳо, инчунин, ёзондани дасту по ё сутунмуҳраи осебдида дохил мешаванд. Дар ҳолати шикастани устухон аз усули ҷарроҳии остеосинтез истифода мекунанд. Барои иммобилизатсия дастгоҳҳои Илизаров, Волков-Оганесян, Калнберз низ кор фармуда мешаванд. Ин усул имкон медиҳад, ки дар давоми муолиҷа ҷойгоҳи устухонпораҳо ислоҳ ва коршоямии узв барқарор карда шавад. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Иммобилизатсия |8|муаллиф= О. Маҳмудзода }}
[[Гурӯҳ:бемори]]</text>
      <sha1>frk44pgfqyqenkteov6pz12d9q3l5yb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Имодуддин Абдулфидо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331782</id>
    <revision>
      <id>1474385</id>
      <timestamp>2026-06-01T04:03:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Имодуддин Абдулфидо''' عماد الدّین عبد الفدا (тав. 1273, Димишқ – 1331), ҷуғрофиёдон ва сайёҳи араб. Имодуддин Абдулфидо дар ҷавонӣ ҳамроҳи падараш дар юришҳо ва сафарҳои ҳарбии султони мамлукҳо Лоҷин (1296–99) ба Арманистони Хурд ва дар юриши муғулҳо ба Осиёи Хурд...</comment>
      <origin>1474385</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2030" sha1="rvowompwjqwomehy83b3x86od38lbqh" xml:space="preserve">'''Имодуддин Абдулфидо''' عماد الدّین عبد الفدا (тав. 1273, Димишқ – 1331), ҷуғрофиёдон ва сайёҳи араб. Имодуддин Абдулфидо дар ҷавонӣ ҳамроҳи падараш дар юришҳо ва сафарҳои ҳарбии султони мамлукҳо Лоҷин (1296–99) ба Арманистони Хурд ва дар юриши муғулҳо ба Осиёи Хурд (1301–15) ширкат кардааст. Имодуддин Абдулфидо таассуроти сафарҳои худро дар дафтари хотирааш мунтазам қайд карда, дар асоси онҳо асари пурарзише таълиф намудааст. Ӯ, ҳамчунин, ба Сурия, Фаластин, Арабистон, Миср, қисми шарқии Осиёи Хурд ва Байнаннаҳрайн сафар карда, маводди бисёре ҷамъ овардааст. Аз Имодуддин Абдулфидо асаре бо номи «Тақвиму-л-булдон» (номи дигараш «Ҷуғрофиё») боқӣ мондааст. Имодуддин Абдулфидо. дар навиштани асари худ аз анъанаҳои ҷуғрофиянависии олимону донишмандони форс-тоҷик Абузайди Балхӣ, Абурайҳони Берунӣ, Аҳмади Тӯсӣ, Наҷиб Бакрон ва дигарон истифода кардааст. Асарҳои ӯ ба забонҳои олмонӣ, фаронсавӣ, форсӣ, туркӣ тарҷума шудаанд. Эҷодиёти Имодуддин Абдулфидо дар асрҳои 14–16 ба рушди илми ҷуғрофиёи Аврупои Ғарбӣ низ таъсири бузург расондааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имодуддин Абдулфидо |8|муаллиф= Ю. Малсев }}</text>
      <sha1>rvowompwjqwomehy83b3x86od38lbqh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474386</id>
      <parentid>1474385</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T04:09:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474386</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2175" sha1="ddi575vsfw9c60kn1d0xyodzh0rrwed" xml:space="preserve">{{шахсият}}
'''Имодуддин Абдулфидо''' عماد الدّین عبد الفدا (тав. 1273, Димишқ – 1331), ҷуғрофиёдон ва сайёҳи араб. Имодуддин Абдулфидо дар ҷавонӣ ҳамроҳи падараш дар юришҳо ва сафарҳои ҳарбии султони мамлукҳо Лоҷин (1296–99) ба Арманистони Хурд ва дар юриши муғулҳо ба [[Осиёи Хурд]] (1301–15) ширкат кардааст. Имодуддин Абдулфидо таассуроти сафарҳои худро дар дафтари хотирааш мунтазам қайд карда, дар асоси онҳо асари пурарзише таълиф намудааст. Ӯ, ҳамчунин, ба [[Сурия]], [[Давлати Фаластин|Фаластин]], [[Арабистони Саудӣ|Арабистон]], [[Миср]], қисми шарқии Осиёи Хурд ва [[Байнаннаҳрайн]] сафар карда, маводди бисёре ҷамъ овардааст. Аз Имодуддин Абдулфидо асаре бо номи «Тақвиму-л-булдон» (номи дигараш «Ҷуғрофиё») боқӣ мондааст. Имодуддин Абдулфидо. дар навиштани асари худ аз анъанаҳои ҷуғрофиянависии олимону донишмандони форс-тоҷик Абузайди Балхӣ, Абурайҳони Берунӣ, Аҳмади Тӯсӣ, Наҷиб Бакрон ва дигарон истифода кардааст. Асарҳои ӯ ба забонҳои олмонӣ, фаронсавӣ, форсӣ, туркӣ тарҷума шудаанд. Эҷодиёти Имодуддин Абдулфидо дар асрҳои XIV-XVI ба рушди илми ҷуғрофиёи Аврупои Ғарбӣ низ таъсири бузург расондааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имодуддин Абдулфидо |8|муаллиф= Ю. Малсев }}
[[Гурӯҳ:донишмандон]]</text>
      <sha1>ddi575vsfw9c60kn1d0xyodzh0rrwed</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474387</id>
      <parentid>1474386</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T04:09:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474387</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2153" sha1="n50b5cafbm2mybctvfezytpon4gh6n2" xml:space="preserve">{{шахсият}}
'''Имодуддин Абдулфидо''' عماد الدّین عبد الفدا (тав. 1273, Димишқ – 1331), ҷуғрофиёдон ва сайёҳи араб. Имодуддин Абдулфидо дар ҷавонӣ ҳамроҳи падараш дар юришҳо ва сафарҳои ҳарбии султони мамлукҳо Лоҷин (1296–99) ба Арманистони Хурд ва дар юриши муғулҳо ба [[Осиёи Хурд]] (1301–15) ширкат кардааст. Имодуддин Абдулфидо таассуроти сафарҳои худро дар дафтари хотирааш мунтазам қайд карда, дар асоси онҳо асари пурарзише таълиф намудааст. Ӯ, ҳамчунин, ба [[Сурия]], [[Давлати Фаластин|Фаластин]], [[Арабистони Саудӣ|Арабистон]], [[Миср]], қисми шарқии Осиёи Хурд ва [[Байнаннаҳрайн]] сафар карда, маводди бисёре ҷамъ овардааст. Аз Имодуддин Абдулфидо асаре бо номи «Тақвиму-л-булдон» (номи дигараш «Ҷуғрофиё») боқӣ мондааст. Имодуддин Абдулфидо. дар навиштани асари худ аз анъанаҳои ҷуғрофиянависии олимону донишмандони форс-тоҷик Абузайди Балхӣ, Абурайҳони Берунӣ, Аҳмади Тӯсӣ, Наҷиб Бакрон ва дигарон истифода кардааст. Асарҳои ӯ ба забонҳои олмонӣ, фаронсавӣ, форсӣ, туркӣ тарҷума шудаанд. Эҷодиёти Имодуддин Абдулфидо дар асрҳои XIV-XVI ба рушди илми ҷуғрофиёи Аврупои Ғарбӣ низ таъсири бузург расондааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имодуддин Абдулфидо |8|муаллиф= Ю. Малсев }}
[[Гурӯҳ:]]</text>
      <sha1>n50b5cafbm2mybctvfezytpon4gh6n2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҳуқна</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331783</id>
    <revision>
      <id>1474388</id>
      <timestamp>2026-06-01T04:23:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Имола''', ҳуқна, клизма (юн. klizma – шустан), усули табобат, ки бештар бо мақсади интиқоли дору ва моддаҳои ғизоӣ ба рӯда анҷом дода мешавад. Имоларо ҳангоми пажӯҳишҳои рентгенологӣ (бо мақсади ба рӯда фиристодани маводди сояафкан) ва шустани рӯдаҳо низ истифод...</comment>
      <origin>1474388</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6226" sha1="akjvev7awo1vffrj2s1ifrx96hy4d4c" xml:space="preserve">'''Имола''', ҳуқна, клизма (юн. klizma – шустан), усули табобат, ки бештар бо мақсади интиқоли дору ва моддаҳои ғизоӣ ба рӯда анҷом дода мешавад. Имоларо ҳангоми пажӯҳишҳои рентгенологӣ (бо мақсади ба рӯда фиристодани маводди сояафкан) ва шустани рӯдаҳо низ истифода мебаранд. Вобаста ба ҳадаф имола поксозанда, муолиҷавӣ, ғизоӣ, рӯҳгиро ва маросимӣ мешавад. Имолаи поксозандаро барои шустани рӯдаи ғафс, рафъи қабзият, муолиҷа аз беморӣ ё заҳролудӣ, инчунин, бо мақсади омодагӣ ба ҷарроҳӣ ё зоимон иҷро мекунанд. Имолаи муолиҷавӣ аз 10–100 мл маводди доруӣ иборат аст. Онро бо мақсади дар рӯдаҳои рост ва сигмамонанд то 30 дақ.нигоҳ доштани маҳлули маводди доруӣ (ҷӯшобаи гиёҳҳо, суспензияи моддаҳои биологӣ) истифода мебаранд. Барои муолиҷаи илтиҳоби луобпардаи рӯдаҳои рост (проктит) ва сигмамонанд (сигмоидит), инчунин, дисбактериози рӯда муҳим аст. Ҳангоми имолаи ғизоӣ (қатрагӣ) ба андомгон 0,5–1 л маҳлули давоӣ фиристода мешавад. Имолаи рӯҳгиро имолаи хурдест, ки тавассути он ба андомгон моддаҳои таскинбахши рӯҳия, маъмулан, маҳлули камтаъсири алкоҳол (50–100 мл маҳлули 5–10%)-ро равон месозанд. Имолаи маросимӣ ҷузъи урфу одати баъзе халқиятҳо, масалан, маросими покшавӣ дар халқиятҳои Африқо, Амрикои Шимолӣ ва Ҷанубӣ аст. И.-ҳо вобаста ба миқдори маҳлул низ гуногун мешаванд. Имолаи хурд дар ҳаҷми 10–100 мл ворид намудани моеъ ба андомгон аст. Имолаи поккунанда аз 1,5–2 л маҳлул иборат буда, онро барои поксозии рӯдаи ғафс ҳангоми қабзият ё пеш аз ташхиси эндоскопӣ ё рентгенологии рӯдаи рост ва қулун истифода мебаранд. Ҳадафи имолаи сифонӣ шустани рӯдаҳо аст. Бо ин мақсад ба андомгон пайиҳам 15–20 л моеъ (дар ҳар навбат 1–2 л) ворид карда мешавад, ки барои аз андомгон хориҷ кардани заҳр ва поксозии рӯдаи ғафс муҳим аст. Вобаста ба таркиби маҳлул имолаҳо гуногун мешаванд. И.-ҳои обиро ҳангоми қабзият, пеш аз зодан ва поксозии рӯда истифода мебаранд. Имолаҳои доруӣ бо истифода аз маҳлулҳои давоӣ ё ҷӯшобаи гиёҳҳо (масалан, бобуна), Имолаҳои собунӣ бо собуноба анҷом дода мешаванд. Онҳо ҳангоми қабзият фаъолияти рӯдаро пурзӯр мекунанд. Имолаҳои глитсеринӣ бо истифода аз глитсерини холис ё маҳлули обии он, Имолаҳои ҳипертонӣ бо маҳлули ҳипертонии намаки ошӣ ё сулфати магний сурат мегиранд. Онҳоро, маъмулан, ҳангоми қабзият ва зидамал будани Имолаҳои обӣ (фишори баланди косахонаи сар, андармонии об дар андомгон, омосҳо ва ғ.) истифода мебаранд. Имолаи равғанӣ бо равғанҳои рустанӣ ё минералӣ (вазелин) анҷом дода мешавад. Онро ҳангоми қабзияти устувор ва бо мақсади ҳифзи луобпардаи рӯдаи ғафс қабл аз имолаҳои собуниву глитсеринӣ истифода мебаранд. Имолаи турш бо иловаи оби лиму ё сирко гузаронида мешавад. Туршии имолаи маҳлул ҳаракати рӯдаро фаъол мекунад. Имолаҳои содавӣ бо илова кардани маҳлули сода (ҳидрокарбонати натрий) анҷом дода мешаванд. Вобаста ба ҳарорат Имолаҳоро ба сард, мусоид, гарм, сӯзон ва ғайра ҷудо мекунанд. Имолаи сард бо оби хунук (аз 0 0 С то ҳарорати хона) гузаронида мешавад. Он фаъолияти рӯдаи ғафсро ангехта, ҳарорати баданро паст мекунад. Имолаи мусоид ба ҳарорати хона баробар аст. Онро бештар дар кӯдакон истифода мебаранд. Имолаи гарм бо моеи баробар ба ҳарорати бадан (дар рӯдаи рост санҷида шудааст) ё каме болотар аз он (аз 37–39 0С то 40 0С) сурат гирифта, рӯдаи ғафсро нарм ва ташаннуҷро рафъ месозад. Имолаи сӯзон бо моеи ҳарораташ 40–45 0С гузаронида мешавад. Мақсад аз он гарм кардани ғадуди простата (ҳангоми простатит) аст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имола |8|муаллиф= }}</text>
      <sha1>akjvev7awo1vffrj2s1ifrx96hy4d4c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474389</id>
      <parentid>1474388</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T04:25:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474389</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6238" sha1="aowgtvwaja2m1ukxm32w4dgn19tubj3" xml:space="preserve">'''Имола''', ҳуқна, клизма (юн. klizma – шустан), усули табобат, ки бештар бо мақсади интиқоли дору ва моддаҳои ғизоӣ ба рӯда анҷом дода мешавад. Имоларо ҳангоми пажӯҳишҳои рентгенологӣ (бо мақсади ба рӯда фиристодани маводди сояафкан) ва шустани рӯдаҳо низ истифода мебаранд. Вобаста ба ҳадаф имола поксозанда, муолиҷавӣ, ғизоӣ, рӯҳгиро ва маросимӣ мешавад. Имолаи поксозандаро барои шустани рӯдаи ғафс, рафъи қабзият, муолиҷа аз беморӣ ё заҳролудӣ, инчунин, бо мақсади омодагӣ ба ҷарроҳӣ ё зоимон иҷро мекунанд. Имолаи муолиҷавӣ аз 10–100 мл маводди доруӣ иборат аст. Онро бо мақсади дар рӯдаҳои рост ва сигмамонанд то 30 дақ.нигоҳ доштани маҳлули маводди доруӣ (ҷӯшобаи гиёҳҳо, суспензияи моддаҳои биологӣ) истифода мебаранд. Барои муолиҷаи илтиҳоби луобпардаи рӯдаҳои рост (проктит) ва сигмамонанд (сигмоидит), инчунин, дисбактериози рӯда муҳим аст. Ҳангоми имолаи ғизоӣ (қатрагӣ) ба андомгон 0,5–1 л маҳлули давоӣ фиристода мешавад. Имолаи рӯҳгиро имолаи хурдест, ки тавассути он ба андомгон моддаҳои таскинбахши рӯҳия, маъмулан, маҳлули камтаъсири алкоҳол (50–100 мл маҳлули 5–10%)-ро равон месозанд. Имолаи маросимӣ ҷузъи урфу одати баъзе халқиятҳо, масалан, маросими покшавӣ дар халқиятҳои Африқо, Амрикои Шимолӣ ва Ҷанубӣ аст. Имолаҳо вобаста ба миқдори маҳлул низ гуногун мешаванд. Имолаи хурд дар ҳаҷми 10–100 мл ворид намудани моеъ ба андомгон аст. Имолаи поккунанда аз 1,5–2 л маҳлул иборат буда, онро барои поксозии рӯдаи ғафс ҳангоми қабзият ё пеш аз ташхиси эндоскопӣ ё рентгенологии рӯдаи рост ва қулун истифода мебаранд. Ҳадафи имолаи сифонӣ шустани рӯдаҳо аст. Бо ин мақсад ба андомгон пайиҳам 15–20 л моеъ (дар ҳар навбат 1–2 л) ворид карда мешавад, ки барои аз андомгон хориҷ кардани заҳр ва поксозии рӯдаи ғафс муҳим аст. Вобаста ба таркиби маҳлул имолаҳо гуногун мешаванд. Имолаҳои обиро ҳангоми қабзият, пеш аз зодан ва поксозии рӯда истифода мебаранд. Имолаҳои доруӣ бо истифода аз маҳлулҳои давоӣ ё ҷӯшобаи гиёҳҳо (масалан, бобуна), Имолаҳои собунӣ бо собуноба анҷом дода мешаванд. Онҳо ҳангоми қабзият фаъолияти рӯдаро пурзӯр мекунанд. Имолаҳои глитсеринӣ бо истифода аз глитсерини холис ё маҳлули обии он, Имолаҳои ҳипертонӣ бо маҳлули ҳипертонии намаки ошӣ ё сулфати магний сурат мегиранд. Онҳоро, маъмулан, ҳангоми қабзият ва зидамал будани Имолаҳои обӣ (фишори баланди косахонаи сар, андармонии об дар андомгон, омосҳо ва ғ.) истифода мебаранд. Имолаи равғанӣ бо равғанҳои рустанӣ ё минералӣ (вазелин) анҷом дода мешавад. Онро ҳангоми қабзияти устувор ва бо мақсади ҳифзи луобпардаи рӯдаи ғафс қабл аз имолаҳои собуниву глитсеринӣ истифода мебаранд. Имолаи турш бо иловаи оби лиму ё сирко гузаронида мешавад. Туршии имолаи маҳлул ҳаракати рӯдаро фаъол мекунад. Имолаҳои содавӣ бо илова кардани маҳлули сода (ҳидрокарбонати натрий) анҷом дода мешаванд. Вобаста ба ҳарорат Имолаҳоро ба сард, мусоид, гарм, сӯзон ва ғайра ҷудо мекунанд. Имолаи сард бо оби хунук (аз 0 0 С то ҳарорати хона) гузаронида мешавад. Он фаъолияти рӯдаи ғафсро ангехта, ҳарорати баданро паст мекунад. Имолаи мусоид ба ҳарорати хона баробар аст. Онро бештар дар кӯдакон истифода мебаранд. Имолаи гарм бо моеи баробар ба ҳарорати бадан (дар рӯдаи рост санҷида шудааст) ё каме болотар аз он (аз 37–39 0С то 40 0С) сурат гирифта, рӯдаи ғафсро нарм ва ташаннуҷро рафъ месозад. Имолаи сӯзон бо моеи ҳарораташ 40–45 0С гузаронида мешавад. Мақсад аз он гарм кардани ғадуди простата (ҳангоми простатит) аст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имола |8|муаллиф= }}</text>
      <sha1>aowgtvwaja2m1ukxm32w4dgn19tubj3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474390</id>
      <parentid>1474389</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T04:25:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474390</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6244" sha1="jv9mltyu2g9o6097u17ab8xjb9z4865" xml:space="preserve">'''Имола''', ҳуқна, клизма (юн. klizma – шустан), усули табобат, ки бештар бо мақсади интиқоли дору ва моддаҳои ғизоӣ ба рӯда анҷом дода мешавад. Имоларо ҳангоми пажӯҳишҳои рентгенологӣ (бо мақсади ба рӯда фиристодани маводди сояафкан) ва шустани рӯдаҳо низ истифода мебаранд. Вобаста ба ҳадаф имола поксозанда, муолиҷавӣ, ғизоӣ, рӯҳгиро ва маросимӣ мешавад. Имолаи поксозандаро барои шустани рӯдаи ғафс, рафъи қабзият, муолиҷа аз беморӣ ё заҳролудӣ, инчунин, бо мақсади омодагӣ ба ҷарроҳӣ ё зоимон иҷро мекунанд. Имолаи муолиҷавӣ аз 10–100 мл маводди доруӣ иборат аст. Онро бо мақсади дар рӯдаҳои рост ва сигмамонанд то 30 дақиқа нигоҳ доштани маҳлули маводди доруӣ (ҷӯшобаи гиёҳҳо, суспензияи моддаҳои биологӣ) истифода мебаранд. Барои муолиҷаи илтиҳоби луобпардаи рӯдаҳои рост (проктит) ва сигмамонанд (сигмоидит), инчунин, дисбактериози рӯда муҳим аст. Ҳангоми имолаи ғизоӣ (қатрагӣ) ба андомгон 0,5–1 л маҳлули давоӣ фиристода мешавад. Имолаи рӯҳгиро имолаи хурдест, ки тавассути он ба андомгон моддаҳои таскинбахши рӯҳия, маъмулан, маҳлули камтаъсири алкоҳол (50–100 мл маҳлули 5–10%)-ро равон месозанд. Имолаи маросимӣ ҷузъи урфу одати баъзе халқиятҳо, масалан, маросими покшавӣ дар халқиятҳои Африқо, Амрикои Шимолӣ ва Ҷанубӣ аст. Имолаҳо вобаста ба миқдори маҳлул низ гуногун мешаванд. Имолаи хурд дар ҳаҷми 10–100 мл ворид намудани моеъ ба андомгон аст. Имолаи поккунанда аз 1,5–2 л маҳлул иборат буда, онро барои поксозии рӯдаи ғафс ҳангоми қабзият ё пеш аз ташхиси эндоскопӣ ё рентгенологии рӯдаи рост ва қулун истифода мебаранд. Ҳадафи имолаи сифонӣ шустани рӯдаҳо аст. Бо ин мақсад ба андомгон пайиҳам 15–20 л моеъ (дар ҳар навбат 1–2 л) ворид карда мешавад, ки барои аз андомгон хориҷ кардани заҳр ва поксозии рӯдаи ғафс муҳим аст. Вобаста ба таркиби маҳлул имолаҳо гуногун мешаванд. Имолаҳои обиро ҳангоми қабзият, пеш аз зодан ва поксозии рӯда истифода мебаранд. Имолаҳои доруӣ бо истифода аз маҳлулҳои давоӣ ё ҷӯшобаи гиёҳҳо (масалан, бобуна), Имолаҳои собунӣ бо собуноба анҷом дода мешаванд. Онҳо ҳангоми қабзият фаъолияти рӯдаро пурзӯр мекунанд. Имолаҳои глитсеринӣ бо истифода аз глитсерини холис ё маҳлули обии он, Имолаҳои ҳипертонӣ бо маҳлули ҳипертонии намаки ошӣ ё сулфати магний сурат мегиранд. Онҳоро, маъмулан, ҳангоми қабзият ва зидамал будани Имолаҳои обӣ (фишори баланди косахонаи сар, андармонии об дар андомгон, омосҳо ва ғ.) истифода мебаранд. Имолаи равғанӣ бо равғанҳои рустанӣ ё минералӣ (вазелин) анҷом дода мешавад. Онро ҳангоми қабзияти устувор ва бо мақсади ҳифзи луобпардаи рӯдаи ғафс қабл аз имолаҳои собуниву глитсеринӣ истифода мебаранд. Имолаи турш бо иловаи оби лиму ё сирко гузаронида мешавад. Туршии имолаи маҳлул ҳаракати рӯдаро фаъол мекунад. Имолаҳои содавӣ бо илова кардани маҳлули сода (ҳидрокарбонати натрий) анҷом дода мешаванд. Вобаста ба ҳарорат Имолаҳоро ба сард, мусоид, гарм, сӯзон ва ғайра ҷудо мекунанд. Имолаи сард бо оби хунук (аз 0 0 С то ҳарорати хона) гузаронида мешавад. Он фаъолияти рӯдаи ғафсро ангехта, ҳарорати баданро паст мекунад. Имолаи мусоид ба ҳарорати хона баробар аст. Онро бештар дар кӯдакон истифода мебаранд. Имолаи гарм бо моеи баробар ба ҳарорати бадан (дар рӯдаи рост санҷида шудааст) ё каме болотар аз он (аз 37–39 0С то 40 0С) сурат гирифта, рӯдаи ғафсро нарм ва ташаннуҷро рафъ месозад. Имолаи сӯзон бо моеи ҳарораташ 40–45 0С гузаронида мешавад. Мақсад аз он гарм кардани ғадуди простата (ҳангоми простатит) аст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имола |8|муаллиф= }}</text>
      <sha1>jv9mltyu2g9o6097u17ab8xjb9z4865</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Имом Абубакр</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331784</id>
    <revision>
      <id>1474391</id>
      <timestamp>2026-06-01T04:29:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{шахсият}} '''Имом Абубакр''' امام ابو بکر Муҳаммад ибни Узайр ибни Аҳмади Сиҷистонӣ (фавт 941), забоншиноси араб. Ӯ яке аз шогирдони машҳури ровӣ Абубакри Анбарӣ (фавт 939) буда, дар соҳаи забон, хосса забони Қуръон кор кардааст. Дар «Наҳзату-л-қулуб»-и ӯ оид ба тарки...</comment>
      <origin>1474391</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="884" sha1="jrwxlr30pngkx3qufglgcacjixarmtv" xml:space="preserve">{{шахсият}}
'''Имом Абубакр''' امام ابو بکر Муҳаммад ибни Узайр ибни Аҳмади Сиҷистонӣ (фавт 941), забоншиноси араб. Ӯ яке аз шогирдони машҳури ровӣ Абубакри Анбарӣ (фавт 939) буда, дар соҳаи забон, хосса забони Қуръон кор кардааст. Дар «Наҳзату-л-қулуб»-и ӯ оид ба таркиби луғави (лексика)-и Қуръон сухан меравад. Нусхаҳои дастнависи асарҳояш дар китобхонаҳои Берлин, Лейден, Порис ва дигар китобхонаҳои дунё маҳфузанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имом Абубакр |8|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:шахсият]]</text>
      <sha1>jrwxlr30pngkx3qufglgcacjixarmtv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Имом Ҷавҳарӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331785</id>
    <revision>
      <id>1474397</id>
      <timestamp>2026-06-01T04:51:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{адиб}} '''Имом Ҷавҳарӣ''' امام جوهری Абунаср Исмоил ибни Ҳаммод, адиб ва забоншиноси эронитабори араб (фавт 1008). Дар зодгоҳаш шаҳри Фороб бо роҳбарии хол (тағо)-яш Абуиброҳим Исҳоқ ибни Иброҳим маълумоти ибтидоӣ гирифт. Барои идомаи таҳсил ба Ироқ рафта, назди д...</comment>
      <origin>1474397</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2660" sha1="e6f5wae7cfdn5a8oookmkkmjqrjd68x" xml:space="preserve">{{адиб}}
'''Имом Ҷавҳарӣ''' امام جوهری Абунаср Исмоил ибни Ҳаммод, адиб ва забоншиноси эронитабори араб (фавт 1008). Дар зодгоҳаш шаҳри Фороб бо роҳбарии хол (тағо)-яш Абуиброҳим Исҳоқ ибни Иброҳим маълумоти ибтидоӣ гирифт. Барои идомаи таҳсил ба Ироқ рафта, назди донишмандон Абуалии Форисӣ ва Абусаъид Сайрофӣ ба омӯзиши улуми маъмули давр машғул шуд. Имом Ҷавҳарӣ дар илмҳои калом ва усул ягонаи даврони худ будааст. Ба забони арабӣ фасеҳ сухан гуфта, адабиёти арабиро низ хуб омӯхта буд. Бо мақсади омӯзиш ва такмили дониш ба ш-ҳои Шом, Ироқ ва Ҳиҷоз сафар карда, барои такмили маҳорату малака дар илми луғат ба бодия, яъне, ба диёри қабилаҳои Рабиа ва Музарр рафтааст. Чун донишманди баркамол ба Хуросон бозгашта, Нишопурро ҷои иқомати худ қарор дод ва ба тадрису таълим ва таълиф машғул шуд. Имом Ҷавҳарӣро ҳамасронаш – масалан, Ибни Рашиқ, дар илми калом, сабкшиносӣ илмҳои дигар беназир ва такмилкунандаи илми арӯз донистаанд. Имом Ҷавҳарӣ муаллифи луғати машҳури тафсирии арабии «Сиҳоҳу-л-луға» буда, бо таълифи ҳамин асар шуҳратманд гардидааст. Ӯ яке аз хаттотони машҳури замони худ низ будааст. Дар хушнависӣ ӯро ҳампояи Ибни Муқла ва Ибни Наввоб медонистанд. Нусхаи хатти ӯ ва Ибни Муқларо ташхис кардан бисёр душвор будааст. Имом Ҷавҳарӣ муаллифи китоби «ал-Арӯзу-л-вурқа», рисолаҳои «ал-Муқаддима фӣ-н-наҳв» ва «Баёну-л-эъроб» дар наҳв аст. Шеър низ гуфтааст.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имом Ҷавҳарӣ |8|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:шахсият]]
[[Гурӯҳ:забоншинос]]</text>
      <sha1>e6f5wae7cfdn5a8oookmkkmjqrjd68x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474398</id>
      <parentid>1474397</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T04:54:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474398</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2760" sha1="grqvuaypl4xndcemsd6rut4inn7h44m" xml:space="preserve">{{адиб}}
'''Имом Ҷавҳарӣ''' امام جوهری Абунаср Исмоил ибни Ҳаммод, адиб ва забоншиноси эронитабори араб (фавт 1008). Дар зодгоҳаш шаҳри Фороб бо роҳбарии хол (тағо)-яш Абуиброҳим Исҳоқ ибни Иброҳим маълумоти ибтидоӣ гирифт. Барои идомаи таҳсил ба [[Ироқ]] рафта, назди донишмандон [[Абуалии Форсӣ|Абуалии Форисӣ]] ва Абусаъид Сайрофӣ ба омӯзиши улуми маъмули давр машғул шуд. Имом Ҷавҳарӣ дар илмҳои калом ва усул ягонаи даврони худ будааст. Ба забони арабӣ фасеҳ сухан гуфта, адабиёти арабиро низ хуб омӯхта буд. Бо мақсади омӯзиш ва такмили дониш ба шаҳрҳои [[Шом (сарзамин)|Шом]], [[Ироқ]] ва [[Ҳиҷоз]] сафар карда, барои такмили маҳорату малака дар илми луғат ба бодия, яъне, ба диёри қабилаҳои Рабиа ва Музарр рафтааст. Чун донишманди баркамол ба Хуросон бозгашта, [[Нишопур|Нишопурро]] ҷои иқомати худ қарор дод ва ба тадрису таълим ва таълиф машғул шуд. Имом Ҷавҳарӣро ҳамасронаш – масалан, Ибни Рашиқ, дар илми калом, сабкшиносӣ илмҳои дигар беназир ва такмилкунандаи илми арӯз донистаанд. Имом Ҷавҳарӣ муаллифи луғати машҳури тафсирии арабии «Сиҳоҳу-л-луға» буда, бо таълифи ҳамин асар шуҳратманд гардидааст. Ӯ яке аз хаттотони машҳури замони худ низ будааст. Дар хушнависӣ ӯро ҳампояи [[Ибни Муқла]] ва Ибни Наввоб медонистанд. Нусхаи хатти ӯ ва Ибни Муқларо ташхис кардан бисёр душвор будааст. Имом Ҷавҳарӣ муаллифи китоби «ал-Арӯзу-л-вурқа», рисолаҳои «ал-Муқаддима фӣ-н-наҳв» ва «Баёну-л-эъроб» дар наҳв аст. Шеър низ гуфтааст.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имом Ҷавҳарӣ |8|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:шахсият]]
[[Гурӯҳ:забоншинос]]</text>
      <sha1>grqvuaypl4xndcemsd6rut4inn7h44m</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шарофиддин Зуҳуриддинзода</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331786</id>
    <revision>
      <id>1474400</id>
      <timestamp>2026-06-01T04:56:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{шахсият}} '''Имом''' Шарофиддин Зуҳуриддинзода, Имомов (таваллуд 24.1.1956 деҳаи Файзобод, н. Маскав, ҳоло Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ), муаррих, шарқшинос, д. и. таърих (1996), проф. (2003). Хатмкардаи факултаи таърихи УДТ ба номи В. И. Ленин (ҳоло ДМТ; 1978). Коромӯз-муҳаққиқи шуъб...</comment>
      <origin>1474400</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3313" sha1="ct8ckeprxdp6yanx0w2530kf1rkcv5a" xml:space="preserve">{{шахсият}}
'''Имом''' Шарофиддин Зуҳуриддинзода, Имомов (таваллуд 24.1.1956 деҳаи Файзобод, н. Маскав, ҳоло Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ), муаррих, шарқшинос, д. и. таърих (1996), проф. (2003). Хатмкардаи факултаи таърихи УДТ ба номи В. И. Ленин (ҳоло ДМТ; 1978). Коромӯз-муҳаққиқи шуъбаи Эрону Афғонистони Ин-ти шарқшиносии АИ ҶШС Тоҷ. (1978–80), аспиранти Ин-ти шарқшиносии АИ ИҶШС (1980–83); лаборанти калон (1983–84), х. х. и. Ин-ти шарқшиносии АИ ҶШС Тоҷ. (1984–85), тарҷумон дар Афғонистон (1985–87); х. и. (1987–91), х. к. и. Ин-ти шарқшиносии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон (1991–93), коромӯзи Ин-ти шарқшиносии АИ Руссия (1994–96), дотсент, проф. кафедраи таърихи кишварҳои хориҷӣ ва муносибатҳои байналхалқии ДДМТ (ҳоло ДМТ, 1996–2003), мушовири Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба рушди иҷтимоӣ ва робита бо ҷомеа (2003), мушовири калони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба сиёсати хориҷӣ (2003–08), ҳамзамон мудири шуъбаи муносибатҳои байналхалқии факултаи таърихи ДМТ (2002–07). Директори Ин-ти шарқшиносӣ ва мероси хаттии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон (2008). Аз соли 2008 сафири фавқулода ва мухтори Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҶИА. Муаллифи чанд рисола, дастури таълимӣ ва тақр. 100 мақолаи илмӣ ва илмӣ-оммавӣ. Самти асосии таҳқиқот: омӯзиши афкори иҷтимоии Афғонистон дар асрҳои 19–20; таҳқиқи сарнавишти таърихии тоҷикони Афғонистон; омӯзиши масъалаҳои таърихи муосири Тоҷикистон. Имом дар таҳия ва нашри осори мутафаккирони Шарқ (Муҳаммад Ғаззолӣ, Ҷамолуддини Афғонӣ, Муҳаммад Иқбол, Алии Шариатӣ) ва «Силсилаи осори исломӣ» саҳм дорад. Ӯ дар чандин конфронсу симпозиуми байналмилалӣ суханронӣ кардааст. Имом яке аз муассисони шуъба (1997) ва кафедраи муносибатҳои байналхалқии ДМТ (2002), узви Шӯрои ҷамъиятии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва узви Кумитаи Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илм ва техника мебошад.


== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имом  |8|муаллиф= }}</text>
      <sha1>ct8ckeprxdp6yanx0w2530kf1rkcv5a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474401</id>
      <parentid>1474400</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T04:58:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474401</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3458" sha1="kfww7ju1myo5gh5ma2hn6vu9axne9vv" xml:space="preserve">{{шахсият}}
'''Имом''' Шарофиддин Зуҳуриддинзода, Имомов (таваллуд 24.1.1956 деҳаи Файзобод, н. Маскав, ҳоло [[Мирсайид Алии Ҳамадонӣ (деҳа, н. Турсунзода)|Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ]]), муаррих, шарқшинос, д. и. таърих (1996), проф. (2003). Хатмкардаи факултаи таърихи [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|УДТ]] ба номи В. И. Ленин (ҳоло [[ДМТ]]; 1978). Коромӯз-муҳаққиқи шуъбаи Эрону Афғонистони Ин-ти шарқшиносии АИ ҶШС Тоҷ. (1978–80), аспиранти Ин-ти шарқшиносии АИ ИҶШС (1980–83); лаборанти калон (1983–84), х. х. и. Ин-ти шарқшиносии АИ ҶШС Тоҷ. (1984–85), тарҷумон дар Афғонистон (1985–87); х. и. (1987–91), х. к. и. Ин-ти шарқшиносии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон (1991–93), коромӯзи Ин-ти шарқшиносии АИ Руссия (1994–96), дотсент, проф. кафедраи таърихи кишварҳои хориҷӣ ва муносибатҳои байналхалқии ДДМТ (ҳоло ДМТ, 1996–2003), мушовири Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба рушди иҷтимоӣ ва робита бо ҷомеа (2003), мушовири калони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба сиёсати хориҷӣ (2003–08), ҳамзамон мудири шуъбаи муносибатҳои байналхалқии факултаи таърихи ДМТ (2002–07). Директори Ин-ти шарқшиносӣ ва мероси хаттии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон (2008). Аз соли 2008 сафири фавқулода ва мухтори Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҶИА. Муаллифи чанд рисола, дастури таълимӣ ва тақр. 100 мақолаи илмӣ ва илмӣ-оммавӣ. Самти асосии таҳқиқот: омӯзиши афкори иҷтимоии Афғонистон дар асрҳои 19–20; таҳқиқи сарнавишти таърихии тоҷикони Афғонистон; омӯзиши масъалаҳои таърихи муосири Тоҷикистон. Имом дар таҳия ва нашри осори мутафаккирони Шарқ (Муҳаммад Ғаззолӣ, Ҷамолуддини Афғонӣ, Муҳаммад Иқбол, Алии Шариатӣ) ва «Силсилаи осори исломӣ» саҳм дорад. Ӯ дар чандин конфронсу симпозиуми байналмилалӣ суханронӣ кардааст. Имом яке аз муассисони шуъба (1997) ва кафедраи муносибатҳои байналхалқии ДМТ (2002), узви Шӯрои ҷамъиятии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва узви Кумитаи Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илм ва техника мебошад.


== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имом  |8|муаллиф= }}</text>
      <sha1>kfww7ju1myo5gh5ma2hn6vu9axne9vv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474402</id>
      <parentid>1474401</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T05:28:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474402</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3460" sha1="psr6fcc6g7jlyhsy5lf7tez998v1epw" xml:space="preserve">{{шахсият}}
'''Имом''' Шарофиддин Зуҳуриддинзода, Имомов (таваллуд 24.1.1956 деҳаи Файзобод, н. Маскав, ҳоло [[Мирсайид Алии Ҳамадонӣ (деҳа, н. Турсунзода)|Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ]]), муаррих, шарқшинос, д. и. таърих (1996), проф. (2003). Хатмкардаи факултаи таърихи [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|УДТ]] ба номи В. И. Ленин (ҳоло [[ДМТ]]; 1978).   Коромӯз-муҳаққиқи шуъбаи Эрону Афғонистони Ин-ти шарқшиносии АИ ҶШС Тоҷ. (1978–80), аспиранти Ин-ти шарқшиносии АИ ИҶШС (1980–83); лаборанти калон (1983–84), х. х. и. Ин-ти шарқшиносии АИ ҶШС Тоҷ. (1984–85), тарҷумон дар Афғонистон (1985–87); х. и. (1987–91), х. к. и. Ин-ти шарқшиносии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон (1991–93), коромӯзи Ин-ти шарқшиносии АИ Руссия (1994–96), дотсент, проф. кафедраи таърихи кишварҳои хориҷӣ ва муносибатҳои байналхалқии ДДМТ (ҳоло ДМТ, 1996–2003), мушовири Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба рушди иҷтимоӣ ва робита бо ҷомеа (2003), мушовири калони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба сиёсати хориҷӣ (2003–08), ҳамзамон мудири шуъбаи муносибатҳои байналхалқии факултаи таърихи ДМТ (2002–07). Директори Ин-ти шарқшиносӣ ва мероси хаттии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон (2008). Аз соли 2008 сафири фавқулода ва мухтори Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҶИА. Муаллифи чанд рисола, дастури таълимӣ ва тақр. 100 мақолаи илмӣ ва илмӣ-оммавӣ. Самти асосии таҳқиқот: омӯзиши афкори иҷтимоии Афғонистон дар асрҳои 19–20; таҳқиқи сарнавишти таърихии тоҷикони Афғонистон; омӯзиши масъалаҳои таърихи муосири Тоҷикистон. Имом дар таҳия ва нашри осори мутафаккирони Шарқ (Муҳаммад Ғаззолӣ, Ҷамолуддини Афғонӣ, Муҳаммад Иқбол, Алии Шариатӣ) ва «Силсилаи осори исломӣ» саҳм дорад. Ӯ дар чандин конфронсу симпозиуми байналмилалӣ суханронӣ кардааст. Имом яке аз муассисони шуъба (1997) ва кафедраи муносибатҳои байналхалқии ДМТ (2002), узви Шӯрои ҷамъиятии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва узви Кумитаи Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаи илм ва техника мебошад.


== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имом  |8|муаллиф= }}</text>
      <sha1>psr6fcc6g7jlyhsy5lf7tez998v1epw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Имом Шошӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331787</id>
    <revision>
      <id>1474403</id>
      <timestamp>2026-06-01T05:44:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{шахсият}} '''Имом Шошӣ''' امام شاشی Абубакр Муҳаммад ал-Қаффол аш-Шошӣ, маъруф ба «Қаффоли кабир» (904, Чоч, Тошканд − 976, ҳамон ҷо), фақеҳ, муфассир, забоншинос ва ровии ҳадис, яке аз имомони мазҳаби шофеӣ. Имом Шошӣ дар ҷавонӣ барои таҳсили илм ба Хуросон ва Бағдод...</comment>
      <origin>1474403</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3527" sha1="1dn67o0ypxrio57oy3lsr54unu7wff0" xml:space="preserve">{{шахсият}}
'''Имом Шошӣ''' امام شاشی Абубакр Муҳаммад ал-Қаффол аш-Шошӣ, маъруф ба «Қаффоли кабир» (904, Чоч, Тошканд − 976, ҳамон ҷо), фақеҳ, муфассир, забоншинос ва ровии ҳадис, яке аз имомони мазҳаби шофеӣ. Имом Шошӣ дар ҷавонӣ барои таҳсили илм ба Хуросон ва Бағдод рафта, илм омӯхтааст. Маносики ҳаҷро ба ҷо овардааст. Нахуст ба мазҳаби муътазила гароиш дошт, сипас, ба мазҳаби ашъарӣ рӯ овард. Яке аз мубаллиғону имомони мазҳаби шофеӣ ва интишордиҳандаи он дар Мовароуннаҳр буд. Имом Шошӣ бо таъйиди Ҷувайнӣ (фавт 1085) илми каломро аз Ашъарӣ фаро гирифт ва дар даврони камолоти умр зери сарпарастии ӯ илми фиқҳро низ омӯхт. Имом Шошӣ аз устодони машҳури фиқҳ, аз ҷумла Ибни Ҷарири Табарӣ (фавт 923), Абубакр ибни Ҳузайма (фавт 933), Абулқосими Бағавӣ, Абубакри Бағандӣ, Абузайди Марвазӣ низ илм омӯхтааст. Муддати 55 сол дар Чоч ба тадриси илми ҳикмат машғул буд. Ӯ шогирдони бисёре тарбият кардааст, ки дар китобҳои таърих ҳамчун шогирдони Имом Абубакр Муҳаммад (Имом Шошӣ) машҳуранд: Абуабдуллоҳи Ҳалимӣ (фавт 1012), Абусулаймони Хаттоби Бустӣ (фавт 998), Ҳакими Нисобурӣ (фавт 1014), Ибни Манад (фавт 1005), Абуабдурраҳмони Суламӣ (фавт 1021), Абуабдурраҳмони Ибрисомӣ, Абуисҳоқи Шошӣ, Носир ибни Ҳусайни Умарии Марвазӣ ва дигарон. ИИмом Шошӣ ҳамроҳи Абдулмолики Шошӣ дар ҷангҳои Рум (Византия) ширкат доштааст. 
Имом Шошӣ дар заминаи фиқҳ, ҳадис, тафсир ва забон таълифоти бисёр дорад. Баъзе аз таълифоташ қисман ва бархе комилан то замони мо расидаанд. Ӯ яке аз бунёдгузорони равиши илмии «усул» ва «фурӯъ»-и мазҳаби шофеӣ буд. Имом Шошӣ «ар-Рисола»-и Имом Шофеиро тафсир карда, дар интишор ва татбиқи таълимоти ӯ дар Мовароуннаҳр талош варзидааст. Инчунин, тафсири бузурге бар Қуръон навиштааст. Имом Шошӣ дар масъалаи фалсафии «ҷадал» низ таълифот дорад. Муҳимтарин таълифоти Имом Шошӣ: «Китоб фӣ усули-л-фиқҳ», «Далоилу-н-нубувва», «Маҳосину-ш-шариъа фӣ фурӯъи-ш-шофеъия» ва «Шарҳу-р-рисола».
	

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имом Шошӣ |8|муаллиф= У. Юсуфӣ }}</text>
      <sha1>1dn67o0ypxrio57oy3lsr54unu7wff0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474404</id>
      <parentid>1474403</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T05:50:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474404</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3587" sha1="ag93zcimwp8sp509w4l0jbf5l56of7b" xml:space="preserve">{{шахсият}}
'''Имом Шошӣ''' امام شاشی Абубакр Муҳаммад ал-Қаффол аш-Шошӣ, маъруф ба «Қаффоли кабир» (904, [[Чоч]], [[Тошканд]] − 976, ҳамон ҷо), фақеҳ, муфассир, забоншинос ва ровии ҳадис, яке аз имомони мазҳаби шофеӣ. 

== Зиндагинома ==
Имом Шошӣ дар ҷавонӣ барои таҳсили илм ба Хуросон ва Бағдод рафта, илм омӯхтааст. Маносики ҳаҷро ба ҷо овардааст. Нахуст ба мазҳаби муътазила гароиш дошт, сипас, ба мазҳаби ашъарӣ рӯ овард. Яке аз мубаллиғону имомони мазҳаби шофеӣ ва интишордиҳандаи он дар Мовароуннаҳр буд. Имом Шошӣ бо таъйиди Ҷувайнӣ (фавт 1085) илми каломро аз Ашъарӣ фаро гирифт ва дар даврони камолоти умр зери сарпарастии ӯ илми фиқҳро низ омӯхт. Имом Шошӣ аз устодони машҳури фиқҳ, аз ҷумла Ибни Ҷарири Табарӣ (фавт 923), Абубакр ибни Ҳузайма (фавт 933), Абулқосими Бағавӣ, Абубакри Бағандӣ, Абузайди Марвазӣ низ илм омӯхтааст. Муддати 55 сол дар Чоч ба тадриси илми ҳикмат машғул буд. Ӯ шогирдони бисёре тарбият кардааст, ки дар китобҳои таърих ҳамчун шогирдони Имом Абубакр Муҳаммад (Имом Шошӣ) машҳуранд: Абуабдуллоҳи Ҳалимӣ (фавт 1012), Абусулаймони Хаттоби Бустӣ (фавт 998), Ҳакими Нисобурӣ (фавт 1014), Ибни Манад (фавт 1005), Абуабдурраҳмони Суламӣ (фавт 1021), Абуабдурраҳмони Ибрисомӣ, Абуисҳоқи Шошӣ, Носир ибни Ҳусайни Умарии Марвазӣ ва дигарон. Имом Шошӣ ҳамроҳи Абдулмолики Шошӣ дар ҷангҳои Рум (Византия) ширкат доштааст.

== Таълифот ==
Имом Шошӣ дар заминаи фиқҳ, ҳадис, тафсир ва забон таълифоти бисёр дорад. Баъзе аз таълифоташ қисман ва бархе комилан то замони мо расидаанд. Ӯ яке аз бунёдгузорони равиши илмии «усул» ва «фурӯъ»-и мазҳаби шофеӣ буд. Имом Шошӣ «ар-Рисола»-и Имом Шофеиро тафсир карда, дар интишор ва татбиқи таълимоти ӯ дар Мовароуннаҳр талош варзидааст. Инчунин, тафсири бузурге бар Қуръон навиштааст. Имом Шошӣ дар масъалаи фалсафии «ҷадал» низ таълифот дорад. Муҳимтарин таълифоти Имом Шошӣ: «Китоб фӣ усули-л-фиқҳ», «Далоилу-н-нубувва», «Маҳосину-ш-шариъа фӣ фурӯъи-ш-шофеъия» ва «Шарҳу-р-рисола».
	

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имом Шошӣ |8|муаллиф= У. Юсуфӣ }}</text>
      <sha1>ag93zcimwp8sp509w4l0jbf5l56of7b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Имомалиев Тоҷиддин</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331788</id>
    <revision>
      <id>1474405</id>
      <timestamp>2026-06-01T05:52:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{шахсият}} '''Имомалиев Тоҷиддин''' (1930, деҳаи Мулломири ноҳияи Ашт – 24.12.1998, ҳамон ҷо), нақбкан. Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1963). Фаъолияти меҳнатиашро соли 1955 ҳамчун нақбкани Экспедитсияи геологии Конимансур оғоз кардааст. Аз соли 1958 сардори бригадаи компле...</comment>
      <origin>1474405</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1008" sha1="8i9adeco3pwlkskp1jq6ykokk4t4r1l" xml:space="preserve">{{шахсият}}
'''Имомалиев Тоҷиддин''' (1930, деҳаи Мулломири ноҳияи Ашт – 24.12.1998, ҳамон ҷо), нақбкан. Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1963). Фаъолияти меҳнатиашро соли 1955 ҳамчун нақбкани Экспедитсияи геологии Конимансур оғоз кардааст. Аз соли 1958 сардори бригадаи комплексии нақбканони Экспедитсияи геологии Қайроққум. Депутати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷ. (даъватҳои 7–9), вакили Съезди 25 ҲКИШ. Дорандаи Мукофоти давлатии ИҶШС (1979). Бо орденҳои Ленин, Револютсияи Октябр ва Байрақи Сурхи Меҳнат сарфароз гардидааст.


== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имомалиев |8|муаллиф= }}</text>
      <sha1>8i9adeco3pwlkskp1jq6ykokk4t4r1l</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474406</id>
      <parentid>1474405</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T05:58:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474406</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1335" sha1="g0kgohuhrpilt4oos517xdvesjx5bw6" xml:space="preserve">{{шахсият}}
'''Имомалиев Тоҷиддин''' (1930, деҳаи [[Мулломир|Мулломири]] [[ноҳияи Ашт]] – 24.12.1998, ҳамон ҷо), нақбкан. [[Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ]] (1963). Фаъолияти меҳнатиашро соли 1955 ҳамчун нақбкани Экспедитсияи геологии Конимансур оғоз кардааст. Аз соли 1958 сардори бригадаи комплексии нақбканони Экспедитсияи геологии Қайроққум. Депутати [[Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон|Шӯрои Олии Ҷумҳурии Шуравии Сотсиалистии Тоҷикистон]] (даъватҳои 7–9), вакили Съезди 25 [[Ҳизби коммунисти Иттиҳоди Шӯравӣ|Ҳизби коммунистии Иттиҳоди Шӯравӣ]]. Дорандаи Мукофоти давлатии [[ИҶШС]] (1979). Бо [[Ордени Ленин|орденҳои Ленин]], Револютсияи Октябр ва Байрақи Сурхи Меҳнат сарфароз гардидааст.


== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имомалиев |8|муаллиф= }}</text>
      <sha1>g0kgohuhrpilt4oos517xdvesjx5bw6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Масҷидҳои Эрон</title>
    <ns>14</ns>
    <id>331789</id>
    <revision>
      <id>1474417</id>
      <timestamp>2026-06-01T08:17:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1474417</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="56" sha1="m0wmouaocjkd6d7uywsdxmks0a97fxy" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Масҷидҳо аз рӯи кишвар]]</text>
      <sha1>m0wmouaocjkd6d7uywsdxmks0a97fxy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Имомия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331790</id>
    <revision>
      <id>1474435</id>
      <timestamp>2026-06-01T10:21:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Имомия''' امامیه исноашария, умдатарин мазҳаб дар ташайюъ, ки имомати Алӣ ибни Абитолиб ва 11 тан аз насли ӯро пазируфта, мунтазири зуҳури Маҳдии мавъуд (ваъдашуда)-анд. Аҳли Имомияро имомиҳо, шиаи ҷаъфарӣ ё ҷаъфария, туробия (аз Абутуроб ‒ лақаби Алӣ ибни Аби...</comment>
      <origin>1474435</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5259" sha1="74in9fg4v00xtndggdum1gg5w5c3f5c" xml:space="preserve">'''Имомия''' امامیه исноашария, умдатарин мазҳаб дар ташайюъ, ки имомати Алӣ ибни Абитолиб ва 11 тан аз насли ӯро пазируфта, мунтазири зуҳури Маҳдии мавъуд (ваъдашуда)-анд. Аҳли Имомияро имомиҳо, шиаи ҷаъфарӣ ё ҷаъфария, туробия (аз Абутуроб ‒ лақаби Алӣ ибни Абитолиб), асҳобулинтизор ва қоимия низ меноманд. Пайравони И. муътақиданд, ки паёмбар (с) бо фармони Худо Алӣ ибни Абитолибро ба унвони ҷонишини худ ва нахустин имом муаррифӣ кардааст. Имомия ба имомати 12 имом баъд аз паёмбар (с) ‒ Алӣ ибни Абитолиб (имом Алӣ), Ҳасан ибни Алӣ (имом Ҳасан), Ҳусайн ибни Алӣ (имом Ҳусайн), Алӣ ибни Ҳусайн (имом Саҷҷод), Муҳаммад ибни Алӣ (имом Боқир), Ҷаъфар ибни Муҳаммад (имом Содиқ), Мусо ибни Ҷаъфар (имом Козим), Алӣ ибни Мусо (имом Ризо), Муҳаммад ибни Алӣ (имом Ҷавод ё имом Тақӣ), Алӣ ибни Муҳаммад (имом Нақӣ ё имом Ҳодӣ), Ҳасан ибни Алӣ (имом Аскарӣ) ва Ҳуҷҷат ибни Ҳасан (имом Маҳдӣ ё Имоми Қоим) эътиқод доранд ва ба ин боваранд, ки дувоздаҳумин имом ‒ Маҳдӣ зиндаву ҳозир буда, дар ғайбати кубро (зиндагии махфии тӯлонитар) умр ба сар мебарад ва замоне қиёму адолатро дар рӯи замин барқарор хоҳад кард. Аҳли Имомия дар баробари тавҳид, нубувват ва маод ду асл: имомат ва адлро низ аз усули дин дониста, бар ин боваранд, ки имону эътиқод бо он комил мешавад. Имомия вуҷуди имомеро дар ҳар аср лозим меҳисобанд, то ӯ башариятро баъд аз паёмбар (с) ҳидоят намояд; пешво (имом) салоҳияту масъулияте ҳамчун паёмбар дорад, мисли вилоят бар мардум, доду ситад байни онҳо ва рафъи зулму ситам аз миёни эшон. Пас аз паёмбар (с) раҳбарии ҷомеа бар уҳдаи имом буда, ӯ аз сӯи Худо таъйин мешавад. Аз дигар боварҳои махсуси И. раҷъат ва бадоъ мебошанд. Раҷъат ба ин маъност, ки пас аз зуҳури имом Маҳдӣ бархе аз муъминон, шиаён ва душманони фавтидаи аҳли байт дубора зинда шуда, бадкорон ба сазои аъмолашон хоҳанд расид. Тибқи омӯзаҳои бадоъ Худованд гоҳ бино бар масолеҳе амреро бар паёмбар (с) ва имом ошкор месозад, аммо баъдан амри дигареро ҷойгузини он мекунад. Дар мазҳаби И. бисёре аз умури зиндагӣ, аз қабили ибодатҳо, муомилаҳо ва пардохти воҷиботи шаръӣ, аз қабили хумс, закот, издивоҷ ва тақсими мерос бояд тибқи аҳкоми шаръӣ анҷом дода шаванд. Онҳо барои андешаҳои каломӣ, фиқҳӣ ва ахлоқии худ ба 4 манбаъ ‒ Қуръон, ривоёти паёмбар (с), 12 имом, ақл ва иҷмоъ истинод мекунанд. 
Дар ташаккули низоми динӣ-фалсафии Имомия намояндагони маъруфи ташайюъ Ибни Бобавайҳ, Шайх Муфид, Муҳаммади Тӯсӣ, Табарсӣ, Насируддини Тӯсӣ, Аллома Ҳиллӣ ва Ҳайдари Омулӣ саҳм гузоштаанд. Ҳамчунин, дар рушди фалсафаи имомия Мирдомод ва Мулло Садро мақоми назаррас доранд. Иди Ғадир, милоди Алӣ ибни Абитолиб, милоди ҳазрати Фотима ва 15-уми шаъбон аз муҳимтарин идҳои И. мебошанд. Азодорӣ барои маъсумон, бахусус, сӯгворӣ барои Ҳусайн ибни Алӣ ва ёронаш дар моҳи муҳаррам аз дигар русуми муҳимми онҳост. Аксари пайравони Имомия дар ҶИЭ, Ироқ, Покистон ва Ҳиндустон зиндагӣ мекунанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имомии |8|муаллиф= С. Наимов }}</text>
      <sha1>74in9fg4v00xtndggdum1gg5w5c3f5c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474436</id>
      <parentid>1474435</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T10:28:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474436</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5476" sha1="5mzwgf4s02i7mgwre4th12xntla3pmp" xml:space="preserve">'''Имомия''' امامیه исноашария, умдатарин мазҳаб дар ташайюъ, ки имомати [[Алӣ ибни Абутолиб|Алӣ ибни Абитолиб]] ва 11 тан аз насли ӯро пазируфта, мунтазири зуҳури Маҳдии мавъуд (ваъдашуда)-анд. Аҳли имомияро имомиҳо, шиаи ҷаъфарӣ ё ҷаъфария, туробия (аз Абутуроб ‒ лақаби Алӣ ибни Абитолиб), асҳобулинтизор ва қоимия низ меноманд. Пайравони имомия муътақиданд, ки паёмбар (с) бо фармони [[Худо]] Алӣ ибни Абитолибро ба унвони ҷонишини худ ва нахустин имом муаррифӣ кардааст. Имомия ба имомати 12 имом баъд аз паёмбар (с) ‒ Алӣ ибни Абитолиб (имом Алӣ), [[Ҳасан ибни Алӣ]] (имом Ҳасан), [[Ҳасан ибни Алӣ|Ҳусайн ибни Алӣ]] (имом Ҳусайн), Алӣ ибни Ҳусайн (имом Саҷҷод), Муҳаммад ибни Алӣ (имом Боқир), Ҷаъфар ибни Муҳаммад (имом Содиқ), Мусо ибни Ҷаъфар (имом Козим), Алӣ ибни Мусо (имом Ризо), Муҳаммад ибни Алӣ (имом Ҷавод ё имом Тақӣ), Алӣ ибни Муҳаммад (имом Нақӣ ё имом Ҳодӣ), Ҳасан ибни Алӣ (имом Аскарӣ) ва Ҳуҷҷат ибни Ҳасан (имом Маҳдӣ ё Имоми Қоим) эътиқод доранд ва ба ин боваранд, ки дувоздаҳумин имом ‒ Маҳдӣ зиндаву ҳозир буда, дар ғайбати кубро (зиндагии махфии тӯлонитар) умр ба сар мебарад ва замоне қиёму адолатро дар рӯи замин барқарор хоҳад кард. Аҳли имомия дар баробари тавҳид, нубувват ва маод ду асл: имомат ва адлро низ аз усули дин дониста, бар ин боваранд, ки имону эътиқод бо он комил мешавад. Имомия вуҷуди имомеро дар ҳар аср лозим меҳисобанд, то ӯ башариятро баъд аз паёмбар (с) ҳидоят намояд; пешво (имом) салоҳияту масъулияте ҳамчун паёмбар дорад, мисли вилоят бар мардум, доду ситад байни онҳо ва рафъи зулму ситам аз миёни эшон. Пас аз паёмбар (с) раҳбарии ҷомеа бар уҳдаи имом буда, ӯ аз сӯи Худо таъйин мешавад. Аз дигар боварҳои махсуси имомия раҷъат ва бадоъ мебошанд. Раҷъат ба ин маъност, ки пас аз зуҳури имом Маҳдӣ бархе аз муъминон, шиаён ва душманони фавтидаи аҳли байт дубора зинда шуда, бадкорон ба сазои аъмолашон хоҳанд расид. Тибқи омӯзаҳои бадоъ Худованд гоҳ бино бар масолеҳе амреро бар паёмбар (с) ва имом ошкор месозад, аммо баъдан амри дигареро ҷойгузини он мекунад. Дар мазҳаби имомия бисёре аз умури зиндагӣ, аз қабили ибодатҳо, муомилаҳо ва пардохти воҷиботи шаръӣ, аз қабили хумс, закот, издивоҷ ва тақсими мерос бояд тибқи аҳкоми шаръӣ анҷом дода шаванд. Онҳо барои андешаҳои каломӣ, фиқҳӣ ва ахлоқии худ ба 4 манбаъ ‒ Қуръон, ривоёти паёмбар (с), 12 имом, ақл ва иҷмоъ истинод мекунанд. 

Дар ташаккули низоми динӣ-фалсафии имомия намояндагони маъруфи ташайюъ [[Ибни Бобавайҳ]], [[Шайхи Муфид|Шайх Муфид]], Муҳаммади Тӯсӣ, [[Табрез|Табарсӣ]], [[Насируддини Тӯсӣ]], [[Аллома Ҳиллӣ]] ва [[Ҳайдари Омулӣ]] саҳм гузоштаанд. Ҳамчунин, дар рушди фалсафаи имомия Мирдомод ва [[Мулло Садро]] мақоми назаррас доранд. Иди Ғадир, милоди Алӣ ибни Абитолиб, милоди ҳазрати Фотима ва 15-уми шаъбон аз муҳимтарин идҳои имомия мебошанд. Азодорӣ барои маъсумон, бахусус, сӯгворӣ барои [[Ҳасан ибни Алӣ|Ҳусайн ибни Алӣ]] ва ёронаш дар моҳи муҳаррам аз дигар русуми муҳимми онҳост. Аксари пайравони имомия дар ҶИЭ, [[Ироқ]], [[Покистон]] ва [[Ҳиндустон]] зиндагӣ мекунанд.

== Эзо ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имомии |8|муаллиф= С. Наимов }}</text>
      <sha1>5mzwgf4s02i7mgwre4th12xntla3pmp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Имомқулихон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331791</id>
    <revision>
      <id>1474437</id>
      <timestamp>2026-06-01T10:31:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Имомқулихон''' (1582‒1644), севвумин намояндаи хонадони Аштархониён, хони Бухоро (1611–42), писари Динмуҳаммадхон. Аз соли 1601 ҳокими Самарқанд буд. Имомқулихон пас аз қатли амакаш Валимуҳаммади Аштархонӣ ба тахт нишаст. Соли 1613 тохтутози қабилаҳои қазоқро ба ҳуду...</comment>
      <origin>1474437</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3416" sha1="kos9plseyuog3b4hiawd1qmki3xdfn6" xml:space="preserve">'''Имомқулихон''' (1582‒1644), севвумин намояндаи хонадони Аштархониён, хони Бухоро (1611–42), писари Динмуҳаммадхон. Аз соли 1601 ҳокими Самарқанд буд. Имомқулихон пас аз қатли амакаш Валимуҳаммади Аштархонӣ ба тахт нишаст. Соли 1613 тохтутози қабилаҳои қазоқро ба ҳудуди хонии Бухоро бартараф ва Тошкандро ишғол намуда, писараш Искандарро волии ин шаҳр таъйин кард. Искандар нисбат ба мардуми Тошканд зулму фишорро зиёд карда, дар натиҷаи шӯриши онҳо ба қатл расид. Имомқулихон бо мақсади ситонидани хунбаҳои писараш куштори бераҳмонаи мардуми Тошкандро роҳандозӣ ва қабилаҳои бодиянишини қароқалпоқҳо ва қалмиқҳоро торумор кард. Дар аҳди Имомқулихон ҳукумати марказии хонии Бухоро устувор шуда, шиддати муборизаҳои дохилӣ коҳиш ёфт. Ҳамчунин, робитаҳои хонии Бухоро ва Руссия инкишоф ёфтанд: соли 1613 ҳайати сафорати Бухоро бо сардории Хоҷа Наврӯз ба муносибати ба тахт нишастани М. Ф. Романов ба Руссия рафт; соли 1620 сафири Руссия И. Д. Хохлов ба Бухоро омад. Соли 1615 сафирони Имомқулихонро дар дарбори Темуриёни Ҳинд хуш пазироӣ карданд, соли 1621 шоҳаншоҳ Ҷаҳонгир (ҳукмронӣ 1605–27) ва соли 1638 Шоҳҷаҳон (ҳукмронӣ 1627–58) ба Бухоро ҳайати сафорат фиристоданд. Солҳои 1616–17 робитаҳои Бухоро бо Империяи Усмонӣ устувор шуда, тибқи тавофуқи ҷонибҳо Имомқулихон уҳдадор шуд, ки дар муборизаи зидди Сафавиҳо ба туркҳои усмонӣ ёрӣ расонад. Соли 1618 шоҳ Аббоси I бо мақсади барқарор кардани робитаҳои дӯстӣ сафорати худро ба дарбори Имомқулихон фиристод. Соли 1618 сафирони Имомқулихон ба Чин ва соли 1619 ба Эрон фиристода шуданд. Дар аҳди И. ёдгориҳои меъмории мадрасаи Шердор, мадрасаи Девонбегӣ ва ғ. қомат афрохта, соли 1621 «Зафарнома»-и Шарафуддини Яздӣ бо минётурҳо зинат дода шуд. Имомқулихон дар охири умраш кӯр шуда, тоҷу тахтро ба бародараш Нодирмуҳаммад супурд (1642). Соли 1644 ҳангоми сафари ҳаҷ дар Мадина вафот кард.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имомқулихон |8|муаллиф= А. Саидов. }}</text>
      <sha1>kos9plseyuog3b4hiawd1qmki3xdfn6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474438</id>
      <parentid>1474437</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T10:36:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474438</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3538" sha1="029y70s3hdfsgxnvb367oj0zt0v6gog" xml:space="preserve">'''Имомқулихон''' (1582‒1644), севвумин намояндаи хонадони [[Аштархониён]], хони Бухоро (1611–42), писари Динмуҳаммадхон. Аз соли 1601 ҳокими [[Самарқанд]] буд. Имомқулихон пас аз қатли амакаш Валимуҳаммади Аштархонӣ ба тахт нишаст. Соли 1613 тохтутози қабилаҳои қазоқро ба ҳудуди хонии Бухоро бартараф ва [[Тошканд|Тошкандро]] ишғол намуда, писараш Искандарро волии ин шаҳр таъйин кард. Искандар нисбат ба мардуми Тошканд зулму фишорро зиёд карда, дар натиҷаи шӯриши онҳо ба қатл расид. Имомқулихон бо мақсади ситонидани хунбаҳои писараш куштори бераҳмонаи мардуми Тошкандро роҳандозӣ ва қабилаҳои бодиянишини қароқалпоқҳо ва қалмиқҳоро торумор кард. Дар аҳди имомқулихон ҳукумати марказии хонии Бухоро устувор шуда, шиддати муборизаҳои дохилӣ коҳиш ёфт. Ҳамчунин, робитаҳои хонии Бухоро ва [[Русия|Руссия]] инкишоф ёфтанд: соли 1613 ҳайати сафорати Бухоро бо сардории Хоҷа Наврӯз ба муносибати ба тахт нишастани М. Ф. Романов ба Руссия рафт; соли 1620 сафири Руссия И. Д. Хохлов ба Бухоро омад. Соли 1615 сафирони Имомқулихонро дар дарбори Темуриёни Ҳинд хуш пазироӣ карданд, соли 1621 шоҳаншоҳ Ҷаҳонгир (ҳукмронӣ 1605–27) ва соли 1638 Шоҳҷаҳон (ҳукмронӣ 1627–58) ба Бухоро ҳайати сафорат фиристоданд. Солҳои 1616–17 робитаҳои Бухоро бо Империяи Усмонӣ устувор шуда, тибқи тавофуқи ҷонибҳо Имомқулихон уҳдадор шуд, ки дар муборизаи зидди [[Сафавиён|Сафавиҳо]] ба [[Туркҳои Усмонӣ|туркҳои усмонӣ]] ёрӣ расонад. Соли 1618 шоҳ [[Аббоси I]] бо мақсади барқарор кардани робитаҳои дӯстӣ сафорати худро ба дарбори Имомқулихон фиристод. Соли 1618 сафирони Имомқулихон ба [[Чин]] ва соли 1619 ба Эрон фиристода шуданд. Дар аҳди И. ёдгориҳои меъмории мадрасаи Шердор, мадрасаи Девонбегӣ ва ғайра қомат афрохта, соли 1621 «[[Зафарнома]]»-и [[Шарафуддини Яздӣ]] бо минётурҳо зинат дода шуд. Имомқулихон дар охири умраш кӯр шуда, тоҷу тахтро ба бародараш Нодирмуҳаммад супурд (1642). Соли 1644 ҳангоми сафари ҳаҷ дар [[Мадина]] вафот кард.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имомқулихон |8|муаллиф= А. Саидов. }}</text>
      <sha1>029y70s3hdfsgxnvb367oj0zt0v6gog</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Имомқулов Хӯҷам</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331792</id>
    <revision>
      <id>1474439</id>
      <timestamp>2026-06-01T10:44:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Имомқулов Хӯҷам''' (1903, Ҷарқӯрғони Ҷумҳурии Ӯзбекистон – 23.4.1976, н. Вахш), пахтакор. Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1948). То соли 1931 чӯпони к-зи «Меҳнат-Роҳат»-и н. Ҷарқӯрғони вил. Сурхондарёи Ҷумҳурии Ӯзбекистон, солҳои 1932–38 колхозчӣ, 1938–53 сардори звенои пахтак...</comment>
      <origin>1474439</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1070" sha1="5yoglcqjq3djorifb15u5r4kcf4xwr8" xml:space="preserve">'''Имомқулов Хӯҷам''' (1903, Ҷарқӯрғони Ҷумҳурии Ӯзбекистон – 23.4.1976, н. Вахш), пахтакор. Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1948). То соли 1931 чӯпони к-зи «Меҳнат-Роҳат»-и н. Ҷарқӯрғони вил. Сурхондарёи Ҷумҳурии Ӯзбекистон, солҳои 1932–38 колхозчӣ, 1938–53 сардори звенои пахтакорӣ, 1953–63 боғбони к-зи «Қизил Октябр»-и н. Колхозобод (ҳоло Ҷалолиддини Балхӣ). Аз соли 1963 нафақагир. Звенои Имомқулов солҳои 1946–48 ҳосили фаровони пахта рӯёндааст. Бо ордени Ленин, медалҳо ва Грамотаи Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷ. сарфароз гардидааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имомқулихон |8|муаллиф= А. Саидов. }}</text>
      <sha1>5yoglcqjq3djorifb15u5r4kcf4xwr8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474440</id>
      <parentid>1474439</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T10:48:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474440</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1262" sha1="ruu4dxobo3gmhoxanfyuzpgyjpgl5nq" xml:space="preserve">{{шахсият}}
'''Имомқулов Хӯҷам''' (1903, Ҷарқӯрғони Ҷумҳурии Ӯзбекистон – 23.4.1976, [[ноҳияи Вахш]]), [[Ноҳияи Пахтакор (Ӯзбекистон)|пахтакор]]. [[Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ]] (1948). То соли 1931 чӯпони к-зи «Меҳнат-Роҳат»-и ноҳияи Ҷарқӯрғони вил. Сурхондарёи Ҷумҳурии Ӯзбекистон, солҳои 1932–38 [[колхозчӣ]], 1938–53 сардори звенои пахтакорӣ, 1953–63 боғбони к-зи «Қизил Октябр»-и н. [[Колхозобод]] (ҳоло Ҷалолиддини Балхӣ). Аз соли 1963 нафақагир. Звенои Имомқулов солҳои 1946–48 ҳосили фаровони пахта рӯёндааст. Бо ордени Ленин, медалҳо ва [[Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон|Грамотаи Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷ.]] сарфароз гардидааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имомқулихон |8|муаллиф= А. Саидов. }}</text>
      <sha1>ruu4dxobo3gmhoxanfyuzpgyjpgl5nq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Имомов Амон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331793</id>
    <revision>
      <id>1474441</id>
      <timestamp>2026-06-01T10:50:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{шахсият}} '''Имомов Амон''' [1915, деҳаи Бештемур (ҳоло Бобоҷон Ғафурови н. Қубодиён)-и Шаҳритуз – 1954, ҳамон ҷо], пахтакор. Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1948). Устоди пахтаи ҶШС Тоҷ. (1947). Солҳои 1934–40 колхозчӣ, 1940–54 сардори звенои к-зи ба номи В. М. Молотов н. Шаҳритуз....</comment>
      <origin>1474441</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="864" sha1="jwnxugyqwrklpukkvy9duqtovumvi5z" xml:space="preserve">{{шахсият}}
'''Имомов Амон''' [1915, деҳаи Бештемур (ҳоло Бобоҷон Ғафурови н. Қубодиён)-и Шаҳритуз – 1954, ҳамон ҷо], пахтакор. Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1948). Устоди пахтаи ҶШС Тоҷ. (1947). Солҳои 1934–40 колхозчӣ, 1940–54 сардори звенои к-зи ба номи В. М. Молотов н. Шаҳритуз. Звенои И. солҳои 1946–47 ҳосили фаровони пахтаи маҳиннах рӯёндааст. Бо ордени Ленин, медалҳо ва Грамотаи Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷ. сарфароз гардидааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имомов |8|муаллиф= }}</text>
      <sha1>jwnxugyqwrklpukkvy9duqtovumvi5z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474442</id>
      <parentid>1474441</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T10:54:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474442</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1064" sha1="7xkd1n5pb84at2nxkds9obsjcpg9jmt" xml:space="preserve">{{шахсият}}
'''Имомов Амон''' [1915, деҳаи Бештемур (ҳоло [[Бобоҷон Ғафуров (деҳа, н. Қубодиён)|Бобоҷон Ғафурови ноҳияи Қубодиён]])-и [[Шаҳритуз]] – 1954, ҳамон ҷо], пахтакор. [[Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ]] (1948). Устоди пахтаи [[Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Тоҷикистон|ҶШС Тоҷикистон]] (1947). Солҳои 1934–40 [[колхозчӣ]], 1940–54 сардори звенои к-зи ба номи В. М. Молотов н. Шаҳритуз. Звенои И. солҳои 1946–47 ҳосили фаровони пахтаи маҳиннах рӯёндааст. Бо [[ордени Ленин]], медалҳо ва Грамотаи Фахрии Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон сарфароз гардидааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имомов |8|муаллиф= }}</text>
      <sha1>7xkd1n5pb84at2nxkds9obsjcpg9jmt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Франс Карл Негеле</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331794</id>
    <revision>
      <id>1474443</id>
      <timestamp>2026-06-01T10:54:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{олим}} '''Франс Карл Негеле''' ({{lang-de|Franz Karl Naegele}}; 7 декабря [[1778]] — 21 января [[1851]]) — [[Германия|акушери олмонӣ]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.kugener.com/abfrage.php?id=0152&amp;show=1 |title=Архивированная копия |access-date=2012-05-26 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20130127062419/http://www.kugener.com/abfrage.php?id=0152&amp;show=1 |archive-date=2013-0...</comment>
      <origin>1474443</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5865" sha1="cbx7bdxtlbh5ccpj94t2mpvt238cvh6" xml:space="preserve">{{олим}}
'''Франс Карл Негеле''' ({{lang-de|Franz Karl Naegele}}; 7 декабря [[1778]] — 21 января [[1851]]) — [[Германия|акушери олмонӣ]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.kugener.com/abfrage.php?id=0152&amp;show=1 |title=Архивированная копия |access-date=2012-05-26 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20130127062419/http://www.kugener.com/abfrage.php?id=0152&amp;show=1 |archive-date=2013-01-27 }} Medical History Museum Ancient instruments and equipment&lt;/ref&gt;.

Дар Донишгоҳи Отто Фридрихи Бамберг тиб омӯхта, баъдан ҳамчун табиб дар Вуппертал фаъолият кардааст. Соли 1807 профессори Донишгоҳи Рупрехт-Карли Ҳайделберг гардид. Аз ҷумлаи шогирдони маъруфи ӯ [[Эдуард Арнолд Мартин]] буд.

Қоидаеро барои муайян кардани санаи эҳтимолии таваллуд таҳия намуд, ки имрӯз ба шарафи ӯ [[правило Негеле|қоидаи Негеле]] номида мешавад.

Ҳамчунин, асинклитизми пешӣ ба номи ӯ [[асинклитизми Негеле]] номгузорӣ шудааст.

== Осори илмӣ ==
*Саҳме дар тавсифи табиатшинохтии падидаҳои бемории ҷисми ҳайвонот, ки онро илтиҳоб меноманд, ва оқибатҳои он. Нашриёти Dänzer, Дюсселдорф, 1804. (Нашри рақамии Китобхонаи донишгоҳӣ ва давлатии Дюсселдорф).
*Таҷрибаҳо ва рисолаҳо аз соҳаи бемориҳои ҷинси занона. Нашриёти Tobias Loeffler, Маннгейм, 1812. (Матни пурра дар ҷустуҷӯи китобҳои Google дастрас аст).
*Тавсифи таби кӯдакзоӣ (табби пас аз таваллуд), ки аз моҳи июни соли 1811 то моҳи апрели соли 1812 дар муассисаи бузурги таваллудхонаи герсогии бузурги Ҳайделберг ҳукмфармо буд. Нашриёти Mohr und Zimmer, Ҳайделберг, 1812.
*Дар бораи механизми таваллуд. Ҳайделберг, 1822. (Матни пурра дар ҷустуҷӯи китобҳои Google дастрас аст).
*Коси занона: баррасишуда аз нуқтаи назари ҷойгиршавӣ ва самти ковокии он, ҳамроҳ бо саҳмҳо ба таърихи таълимот оид ба меҳварҳои кос. Нашриёти Chr. Fr. Müller, Карлсруэ, 1825. (Матни пурра дар ҷустуҷӯи китобҳои Google дастрас аст).
*Катехизиси санъати момодоягӣ: ҳамчун замима ба китоби дарсии ӯ оид ба ёрии таваллуд барои момодояҳо; барои омӯзгорон ва омӯзандагон. Нашри сеюм. Нашриёти J.C.B. Mohr, Ҳайделберг, 1836. (Матни пурра дар ҷустуҷӯи китобҳои Google дастрас аст).
*Joseph Alexis Stoltz ва Franz Karl Naegele. «Мукотиба байни Жозеф Алексис Штолтс ва Франц Карл Негеле, ба муносибати истиқболи иштирокчиёни Ҷаласаи XIII-и Ҷамъияти Олмонии Гинекология (2–5 июни соли 1909) аз ҷониби Клиникаи донишгоҳии занонаи Страсбург бахшида шудааст». German Society for Gynecology. Нашриёти J.H. Heitz. 1909&lt;ref&gt;[http://yufind.library.yale.edu/yufind/Author/Home?author=Naegele%2C%20Franz%20Karl%2C%201778-1851.] {{Wayback|url=http://yufind.library.yale.edu/yufind/Author/Home?author=Naegele%2C%20Franz%20Karl%2C%201778-1851.|date=20120522050929}} Yufind library, Yale University&lt;/ref&gt;

== Ҳамчунин нигаред ==

* [[Қоидаи Негеле]]
* [[Асинклитизм Негеле|Асинклитизми Негеле]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Манбаъҳо ==

* Klinkhammer, Gisela: Ärztetags-Sonderstempel: Zu Ehren von Franz Karl Naegele. Dtsch Arztebl 2001; 98(22): [84] / [84] / [84]
* Stefan Büttner: Naegele, Franz Carl Joseph. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 18, Duncker &amp; Humblot, Berlin 1997, ISBN 3-428-00199-0, S. 699 f. (Digitalisat).
* Heinrich Schipperges: Ärzte in Heidelberg. Eine Chronik vom „Homo Heidelbergensis“ bis zur „Medizin in Bewegung“, Edition Braus Heidelberg 1995, S. 146+147. Schipperges: Ärzte in Heidelberg.
* Joseph Alexis Stoltz und Franz Carl Naegele: Ein Briefwechsel. Der XIII Versammlung der Deutschen Gesellschaft für Gynäkologie 1909 gewidmet von der Univ. Frauenklinik Strassburg i. Els., Heitz Strassburg 1909. Briefwechsel Stoltz und Naegele.
* Franz von Winckel: Nägele, Franz Karl. In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 23, Duncker &amp; Humblot, Leipzig 1886, S. 218 f.
* Wigand's Conversations-Lexikon, S.684, Digitalisat
* KlinikTicker, das Online-Mitarbeitermagazin des Universitätsklinikums Heidelberg: „Ein Zimmer, 21 1/2 Schuh lang und 18 Schuh breit.“ Ein Streifzug durch die 250-jährige Geschichte der Hebammenschule in Heidelberg, 16. Dezember 2016, Streifzug 250 Jahre Hebammenschule, abgerufen am 29. Dezember 2016.

[[гурӯҳ:Табибони Олмон]]
[[Гурӯҳ:Табибони акушерӣ]]
[[Гурӯҳ:Зодагони Олмон]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1851]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1778]]</text>
      <sha1>cbx7bdxtlbh5ccpj94t2mpvt238cvh6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474444</id>
      <parentid>1474443</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T10:56:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <origin>1474444</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5819" sha1="0nxk6xoj7xfgyfj7il4fezh2tnz9wy8" xml:space="preserve">{{олим}}
'''Франс Карл Негеле''' ({{lang-de|Franz Karl Naegele}}; 7 декабря [[1778]] — 21 января [[1851]]) — [[Германия|акушери олмонӣ]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.kugener.com/abfrage.php?id=0152&amp;show=1 |title=Архивированная копия |access-date=2012-05-26 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20130127062419/http://www.kugener.com/abfrage.php?id=0152&amp;show=1 |archive-date=2013-01-27 }} Medical History Museum Ancient instruments and equipment&lt;/ref&gt;.

Дар Донишгоҳи Отто Фридрихи Бамберг тиб омӯхта, баъдан ҳамчун табиб дар Вуппертал фаъолият кардааст. Соли 1807 профессори Донишгоҳи Рупрехт-Карли Ҳайделберг гардид. Аз ҷумлаи шогирдони маъруфи ӯ [[Эдуард Арнолд Мартин]] буд.

Қоидаеро барои муайян кардани санаи эҳтимолии таваллуд таҳия намуд, ки имрӯз ба шарафи ӯ [[правило Негеле|қоидаи Негеле]] номида мешавад.

Ҳамчунин, асинклитизми пешӣ ба номи ӯ [[асинклитизми Негеле]] номгузорӣ шудааст.

== Осори илмӣ ==
*Саҳме дар тавсифи табиатшинохтии падидаҳои бемории ҷисми ҳайвонот, ки онро илтиҳоб меноманд, ва оқибатҳои он. Нашриёти Dänzer, Дюсселдорф, 1804. (Нашри рақамии Китобхонаи донишгоҳӣ ва давлатии Дюсселдорф).
*Таҷрибаҳо ва рисолаҳо аз соҳаи бемориҳои ҷинси занона. Нашриёти Tobias Loeffler, Маннгейм, 1812. (Матни пурра дар ҷустуҷӯи китобҳои Google дастрас аст).
*Тавсифи таби кӯдакзоӣ (табби пас аз таваллуд), ки аз моҳи июни соли 1811 то моҳи апрели соли 1812 дар муассисаи бузурги таваллудхонаи герсогии бузурги Ҳайделберг ҳукмфармо буд. Нашриёти Mohr und Zimmer, Ҳайделберг, 1812.
*Дар бораи механизми таваллуд. Ҳайделберг, 1822. (Матни пурра дар ҷустуҷӯи китобҳои Google дастрас аст).
*Коси занона: баррасишуда аз нуқтаи назари ҷойгиршавӣ ва самти ковокии он, ҳамроҳ бо саҳмҳо ба таърихи таълимот оид ба меҳварҳои кос. Нашриёти Chr. Fr. Müller, Карлсруэ, 1825. (Матни пурра дар ҷустуҷӯи китобҳои Google дастрас аст).
*Катехизиси санъати момодоягӣ: ҳамчун замима ба китоби дарсии ӯ оид ба ёрии таваллуд барои момодояҳо; барои омӯзгорон ва омӯзандагон. Нашри сеюм. Нашриёти J.C.B. Mohr, Ҳайделберг, 1836. (Матни пурра дар ҷустуҷӯи китобҳои Google дастрас аст).
*Joseph Alexis Stoltz ва Franz Karl Naegele. «Мукотиба байни Жозеф Алексис Штолтс ва Франц Карл Негеле, ба муносибати истиқболи иштирокчиёни Ҷаласаи XIII-и Ҷамъияти Олмонии Гинекология (2–5 июни соли 1909) аз ҷониби Клиникаи донишгоҳии занонаи Страсбург бахшида шудааст». German Society for Gynecology. Нашриёти J.H. Heitz. 1909&lt;ref&gt;[http://yufind.library.yale.edu/yufind/Author/Home?author=Naegele%2C%20Franz%20Karl%2C%201778-1851.] {{Wayback|url=http://yufind.library.yale.edu/yufind/Author/Home?author=Naegele%2C%20Franz%20Karl%2C%201778-1851.|date=20120522050929}} Yufind library, Yale University&lt;/ref&gt;

== Ҳамчунин нигаред ==

* [[Қоидаи Негеле]]
* [[Асинклитизм Негеле|Асинклитизми Негеле]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Манбаъҳо ==

* Klinkhammer, Gisela: Ärztetags-Sonderstempel: Zu Ehren von Franz Karl Naegele. Dtsch Arztebl 2001; 98(22): [84] / [84] / [84]
* Stefan Büttner: Naegele, Franz Carl Joseph. In: Neue Deutsche Biographie (NDB). Band 18, Duncker &amp; Humblot, Berlin 1997, ISBN 3-428-00199-0, S. 699 f. (Digitalisat).
* Heinrich Schipperges: Ärzte in Heidelberg. Eine Chronik vom „Homo Heidelbergensis“ bis zur „Medizin in Bewegung“, Edition Braus Heidelberg 1995, S. 146+147. Schipperges: Ärzte in Heidelberg.
* Joseph Alexis Stoltz und Franz Carl Naegele: Ein Briefwechsel. Der XIII Versammlung der Deutschen Gesellschaft für Gynäkologie 1909 gewidmet von der Univ. Frauenklinik Strassburg i. Els., Heitz Strassburg 1909. Briefwechsel Stoltz und Naegele.
* Franz von Winckel: Nägele, Franz Karl. In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 23, Duncker &amp; Humblot, Leipzig 1886, S. 218 f.
* Wigand's Conversations-Lexikon, S.684, Digitalisat
* KlinikTicker, das Online-Mitarbeitermagazin des Universitätsklinikums Heidelberg: „Ein Zimmer, 21 1/2 Schuh lang und 18 Schuh breit.“ Ein Streifzug durch die 250-jährige Geschichte der Hebammenschule in Heidelberg, 16. Dezember 2016, Streifzug 250 Jahre Hebammenschule, abgerufen am 29. Dezember 2016.

[[гурӯҳ:Табибони Олмон]]
[[Гурӯҳ:Табибони акушерӣ]]
[[Гурӯҳ:Зодагони Олмон]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1851]]</text>
      <sha1>0nxk6xoj7xfgyfj7il4fezh2tnz9wy8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Имамов Ашӯрбой</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331795</id>
    <revision>
      <id>1474445</id>
      <timestamp>2026-06-01T11:00:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{шахсият}} '''Имамов Ашӯрбой''' (таваллуд 1.3.1939, н. Ашт), н. и. ҳуқуқ, дотсент (1975), Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон (1994), Ҳуқуқшиноси шоистаи Тоҷикистон (1999). Хатмкардаи факултаи ҳуқуқшиносӣ (1967) ва аспирантураи УДТ ба номи В. И. Ленин (1970). Колхозчии к-зи ба номи Ф....</comment>
      <origin>1474445</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2651" sha1="f53w429tccpb74ydclm4u9gwnrezuu7" xml:space="preserve">{{шахсият}}
'''Имамов Ашӯрбой''' (таваллуд 1.3.1939, н. Ашт), н. и. ҳуқуқ, дотсент (1975), Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон (1994), Ҳуқуқшиноси шоистаи Тоҷикистон (1999). Хатмкардаи факултаи ҳуқуқшиносӣ (1967) ва аспирантураи УДТ ба номи В. И. Ленин (1970). Колхозчии к-зи ба номи Ф. Энгелси н. Ашт (1954‒58), хидмат дар артиш (1958‒61), муаллими калон (1970‒74), дотсент (1975‒86) ва муовини декани факултаи ҳуқуқшиносии УДТ (1986–90), муовини раис (1990‒92), раиси Кумитаи назорати конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон (1992), мудири кафедраи ҳуқуқи конститутсионии ДМТ (1993‒2005), мудири шуъбаи ҳуқуқ ва қонунгузории соҳавӣ (2007‒10), мудир, х.к.и., (2011‒15) ва аз соли 2016 сарходими илмии шуъбаи ҳуқуқи давлатии Ин-ти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон. Имамов узви Комиссияи таҳияи қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон (1980‒93), Комиссияи конститутсионӣ (1994) ва гурӯҳи корӣ оид ба таҳияи Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон (1990‒94). Дар ҳайати намояндагии Тоҷикистон дар таҳияи лоиҳаи Шартномаи иттифоқии ҶШС (Маскав, 1990–91), давраҳои 8–35-уми Муколамаи тоҷикон дар чаҳорчӯби конференсияи Дартмут (1994–2005) иштирок кардааст. Аъзои ҳайати таҳририяи маҷ. «Центральная Азия и Кавказ» (аз 1998; Стокголм), «Маҷаллаи академии ҳуқуқ» (аз 2011), «Давлат ва ҳуқуқ» (1996–2011).
Имамов дар бораи конститутсияҳои Тоҷикистон таҳқиқот анҷом додааст. Муаллифи беш аз 80 таълифоти илмӣ оид ба соҳаи ҳуқуқ. Таҳти роҳбарии И. 4 нафар рисолаи номзадӣ дифоъ кардаанд. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имамов |8|муаллиф= М. Матробов }}</text>
      <sha1>f53w429tccpb74ydclm4u9gwnrezuu7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474447</id>
      <parentid>1474445</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T11:04:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474447</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2710" sha1="il6i3bglmc63c46efat24051psuhxof" xml:space="preserve">{{шахсият}}
'''Имамов Ашӯрбой''' (таваллуд 1.3.1939, [[ноҳияи Ашт]]), номзади илмҳои ҳуқуқ, дотсент (1975), [[Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (1994), Ҳуқуқшиноси шоистаи Тоҷикистон (1999). Хатмкардаи факултаи ҳуқуқшиносӣ (1967) ва аспирантураи [[УДТ]] ба номи В. И. Ленин (1970). Колхозчии к-зи ба номи Ф. Энгелси ноҳияи Ашт (1954‒58), хидмат дар артиш (1958‒61), муаллими калон (1970‒74), дотсент (1975‒86) ва муовини декани факултаи ҳуқуқшиносии УДТ (1986–90), муовини раис (1990‒92), раиси Кумитаи назорати конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон (1992), мудири кафедраи ҳуқуқи конститутсионии ДМТ (1993‒2005), мудири шуъбаи ҳуқуқ ва қонунгузории соҳавӣ (2007‒10), мудир, х.к.и., (2011‒15) ва аз соли 2016 сарходими илмии шуъбаи ҳуқуқи давлатии Ин-ти фалсафа, сиёсатшиносӣ ва ҳуқуқи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон. Имамов узви Комиссияи таҳияи қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон (1980‒93), Комиссияи конститутсионӣ (1994) ва гурӯҳи корӣ оид ба таҳияи Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон (1990‒94). Дар ҳайати намояндагии Тоҷикистон дар таҳияи лоиҳаи Шартномаи иттифоқии ҶШС (Маскав, 1990–91), давраҳои 8–35-уми Муколамаи тоҷикон дар чаҳорчӯби конференсияи Дартмут (1994–2005) иштирок кардааст. Аъзои ҳайати таҳририяи маҷ. «Центральная Азия и Кавказ» (аз 1998; Стокголм), «Маҷаллаи академии ҳуқуқ» (аз 2011), «Давлат ва ҳуқуқ» (1996–2011).
Имамов дар бораи конститутсияҳои Тоҷикистон таҳқиқот анҷом додааст. Муаллифи беш аз 80 таълифоти илмӣ оид ба соҳаи ҳуқуқ. Таҳти роҳбарии Имамов 4 нафар рисолаи номзадӣ дифоъ кардаанд. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имамов |8|муаллиф= М. Матробов }}</text>
      <sha1>il6i3bglmc63c46efat24051psuhxof</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қоидаи Негеле</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331796</id>
    <revision>
      <id>1474446</id>
      <timestamp>2026-06-01T11:02:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Navruzov Abdulmalik</username>
        <id>57291</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Қоидаи Негеле''' (''Naegele's rule'') усули стандартии ҳисоб кардани санаи эҳтимолии таваллуд барои [[ҳомиладорӣ]] мебошад, ки бар асоси давомнокии ҳомиладорӣ ба андозаи 280 рӯз то вақти таваллуд ҳисоб карда мешавад. Ин қоида санаи интизории таваллудро (EDD) тавассути и...</comment>
      <origin>1474446</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3581" sha1="fpwyg0mxlnr96sy4thv5edmjiwlfvkn" xml:space="preserve">'''Қоидаи Негеле''' (''Naegele's rule'') усули стандартии ҳисоб кардани санаи эҳтимолии таваллуд барои [[ҳомиладорӣ]] мебошад, ки бар асоси давомнокии ҳомиладорӣ ба андозаи 280 рӯз то вақти таваллуд ҳисоб карда мешавад. Ин қоида санаи интизории таваллудро (EDD) тавассути илова кардани як сол, кам кардани се моҳ ва илова кардани ҳафт рӯз ба оғози синни ҳомиладорӣ муайян мекунад.&lt;ref&gt;{{Citation|last1=Edwards|first1=Kenia I.|title=Estimated Date of Delivery|date=2020|url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK536986/|work=StatPearls|place=Treasure Island (FL)|publisher=StatPearls Publishing|pmid=30725671|access-date=2020-10-30|last2=Itzhak|first2=Petr}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Calculating a Due Date|language=en|url=https://www.hopkinsmedicine.org/health/wellness-and-prevention/calculating-a-due-date|access-date=2021-07-30}}&lt;/ref&gt; Натиҷа тақрибан ба 280 рӯз (40 ҳафта) аз рӯзи оғози ҳайзи охирин баробар аст. Усули дигар ин илова кардани 9 моҳ ва 7 рӯз ба рӯзи аввали ҳайзи охирин мебошад.

Қоидаи Негеле ба номи [[Франс Карл Негеле]], акушери олмонӣ, ки ин қоидаро таҳия кардааст, гузошта шудааст. Негеле 12 июли соли 1778 дар Дюсселдорфи Олмон таваллуд шудааст. Соли 1806 ӯ профессори доимӣ ва директори беморхонаи таваллудхонаи Ҳайделберг гардид. Китоби ӯ ''Lehrbuch der Geburtshilfe'', ки соли 1830 барои момодояҳо нашр шуд, дар 14 нашр ба табъ расидааст.

Формулаи ҳисоб кардани санаи эҳтимолии таваллуд тибқи қоидаи Негеле чунин аст:&lt;br&gt;''Санаи ҳайзи охирин + 7 рӯз + 9 моҳи тақвимӣ = Санаи эҳтимолии таваллуд''

''Мисоли якум:''&lt;br&gt;LMP = 18 марти 2000
:+7 рӯз (1 ҳафта) = 25 марти 2000
:+9 моҳ = 25 декабри 2000

''Мисоли дуюм:''&lt;br&gt;LMP = 8 майи 2020
:+1 сол = 8 майи 2021
:−3 моҳ = 8 феврали 2021
:+7 рӯз = 15 феврали 2021

280 рӯз пас аз оғози ҳайзи охирин тавассути муайян кардани рӯзи ҳафтаи LMP ва мутобиқ кардани санаи ҳисобшуда ба ҳамон рӯзи ҳафта ба даст оварда мешавад. Дар мисоли боло, 8 майи соли 2020 рӯзи ҷумъа мебошад. Санаи ҳисобшуда (15 феврал) рӯзи душанбе аст; бо мутобиқ кардан ба наздиктарин рӯзи ҷумъа санаи 12 феврал ба даст меояд, ки маҳз 280 рӯз пас аз 8 май мебошад. Ин усули ҳисоб на ҳамеша ба натиҷаи дақиқи 280 рӯз мерасонад, зеро ҳамаи моҳҳои тақвимӣ дарозии якхела надоранд.
==Эзоҳ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Формулаҳои тиббӣ]]
[[Гурӯҳ:Акушерӣ]]
[[Гурӯҳ:Пизишкӣ]]</text>
      <sha1>fpwyg0mxlnr96sy4thv5edmjiwlfvkn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Имомуддини Шаҳрисабзӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331797</id>
    <revision>
      <id>1474448</id>
      <timestamp>2026-06-01T11:07:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{шахсият}} '''Имомуддини Шаҳрисабзӣ''' امام الدین شهرسبزی хаттот ва хушнависи тоҷик (нимаи дуввуми асри 19 ва аввали асри XX). Мувофиқи баъзе маълумот Имомуддини Шаҳрисабзӣро дар ҷавониаш амир Музаффар (ҳукмронӣ 1860–85) бо ҷурми исёнгарӣ ба Бухоро оварда, берун аз...</comment>
      <origin>1474448</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1284" sha1="9i8yajg4cas7ppgutlj9srf04ulrpco" xml:space="preserve">{{шахсият}}
'''Имомуддини Шаҳрисабзӣ''' امام الدین شهرسبزی хаттот ва хушнависи тоҷик (нимаи дуввуми асри 19 ва аввали асри XX). Мувофиқи баъзе маълумот Имомуддини Шаҳрисабзӣро дар ҷавониаш амир Музаффар (ҳукмронӣ 1860–85) бо ҷурми исёнгарӣ ба Бухоро оварда, берун аз шаҳр нигоҳ доштааст. Дар замони Абдулаҳад (ҳукмронӣ 1885–1910) ба ш. Бухоро ворид шуданашро иҷозат додаанд. Имомуддини Шаҳрисабзӣ асарҳои бузургони гузаштаро китобат ва бо музди ночиз рӯзгори худро таъмин мекард. Ӯ бо хатти насх, настаълиқ, настаълиқи ҷалӣ қариб 200 асарро китобат кардааст. Имомуддини Шаҳрисабзӣ дар рушди мактаби хаттотии Бухоро саҳми арзанда дошт.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имомуддини Шаҳрисабзӣ |8|муаллиф= С. Султонов }}</text>
      <sha1>9i8yajg4cas7ppgutlj9srf04ulrpco</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474449</id>
      <parentid>1474448</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T11:08:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474449</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1285" sha1="s95azc2p4ygfrdazdb4suxhswncme5z" xml:space="preserve">{{шахсият}}
'''Имомуддини Шаҳрисабзӣ''' امام الدین شهرسبزی хаттот ва хушнависи тоҷик (нимаи дуввуми асри XIX ва аввали асри XX). Мувофиқи баъзе маълумот Имомуддини Шаҳрисабзӣро дар ҷавониаш амир Музаффар (ҳукмронӣ 1860–85) бо ҷурми исёнгарӣ ба Бухоро оварда, берун аз шаҳр нигоҳ доштааст. Дар замони Абдулаҳад (ҳукмронӣ 1885–1910) ба ш. Бухоро ворид шуданашро иҷозат додаанд. Имомуддини Шаҳрисабзӣ асарҳои бузургони гузаштаро китобат ва бо музди ночиз рӯзгори худро таъмин мекард. Ӯ бо хатти насх, настаълиқ, настаълиқи ҷалӣ қариб 200 асарро китобат кардааст. Имомуддини Шаҳрисабзӣ дар рушди мактаби хаттотии Бухоро саҳми арзанда дошт.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имомуддини Шаҳрисабзӣ |8|муаллиф= С. Султонов }}</text>
      <sha1>s95azc2p4ygfrdazdb4suxhswncme5z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Имомхатиб</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331798</id>
    <revision>
      <id>1474450</id>
      <timestamp>2026-06-01T11:11:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Имомхатиб''' (аз имом ва хатиб), раиси ҳайати муассисони масҷиди ҷомеъ ва масъули тамоми фаъолиятҳои ибодатӣ, таълими динӣ, молиявӣ ва хоҷагидории он. Имомхатиб дар мувофиқа бо мақомоти ваколатдори давлатӣ оид ба дин дар маҷлиси ҳайати муассисон интихоб меш...</comment>
      <origin>1474450</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2975" sha1="jleplgi9wc43hvd12ybtfpke43lr25a" xml:space="preserve">'''Имомхатиб''' (аз имом ва хатиб), раиси ҳайати муассисони масҷиди ҷомеъ ва масъули тамоми фаъолиятҳои ибодатӣ, таълими динӣ, молиявӣ ва хоҷагидории он. Имомхатиб дар мувофиқа бо мақомоти ваколатдори давлатӣ оид ба дин дар маҷлиси ҳайати муассисон интихоб мешавад (Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи озодии виҷдон ва иттиҳодияҳои динӣ», моддаи 11, банди 6). Вазифаҳои имомхатиб: мавъиза, хондани хутба ва имоматӣ дар намозҳои ҷумъа, таровеҳ, идайн, ҷаноза ва ғ. дар масҷиди ҷомеъ; адои расму оин ва маросими исломии намозгузорони минтақаи ҷойгиршавии масҷиди ҷомеъ, аз ҷумла, ақди никоҳи шаръӣ ва ҷаноза; назорати фаъолияти гурӯҳи таълими динии назди масҷиди ҷомеъ (дар ҳолати таъсиси расмии чунин гурӯҳ ва гирифтани иҷозатномаи давлатӣ барои таълими динӣ); ҳамкорӣ бо мақомоти ваколатдори давлатӣ оид ба дини ноҳия (шаҳр); пешниҳоди маълумоти зарурӣ бо дархости мақомоти ваколатдор; ҳамкорӣ бо масҷиди ҷомеи марказии ноҳия (шаҳр) ва Маркази исломии ҷумҳуриявӣ. Имомхатиб метавонад ҷонишин дошта бошад. Ҷонишин аз ҷумлаи имомҳои намозҳои панҷвақта интихоб шуда, дар набудани имомхатиб вазифаҳои ӯро иҷро мекунад. Имомхатиб аз номи масҷиди ҷомеъ бе ваколатнома амал намуда, манфиатҳои онро дар назди шахсони севвум ҳимоя мекунад; дар доираи салоҳият худидоракунӣ, нигоҳдории моликият ва дигар амволи масҷиди ҷомеъро роҳандозӣ карда, риояву иҷрои қоидаҳои интизоми меҳнат, техникаи бехатарӣ, беҳдоштӣ ва зидди сӯхторро таъмин менамояд. Имомҳои панҷвақта, хазинадор, муаззин, посбон ва дигар кормандону ходимони масҷиди ҷомеъро имомхатиб ба кор қабул мекунад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имомхатиб |8|муаллиф= Ҳ. Шокиров }}</text>
      <sha1>jleplgi9wc43hvd12ybtfpke43lr25a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474451</id>
      <parentid>1474450</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T11:15:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474451</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3008" sha1="beg7rdwk1qxg5i2pz37kk0jp1kc94wa" xml:space="preserve">'''Имомхатиб''' (аз имом ва хатиб), раиси ҳайати муассисони масҷиди ҷомеъ ва масъули тамоми фаъолиятҳои ибодатӣ, таълими динӣ, молиявӣ ва хоҷагидории он. Имомхатиб дар мувофиқа бо мақомоти ваколатдори давлатӣ оид ба дин дар маҷлиси ҳайати муассисон интихоб мешавад (Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи озодии виҷдон ва иттиҳодияҳои динӣ», моддаи 11, банди 6). Вазифаҳои имомхатиб: мавъиза, хондани хутба ва имоматӣ дар намозҳои ҷумъа, [[таровеҳ]], [[Намози ид|идайн]], ҷаноза ва ғайра дар масҷиди ҷомеъ; адои расму оин ва маросими исломии намозгузорони минтақаи ҷойгиршавии масҷиди ҷомеъ, аз ҷумла, ақди никоҳи шаръӣ ва ҷаноза; назорати фаъолияти гурӯҳи таълими динии назди масҷиди ҷомеъ (дар ҳолати таъсиси расмии чунин гурӯҳ ва гирифтани иҷозатномаи давлатӣ барои таълими динӣ); ҳамкорӣ бо мақомоти ваколатдори давлатӣ оид ба дини ноҳия (шаҳр); пешниҳоди маълумоти зарурӣ бо дархости мақомоти ваколатдор; ҳамкорӣ бо масҷиди ҷомеи марказии ноҳия (шаҳр) ва Маркази исломии ҷумҳуриявӣ. Имомхатиб метавонад ҷонишин дошта бошад. Ҷонишин аз ҷумлаи имомҳои намозҳои панҷвақта интихоб шуда, дар набудани имомхатиб вазифаҳои ӯро иҷро мекунад. Имомхатиб аз номи масҷиди ҷомеъ бе ваколатнома амал намуда, манфиатҳои онро дар назди шахсони севвум ҳимоя мекунад; дар доираи салоҳият худидоракунӣ, нигоҳдории моликият ва дигар амволи масҷиди ҷомеъро роҳандозӣ карда, риояву иҷрои қоидаҳои интизоми меҳнат, техникаи бехатарӣ, беҳдоштӣ ва зидди сӯхторро таъмин менамояд. Имомҳои панҷвақта, хазинадор, муаззин, посбон ва дигар кормандону ходимони масҷиди ҷомеъро имомхатиб ба кор қабул мекунад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имомхатиб |8|муаллиф= Ҳ. Шокиров }}</text>
      <sha1>beg7rdwk1qxg5i2pz37kk0jp1kc94wa</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Имон Интернешнл</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331799</id>
    <revision>
      <id>1474452</id>
      <timestamp>2026-06-01T11:21:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''«Имон Интернешнл»''', ҷамъияти саҳомии пӯшида (ҶСП), ташкилоти амонатии қарзии хурд (ТАҚХ), ки соли 1999 дар ш. Хуҷанд ҳамчун Ассотсиатсияи миллии занони соҳибкори Ҷумҳурии Тоҷикистон (АМЗСҶТ) ба татбиқи барномаи «Қарзҳои хурд дар Тоҷикистон» оғоз намуда, ба ба...</comment>
      <origin>1474452</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4002" sha1="8kieifxev5bfqu5wry9pz1pnas750sm" xml:space="preserve">'''«Имон Интернешнл»''', ҷамъияти саҳомии пӯшида (ҶСП), ташкилоти амонатии қарзии хурд (ТАҚХ), ки соли 1999 дар ш. Хуҷанд ҳамчун Ассотсиатсияи миллии занони соҳибкори Ҷумҳурии Тоҷикистон (АМЗСҶТ) ба татбиқи барномаи «Қарзҳои хурд дар Тоҷикистон» оғоз намуда, ба баланд бардоштани маърифати тиҷоратии занон нигаронида шуда буд. Соли 2005 дар заминаи он Фонди қарздиҳии хурди «ИМОН» таъсис ёфт, ки теъдоди мизоҷонаш 15182 нафар ва портфели молиявиаш 30 млн доллари ИМА-ро ташкил мекард. Соли 2008 ба ташкилоти қарзии хурди «Имон Интернешнл» табдили ном кард. Аз 7 январи 2013 ба ташкилоти амонатии қарзии хурди «Имон Интернешнл» табдил ёфт, ки дар ин давра теъдоди мизоҷонаш ба 70826 нафар расида, портфели фаъоли қарзиаш зиёда аз 100 млн долларро ташкил мекард. Мақоми роҳбарикунандаи «И. И.» – Шӯрои нозирон.
Соли 2013 барандаи ҷоизаи миллии ҳамасолаи «Беҳтарин андозсупорандаи сол» ва озмуни «Бренди сол–2013» гардид. Ташкилоти ғайритиҷоратии амрикоии Mix Мarket «Имон Интернешнл»-ро ҳамчун «Ташкилоти иҷтимоии масъул ва шаффоф дар соли 2013» дар Осиёи Миёна эътироф кард. Соли 2016 дар «Имон Интернешнл» лоиҳаҳо доир ба рушди Интернет-банкинг (технологияи хидматрасонии фосилавии бонкӣ) ва банкинги мобилӣ, ҳисоби ғайринақдӣ, кортҳои бонкӣ, хидматрасонии бахши корпоративӣ, ҷалби фаъоли амонатҳо, интиқоли пул, иҷрои самарноки барномаҳо барои мустаҳкам кардани хидматрасонии фосилавии бонкӣ татбиқ шуданд. 
 «Имон Интернешнл» нахустин ташкилоти молиявӣ дар Тоҷикистон аст, ки ба узвияти Эътилоф (Алянс)-и бонкдории ҷаҳонӣ барои занон (GBA) пазируфта шудааст. Соли 2017 бори севум дар радабанди (рейтинг)-и анъанавии иҷтимоии ширкати «MicroFinanzaRating» (Италия) дар асоси таҳлили амиқи фаъолияти васеи созмонҳо, ҳуҷҷатҳои дохилии меъёрӣ ва фарҳанги корпоративӣ «Имон Интернешнл» сазовори рейтинги «А» гардид.
«Имон Интернешнл» 17 майи 2017 барои ҷавобгӯ будан ба стандартҳои ҷаҳони (7 принсипи ҳимояи ҳуқуқ ва ҳавасмандии мизоҷон, 30 стандарт ва 95 индикатор)-и ширкати SMART Campaign ба Шаҳодатномаи сифат соҳиб гардид. Ҳоло (2017) «Имон Интернешнл» дар тамоми ҷумҳурӣ 27 филиалу намояндагӣ ва 2 ҳазор корманд дорад. Директори генералии «Имон Интернешнл» Г. М. Маҳкамова (аз 2016).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имон Интернешнл |8|муаллиф= }}</text>
      <sha1>8kieifxev5bfqu5wry9pz1pnas750sm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474453</id>
      <parentid>1474452</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T11:24:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4008" sha1="i9l21m08zrsurj0khl0fdl3bul13cve" xml:space="preserve">'''«Имон Интернешнл»''', ҷамъияти саҳомии пӯшида (ҶСП), ташкилоти амонатии қарзии хурд (ТАҚХ), ки соли 1999 дар шаҳри Хуҷанд ҳамчун Ассотсиатсияи миллии занони соҳибкори Ҷумҳурии Тоҷикистон (АМЗСҶТ) ба татбиқи барномаи «Қарзҳои хурд дар Тоҷикистон» оғоз намуда, ба баланд бардоштани маърифати тиҷоратии занон нигаронида шуда буд. Соли 2005 дар заминаи он Фонди қарздиҳии хурди «ИМОН» таъсис ёфт, ки теъдоди мизоҷонаш 15182 нафар ва портфели молиявиаш 30 млн доллари ИМА-ро ташкил мекард. Соли 2008 ба ташкилоти қарзии хурди «Имон Интернешнл» табдили ном кард. Аз 7 январи 2013 ба ташкилоти амонатии қарзии хурди «Имон Интернешнл» табдил ёфт, ки дар ин давра теъдоди мизоҷонаш ба 70826 нафар расида, портфели фаъоли қарзиаш зиёда аз 100 млн долларро ташкил мекард. Мақоми роҳбарикунандаи «И. И.» – Шӯрои нозирон.
Соли 2013 барандаи ҷоизаи миллии ҳамасолаи «Беҳтарин андозсупорандаи сол» ва озмуни «Бренди сол–2013» гардид. Ташкилоти ғайритиҷоратии амрикоии Mix Мarket «Имон Интернешнл»-ро ҳамчун «Ташкилоти иҷтимоии масъул ва шаффоф дар соли 2013» дар Осиёи Миёна эътироф кард. Соли 2016 дар «Имон Интернешнл» лоиҳаҳо доир ба рушди Интернет-банкинг (технологияи хидматрасонии фосилавии бонкӣ) ва банкинги мобилӣ, ҳисоби ғайринақдӣ, кортҳои бонкӣ, хидматрасонии бахши корпоративӣ, ҷалби фаъоли амонатҳо, интиқоли пул, иҷрои самарноки барномаҳо барои мустаҳкам кардани хидматрасонии фосилавии бонкӣ татбиқ шуданд. 
«Имон Интернешнл» нахустин ташкилоти молиявӣ дар Тоҷикистон аст, ки ба узвияти Эътилоф (Алянс)-и бонкдории ҷаҳонӣ барои занон (GBA) пазируфта шудааст. Соли 2017 бори севум дар радабанди (рейтинг)-и анъанавии иҷтимоии ширкати «MicroFinanzaRating» (Италия) дар асоси таҳлили амиқи фаъолияти васеи созмонҳо, ҳуҷҷатҳои дохилии меъёрӣ ва фарҳанги корпоративӣ «Имон Интернешнл» сазовори рейтинги «А» гардид.
«Имон Интернешнл» 17 майи 2017 барои ҷавобгӯ будан ба стандартҳои ҷаҳони (7 принсипи ҳимояи ҳуқуқ ва ҳавасмандии мизоҷон, 30 стандарт ва 95 индикатор)-и ширкати SMART Campaign ба Шаҳодатномаи сифат соҳиб гардид. Ҳоло (2017) «Имон Интернешнл» дар тамоми ҷумҳурӣ 27 филиалу намояндагӣ ва 2 ҳазор корманд дорад. Директори генералии «Имон Интернешнл» Г. М. Маҳкамова (аз 2016).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имон Интернешнл |8|муаллиф= }}</text>
      <sha1>i9l21m08zrsurj0khl0fdl3bul13cve</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Имото</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331800</id>
    <revision>
      <id>1474454</id>
      <timestamp>2026-06-01T11:27:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{шахсият}} '''Имото''' (Ei’ichi Imoto) Эйичи (20.7.1930 – 26.1.2014), шарқшиноси ҷопонӣ, муаррих. Муҳаққиқи забонҳои эронии бостон, шогирди эроншинос Ито Гикйо. Проф. Донишгоҳҳои Киото, Фуксима ва кафедраи забони форсии донишгоҳи Осако (1964). Имото муносибатҳои фарҳангии Эрони...</comment>
      <origin>1474454</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2615" sha1="657popqnpanvj4x56fgz1odrgkfpzgd" xml:space="preserve">{{шахсият}}
'''Имото''' (Ei’ichi Imoto) Эйичи (20.7.1930 – 26.1.2014), шарқшиноси ҷопонӣ, муаррих. Муҳаққиқи забонҳои эронии бостон, шогирди эроншинос Ито Гикйо. Проф. Донишгоҳҳои Киото, Фуксима ва кафедраи забони форсии донишгоҳи Осако (1964). Имото муносибатҳои фарҳангии Эрони Қадим ва Ҷопон, устураҳо, ривоятҳо, боварҳои замони бостони эронӣ ва ҷопониро ба таври муқоисавӣ таҳқиқ кардааст. Муаллифи асарҳои «Ҷопони Қадим ва Эрон» (1980), «Суқут ва эҳёи боварҳо ва оинҳои Авруосиё» (1982), «Осака ва Порс, тааммул ва назарҳо ба эҳёи он» (1985), «Лаҳзаи шарқӣ» (1989), «Устура дар бораи ҳукумати шоҳ», (1990), «Устураи хобҳо» (1997), «Сохтори устураҳо ва фолклор» (2007), «Асотири форсӣ» (1993, ҳаммуаллиф бо муҳаққиқи англис Ҷон Р. Ҳиннеллс). Имото ҳамчун муаллиф, муҳаррир ва тарҷумон матнҳои бостонии «Асрори Искандари Бузург» (1978, дар ҳаммуаллифӣ), «Устураҳо, рамзҳо» (3 ҷилд, 2008–10, таҳрир), «Фестивали буддоӣ»-и нависандаи англис Ҷон Снеллинг (1989), Ҷон Р. Ҳиннеллс, «Асотири форсӣ» (1993), «Саргузашти Марек-Муҳаммад дар афсонаи қадимии эронӣ» (тарҷума 1990) ва ғайраро дар ҳамкорӣ бо пажӯҳандагони дигар таҳия намудааст. Ҳоло дар Донишгоҳи Осака ба номи Имото идрорпулӣ таъсис дода шудааст, ки омили рушди яке аз марказҳои академикӣ оид ба омӯзиш ва пажӯҳиши гурӯҳи забонҳои эронӣ дар Ҷопон гардидааст. Кори Имоторо шогирдаш Окуниши Шунсуке (Okunishi Shunsuke, 1947) идома дод. Ӯ ба муқоисаи нусхаҳои хаттии «Бундаҳиш» машғул аст.	
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Имото |8|муаллиф= Р. Раҳмонӣ }}</text>
      <sha1>657popqnpanvj4x56fgz1odrgkfpzgd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Импала</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331801</id>
    <revision>
      <id>1474455</id>
      <timestamp>2026-06-01T11:31:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Импала''' (Aepyceros melampus), як намуди ғизол аз оилаи ковокшохҳо. Дарозии танаш 130–180 см, баландиаш (то сари дӯш) 100 см, вазнаш то 65 кг; наринааш нисбатан калонтар аст. Ҷуссаи зебо, сари дарозрӯя, чашмони калон, гӯшҳои дарози нӯгтез дорад. Шохи Импалаи модина лирамонан...</comment>
      <origin>1474455</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1561" sha1="mpr7glr6s0fejljn395w77r1a46w8sf" xml:space="preserve">'''Импала''' (Aepyceros melampus), як намуди ғизол аз оилаи ковокшохҳо. Дарозии танаш 130–180 см, баландиаш (то сари дӯш) 100 см, вазнаш то 65 кг; наринааш нисбатан калонтар аст. Ҷуссаи зебо, сари дарозрӯя, чашмони калон, гӯшҳои дарози нӯгтез дорад. Шохи Импалаи модина лирамонанд (дарозиаш то 90 см) аст. Тахтапушташ қаҳваранг, шикам, қафаси сина, гардан ва зерманаҳаш сафед; пойҳои қафояш болотар аз сум як даста мӯи сиёҳ доранд. Импала бештар дар мавзеъҳои саваннаи Африқо вомехӯрад. Рӯзона ва бегоҳӣ фаъол аст. Ғизояш баргу навдаи буттаҳост. Импалаҳо дар айёми хушкӣ гала-гала (100–200-сарӣ) мегарданд. Ба галаи онҳо фил ва ҷонварони дигари ҷуфтсум низ ҳамроҳ мешаванд. Дар давраи гушн миёни Импалаҳои нарина задухӯрдҳо ба вуҷуд меоянд. Импалаи ҳаросида метавонад ба баландии 3 ва масофаи 10 м биҷаҳад. Импаларо шикор мекунанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Импала |8|муаллиф= }}</text>
      <sha1>mpr7glr6s0fejljn395w77r1a46w8sf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474456</id>
      <parentid>1474455</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T11:32:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474456</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1580" sha1="sl1xxf7v5jguacjjgu7xs1stwq8eol2" xml:space="preserve">'''Импала''' (Aepyceros melampus), як намуди [[Ғизолҳо|ғизол]] аз оилаи ковокшохҳо. Дарозии танаш 130–180 см, баландиаш (то сари дӯш) 100 см, вазнаш то 65 кг; наринааш нисбатан калонтар аст. Ҷуссаи зебо, сари дарозрӯя, чашмони калон, гӯшҳои дарози нӯгтез дорад. Шохи Импалаи модина лирамонанд (дарозиаш то 90 см) аст. Тахтапушташ қаҳваранг, шикам, қафаси сина, гардан ва зерманаҳаш сафед; пойҳои қафояш болотар аз сум як даста мӯи сиёҳ доранд. Импала бештар дар мавзеъҳои саваннаи Африқо вомехӯрад. Рӯзона ва бегоҳӣ фаъол аст. Ғизояш баргу навдаи буттаҳост. Импалаҳо дар айёми хушкӣ гала-гала (100–200-сарӣ) мегарданд. Ба галаи онҳо фил ва ҷонварони дигари ҷуфтсум низ ҳамроҳ мешаванд. Дар давраи гушн миёни Импалаҳои нарина задухӯрдҳо ба вуҷуд меоянд. Импалаи ҳаросида метавонад ба баландии 3 ва масофаи 10 м биҷаҳад. Импаларо шикор мекунанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Импала |8|муаллиф= }}</text>
      <sha1>sl1xxf7v5jguacjjgu7xs1stwq8eol2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474457</id>
      <parentid>1474456</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T11:34:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474457</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1700" sha1="ptk8bma93d5ed3cyi7pkh484nxn8bbo" xml:space="preserve">{{биология}}https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/a2/Male_Impala_in_in_Lake_Nakuru_National_Park.JPG
'''Импала''' (Aepyceros melampus), як намуди [[Ғизолҳо|ғизол]] аз оилаи ковокшохҳо. Дарозии танаш 130–180 см, баландиаш (то сари дӯш) 100 см, вазнаш то 65 кг; наринааш нисбатан калонтар аст. Ҷуссаи зебо, сари дарозрӯя, чашмони калон, гӯшҳои дарози нӯгтез дорад. Шохи Импалаи модина лирамонанд (дарозиаш то 90 см) аст. Тахтапушташ қаҳваранг, шикам, қафаси сина, гардан ва зерманаҳаш сафед; пойҳои қафояш болотар аз сум як даста мӯи сиёҳ доранд. Импала бештар дар мавзеъҳои саваннаи Африқо вомехӯрад. Рӯзона ва бегоҳӣ фаъол аст. Ғизояш баргу навдаи буттаҳост. Импалаҳо дар айёми хушкӣ гала-гала (100–200-сарӣ) мегарданд. Ба галаи онҳо фил ва ҷонварони дигари ҷуфтсум низ ҳамроҳ мешаванд. Дар давраи гушн миёни Импалаҳои нарина задухӯрдҳо ба вуҷуд меоянд. Импалаи ҳаросида метавонад ба баландии 3 ва масофаи 10 м биҷаҳад. Импаларо шикор мекунанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Импала |8|муаллиф= }}</text>
      <sha1>ptk8bma93d5ed3cyi7pkh484nxn8bbo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474458</id>
      <parentid>1474457</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T11:35:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474458</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1603" sha1="16jhubsh03i4i53ji1875fsz4kbk7el" xml:space="preserve">{{биология}}


'''Импала''' (Aepyceros melampus), як намуди [[Ғизолҳо|ғизол]] аз оилаи ковокшохҳо. Дарозии танаш 130–180 см, баландиаш (то сари дӯш) 100 см, вазнаш то 65 кг; наринааш нисбатан калонтар аст. Ҷуссаи зебо, сари дарозрӯя, чашмони калон, гӯшҳои дарози нӯгтез дорад. Шохи Импалаи модина лирамонанд (дарозиаш то 90 см) аст. Тахтапушташ қаҳваранг, шикам, қафаси сина, гардан ва зерманаҳаш сафед; пойҳои қафояш болотар аз сум як даста мӯи сиёҳ доранд. Импала бештар дар мавзеъҳои саваннаи Африқо вомехӯрад. Рӯзона ва бегоҳӣ фаъол аст. Ғизояш баргу навдаи буттаҳост. Импалаҳо дар айёми хушкӣ гала-гала (100–200-сарӣ) мегарданд. Ба галаи онҳо фил ва ҷонварони дигари ҷуфтсум низ ҳамроҳ мешаванд. Дар давраи гушн миёни Импалаҳои нарина задухӯрдҳо ба вуҷуд меоянд. Импалаи ҳаросида метавонад ба баландии 3 ва масофаи 10 м биҷаҳад. Импаларо шикор мекунанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Импала |8|муаллиф= }}</text>
      <sha1>16jhubsh03i4i53ji1875fsz4kbk7el</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Импеданс</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331802</id>
    <revision>
      <id>1474459</id>
      <timestamp>2026-06-01T11:40:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Импеданс''' (лот. impedio – муқобилат мекунам), муқовимати комплексӣ, шабеҳи муқовимати электрӣ барои равандҳои гармоникӣ. Импеданси ҷузви занҷири ҷараёни тағйирёбанда, импеданси мавҷӣ ва импеданси майдонро фарқ мекунанд. Мафҳуми импедансро физикдонҳои англ...</comment>
      <origin>1474459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4765" sha1="d6lhl63wjj53k7uqzb6ngbaqetcm12f" xml:space="preserve">'''Импеданс''' (лот. impedio – муқобилат мекунам), муқовимати комплексӣ, шабеҳи муқовимати электрӣ барои равандҳои гармоникӣ. Импеданси ҷузви занҷири ҷараёни тағйирёбанда, импеданси мавҷӣ ва импеданси майдонро фарқ мекунанд. Мафҳуми импедансро физикдонҳои англис О. Лодҷ ва О. Ҳевисайд ба илм ворид кардаанд. Дар назарияи занҷирҳои электрӣ барои равандҳои гармоникии собит (статсионарӣ) шиддати электрӣ u ва ҷараён j -ро тавассути ягон унсур дар намуди комплексӣ ифода мекунанд: u = Uexp(iωt), j=I exp(iωt), ки ин ҷо t – вақт, i – воҳиди мавҳум, ω – басомади даврӣ мебошанд. Импеданс (Z)-и унсури камфаъол (муқовимати омӣ R, ғалтаки индуктивият L ё конденсатори ғунҷоиш С) гуфта, нисбати амплитудаҳои комплексии шиддат U -ро бар ҷараёни I меноманд: Z(ω) = U/I қисми модди (ҳақиқи)-и Импеданс Rе(Z) муқовимати фаъол, қисми мавҳум – муқовимати реактивӣ ё реактанс номида мешавад. Модули импеданс |Z|-ро муқовимати пурра меноманд. Дар системаи СИ импедансро бо Ом чен мекунанд. Баъзан бузургии ба импеданси чаппа Z-1-ро истифода мебаранд, ки он адмитанс номида мешавад. импеданси муқовимати омӣ ба ZR=R,импеданси ғалтаки индуктивият ба ZL = iωL, импеданси конденсатори ғунҷоиш ба ZС = 1/iωС баробар аст. Қоидаҳои ҳисоб кардани импеданси дуқутбаи нофаъол, ки аз комбинатсияи дилхоҳи унсурҳои нофаъол иборат аст, мисли И.-и дуқутбаи нофаъол (аз муқовиматҳои муқаррарӣ иборат аст) мебошад: ҳангоми пай дар пай пайваст шудани унсурҳо импеданси онҳо ва ҳангоми мувозӣ пайваст шудан адмитансҳои онҳоро ҷамъ мекунанд. Муқовимати фаъол бо талафоти энергияи унсур вобаста аст: иқтидори миёнаи талафот Р дар як давр, ки дар унсур (дуқутба) фурӯ бурда мешавад, ба Р= Rе(Z)-|I|2/2 баробар мебошад. Муқовимати реактивӣ энергияеро тавсиф медиҳад, ки он дар унсур (дуқутба) ҷамъ ва баргардонда шуда, бо басомади 2 ω таппида (пулсатсия карда), ба ҳисоби миёна дар як давр ба сифр баробар мешавад.
Нисбати амплитудаи мавҷи гармоникии шиддат ба амплитудаи мавҷи мувофиқи ҷараёнро импеданси мавҷӣ (муқовимати мавҷӣ)-и Zm-и хатти дароз меноманд. Барои хатти дарози беталаф импеданси мавҷӣ аст, ки дар ин ҷо Lм ва Ст – индуктивият ва гунҷоиши тӯлонӣ мебошанд. 
Импеданси майдон (муқовимати мавҷии муҳит) Zм барои майдонҳои электрӣ ва магнитӣ бо мавҷи ҳамвори монохроматии электромагнитӣ дар муҳит ҳамчун нисбати амплитудаҳои унсури электрӣ ва магнитӣ муайян карда мешавад: (дар системаи СИ). Дар ин ҷо µ ва ε тадохули магнитӣ ва диэлектрикии муҳит, µ0 ва ε0 – тадохули магнитӣ ва диэлектрикии хало (вакуум) мебошанд. Дар хало импеданси майдон ба Zм = 120 πОм (дар системаи СИ) баробар аст, ки онро тавсифи импеданс дар хало низ меноманд. 
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Импеданс |8|муаллиф= }}</text>
      <sha1>d6lhl63wjj53k7uqzb6ngbaqetcm12f</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474460</id>
      <parentid>1474459</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T11:41:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474460</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4769" sha1="kmzmesqz2s8q4uy7oi3clevxe2s47pl" xml:space="preserve">'''Импеданс''' (лот. impedio – муқобилат мекунам), муқовимати комплексӣ, шабеҳи муқовимати электрӣ барои равандҳои гармоникӣ. Импеданси ҷузви занҷири ҷараёни тағйирёбанда, импеданси мавҷӣ ва импеданси майдонро фарқ мекунанд. Мафҳуми импедансро физикдонҳои англис О. Лодҷ ва О. Ҳевисайд ба илм ворид кардаанд. Дар назарияи занҷирҳои электрӣ барои равандҳои гармоникии собит (статсионарӣ) шиддати электрӣ u ва ҷараён j -ро тавассути ягон унсур дар намуди комплексӣ ифода мекунанд: u = Uexp(iωt), j=I exp(iωt), ки ин ҷо t – вақт, i – воҳиди мавҳум, ω – басомади даврӣ мебошанд. Импеданс (Z)-и унсури камфаъол (муқовимати омӣ R, ғалтаки индуктивият L ё конденсатори ғунҷоиш С) гуфта, нисбати амплитудаҳои комплексии шиддат U -ро бар ҷараёни I меноманд: Z(ω) = U/I қисми модди (ҳақиқи)-и Импеданс Rе(Z) муқовимати фаъол, қисми мавҳум – муқовимати реактивӣ ё реактанс номида мешавад. Модули импеданс |Z|-ро муқовимати пурра меноманд. Дар системаи СИ импедансро бо Ом чен мекунанд. Баъзан бузургии ба импеданси чаппа Z-1-ро истифода мебаранд, ки он адмитанс номида мешавад. импеданси муқовимати омӣ ба ZR=R,импеданси ғалтаки индуктивият ба ZL = iωL, импеданси конденсатори ғунҷоиш ба ZС = 1/iωС баробар аст. Қоидаҳои ҳисоб кардани импеданси дуқутбаи нофаъол, ки аз комбинатсияи дилхоҳи унсурҳои нофаъол иборат аст, мисли И.-и дуқутбаи нофаъол (аз муқовиматҳои муқаррарӣ иборат аст) мебошад: ҳангоми пай дар пай пайваст шудани унсурҳо импеданси онҳо ва ҳангоми мувозӣ пайваст шудан адмитансҳои онҳоро ҷамъ мекунанд. Муқовимати фаъол бо талафоти энергияи унсур вобаста аст: иқтидори миёнаи талафот Р дар як давр, ки дар унсур (дуқутба) фурӯ бурда мешавад, ба Р= Rе(Z)-|I|2/2 баробар мебошад. Муқовимати реактивӣ энергияеро тавсиф медиҳад, ки он дар унсур (дуқутба) ҷамъ ва баргардонда шуда, бо басомади 2 ω таппида (пулсатсия карда), ба ҳисоби миёна дар як давр ба сифр баробар мешавад. 

Нисбати амплитудаи мавҷи гармоникии шиддат ба амплитудаи мавҷи мувофиқи ҷараёнро импеданси мавҷӣ (муқовимати мавҷӣ)-и Zm-и хатти дароз меноманд. Барои хатти дарози беталаф импеданси мавҷӣ аст, ки дар ин ҷо Lм ва Ст – индуктивият ва гунҷоиши тӯлонӣ мебошанд.  

Импеданси майдон (муқовимати мавҷии муҳит) Zм барои майдонҳои электрӣ ва магнитӣ бо мавҷи ҳамвори монохроматии электромагнитӣ дар муҳит ҳамчун нисбати амплитудаҳои унсури электрӣ ва магнитӣ муайян карда мешавад: (дар системаи СИ). Дар ин ҷо µ ва ε тадохули магнитӣ ва диэлектрикии муҳит, µ0 ва ε0 – тадохули магнитӣ ва диэлектрикии хало (вакуум) мебошанд. Дар хало импеданси майдон ба Zм = 120 πОм (дар системаи СИ) баробар аст, ки онро тавсифи импеданс дар хало низ меноманд. 
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Импеданс |8|муаллиф= }}</text>
      <sha1>kmzmesqz2s8q4uy7oi3clevxe2s47pl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Импеданси Акустикӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331803</id>
    <revision>
      <id>1474461</id>
      <timestamp>2026-06-01T11:43:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Импеданси акустикӣ''', импеданси савтӣ, муқовимати маҷмӯӣ (комплексӣ), ки ҳангоми баррасӣ намудани лаппишҳои системаҳои акустикӣ ворид карда мешавад. Импеданси акустикӣ ба нисбати амплитудаҳои маҷмӯи (комплексӣ)-и фишори савтӣ ва суръати лаппишии ҳаҷмии з...</comment>
      <origin>1474461</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3695" sha1="3544zuthmt3d55twchra0obqowgrrv6" xml:space="preserve">'''Импеданси акустикӣ''', импеданси савтӣ, муқовимати маҷмӯӣ (комплексӣ), ки ҳангоми баррасӣ намудани лаппишҳои системаҳои акустикӣ ворид карда мешавад. Импеданси акустикӣ ба нисбати амплитудаҳои маҷмӯи (комплексӣ)-и фишори савтӣ ва суръати лаппишии ҳаҷмии зарраҳои муҳит баробар мебошад. Ифодаи комплексӣ барои импеданси акустикӣ чунин намуд дорад: Za=ReZa + iImZa, ки дар ин ҷо i – воҳиди мавҳум аст. Қисми ҳақиқии импеданси акустикӣ ReZa (муқовимати акустикии фаъол) ба диссипатсияи энергия дар худи системаи акустикӣ ва талафоти энергия барои афканишот вобастагӣ дорад. Қисми мавҳум ImZa (муқовимати акустикии реактивӣ) дар натиҷаи аксултаъсири қувваҳои инерсия ё қувваҳои чандирӣ ба вуҷуд меояд. Мафҳуми импеданси акустикӣ ҳангоми баррасии паҳншавии садо дар лӯлаҳои акустикӣ, рупорҳо (карнайҳои тақвияти овоз) ва ғ. ё хусусиятҳои акустикии шуоъафканҳо ва қабулкунакҳо муҳим аст. импеданси акустикӣ барои системаҳои акустикии шуоъафкан иқтидори афканишот ва зариби амали муфид, барои шуоъафканҳо ва садоқабулкунакҳо шартҳои мувофиқат бо муҳитро муайян мекунад. Дар системаи СИ импеданси акустикӣ бо Н•с/м5 чен карда мешавад. 
Дар баробари импеданси акустикӣ мафҳуми импеданси акустикӣи хос Za ва импеданси механикӣ Zм истифода мешаванд. Импеданси акустикии хос – нисбати фишори савтӣ ба суръати лаппишии зарраҳо дар нуқтаи додашуда мебошад; барои мавҷи ҳамвор Za ба муқовимати мавҷии муҳит баробар аст. Импеданси механикӣ нисбати қуввае мебошад, ки бо он системаи акустикӣ ба муҳит, ба суръати лаппишии зарраҳои муҳит таъсир мерасонад. Барои системаи шуоъафкани поршении андозааш аз дарозии мавҷ бузургтар импеданс Zм ба ҳосили зарби фишори савтӣ ба масоҳати поршен, ки ба суръати лаппиши аз рӯи масоҳат миёнаи зарраҳо тақсим шудааст, баробар аст. Воҳиди андозагирии импеданси механикӣ дар системаи СИ – Н•с/м. Бузургиҳои Zм, za ва Za бо таносубҳои зерин ба ҳам алоқаманданд: Zм= Sza = S2Za, ки дар ин ҷо S – масоҳати баррасишаванда дар системаи акустикӣ мебошад. 


== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Импеданси Акустикӣ |8|муаллиф= }}</text>
      <sha1>3544zuthmt3d55twchra0obqowgrrv6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474462</id>
      <parentid>1474461</parentid>
      <timestamp>2026-06-01T11:44:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1474462</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3698" sha1="j1ejyt3mngznbrlk1pnrbzd1be1ogdk" xml:space="preserve">'''Импеданси акустикӣ''', импеданси савтӣ, муқовимати маҷмӯӣ (комплексӣ), ки ҳангоми баррасӣ намудани лаппишҳои системаҳои акустикӣ ворид карда мешавад. Импеданси акустикӣ ба нисбати амплитудаҳои маҷмӯи (комплексӣ)-и фишори савтӣ ва суръати лаппишии ҳаҷмии зарраҳои муҳит баробар мебошад. Ифодаи комплексӣ барои импеданси акустикӣ чунин намуд дорад: Za=ReZa + iImZa, ки дар ин ҷо i – воҳиди мавҳум аст. Қисми ҳақиқии импеданси акустикӣ ReZa (муқовимати акустикии фаъол) ба диссипатсияи энергия дар худи системаи акустикӣ ва талафоти энергия барои афканишот вобастагӣ дорад. Қисми мавҳум ImZa (муқовимати акустикии реактивӣ) дар натиҷаи аксултаъсири қувваҳои инерсия ё қувваҳои чандирӣ ба вуҷуд меояд. Мафҳуми импеданси акустикӣ ҳангоми баррасии паҳншавии садо дар лӯлаҳои акустикӣ, рупорҳо (карнайҳои тақвияти овоз) ва ғ. ё хусусиятҳои акустикии шуоъафканҳо ва қабулкунакҳо муҳим аст. импеданси акустикӣ барои системаҳои акустикии шуоъафкан иқтидори афканишот ва зариби амали муфид, барои шуоъафканҳо ва садоқабулкунакҳо шартҳои мувофиқат бо муҳитро муайян мекунад. Дар системаи СИ импеданси акустикӣ бо Н•с/м5 чен карда мешавад.  

Дар баробари импеданси акустикӣ мафҳуми импеданси акустикӣи хос Za ва импеданси механикӣ Zм истифода мешаванд. Импеданси акустикии хос – нисбати фишори савтӣ ба суръати лаппишии зарраҳо дар нуқтаи додашуда мебошад; барои мавҷи ҳамвор Za ба муқовимати мавҷии муҳит баробар аст. Импеданси механикӣ нисбати қуввае мебошад, ки бо он системаи акустикӣ ба муҳит, ба суръати лаппишии зарраҳои муҳит таъсир мерасонад. Барои системаи шуоъафкани поршении андозааш аз дарозии мавҷ бузургтар импеданс Zм ба ҳосили зарби фишори савтӣ ба масоҳати поршен, ки ба суръати лаппиши аз рӯи масоҳат миёнаи зарраҳо тақсим шудааст, баробар аст. Воҳиди андозагирии импеданси механикӣ дар системаи СИ – Н•с/м. Бузургиҳои Zм, za ва Za бо таносубҳои зерин ба ҳам алоқаманданд: Zм= Sza = S2Za, ки дар ин ҷо S – масоҳати баррасишаванда дар системаи акустикӣ мебошад. 


== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Импеданси Акустикӣ |8|муаллиф= }}</text>
      <sha1>j1ejyt3mngznbrlk1pnrbzd1be1ogdk</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>