3 июн

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tg">
  <siteinfo>
    <sitename>Википедиа</sitename>
    <dbname>tgwiki</dbname>
    <base>https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.5</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Вижа</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Баҳс</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Корбар</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Баҳси корбар</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википедиа</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Баҳси Википедиа</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Акс</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Баҳси акс</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">Медиавики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Баҳси медиавики</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Баҳси шаблон</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Роҳнамо</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Баҳси роҳнамо</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Баҳси гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Портал</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Баҳси портал</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Баҳси Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модул</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Баҳси Модул</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>3 июн</title>
    <ns>0</ns>
    <id>4120</id>
    <revision>
      <id>1474952</id>
      <parentid>1345914</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T04:16:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>/* Рӯйдодҳо */</comment>
      <origin>1474952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3100" sha1="ipmk22dz2enlvso4ypfqr1gyn2sdoru" xml:space="preserve">{{кулоҳи таърихи тақвимӣ}}

== Ҷашнҳо ==
''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои {{PAGENAME}}]]''

== Ҷашнҳо ==
''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои {{PAGENAME}}]]''

=== Ҷаҳонӣ ===
* {{Парчамбандӣ|СММ}} — [[Рӯзи ҷаҳонии дучарха]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.un.org/ru/sections/observances/international-days/index.html|title=Международные дни|date=2015-01-06|publisher=www.un.org|lang=ru|accessdate=2020-01-13}}&lt;/ref&gt;.

=== Миллӣ ===

=== Динӣ ===

== Рӯйдодҳо ==
''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 3 июн]]''

* [[1966|1968]] — [[Энсиклопедияи советии тоҷик|Энциклопедияи советии тоҷик]] бо қарори КМ ҲК Тоҷикистон ва Совети Вазирони ҶШС Тоҷикистон таҳти № 198 дар Душанбе ба таълифу тадвин оғоз кард.

== Зодрӯзҳо ==
''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 3 июн]]''
* [[1909]] — [[Раҳим Ҷалил]] (дарг. 1989), нависанда, тарҷумон, дромнавис, Нависандаи халқии Тоҷикистон.
* [[1910]] — [[Сулаймон Зоҳиров]] (дарг. 1985), рӯзноманигор, Корманди шоистаи маданияти Тоҷикистон.
* [[1923]] — [[Мусаббаъ Аҳмадова]], олимаи соҳаи [[тиб]].
* [[1923]] — [[Семён Гернштейн]], рӯзноманигор, Корманди шоистаи [[Тоҷикистон]].
* [[1930]] — [[Манзар Шарифов]] (дарг. 1981), арбоби давлатӣ.
* [[1930]] — [[Мухтор Баҳриддинов]], рӯзноманигор.
* [[1933]] — [[Қодир Бердиев]], олими соҳаи ҳуқуқ.
* [[1935]] — [[Қаюм Зиё]], шоир.
* [[1958]] — [[Абдусаттор Одинаев]], доктори илми таърих.
* [[1960]] — [[Абдураҳим Неъматзода]], шоир.
* [[1962]] — [[Шавкат Бобоев]], ходими давлатӣ, Вазири саноат ва технологияҳои нави Ҷумҳурии Тоҷикистон.

== Даргузаштҳо ==
''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 3 июн]]''
* [[1996]] — [[Воҳид Асрорӣ]] (зод. 1917), адабиётшинос, доктори илми филология, профессор.
* [[1989]] — [[Бурҳон Тӯраев]] (зод. 1909), ҳунарпеша ва овозхон. Ҳунарпешаи хидматнишондодаи Тоҷикистон.

== Нигаред низ ==
{{дарахти гурӯҳҳо}}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
* http://days.peoples.ru/0603.html {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060720054354/http://days.peoples.ru/0603.html |date=2006-07-20 }}
* http://www.calend.ru/day/06-03/ 

[[Гурӯҳ:3 июн| ]]</text>
      <sha1>ipmk22dz2enlvso4ypfqr1gyn2sdoru</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Энсиклопедияи советии тоҷик</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21746</id>
    <revision>
      <id>1474950</id>
      <parentid>1471142</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T03:58:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:3 июн]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1474950</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8601" sha1="2o3ji83ve6meo133qeo3s6heub4d7q3" xml:space="preserve">{{бахши тасвир
 | тасв     = Spines of the Tajik Soviet Encyclopedia.jpg
 | мавқеъ   = right
 | зернавис = 8 ҷилди Энсиклопедияи советии тоҷик
 | мавқеи_зернавис = center
 | бар      = 265
 | умумӣ    = 400
 | боло     = 0
 | рост     = 25
 | поён     = 0
 | чап      = 20
 | ранги_замина = AliceBlue
}}
'''Энсиклопедияи советии тоҷик''' (''Энциклопедияи Советии Тоҷик'') — нахустин [[донишнома]]и универсалӣ ба [[забони тоҷикӣ]] (ба [[Алифбои кирилликӣ|алифбои кирилӣ]]) иборат аз 8 ҷилд.

== Таърих ==
Энциклопедияи советии тоҷик (ЭСТ) мувофиқи қарори КМ ПК Тоҷикистон ва Совети Вазирони ҶШС Тоҷикистон (3 июни соли 1968, № 198) дар Душанбе солҳои [[1978]]—[[1988]] аз ҷониби «Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи советии тоҷик» табъу тадвин шудааст. Сармуҳаррири илмии он академик [[Муҳаммад Осимӣ]] ва сармуҳаррираш академик [[Мусо Диноршоев]] мебошанд.

ЭСТ 8 ҷилд (ҷ.1 — 1978; ҷ. 2 — 1980; ҷ. 3 — 1981; ҷ. 4 — 1983; ҷ. 5 — 1984; ҷ. 6 — 1986; ҷ. 7 — 1987; ҷ. 8 — 1988 бо адади 5 — 10 ҳазор нусха) буда, беш аз 25 ҳазор мақоларо дар бар мегирад. ЭСТ пеш аз ҳама дар асоси принсипҳои Энсиклопедияи Калони Советӣ ва таҷрибаи қомуснигорони ҷумҳуриҳои бародар таҳия шудааст. Қисми асосии мақолаҳои ЭСТ дар бораи Тоҷикистонанд ва дар онҳо таърихи ҷумҳурӣ, география, иқтисодиёт, илму техника, адабиёту санъат, ҳаёт ва фаъолияти ашхоси бузург, ходимони барҷастаи ҷамъият, арбоби илму маърифат, адибон ва санъатварони машҳур, Қаҳрамонони Иттифоқи Советӣ ва Меҳнати Сотсиалистӣ акс ёфтааст. Дар ЭСТ таърихи халқи тоҷик, саҳми он дар таърихи афкори фарҳангӣ ва тамаддуни башарӣ нишон дода шудааст. ЭСТ инчунин хонандагонро бо тараққиёти имрӯзаи илму техника, комёбиҳои ҳаёти моддӣ ва маънавии ҷумҳуриҳои бародари Иттифоқи Советӣ, бо муҳимтарин воқеаҳои ҷаҳон, ҳаракати байналхалқии комунистӣ ва коргарӣ, бо соҳаҳои гуногуни илму маданияти ҷаҳон, намояндагони машҳури он ва ғайра шинос мекунад.

== Ҳаҷм ва муҳтавои нашр ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Ҷилд
! Унвон || Соли
Нашр
!Шумораи
саҳифаҳо
!Адади
нашр
|-
| 1 ||[http://donishnoma.tj/images/documents/EST-1.pdf А — Гавҳар] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20190321112916/http://donishnoma.tj/images/documents/EST-1.pdf |date=2019-03-21 }}||[[1978]]
|672
|22950
|-
| 2 ||[http://donishnoma.tj/images/documents/EST-2.pdf Гавҳарак — Ирланд]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}||[[1980]]
|640
|20000
|-
| 3 ||Ирландия — Лениннома||[[1981]]
|640
|20000
|-
| 4 ||Лениннома — Муҳит||[[1983]]
|
|
|-
| 5 ||Муҳит — Плеханов ||[[1984]]
|
|
|-
| 6 ||Плешко — Сақил ||[[1986]]
|
|
|-
| 7 ||Сақофӣ — Ховалинг||[[1986]]
|
|
|-
| 8 ||Ховалинг — Ҷӯяк||[[1988]]
|
|
 |}

== Дигар донишномаҳои бузурги шӯравӣ ==
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
!align=&quot;center&quot; |'''Номи аслӣ'''
!align=&quot;center&quot; |'''Номи тоҷикӣ'''
!align=&quot;center&quot; |'''Шумораи ҷилдҳо'''
!align=&quot;center&quot; |'''Сана'''
|-
|[[:uk:Українська радянська енциклопедія|Українська радянська енциклопедія]]||[[Энсиклопедияи советии Украина]]|| align=&quot;center&quot; |17|| 1927—1934 ; 1959—1965 ; 1978—1985
|-
|[[:uz:Ўзбек совет энциклопедияси|Ўзбек совет энциклопедияси]]||[[Энсиклопедияи советии Ӯзбекистон]]|| align=&quot;center&quot; |14||1971—1980
|-
|[[:hy:Հայկական սովետական հանրագիտարան|Հայկական սովետական հանրագիտարան]]|||[[Энсиклопедияи советии Арманистон]]|| align=&quot;center&quot; |13||1974—1987
|-
|[[:be:Беларуская Савецкая Энцыклапедыя|Беларуская савецкая энцыклапедыя]]||[[Энсиклопедияи советии Белорусия]]|| align=&quot;center&quot; |12||1969—1975
|-
|[[:ka:ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია|ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია]]||[[Энсиклопедияи советии Гурҷистон]]|| align=&quot;center&quot; |12||1975—1987
|-
|[[:lv:Latvijas padomju enciklopēdija|Latvijas padomju enciklopēdija]]||[[Энсиклопедияи советии Латвия]]|| align=&quot;center&quot; |11||1981—1988
|-
|[[:az:Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası|Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы]]|||[[Энсиклопедияи советии Озарбойҷон]]|| align=&quot;center&quot; |10||1976—1987
|-
|[[:kk:Қазақ кеңес энциклопедиясы|Қазақ Кеңес энциклопедиясы]]||[[Энсиклопедияи советии Қазоқистон]]|| align=&quot;center&quot; |12||1972—1978
|-
|[[:lt:Lietuviškoji tarybinė enciklopedija|Lietuviškoji tarybinė enciklopedija]]||[[Энсиклопедияи советии Литва]]|| align=&quot;center&quot; |13||1976—1985
|-
|[[:tk:Türkmen sowet ensiklopediýasy|Türkmen sowet ensiklopediýasy]]||[[Энсиклопедияи советии Туркманистон]]|| align=&quot;center&quot; |10||1974—1989
|-
|[[:ro:Enciclopedia sovietică moldovenească|Енчиклопедия советикэ молдовеняскэ]]||[[Энсиклопедияи советии Молдавия]]|| align=&quot;center&quot; |8||1970—1981
|-
|[[:tg:Энциклопедияи советии тоҷик|Энциклопедияи советии тоҷик]]|||[[:tg:Энциклопедияи советии тоҷик|Энсиклопедияи советии тоҷик]]|| align=&quot;center&quot; |8||1978—1988
|-
|[[:et:Eesti nõukogude entsüklopeedia|Eesti nõukogude entsüklopeedia]]||[[Энсиклопедияи советии Эстония]]|| align=&quot;center&quot; |8 ; 10+5||1968—1976 ; 1985—2006
|-
|[[:ky:Кыргыз Совет Энциклопедиясы|Кыргыз Совет Энциклопедиясы]]||[[Энсиклопедияи советии Қирғизистон]]
| align=&quot;center&quot; |6||1976—1980
|-
|Сибирская советская энциклопедия||[[Энсиклопедияи советии Сибир]]|| align=&quot;center&quot; |4|| 1929—1933
|}

== Нигаред низ ==
* [[Энсиклопедияи миллии тоҷик]]
* [[Энсиклопедияи бузурги советӣ]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* {{Cite web|url=http://donishnoma.tj/books/tajik-soviet-encyclopedia|title=Энсиклопедияи Советии Тоҷик|author=|website=donishnoma.tj|date=|publisher=Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|lang=tg|accessdate=2018-08-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180820075532/http://donishnoma.tj/books/tajik-soviet-encyclopedia|archivedate=2018-08-20}}

[[Гурӯҳ:Донишномаҳои тоҷикӣ]]
[[Гурӯҳ:Донишномаҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Донишномаҳои шӯравӣ]]
[[Гурӯҳ:Китобҳо]]
[[Гурӯҳ:3 июн]]</text>
      <sha1>2o3ji83ve6meo133qeo3s6heub4d7q3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474951</id>
      <parentid>1474950</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T04:01:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1474951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8623" sha1="pbrshi953iagfg5bgoobl7pmat0sew9" xml:space="preserve">{{бахши тасвир
 | тасв     = Spines of the Tajik Soviet Encyclopedia.jpg
 | мавқеъ   = right
 | зернавис = 8 ҷилди Энсиклопедияи советии тоҷик
 | мавқеи_зернавис = center
 | бар      = 265
 | умумӣ    = 400
 | боло     = 0
 | рост     = 25
 | поён     = 0
 | чап      = 20
 | ранги_замина = AliceBlue
}}
'''Энсиклопедияи советии тоҷик''' (''Энциклопедияи Советии Тоҷик'') — нахустин [[донишнома]]и универсалӣ ба [[забони тоҷикӣ]] (ба [[Алифбои кирилликӣ|алифбои кирилӣ]]) иборат аз 8 ҷилд.

== Таърих ==
Энциклопедияи советии тоҷик (ЭСТ) мувофиқи қарори КМ ПК Тоҷикистон ва Совети Вазирони ҶШС Тоҷикистон [[3 июн|(3 июни]] [[1966|соли 1968]], № 198) дар Душанбе солҳои [[1978]]—[[1988]] аз ҷониби «Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи советии тоҷик» табъу тадвин шудааст. Сармуҳаррири илмии он академик [[Муҳаммад Осимӣ]] ва сармуҳаррираш академик [[Мусо Диноршоев]] мебошанд.

ЭСТ 8 ҷилд (ҷ.1 — 1978; ҷ. 2 — 1980; ҷ. 3 — 1981; ҷ. 4 — 1983; ҷ. 5 — 1984; ҷ. 6 — 1986; ҷ. 7 — 1987; ҷ. 8 — 1988 бо адади 5 — 10 ҳазор нусха) буда, беш аз 25 ҳазор мақоларо дар бар мегирад. ЭСТ пеш аз ҳама дар асоси принсипҳои Энсиклопедияи Калони Советӣ ва таҷрибаи қомуснигорони ҷумҳуриҳои бародар таҳия шудааст. Қисми асосии мақолаҳои ЭСТ дар бораи Тоҷикистонанд ва дар онҳо таърихи ҷумҳурӣ, география, иқтисодиёт, илму техника, адабиёту санъат, ҳаёт ва фаъолияти ашхоси бузург, ходимони барҷастаи ҷамъият, арбоби илму маърифат, адибон ва санъатварони машҳур, Қаҳрамонони Иттифоқи Советӣ ва Меҳнати Сотсиалистӣ акс ёфтааст. Дар ЭСТ таърихи халқи тоҷик, саҳми он дар таърихи афкори фарҳангӣ ва тамаддуни башарӣ нишон дода шудааст. ЭСТ инчунин хонандагонро бо тараққиёти имрӯзаи илму техника, комёбиҳои ҳаёти моддӣ ва маънавии ҷумҳуриҳои бародари Иттифоқи Советӣ, бо муҳимтарин воқеаҳои ҷаҳон, ҳаракати байналхалқии комунистӣ ва коргарӣ, бо соҳаҳои гуногуни илму маданияти ҷаҳон, намояндагони машҳури он ва ғайра шинос мекунад.

== Ҳаҷм ва муҳтавои нашр ==
{| class=&quot;wikitable&quot;
! Ҷилд
! Унвон || Соли
Нашр
!Шумораи
саҳифаҳо
!Адади
нашр
|-
| 1 ||[http://donishnoma.tj/images/documents/EST-1.pdf А — Гавҳар] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20190321112916/http://donishnoma.tj/images/documents/EST-1.pdf |date=2019-03-21 }}||[[1978]]
|672
|22950
|-
| 2 ||[http://donishnoma.tj/images/documents/EST-2.pdf Гавҳарак — Ирланд]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}||[[1980]]
|640
|20000
|-
| 3 ||Ирландия — Лениннома||[[1981]]
|640
|20000
|-
| 4 ||Лениннома — Муҳит||[[1983]]
|
|
|-
| 5 ||Муҳит — Плеханов ||[[1984]]
|
|
|-
| 6 ||Плешко — Сақил ||[[1986]]
|
|
|-
| 7 ||Сақофӣ — Ховалинг||[[1986]]
|
|
|-
| 8 ||Ховалинг — Ҷӯяк||[[1988]]
|
|
 |}

== Дигар донишномаҳои бузурги шӯравӣ ==
{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
!align=&quot;center&quot; |'''Номи аслӣ'''
!align=&quot;center&quot; |'''Номи тоҷикӣ'''
!align=&quot;center&quot; |'''Шумораи ҷилдҳо'''
!align=&quot;center&quot; |'''Сана'''
|-
|[[:uk:Українська радянська енциклопедія|Українська радянська енциклопедія]]||[[Энсиклопедияи советии Украина]]|| align=&quot;center&quot; |17|| 1927—1934 ; 1959—1965 ; 1978—1985
|-
|[[:uz:Ўзбек совет энциклопедияси|Ўзбек совет энциклопедияси]]||[[Энсиклопедияи советии Ӯзбекистон]]|| align=&quot;center&quot; |14||1971—1980
|-
|[[:hy:Հայկական սովետական հանրագիտարան|Հայկական սովետական հանրագիտարան]]|||[[Энсиклопедияи советии Арманистон]]|| align=&quot;center&quot; |13||1974—1987
|-
|[[:be:Беларуская Савецкая Энцыклапедыя|Беларуская савецкая энцыклапедыя]]||[[Энсиклопедияи советии Белорусия]]|| align=&quot;center&quot; |12||1969—1975
|-
|[[:ka:ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია|ქართული საბჭოთა ენციკლოპედია]]||[[Энсиклопедияи советии Гурҷистон]]|| align=&quot;center&quot; |12||1975—1987
|-
|[[:lv:Latvijas padomju enciklopēdija|Latvijas padomju enciklopēdija]]||[[Энсиклопедияи советии Латвия]]|| align=&quot;center&quot; |11||1981—1988
|-
|[[:az:Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası|Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы]]|||[[Энсиклопедияи советии Озарбойҷон]]|| align=&quot;center&quot; |10||1976—1987
|-
|[[:kk:Қазақ кеңес энциклопедиясы|Қазақ Кеңес энциклопедиясы]]||[[Энсиклопедияи советии Қазоқистон]]|| align=&quot;center&quot; |12||1972—1978
|-
|[[:lt:Lietuviškoji tarybinė enciklopedija|Lietuviškoji tarybinė enciklopedija]]||[[Энсиклопедияи советии Литва]]|| align=&quot;center&quot; |13||1976—1985
|-
|[[:tk:Türkmen sowet ensiklopediýasy|Türkmen sowet ensiklopediýasy]]||[[Энсиклопедияи советии Туркманистон]]|| align=&quot;center&quot; |10||1974—1989
|-
|[[:ro:Enciclopedia sovietică moldovenească|Енчиклопедия советикэ молдовеняскэ]]||[[Энсиклопедияи советии Молдавия]]|| align=&quot;center&quot; |8||1970—1981
|-
|[[:tg:Энциклопедияи советии тоҷик|Энциклопедияи советии тоҷик]]|||[[:tg:Энциклопедияи советии тоҷик|Энсиклопедияи советии тоҷик]]|| align=&quot;center&quot; |8||1978—1988
|-
|[[:et:Eesti nõukogude entsüklopeedia|Eesti nõukogude entsüklopeedia]]||[[Энсиклопедияи советии Эстония]]|| align=&quot;center&quot; |8 ; 10+5||1968—1976 ; 1985—2006
|-
|[[:ky:Кыргыз Совет Энциклопедиясы|Кыргыз Совет Энциклопедиясы]]||[[Энсиклопедияи советии Қирғизистон]]
| align=&quot;center&quot; |6||1976—1980
|-
|Сибирская советская энциклопедия||[[Энсиклопедияи советии Сибир]]|| align=&quot;center&quot; |4|| 1929—1933
|}

== Нигаред низ ==
* [[Энсиклопедияи миллии тоҷик]]
* [[Энсиклопедияи бузурги советӣ]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* {{Cite web|url=http://donishnoma.tj/books/tajik-soviet-encyclopedia|title=Энсиклопедияи Советии Тоҷик|author=|website=donishnoma.tj|date=|publisher=Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|lang=tg|accessdate=2018-08-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180820075532/http://donishnoma.tj/books/tajik-soviet-encyclopedia|archivedate=2018-08-20}}

[[Гурӯҳ:Донишномаҳои тоҷикӣ]]
[[Гурӯҳ:Донишномаҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Китобҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Донишномаҳои шӯравӣ]]
[[Гурӯҳ:Китобҳо]]
[[Гурӯҳ:3 июн]]</text>
      <sha1>pbrshi953iagfg5bgoobl7pmat0sew9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Минтақаҳои табии Тоҷикистон</title>
    <ns>14</ns>
    <id>34312</id>
    <revision>
      <id>1474959</id>
      <parentid>1474936</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T05:00:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Вироиши [[Special:Contributions/~2026-33031-26|~2026-33031-26]] ([[User talk:~2026-33031-26|Баҳс]]) вогардонида шуд ба охирин тағйире, ки [[User:VASHGIRD|VASHGIRD]] анҷом дода буд</comment>
      <origin>1038484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="209" sha1="9rksroiqsyg91mrudpaeepfmqsbd8xg" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Тоҷикистон|Минтақаҳои табии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Мавзеъҳои табии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҷуғрофияи Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>9rksroiqsyg91mrudpaeepfmqsbd8xg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фронти Миллии Халқӣ (Кипр)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>281078</id>
    <revision>
      <id>1474947</id>
      <parentid>1353265</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T19:38:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33340-47</username>
        <id>133412</id>
      </contributor>
      <origin>1474947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7725" sha1="8lg29amkl6290a3b5kokw1m02u8nle5" xml:space="preserve">{{Ҳизби сиёсӣ
 |номи ҳизб                      = Фронти Миллии Халқӣ 
 |ном ба забони аслӣ             = {{lang-el|Εθνικό Λαϊκό Μέτωπο (ΕΛΑΜ)}}
 |логотип                        = Logo of ELAM.svg
 |бари логотип                   = 
 |имзо                           = 
 |пешво                          = Христос Христу
 |дабири кулл                    = 
 |асосгузор                      = 
 |таърихи асосгузорӣ               = [[2008]]
 |таърихи парокандашавӣ            = 
 |қароргоҳ                       = [[Никосия]], [[Кипр]] 
 |маром                          = Миллатгароии юнонии Қибрис, ултрамиллатпарастӣ ва евроскептитсизм
 |байналмилал                    = 
 |чиноҳи мусаллаҳ                = 
 |иттифоқчиён                    = {{Парчам|Юнон}}&lt;br&gt;[[Тулӯъи тилоӣ]] 
 |созмони ҷавонон                = Фронти ҷавони ЭЛАМ
 |шумораи аъзо                   = 
 |шиор                           = 
 |Ҷой дар палатаи поёнӣ          = 
 |Ҷой дар палатаи поёнӣ_параметр = 
 |Ҷой дар палатаи болоӣ          = 
 |Ҷой дар палатаи болоӣ_параметр = 
 |Ҷой дар Порлумони Аврупо       = 
 |суруд                          = 
 |матбуоти ҳизб                  = 
 |шахсиятҳо                      = 
 |сайти расмӣ                    = https://www.elamcy.com/
}}
'''Фронти Миллии Халқӣ''' ({{lang-el|Εθνικό Λαϊκό Μέτωπο (ΕΛΑΜ)}}) — ҷунбиши шадиди&lt;ref name=&quot;Nordsieck&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.parties-and-elections.eu/cyprus.html|title=Cyprus|first=Wolfram|last=Nordsieck|website=Parties and Elections in Europe|date=2016}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name = katsouridis_elam&gt;{{статья |заглавие= Determinants of extreme right reappearance in Cyprus: The National Popular Front (ELAM), Golden Dawn's sister party |издание={{Нп3|South European Society and Politics}} |том= 18 |номер= 4 |страницы=  567—589 |doi= 10.1080/13608746.2013.798893 |ref= Katsourides |язык=en |тип=journal |автор= Katsourides, Yiannos |месяц= 12 |год= 2013}}&lt;/ref&gt;, ростгаро ва ултра-миллатгарои сиёсӣ дар [[Кипр|Ҷумҳурии Кипр]], ки [[соли 2008]] таъсис ёфтааст.  Он платформаи идеологии худро ҳамчун &quot;миллатгароии маъмул ва иҷтимоӣ&quot; тавсиф мекунад. Моҳи майи соли 2011 ҳамчун ҳизби сиёсӣ сабти ном шудааст&lt;ref name = pseka1&gt;{{cite web |url = http://news.pseka.net/index.php?module=article&amp;id=12421 |title = ELAM seeks to echo Golden Dawn's success: Will Greek vote boost nationalism in Cyprus? |publisher = International Coordinating Committee &quot;Justice for Cyprus&quot; (PSEKA) |date = 2012-05-13 |website = news.pseka.net |accessdate = 2013-11-26 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20131203030952/http://news.pseka.net/index.php?module=article&amp;id=12421 |archivedate = 2013-12-03 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url =  http://www.sigmalive.com/ekloges2011/news/378497 |title = O Γενικός Εισαγγελέας ξεκαθάρισε τί εστί κόμμα |publisher = Sigma Live|date = 2011-05-02 |accessdate= 2013-11-26 }}&lt;/ref&gt;.

== Таърих ==
Қабл аз ташкили расмии Фронти Миллии Халқӣ, ин созмон бо номи &quot;Тӯлуи тилоӣ: Асоси Кипр вуҷуд дошт. Ин асос дар охири соли 2000 таъсис дода шуда буд&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://platformaenomenikipros.blogspot.co.uk/2009/02/blog-post_7831.html |title = Danger from Golden Dawn (Κίνδυνος από τη &quot;Χρυσή Αυγή&quot;) |publisher = Platform of Greek and Turkish Cypriot Teachers, &quot;United Cyprus&quot; |date = 2003-11-08 |website =  |accessdate= 2014-03-28}}&lt;/ref&gt; ва онро президенти кунунии фронт Кристос Кристу роҳбарӣ мекард, ки узви фаъоли ҳизби сиёсии &quot;[[Тулӯъи тилоӣ]]&quot; дар [[Юнон]] буд&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://tvxs.gr/news/ellada/elam-i-xrysi-aygi-tis-kyproy |title = ELAM: The Golden Dawn of Cyprus (ΕΛΑΜ: Η Χρυσή Αυγή της Κύπρου) |publisher = tvxs.gr |date = 2013-11-08 |website =  |accessdate= 2014-03-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url = http://www.iskra.gr/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=10560:elam-xa-kypros-petros-kosmas-prin&amp;catid=37:di-evropi&amp;Itemid=172|title = Cyprus: ELAM, Like Golden Dawn (ΚΥΠΡΟΣ: ΕΛΑΜ ΟΠΩΣ ΧΡΥΣΗ ΑΥΓΗ)|publisher = Iskra.gr |date = 2013-01-05 |website =  |accessdate= 2014-03-28}}&lt;/ref&gt;. Асос кӯшиш кард, ки ҳамчун як ҳизби сиёсии ҳамном номнавис шавад, аммо мақомоти кишвар номи онро рад карданд, ки ин боиси истифодаи номи &quot;Фронти Миллии Халқӣ&quot; ба унвони алтернатива гардид&lt;ref&gt;{{cite web |url =  http://www.philenews.com/el-gr/koinonia-eidiseis/160/162858/eimaste-i-chrysi-avgi-tis-kyprou-leei-to-elam-video |title =  Είμαστε η Χρυσή Αυγή της Κύπρου λέει το ΕΛΑΜ |trans-title =  We are the Golden Dawn of Cyprus |publisher =  [[Phileleftheros]] Newspaper |date =  2013-09-20 |accessdate =  2013-11-26 |archiveurl =  https://web.archive.org/web/20131128083303/http://www.philenews.com/el-gr/koinonia-eidiseis/160/162858/eimaste-i-chrysi-avgi-tis-kyprou-leei-to-elam-video |archivedate =  2013-11-28 }}&lt;/ref&gt;.

== Иштирок дар интихобот ==
=== Интихоботи порлумонӣ ===
{| class=wikitable style=text-align:center
!Сол
!Овозҳо
!%
![[Парламенти Ҷумҳурии Қибрис]]
|-
|style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Интихоботи порлумонӣ дар Қибрис (2011)|2011]]
|style=&quot;text-align:center;&quot; |4 354
|style=&quot;text-align:center;&quot; |1,1 %
|style=&quot;text-align:center;&quot; |Ҳизб/Ҷой
0/56
|-
|style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Интихоботи порлумонӣ дар Қибрис (2016)|2016]]
|style=&quot;text-align:center;&quot; |13 041
|style=&quot;text-align:center;&quot; |3,7 %
|style=&quot;text-align:center;&quot; |Ҳизб/Ҷой
2/56
|-
|style=&quot;text-align:center;&quot; |[[Интихоботи порлумонӣ дар Қибрис (2021)|2021]]
|style=&quot;text-align:center;&quot; |24 255
|style=&quot;text-align:center;&quot; |6,8 %
|style=&quot;text-align:center;&quot; |Ҳизб/Ҷой
4/56
|-
|}

=== Интихоботи президентӣ ===
{| class=wikitable style=text-align:center
! rowspan=&quot;2&quot; |Сол
! rowspan=&quot;2&quot; |Номзад
!'''Овозҳо'''
!'''%'''
!'''Овозҳо'''
!'''%'''
! rowspan=&quot;2&quot; |Натиҷа
|-
! colspan=&quot;2&quot; |1-ум давр
! colspan=&quot;2&quot; |2-юм давр
|-
|[[Интихоботи президентӣ дар Қибрис (2013)|2013]]
|Гиоргос Харалампос
|3 899
|0,9%
| colspan=&quot;2&quot; |
|'''Мағлуб''' {{N}}
|-
|[[Интихоботи президентӣ дар Қибрис (2018)|2018]]
|Христос Христу
|21 846
|5,7%
| colspan=&quot;2&quot; |
|'''Мағлуб''' {{N}}
|}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.elamcy.com/ Сомонаи расмӣ]

[[Гурӯҳ:Ҳизбҳои сиёсии Кипр]]</text>
      <sha1>8lg29amkl6290a3b5kokw1m02u8nle5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Корбар:PK2/Сиёҳнавис</title>
    <ns>2</ns>
    <id>327035</id>
    <revision>
      <id>1474948</id>
      <parentid>1447941</parentid>
      <timestamp>2026-06-04T23:27:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>PK2</username>
        <id>13723</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>add sandbox pages for new Wikipedia editions</comment>
      <origin>1474948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="38826" sha1="lqv4jf4ytbpqgk0b4c59pskg40l4i1p" xml:space="preserve">{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;font-size:85%&quot;
|+ Pages I have in my sandbox
|-
| &amp;nbsp;
|}

;&lt;div class=&quot;center&quot; style=&quot;width:auto; margin-left:auto; margin-right:auto; font-size:85%&quot;&gt;My sandbox pages in different languages by language code&lt;/div&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ A
|-
| [[:ab:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Abkhaz language|Abkhaz]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ab&lt;/code&gt;)
| [[:ace:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Acehnese language|Acehnese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ace&lt;/code&gt;)
| [[:ady:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Adyghe language|Adyghe]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ady&lt;/code&gt;)
| [[:af:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Afrikaans|Afrikaans]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;af&lt;/code&gt;)
| [[:als:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Alemannic German|Alemannic German]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;als&lt;/code&gt;)
| [[:alt:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Southern Altai language|Southern Altai]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;alt&lt;/code&gt;)
| [[:am:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Amharic|Amharic]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;am&lt;/code&gt;)
| [[:ami:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Amis language|Amis]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ami&lt;/code&gt;)
| [[:an:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Aragonese language|Aragonese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;an&lt;/code&gt;)
| [[:ang:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Old English|Old English]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ang&lt;/code&gt;)
|-
| [[:ann:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Obolo language|Obolo]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ann&lt;/code&gt;)
| [[:anp:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Angika|Angika]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;anp&lt;/code&gt;)
| [[:ar:User:PK2/ملعب|/sandbox]] in [[:en:Arabic|Arabic]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ar&lt;/code&gt;)
| [[:arc:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Aramaic|Aramaic]] ([[:en:Syriac language|Syriac]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;arc&lt;/code&gt;)
| [[:ary:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Moroccan Arabic|Moroccan Arabic]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ary&lt;/code&gt;)
| [[:arz:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Egyptian Arabic|Egyptian Arabic]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;arz&lt;/code&gt;)
| [[:as:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Assamese language|Assamese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;as&lt;/code&gt;)
| [[:ast:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Asturleonese language|Asturleonese]] ([[:en:Asturian language|Asturian]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ast&lt;/code&gt;)
| [[:atj:User:PK2/Kokwetcitasinahikan|/sandbox]] in [[:en:Atikamekw language|Atikamekw]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;atj&lt;/code&gt;)
| [[:av:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Avar language|Avar]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;av&lt;/code&gt;)
|-
| [[:avk:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Kotava|Kotava]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;avk&lt;/code&gt;)
| [[:awa:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Awadhi language|Awadhi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;awa&lt;/code&gt;)
| [[:ay:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Aymara language|Aymara]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ay&lt;/code&gt;)
| [[:az:User:PK2/Qaralama|/sandbox]] in [[:en:Azerbaijani language|Azerbaijani]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;az&lt;/code&gt;)
| [[:azb:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Azerbaijani language#South Azerbaijani|South Azerbaijani]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;azb&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ B
|-
| [[:ba:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Bashkir language|Bashkir]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ba&lt;/code&gt;)
| [[:ban:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Balinese language|Balinese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ban&lt;/code&gt;)
| [[:bar:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Bavarian language|Bavarian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bar&lt;/code&gt;)
| [[:bat-smg:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Samogitian language|Samogitian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bat-smg&lt;/code&gt;)
| [[:bbc:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Toba Batak language|Toba Batak]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bbc&lt;/code&gt;)
| [[:bcl:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Central Bikol|Central Bikol]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bcl&lt;/code&gt;)
| [[:bdr:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Sama–Bajaw languages|West Coast Bajau]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bdr&lt;/code&gt;)
| [[:be:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Belarusian language|Belarusian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;be&lt;/code&gt;)
| [[:be-tarask:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Belarusian language|Belarusian]] ([[:en:Taraškievica|Taraškievica]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;be-tarask&lt;/code&gt;)
| [[:bew:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Betawi language|Betawi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bew&lt;/code&gt;)
|-
| [[:bg:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Bulgarian language|Bulgarian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bg&lt;/code&gt;)
| [[:bh:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Bihari languages|Bihari]] ([[:en:Bhojpuri language|Bhojpuri]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bh&lt;/code&gt;)
| [[:bi:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Bislama|Bislama]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bi&lt;/code&gt;)
| [[:bjn:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Banjarese language|Banjarese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bjn&lt;/code&gt;)
| [[:blk:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Pa'O language|Pa'O]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;blk&lt;/code&gt;)
| [[:bm:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Bambara language|Bambara]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bm&lt;/code&gt;)
| [[:bn:User:PK2/খেলাঘর|/sandbox]] in [[:en:Bengali language|Bengali]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bn&lt;/code&gt;)
| [[:bo:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Central Tibetan|Central Tibetan]] ([[:en:Lhasa Tibetan|Lhasa Tibetan]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bo&lt;/code&gt;)
| [[:bpy:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Bishnupriya Manipuri|Bishnupriya Manipuri]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bpy&lt;/code&gt;)
| [[:br:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Breton language|Breton]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;br&lt;/code&gt;)
|-
| [[:bs:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Bosnian language|Bosnian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bs&lt;/code&gt;)
| [[:btm:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Mandailing Batak language|Mandailing Batak]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;btm&lt;/code&gt;)
| [[:bug:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Buginese language|Buginese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bug&lt;/code&gt;)
| [[:bxr:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Buryat language|Buryat]] (Russia Buriat)&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;bxr&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ C
|-
| [[:ca:User:PK2/proves|/sandbox]] in [[:en:Catalan language|Catalan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ca&lt;/code&gt;)
| [[:cbk-zam:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Chavacano|Chavacano]] (Zamboanga)&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;cbk-zam&lt;/code&gt;)
| [[:cdo:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Eastern Min|Eastern Min]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;cdo&lt;/code&gt;)
| [[:ce:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Chechen language|Chechen]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ce&lt;/code&gt;)
| [[:ceb:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Cebuano language|Cebuano]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ceb&lt;/code&gt;)
| [[:ch:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Chamorro language|Chamorro]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ch&lt;/code&gt;)
| [[:chr:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Cherokee language|Cherokee]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;chr&lt;/code&gt;)
| [[:chy:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Cheyenne language|Cheyenne]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;chy&lt;/code&gt;)
|-
| [[:ckb:User:PK2/خۆڵەپەتانێ|/sandbox]] in [[:en:Kurdish language|Kurdish]] ([[:en:Sorani|Sorani]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ckb&lt;/code&gt;)
| [[:co:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Corsican language|Corsican]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;co&lt;/code&gt;)
| [[:crh:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Crimean Tatar language|Crimean Tatar]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;crh&lt;/code&gt;)
| [[:cs:User:PK2/Pískoviště|/sandbox]] in [[:en:Czech language|Czech]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;cs&lt;/code&gt;)
| [[:csb:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Kashubian language|Kashubian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;csb&lt;/code&gt;)
| [[:cu:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Old Church Slavonic|Old Church Slavonic]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;cu&lt;/code&gt;)
| [[:cv:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Chuvash language|Chuvash]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;cv&lt;/code&gt;)
| [[:cy:User:PK2/Pwll Tywod|/sandbox]] in [[:en:Welsh language|Welsh]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;cy&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ D
|-
| [[:da:User:PK2/sandkasse|/sandbox]] in [[:en:Danish language|Danish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;da&lt;/code&gt;)
| [[:dag:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Dagbani language|Dagbani]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;dag&lt;/code&gt;)
| [[:de:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:German language|German]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;de&lt;/code&gt;)
| [[:dga:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Dagaare language|Dagaare]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;dga&lt;/code&gt;)
| [[:din:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Dinka language|Dinka]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;din&lt;/code&gt;)
| [[:diq:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Zaza language|Zaza]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;diq&lt;/code&gt;)
| [[:dsb:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Lower Sorbian language|Lower Sorbian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;dsb&lt;/code&gt;)
| [[:dtp:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Dusun language|Dusun]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;dtp&lt;/code&gt;)
| [[:dty:User:PK2/प्रयोगस्थल|/sandbox]] in [[:en:Doteli|Doteli]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;dty&lt;/code&gt;)
| [[:dv:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Maldivian language|Maldivian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;dv&lt;/code&gt;)
| [[:dz:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Dzongkha|Dzongkha]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;dz&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ E
|-
| [[:ee:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Ewe language|Ewe]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ee&lt;/code&gt;)
| [[:el:User:PK2/πρόχειρο|/sandbox]] in [[:en:Greek language|Greek]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;el&lt;/code&gt;)
| [[:eml:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Emilian–Romagnol|Emilian–Romagnol]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;eml&lt;/code&gt;)
| [[:en:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:English language|English]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;en&lt;/code&gt;)
| [[:eo:User:PK2/provejo|/sandbox]] in [[:en:Esperanto|Esperanto]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;eo&lt;/code&gt;)
| [[:es:User:PK2/Taller|/sandbox]] in [[:en:Spanish language|Spanish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;es&lt;/code&gt;)
| [[:et:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Estonian language|Estonian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;et&lt;/code&gt;)
| [[:eu:User:PK2/Proba orria|/sandbox]] in [[:en:Basque language|Basque]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;eu&lt;/code&gt;)
| [[:ext:User:PK2/obraol|/sandbox]] in [[:en:Extremaduran language|Extremaduran]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ext&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ F
|-
| [[:fa:User:PK2/صفحه تمرین|/sandbox]] in [[:en:Persian language|Persian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fa&lt;/code&gt;)
| [[:fat:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Akan language|Akan]] ([[:en:Fante dialect|Fante]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fat&lt;/code&gt;)
| [[:ff:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Fula language|Fula]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ff&lt;/code&gt;)
| [[:fi:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Finnish language|Finnish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fi&lt;/code&gt;)
| [[:fiu-vro:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Võro language|Võro]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fiu-vro&lt;/code&gt;)
| [[:fj:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Fijian language|Fijian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fj&lt;/code&gt;)
| [[:fo:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Faroese language|Faroese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fo&lt;/code&gt;)
| [[:fon:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Fon language|Fon]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fon&lt;/code&gt;)
| [[:fr:User:PK2/Brouillon|/sandbox]] in [[:en:French language|French]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fr&lt;/code&gt;)
| [[:frp:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Franco-Provençal|Franco-Provençal]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;frp&lt;/code&gt;)
| [[:frr:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:North Frisian language|North Frisian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;frr&lt;/code&gt;)
| [[:fur:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Friulian language|Friulian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fur&lt;/code&gt;)
| [[:fy:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:West Frisian language|West Frisian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;fy&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ G
|-
| [[:ga:User:PK2/Clár Dubh|/sandbox]] in [[:en:Irish language|Irish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ga&lt;/code&gt;)
| [[:gag:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Gagauz language|Gagauz]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gag&lt;/code&gt;)
| [[:gan:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Gan Chinese|Gan Chinese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gan&lt;/code&gt;)
| [[:gcr:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:French Guianese Creole|French Guianese Creole]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gcr&lt;/code&gt;)
| [[:gd:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Scottish Gaelic|Scottish Gaelic]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gd&lt;/code&gt;)
| [[:gl:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Galician language|Galician]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gl&lt;/code&gt;)
| [[:glk:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Gilaki language|Gilaki]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;glk&lt;/code&gt;)
| [[:gn:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Guarani language|Guarani]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gn&lt;/code&gt;)
| [[:gom:User:PK2/proiogpan|/sandbox]] in [[:en:Konkani language|Konkani]] (Goan Konkani)&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gom&lt;/code&gt;)
|-
| [[:gor:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Gorontalo language|Gorontalo]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gor&lt;/code&gt;)
| [[:got:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Gothic language|Gothic]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;got&lt;/code&gt;)
| [[:gpe:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Ghanaian Pidgin English|Ghanaian Pidgin English]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gpe&lt;/code&gt;)
| [[:gu:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Gujarati language|Gujarati]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gu&lt;/code&gt;)
| [[:guc:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Wayuu language|Wayuu]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;guc&lt;/code&gt;)
| [[:gur:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Farefare language|Farefare]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gur&lt;/code&gt;)
| [[:guw:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Gun language|Gun]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;guw&lt;/code&gt;)
| [[:gv:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Manx language|Manx]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;gv&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ H
|-
| [[:ha:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Hausa language|Hausa]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ha&lt;/code&gt;)
| [[:hak:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Hakka Chinese|Hakka Chinese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;hak&lt;/code&gt;)
| [[:haw:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Hawaiian language|Hawaiian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;haw&lt;/code&gt;)
| [[:he:User:PK2/טיוטה|/sandbox]] in [[:en:Hebrew language|Hebrew]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;he&lt;/code&gt;)
| [[:hi:User:PK2/प्रयोगपृष्ठ|/sandbox]] in [[:en:Hindi|Hindi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;hi&lt;/code&gt;)
| [[:hif:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Fiji Hindi|Fiji Hindi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;hif&lt;/code&gt;)
| [[:hr:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Croatian language|Croatian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;hr&lt;/code&gt;)
| [[:hsb:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Upper Sorbian language|Upper Sorbian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;hsb&lt;/code&gt;)
| [[:ht:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Haitian Creole|Haitian Creole]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ht&lt;/code&gt;)
| [[:hu:User:PK2/próbalap|/sandbox]] in [[:en:Hungarian language|Hungarian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;hu&lt;/code&gt;)
| [[:hy:User:PK2/Ավազարկղ|/sandbox]] in [[:en:Armenian language|Armenian]] ([[:en:Eastern Armenian|Eastern Armenian]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;hy&lt;/code&gt;)
| [[:hyw:User:PK2/Սեւագրութիւն|/sandbox]] in [[:en:Western Armenian|Western Armenian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;hyw&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ I
|-
| [[:ia:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Interlingua|Interlingua]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ia&lt;/code&gt;)
| [[:iba:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Iban language|Iban]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;iba&lt;/code&gt;)
| [[:id:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Indonesian language|Indonesian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;id&lt;/code&gt;)
| [[:ie:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Interlingue|Interlingue]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ie&lt;/code&gt;)
| [[:ig:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Igbo language|Igbo]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ig&lt;/code&gt;)
| [[:igl:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Igala language|Igala]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;igl&lt;/code&gt;)
| [[:ik:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Iñupiaq language|Iñupiaq]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ik&lt;/code&gt;)
| [[:ilo:User:PK2/pagipadasan|/sandbox]] in [[:en:Ilocano language|Ilocano]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ilo&lt;/code&gt;)
| [[:inh:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Ingush language|Ingush]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;inh&lt;/code&gt;)
| [[:io:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Ido|Ido]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;io&lt;/code&gt;)
| [[:is:User:PK2/sandkassi|/sandbox]] in [[:en:Icelandic language|Icelandic]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;is&lt;/code&gt;)
| [[:it:User:PK2/Sandbox|/sandbox]] in [[:en:Italian language|Italian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;it&lt;/code&gt;)
| [[:iu:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Inuktitut|Inuktitut]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;iu&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ J
|-
| [[:ja:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Japanese language|Japanese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ja&lt;/code&gt;)
| [[:jam:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Jamaican Patois|Jamaican Patois]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;jam&lt;/code&gt;)
| [[:jbo:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Lojban|Lojban]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;jbo&lt;/code&gt;)
| [[:jv:User:PK2/bak wedhi|/sandbox]] in [[:en:Javanese language|Javanese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;jv&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ K
|-
| [[:ka:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Georgian language|Georgian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ka&lt;/code&gt;)
| [[:kaa:User:PK2/qaralama|/sandbox]] in [[:en:Karakalpak language|Karakalpak]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kaa&lt;/code&gt;)
| [[:kab:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Kabyle language|Kabyle]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kab&lt;/code&gt;)
| [[:kai:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Karai-karai|Karai-karai]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kai&lt;/code&gt;)
| [[:kaj:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Jju language|Jju]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kaj&lt;/code&gt;)
| [[:kbd:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Kabardian language|Kabardian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kbd&lt;/code&gt;)
| [[:kbp:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Kabiye language|Kabiye]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kbp&lt;/code&gt;)
| [[:kcg:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Tyap|Tyap]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kcg&lt;/code&gt;)
| [[:kg:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Kongo language|Kongo]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kg&lt;/code&gt;)
| [[:kge:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Komering language|Komering]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kge&lt;/code&gt;)
| [[:ki:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Kikuyu language|Kikuyu]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ki&lt;/code&gt;)
| [[:kk:User:PK2/зертхана|/sandbox]] in [[:en:Kazakh language|Kazakh]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kk&lt;/code&gt;)
| [[:km:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Khmer language|Khmer]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;km&lt;/code&gt;)
|-
| [[:kn:User:PK2/ಪ್ರಯೋಗಪುಟ|/sandbox]] in [[:en:Kannada|Kannada]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kn&lt;/code&gt;)
| [[:knc:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Central Kanuri|Central Kanuri]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;knc&lt;/code&gt;)
| [[:ko:User:PK2/연습장|/sandbox]] in [[:en:Korean language|Korean]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ko&lt;/code&gt;)
| [[:koi:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Komi-Permyak language|Komi-Permyak]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;koi&lt;/code&gt;)
| [[:krc:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Karachay-Balkar|Karachay-Balkar]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;krc&lt;/code&gt;)
| [[:ks:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Kashmiri language|Kashmiri]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ks&lt;/code&gt;)
| [[:ksh:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Ripuarian language|Ripuarian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ksh&lt;/code&gt;)
| [[:ku:User:PK2/ceribandin|/sandbox]] in [[:en:Kurdish language|Kurdish]] ([[:en:Kurmanji|Kurmanji]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ku&lt;/code&gt;)
| [[:kus:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Kusaal language|Kusaal]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kus&lt;/code&gt;)
| [[:kv:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Komi language|Komi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kv&lt;/code&gt;)
| [[:kw:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Cornish language|Cornish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;kw&lt;/code&gt;)
| [[:ky:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Kyrgyz language|Kyrgyz]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ky&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ L
|-
| [[:la:User:PK2/Harenarium|/sandbox]] in [[:en:Latin|Latin]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;la&lt;/code&gt;)
| [[:lad:User:PK2/Kutí de prova|/sandbox]] in [[:en:Judaeo-Spanish|Judaeo-Spanish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lad&lt;/code&gt;)
| [[:lb:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Luxembourgish|Luxembourgish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lb&lt;/code&gt;)
| [[:lbe:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Lak language|Lak]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lbe&lt;/code&gt;)
| [[:lez:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Lezgian language|Lezgian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lez&lt;/code&gt;)
| [[:lfn:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Lingua Franca Nova|Lingua Franca Nova]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lfn&lt;/code&gt;)
| [[:lg:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Luganda|Luganda]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lg&lt;/code&gt;)
| [[:li:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Limburgish|Limburgish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;li&lt;/code&gt;)
|-
| [[:lij:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Ligurian language|Ligurian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lij&lt;/code&gt;)
| [[:lld:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Ladin language|Ladin]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lld&lt;/code&gt;)
| [[:lmo:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Lombard language|Lombard]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lmo&lt;/code&gt;)
| [[:ln:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Lingala|Lingala]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ln&lt;/code&gt;)
| [[:lo:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Lao language|Lao]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lo&lt;/code&gt;)
| [[:lt:User:PK2/juodraštis|/sandbox]] in [[:en:Lithuanian language|Lithuanian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lt&lt;/code&gt;)
| [[:ltg:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Latgalian language|Latgalian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ltg&lt;/code&gt;)
| [[:lv:User:PK2/Smilšu kaste|/sandbox]] in [[:en:Latvian language|Latvian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;lv&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ M
|-
| [[:mad:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Madurese language|Madurese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mad&lt;/code&gt;)
| [[:mai:User:PK2/प्रयोगपृष्ठ|/sandbox]] in [[:en:Maithili language|Maithili]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mai&lt;/code&gt;)
| [[:map-bms:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Javanese language|Javanese]] ([[:en:Banyumasan dialect|Banyumasan]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;map-bms&lt;/code&gt;)
| [[:mdf:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Moksha language|Moksha]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mdf&lt;/code&gt;)
| [[:mg:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Malagasy language|Malagasy]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mg&lt;/code&gt;)
| [[:mhr:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Meadow Mari language|Meadow Mari]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mhr&lt;/code&gt;)
| [[:mi:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Māori language|Māori]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mi&lt;/code&gt;)
| [[:min:User:PK2/bak kasiak|/sandbox]] in [[:en:Minangkabau language|Minangkabau]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;min&lt;/code&gt;)
| [[:mk:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Macedonian language|Macedonian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mk&lt;/code&gt;)
| [[:ml:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Malayalam|Malayalam]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ml&lt;/code&gt;)
| [[:mn:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Mongolian language|Mongolian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mn&lt;/code&gt;)
|-
| [[:mni:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Meitei language|Meitei]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mni&lt;/code&gt;)
| [[:mnw:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Mon language|Mon]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mnw&lt;/code&gt;)
| [[:m:mos:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Mooré|Mooré]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mos&lt;/code&gt;)
| [[:mr:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Marathi language|Marathi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mr&lt;/code&gt;)
| [[:mrj:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Hill Mari language|Hill Mari]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mrj&lt;/code&gt;)
| [[:ms:User:PK2/Kotak pasir|/sandbox]] in [[:en:Malay language|Malay]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ms&lt;/code&gt;)
| [[:mt:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Maltese language|Maltese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mt&lt;/code&gt;)
| [[:mwl:User:PK2/Testes|/sandbox]] in [[:en:Mirandese language|Mirandese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mwl&lt;/code&gt;)
| [[:my:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Burmese language|Burmese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;my&lt;/code&gt;)
| [[:myv:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Erzya language|Erzya]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;myv&lt;/code&gt;)
| [[:mzn:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Mazanderani language|Mazanderani]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;mzn&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ N
|-
| [[:nah:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Nahuatl|Nahuatl]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nah&lt;/code&gt;)
| [[:nap:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Neapolitan language|Neapolitan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nap&lt;/code&gt;)
| [[:nds:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Low German|Low German]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nds&lt;/code&gt;)
| [[:nds-nl:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Dutch Low Saxon|Dutch Low Saxon]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nds-nl&lt;/code&gt;)
| [[:ne:User:PK2/प्रयोगस्थल|/sandbox]] in [[:en:Nepali language|Nepali]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ne&lt;/code&gt;)
| [[:new:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Newar language|Newar]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;new&lt;/code&gt;)
| [[:nia:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Nias language|Nias]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nia&lt;/code&gt;)
| [[:nl:User:PK2/Kladblok|/sandbox]] in [[:en:Dutch language|Dutch]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nl&lt;/code&gt;)
| [[:nn:User:PK2/sandkasse|/sandbox]] in [[:en:Norwegian language|Norwegian]] ([[:en:Nynorsk|Nynorsk]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nn&lt;/code&gt;)
|-
| [[:no:User:PK2/sandkasse|/sandbox]] in [[:en:Norwegian language|Norwegian]] ([[:en:Bokmål|Bokmål]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;no&lt;/code&gt;)
| [[:nov:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Novial|Novial]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nov&lt;/code&gt;)
| [[:nqo:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:N'Ko language|N'Ko]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nqo&lt;/code&gt;)
| [[:nr:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Southern Ndebele language|Southern Ndebele]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nr&lt;/code&gt;)
| [[:nrm:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Norman language|Norman]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nrm&lt;/code&gt;)
| [[:nso:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Northern Sotho|Northern Sotho]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nso&lt;/code&gt;)
| [[:nup:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Nupe language|Nupe]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nup&lt;/code&gt;)
| [[:nv:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Navajo language|Navajo]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;nv&lt;/code&gt;)
| [[:ny:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Chewa language|Chewa]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ny&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ O
|-
| [[:oc:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Occitan language|Occitan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;oc&lt;/code&gt;)
| [[:olo:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Livvi-Karelian language|Livvi-Karelian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;olo&lt;/code&gt;)
| [[:om:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Oromo language|Oromo]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;om&lt;/code&gt;)
| [[:or:User:PK2/ପରଖଘର|/sandbox]] in [[:en:Odia language|Odia]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;or&lt;/code&gt;)
| [[:os:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Ossetian language|Ossetian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;os&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ P
|-
| [[:pa:User:PK2/ਕੱਚਾ ਖ਼ਾਕਾ|/sandbox]] in [[:en:Punjabi language|Punjabi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pa&lt;/code&gt;)
| [[:pag:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Pangasinan language|Pangasinan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pag&lt;/code&gt;)
| [[:pam:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Kapampangan language|Kapampangan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pam&lt;/code&gt;)
| [[:pap:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Papiamento|Papiamento]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pap&lt;/code&gt;)
| [[:pcd:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Picard language|Picard]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pcd&lt;/code&gt;)
| [[:pcm:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Nigerian Pidgin|Nigerian Pidgin]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pcm&lt;/code&gt;)
| [[:pdc:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Pennsylvania Dutch language|Pennsylvania Dutch]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pdc&lt;/code&gt;)
| [[:pfl:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Palatine German dialects|Palatine German]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pfl&lt;/code&gt;)
| [[:pi:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Pali|Pali]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pi&lt;/code&gt;)
|-
| [[:pl:User:PK2/brudnopis|/sandbox]] in [[:en:Polish language|Polish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pl&lt;/code&gt;)
| [[:pms:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Piedmontese language|Piedmontese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pms&lt;/code&gt;)
| [[:pnb:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Punjabi language|Punjabi]] (Western Punjabi)&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pnb&lt;/code&gt;)
| [[:pnt:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Pontic Greek|Pontic Greek]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pnt&lt;/code&gt;)
| [[:ppl:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Nawat language|Nawat]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ppl&lt;/code&gt;)
| [[:ps:User:PK2/ازمون‌مخ|/sandbox]] in [[:en:Pashto|Pashto]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ps&lt;/code&gt;)
| [[:pt:User:PK2/Testes|/sandbox]] in [[:en:Portuguese language|Portuguese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pt&lt;/code&gt;)
| [[:pwn:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Paiwan language|Paiwan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;pwn&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ Q
|-
| [[:qu:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Quechuan languages|Quechua]] ([[:en:Southern Quechua|Southern Quechua]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;qu&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ R
|-
| [[:rki:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Rakhine language|Rakhine]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;rki&lt;/code&gt;)
| [[:rm:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Romansh language|Romansh]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;rm&lt;/code&gt;)
| [[:rmy:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Romani language|Romani]] ([[:en:Vlax Romani language|Vlax Romani]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;rmy&lt;/code&gt;)
| [[:rn:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Kirundi|Kirundi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;rn&lt;/code&gt;)
| [[:ro:User:PK2/teste|/sandbox]] in [[:en:Romanian language|Romanian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ro&lt;/code&gt;)
| [[:roa-rup:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Aromanian language|Aromanian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;roa-rup&lt;/code&gt;)
| [[:roa-tara:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Neapolitan language|Neapolitan]] ([[:en:Tarantino dialect|Tarantino]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;roa-tara&lt;/code&gt;)
| [[:rsk:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Pannonian Rusyn|Pannonian Rusyn]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;rsk&lt;/code&gt;)
| [[:ru:User:PK2/Черновик|/sandbox]] in [[:en:Russian language|Russian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ru&lt;/code&gt;)
| [[:rue:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Rusyn language|Rusyn]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;rue&lt;/code&gt;)
| [[:rw:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Kinyarwanda|Kinyarwanda]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;rw&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ S
|-
| [[:sa:User:PK2/प्रयोगपृष्ठम्|/sandbox]] in [[:en:Sanskrit|Sanskrit]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sa&lt;/code&gt;)
| [[:sah:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Yakut language|Yakut]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sah&lt;/code&gt;)
| [[:sat:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Santali language|Santali]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sat&lt;/code&gt;)
| [[:sc:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Sardinian language|Sardinian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sc&lt;/code&gt;)
| [[:scn:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Sicilian language|Sicilian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;scn&lt;/code&gt;)
| [[:sco:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Scots language|Scots]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sco&lt;/code&gt;)
| [[:sd:User:PK2/مشق پٽي|/sandbox]] in [[:en:Sindhi language|Sindhi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sd&lt;/code&gt;)
| [[:se:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Northern Sámi|Northern Sámi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;se&lt;/code&gt;)
| [[:sg:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Sango language|Sango]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sg&lt;/code&gt;)
| [[:sh:User:PK2/igralište|/sandbox]] in [[:en:Serbo-Croatian|Serbo-Croatian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sh&lt;/code&gt;)
| [[:shi:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Shilha language|Shilha]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;shi&lt;/code&gt;)
|-
| [[:shn:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Shan language|Shan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;shn&lt;/code&gt;)
| [[:si:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Sinhala language|Sinhala]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;si&lt;/code&gt;)
| [[:simple:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Basic English|Basic English]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;simple&lt;/code&gt;)
| [[:sk:User:PK2/pieskovisko|/sandbox]] in [[:en:Slovak language|Slovak]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sk&lt;/code&gt;)
| [[:skr:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Saraiki language|Saraiki]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;skr&lt;/code&gt;)
| [[:sl:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Slovene language|Slovene]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sl&lt;/code&gt;)
| [[:sm:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Samoan language|Samoan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sm&lt;/code&gt;)
| [[:smn:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Inari Sámi language|Inari Sámi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;smn&lt;/code&gt;)
| [[:sn:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Shona language|Shona]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sn&lt;/code&gt;)
| [[:so:User:PK2/Bacaadka|/sandbox]] in [[:en:Somali language|Somali]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;so&lt;/code&gt;)
| [[:sq:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Albanian language|Albanian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sq&lt;/code&gt;)
|-
| [[:sr:User:PK2/песак|/sandbox]] in [[:en:Serbian language|Serbian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sr&lt;/code&gt;)
| [[:srn:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Sranan Tongo|Sranan Tongo]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;srn&lt;/code&gt;)
| [[:ss:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Swazi language|Swazi]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ss&lt;/code&gt;)
| [[:st:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Sotho language|Sotho]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;st&lt;/code&gt;)
| [[:stq:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Saterland Frisian language|Saterland Frisian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;stq&lt;/code&gt;)
| [[:su:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Sundanese language|Sundanese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;su&lt;/code&gt;)
| [[:sv:User:PK2/sandlåda|/sandbox]] in [[:en:Swedish language|Swedish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sv&lt;/code&gt;)
| [[:sw:User:PK2/ukurasa wa majaribio|/sandbox]] in [[:en:Swahili language|Swahili]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;sw&lt;/code&gt;)
| [[:syl:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Sylheti language|Sylheti]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;syl&lt;/code&gt;)
| [[:szl:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Silesian language|Silesian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;szl&lt;/code&gt;)
| [[:szy:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Sakizaya language|Sakizaya]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;szy&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ T
|-
| [[:ta:User:PK2/மணல்தொட்டி|/sandbox]] in [[:en:Tamil language|Tamil]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ta&lt;/code&gt;)
| [[:tay:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Atayal language|Atayal]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tay&lt;/code&gt;)
| [[:tcy:User:PK2/ಕಲ್ಪುನ ಕಳ|/sandbox]] in [[:en:Tulu language|Tulu]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tcy&lt;/code&gt;)
| [[:tdd:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Tai Nuea language|Tai Nuea]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tdd&lt;/code&gt;)
| [[:te:User:PK2/ప్రయోగశాల|/sandbox]] in [[:en:Telugu language|Telugu]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;te&lt;/code&gt;)
| [[:tet:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Tetum language|Tetum]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tet&lt;/code&gt;)
| [[:tg:User:PK2/Сиёҳнавис|/sandbox]] in [[:en:Tajik language|Tajik]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tg&lt;/code&gt;)
| [[:th:User:PK2/ทดลองเขียน|/sandbox]] in [[:en:Thai language|Thai]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;th&lt;/code&gt;)
| [[:ti:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Tigrinya language|Tigrinya]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ti&lt;/code&gt;)
| [[:tig:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Tigre language|Tigre]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tig&lt;/code&gt;)
| [[:tk:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Turkmen language|Turkmen]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tk&lt;/code&gt;)
| [[:tl:User:PK2/burador|/sandbox]] in [[:en:Tagalog language|Tagalog]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tl&lt;/code&gt;)
| [[:tly:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Talysh language|Talysh]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tly&lt;/code&gt;)
|-
| [[:tn:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Tswana language|Tswana]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tn&lt;/code&gt;)
| [[:to:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Tongan language|Tongan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;to&lt;/code&gt;)
| [[:tok:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Toki Pona|Toki Pona]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tok&lt;/code&gt;)
| [[:tpi:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Tok Pisin|Tok Pisin]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tpi&lt;/code&gt;)
| [[:tr:User:PK2/deneme tahtası|/sandbox]] in [[:en:Turkish language|Turkish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tr&lt;/code&gt;)
| [[:trv:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Seediq language|Seediq]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;trv&lt;/code&gt;)
| [[:ts:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Tsonga language|Tsonga]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ts&lt;/code&gt;)
| [[:tt:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Tatar language|Tatar]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tt&lt;/code&gt;)
| [[:tum:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Tumbuka language|Tumbuka]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tum&lt;/code&gt;)
| [[:tw:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Akan language|Akan]] (Twi)&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tw&lt;/code&gt;)
| [[:ty:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Tahitian language|Tahitian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ty&lt;/code&gt;)
| [[:tyv:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Tuvan language|Tuvan]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;tyv&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ U
|-
| [[:udm:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Udmurt language|Udmurt]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;udm&lt;/code&gt;)
| [[:ug:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Uyghur language|Uyghur]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ug&lt;/code&gt;)
| [[:uk:User:PK2/Чернетка|/sandbox]] in [[:en:Ukrainian language|Ukrainian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;uk&lt;/code&gt;)
| [[:ur:User:PK2/تختۂ مشق|/sandbox]] in [[:en:Urdu|Urdu]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ur&lt;/code&gt;)
| [[:uz:User:PK2/qumloq|/sandbox]] in [[:en:Uzbek language|Uzbek]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;uz&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ V
|-
| [[:ve:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Venda language|Venda]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;ve&lt;/code&gt;)
| [[:vec:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Venetian language|Venetian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;vec&lt;/code&gt;)
| [[:vep:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Veps language|Veps]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;vep&lt;/code&gt;)
| [[:vi:User:PK2/nháp|/sandbox]] in [[:en:Vietnamese language|Vietnamese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;vi&lt;/code&gt;)
| [[:vls:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:West Flemish|West Flemish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;vls&lt;/code&gt;)
| [[:vo:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Volapük|Volapük]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;vo&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ W
|-
| [[:wa:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Walloon language|Walloon]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;wa&lt;/code&gt;)
| [[:war:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Waray language|Waray]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;war&lt;/code&gt;)
| [[:wo:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Wolof language|Wolof]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;wo&lt;/code&gt;)
| [[:wuu:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Wu Chinese|Wu Chinese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;wuu&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ X
|-
| [[:xal:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Oirat language|Oirat]] ([[:en:Kalmyk Oirat|Kalmyk Oirat]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;xal&lt;/code&gt;)
| [[:xh:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Xhosa language|Xhosa]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;xh&lt;/code&gt;)
| [[:xmf:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Mingrelian language|Mingrelian]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;xmf&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ Y
|-
| [[:yi:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Yiddish|Yiddish]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;yi&lt;/code&gt;)
| [[:yo:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Yoruba language|Yoruba]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;yo&lt;/code&gt;)
|}

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:85%&quot;
|+ Z
|-
| [[:za:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Zhuang languages|Zhuang]] ([[:en:Standard Zhuang|Standard Zhuang]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;za&lt;/code&gt;)
| [[:zea:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Zeelandic|Zeelandic]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;zea&lt;/code&gt;)
| [[:zgh:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Standard Moroccan Amazigh|Standard Moroccan Amazigh]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;zgh&lt;/code&gt;)
| [[:zh:User:PK2/沙盒|/sandbox]] in [[:en:Chinese language|Chinese]] ([[:en:Mandarin Chinese|Mandarin Chinese]])&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;zh&lt;/code&gt;)
| [[:zh-classical:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Classical Chinese|Classical Chinese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;zh-classical&lt;/code&gt;)
| [[:zh-min-nan:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Southern Min|Southern Min]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;zh-min-nan&lt;/code&gt;)
| [[:zh-yue:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Cantonese|Cantonese]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;zh-yue&lt;/code&gt;)
| [[:zu:User:PK2/sandbox|/sandbox]] in [[:en:Zulu language|Zulu]]&lt;br /&gt;(code: &lt;code&gt;zu&lt;/code&gt;)
|}</text>
      <sha1>lqv4jf4ytbpqgk0b4c59pskg40l4i1p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иконоскоп</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331213</id>
    <revision>
      <id>1474949</id>
      <parentid>1473479</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T03:55:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2919" sha1="b3hznvh05yb6qn2232int02l2xtyvag" xml:space="preserve">[[Акс:Zworykin1931iconoscope.png|thumb|240px|Тасвири иконоскоп аз аризаи патентии Зворикин, 1931]]
'''Иконоскоп''' ({{Lang-grc|eikon}} – тасвир ва skopeo – '''нигоҳ мекунам''') —  аввалин карнайи телевизионии ирсолкунанда, ки зарядҳои электриро ҷамъ карда, тасвири оптикиро ба сигналҳои телевизионӣ табдил медиҳад. 

Дар Иконоскоп сели рӯшноӣ аз объект тавассути системаи оптикӣ ба ҳадафи фотоҳассоси хотамкоришуда (лавҳаи абрақӣ), ки аз миллионҳо фотокатоди минётурии аз ҳамдигар ҷудо ва донаҳои сурби бо сезий ё оксиди сезий рӯйпӯшшуда иборатанд, афтода, дар сатҳи он тақсимоти хосси [[Заряди электрӣ|зарядҳои электрӣ]], ба истилоҳ релйефи билқувва (интенсиалӣ)-ро ҳосил мекунад. Дар тарафи дигари он филиззе мавҷуд аст, ки лавҳаи сигналӣ номида мешавад. Ҳар як фотокатод бо ин лавҳа [[Конденсатор|конденсаторро]] ташкил медиҳад. Шуои электронӣ ҳадафи хотамкоришударо бо пайдарпайии муайян гузашта, бо густараи тавсифи телевизионӣ ифода меёбад ва ҳар як конденсаторро тавассути резистори Rн (муқовимати сарборӣ) безаряд мегардонад. Маъмулан, ба он тақвиятдиҳандаҳои бузурги қитъаи сигналҳои электриро васл мекунанд (нигар Тақвиятдиҳандаи сигналҳои электрӣ).

Иконоскопро соли 1931 бехабар аз ихтирооти якдигар олимони шӯравӣ С. М. Катаев ва амрикоӣ В. К. Зворикин (1932) пешниҳод карданд. Иконоскоп нахустин бор барои интиқоли (ҳангоми равшаннокии 7–10 ҳазор лк) саҳнаҳои воқеӣ ва филмҳои синамоию телевизионӣ имкон дод. Солҳои 50 асри 20 Иконоскоп бо карнайҳои мукаммалтари ирсолкунандаи мавҷҳои телевизионӣ (супериконоскоп ва суперортикон) иваз карда шуд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иконоскоп|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Телевизион]]
{{ПБ}}</text>
      <sha1>b3hznvh05yb6qn2232int02l2xtyvag</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474962</id>
      <parentid>1474949</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T05:11:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474962</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2913" sha1="d5vrfe65vugamrsmx3bw37a3xuz2gtv" xml:space="preserve">[[Акс:Zworykin1931iconoscope.png|thumb|240px|Тасвири иконоскоп аз аризаи патентии Зворикин, 1931]]
'''Иконоскоп''' ({{Lang-grc|eikon}} – тасвир ва skopeo – нигоҳ мекунам) —  аввалин карнайи телевизионии ирсолкунанда, ки зарядҳои электриро ҷамъ карда, тасвири оптикиро ба сигналҳои телевизионӣ табдил медиҳад. 

Дар Иконоскоп сели рӯшноӣ аз объект тавассути системаи оптикӣ ба ҳадафи фотоҳассоси хотамкоришуда (лавҳаи абрақӣ), ки аз миллионҳо фотокатоди минётурии аз ҳамдигар ҷудо ва донаҳои сурби бо сезий ё оксиди сезий рӯйпӯшшуда иборатанд, афтода, дар сатҳи он тақсимоти хосси [[Заряди электрӣ|зарядҳои электрӣ]], ба истилоҳ релйефи билқувва (интенсиалӣ)-ро ҳосил мекунад. Дар тарафи дигари он филиззе мавҷуд аст, ки лавҳаи сигналӣ номида мешавад. Ҳар як фотокатод бо ин лавҳа [[Конденсатор|конденсаторро]] ташкил медиҳад. Шуои электронӣ ҳадафи хотамкоришударо бо пайдарпайии муайян гузашта, бо густараи тавсифи телевизионӣ ифода меёбад ва ҳар як конденсаторро тавассути резистори Rн (муқовимати сарборӣ) безаряд мегардонад. Маъмулан, ба он тақвиятдиҳандаҳои бузурги қитъаи сигналҳои электриро васл мекунанд (нигар Тақвиятдиҳандаи сигналҳои электрӣ).

Иконоскопро соли 1931 бехабар аз ихтирооти якдигар олимони шӯравӣ С. М. Катаев ва амрикоӣ В. К. Зворикин (1932) пешниҳод карданд. Иконоскоп нахустин бор барои интиқоли (ҳангоми равшаннокии 7–10 ҳазор лк) саҳнаҳои воқеӣ ва филмҳои синамоию телевизионӣ имкон дод. Солҳои 50 асри 20 Иконоскоп бо карнайҳои мукаммалтари ирсолкунандаи мавҷҳои телевизионӣ (супериконоскоп ва суперортикон) иваз карда шуд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иконоскоп|7|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Телевизион]]
{{ПБ}}</text>
      <sha1>d5vrfe65vugamrsmx3bw37a3xuz2gtv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иқтидори маҷмӯъ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331390</id>
    <revision>
      <id>1474963</id>
      <parentid>1474149</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T05:26:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474963</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1754" sha1="54cbgmv04udgqwlce5776k0038kftzp" xml:space="preserve">'''Иқтидори маҷмӯъ''' дар [[математика]] —  таъмими мафҳуми «адади унсурҳо» ба маҷмӯъҳои дилхоҳ. Иқтидори маҷмӯъи X чунин ишорат мешавад: | X |. Масалан, X = {1,3,6}, | X | = 3.

Иқтидори маҷмӯъ чун умумияти хосси ҳамаи маҷмӯъҳои ба маҷмӯи додашуда [[эквивалент]] бо усули [[абстраксия]] муайян мешавад. Дар айни замон маҷмӯъҳои эквивалент маҷмӯъҳое мебошанд, ки миёни унсурҳои онҳо инъикоси мутақобилаи якқиматаро муқаррар кардан мумкин аст. Иқтидори маҷмӯъро аксар ададҳои кардиналӣ (яъне миқдорӣ) меноманд. Иқтидори хурдтарини маҷмӯи беинтиҳо иқтидори маҷмӯъи маҷмӯи [[Адади натуралӣ|ададҳои натуралие]] мебошад, ки бо аломати χ0 ишора карда мешавад. Мафҳуми иқтидори маҷмӯъро асосгузори назарияи маҷмӯъҳо Г. Кантор (1878) ҷорӣ кард. Ӯ муқаррар намуд, ки иқтидори маҷмӯъи ададҳои ҳақиқӣ (с) аз χ0 калон аст ва нишон дод, ки маҷмӯъҳои беинтиҳоро аз рӯи иқтидор ба синфҳои гуногун ҷудо кардан мумкин аст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иқтидори маҷмӯъ|7|муаллиф= }}

[[Гурӯҳ:Риёзиёт]]</text>
      <sha1>54cbgmv04udgqwlce5776k0038kftzp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иқтидори муҳаррик</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331391</id>
    <revision>
      <id>1474964</id>
      <parentid>1474150</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T05:28:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2166" sha1="spyt1wkjphkh3z28ssv0pd5ojeq5xis" xml:space="preserve">'''Иқтидори муҳаррик''' —  тавсифи кори муфиде, ки [[муҳаррик]] дар воҳиди вақт анҷом медиҳад.

Иқтидори муҳаррик, маъмулан, дар тавсифҳои техникӣ бо Вт (ватт) ё кВт (киловатт) ва дар техника баъзан бо қувваи [[асп]] ишорат мешавад. Дар муҳаррики газотурбинӣ (дар [[авиатсия]]) иқтидори муҳаррик бо формулаи Nв = Gҳ/Nқ ҳисоб карда мешавад, ки дар он Nв – иқтидор дар воҳиди вақт, Gқ – сарфи ҳаво дар як с ва иқтидори қиёсии муҳаррик Nқ (ҳангоми Gқ = 1 кг/с будан) аст. Муҳаррик ҳар қадар пуриқтидор бошад, [[автомобил]] ҳамон қадар бо суръати баландтар ҳаракат мекунад. Ҳоло бештар муҳаррикҳои электриро истифода мебаранд. Онҳо нисбат ба муҳаррикҳои дигар сода ва боэътимод ва доимо ба кор омода буда, хусусиятҳои дигари муфиди мошинҳои кориро зиёд мекунанд. Барои чен кардани иқтидори муҳаррики электрӣ муҳаррики таҷҳизотро ба манбаи ҷараёни шиддаташ маълум пайваст карда, қувваи ҷараёнро (бо амперҳо) дар ҳар як симпечи муҳаррик бо тестери махсус чен мекунанд ва ҳосили ҷамъи нишондоди ҷараёниро дар [[Симпечи чандир|симпечҳо]] ба шиддати манбаи ҷараён зарб мезананд. Адади ҳосилшуда иқтидори муҳаррик мебошад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иқтидори муҳаррик|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Электротехника]]</text>
      <sha1>spyt1wkjphkh3z28ssv0pd5ojeq5xis</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474965</id>
      <parentid>1474964</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T05:31:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2382" sha1="srzz28aqsxyqv1hshiaoodc5yvyre78" xml:space="preserve">[[Акс:Model Engine Luc Viatour.jpg|thumb|&lt;center&gt;Модель [[Двигатель внутреннего сгорания|двигателя внутреннего сгорания]] в разрезе&lt;/center&gt;]]
'''Иқтидори муҳаррик''' —  тавсифи кори муфиде, ки [[муҳаррик]] дар воҳиди вақт анҷом медиҳад.

Иқтидори муҳаррик, маъмулан, дар тавсифҳои техникӣ бо Вт (ватт) ё кВт (киловатт) ва дар техника баъзан бо қувваи [[асп]] ишорат мешавад. Дар муҳаррики газотурбинӣ (дар [[авиатсия]]) иқтидори муҳаррик бо формулаи Nв = Gҳ/Nқ ҳисоб карда мешавад, ки дар он Nв – иқтидор дар воҳиди вақт, Gқ – сарфи ҳаво дар як с ва иқтидори қиёсии муҳаррик Nқ (ҳангоми Gқ = 1 кг/с будан) аст. Муҳаррик ҳар қадар пуриқтидор бошад, [[автомобил]] ҳамон қадар бо суръати баландтар ҳаракат мекунад. Ҳоло бештар муҳаррикҳои электриро истифода мебаранд. Онҳо нисбат ба муҳаррикҳои дигар сода ва боэътимод ва доимо ба кор омода буда, хусусиятҳои дигари муфиди мошинҳои кориро зиёд мекунанд. Барои чен кардани иқтидори муҳаррики электрӣ муҳаррики таҷҳизотро ба манбаи ҷараёни шиддаташ маълум пайваст карда, қувваи ҷараёнро (бо амперҳо) дар ҳар як симпечи муҳаррик бо тестери махсус чен мекунанд ва ҳосили ҷамъи нишондоди ҷараёниро дар [[Симпечи чандир|симпечҳо]] ба шиддати манбаи ҷараён зарб мезананд. Адади ҳосилшуда иқтидори муҳаррик мебошад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иқтидори муҳаррик|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Электротехника]]</text>
      <sha1>srzz28aqsxyqv1hshiaoodc5yvyre78</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474966</id>
      <parentid>1474965</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T05:32:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2280" sha1="qk46j0j5uih0ls8rua6p9y1qq1uujjq" xml:space="preserve">[[Акс:Model Engine Luc Viatour.jpg|thumb|&lt;center&gt;Модели муҳаррики дарунсӯзӣ&lt;/center&gt;]]
'''Иқтидори муҳаррик''' —  тавсифи кори муфиде, ки [[муҳаррик]] дар воҳиди вақт анҷом медиҳад.

Иқтидори муҳаррик, маъмулан, дар тавсифҳои техникӣ бо Вт (ватт) ё кВт (киловатт) ва дар техника баъзан бо қувваи [[асп]] ишорат мешавад. Дар муҳаррики газотурбинӣ (дар [[авиатсия]]) иқтидори муҳаррик бо формулаи Nв = Gҳ/Nқ ҳисоб карда мешавад, ки дар он Nв – иқтидор дар воҳиди вақт, Gқ – сарфи ҳаво дар як с ва иқтидори қиёсии муҳаррик Nқ (ҳангоми Gқ = 1 кг/с будан) аст. Муҳаррик ҳар қадар пуриқтидор бошад, [[автомобил]] ҳамон қадар бо суръати баландтар ҳаракат мекунад. Ҳоло бештар муҳаррикҳои электриро истифода мебаранд. Онҳо нисбат ба муҳаррикҳои дигар сода ва боэътимод ва доимо ба кор омода буда, хусусиятҳои дигари муфиди мошинҳои кориро зиёд мекунанд. Барои чен кардани иқтидори муҳаррики электрӣ муҳаррики таҷҳизотро ба манбаи ҷараёни шиддаташ маълум пайваст карда, қувваи ҷараёнро (бо амперҳо) дар ҳар як симпечи муҳаррик бо тестери махсус чен мекунанд ва ҳосили ҷамъи нишондоди ҷараёниро дар [[Симпечи чандир|симпечҳо]] ба шиддати манбаи ҷараён зарб мезананд. Адади ҳосилшуда иқтидори муҳаррик мебошад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иқтидори муҳаррик|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Электротехника]]</text>
      <sha1>qk46j0j5uih0ls8rua6p9y1qq1uujjq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иқтидори электрӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331393</id>
    <revision>
      <id>1474967</id>
      <parentid>1474161</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T05:36:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3723" sha1="ge4ki95ra6k9lpk5frapknaaepyhqbq" xml:space="preserve">'''Иқтидори электрӣ'''  — корест, ки ҷараёни электрӣ дар воҳиди вақт анҷом медиҳад.  

Иқтидори электрӣ дар занҷири ҷараёни электрии доимӣ ба ҳосили зарби шиддати электрӣ U (бо волтҳо) ба қувваи ҷараён I (бо [[Ампер|амперҳо]]) баробар мебошад. Дар занҷири ҷараёни тағйирёбанда иқтидори лаҳзаӣ, фаъол, реактивӣ ва пурраро фарқ мекунанд. Иқтидори электрии лаҳзаӣ ба ҳосили зарби қиматҳои лаҳзаии U ва I баробар аст. Иқтидори электрии фаъол қимати дар як давраи муайяни вақт миёнаи иқтидори лаҳзаии ҷараёни тағйирёбанда мебошад; суръати табдили энергияи электриро ба намуди дигари [[энергия]] (масалан, ба энергияи ҳароратӣ, рӯшноӣ, механикӣ) тавсиф медиҳад. Дар занҷирҳои ҷараёни якфазаӣ (синусоидӣ) иқтидори электрии фаъол P = UIcosφ, барои ҷараёни сефазаӣ P = 3 – √ UIcosφ мебошад. Дар ин ҷо U ва I – қиматҳои ҷории (миёнаи квадратӣ дар як давра)-и шиддат ва қувваи ҷараён, φ – кунҷи ғеҷиши фазаҳои байни I ва U. Иқтидори электрии фаъолро тавассути I ё U ва муқовимати фаъоли [[занҷири электрӣ]] r ё ноқилият G бо формулаи P = I2r = U2G ҳисоб кардан мумкин аст. Дар занҷири электрии дилхоҳ иқтидори электрии фаъол ба ҳосили ҷамъи иқтидорҳои қитъаҳои алоҳидаи занҷир баробар аст. Воҳиди иқтидори электрии фаъол – ватт. Иқтидори электрии реактивӣ суръати ҷамъшавии энергияро дар [[Конденсатор|конденсаторҳо]] ва ғалтакҳои индуктивият, инчунин мубодилаи энергияро дар байни қитъаҳои [[занҷири электрӣ]] (аз ҷумла, байни [[Генератори барқ|генератор]] ва қабулкунак) тавсиф медиҳад. Дар занҷирҳои ҷараёни синусоидӣ иқтидори электрии реактивӣ Q = UIsinφ аст. Воҳиди иқтидори реактивӣ – вар. Иқтидори электрии пурра иқтидореро тавсиф медиҳад, ки ба занҷир манбаи ҷараёни тағйирёбанда медиҳад. Барои занҷирҳои ҷараёни тағйирёбанда (синусоидӣ) иқтидори пурра бо иқтидори электрии фаъол ва реактивӣ бо таносуби алоқаманд мебошад. Воҳиди иқтидори электрии пурра – волт-ампер (В•А). Барои занҷирҳои ғайрисинусоидӣ иқтидори электрӣ ба ҳосили ҷамъи миёнаи иқтидорҳои ҳармоникҳои алоҳида баробар аст. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иқтидори электрӣ|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Физика]]</text>
      <sha1>ge4ki95ra6k9lpk5frapknaaepyhqbq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474968</id>
      <parentid>1474967</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T05:52:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3726" sha1="dt33dp48vwn9bn73audooqcqbo1e8dq" xml:space="preserve">'''Иқтидори электрӣ'''  — корест, ки ҷараёни электрӣ дар воҳиди вақт анҷом медиҳад.  

Иқтидори электрӣ дар занҷири ҷараёни электрии доимӣ ба ҳосили зарби шиддати электрӣ U (бо волтҳо) ба қувваи ҷараён I (бо [[Ампер|амперҳо]]) баробар мебошад. Дар занҷири ҷараёни тағйирёбанда иқтидори лаҳзаӣ, фаъол, реактивӣ ва пурраро фарқ мекунанд. Иқтидори электрии лаҳзаӣ ба ҳосили зарби қиматҳои лаҳзаии U ва I баробар аст. Иқтидори электрии фаъол қимати дар як давраи муайяни вақт миёнаи иқтидори лаҳзаии ҷараёни тағйирёбанда мебошад; суръати табдили энергияи электриро ба намуди дигари [[энергия]] (масалан, ба энергияи ҳароратӣ, рӯшноӣ, механикӣ) тавсиф медиҳад. Дар занҷирҳои ҷараёни якфазаӣ (синусоидӣ) иқтидори электрии фаъол P = UIcosφ, барои ҷараёни сефазаӣ P = 3 – √ UIcosφ мебошад. Дар ин ҷо U ва I – қиматҳои ҷории (миёнаи квадратӣ дар як давра)-и шиддат ва қувваи ҷараён, φ – кунҷи ғеҷиши фазаҳои байни I ва U. Иқтидори электрии фаъолро тавассути I ё U ва муқовимати фаъоли [[занҷири электрӣ]] r ё ноқилият G бо формулаи P = I2r = U2G ҳисоб кардан мумкин аст. Дар занҷири электрии дилхоҳ иқтидори электрии фаъол ба ҳосили ҷамъи иқтидорҳои қитъаҳои алоҳидаи занҷир баробар аст. Воҳиди иқтидори электрии фаъол – ватт. Иқтидори электрии реактивӣ суръати ҷамъшавии энергияро дар [[Конденсатор|конденсаторҳо]] ва ғалтакҳои индуктивият, инчунин мубодилаи энергияро дар байни қитъаҳои [[занҷири электрӣ]] (аз ҷумла, байни [[Генератори барқ|генератор]] ва қабулкунак) тавсиф медиҳад. Дар занҷирҳои ҷараёни синусоидӣ иқтидори электрии реактивӣ Q = UIsinφ аст. Воҳиди иқтидори реактивӣ – вар. Иқтидори электрии пурра иқтидореро тавсиф медиҳад, ки ба занҷир манбаи ҷараёни тағйирёбанда медиҳад. Барои занҷирҳои ҷараёни тағйирёбанда (синусоидӣ) иқтидори пурра бо иқтидори электрии фаъол ва реактивӣ бо таносуби  S = √P2 + Q2 = UI  мебошад. Воҳиди иқтидори электрии пурра – волт-ампер (В•А). Барои занҷирҳои ғайрисинусоидӣ иқтидори электрӣ ба ҳосили ҷамъи миёнаи иқтидорҳои ҳармоникҳои алоҳида баробар аст. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иқтидори электрӣ|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Физика]]</text>
      <sha1>dt33dp48vwn9bn73audooqcqbo1e8dq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Илоқа</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331512</id>
    <revision>
      <id>1474953</id>
      <parentid>1473060</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T04:36:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1983" sha1="434nv78uky212974fs6td84zxso1q3o" xml:space="preserve">'''Илоқа,''' '''ҳамоил''', '''силоҳовез''', '''банди шамшер, теғ, тозиёна''' ва ғ. ба шакли тасма ё зеҳ, ки маъмулан, аз китфи рост ба тарафи чапи камар меовезанд. 	

Аз чарм ё матоъ сохта шуда, дорои банди муттасил, баъзан пӯшиши филиззӣ аст. Илоқа болоӣ ва поинӣ мешавад. Илоқаи болоикитфӣ тасмаи камарро, ки ба он силоҳи сард ([[шамшер]]), оташфишон (револвер, туфангча) ва ғ-ро меовезанд, нигоҳ медорад. Илоқа-и поинӣ дар ноҳияи камар баста шуда, барои овехтани шамшер, [[ханҷар]], [[туфанг]] ва дигар анвои силоҳ хидмат мекунад. Илоқаи қадим ҳалқашакли чармӣ буд. Сипоҳиёни румӣ Илоқаро аз китф мепӯшиданд ва ғилофу силоҳро ба таври амудӣ ба дарозии паҳлуи чап ё рост меовехтанд. Дар асрҳои миёна аз Илоқае низ истифода мебурданд, ки дар камар баста мешуд ва аз ду тасма иборат буд. Илоқаро дар асрҳои 19–20 афсарону сарбозон барои васл кардани шамшери дудама истифода мекарданд. Дар артиши муосир Илоқа тасмаест, ки туфангча, шамшер, дудама ва ҷилдаи ҳарбиро ба он гузаронида, ба китф меовезанд ё ба камар мебанданд. 	


== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Илоқа |8|муаллиф= М. Нурова }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Лавозимоти ҷангӣ]]</text>
      <sha1>434nv78uky212974fs6td84zxso1q3o</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474954</id>
      <parentid>1474953</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T04:39:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474954</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2082" sha1="jvmbd0smvsr1a5l8cagci3iiwzfcwt8" xml:space="preserve">[[Акс:NakonethniksRS1.jpg|thumb|right|[[Рогатина|Рогатины]] и [[Совня]]]]
'''Илоқа,''' '''ҳамоил''', '''силоҳовез''', '''банди шамшер, теғ, тозиёна''' ва ғ. ба шакли тасма ё зеҳ, ки маъмулан, аз китфи рост ба тарафи чапи камар меовезанд. 	

Аз чарм ё матоъ сохта шуда, дорои банди муттасил, баъзан пӯшиши филиззӣ аст. Илоқа болоӣ ва поинӣ мешавад. Илоқаи болоикитфӣ тасмаи камарро, ки ба он силоҳи сард ([[шамшер]]), оташфишон (револвер, туфангча) ва ғ-ро меовезанд, нигоҳ медорад. Илоқа-и поинӣ дар ноҳияи камар баста шуда, барои овехтани шамшер, [[ханҷар]], [[туфанг]] ва дигар анвои силоҳ хидмат мекунад. Илоқаи қадим ҳалқашакли чармӣ буд. Сипоҳиёни румӣ Илоқаро аз китф мепӯшиданд ва ғилофу силоҳро ба таври амудӣ ба дарозии паҳлуи чап ё рост меовехтанд. Дар асрҳои миёна аз Илоқае низ истифода мебурданд, ки дар камар баста мешуд ва аз ду тасма иборат буд. Илоқаро дар асрҳои 19–20 афсарону сарбозон барои васл кардани шамшери дудама истифода мекарданд. Дар артиши муосир Илоқа тасмаест, ки туфангча, шамшер, дудама ва ҷилдаи ҳарбиро ба он гузаронида, ба китф меовезанд ё ба камар мебанданд. 	


== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Илоқа |8|муаллиф= М. Нурова }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Лавозимоти ҷангӣ]]</text>
      <sha1>jvmbd0smvsr1a5l8cagci3iiwzfcwt8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474955</id>
      <parentid>1474954</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T04:40:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474955</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2125" sha1="gk17jmow54hf4xel9df6z06w6rd1vc0" xml:space="preserve">[[Акс:Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary b43 202-1.jpg|thumb|300px|Русское оружие до начала XVIII века]]
'''Илоқа,''' '''ҳамоил''', '''силоҳовез''', '''банди шамшер, теғ, тозиёна''' ва ғ. ба шакли тасма ё зеҳ, ки маъмулан, аз китфи рост ба тарафи чапи камар меовезанд. 	

Аз чарм ё матоъ сохта шуда, дорои банди муттасил, баъзан пӯшиши филиззӣ аст. Илоқа болоӣ ва поинӣ мешавад. Илоқаи болоикитфӣ тасмаи камарро, ки ба он силоҳи сард ([[шамшер]]), оташфишон (револвер, туфангча) ва ғ-ро меовезанд, нигоҳ медорад. Илоқа-и поинӣ дар ноҳияи камар баста шуда, барои овехтани шамшер, [[ханҷар]], [[туфанг]] ва дигар анвои силоҳ хидмат мекунад. Илоқаи қадим ҳалқашакли чармӣ буд. Сипоҳиёни румӣ Илоқаро аз китф мепӯшиданд ва ғилофу силоҳро ба таври амудӣ ба дарозии паҳлуи чап ё рост меовехтанд. Дар асрҳои миёна аз Илоқае низ истифода мебурданд, ки дар камар баста мешуд ва аз ду тасма иборат буд. Илоқаро дар асрҳои 19–20 афсарону сарбозон барои васл кардани шамшери дудама истифода мекарданд. Дар артиши муосир Илоқа тасмаест, ки туфангча, шамшер, дудама ва ҷилдаи ҳарбиро ба он гузаронида, ба китф меовезанд ё ба камар мебанданд. 	


== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Илоқа |8|муаллиф= М. Нурова }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Лавозимоти ҷангӣ]]</text>
      <sha1>gk17jmow54hf4xel9df6z06w6rd1vc0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474956</id>
      <parentid>1474955</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T04:41:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474956</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2122" sha1="pz7sgf5uwhkgyxfqipgpwnb9dx163wl" xml:space="preserve">[[Акс:Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary b43 202-1.jpg|thumb|300px|Силоҳҳои русӣ то ибтидои асри 18]]
'''Илоқа,''' '''ҳамоил''', '''силоҳовез''', '''банди шамшер, теғ, тозиёна''' ва ғ. ба шакли тасма ё зеҳ, ки маъмулан, аз китфи рост ба тарафи чапи камар меовезанд. 	

Аз чарм ё матоъ сохта шуда, дорои банди муттасил, баъзан пӯшиши филиззӣ аст. Илоқа болоӣ ва поинӣ мешавад. Илоқаи болоикитфӣ тасмаи камарро, ки ба он силоҳи сард ([[шамшер]]), оташфишон (револвер, туфангча) ва ғ-ро меовезанд, нигоҳ медорад. Илоқа-и поинӣ дар ноҳияи камар баста шуда, барои овехтани шамшер, [[ханҷар]], [[туфанг]] ва дигар анвои силоҳ хидмат мекунад. Илоқаи қадим ҳалқашакли чармӣ буд. Сипоҳиёни румӣ Илоқаро аз китф мепӯшиданд ва ғилофу силоҳро ба таври амудӣ ба дарозии паҳлуи чап ё рост меовехтанд. Дар асрҳои миёна аз Илоқае низ истифода мебурданд, ки дар камар баста мешуд ва аз ду тасма иборат буд. Илоқаро дар асрҳои 19–20 афсарону сарбозон барои васл кардани шамшери дудама истифода мекарданд. Дар артиши муосир Илоқа тасмаест, ки туфангча, шамшер, дудама ва ҷилдаи ҳарбиро ба он гузаронида, ба китф меовезанд ё ба камар мебанданд. 	


== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Илоқа |8|муаллиф= М. Нурова }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Лавозимоти ҷангӣ]]</text>
      <sha1>pz7sgf5uwhkgyxfqipgpwnb9dx163wl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474960</id>
      <parentid>1474956</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T05:07:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474960</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2124" sha1="97fvznmigcdlnm6dpqy3ej7cze4y5cs" xml:space="preserve">[[Акс:Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary b43 202-1.jpg|thumb|300px|Силоҳҳои русӣ то ибтидои асри 18]]
'''Илоқа,''' '''ҳамоил''', '''силоҳовез'''— '''банди шамшер, теғ, тозиёна''' ва ғ. ба шакли тасма ё зеҳ, ки маъмулан, аз китфи рост ба тарафи чапи камар меовезанд. 	

Аз чарм ё матоъ сохта шуда, дорои банди муттасил, баъзан пӯшиши филиззӣ аст. Илоқа болоӣ ва поинӣ мешавад. Илоқаи болоикитфӣ тасмаи камарро, ки ба он силоҳи сард ([[шамшер]]), оташфишон (револвер, туфангча) ва ғ-ро меовезанд, нигоҳ медорад. Илоқа-и поинӣ дар ноҳияи камар баста шуда, барои овехтани шамшер, [[ханҷар]], [[туфанг]] ва дигар анвои силоҳ хидмат мекунад. Илоқаи қадим ҳалқашакли чармӣ буд. Сипоҳиёни румӣ Илоқаро аз китф мепӯшиданд ва ғилофу силоҳро ба таври амудӣ ба дарозии паҳлуи чап ё рост меовехтанд. Дар асрҳои миёна аз Илоқае низ истифода мебурданд, ки дар камар баста мешуд ва аз ду тасма иборат буд. Илоқаро дар асрҳои 19–20 афсарону сарбозон барои васл кардани шамшери дудама истифода мекарданд. Дар артиши муосир Илоқа тасмаест, ки туфангча, шамшер, дудама ва ҷилдаи ҳарбиро ба он гузаронида, ба китф меовезанд ё ба камар мебанданд. 	


== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Илоқа |8|муаллиф= М. Нурова }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Лавозимоти ҷангӣ]]</text>
      <sha1>97fvznmigcdlnm6dpqy3ej7cze4y5cs</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474961</id>
      <parentid>1474960</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T05:08:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2120" sha1="k6k16sdtg1ko9k6j93ty8n1gumcymxs" xml:space="preserve">[[Акс:Brockhaus and Efron Encyclopedic Dictionary b43 202-1.jpg|thumb|300px|Силоҳҳои русӣ то ибтидои асри 18]]
'''Илоқа,''' '''ҳамоил''', '''силоҳовез''' —  банди шамшер, теғ, тозиёна ва ғ. ба шакли тасма ё зеҳ, ки маъмулан, аз китфи рост ба тарафи чапи камар меовезанд. 	

Аз чарм ё матоъ сохта шуда, дорои банди муттасил, баъзан пӯшиши филиззӣ аст. Илоқа болоӣ ва поинӣ мешавад. Илоқаи болоикитфӣ тасмаи камарро, ки ба он силоҳи сард ([[шамшер]]), оташфишон (револвер, туфангча) ва ғ-ро меовезанд, нигоҳ медорад. Илоқа-и поинӣ дар ноҳияи камар баста шуда, барои овехтани шамшер, [[ханҷар]], [[туфанг]] ва дигар анвои силоҳ хидмат мекунад. Илоқаи қадим ҳалқашакли чармӣ буд. Сипоҳиёни румӣ Илоқаро аз китф мепӯшиданд ва ғилофу силоҳро ба таври амудӣ ба дарозии паҳлуи чап ё рост меовехтанд. Дар асрҳои миёна аз Илоқае низ истифода мебурданд, ки дар камар баста мешуд ва аз ду тасма иборат буд. Илоқаро дар асрҳои 19–20 афсарону сарбозон барои васл кардани шамшери дудама истифода мекарданд. Дар артиши муосир Илоқа тасмаест, ки туфангча, шамшер, дудама ва ҷилдаи ҳарбиро ба он гузаронида, ба китф меовезанд ё ба камар мебанданд. 	


== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Илоқа |8|муаллиф= М. Нурова }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Лавозимоти ҷангӣ]]</text>
      <sha1>k6k16sdtg1ko9k6j93ty8n1gumcymxs</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Маҳдиқулихони Ҳидоят</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331539</id>
    <revision>
      <id>1474969</id>
      <parentid>1473162</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T05:58:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33315-66</username>
        <id>133489</id>
      </contributor>
      <origin>1474969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6903" sha1="qjvuiwmqwety7izn7ms8f6v0ycy2ez7" xml:space="preserve">{{Давлатмард
 |ном                   = Меҳдӣ Қулихон Ҳидоят
 |номи аслӣ             = {{lang-fa|مهدی‌قلی هدایت}}
 |тартиб                = 29
 |тасвир                = Hedayat mehdiqoli.jpg
 |андозаи тасвир        = 200px
 |тавсифи тасвир        = 
 |вазифа                = [[Сарвазири Эрон]]
 |оғози ваколат         = 2 июни 1927
 |анҷоми ваколат        = 18 сентябри 1933
 |пешгузашта            = Мирза Ҳасанхон Муставфӣ ал-Мамолик
 |ҷонишин               = [[Муҳаммадалӣ Фурӯғӣ]]
 |подшоҳ                = [[Ризо Паҳлавӣ]]
 |таваллуд              = 1 апрели 1863
 |маҳалли таваллуд      = {{МР|Теҳрон}}, [[Форс]]
 |вафот                 = 28 январи 1955
 |маҳалли вафот         = {{МС|Теҳрон}}, [[Эрон]]
 |падар                 = Алӣ Қулӣ-хон Мухбируддавла
 |ҳамсар                = Наира ал-Мулук
 |фарзандон             = 6
}}

'''Маҳдӣ Қулихон Ҳидоят''' ({{lang-fa|مهدی‌قلی هدایت}}; [[1 апрел]], [[1863]] — [[28 январ]] [[1955]]) — сарвазир ([[вазир]])-и [[Эрон]] дар замони [[Реза Пехлеви|Ризошоҳ]], ходими давлатӣ. Ҳамчунин бо номи '''Мухбируссалтана''' маъруф буд.

== Зиндагинома ==
Соли 1863 дар шаҳри [[Теҳрон]] дар оилаи Алӣ Қулӣ-хон Мухбир уд-Давла ба дунё омадааст. Набераи таърихнигор [[Ризо Қуллихон Ҳидоят]] буд.

Соли 1920 Мухбир ас-Салтана бо фармони [[Султон Аҳмадшоҳ]] ҳокими [[Табрез]] таъйин гардид.

Таҳти таъсири рӯйдодҳо дар Гелон ва Озарбойҷон вазъияти сиёсӣ дар Эрон пайваста муташанниҷ мешуд. Пас аз истеъфои ҳукумати англофилии Вусуқ ад-Давла, ҳукумати Мушир ад-Давла ба сари қудрат омад, ки нахустин ҳадафи худро Озарбойҷон қарор дод. Мухбируссалтана (Меҳтӣ Қулӣ-хон), ки волии нави Табрез таъйин шуда буд, норозиёнро гирди худ ҷамъ кард ва пеш аз ҳама бо фармондеҳи русмиллати полки казакҳои эронӣ, ки дар наздикии Табрез мустақар буд, ба мувофиқа расид. 12 сентябри соли 1920 ин полк ҳамларо ба Озодистон оғоз намуд. Нерӯҳои вафодор ба Хиёбонӣ дар шимоли кишвар мутамарказ шуда буданд ва бо худсариҳои феодалони маҳаллӣ мубориза мебурданд. Аз ин рӯ, дастаҳои казакӣ бидуни муқовимати ҷиддӣ дар муддати се рӯз Табрезро ишғол карданд. Демократҳо ва ҷонибдорони онҳо ба саркӯбии бераҳмона дучор гардиданд ва 13 сентябр шайх Муҳаммад Хиёбонӣ кушта шуд. Ду шаби охир ӯ дар хонаи дӯсти наздикаш — Ҳоҷӣ Шайх Ҳасан-хон буд, ки ба меҳмонаш пешниҳод кард аз Мухбир ас-Салтана барои амнияташ кафолат талаб намояд.

Ба ин Хиёбонӣ чунин ҷавоб дод: «Ман маргро авлотар медонам, аз он ки таслим шавам. Ман дар назди душманон зону намезанам. Ман фарзанди давраи машрута ҳастам, аз сулолаи Бобаки Хуррамдин, ки дар назди Хилофати Араб сар хам накарда буд»&lt;ref&gt;Azeri A. Azadistan Devleti ve Şeyh Muhammed Hıyabani (1918—1920). Ankara, 1994. C. 266.&lt;/ref&gt;.

Дар замони ҳукумати Сайид Зиё ад-дин Таботабоӣ барои пешгирӣ аз нуфуз ва таблиғи коммунистон, инчунин барои нишон додани ғасби ҳокимият аз ҷониби хориҷиён, англисҳо ба лағви капитулятсия розӣ шуданд. Аз тарафи дигар, ҳукумати шӯравӣ ҳангоми бастани шартномаи байни Эрон ва СССР дар соли 1921 барои худ ҳуқуқи юрисдиксияи консулӣ талаб накард ва ба як маъно, бо бекор шудани аҳдномаи Туркманчой (1828), капитулятсия амалан лағвшуда ҳисобида мешуд. Соли 1928, аллакай дар мақоми сарвазир, Меҳтӣ Қулӣ-хон Ҳидоят дар ҷаласаи маҷлис (парлумон) расман бекор шудани капитулятсияро эълон кард.

Соли 1926 вазири тиҷорат ва корҳои ҷамъиятӣ дар ҳукумати [[Ҳасан Муставфӣ ал-Мамолик]] таъйин гардид. Дар давраи фаъолияти ӯ дар ин мақом, дар Эрон асосҳои сохтмони роҳи оҳан гузошта шуданд ва ӯ ҳамчунин бо як ширкати даниягӣ барои кушодани нахустин хатсайрҳои автобус дар Теҳрон шартнома имзо кард.

2 июни соли 1927 сарвазир таъйин шуд. Дар ин мақом тамоми дастурҳои шоҳро бечунучаро иҷро мекард.

Соли 1955 дар [[Теҳрон]] даргузашт.

== Адабиёт ==
* ''Анвар Чингизоғлу''. Энсиклопедияи Машрута, «Мутарҷим», 2011, 624 саҳ.

== Ҳамчунин нигаред ==
* [[Инқилоби машрута дар Эрон]]
* [[Муҳаммад Алӣ-шоҳ]] — шоҳаншоҳи Форс, ки дар ҷараёни Инқилоби машрута сарнагун шуд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{stub}}

[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Эрон]]
[[Гурӯҳ:Сарвазирони Эрон]]
[[Гурӯҳ:Ходимони давлатии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1863]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1955]]</text>
      <sha1>qjvuiwmqwety7izn7ms8f6v0ycy2ez7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474970</id>
      <parentid>1474969</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T06:01:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-33315-66</username>
        <id>133489</id>
      </contributor>
      <origin>1474970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6899" sha1="3jnmauu92wtpn8lnwlt096j8uo6ffqd" xml:space="preserve">{{Давлатмард
 |ном                   = Меҳдӣ Қулихон Ҳидоят
 |номи аслӣ             = {{lang-fa|مهدی‌قلی هدایت}}
 |тартиб                = 29
 |тасвир                = Hedayat mehdiqoli.jpg
 |андозаи тасвир        = 200px
 |тавсифи тасвир        = 
 |вазифа                = [[Сарвазири Эрон]]
 |оғози ваколат         = 2 июни 1927
 |анҷоми ваколат        = 18 сентябри 1933
 |пешгузашта            = Мирза Ҳасанхон Муставфӣ ал-Мамолик
 |ҷонишин               = [[Муҳаммадалӣ Фурӯғӣ]]
 |подшоҳ                = [[Ризо Паҳлавӣ]]
 |таваллуд              = 1 апрели 1863
 |маҳалли таваллуд      = {{МР|Теҳрон}}, [[Форс]]
 |вафот                 = 28 январи 1955
 |маҳалли вафот         = {{МС|Теҳрон}}, [[Эрон]]
 |падар                 = Алӣ Қулӣ-хон Мухбируддавла
 |ҳамсар                = Наира ал-Мулук
 |фарзандон             = 6
}}

'''Маҳдӣ Қулихон Ҳидоят''' ({{lang-fa|مهدی‌قلی هدایت}}; [[1 апрел]], [[1863]] — [[28 январ]] [[1955]]) — сарвазир ([[вазир]])-и [[Эрон]] дар замони [[Реза Пехлеви|Ризошоҳ]], ходими давлатӣ. Ҳамчунин бо номи '''Мухбируссалтана''' маъруф буд.

== Зиндагинома ==
Соли 1863 дар шаҳри [[Теҳрон]] дар оилаи Алӣ Қулӣ-хон Мухбир уд-Давла ба дунё омадааст. Набераи таърихнигор [[Ризо Қуллихон Ҳидоят]] буд.

Соли 1920 Мухбируссалтана бо фармони [[Султон Аҳмадшоҳ]] ҳокими [[Табрез]] таъйин гардид.

Таҳти таъсири рӯйдодҳо дар Гелон ва Озарбойҷон вазъияти сиёсӣ дар Эрон пайваста муташанниҷ мешуд. Пас аз истеъфои ҳукумати англофилии Вусуқ ад-Давла, ҳукумати Мушир ад-Давла ба сари қудрат омад, ки нахустин ҳадафи худро Озарбойҷон қарор дод. Мухбируссалтана (Меҳтӣ Қулӣ-хон), ки волии нави Табрез таъйин шуда буд, норозиёнро гирди худ ҷамъ кард ва пеш аз ҳама бо фармондеҳи русмиллати полки казакҳои эронӣ, ки дар наздикии Табрез мустақар буд, ба мувофиқа расид. 12 сентябри соли 1920 ин полк ҳамларо ба Озодистон оғоз намуд. Нерӯҳои вафодор ба Хиёбонӣ дар шимоли кишвар мутамарказ шуда буданд ва бо худсариҳои феодалони маҳаллӣ мубориза мебурданд. Аз ин рӯ, дастаҳои казакӣ бидуни муқовимати ҷиддӣ дар муддати се рӯз Табрезро ишғол карданд. Демократҳо ва ҷонибдорони онҳо ба саркӯбии бераҳмона дучор гардиданд ва 13 сентябр шайх Муҳаммад Хиёбонӣ кушта шуд. Ду шаби охир ӯ дар хонаи дӯсти наздикаш — Ҳоҷӣ Шайх Ҳасан-хон буд, ки ба меҳмонаш пешниҳод кард аз Мухбируссалтана барои амнияташ кафолат талаб намояд.

Ба ин Хиёбонӣ чунин ҷавоб дод: «Ман маргро авлотар медонам, аз он ки таслим шавам. Ман дар назди душманон зону намезанам. Ман фарзанди давраи машрута ҳастам, аз сулолаи Бобаки Хуррамдин, ки дар назди Хилофати Араб сар хам накарда буд»&lt;ref&gt;Azeri A. Azadistan Devleti ve Şeyh Muhammed Hıyabani (1918—1920). Ankara, 1994. C. 266.&lt;/ref&gt;.

Дар замони ҳукумати Сайид Зиё ад-дин Таботабоӣ барои пешгирӣ аз нуфуз ва таблиғи коммунистон, инчунин барои нишон додани ғасби ҳокимият аз ҷониби хориҷиён, англисҳо ба лағви капитулятсия розӣ шуданд. Аз тарафи дигар, ҳукумати шӯравӣ ҳангоми бастани шартномаи байни Эрон ва СССР дар соли 1921 барои худ ҳуқуқи юрисдиксияи консулӣ талаб накард ва ба як маъно, бо бекор шудани аҳдномаи Туркманчой (1828), капитулятсия амалан лағвшуда ҳисобида мешуд. Соли 1928, аллакай дар мақоми сарвазир, Меҳтӣ Қулӣ-хон Ҳидоят дар ҷаласаи маҷлис (парлумон) расман бекор шудани капитулятсияро эълон кард.

Соли 1926 вазири тиҷорат ва корҳои ҷамъиятӣ дар ҳукумати [[Ҳасан Муставфӣ ал-Мамолик]] таъйин гардид. Дар давраи фаъолияти ӯ дар ин мақом, дар Эрон асосҳои сохтмони роҳи оҳан гузошта шуданд ва ӯ ҳамчунин бо як ширкати даниягӣ барои кушодани нахустин хатсайрҳои автобус дар Теҳрон шартнома имзо кард.

2 июни соли 1927 сарвазир таъйин шуд. Дар ин мақом тамоми дастурҳои шоҳро бечунучаро иҷро мекард.

Соли 1955 дар [[Теҳрон]] даргузашт.

== Адабиёт ==
* ''Анвар Чингизоғлу''. Энсиклопедияи Машрута, «Мутарҷим», 2011, 624 саҳ.

== Ҳамчунин нигаред ==
* [[Инқилоби машрута дар Эрон]]
* [[Муҳаммад Алӣ-шоҳ]] — шоҳаншоҳи Форс, ки дар ҷараёни Инқилоби машрута сарнагун шуд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{stub}}

[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Эрон]]
[[Гурӯҳ:Сарвазирони Эрон]]
[[Гурӯҳ:Ходимони давлатии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1863]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1955]]</text>
      <sha1>3jnmauu92wtpn8lnwlt096j8uo6ffqd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474973</id>
      <parentid>1474970</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T10:02:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>VASHGIRD moved page [[Меҳдӣ Қулихон Ҳидоят]] to [[Маҳдиқулихон Ҳидоят]]</comment>
      <origin>1474970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6899" sha1="3jnmauu92wtpn8lnwlt096j8uo6ffqd" xml:space="preserve">{{Давлатмард
 |ном                   = Меҳдӣ Қулихон Ҳидоят
 |номи аслӣ             = {{lang-fa|مهدی‌قلی هدایت}}
 |тартиб                = 29
 |тасвир                = Hedayat mehdiqoli.jpg
 |андозаи тасвир        = 200px
 |тавсифи тасвир        = 
 |вазифа                = [[Сарвазири Эрон]]
 |оғози ваколат         = 2 июни 1927
 |анҷоми ваколат        = 18 сентябри 1933
 |пешгузашта            = Мирза Ҳасанхон Муставфӣ ал-Мамолик
 |ҷонишин               = [[Муҳаммадалӣ Фурӯғӣ]]
 |подшоҳ                = [[Ризо Паҳлавӣ]]
 |таваллуд              = 1 апрели 1863
 |маҳалли таваллуд      = {{МР|Теҳрон}}, [[Форс]]
 |вафот                 = 28 январи 1955
 |маҳалли вафот         = {{МС|Теҳрон}}, [[Эрон]]
 |падар                 = Алӣ Қулӣ-хон Мухбируддавла
 |ҳамсар                = Наира ал-Мулук
 |фарзандон             = 6
}}

'''Маҳдӣ Қулихон Ҳидоят''' ({{lang-fa|مهدی‌قلی هدایت}}; [[1 апрел]], [[1863]] — [[28 январ]] [[1955]]) — сарвазир ([[вазир]])-и [[Эрон]] дар замони [[Реза Пехлеви|Ризошоҳ]], ходими давлатӣ. Ҳамчунин бо номи '''Мухбируссалтана''' маъруф буд.

== Зиндагинома ==
Соли 1863 дар шаҳри [[Теҳрон]] дар оилаи Алӣ Қулӣ-хон Мухбир уд-Давла ба дунё омадааст. Набераи таърихнигор [[Ризо Қуллихон Ҳидоят]] буд.

Соли 1920 Мухбируссалтана бо фармони [[Султон Аҳмадшоҳ]] ҳокими [[Табрез]] таъйин гардид.

Таҳти таъсири рӯйдодҳо дар Гелон ва Озарбойҷон вазъияти сиёсӣ дар Эрон пайваста муташанниҷ мешуд. Пас аз истеъфои ҳукумати англофилии Вусуқ ад-Давла, ҳукумати Мушир ад-Давла ба сари қудрат омад, ки нахустин ҳадафи худро Озарбойҷон қарор дод. Мухбируссалтана (Меҳтӣ Қулӣ-хон), ки волии нави Табрез таъйин шуда буд, норозиёнро гирди худ ҷамъ кард ва пеш аз ҳама бо фармондеҳи русмиллати полки казакҳои эронӣ, ки дар наздикии Табрез мустақар буд, ба мувофиқа расид. 12 сентябри соли 1920 ин полк ҳамларо ба Озодистон оғоз намуд. Нерӯҳои вафодор ба Хиёбонӣ дар шимоли кишвар мутамарказ шуда буданд ва бо худсариҳои феодалони маҳаллӣ мубориза мебурданд. Аз ин рӯ, дастаҳои казакӣ бидуни муқовимати ҷиддӣ дар муддати се рӯз Табрезро ишғол карданд. Демократҳо ва ҷонибдорони онҳо ба саркӯбии бераҳмона дучор гардиданд ва 13 сентябр шайх Муҳаммад Хиёбонӣ кушта шуд. Ду шаби охир ӯ дар хонаи дӯсти наздикаш — Ҳоҷӣ Шайх Ҳасан-хон буд, ки ба меҳмонаш пешниҳод кард аз Мухбируссалтана барои амнияташ кафолат талаб намояд.

Ба ин Хиёбонӣ чунин ҷавоб дод: «Ман маргро авлотар медонам, аз он ки таслим шавам. Ман дар назди душманон зону намезанам. Ман фарзанди давраи машрута ҳастам, аз сулолаи Бобаки Хуррамдин, ки дар назди Хилофати Араб сар хам накарда буд»&lt;ref&gt;Azeri A. Azadistan Devleti ve Şeyh Muhammed Hıyabani (1918—1920). Ankara, 1994. C. 266.&lt;/ref&gt;.

Дар замони ҳукумати Сайид Зиё ад-дин Таботабоӣ барои пешгирӣ аз нуфуз ва таблиғи коммунистон, инчунин барои нишон додани ғасби ҳокимият аз ҷониби хориҷиён, англисҳо ба лағви капитулятсия розӣ шуданд. Аз тарафи дигар, ҳукумати шӯравӣ ҳангоми бастани шартномаи байни Эрон ва СССР дар соли 1921 барои худ ҳуқуқи юрисдиксияи консулӣ талаб накард ва ба як маъно, бо бекор шудани аҳдномаи Туркманчой (1828), капитулятсия амалан лағвшуда ҳисобида мешуд. Соли 1928, аллакай дар мақоми сарвазир, Меҳтӣ Қулӣ-хон Ҳидоят дар ҷаласаи маҷлис (парлумон) расман бекор шудани капитулятсияро эълон кард.

Соли 1926 вазири тиҷорат ва корҳои ҷамъиятӣ дар ҳукумати [[Ҳасан Муставфӣ ал-Мамолик]] таъйин гардид. Дар давраи фаъолияти ӯ дар ин мақом, дар Эрон асосҳои сохтмони роҳи оҳан гузошта шуданд ва ӯ ҳамчунин бо як ширкати даниягӣ барои кушодани нахустин хатсайрҳои автобус дар Теҳрон шартнома имзо кард.

2 июни соли 1927 сарвазир таъйин шуд. Дар ин мақом тамоми дастурҳои шоҳро бечунучаро иҷро мекард.

Соли 1955 дар [[Теҳрон]] даргузашт.

== Адабиёт ==
* ''Анвар Чингизоғлу''. Энсиклопедияи Машрута, «Мутарҷим», 2011, 624 саҳ.

== Ҳамчунин нигаред ==
* [[Инқилоби машрута дар Эрон]]
* [[Муҳаммад Алӣ-шоҳ]] — шоҳаншоҳи Форс, ки дар ҷараёни Инқилоби машрута сарнагун шуд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{stub}}

[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Эрон]]
[[Гурӯҳ:Сарвазирони Эрон]]
[[Гурӯҳ:Ходимони давлатии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1863]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1955]]</text>
      <sha1>3jnmauu92wtpn8lnwlt096j8uo6ffqd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474975</id>
      <parentid>1474973</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T10:02:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>VASHGIRD moved page [[Маҳдиқулихон Ҳидоят]] to [[Маҳдиқулихони Ҳидоят]]</comment>
      <origin>1474970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6899" sha1="3jnmauu92wtpn8lnwlt096j8uo6ffqd" xml:space="preserve">{{Давлатмард
 |ном                   = Меҳдӣ Қулихон Ҳидоят
 |номи аслӣ             = {{lang-fa|مهدی‌قلی هدایت}}
 |тартиб                = 29
 |тасвир                = Hedayat mehdiqoli.jpg
 |андозаи тасвир        = 200px
 |тавсифи тасвир        = 
 |вазифа                = [[Сарвазири Эрон]]
 |оғози ваколат         = 2 июни 1927
 |анҷоми ваколат        = 18 сентябри 1933
 |пешгузашта            = Мирза Ҳасанхон Муставфӣ ал-Мамолик
 |ҷонишин               = [[Муҳаммадалӣ Фурӯғӣ]]
 |подшоҳ                = [[Ризо Паҳлавӣ]]
 |таваллуд              = 1 апрели 1863
 |маҳалли таваллуд      = {{МР|Теҳрон}}, [[Форс]]
 |вафот                 = 28 январи 1955
 |маҳалли вафот         = {{МС|Теҳрон}}, [[Эрон]]
 |падар                 = Алӣ Қулӣ-хон Мухбируддавла
 |ҳамсар                = Наира ал-Мулук
 |фарзандон             = 6
}}

'''Маҳдӣ Қулихон Ҳидоят''' ({{lang-fa|مهدی‌قلی هدایت}}; [[1 апрел]], [[1863]] — [[28 январ]] [[1955]]) — сарвазир ([[вазир]])-и [[Эрон]] дар замони [[Реза Пехлеви|Ризошоҳ]], ходими давлатӣ. Ҳамчунин бо номи '''Мухбируссалтана''' маъруф буд.

== Зиндагинома ==
Соли 1863 дар шаҳри [[Теҳрон]] дар оилаи Алӣ Қулӣ-хон Мухбир уд-Давла ба дунё омадааст. Набераи таърихнигор [[Ризо Қуллихон Ҳидоят]] буд.

Соли 1920 Мухбируссалтана бо фармони [[Султон Аҳмадшоҳ]] ҳокими [[Табрез]] таъйин гардид.

Таҳти таъсири рӯйдодҳо дар Гелон ва Озарбойҷон вазъияти сиёсӣ дар Эрон пайваста муташанниҷ мешуд. Пас аз истеъфои ҳукумати англофилии Вусуқ ад-Давла, ҳукумати Мушир ад-Давла ба сари қудрат омад, ки нахустин ҳадафи худро Озарбойҷон қарор дод. Мухбируссалтана (Меҳтӣ Қулӣ-хон), ки волии нави Табрез таъйин шуда буд, норозиёнро гирди худ ҷамъ кард ва пеш аз ҳама бо фармондеҳи русмиллати полки казакҳои эронӣ, ки дар наздикии Табрез мустақар буд, ба мувофиқа расид. 12 сентябри соли 1920 ин полк ҳамларо ба Озодистон оғоз намуд. Нерӯҳои вафодор ба Хиёбонӣ дар шимоли кишвар мутамарказ шуда буданд ва бо худсариҳои феодалони маҳаллӣ мубориза мебурданд. Аз ин рӯ, дастаҳои казакӣ бидуни муқовимати ҷиддӣ дар муддати се рӯз Табрезро ишғол карданд. Демократҳо ва ҷонибдорони онҳо ба саркӯбии бераҳмона дучор гардиданд ва 13 сентябр шайх Муҳаммад Хиёбонӣ кушта шуд. Ду шаби охир ӯ дар хонаи дӯсти наздикаш — Ҳоҷӣ Шайх Ҳасан-хон буд, ки ба меҳмонаш пешниҳод кард аз Мухбируссалтана барои амнияташ кафолат талаб намояд.

Ба ин Хиёбонӣ чунин ҷавоб дод: «Ман маргро авлотар медонам, аз он ки таслим шавам. Ман дар назди душманон зону намезанам. Ман фарзанди давраи машрута ҳастам, аз сулолаи Бобаки Хуррамдин, ки дар назди Хилофати Араб сар хам накарда буд»&lt;ref&gt;Azeri A. Azadistan Devleti ve Şeyh Muhammed Hıyabani (1918—1920). Ankara, 1994. C. 266.&lt;/ref&gt;.

Дар замони ҳукумати Сайид Зиё ад-дин Таботабоӣ барои пешгирӣ аз нуфуз ва таблиғи коммунистон, инчунин барои нишон додани ғасби ҳокимият аз ҷониби хориҷиён, англисҳо ба лағви капитулятсия розӣ шуданд. Аз тарафи дигар, ҳукумати шӯравӣ ҳангоми бастани шартномаи байни Эрон ва СССР дар соли 1921 барои худ ҳуқуқи юрисдиксияи консулӣ талаб накард ва ба як маъно, бо бекор шудани аҳдномаи Туркманчой (1828), капитулятсия амалан лағвшуда ҳисобида мешуд. Соли 1928, аллакай дар мақоми сарвазир, Меҳтӣ Қулӣ-хон Ҳидоят дар ҷаласаи маҷлис (парлумон) расман бекор шудани капитулятсияро эълон кард.

Соли 1926 вазири тиҷорат ва корҳои ҷамъиятӣ дар ҳукумати [[Ҳасан Муставфӣ ал-Мамолик]] таъйин гардид. Дар давраи фаъолияти ӯ дар ин мақом, дар Эрон асосҳои сохтмони роҳи оҳан гузошта шуданд ва ӯ ҳамчунин бо як ширкати даниягӣ барои кушодани нахустин хатсайрҳои автобус дар Теҳрон шартнома имзо кард.

2 июни соли 1927 сарвазир таъйин шуд. Дар ин мақом тамоми дастурҳои шоҳро бечунучаро иҷро мекард.

Соли 1955 дар [[Теҳрон]] даргузашт.

== Адабиёт ==
* ''Анвар Чингизоғлу''. Энсиклопедияи Машрута, «Мутарҷим», 2011, 624 саҳ.

== Ҳамчунин нигаред ==
* [[Инқилоби машрута дар Эрон]]
* [[Муҳаммад Алӣ-шоҳ]] — шоҳаншоҳи Форс, ки дар ҷараёни Инқилоби машрута сарнагун шуд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{stub}}

[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Эрон]]
[[Гурӯҳ:Сарвазирони Эрон]]
[[Гурӯҳ:Ходимони давлатии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1863]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1955]]</text>
      <sha1>3jnmauu92wtpn8lnwlt096j8uo6ffqd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474977</id>
      <parentid>1474975</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T10:02:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1474977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6899" sha1="dibyc6u01lit9m9rswama5pkj4awk0k" xml:space="preserve">{{Давлатмард
 |ном                   = Меҳдӣ Қулихон Ҳидоят
 |номи аслӣ             = {{lang-fa|مهدی‌قلی هدایت}}
 |тартиб                = 29
 |тасвир                = Hedayat mehdiqoli.jpg
 |андозаи тасвир        = 200px
 |тавсифи тасвир        = 
 |вазифа                = [[Сарвазири Эрон]]
 |оғози ваколат         = 2 июни 1927
 |анҷоми ваколат        = 18 сентябри 1933
 |пешгузашта            = Мирза Ҳасанхон Муставфӣ ал-Мамолик
 |ҷонишин               = [[Муҳаммадалӣ Фурӯғӣ]]
 |подшоҳ                = [[Ризо Паҳлавӣ]]
 |таваллуд              = 1 апрели 1863
 |маҳалли таваллуд      = {{МР|Теҳрон}}, [[Форс]]
 |вафот                 = 28 январи 1955
 |маҳалли вафот         = {{МС|Теҳрон}}, [[Эрон]]
 |падар                 = Алӣ Қулӣ-хон Мухбируддавла
 |ҳамсар                = Наира ал-Мулук
 |фарзандон             = 6
}}

'''Маҳдиқулихони Ҳидоят''' ({{lang-fa|مهدی‌قلی هدایت}}; [[1 апрел]], [[1863]] — [[28 январ]] [[1955]]) — сарвазир ([[вазир]])-и [[Эрон]] дар замони [[Реза Пехлеви|Ризошоҳ]], ходими давлатӣ. Ҳамчунин бо номи '''Мухбируссалтана''' маъруф буд.

== Зиндагинома ==
Соли 1863 дар шаҳри [[Теҳрон]] дар оилаи Алӣ Қулӣ-хон Мухбир уд-Давла ба дунё омадааст. Набераи таърихнигор [[Ризоқулихони Ҳидоят]] буд.

Соли 1920 Мухбируссалтана бо фармони [[Султон Аҳмадшоҳ]] ҳокими [[Табрез]] таъйин гардид.

Таҳти таъсири рӯйдодҳо дар Гелон ва Озарбойҷон вазъияти сиёсӣ дар Эрон пайваста муташанниҷ мешуд. Пас аз истеъфои ҳукумати англофилии Вусуқ ад-Давла, ҳукумати Мушир ад-Давла ба сари қудрат омад, ки нахустин ҳадафи худро Озарбойҷон қарор дод. Мухбируссалтана (Меҳтӣ Қулӣ-хон), ки волии нави Табрез таъйин шуда буд, норозиёнро гирди худ ҷамъ кард ва пеш аз ҳама бо фармондеҳи русмиллати полки казакҳои эронӣ, ки дар наздикии Табрез мустақар буд, ба мувофиқа расид. 12 сентябри соли 1920 ин полк ҳамларо ба Озодистон оғоз намуд. Нерӯҳои вафодор ба Хиёбонӣ дар шимоли кишвар мутамарказ шуда буданд ва бо худсариҳои феодалони маҳаллӣ мубориза мебурданд. Аз ин рӯ, дастаҳои казакӣ бидуни муқовимати ҷиддӣ дар муддати се рӯз Табрезро ишғол карданд. Демократҳо ва ҷонибдорони онҳо ба саркӯбии бераҳмона дучор гардиданд ва 13 сентябр шайх Муҳаммад Хиёбонӣ кушта шуд. Ду шаби охир ӯ дар хонаи дӯсти наздикаш — Ҳоҷӣ Шайх Ҳасан-хон буд, ки ба меҳмонаш пешниҳод кард аз Мухбируссалтана барои амнияташ кафолат талаб намояд.

Ба ин Хиёбонӣ чунин ҷавоб дод: «Ман маргро авлотар медонам, аз он ки таслим шавам. Ман дар назди душманон зону намезанам. Ман фарзанди давраи машрута ҳастам, аз сулолаи Бобаки Хуррамдин, ки дар назди Хилофати Араб сар хам накарда буд»&lt;ref&gt;Azeri A. Azadistan Devleti ve Şeyh Muhammed Hıyabani (1918—1920). Ankara, 1994. C. 266.&lt;/ref&gt;.

Дар замони ҳукумати Сайид Зиё ад-дин Таботабоӣ барои пешгирӣ аз нуфуз ва таблиғи коммунистон, инчунин барои нишон додани ғасби ҳокимият аз ҷониби хориҷиён, англисҳо ба лағви капитулятсия розӣ шуданд. Аз тарафи дигар, ҳукумати шӯравӣ ҳангоми бастани шартномаи байни Эрон ва СССР дар соли 1921 барои худ ҳуқуқи юрисдиксияи консулӣ талаб накард ва ба як маъно, бо бекор шудани аҳдномаи Туркманчой (1828), капитулятсия амалан лағвшуда ҳисобида мешуд. Соли 1928, аллакай дар мақоми сарвазир, Меҳтӣ Қулӣ-хон Ҳидоят дар ҷаласаи маҷлис (парлумон) расман бекор шудани капитулятсияро эълон кард.

Соли 1926 вазири тиҷорат ва корҳои ҷамъиятӣ дар ҳукумати [[Ҳасан Муставфӣ ал-Мамолик]] таъйин гардид. Дар давраи фаъолияти ӯ дар ин мақом, дар Эрон асосҳои сохтмони роҳи оҳан гузошта шуданд ва ӯ ҳамчунин бо як ширкати даниягӣ барои кушодани нахустин хатсайрҳои автобус дар Теҳрон шартнома имзо кард.

2 июни соли 1927 сарвазир таъйин шуд. Дар ин мақом тамоми дастурҳои шоҳро бечунучаро иҷро мекард.

Соли 1955 дар [[Теҳрон]] даргузашт.

== Адабиёт ==
* ''Анвар Чингизоғлу''. Энсиклопедияи Машрута, «Мутарҷим», 2011, 624 саҳ.

== Ҳамчунин нигаред ==
* [[Инқилоби машрута дар Эрон]]
* [[Муҳаммад Алӣ-шоҳ]] — шоҳаншоҳи Форс, ки дар ҷараёни Инқилоби машрута сарнагун шуд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{stub}}

[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Эрон]]
[[Гурӯҳ:Сарвазирони Эрон]]
[[Гурӯҳ:Ходимони давлатии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1863]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1955]]</text>
      <sha1>dibyc6u01lit9m9rswama5pkj4awk0k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474978</id>
      <parentid>1474977</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T10:03:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1474978</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6881" sha1="mtvzjgxf107tzwy7n7aw00tbe82gtv7" xml:space="preserve">{{Давлатмард
 |ном                   = Меҳдӣ Қулихон Ҳидоят
 |номи аслӣ             = {{lang-fa|مهدی‌قلی هدایت}}
 |тартиб                = 29
 |тасвир                = Hedayat mehdiqoli.jpg
 |андозаи тасвир        = 200px
 |тавсифи тасвир        = 
 |вазифа                = [[Сарвазири Эрон]]
 |оғози ваколат         = 2 июни 1927
 |анҷоми ваколат        = 18 сентябри 1933
 |пешгузашта            = Мирза Ҳасанхон Муставфӣ ал-Мамолик
 |ҷонишин               = [[Муҳаммадалӣ Фурӯғӣ]]
 |подшоҳ                = [[Ризо Паҳлавӣ]]
 |таваллуд              = 1 апрели 1863
 |маҳалли таваллуд      = {{МР|Теҳрон}}, [[Форс]]
 |вафот                 = 28 январи 1955
 |маҳалли вафот         = {{МС|Теҳрон}}, [[Эрон]]
 |падар                 = Алӣ Қулӣ-хон Мухбируддавла
 |ҳамсар                = Наира ал-Мулук
 |фарзандон             = 6
}}

'''Маҳдиқулихони Ҳидоят''' ({{lang-fa|مهدی‌قلی هدایت}}; [[1 апрел]], [[1863]] — [[28 январ]] [[1955]]) — сарвазири [[Эрон]] дар замони [[Реза Пехлеви|Ризошоҳ]], ходими давлатӣ. Ҳамчунин бо номи '''Мухбируссалтана''' маъруф буд.

== Зиндагинома ==
Соли 1863 дар шаҳри [[Теҳрон]] дар оилаи Алӣ Қулӣ-хон Мухбир уд-Давла ба дунё омадааст. Набераи таърихнигор [[Ризоқулихони Ҳидоят]] буд.

Соли 1920 Мухбируссалтана бо фармони [[Султон Аҳмадшоҳ]] ҳокими [[Табрез]] таъйин гардид.

Таҳти таъсири рӯйдодҳо дар Гелон ва Озарбойҷон вазъияти сиёсӣ дар Эрон пайваста муташанниҷ мешуд. Пас аз истеъфои ҳукумати англофилии Вусуқ ад-Давла, ҳукумати Мушир ад-Давла ба сари қудрат омад, ки нахустин ҳадафи худро Озарбойҷон қарор дод. Мухбируссалтана (Меҳтӣ Қулӣ-хон), ки волии нави Табрез таъйин шуда буд, норозиёнро гирди худ ҷамъ кард ва пеш аз ҳама бо фармондеҳи русмиллати полки казакҳои эронӣ, ки дар наздикии Табрез мустақар буд, ба мувофиқа расид. 12 сентябри соли 1920 ин полк ҳамларо ба Озодистон оғоз намуд. Нерӯҳои вафодор ба Хиёбонӣ дар шимоли кишвар мутамарказ шуда буданд ва бо худсариҳои феодалони маҳаллӣ мубориза мебурданд. Аз ин рӯ, дастаҳои казакӣ бидуни муқовимати ҷиддӣ дар муддати се рӯз Табрезро ишғол карданд. Демократҳо ва ҷонибдорони онҳо ба саркӯбии бераҳмона дучор гардиданд ва 13 сентябр шайх Муҳаммад Хиёбонӣ кушта шуд. Ду шаби охир ӯ дар хонаи дӯсти наздикаш — Ҳоҷӣ Шайх Ҳасан-хон буд, ки ба меҳмонаш пешниҳод кард аз Мухбируссалтана барои амнияташ кафолат талаб намояд.

Ба ин Хиёбонӣ чунин ҷавоб дод: «Ман маргро авлотар медонам, аз он ки таслим шавам. Ман дар назди душманон зону намезанам. Ман фарзанди давраи машрута ҳастам, аз сулолаи Бобаки Хуррамдин, ки дар назди Хилофати Араб сар хам накарда буд»&lt;ref&gt;Azeri A. Azadistan Devleti ve Şeyh Muhammed Hıyabani (1918—1920). Ankara, 1994. C. 266.&lt;/ref&gt;.

Дар замони ҳукумати Сайид Зиё ад-дин Таботабоӣ барои пешгирӣ аз нуфуз ва таблиғи коммунистон, инчунин барои нишон додани ғасби ҳокимият аз ҷониби хориҷиён, англисҳо ба лағви капитулятсия розӣ шуданд. Аз тарафи дигар, ҳукумати шӯравӣ ҳангоми бастани шартномаи байни Эрон ва СССР дар соли 1921 барои худ ҳуқуқи юрисдиксияи консулӣ талаб накард ва ба як маъно, бо бекор шудани аҳдномаи Туркманчой (1828), капитулятсия амалан лағвшуда ҳисобида мешуд. Соли 1928, аллакай дар мақоми сарвазир, Меҳтӣ Қулӣ-хон Ҳидоят дар ҷаласаи маҷлис (парлумон) расман бекор шудани капитулятсияро эълон кард.

Соли 1926 вазири тиҷорат ва корҳои ҷамъиятӣ дар ҳукумати [[Ҳасан Муставфӣ ал-Мамолик]] таъйин гардид. Дар давраи фаъолияти ӯ дар ин мақом, дар Эрон асосҳои сохтмони роҳи оҳан гузошта шуданд ва ӯ ҳамчунин бо як ширкати даниягӣ барои кушодани нахустин хатсайрҳои автобус дар Теҳрон шартнома имзо кард.

2 июни соли 1927 сарвазир таъйин шуд. Дар ин мақом тамоми дастурҳои шоҳро бечунучаро иҷро мекард.

Соли 1955 дар [[Теҳрон]] даргузашт.

== Адабиёт ==
* ''Анвар Чингизоғлу''. Энсиклопедияи Машрута, «Мутарҷим», 2011, 624 саҳ.

== Ҳамчунин нигаред ==
* [[Инқилоби машрута дар Эрон]]
* [[Муҳаммад Алӣ-шоҳ]] — шоҳаншоҳи Форс, ки дар ҷараёни Инқилоби машрута сарнагун шуд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{stub}}

[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Эрон]]
[[Гурӯҳ:Сарвазирони Эрон]]
[[Гурӯҳ:Ходимони давлатии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1863]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1955]]</text>
      <sha1>mtvzjgxf107tzwy7n7aw00tbe82gtv7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иллият</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331548</id>
    <revision>
      <id>1474957</id>
      <parentid>1473469</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T04:48:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11184" sha1="k0yrbt06g8tgdvjdag1czuyp31mjgk7" xml:space="preserve">'''Иллият''' ({{lang-ar|علِّیة аз علّة}} – сабаб, айб, камбудӣ, дард, беморӣ) —  шинохти ҳастӣ (мавҷудот) ва исбот ё инкори вуҷуди [[Худо]] бо усули сабабият. Асли иллият  яке аз бунёдитарин усули бетағйири низоми ҳастӣ буда, баёнгари робитаи вуҷудии миёни иллат ва маълул аст ва ин асл яке аз усули ақлиест, ки баён медорад: чизе нест, ки вуҷуди он аз иллат бебаҳра бошад. Яъне, қонуни иллият  ва сабабият таъкид бар он мекунад, ки дар ҳамаи корҳои ҷаҳон назму тартибе вуҷуд дорад ва пайдоиши ҳар як падида марбут ба амрест ва байни ду чиз робита вуҷуд дорад.  

== Таърих ==
Мавзӯи иллият  дар [[фалсафа]]&lt;nowiki/&gt;и [[бостон]] як ҷузъи мовароуттабиа будааст. Нахустин файласуфоне, ки ба таври густарда мафҳуми иллият ро дар навиштаҳои худ матраҳ карданд, [[Афлотун]] ва [[Арасту|Арасту б]]&lt;nowiki/&gt;уданд. Арасту бо матраҳ кардани мафҳуми «иллати ғоӣ» саъй кард аз иллият  ба унвони бурҳоне барои исботи вуҷуди Худо баҳра гирад. Бархе файласуфони мусулмон низ иллати ғоиро «иллату-л-иллал» ва «ғояту-л-ғоёт» номидаанд ва дар исботи Худо ба он такя кардаанд. 

Асли иллият  зербинои фалсафаи [[Ибни Сино]]&lt;nowiki/&gt;ро ташкил медиҳад. Ӯ иллиятро аз масъалаҳои аввалиндараҷаи фалсафа медонад ва иллату маълулро ҳамчун аразҳои зотӣ матраҳ мекунад. Ӯ Худовандро ҳам иллату Холиқи ҳастӣ ва ҳам иллати бақои он медонад. Ба назари ӯ, Худованд ҳамчун Воҷибулвуҷуд ба ҳеч мавҷуди дигаре вобаста нест, аммо мумкиноти вуҷуд рабт ва тааллуқ ба Воҷибулвуҷуд доранд ва дар ҳудус ва бақо ниёзманди вуҷуди Воҷибанд.

Аммо аксарияти мутакаллимони ашъарӣ иллиятро инкор кардаанд. Ба назари онҳо Худованд моликест, ки қудрати мутлақи Ӯ саросари гетиро фаро гирифтааст ва ҳеч ҷое аз низоми ҳастӣ аз султаи қудрати Ӯ хориҷ нест. Ба андешаи Муҳаммад Ғаззолӣ таваккул ба Худо ба ду сабаб заиф мешавад: 1. Эътиқод ба фоилияти ҷамодот. 2. Эътиқод ба ихтиёри инсон. Ба назари вай, ҳар ду эътиқод фосиданд, зеро ҳайвоноту ҷамодот таҳти қабзаи Худованд қарор доранд, ҳаммонанди тасхири қалам дар дасти котиб. Ӯ дар мафҳуми таваккул инкори иллияти фоилӣ аз ашёи табииро ҷой медиҳад. Яке аз муҳимтарин сабабе, ки боис шудааст то Ғаззолӣ иллиятро рад кунад, омӯзаи муъҷиза аст. Ба андешаи ӯ, муъҷиза бо иродаи илоҳӣ рабт дорад ва фоили муъҷиза иродаи мустақими илоҳӣ аст. Яъне, агар касе муътақид бошад, ки оташ ҳама чизро месӯзонад, пас бовар намекунад, ки агар [[Иброҳими Халилуллоҳ]] дар оташ андохта шавад, намесӯзад. Ғаззолӣ ҳар гуна рабти иллиятро бо падидаҳои табиат инкор мекунад, то ин ки барои муъҷизаи Худованд дар раванди падидаҳои одии табиат ҷой боқӣ бошад. Ба назари ӯ, иллат ё фоил ҳамеша дорои илму огоҳӣ аст ва чун мавҷудоти табиӣ аз илму огоҳӣ бархӯрдор нестанд, бинобар ин унвони фоил ё иллатро наметавон ба ҳеч яке аз мавҷудоти табиӣ нисбат дод. Абубакр Муҳаммади Боқилонӣ дар радди иллияти табиӣ мегӯяд, ки ҳарорату бурудат ва амсоли он аъроз ҳастанд ва аърозро раво нест, ки феълеро анҷом диҳанд, зеро фоил бояд зинда, олим, қодир ва мурид бошад ва чун аъроз ҳеч кадом аз ин вижагиҳои фоилиятро надоранд, бинобар ин аъроз фоил нестанд.  

Ба андешаи Б. Рассел «Агар ҳар чизе далелу иллате дошта бошад, пас вуҷуди Худованд ҳам бояд иллату далел дошта бошад. Агар чизе битавонад бидуни далелу иллате вуҷуд пайдо кунад, баҳс дар бораи вуҷуди Худо бефоида хоҳад буд, зеро вуҷуди табиат низ бидуни иллат мумкин аст». Тибқи биниши Ҷ. Ҳосперс «Фарз кардем, ки мо битавонем ин пурсишро, ки «Оё ҷаҳон ба унвони як кулл иллате дорад?», чунин посух диҳем, ки иллати он Худо аст. Аммо ин пурсиш, ки «Иллати Худо чист?» иҷтинобнопазир аст. Бисёре аз кӯдакону наврасон бо парешонии зиёд аз волиидайни худ ин пурсишро матраҳ мекунанд...». Дар ин тақрир нахуст фарз шудааст, ки ҳар чизе маълули чизи дигарест, вале он гоҳ бо баёни ин ки Худованд ҳамон иллати аввал аст, худро низ нақз мекунад. Ҳам мегӯяд, ки иллати номаълуле вуҷуд дорад ва ҳам муддаӣ аст, ки як иллате, яъне Худо, даркор аст. Бурҳони иллият  ин пурсишро бармеангезад, ки «Иллати Худо чист?», «Чаро бояд ин силсила дар Худо мутаваққиф шавад?», «Магар хилофи мумкинот аст, ки дар ҷое қаблтар, масалан бо пайдоии худи ҷаҳон поён бипазирад?». Д. Ҳюм ҳеч гуна мабдаи фаротаҷрибӣ дар боби шинохтро ба расмият намешиносад ва иллиятро  низ дорои хостгоҳи таҷрибӣ медонад, то битавонад онро ба ҳавзаи илм ворид намояд. Ба назари ӯ ҳеч ду воқеае ҳаргиз айнан такрори якдигар нестанд, ҳеч шайъ ё чизе нест, ки аз ин лаҳза то лаҳзаи баъд дақиқан бар як ҳол боқӣ бимонад.  

== Тариқаҳои иллият ==
Ду тақрири иллият  вуҷуд дорад. 1. Вуҷуди ҳар чиз дар ҷаҳон ба чизҳое дигар вобаста аст, ки ин вуҷуд тавассути онҳо тавзеҳ дода мешавад. Аммо агар ин силсила бепоён бошад, ин тавзеҳ пайваста ба таъхир меафтад ва дар ниҳоят ҳеч чизе ташреҳ намеёбад. Аз ин рӯ, ҷаҳон танҳо ҳангоме фаҳмида хоҳад шуд, ки ин силсила ба вуҷуде хатм шавад, ки худ ба ҳеч чиз вобаста набошад (ба таъбири Томаи Аквинӣ). 2. Ҳар маълуле иллате дорад ва чун давру тасалсул ботил аст, иллату-л-иллал вуҷуд дорад. Инчунин, чанд назарияи иллият  вуҷуд дорад: 1. Назарияи хилоф. 2. Назарияи иллат ва маълули эҳтимолӣ. 3. Назарияи иштиқоқ. 4. Назарияи иллияти низомнок. Бисёре аз файласуфон муътақиданд, ки робитаи иллият  амрест бебаҳс ва истидлолнопазирии он халале дар эътибору истеҳкоми он ворид намесозад. Муҳаммад Ҳусайн Таботабоӣ бар он аст, ки ошноӣ бо робитаи иллият ибтидо бо илми ҳузурӣ идрок мешавад ва сипас ба мавридҳои мушобеҳи хориҷӣ интишор меёбад. Ҷаводии Омулӣ бар он аст, ки иллият на исботи мумкин аст ва на инкори он, зеро ки ҳар истидлоле дар гарави пазириши иллият муқаддамот барои натиҷа аст. Ба назари ӯ интиқодоти Ҳюм роҳи ҳар гуна тафаккурро мебандад ва ба тариқи мушобеҳ тартиб додани бурҳоне бар пояи иллият низ нодуруст аст. Ӯ на танҳо интиқодоти Ҳюмро нодуруст мехонад, балки дифоъ аз бурҳони иллиятро низ нодуруст медонад. 

Дар таълимоти фалсафии Ғарб, бархилофи Шарқ, таърифи иллият дорои мафҳуми воҳиде нест ва таърифҳои гуногун дорад. Бо муқоисаи таърифи иллият байни мутафаккирони Шарқу Ғарб дармеёбем, ки иллият дар Шарқ ба маънои эҳтиёҷи маълул дар вуҷудаш ба иллат аст, ҳам ҳудусан ва ҳам бақоан. Вале мутафаккирони Ғарб иллиятро ҳамчун ояндабинӣ тавзеҳ дода, боиси дар ҳиҷоб мондани ҳақиқати асли иллият шудаанд. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иллият|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Фалсафа]]</text>
      <sha1>k0yrbt06g8tgdvjdag1czuyp31mjgk7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иқтисодиёт (соҳа)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331573</id>
    <revision>
      <id>1474958</id>
      <parentid>1473324</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T04:52:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1474958</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16211" sha1="mrqticrc8kq4rtb4o43ageqdk7lgcsv" xml:space="preserve">'''Иқтисодиёт''', 1) хоҷагии оила, субъекти хоҷагидорӣ, соҳа (масалан, [[иқтисодиёти саноат]]) —  объекти идоракунии ҳудудӣ (ноҳия, вилоят, кишвар, ҷумҳурӣ, давлат, гурӯҳи мамлакатҳо ё тамоми ҷаҳон); 2) соҳаи илм, ки муносибатҳои истеҳсолӣ ё самтҳои махсуси онро дар соҳаи муайяни истеҳсолоти ҷамъиятӣ ё мубодила меомӯзад.

Афкори иқтисодии ниёгони форсу тоҷик. Дар [[катибаи Бесутун]] дар бораи музофотҳои тобеи шоҳаншоҳ Дорои Бузург (асрҳои 6–5 то м.) ва намудҳои боҷу хироҷе, ки ба шоҳ месупориданд, сухан меравад. Дар таълимоти [[зардуштия]], [[монавия]], [[Маздаясно|маздакия]], инчунин [[Ислом|дини ислом]] таваҷҷуҳ ба масъалаҳои иқтисодӣ ба хубӣ мушоҳида мешавад. [[Закариёи Розӣ]] дар бораи тахассусу тақсимоти меҳнат, оид ба андӯхт ё захира баъзе ақидаҳои худро баён намудааст. [[Абуалӣ ибни Сино]] дар рисолааш «Тадбири манзил» бар он ақида аст, ки инсон ба туфайли меҳнат осоишу некуаҳволии худро таъмин карда метавонад, инчунин дар бораи дахлу харҷ сухан гуфтааст. [[Низомулмулки Тӯсӣ|Низомулмулк]] дар асараш «[[Сиёсатнома]]» дар бораи дахлу харҷи давлат ёдовар шуда, таъкид кардааст, ки подшоҳу вазир ва дигар ҳокимону волиён ба афзун шудани даромади хазина бояд кӯшанд. Боби панҷоҳуми асар ба масъалаҳои ҳисобдорӣ ва тартибу маҳсули он бахшида шудааст, ки ин равиш имкон медиҳад дахлу харҷ муқоисаву муовиза ва мувозинат карда шаванд. [[Муҳаммади Ғаззолӣ|Муҳаммад Ғаззолӣ]] дар асарҳояш «ал-Иқтисод фӣ-л-эътиқод» ва [[Кимиёи саодат|«Кимиёи саодат»]] масъалаҳои иқтисодиро мавриди таҳқиқ қарор додааст. Аз ҷумла дар «Кимиёи саодат» чунин бобҳоро ҷой додааст: Дар фазилат ва савоби касб; Дар шартҳои муомилот то дуруст бошад; Дар нигоҳ доштани инсоф дар муомилот ва ғ. [[Унсурулмаъолии Кайковус|Унсурмаолии Кайковус]], [[Насируддини Тӯсӣ]], [[Саъдӣ]], [[Ҳофиз]], [[Кошифӣ (шоир)|Кошифӣ]] ва [[Аҳмади Дониш]] низ дар асарҳои худ доир ба масъалаҳои иқтисодӣ, аз ҷумла оид ба молиёт ҳамчун яке аз ҷанбаҳои муносибатҳои иқтисодӣ, боҷу хароҷ, дар бораи моликият, тиҷорату муомилот дар бозор, дар боби тавсифи дурусти моли фурӯхташаванда, роҳ надодан ба дурӯғгӯию риёкорӣ, риоя намудани вазни тарозу бе камбудию костагиҳо, дар бораи дахлу харҷ, дуруст сабт кардани ҳуҷҷатҳо дар муносиботи тиҷоратӣ ва ғ. ақоиди худро баён намудаанд.

Иқтисодиёт – маҷмӯи муносибатҳои истеҳсолӣ. Таъйиноти илмии иқтисодиёт ва ҷои он дар инкишофи ҷомеа нахустин бор аз ҷониби [[Карл Маркс|К. Маркс]] муайян гардидааст: «Маҷмӯи ... муносибатҳои истеҳсолӣ сохтори иқтисодии ҷомеа, асоси воқеиеро ташкил мекунад, ки бар он сохтори ҳуқуқӣ ва сиёсӣ қомат афрохта, ба он шаклҳои муайяни шуури ҷамъиятӣ мувофиқат мекунанд». (Маркс К. и Энгелс Ф., Соч., 2 изд., т. 13, саҳ. 6–7). Иқтисодиёт асоси ҳамаи муносибатҳои ҷамъиятиро ташкил медиҳад ва дар ташаккули ҷомеа нақши ҳалкунанда дорад. Дар ҳар тарзи истеҳсолот иқтисодиёт низоми муносибатҳои истеҳсолиро нишон медиҳад. Асос ва муайянкунандаи он муносибати моликиятӣ ба воситаҳои истеҳсолот, хусусият ва тарзи махсуси муттаҳид кардани истеҳсолкунандагон бо воситаҳои истеҳсолот мебошад. Маҷмӯи муносибатҳои истеҳсолии ин ё он тарзи истеҳсолот дар мувофиқати низоми қонунҳои иқтисодӣ ва категорияҳои иқтисоди сиёсӣ ифода меёбад. Ба ҳар тарзи истеҳсолот Иқтисодиёти худаш хос аст, ки бо хусусияти моликият, мақсад, шакл ва усули хоҷагидорӣ фарқ мекунад (нигар Сохти ҷамоаи ибтидоӣ, [[Ғуломдорӣ|Сохти ғуломдорӣ]], Феодализм, [[Капитализм]], Сотсиализм). Иқтисодиёт бевосита ба сиёсат алоқаманд аст, ки қисми таркибии он иқтисоди сиёсӣ мебошад. Дар ҷамъияти ибтидоӣ дараҷаи инкишофи иқтисодиёт дар сатҳи хеле паст буд. Одамони ибтидоӣ барои зинда мондан ба шикор ва ҷамъоварии гиёҳу мева машғул мешуданд. [[Кишоварзӣ]] ва [[чорводорӣ]] дар давраи [[неолит]] ба вуҷуд омадааст. Инкишофи ҷомеа боиси тақсими меҳнат ва пайдо шудани синфҳо ва давлатҳои ғуломдорӣ гардид. Тадриҷан мубодилаи мол инкишоф ёфта, бо пайдо шудани пул ба тиҷорат табдил ёфт. Бо вуҷуди ин дар [[Дунёи қадим|Дунёи Қадим]] ва асрҳои миёна хоҷагии худтаъминкунӣ (натуралӣ) бартарӣ дошт. Охири асри 15 давраи кашфиёти бузурги ҷуғрофиёӣ буда, ба [[Иқтисодиёти ҷаҳон|иқтисодиёти ҷаҳонӣ]] ва давраи андӯхти аввала ибтидо гузошт. То охири асри 19 дар мамлакатҳои рушдёфта аксари аҳолӣ дар [[Саноат (иқтисод)|саноат]] банд буд. Ин давраи гузариш аз ҷомеаи аграрӣ ба ҷомеаи саноатӣ ва инкишофи капитализм буд. Дар асри 20 дар якчанд мамлакат Иқтисодиёти маъмурӣ-идоравии сотсиалистӣ барпо шуда буд. Баъди инқилоби илмӣ-техникӣ дар нимаи дуввуми асри 20 аксари давлатҳо ба давлатҳои постиндустриалӣ табдил ёфтанд.

Иқтисодиёт ҳамчун хоҷагии халқи мамлакат на танҳо хусусиятҳои хосси тарзи истеҳсолот, балки хусусиятҳои фарқкунандаи мамлакати алоҳидаро бо дар назар доштани мавқеи ҷуғрофиёӣ, ширкат дар тақсимоти байналмилалии меҳнат, анъанаҳои таърихие, ки тавассути сатҳи инкишофи қувваҳои истеҳсолкунанда ва дигар шароитҳои мушаххаси таърихӣ ба даст омадаанд, ифода мекунад. Иқтисодиёт соҳаҳои истеҳсолоти моддӣ – саноат, [[кишоварзӣ]], сохтмон, [[нақлиёт]], савдо ва ғ., соҳаи ғайриистеҳсолӣ – [[маориф]], [[тандурустӣ]], [[фарҳанг]] ва ғ-ро дар бар мегирад. Истеҳсолоти ҷамъиятӣ ба истеҳсолоти воситаҳои истеҳсолот (қисми I) ва истеҳсоли маҳсулоти истеъмолшаванда (қисми II) ҷудо мешавад, ки таносуби байни онҳо асоси пешрафти техникиро таъмин мекунад.

[[Иқтисодиёти ҶШС Тоҷикистон|Иқтисодиёти ИҶШС]] хоҷагии халқи ягона, маҷмӯъ (комплекс)-е буд, ки ҳамаи зинаҳои истеҳсолоти ҷамъиятӣ, тақсимот ва мубодиларо дар ҳудуди мамлакат дар бар мегирифт. Он ба истеҳсолоти бузурги мошинӣ дар тамоми соҳаҳои хоҷагии халқ такя карда, аз рӯи нақша ба манфиати баланд бардоштани сатҳи некуаҳволии халқ инкишоф меёфт. Дар [[Иттиҳоди Шуравӣ|ИҶШС]] ҷамъияти сотсиалистии мутараққӣ бунёд шуд. Пайдо шудани якчанд давлати сотсиалистӣ дар ҷаҳон боиси ба вуҷуд омадани иқтисодиёти низоми ҷаҳонии сотсиализм гардид, ки самти асосии тараққиёти он пурқувват кардани раванди интегратсияи иқтисодии сотсиалистӣ (нигар Интегратсия), наздик кардани хоҷагии халқи мамлакатҳои сотсиалистӣ ва ташаккули муносибатҳои устувор дар соҳаҳои асосии иқтисодиёт, илм ва техника буд.

Иқтисодиётро ба шаклҳои зерин ҷудо мекунанд: иқтисодиёти некуаҳволӣ (welfare economics) – соҳаи назарияи иқтисодӣ, ки имконпазирии иҷтимоии вазъи интихоби (алтернативи)-и иқтисодиётро меомӯзад. Иқтисодиёти пӯшида (closed economy) – иқтисодиёти мамлакатҳое, ки мубодилаи хоҷагии халқашон нисбатан маҳдуд буда, хидматрасонӣ бо асъори миллӣ амалӣ мешавад ва алоқаҳои берунии камаҳаммият доранд. Иқтисодиёти сармояи бошиддат – иқтисодиёте, ки аксари усулҳои истеҳсолот бо сармоягузории бошиддат амалӣ мегарданд. Аксари мамлакатҳои рушдёфта маҳз чунин иқтисодиёт доранд. Иқтисодиёти кушода (opened economy) – иқтисодиёте, ки дар тиҷорати байналмилалӣ ширкат мекунад. Дараҷаи кушода будани он бо саҳми бахши тиҷорати хориҷӣ дар [[ММД]] баҳогузорӣ карда мешавад. иқтисодиёти гузариш (transiting economy) – раванди дигаршавии навъи иқтисодиёт, ки ба он зуд хароб шудани низоми пешинаи амалкунандаи иқтисодиёт ва тағйирёбии сусти ҳувийят (менталитет)-и ҷомеа хос аст. Он ноустуворӣ, номунтазамӣ ва хатоиҳоро дар анҷом додани ислоҳоти иқтисодӣ ба вуҷуд меорад ва дар охир боиси паст рафтани шароити зист мегардад. Дар шароити ҳозира ба мамлакатҳое, ки иқтисодиёти гузариш доранд, ҷумҳуриҳои собиқ ИҶШС ва мамлакатҳои [[Аврупои Шарқӣ]] дохил мешаванд. Мафҳуми «иқтисодиёти гузариш» дар гуфтушунидҳо дар СУС ва созмонҳои байналмилалии дигар расман истифода мешавад. Моҳияти иқтисодиёти бозорӣ (market economy)-ро талабот ва пешниҳод дар бозор ташкил мекунад. Таносуби моли пешниҳодшуда аз ҷониби муассиса ва талабот аз ҷониби аҳолӣ сатҳи нархҳо ва шумораи молҳои гуногунро дар бозор муайян мекунад. Иқтисодиёти омехта (mixed economy), ки барои мутобиқат (координатсия)-и фаъолияти иқтисодӣ қисман ба механизмҳои идоракунӣ ва қисман ба механизмҳои бозорӣ такя мекунад.

Иқтисодиёт – соҳаи илм. Доираи донишҳои инсонӣ, ки бо фаъолияти иқтисодиёт вобаста аст. Иқтисодиёт ҳамчун илми амалӣ оид ба хоҷагидорӣ дар давраи сохти ғуломдорӣ ба вуҷуд омадааст. Иқтисодиёт ба назарияи иқтисод ҳамчун пояи ҳама гуна донишҳои амалӣ оид ба иқтисодиёт ва равияҳои мушаххас ҷудо мешавад. Иқтисодиёт низоми муайян (субъект, объект, нишона, омил, нишондиҳанда, раванду ҳодиса, мафҳуму қонун, усулу давра ва ғ.), зернизоми мушаххас (иқтисоди хонавода, [[корхона]], соҳа, ноҳия, минтақа, [[иқтисоди миллӣ]], [[Иқтисоди ҷаҳонӣ|иқтисоди ҷаҳон]]), илмҳои мушаххаси иқтисодии таҳқиқотӣ (назарияи иқтисод, микро-макро-мегаиқтисод, молия, қарз, омор) дошта, дар маҷмӯъ беш аз 4 млн ибораро дар бар мегирад. Иқтисодиёт як низоми мураккаб ва фарогири ҳамаи соҳаҳое мебошад, ки фаъолияти ҳаётии ҳар нафар ва ҷомеаро таъмин мекунад. Илми иқтисодиёт ба қисмҳои зерин ҷудо мешавад: [[Иқтисоди калон|микроиқтисод]] – хоҷагиҳои ҷудогона, фирма, соҳа ва бозор; макроиқтисод – иқтисодиёти мамлакат ё минтақа; иқтисодиёти дараҷаи байналмилалӣ – муносибатҳои иқтисодии байни давлатҳо ва иқтисодиёти ҷаҳон.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Иқтисодиё|7|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Иқтисод]]</text>
      <sha1>mrqticrc8kq4rtb4o43ageqdk7lgcsv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Эҳсон Сафарзода</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331867</id>
    <revision>
      <id>1474971</id>
      <timestamp>2026-06-05T07:53:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DonishnomaiOzod</username>
        <id>133225</id>
      </contributor>
      <comment>//Эҳсон Сафарзода//</comment>
      <origin>1474971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10121" sha1="8ke5kn1oyfu0i8aru7gd358oikdx9u0" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ|ном=Эҳсон Сафарзода|номи аслӣ=|тасвир=Safarzoda Ehson.jpg|вазифа=Сармуҳаррири нашрияи &quot;Омӯзгор&quot;|зодгоҳ=ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ|унвони илмӣ=номзади илмҳои филологӣ|таваллуд=21 июли 1989|таҳсилот=Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (2012)}}

'''Эҳсон Сафарзода''' (21 июли 1989, [[ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ]], [[Тоҷикистон]]) — номзади илмҳои филологӣ, сармуҳаррири Нашрияи «[[Омӯзгор (рӯзнома)|Омӯзгор]]», узви [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон|Иттифоқи]] [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон|журналистони Тоҷикистон]], дорандаи Ҷоизаи Иттифоқи журналистони Тоҷикистон ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (2019) ва Ҷоизаи «Сухангӯи беҳтарин» ба номи Иқбол Тешаев (2021).&lt;ref&gt;https://omuzgor-gazeta.tj/d1-80-d0-be-d2-b3-d0-b1-d0-b0-d1-80-d0-b8-d1-8f-d1-82/&lt;/ref&gt;

== Зиндагинома ==
'''Сафарзода Эҳсон''' 21 июли соли 1989 дар ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ дар оилаи зиёӣ таваллуд шудааст. Баъди хатми литсейи хонандагони болаёқати ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ (2007) ҳуҷҷатҳояшро ба ихтисоси журналисти байналхалқии факултети журналистикаи ДДМТ (ҳоло [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]) супорида, соли 2012 онро бо дипломи аъло хатм намудааст. &lt;ref&gt;https://omuzgor-gazeta.tj/d1-80-d0-be-d2-b3-d0-b1-d0-b0-d1-80-d0-b8-d1-8f-d1-82/&lt;/ref&gt;

== Фаъолияти илмӣ ==
Соли 2019 дар мавзуи «Масъалаҳои ҳувияти миллӣ дар публитсистикаи Садриддин Айнӣ» рисолаи номзадиро бомуваффақият дифоъ намуда, соҳиби дараҷаи илмии номзади илмҳои филологӣ гардид. 

== Фаъолияти корӣ ==
Фаъолияти меҳнатиашро аз давраи донишҷӯӣ оғоз намуда, дар се самт: рӯзноманигорӣ, омӯзгорӣ ва муҳаққиқӣ бомуваффақият идома дода, байни аҳли илму маориф ва ҷомеаи шаҳрвандӣ шинохта шудааст. Мавсуф ба омӯзиш, таҳқиқ, таҳлил ва таълифи рисолаи докторӣ дар мавзуи «Масъалаҳои сиёсӣ дар публитсистикаи устод Садриддин Айнӣ» машғул буда, дар арафи дифоъ қарор дорад.

Солҳои 2007-2008 (дар давраи донишҷӯӣ) муҳаррири идораи барномаҳои фарҳангии ТВ «Сафина», солҳои 2008-2009 танзимгари синфхонаҳои компютерии факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, солҳои 2009-2010 мухбир ва сармуҳаррири нашрияи «Ба қуллаҳои дониш»-и Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, солҳои 2011-2014 муҳаррири шуъбаи мактабҳои олии нашрияи «Омӯзгор», солҳои 2014-2023 котиби матбуотӣ, сардори Маркази матбуоти Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон, аз моҳи январ то моҳи августи соли 2023 сармуҳаррири маҷаллаи «Маърифати омӯзгор» ва аз моҳи августи соли 2023 то инҷониб дар вазифаи сармуҳаррири нашрияи «Омӯзгор» фаъолият дорад.

Эҳсон Сафарзода ҳамчун рӯзноманигор ба масоили муҳимми рӯз бо диди таҳқиқу таҳлил муносибат менамояд ва дар ҳар як навиштаи далелу арқом бамаврид корбаст мешаванд. Шоистаи таъкид аст, ки Маркази матбуоти Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон маҳз дар давраи фаъолияти Эҳсон Сафарзода таъсис ва ба ниҳоди муҳимми вазорат табдил ёфт. Дар ин ниҳод мутахассисони ҷавон бо андӯхтани таҷрибаву малакаи кор ҳамчун мутахассиси варзида ба камол расида, ба муассисаҳои дигар ба кор ҷалб мешуданд. Дар зимн, ниҳоди мазкур дастрастарин Маркази матбуот дар кишвар эътироф гардидааст.

Самти дигари фаъолияти Сафарзода Эҳсон омӯзгорӣ мебошад, ки ба донишҷӯёни факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон аз фанҳои саводи расонаӣ ва иттилоотӣ, журналистикаи чандрасонаӣ, технологияи мултимедиявӣ, хадамоти матбуотӣ, журналистика ва ҳуқуқи кӯдак дарс мегӯяд.

Эҳсон Сафарзода дар давоми фаъолият бо масъулияти баланд, талошҳои пайваста, эҷодкорӣ, навоварию ҷӯяндагӣ мақоми нашрияи «Омӯзгор»-ро баланд бардошт. Аз ин ҷост, ки нашрия аз ҷиҳати мазмуну муҳтавою ороиш ва аз нигоҳи сифат такмил ёфт. Дар ин давра сомона ва саҳифаҳои он дар шабакаҳои иҷтимоӣ ҳамарӯза бо навиштаҳои вобаста ба соҳаҳои маорифу илм пурра гурдида, фазои иттилоотии кишварро бо маълумоти тоза такмил мебахшад. Ҳамчунин, ҳафтанома «Нашрияи соҳавии сол» эътироф гардида, дар Озмуни ҷумҳуриявии «Рӯзнома ва маҷаллаҳои беҳтарин дар соли 2025», ки аз ҷониби Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон баргузор гардид, мақоми сеюмро касб кард. 

== Эҷодиёт ==
Сафарзода Эҳсон муаллиф ва мураттиби 15 китоб – монографияҳо, дастурҳои таълимӣ ва китобҳои илмӣ-таълимии «Устод Айнӣ ва ҳувияти миллӣ» (Душанбе: «Матбааи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон», 2018), «Садриддин Айнӣ – маорифпарвар» (Душанбе: «Матбааи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон», 2018, мураттиб), «Нури дониш» (Душанбе: «Меҳроҷ Граф», 2018, мураттиб), «Ҳувияти миллӣ дар осори публитсистии Садриддин Айнӣ» (Душанбе: «Маориф», 2019), «Роль Садриддина Айни в становлении национального самосознания таджиков» (Душанбе: «Типографии Министерство образования и науки Республики Тджикистан», 2020), «Маҷмуаи дарсҳо оид ба расонаҳои нав» (Душанбе, 2021), «Назаре ба публитсистикаи сиёсии устод Айнӣ» (Душанбе: «Меҳроҷ Граф», 2023), «Президент, истиқлол, ваҳдат, маориф» (Душанбе: «Меҳроҷ Граф», 2024), «Муаррифгари миллати тоҷик» (Душанбе: «Меҳроҷ Граф», 2024), «Нақши Иҷлосияи тақдирсози миллат ва Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар таҳкими Истиқлоли давлатӣ» (Душанбе: «Меҳроҷ Граф», 2024, мураттиб), «Устод Айнӣ, таърих ва сиёсат» (Душанбе: «Меҳроҷ Граф», 2025), «Асосҳои веб-дизайн» (Душанбе: «Меҳроҷ Граф», 2025, ҳаммуаллифӣ), инчунин, беш аз 200 мақолаи илмӣ, публитсистӣ ва таълимию тарбиявӣ мебошад. 

== Ҷоизаҳо ==
Сафарзода Эҳсон аз соли 2010 узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон буда, барои фаъолияти пурсамар бо ҷоизаву нишонҳои соҳавӣ қадрдонӣ шудааст

* «Аълочии матбуоти Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2012), 
* «Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2013), 
* «Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2014), 
* нишони «100-солагии матбуоти тоҷик» (2018), 
* Ҷоизаи Иттифоқи журналистони Тоҷикистон ба номи Абулқосим Ло ҳутӣ (2019) 

* Ҷоизаи «Сухангӯи беҳтарин» ба номи Иқбол Тешаев (2021).&lt;ref&gt;https://old.maorif.tj/ahborot/eson-safarzoda-soibi-oizai-suhangi-betarin-gardid&lt;/ref&gt;</text>
      <sha1>8ke5kn1oyfu0i8aru7gd358oikdx9u0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1474972</id>
      <parentid>1474971</parentid>
      <timestamp>2026-06-05T07:56:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>DonishnomaiOzod</username>
        <id>133225</id>
      </contributor>
      <origin>1474972</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10137" sha1="5h8xl2czw32j09te5gzxb14wz9qeeka" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ|ном=Эҳсон Сафарзода|номи аслӣ=|тасвир=Safarzoda Ehson.jpg|вазифа=Сармуҳаррири нашрияи &quot;Омӯзгор&quot;|зодгоҳ=ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ|унвони илмӣ=номзади илмҳои филологӣ|таваллуд=21 июли 1989|таҳсилот=Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (2012)}}

'''Эҳсон Сафарзода''' (21 июли 1989, [[ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ]], [[Тоҷикистон]]) — номзади илмҳои филологӣ, сармуҳаррири Нашрияи «[[Омӯзгор (рӯзнома)|Омӯзгор]]», узви [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон|Иттифоқи]] [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон|журналистони Тоҷикистон]], дорандаи Ҷоизаи Иттифоқи журналистони Тоҷикистон ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (2019) ва Ҷоизаи «Сухангӯи беҳтарин» ба номи Иқбол Тешаев (2021).&lt;ref&gt;https://omuzgor-gazeta.tj/d1-80-d0-be-d2-b3-d0-b1-d0-b0-d1-80-d0-b8-d1-8f-d1-82/&lt;/ref&gt;

== Зиндагинома ==
'''Сафарзода Эҳсон''' 21 июли соли 1989 дар ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ дар оилаи зиёӣ таваллуд шудааст. Баъди хатми литсейи хонандагони болаёқати ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ (2007) ҳуҷҷатҳояшро ба ихтисоси журналисти байналхалқии факултети журналистикаи ДДМТ (ҳоло [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]) супорида, соли 2012 онро бо дипломи аъло хатм намудааст. &lt;ref&gt;https://omuzgor-gazeta.tj/d1-80-d0-be-d2-b3-d0-b1-d0-b0-d1-80-d0-b8-d1-8f-d1-82/&lt;/ref&gt;

== Фаъолияти илмӣ ==
Соли 2019 дар мавзуи «Масъалаҳои ҳувияти миллӣ дар публитсистикаи Садриддин Айнӣ» рисолаи номзадиро бомуваффақият дифоъ намуда, соҳиби дараҷаи илмии номзади илмҳои филологӣ гардид. 

== Фаъолияти корӣ ==
Фаъолияти меҳнатиашро аз давраи донишҷӯӣ оғоз намуда, дар се самт: рӯзноманигорӣ, омӯзгорӣ ва муҳаққиқӣ бомуваффақият идома дода, байни аҳли илму маориф ва ҷомеаи шаҳрвандӣ шинохта шудааст. Мавсуф ба омӯзиш, таҳқиқ, таҳлил ва таълифи рисолаи докторӣ дар мавзуи «Масъалаҳои сиёсӣ дар публитсистикаи устод Садриддин Айнӣ» машғул буда, дар арафи дифоъ қарор дорад.

Солҳои 2007-2008 (дар давраи донишҷӯӣ) муҳаррири идораи барномаҳои фарҳангии ТВ «Сафина», солҳои 2008-2009 танзимгари синфхонаҳои компютерии факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, солҳои 2009-2010 мухбир ва сармуҳаррири нашрияи «Ба қуллаҳои дониш»-и Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, солҳои 2011-2014 муҳаррири шуъбаи мактабҳои олии нашрияи «Омӯзгор», солҳои 2014-2023 котиби матбуотӣ, сардори Маркази матбуоти Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон, аз моҳи январ то моҳи августи соли 2023 сармуҳаррири маҷаллаи «Маърифати омӯзгор» ва аз моҳи августи соли 2023 то инҷониб дар вазифаи сармуҳаррири нашрияи «Омӯзгор» фаъолият дорад.

Эҳсон Сафарзода ҳамчун рӯзноманигор ба масоили муҳимми рӯз бо диди таҳқиқу таҳлил муносибат менамояд ва дар ҳар як навиштаи далелу арқом бамаврид корбаст мешаванд. Шоистаи таъкид аст, ки Маркази матбуоти Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон маҳз дар давраи фаъолияти Эҳсон Сафарзода таъсис ва ба ниҳоди муҳимми вазорат табдил ёфт. Дар ин ниҳод мутахассисони ҷавон бо андӯхтани таҷрибаву малакаи кор ҳамчун мутахассиси варзида ба камол расида, ба муассисаҳои дигар ба кор ҷалб мешуданд. Дар зимн, ниҳоди мазкур дастрастарин Маркази матбуот дар кишвар эътироф гардидааст.

Самти дигари фаъолияти Сафарзода Эҳсон омӯзгорӣ мебошад, ки ба донишҷӯёни факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон аз фанҳои саводи расонаӣ ва иттилоотӣ, журналистикаи чандрасонаӣ, технологияи мултимедиявӣ, хадамоти матбуотӣ, журналистика ва ҳуқуқи кӯдак дарс мегӯяд.

Эҳсон Сафарзода дар давоми фаъолият бо масъулияти баланд, талошҳои пайваста, эҷодкорӣ, навоварию ҷӯяндагӣ мақоми нашрияи «Омӯзгор»-ро баланд бардошт. Аз ин ҷост, ки нашрия аз ҷиҳати мазмуну муҳтавою ороиш ва аз нигоҳи сифат такмил ёфт. Дар ин давра сомона ва саҳифаҳои он дар шабакаҳои иҷтимоӣ ҳамарӯза бо навиштаҳои вобаста ба соҳаҳои маорифу илм пурра гурдида, фазои иттилоотии кишварро бо маълумоти тоза такмил мебахшад. Ҳамчунин, ҳафтанома «Нашрияи соҳавии сол» эътироф гардида, дар Озмуни ҷумҳуриявии «Рӯзнома ва маҷаллаҳои беҳтарин дар соли 2025», ки аз ҷониби Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон баргузор гардид, мақоми сеюмро касб кард. 

== Эҷодиёт ==
Сафарзода Эҳсон муаллиф ва мураттиби 15 китоб – монографияҳо, дастурҳои таълимӣ ва китобҳои илмӣ-таълимии «Устод Айнӣ ва ҳувияти миллӣ» (Душанбе: «Матбааи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон», 2018), «Садриддин Айнӣ – маорифпарвар» (Душанбе: «Матбааи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон», 2018, мураттиб), «Нури дониш» (Душанбе: «Меҳроҷ Граф», 2018, мураттиб), «Ҳувияти миллӣ дар осори публитсистии Садриддин Айнӣ» (Душанбе: «Маориф», 2019), «Роль Садриддина Айни в становлении национального самосознания таджиков» (Душанбе: «Типографии Министерство образования и науки Республики Тджикистан», 2020), «Маҷмуаи дарсҳо оид ба расонаҳои нав» (Душанбе, 2021), «Назаре ба публитсистикаи сиёсии устод Айнӣ» (Душанбе: «Меҳроҷ Граф», 2023), «Президент, истиқлол, ваҳдат, маориф» (Душанбе: «Меҳроҷ Граф», 2024), «Муаррифгари миллати тоҷик» (Душанбе: «Меҳроҷ Граф», 2024), «Нақши Иҷлосияи тақдирсози миллат ва Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар таҳкими Истиқлоли давлатӣ» (Душанбе: «Меҳроҷ Граф», 2024, мураттиб), «Устод Айнӣ, таърих ва сиёсат» (Душанбе: «Меҳроҷ Граф», 2025), «Асосҳои веб-дизайн» (Душанбе: «Меҳроҷ Граф», 2025, ҳаммуаллифӣ), инчунин, беш аз 200 мақолаи илмӣ, публитсистӣ ва таълимию тарбиявӣ мебошад. 

== Ҷоизаҳо ==
Сафарзода Эҳсон аз соли 2010 узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон буда, барои фаъолияти пурсамар бо ҷоизаву нишонҳои соҳавӣ қадрдонӣ шудааст

* «Аълочии матбуоти Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2012), 
* «Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2013), 
* «Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2014), 
* нишони «100-солагии матбуоти тоҷик» (2018), 
* Ҷоизаи Иттифоқи журналистони Тоҷикистон ба номи Абулқосим Ло ҳутӣ (2019) 

* Ҷоизаи «Сухангӯи беҳтарин» ба номи Иқбол Тешаев (2021).&lt;ref&gt;https://old.maorif.tj/ahborot/eson-safarzoda-soibi-oizai-suhangi-betarin-gardid&lt;/ref&gt;

== Эзоҳ ==</text>
      <sha1>5h8xl2czw32j09te5gzxb14wz9qeeka</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Меҳдӣ Қулихон Ҳидоят</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331868</id>
    <redirect title="Маҳдиқулихон Ҳидоят" />
    <revision>
      <id>1474974</id>
      <timestamp>2026-06-05T10:02:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>VASHGIRD moved page [[Меҳдӣ Қулихон Ҳидоят]] to [[Маҳдиқулихон Ҳидоят]]</comment>
      <origin>1474974</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="55" sha1="dcyr22m5h8o6f3drvz9rpqlwxzzno5p" xml:space="preserve">#равона [[Маҳдиқулихон Ҳидоят]]</text>
      <sha1>dcyr22m5h8o6f3drvz9rpqlwxzzno5p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Маҳдиқулихон Ҳидоят</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331869</id>
    <redirect title="Маҳдиқулихони Ҳидоят" />
    <revision>
      <id>1474976</id>
      <timestamp>2026-06-05T10:02:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>VASHGIRD moved page [[Маҳдиқулихон Ҳидоят]] to [[Маҳдиқулихони Ҳидоят]]</comment>
      <origin>1474976</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="i2yus52qvg93l1sh1s8c5o6ubx849yb" xml:space="preserve">#равона [[Маҳдиқулихони Ҳидоят]]</text>
      <sha1>i2yus52qvg93l1sh1s8c5o6ubx849yb</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>