Википедиа
tgwiki
https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3
MediaWiki 1.47.0-wmf.5
first-letter
Медиа
Вижа
Баҳс
Корбар
Баҳси корбар
Википедиа
Баҳси Википедиа
Акс
Баҳси акс
Медиавики
Баҳси медиавики
Шаблон
Баҳси шаблон
Роҳнамо
Баҳси роҳнамо
Гурӯҳ
Баҳси гурӯҳ
Портал
Баҳси портал
Лоиҳа
Баҳси Лоиҳа
TimedText
TimedText talk
Модул
Баҳси Модул
Event
Event talk
Ҷашнҳои 2500-солаи Шоҳаншоҳии Эрон
0
59216
1475004
1369049
2026-06-07T10:58:49Z
~2026-33546-59
133796
дақиқсозӣ
1475004
wikitext
text/x-wiki
{{Қуттии универсалӣ|image=ғ}}
'''Ҷашни 2500 солагии Шоҳаншоҳии Порс''' ({{lang-fa|جشنهای ۲۵۰۰ سالهٔ شاهنشاهی ایران}}) — маъруф аст, аз ҷониби сулолаи Паҳлавӣ дар Давлати Шоҳаншоҳии Эрон дар моҳи октябри соли 1971 баргузор гардид. Он дар Тахти Ҷамшед мутамарказ буда , аз як маҷмӯи пурҷӯшу хурӯши ҷашнҳои бузург иборат буд, ки барои эҳтиром ба мероси [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ]] , ки аз ҷониби Куруши Бузург дар соли 550 пеш аз милод таъсис ёфтааст , равона шуда буданд. Ин чорабинӣ барои нишон додани таърихи қадимаи Эрон ва инчунин нишон додани пешрафтҳои муосири кишвар дар замони [[Муҳаммадризо Паҳлавӣ|Муҳаммад Ризо Паҳлавӣ]], ки аз соли 1941 ба ҳайси шоҳи Эрон ҳукмронӣ мекард, равона шуда буд. Дар ин макон шаст узви оилаи шоҳӣ ва роҳбарони давлатҳо аз хориҷа ҷамъ омада буданд.
Баъзе таърихшиносон бар он назаранд, ки нақши он дар намоиши бузурги сарвати шоҳона, ки ба назар номаҳдуд аст, ба норозигии афзояндаи мардуми Эрон аз сулолаи Паҳлавӣ мусоидат кардааст, дар ҳоле ки дигарон иддао доранд, ки исрофкорӣ дар ин чорабинӣ дар давраи [[Инқилоби исломӣ дар Эрон|Инқилоби Исломӣ]] барои беобрӯ кардани режими Шоҳ муболиғаомез буд. Дар натиҷа, баъзе гузоришҳо хароҷот ва боҳашаматии ин чорабиниро аз ҳад зиёд нишон доданд.
== Банақшагирӣ ==
[[Акс:KyrosCeremonies.jpg|мини|310x310пкс|Гулчамбаргузорӣ дар назди [[Оромгоҳи Куруши Бузург|оромгоҳи Куруши Бузург,]] [[Посоргод]]. 12 октябри соли 1971.]]
[[Акс:2500 year celebration (2).jpg|мини|349x349пкс|Паради низомӣ дар [[Тахти Ҷамшед]] ҳангоми таҷлил.]]
[[Акс:AchaemenidSoldiers.jpg|мини|324x324пкс|"[[Горди Ҷовидони Ҳахоманишӣ]]" , акс ҳангоми парад.]]
Тибқи гузориши филми мустанади соли 2016-и BBC ''Storyville бо номи "Decadence and Downfall: The Shah of Iran's Ultimate Party"'' банақшагирии ин ҷашн як сол тӯл кашид. Коргардонҳои филм бо афроде, ки шоҳ барои ташкили ин ҷашн вазифадор карда буд, мусоҳиба карданд. [[Асадуллоҳ Алам]], вазири Дарбори Шоҳӣ, ба ҳайси роҳбари кумитаи тадорукотӣ таъин шуд. [[Устувонаи Куруш]] дар логотипи расмӣ ҳамчун рамзи ин чорабинӣ пайдо шуданд. Бо қабули қарор дар бораи баргузории чорабинии асосӣ дар шаҳри қадимаи [[Тахти Ҷамшед|Тахти Ҷамшед,]] дар наздикии [[Шероз]], инфрасохтори маҳаллӣ, аз ҷумла фурудгоҳи байналмилалии Шероз ва шоҳроҳ ба [[Тахти Ҷамшед]], бояд беҳтар карда мешуданд . Дар ҳоле ки матбуот ва кормандони ёрирасон дар [[Шероз]] ҷойгир мешуданд, ҷашнҳои асосӣ барои [[Тахти Ҷамшед]] ба нақша гирифта шуда буданд. Як хаймашаҳраки мураккаб барои ҷойгир кардани иштирокчиён ба нақша гирифта шуда буд. Минтақаи атрофи [[Тахти Ҷамшед]] аз [[Мор|морҳо]] ва дигар ҳашароти зараррасон тоза карда шуд. Дарахтон ва гулҳо шинонда шуданд ва 50,000 паррандаи сурудхон аз [[Аврупо]] ворид карда шуданд. Чорабиниҳои дигар барои [[Посоргод]], макони оромгоҳи Куруш, инчунин [[Теҳрон]] ба нақша гирифта шуда буданд.
== Хаймашаҳраки Тахти Ҷамшед ==
[[Акс:Tentcitypersepolis.jpg|мини|339x339пкс|Хаймашаҳрак дар [[Тахти Ҷамшед]]]]
[[Акс:ZeltPersepolis.jpg|мини|155x155пкс|Хайма дар Тахти Ҷамшед]]
Шаҳраки хаймаҳо (инчунин шаҳраки тиллоӣ номида мешавад) аз ҷониби ширкати тарроҳии дохилии Maison Jansen-и фаронсавӣ дар масоҳати 160 акр (0,65 км²<sup>)</sup> ба нақша гирифта шуда буд . Онҳо ба мулоқоти байни Франсиси I-и Фаронса ва Ҳенрихи VIII-и Англия дар [[Майдони Матоъи Тилло]] дар соли [[Соли 1520|1520]] ишора мекарданд. Панҷоҳ «хайма» ( хонаҳои боҳашамати пешакӣ сохташуда бо иҳотаи анъанавии хаймаҳои форсӣ) дар атрофи фаввораи марказӣ бо нақши ситорашакл ҷойгир карда шуда буданд. Дар атрофи онҳо дар биёбон дарахтони сершумор шинонда шуданд, то Тахти Ҷамшеди бостонро ба ёд оранд. Ҳар як хайма бо пайвастҳои мустақими телефонӣ барои иштирокчиён ба кишварҳои худ таъмин карда шуд. Тамоми ҷашн тавассути пайвасти моҳвораӣ аз ин макон ба ҷаҳон пахш карда шуд.
«Хаймаи шараф»-и калон барои қабули меҳмонони олимақом тарҳрезӣ шуда буд. «Толори зиёфат» бузургтарин сохтор буд ва андозаи он 68 ба 24 метр (223 фут × 79 фут) буд. Ҷойи хайма бо боғҳои дарахтон ва дигар растаниҳо, ки аз Фаронса оварда шуда буданд ва дар паҳлӯи харобаҳои Тахти Ҷамшед ҷойгир буд, иҳота шуда буд. Хизматрасонии хӯроквориро [[Maxim's de Paris]], ки тарабхонаи худро дар [[Париж]] қариб ду ҳафта барои таъмини ҷашнҳои дурахшон баста буд, пешниҳод мекард. Меҳмонхонадори афсонавӣ [[Макс Блует]] аз нафақа баромад, то зиёфатро назорат кунад. Ланвин либосҳои хонадони шоҳаншоҳиро тарҳрезӣ мекунад. 250 лимузини сурхи [[Mercedes-Benz 600]] барои ронандагии меҳмонон аз фурудгоҳ ва баръакс истифода мешуданд. Зарфҳои хӯрокхӯрӣ аз фағфур ва катони [[Лимож]] аз ҷониби [[Д. Портхаулт]] сохта шуданд.
== Ҷашнҳо ==
[[Акс:ShahanshahiIran2500YearsPasargad7.jpg|мини|Ҷашни 2500-солагии Шоҳаншоҳии Порс дар [[Оромгоҳи Куруши Кабир|оромгоҳи Куруши Бузург]]]]
[[Акс:ShahanshahiIran2500YearsGuest16m.jpg|мини|Маросими зиёфат дар [[Ҷашнҳои 2500-солаи Шоҳаншоҳии Эрон|ҷашни 2500-солагии Шоҳаншоҳии Порс]]]]
[[Акс:ShahyadAryamehrOpening24Mehr1350.jpg|мини|Маросими ифтитоҳи [[Бурҷи Озодӣ|Бурҷи Шаҳёд]]]]
Ҷашнҳо 12 октябри соли 1971 шурӯъ шуданд, вақте ки Шоҳ ва Шоҳбону дар дар [[Посоргод]] ба [[Оромгоҳи Куруши Кабир|Оромгоҳи Куруши Бузург]] эҳтиром гузоштанд. Дар ду рӯзи оянда Шоҳ ва ҳамсараш меҳмонони омадаро, аксар вақт мустақиман дар фурудгоҳи Шероз, истиқбол гирифтанд. 14 октябр дар толори зиёфатҳо ба муносибати зодрӯзи Шоҳбону зиёфати бузурге баргузор шуд. Шаст нафар аз оилаҳои шоҳӣ ва роҳбарони давлатҳо дар [[мизи калони серпантин]] дар толори зиёфатҳо ҷамъ омаданд. Онҳо аз як зиёфати махсуси иборат аз 10,000 табақ, ки аз истеҳсолкунандаи [[фағфури англисии Spode]] фармоиш дода шуда буд ва ҳар як табақ бо [[фирӯза]] ва [[тилло]] оро дода шуда, нишони шоҳаншоҳиро дар худ таҷассум мекард, хӯрок хӯрданд. Нӯшокии расмӣ бо [[Dom Perignon Rosé 1959]] бардошта шуд.
Шашсад меҳмон дар тӯли панҷуним соат хӯрок хӯрданд, ки ин тӯлонитарин ва боҳашаматтарин зиёфати расмӣ дар таърихи муосир буд, ки дар нашрҳои пайдарпайи ''Китоби рекордҳои Гиннес'' сабт шудааст . Намоиши ''"Polytope of Persepolis" бо номи "'' [[son et lumière]]" , ки аз ҷониби [[Ианнис Ксенакис]] тарҳрезӣ шудааст ва бо асари мусиқии электронии махсус фармоишӣ ''"Persepolis"'' ҳамроҳӣ мешавад, шомро ба анҷом расонд. Рӯзи дигар паради бузурги низомии артишҳои гуногуни [[Шоҳаншоҳии Эрон|шоҳаншоҳиҳои Эрон]], ки дуюним ҳазорсоларо фаро мегирад, аз ҷониби 1724 сарбози нерӯҳои мусаллаҳи Эрон, ки ҳама либосҳои даврӣ доштанд, баргузор шуд, ки пас аз он намояндагони Нерӯҳои мусаллаҳи [[Дудмони Паҳлавӣ|Шоҳаншоҳӣ]] бо як гурӯҳи калони низомӣ, ки аз мусиқичиёни низомӣ иборат буд ва мусиқии парадро таъмин мекард, ба ду қисм тақсим шуданд - гурӯҳи муосир бо созҳои ғарбӣ менавозад ва гурӯҳи анъанавӣ, ки либосҳои давраҳои гуногуни таърихи Эронро мепӯшиданд. Дар шом, дар толори зиёфат "ҷашни анъанавии порсӣ"-и камтар расмӣ ҳамчун чорабинии ниҳоӣ дар [[Тахти Ҷамшед]] баргузор шуд.
== Бехатарӣ ==
Амният як масъалаи ҷиддӣ буд. Тахти Ҷамшед макони дӯстдоштаи ҷашнҳо буд, зеро он ҷудогона буд ва аз ин рӯ, метавонист сахт посбонӣ шавад, ки ин як нуктаи хеле муҳим буд, вақте ки бисёре аз роҳбарони ҷаҳон дар он ҷо ҷамъ омада буданд. Хадамоти амниятии Эрон, [[САВАК]], ҳар касеро, ки гумон мекард таҳдиди эҳтимолӣ бошад, дастгир ва ба "ҳабси пешгирикунанда" мебурд.
== Танқид ==
Вазорати Додгоҳ хароҷотро 17 миллион [[доллари ИМА]] муайян кард; Ансорӣ, яке аз ташкилкунандагон, онро 22 миллион [[доллари ИМА]] муайян кард. Ҳисоб кардани дақиқи рақам душвор аст ва ин масъалаи ҳизбӣ аст. Рӯзномаи ''"[[Ню Йорк Таймз]]"'' чанд моҳ пеш аз ин чорабинӣ гузориш дода буд: "Хароҷоти бузурги ҷашн ба хазинае, ки аз ҳисоби нафт ва бисёр захираҳои дигар ғанӣ гардонида шудааст, фишор намеорад. Аммо дар ин ҷо нисбат ба чунин хароҷоти назаррас дар шароити фақри густурда ва ақибнишинӣ дар ин кишвари асосан деҳотӣ бо тақрибан 30 миллион аҳолӣ танқиди хомӯшона вуҷуд дорад.''"''
Тибқи филми мустанади [[Би-би-сӣ|BBC]] бо номи ''"Decadence and Downfall"'' , хароҷоти ҷашнҳо тақрибан 120 миллион [[доллари ИМА]] буд. Аммо, ин иддао асоси воқеӣ надорад. Ғайр аз ин, дар ин ҳуҷҷат иддао шудааст, ки тақрибан 50 000 паррандае, ки шоҳ ворид карда буд, дар тӯли чанд рӯз аз сабаби иқлими биёбон мурданд. Муаррих Роберт Стил ин иддаоро ғайриимкон тавсиф карда, изҳор дошт, ки иқлими моҳи октябр дар Персеполис нисбат ба гузоришҳо мулоимтар аст ва аз ин рӯ, паррандаҳо ба обу ҳавои маҳаллӣ одат карда буданд. Бисёре аз гузоришҳои рӯзноманигорон ва муаррихон тахминҳои хароҷотро муболиға мекунанд ва иддао доранд, ки режим мехост ҳар чизеро, ки лозим буд, сарф кунад. Аммо, шоҳ нақшаҳои ҷашнро танҳо пас аз он тасдиқ кард, ки ҳаҷм то чоряки нақшаи аввалия кам карда шуд, то хароҷотро кам кунад.
== Рӯйхати меҳмонон ==
[[Акс:Commemorative set of coins minted for 2500th anniversary of Iranian Monarchy.jpg|мини|Маҷмӯаи ёдгорӣ аз 9 тангаи тиллоӣ ва нуқра, ки дар [[Эрон]] сикка зада шудаанд]]
[[Акс:Iran-pasargad-2500-annivers.jpg|мини|Тангаҳои нуқраи хотиравӣ аз маҷмӯае, ки ба муносибати ҷашнҳо сикка зада шудаанд]]
[[Акс:Medal 2500 years of the Persian Empire overse AEACollections.jpg|мини|Рӯи медали 2500-солагии Шоҳаншоҳии Порс.]]
[[Акс:Medal 2500 years of the Persian Empire reverse AEACollections.jpg|мини|327x327пкс|Тарафи пушти медали 2500-солагии Шоҳаншоҳии Порс]]
Ба Малика [[Елизаветаи II]] тавсия дода шуда буд, ки дар ин чорабинӣ ширкат накунад, зеро амният мушкиле дошт. [[Герсоги Эдинбург]] ва Малика [[Анна]] ба ҷои ӯ намояндагӣ мекарданд. Дигар пешвоёни бузурге, ки дар ин чорабинӣ ширкат накарданд, [[Ричард Никсон]] ва [[Жорж Помпиду]] буданд . [[Ричард Никсон|Никсон]] дар аввал нақша дошт, ки дар ин чорабинӣ ширкат кунад, аммо баъдтар фикрашро дигар кард ва ба ҷои худ [[Спиро Агню|Спиро Агнюро]] фиристод.
Дар баъзе маводҳо гуфта мешавад, ки иштирокчии ширкат аз ҷониби [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] [[Гуо Моруо]] буд . Ба гуфтаи духтараш, дар аввал [[Гуо Моруо|Гуо]] бояд дар ин чорабинӣ иштирок мекард, аммо ӯ дар нақлиёт бемор шуд ва ба ҷои он сафири онвақтаи [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] дар [[Покистон]] [[Чжан Тонг]] ҳузур дошт.
Баъзе аз меҳмонони даъватшуда инҳоро дар бар мегирифтанд:
=== Шоҳ ва ноибони шоҳ ===
{| class="wikitable sortable"
!Унвон
!Меҳмон
!Кишвар
|-
|[[Император]]
|[[Ҳойло Салосӣ]]
| rowspan="2" |[[Ҳабашистони Шоҳӣ|Ҳабашистон]]
|-
|[[Малика]]
|[[Сара Гизав]]
|-
|[[Подшоҳ (унвон)|Подшоҳ]]
|[[Фридрихи IX]]
| rowspan="2" | [[Дания]]
|-
|[[Малика]]
|[[Ингрид]]
|-
|[[Подшоҳ (унвон)|Подшоҳ]]
|[[Бодуэн|Бадуэн]]
| rowspan="2" | [[Белгия]]
|-
|[[Малика]]
|[[Фабиола]]
|-
|[[Подшоҳ (унвон)|Подшоҳ]]
|[[Ҳусайн ибни Талол|Ҳусейн]]
| rowspan="3" | [[Урдун]]
|-
|[[Малика]]
|[[Муна]]
|-
|[[Малика]]
|[[Басма]]
|-
|[[Подшоҳ (унвон)|Подшоҳ]]
|[[Маҳендра]]
| rowspan="2" | [[Непал]]
|-
|[[Малика]]
|[[Ратна]]
|-
|[[Подшоҳ (унвон)|Подшоҳ]]
|[[Олави V]]
| [[Норвегия]]
|-
|[[Амир]]
|[[Шайх Исо бини Салмон ал-Халифа]]
| [[Баҳрайн]]
|-
|[[Амир]]
|[[Шайх Аҳмад бини Алӣ Оли Сонӣ]]
| [[Қатар]]
|-
|[[Амир]]
|[[Шайх Сабоҳ III Ас-Салим Ас-Сабоҳ]]
| [[Кувайт]]
|-
|[[Подшоҳ (унвон)|Подшоҳ]]
|[[Константини II]]
| rowspan="4" | [[Шоҳигарии Юнон|Юнон]]
|-
|[[Малика]]
|[[Анна Мари]]
|-
|[[Шоҳзода (унвон)|Шоҳзода]]
|[[Майкл]]
|-
|[[Малика]]
|[[Марина]]
|-
|[[Султон]]
|[[Қобус бин Саид]]
| [[Умон|Уммон]]
|-
|[[Малика]]
|[[Билқисбегим]]
| rowspan="2" | [[Афғонистони Шоҳӣ|Афғонистон]]
|-
|[[Сардор]]
|[[Абдулвалихон]]
|-
|[[Подшоҳ (унвон)|Подшоҳ]]
|[[Мошоишои II]]
| [[Лесото]]
|-
|[[Янг ди-Пертуан Агонг]]
|[[Тунку Абдулҳалим]]
| rowspan="2" | [[Малайзия]]
|-
|[[Раҷа Пермайсури Агонг]]
|[[Баҳия]]
|-
|[[Шайх]]
|[[Зоид ибн Султон Оли Наҳён]]
| [[Абузабӣ|Абу-Дабӣ]]
|-
|[[Шоҳзода (унвон)|Шоҳзода]]
|[[Франс Йозефи II]]
| rowspan="2" | [[Лихтенштайн|Лихтенштейн]]
|-
|[[Малика]]
|[[Ҷина]]
|-
|[[Шоҳзода (унвон)|Шоҳзода]]
|[[Рейнери III]]
| rowspan="2" | [[Монако]]
|-
|[[Малика]]
|[[Грейс]]
|-
|[[Герсоги бузург]]
|[[Ҷин]]
| rowspan="3" | [[Люксембург]]
|-
|[[Герсогиняи бузург]]
|[[Жозефина-Шарлотта]]
|-
|[[Малика]]
|[[Мари Астрид]]
|-
|[[Шоҳзода (унвон)|Шоҳзода]]
|[[Бернҳард]]
| [[Нидерландия]]
|-
|[[Консорти шоҳзода]]
|[[Шоҳзода Филипп|Филипп]]
| rowspan="2" | [[Шоҳигарии Муттаҳида]] ва
[[Шоҳигарии Муттаҳида вақаламравҳои Иттиҳоди Давлатҳои Мустақили инглис|қаламравҳои Иттиҳоди Давлатҳои Мустақили инглис]]
|-
|[[Малика]]
|[[Анна]]
|-
|[[Шоҳзода (унвон)|Шоҳзода]]
|[[Оғохони IV]]
| rowspan="2" | [[Имомати Низорӣ]]
|-
|[[Малика]]
|[[Бегим-уму-Ҳабиба Оқохон|Бегим-уму-Ҳабиби Оғахон]]
|-
|[[Валиаҳд]]
|[[Карли XVI Густаф|Карл Густаф]]
| [[Шветсия]]
|-
|[[Шоҳзода (унвон)|Шоҳзода]]
|[[Хуан Карлоси I|Хуан Карлос]]
| rowspan="2" | [[Испаниёи франкоистӣ|Испания]]
|-
|[[Малика]]
|[[София]]
|-
|[[Шоҳзода (унвон)|Шоҳзода]]
|[[Виктор Эммануэл]]
| rowspan="2" | [[Итолиё|Италия]]
|-
|[[Малика]]
|[[Марина]]
|-
|[[Шоҳзода (унвон)|Шоҳзода]]
|[[Такахито]]
| rowspan="2" | [[Ҷопон]]
|-
|[[Малика]]
|[[Юрико]]
|-
|[[Шоҳзода (унвон)|Шоҳзода]]
|[[Бханубандху Югала]]
| [[Таиланд]]
|-
|[[Шоҳзода (унвон)|Шоҳзода]]
|[[Мӯлай Абдуллоҳ]]
| rowspan="2" | [[Марокаш]]
|-
|[[Малика]]
|[[Лалла Ламия]]
|-
|[[Шоҳзода (унвон)|Шоҳзода]]
|[[Махосини Дламини]]
| [[Свазиленд]]
|-
|[[Генерал-губернатор]]
|[[Роланд Миченер]]
| [[Канада]]
|-
|[[Генерал-губернатор]]
|[[Сэр Пол Ҳаслук]]
| [[Австралия]]
|}
=== Президентҳо, ноибони президентҳо, сарвазирон ва дигарон ===
{| class="wikitable sortable"
!Унвон
!Меҳмон
!Кишвар
|-
|[[Президент]]
|[[Франс Йонас]]
| [[Австрия]]
|-
|[[Хонуми аввал]]
|[[Йованка Броз]]
| rowspan="2" | [[Югославия]]
|-
|[[Президент]]
|[[Иосип Броз Тито]]
|-
|[[Раиси Раёсат]]
|[[Николай Подгорный]]
| [[Иттиҳоди Шӯравӣ]]
|-
|[[Раиси Шӯрои давлатӣ]]
|[[Тодор Живков]]
| [[Булғористон]]
|-
|[[Президент]]
|[[Урхо Кекконен]]
| [[Финланд|Финландия]]
|-
|[[Президент]]
|[[В.В. Гири]]
| rowspan="2" | [[Ҳиндустон]]
|-
|[[Ноиб-Президент|Ноиби президент]]
|[[Гопал Сваруп Патхак]]
|-
|Раиси [[Шӯрои Президентӣ]]
|[[Пал Лосончи]]
| [[Маҷористон]]
|-
|[[Президент]]
|[[Ҷевдет Сунай]]
| [[Туркия]]
|-
|[[Президент]]
|[[Сухарто]]
| [[Индонезия]]
|-
|[[Президент]]
|[[Людвик Свобода]]
| [[Чехословакия]]
|-
|[[Президент]]
|[[Сулаймон Франҷиеҳ|Сулаймон Франҷӣ]]
| [[Лубнон]]
|-
|[[Президент]]
|[[Яҳёхон]]
| [[Покистон]]
|-
|[[Президенти иёлот]]
|[[Якоб Йоханнес Фуше]]
| [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]]
|-
|[[Президент]]
|[[Леополд Седар Сенгор]]
| [[Сенегал]]
|-
|[[Президент]]
|[[Мухтор Оулд Дадда]]
| [[Мавритания]]
|-
|[[Президент]]
|[[Ҳуберт Мага]]
| [[Дагомея]]
|-
|[[Президент]]
|[[Николае Чеаушеску|Николае Чаушеску]]
| rowspan="2" | [[Руминия]]
|-
|[[Хонуми аввал]]
|[[Елена Чаушеску]]
|-
|[[Президент]]
|[[Мобуту Сесе Секо]]
| [[Заир]]
|-
|[[сарвазир]]
|[[Жак Шабан-Делмас]]
| [[Фаронса]]
|-
|[[сарвазир]]
|[[Ким Чен Пил]]
| [[Кореяи Ҷанубӣ]]
|-
|[[сарвазир]]
|[[Эмилио Коломбо]]
| [[Итолиё|Италия]]
|-
|[[Муовини Раиси Шӯрои Давлатӣ]]
|[[Мечислав Климашевский]]
| [[Лаҳистон]]
|-
|[[Ноиб-Президент|Ноиби президент]]
|[[Спиро Агню]]
| rowspan="2" | [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|Иёлоти Муттаҳида]]
|-
|[[Хонуми дуюм]]
|[[Ҷуди Агню]]
|-
|[[Ноиб-Президент|Ноиби президент]]
|Хусейн аш-Шафоӣ
| [[Миср]]
|-
|[[Сардор]]
|[[Эрл Олд Шахс]]
|[[Конфедератсияи Блэкфутҳо]]
|-
|[[Раиси Сенати Федералӣ]]
|[[Петронио Портелла]]
| [[Бразилия]]
|-
|[[Раиси Бундестаг]]
|[[Кай-Уве фон Ҳассел]]
| [[Олмони Ғарбӣ]]
|-
|[[Вазири корҳои хориҷӣ]]
|[[Руй Патрисио]]
| [[Португалия]]
|-
|[[Хонуми аввал]]
|[[Имелда Маркос]]
| [[Филиппин]]
|-
|[[Президенти собиқ]]
|[[Фридрих Вахлен]]
| [[Швейсария|Швейтсария]]
|-
|[[Кардинал]]
|[[Максимилиан фон Фюрстенберг]]
| [[Вотикон|Ватикан]]
|-
|[[Вазири корҳои хориҷӣ]]
|[[Аристидес Калвани]]
| [[Венесуэла]]
|-
|[[Сафири фавқулода ва мухтор|Сафири]] [[Покистон]]
|[[Чжан Тонг]]
| [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]]
|}
== Филм ==
Шӯрои миллии филми Эрон филми мустанадеро дар бораи ин ҷашнҳо бо номи " ''Фурӯғи Ҷавидон"'' ( فروغ جاویدان , маънояш " Нури абадӣ " ) ба забони порсӣ ва ''"Flames of Persia"'' ба забони инглисӣ таҳия кард. Коргардони филм Фаррух Гулистон буд ва [[Орсон Уелс|Орсон Уэллс]] , ки дар бораи ин чорабинӣ гуфта буд: "Ин ҷашни сол набуд, ин ҷашни 25 аср буд!", розӣ шуданд, ки матни инглисиро, ки аз ҷониби [[Макдоналд Ҳастингс]] навишта шудааст , дар ивази маблағгузории филми худи [[Орсон Уелс|Уэллс]] бо номи "''Тарафи дигари бод"'' (ки дар ниҳоят ба дӯзахи таҳия ворид шуд, аммо дар ниҳоят пас аз маргаш аз ҷониби [[Netflix]] дар соли 2018 бароварда шуд ), нақл кунанд. Филм барои тамошобинони ғарбӣ пешбинӣ шуда буд. Сарфи назар аз талаби намоиши филм дар 60 кинотеатри [[Теҳрон]], "риторикаи аз ҳад зиёд" ва норозигии мардум аз исрофкорӣ дар ин чорабинӣ боис шуд, ки он дар кассаи дохилӣ ба таври бад ба даст оварда шавад.
Дар "''[[Шарҳи таҳқиқоти Ховари Миёна]]"'' дар соли 1980, Эллен-Фэрбенкс Бодман ба "парадҳои навъи [[Сесил Б. ДеМилл]] - як силсилаи сулолаҳо ва мардумони эронӣ дар тартиби мураттаб: бе забткорӣ, бе мубориза, бе низоъҳои дохилӣ, бе [[арабҳо]], бе [[муғулҳо]] " ишора кардааст. Вай инчунин танҳо як ишора ба [[Ислом|исломро]] қайд мекунад ва "шоҳ ба деҳқонони хушбахт даст мепечад ва ба ҷашнҳои тахаюлии мардуми боҳашаматаш табассум мекунад. Дар байни издиҳом танҳо ду [[чодар]] намоёнанд ва камера духтаронеро, ки бо шимҳои танг аз [[кордура]] рақс мекунанд, афзалтар медонад. Таваҷҷӯҳ ба рушди манзил ва технологияи муосир равона карда шудааст, ба ислоҳоти замин ё кишоварзӣ таваҷҷуҳ зоҳир намешавад."
== Мерос ==
[[Акс:Persepolistent2007.jpg|мини|Харобаҳои шаҳраки хаймавии Тахти Ҷамшед дар соли 2007]]
[[Тахти Ҷамшед]] ҳамчунон яке аз ҷойҳои асосии сайёҳӣ дар [[Эрон]] боқӣ мемонад. Дар соли 2005, гузоришҳо нишон медоданд, ки [[Ҷумҳурии Исломии Эрон]] қасд дорад, ки хаймагоҳи соли 1971-ро аз нав созад. Дар соли 2005, тақрибан 35 000 нафар дар рӯзҳои Наврӯз аз он дидан карданд .
Ин хаймашаҳрак то соли 1979 бо иҷораи хусусӣ ва давлатӣ фаъолият мекард, вақте ки он пас аз [[Инқилоби Эрон]] ва рафтани шоҳ ғорат карда шуд дигар аз фаъолият боз монд. Чӯбҳои оҳанин барои хаймаҳо ва роҳҳое, ки барои майдони фестивал сохта шуда буданд, то ҳол боқӣ мондаанд ва барои мардум кушодаанд, аммо ягон нишонае вуҷуд надорад, ки нишон диҳад, ки онҳо дар аввал барои чӣ буданд. Бурҷи бахшидашудаи [[Бурҷи Озодӣ|Шаҳёд]] ҳамчун як ёдгории бузург дар [[Теҳрон]] боқӣ мемонад, гарчанде ки он соли 1979 [[Бурҷи Озодӣ]] номгузорӣ шуд.
----
== Инчунин нигаред ==
* [[:en:Portal:History|Портали таърих]]
* [[:en:Portal:Iran|Портали Эрон]]
* [[Боғи Осорхонаи санъати Эрон]]
* [[Монархия дар Эрон]]
* [[Маросими тоҷгузории Муҳаммад Ризо Паҳлавӣ]]
* [[Рӯйхати шоҳони Порс]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Адабиёт ==
1. Кадивар C (25 января 2002 года). «Мы проснулись. 2500 года торжества вновь». Проверено 23 октября 2006.
2. Karkowski, З.; Harley, J.; Szymanksi, F.; Гейбл, B. (2002). «Лайнер Примечания». Ксенакис: Персеполис + ремиксы. Сан — Франциско: Асфоделя LTD.
3. «Торжества Персеполис». Проверено 23 октября 2006.
4. Британском музее пояснительные записки, «Цилиндр Кира»: «В течение почти 100 лет цилиндра считалась древней месопотамской пропаганды Ситуация изменилась в 1971 году, когда шах Ирана использовали его в качестве центрального образа в своей собственной пропаганды празднованию 2500-летней иранской монархии. В Иране, цилиндр появился на монетах, банкнотах и штампов. Несмотря на то что документ вавилонского он стал частью культурной идентичности Ирана».
5. Нейл Мак Грегор, «Весь мир в наших руках», в искусство и культурное наследие: право, политика и практика, с. 383-4, под ред. Барбара Т. Хоффман. Cambridge University Press, 2006. ISBN 0-521-85764-3
6. Ежедневно Иран (23 июня 2007). «Команда, указанная на ремонт Персеполис», доступен 9 марта 2008
== Мутолиаи минбаъда ==
* Стил, Роберт (2021).''Ҷашнҳои императории шоҳ дар соли 1971: Миллатгароӣ, фарҳанг ва сиёсат дар Эрони паҳлавии дер.'' Лондон: [[:en:I.B._Tauris|IB Tauris]] . [[ISBN]] [[:en:Special:BookSources/978-1-8386-0417-2|<bdi>978-1-8386-0417-2</bdi>.]]
== Пайвандҳои беруна ==
[http://www.arte.tv/de/verschollene-filmschaetze-1971-die-feierlichkeiten-des-schahs-von-persien-in-persepolis/3984488%2CCmC%3D4076664.html Ҷашни шоҳи Порс дар Тахти Ҷамшед]
[https://www.facebook.com/https://www.facebook.com/1971 Ҷашни 2500-солагии Шоҳаншоҳии Порс дар Тахти Ҷамшед]<ref name=":0">{{Cite web|url=https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:2500_year_celebration_of_the_Persian_Empire|title=Category:2500 year celebration of the Persian Empire - Wikimedia Commons|website=commons.wikimedia.org|date=https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:2500_year_celebration_of_the_Persian_Empire|publisher=https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:2500_year_celebration_of_the_Persian_Empire|lang=en|accessdate=2026-06-07}}</ref>
[https://www.youtube.com/watch?v=ymq6BAd3amg Таназзул ва суқут: Ҷашни гаронтарин дар ҷаҳон]
[https://www.facebook.com/BestDocumentaryTV Беҳтарин филми ҳуҷҷатӣ]
[https://www.youtube.com/watch?v=dWxwtILhfvE Суқути шоҳ ва суқути Эрон: Бузургтарин ҳизби таърихӣ]<ref name=":0" />
[https://www.youtube.com/watch?v=6aF0UqC0J48 Чӣ гуна Эрон бузургтарин ҷашни ҷаҳониро дар биёбон гузаронид]
[https://www.youtube.com/watch?v=cDa9GrPMCoI Ҷашнҳои 2500 солаи Шоҳаншоҳии Эрон]
[https://www.instagram.com/reel/DIJ481tvpNY/ Феҳристи меҳмонони ҷашнвора]
[https://www.youtube.com/watch?v=9gK9FyWJ-fA Чӣ гуна шоҳи Эрон аз сабаби як зиёфати пуршукӯҳ қудратро аз даст дод]<ref>{{Cite web|url=https://commons.wikimedia.org/wiki/Category:2500_year_celebration_of_the_Persian_Empire|title=Category:2500 year celebration of the Persian Empire - Wikimedia Commons|website=commons.wikimedia.org|lang=en|accessdate=2026-06-07}}</ref>{{ПБ}}
{| class="wikitable mw-collapsible mw-collapsed"
! colspan="3" |[[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ]]
[[Тахти Ҷамшед]]
[[Таърихшиносӣ]]
|}
Гурӯҳҳо:
* [[:Гурӯҳ: Фестивалҳои соли 1971]]
* [[:Гурӯҳ: Октябри соли 1971 дар Осиё]]
* [[:Гурӯҳ:Ҷашнвораҳо аз рӯи алифбо|Гурӯҳ: Ҷашнвораҳо]]
* [[:Гурӯҳ: Соли 1971 дар Эрон]]
* [[:Гурӯҳ: Таърихшиносии Эрон]]
* [[Муҳаммадризо Паҳлавӣ|Муҳаммад Ризо Паҳлавӣ]]
* [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ]]
* [[Тахти Ҷамшед]]
* [[:Гурӯҳ: Эрони Паҳлавӣ]]
* [[:Гурӯҳ: Маросимҳо дар Эрон]]
* [[:Гурӯҳ: Сафарҳои дипломатӣ аз рӯи макон]]
* [[:Гурӯҳ: Рӯйхати сафарҳои дипломатӣ]]
[[Гурӯҳ:Шаҳаншоҳиҳои Эрон]]
fea5jxmrw4wvh504j01sq653ybvbrmc
Тими миллии футболи Ӯзбекистон
0
213796
1474997
1438032
2026-06-06T21:35:10Z
~2026-33574-11
133948
1474997
wikitext
text/x-wiki
{{Тими миллии футбол
|Name = Ӯзбекистон
|Badge =
|Nickname = ''Гургҳои сафед''<br>''Турониён''<br>''Итолиёи Осиёи''
|Association = [[:ru:Футбольная ассоциация Узбекистана|Ассотсиатсияи футболи Ӯзбекистон]]
|Confederation = [[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]]
|Субфедератсия = [[Ассотсиатсияи футболи Осиёи Марказӣ|АФОМ]]
|Coach =
|Капитан = [[:ru:Ахмедов, Одил Алимжанович|Одил Аҳмедов]]
|Most caps = [[:ru:Джепаров, Сервер Решатович|Сарвар Ҷабборов]] (126)
|Top scorer = [[:ru:Шацких, Максим Александрович|Максим Шатских]] (34)
|Home stadium = [[Миллӣ (варзишгоҳ)|«Миллӣ»]]<br>[[:ru:Пахтакор (стадион)|«Пахтакор»]]
|FIFA Trigramme = UZB
|FIFA Rank = 95 <small>(декабри 2018)</small>
|FIFA MAX = 45 <small>(ноябри 2006)</small>
|FIFA MIN = 109 <small>(ноябри 1996 ва декабри 2010)</small>
|pattern_la1 = _blueshoulders
|pattern_b1 = _blueshoulders
|pattern_ra1 = _blueshoulders
|pattern_sh1 = FFFFFF
|pattern_so1 = _footballybluestripes
|leftarm1 = FFFFFF
|body1 = FFFFFF
|rightarm1 = FFFFFF
|shorts1 = FFFFFF
|socks1 = FFFFFF
|First game = {{Парчами Тоҷикистон}} [[Дастаи миллии футболи Тоҷикистон|Тоҷикистон]] 2:2 '''Ӯзбекистон''' {{Парчами Ӯзбекистон}}<br>''([[Душанбе]], [[Тоҷикистон]]; 17 июни 1992)''
|Largest win = {{Flagicon|Mongolia}} Мӯғулистон 0:15 '''Ӯзбекистон''' {{Парчами Ӯзбекистон}} <br>''([[:ru:Чиангмай|Чиангмай]], [[Тайланд|Тойланд]]; 5 декабри 1998)''
|Largest loss = {{Парчами Ҷопон}} Ҷопон 8:1 '''Ӯзбекистон''' {{Парчами Ӯзбекистон}}<br>''([[:ru:Сайда (город)|Сайда]], [[Лубнон]]; 17 октябри 2000)''
|сайт = [http://fft.tj/ www.fft.tj]
}}
'''Тими миллии футболи Ӯзбекистон''' — дастаи миллӣ, намояндаи [[Ӯзбекистон]] дар бозиҳои байналмилалӣ ва мусобиқаҳои [[футбол]]. Ташкилоти идоракунанда — Ассотсиатсияи футболи Ӯзбекистон. Узви [[ФИФА]] ва [[КФО]] аз [[соли 1994]], инчунин узви [[АФОМ]]. Яке аз қавитарин дастаи Осиёи. Фахри футболи [[Осиёи Миёна]].
{| class="wikitable"
|-
! Солҳо !! Сармураббӣ
|-
| 1992—1994 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Рустам Акрамов
|-
| 1995 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Александр Иванков
|-
| 1996 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Баҳодир Иброҳимов
|-
| 1997 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Рустам Мирсодиқов
|-
| 1997—1998 || {{Парчами Бразилия}} Убиражара да Силва
|-
| 1999 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Маҳмуд Раҳимов
|-
| 2000 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Виктор Борисов
|-
| 2000 || {{Парчами Русия}} Павел Садирин
|-
| 2000 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Юрий Саркисян
|-
| 2001 || {{Парчами Русия}} Владимир Салков
|-
| 2001 || {{Парчами Қазоқистон}} Леонид Остроушко
|-
| 2002 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Биродар Абдураҳимов
|-
| 2002—2004 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Равшан Ҳайдаров
|-
| 2005 || {{Парчами Олмон}} Ҳанс Юрҳен Ҳеде
|-
| 2005 || {{Парчами Англия}} Роберт Ҳафтон
|-
| 2005 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Равшан Ҳайдаров
|-
| 2006 || {{Парчами Русия}} Валерӣ Непомняшӣ
|-
| 2007—2008 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Рауф Инилеев
|-
| 2008—2010 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Мирҷалол Қосимов
|-
| 2010—2012 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Вадим Абрамов
|-
| 2012—2015 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Мирҷалол Қосимов
|-
| 2015—2017 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Самвел Бабаян
|-
| 2017 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Рӯзиқул Бердиев
|-
| 2018 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Темур Кападзе
|-
| 2018—2019 || {{Парчами Аргентина}} Ҳектор Купер
|}
[[Гурӯҳ:Ӯзбекистон]]
[[Гурӯҳ:Тимҳои миллии футбол]]
9wotqiiwpzpsuslpyk6hgrqqofevq2v
1474998
1474997
2026-06-06T21:35:42Z
~2026-33574-11
133948
1474998
wikitext
text/x-wiki
{{Тими миллии футбол
|Name = Ӯзбекистон
|Badge =
|Nickname = ''Гургҳои сафед''<br>''Турониён''<br>''Итолиёи Осиёи''
|Association = [[:ru:Футбольная ассоциация Узбекистана|Ассотсиатсияи футболи Ӯзбекистон]]
|Confederation = [[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]]
|Субфедератсия = [[Ассотсиатсияи футболи Осиёи Марказӣ|АФОМ]]
|Coach =
|Капитан =
|Most caps = [[:ru:Джепаров, Сервер Решатович|Сарвар Ҷабборов]] (126)
|Top scorer = [[:ru:Шацких, Максим Александрович|Максим Шатских]] (34)
|Home stadium = [[Миллӣ (варзишгоҳ)|«Миллӣ»]]<br>[[:ru:Пахтакор (стадион)|«Пахтакор»]]
|FIFA Trigramme = UZB
|FIFA Rank = 95 <small>(декабри 2018)</small>
|FIFA MAX = 45 <small>(ноябри 2006)</small>
|FIFA MIN = 109 <small>(ноябри 1996 ва декабри 2010)</small>
|pattern_la1 = _blueshoulders
|pattern_b1 = _blueshoulders
|pattern_ra1 = _blueshoulders
|pattern_sh1 = FFFFFF
|pattern_so1 = _footballybluestripes
|leftarm1 = FFFFFF
|body1 = FFFFFF
|rightarm1 = FFFFFF
|shorts1 = FFFFFF
|socks1 = FFFFFF
|First game = {{Парчами Тоҷикистон}} [[Дастаи миллии футболи Тоҷикистон|Тоҷикистон]] 2:2 '''Ӯзбекистон''' {{Парчами Ӯзбекистон}}<br>''([[Душанбе]], [[Тоҷикистон]]; 17 июни 1992)''
|Largest win = {{Flagicon|Mongolia}} Мӯғулистон 0:15 '''Ӯзбекистон''' {{Парчами Ӯзбекистон}} <br>''([[:ru:Чиангмай|Чиангмай]], [[Тайланд|Тойланд]]; 5 декабри 1998)''
|Largest loss = {{Парчами Ҷопон}} Ҷопон 8:1 '''Ӯзбекистон''' {{Парчами Ӯзбекистон}}<br>''([[:ru:Сайда (город)|Сайда]], [[Лубнон]]; 17 октябри 2000)''
|сайт = [http://fft.tj/ www.fft.tj]
}}
'''Тими миллии футболи Ӯзбекистон''' — дастаи миллӣ, намояндаи [[Ӯзбекистон]] дар бозиҳои байналмилалӣ ва мусобиқаҳои [[футбол]]. Ташкилоти идоракунанда — Ассотсиатсияи футболи Ӯзбекистон. Узви [[ФИФА]] ва [[КФО]] аз [[соли 1994]], инчунин узви [[АФОМ]]. Яке аз қавитарин дастаи Осиёи. Фахри футболи [[Осиёи Миёна]].
{| class="wikitable"
|-
! Солҳо !! Сармураббӣ
|-
| 1992—1994 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Рустам Акрамов
|-
| 1995 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Александр Иванков
|-
| 1996 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Баҳодир Иброҳимов
|-
| 1997 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Рустам Мирсодиқов
|-
| 1997—1998 || {{Парчами Бразилия}} Убиражара да Силва
|-
| 1999 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Маҳмуд Раҳимов
|-
| 2000 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Виктор Борисов
|-
| 2000 || {{Парчами Русия}} Павел Садирин
|-
| 2000 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Юрий Саркисян
|-
| 2001 || {{Парчами Русия}} Владимир Салков
|-
| 2001 || {{Парчами Қазоқистон}} Леонид Остроушко
|-
| 2002 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Биродар Абдураҳимов
|-
| 2002—2004 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Равшан Ҳайдаров
|-
| 2005 || {{Парчами Олмон}} Ҳанс Юрҳен Ҳеде
|-
| 2005 || {{Парчами Англия}} Роберт Ҳафтон
|-
| 2005 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Равшан Ҳайдаров
|-
| 2006 || {{Парчами Русия}} Валерӣ Непомняшӣ
|-
| 2007—2008 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Рауф Инилеев
|-
| 2008—2010 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Мирҷалол Қосимов
|-
| 2010—2012 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Вадим Абрамов
|-
| 2012—2015 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Мирҷалол Қосимов
|-
| 2015—2017 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Самвел Бабаян
|-
| 2017 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Рӯзиқул Бердиев
|-
| 2018 || {{Парчами Ӯзбекистон}} Темур Кападзе
|-
| 2018—2019 || {{Парчами Аргентина}} Ҳектор Купер
|}
[[Гурӯҳ:Ӯзбекистон]]
[[Гурӯҳ:Тимҳои миллии футбол]]
suic2z7fucjnnaw54nes5jsb0r7rerh
Баҳси корбар:Renamed user 7f00d45bf3ec2a4b2980d6b5e3e44341
3
240794
1474993
1073057
2026-06-06T12:12:07Z
XXBlackburnXx
24016
XXBlackburnXx moved page [[Баҳси корбар:Vítya Szkarjatyin]] to [[Баҳси корбар:Renamed user 7f00d45bf3ec2a4b2980d6b5e3e44341]] without leaving a redirect: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Vítya Szkarjatyin|Vítya Szkarjatyin]]" to "[[Special:CentralAuth/Renamed user 7f00d45bf3ec2a4b2980d6b5e3e44341|Renamed user 7f00d45bf3ec2a4b2980d6b5e3e44341]]"
1073057
wikitext
text/x-wiki
{{Хуш омадед/чаҳорчӯба
|welcomeHeader=Хуш омадед ба Википедиаи Тоҷикӣ, {{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }}!
|firstStepsTitle=Роҳнамои қадамҳои аввалин
|firstStepsText=[[Image:Heckert GNU white.svg|left|60px|thumb|]]
Акнун Шумо метавонед на фақат мақолаҳоро дар Википедиа хонед, боз Шумо метавонед мақолаҳоро вироиш кунед ва ё мақолаи худро ба Википедиа ирсол кунед. Барои дар Википедиа чӣ тавр мақола навиштан аз [[Википедиа:Барои_навкорон|ин ҷо]] бинед.
Муҳтавои Википедиа таҳти иҷозаномаи [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ Creative Commons Attribution-ShareAlike] (CC-BY-SA) ва иҷозаномаи [http://69.246.228.115/tajikngo/www/CBT/TAJIKTEXTBOOKS/license.html GFDL] дастрас аст.
Шумо метавонед бо литсензияи GFDL дар [http://69.246.228.115/tajikngo/www/CBT/TAJIKTEXTBOOKS/license.html инҷо] ва [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ Creative Commons Attribution-ShareAlike] (CC-BY-SA) шинос шавед.
* [[Википедиа:Роҳнамои намуд]]
* [[Википедиа:Ҳуқуқи муаллиф]]
|helpTitle=Ёрӣ
|helpText=Иттилооти бештарро метавонед дар [[Википедиа:Вуруди корбарон|вуруди корбарон]] пайдо намоед. Шумо боз метавонед саволҳои худро дар ин ҷо нависед '''[[Роҳнамо:Мундариҷа|Роҳнамо]]''' ё дар канали [[w:Wikipedia:IRC tutorial|IRC]] [[irc:wikipedia-tg|#wikipedia-tg]] ([http://java.freenode.net//index.php?channel=wikipedia-tg бевосита аз дигарон бипурсед]). Инчунин шумо метавонед бо яке аз [[Википедиа:Мудирон|мудирон]] дар тамос бошед ё дар саҳифаи баҳси яке аз онҳо саволи худро нависед.
|tipsTitle=Чизҳои хуб ва роҳнамоиҳо
|tipsText=<div></div><!--empty div is to make sure bullets work-->
* Ба саҳифаи корбарии худ қуттиҳо забонҳоро гузоред ва сатҳи дониши забондонии худро ба дигарон муайян кунед.
* Дар вақти дар саҳифаи баҳси корбарон саволеро навишта бо илова кардани ~~~~ дар охири савол имзои худро гузоред.
* Бисёр мақолаҳои Википедиа нопурра мебошад, агар мақолаи нопурраеро дарёфт кардед, пайванди вироишро дар болои он мақола пахш кунед, баъд як аз ин рамзҳои зеринро <nowiki>{{stub}}</nowiki> ё <nowiki>{{ҷавона}}</nowiki> ба матн илова карда, саҳифаро захира кунед.
|mistakeTitle=Ба хатогие роҳ додед ё дучор шудед?
|mistakeText=<div></div><!--empty div is to make sure bullets work-->
* Агар ягон хатогиеро дар мақолае пайдо кардед, метавонед дар боло пайванди Вироишро пахш карда хатогиро бартараф кунед ва саҳифаро захира кунед.
* Агар ба ягон хатогие роҳ додед ва ё унвони ягон мақоларо хато навиштед. Бо яке аз мудирон дар тамос шавед.
* Агар ду мақолаи монандеро пайдо кардед, лутфан яке аз онҳоро холи карда масири онро ба дигар тағйир диҳед.
* Агар мақолае бо забони ғайри тоҷикиро дарёфт кардед, лутфан вироишро пахш карда дар боло <nowiki>{{тарҷума}}</nowiki> нависед ва саҳифаро захира кунед.
* Агар мақолаи бемазмунро дарёфт кардед, лутфан вироишро дар боло пахш карда дар болои саҳифа <nowiki>{{delete}}</nowiki> нависед ва саҳифаро захира кунед. Баъд яке аз мудирон он мақоларо баррасӣ карда дар ҳолати зарури онро ҳазв ё вироиш хоҳанд кард.
|feedbackText=(P.S. Барои ин паём мехоҳед [[Википедиа баҳс:Гузориши Хуш омадед|пешниҳоди]] худро нависед?)
|lang=tg
}} --[[File:Robot icon.svg|26px]] [[User:SamakBot|'''<span style="color:#ff5722">Samak</span><span style="color:#666565">Bot</span>''']] <sup>[[Баҳси_корбар:SamakBot|'''Talk''']]</sup> 09:31, 22 Декабри 2019 (UTC)
ljw9o7kubmu4e1ww1cox39s1mze22b8
Мубориза барои ҷазираи Орзуҳо
0
329307
1474994
1459168
2026-06-06T12:23:42Z
NarcisoFan2026
133653
1474994
wikitext
text/x-wiki
"Мубориза барои ҷазираи Орзуҳо" (BFDI) як силсилаи веб-аниматсионии амрикоӣ аст, ки аз ҷониби бародарони дугоник Кэри ва Майкл Хуанг сохта шудааст. Ин силсила пародияи жанри намоиши бозӣ буда, аз мусобиқаҳо байни ашёи антропоморфӣ иборат аст, ки тамошобинон барои бартараф кардани қаҳрамон овоз медиҳанд. Қисмҳо ва васоити ахбори марбут ба он дар канали YouTube-и онҳо, jacknjellify, нашр карда мешаванд. BFDI ба як микрожанри сериалҳои веби мустақили шабеҳ, ки бо номи "намоишҳои ашё" маъруфанд, таъсир расонидааст.
[[Гурӯҳ:Телесериалҳо аз рӯи алифбо]]
ae7rss6kzfmuuahllxg0hdbrfeeb02g
Меҳдӣ Қулихон Ҳидоят
0
331868
1474999
1474974
2026-06-07T00:31:17Z
Xqbot
1543
Ислоҳи масири дукарата ба [[Маҳдиқулихони Ҳидоят]]
1474999
wikitext
text/x-wiki
#равона [[Маҳдиқулихони Ҳидоят]]
i2yus52qvg93l1sh1s8c5o6ubx849yb
Рӯйхати оташкадаҳо дар Ҳиндустон
0
331873
1474995
2026-06-06T13:11:51Z
~2026-33546-59
133796
Zoroastrianism and Hinduism - a comparison of both religions and exploring the origins of Zoroastrianism
1474995
wikitext
text/x-wiki
[[Оташи абадӣ|'''Оташкада''']]''',''' ( [[форсӣ]]: آتشکده ), '''Оташгоҳ''' ([[форсӣ]]: آتشگاه ) ё '''Дари Меҳр''' ([[форсӣ]]: در مهر ), макони ибодати пайравони [[Маздаясно|маздоясно]], дини қадимаи [[Эрони Бузург|Эрон]] ( [[Эрони Бузург|Порс]] ) мебошад. Дар дини зардуштӣ, оташ (нигаред ба ''[[Атар|отар]]'' ), дар баробари оби тоза (нигаред ''ба'' [https://www.zoroastrian.ru/ ''обон'']), воситаҳои покии маросимӣ мебошанд. «Хокистари тоза ва сафед барои маросимҳои поксозӣ [ҳамчун] асоси ҳаёти маросимӣ ҳисобида мешавад», ки «асосан маросимҳои муносиб барои нигоҳдории оташи хонагӣ мебошанд, зеро маъбад [оташ] оташи оташдонест, ки ба тантанаи нав бардошта шудааст». Зеро, касе, ки «ҳар кӣ бо сӯзишворӣ дар дасташ барои оташ қурбонӣ мекунад..., ба ӯ хушбахтӣ дода мешавад». Дар ҷаҳон тақрибан 177 оташкадаи аҷиб мавҷуд аст, ки тақрибан 150-тои онҳо дар [[Ҳиндустон]] ҷойгиранд.
== Рӯйхати оташкадаҳо дар Ҳиндустон ==
{| class="wikitable"
|+
!Ном
!Макон
!Расм
!Шарҳ
|-
|[[Ғорҳои Баҳрот]]
|дар наздикии [[Дахану]]
|
|[[Ғорҳои Баҳрот]], ки бо номи Барад маъруфанд, дар наздикии [[Дахану|Даҳану]] , [[Маҳараштра]], ҷойгир буда ягона маъбади ғори [[Парсӣ|порсӣ]] / [[Зардуштия|зардуштӣ]] дар [[Ҳиндустон]] мебошанд. [[Ғорҳои Баҳрот]] дар 25 км ҷанубтар аз [[Санҷон]] , [[Гуҷарот (Ҳиндустон)|Гуҷарот]] ҷойгир буда, дар масофаи начандон дуртар аз деҳаи [[Борди]] ҷойгиранд . Онҳо ғорҳои буддоии истифоданашуда буданд, ки роҳибони буддоӣ кофта буданд. [[Зардуштиён]] пас аз ҳуҷуми [[Алафхон]], сарлашкари [[Муҳаммад ибни Туғлуқ,]] дар соли [[1393]]-и мелодӣ, ба маҳаллаи онҳо дар [[Санҷон]], 13 сол дар ин кӯҳҳо пинҳон шуданд. [["Шӯълаи Эроншоҳ"]] низ дар ин давра ([[1393–1405]]-и мелодӣ) ба [[Баҳрот]] интиқол дода шуд. Ҳатто имрӯз ҳам оташи муқаддас фурӯзон аст ва ба он баландтарин дараҷаи оташ дар ҷаҳон дода шудааст. [[Ғорҳои Баҳрот]] ҳамчун мероси таърихӣ эълон шудаанд ва дар зери Тадқиқоти бостоншиносии Ҳиндустон ([[ASI]]) ёдгории ҳифзшаванда мебошанд.
|-
|[[Банаҷӣ Лимҷӣ Агиарӣ]]
|[[Мумбай]]
| align="center" |[[Акс:Agiary.jpg|мини]]
|[[Банаҷӣ Лимҷӣ Агиарӣ]] қадимтарин оташкадаи зардуштӣ (ё ''[[агиарӣ]]'', [[Забони гуҷаротӣ|гуҷаротӣ]]: ''આગનું ઘર aagnu ghar'' маънояш ''"хонаи оташ"'') дар [[Мумбай|Мумбай,]] [[Ҳиндустон]] аст, ки соли [[1709]] сохта шудааст. Оташро дар ин ҷо тоҷири [[Парсӣ|порсӣ]] [[Сет Банаҷӣ Лимҷӣ]] тақдис кардааст. Оташкада сохтори қалъамонанд дорад ва ба ғайрипорсиҳо , мисли ҳама [[Оташи абадӣ|оташкадаҳои зардуштӣ]], иҷозати вуруд дода намешавад. Оташкада як сохтори мероси дараҷаи II мебошад. [[Манекҷӣ Сет Агиарӣ]] ([[Соли 1733|1733]]) , ки дар масофаи камтар аз як километр аз ин оташкада ҷойгир аст, дуввумин оташкадаи қадимтарин дар [[Мумбай]] аст.
|-
| [[Оташи Баҳром]]
|[[Удвада]]
| align="center" |[[Акс:Udwada atash behram.jpg|мини]]
|[[Оташи Баҳром]], ки бо номи Удвада [[Оташи Баҳром]] низ маъруф аст, оташи муқаддасест, ки дар маъбаде дар [[Удвада,]] [[Гуҷарот (Ҳиндустон)|Гуҷарот]] дар соҳили ғарбии [[Ҳиндустон]] ҷойгир аст . Ин аввалин аз ҳашт оташкада (ҷои муқаддаси ибодат)-и динии зардуштӣ дар кишвар аст. Оташи Баҳром, ки маънояш "Оташи пирӯзманд" аст, [[Оташи Баҳром|қадимтарин оташкада]] дар [[Ҳиндустон]] буда, ба асри ҳаштум тааллуқ дорад ва робитаҳои таърихии фарҳангӣ ва диниро бо [[Эрон]] ифода мекунад. Маъбади кунунӣ, ки оташи муқаддасро дар бар мегирад, соли [[1742]] аз ҷониби [[Мотлибай Вадия]] аз [[Бомбай]] сохта шудааст . Сохтори оташкада, ки васеъ сохта шудааст, хуб оро дода шудааст ва толори [[Дастурҷӣ Кояҷӣ Мирзо]] ва [[Осорхонаи миллии Тоҷикистон|осорхонаро]] дар бар мегирад. Ба толори асосии маъбад тавассути зинапояи дузинагӣ ворид шудан мумкин аст. Оташкада зоирони зардуштиро аз тамоми қисматҳои [[Ҳиндустон|Ҳиндустон,]] [[Покистон]] ва аз саросари ҷаҳон ҷалб мекунад.
|-
|[[Манекҷӣ Сет Агиарӣ]]
|[[Мумбай]]
| align="center" |[[Акс:Maneckji Sett Agiary entrance.jpg|мини]]
|[[Манекҷӣ Сет Агиарӣ]] дуввумин оташкадаи қадимии зардуштӣ (ё ''агиарӣ'', [[Забони гуҷаротӣ|гуҷаротӣ:]] ''આગનું ઘર aagnu ghar'' маънояш "хонаи оташ") дар [[Мумбай]], [[Ҳиндустон]] аст, ки соли [[Соли 1735|1735]] сохта шудааст. [[Банаҷӣ Лимҷӣ Агиарӣ,]] ки соли [[Соли 1709|1709]] таъсис ёфтааст, қадимтарин аст. Мисли ҳама оташкадаҳои зардуштӣ, ба ғайрипорсӣ иҷозати вуруд дода намешавад. Меъмории бино омехтаи сабкҳои эҳёи [[Ориёӣ|порсӣ]] ва [[Юнониҳо|юнонӣ]] мебошад , ки дар даромадгоҳи оташкада ду [[шери болдор]] посбонӣ мекунанд.
|-
| [[Оташкадаи Порсӣ]]
|[[Сикундаробод|Секундеробод]]
| align="center" |[[Акс:Parsi-Fire-Temple-Secunderabad-India-2014.jpg|мини]]
|Оташкадаи Порсӣ макони ибодати [[Парсӣ|порсиҳо]] дар [[Ҳиндустон]] аст . Ин маъбад, ки дар [[Кӯчаи Роҳи Маҳтма Гандӣ|кӯчаи]] [[Кӯчаи Роҳи Маҳтма Гандӣ|Роҳи Маҳтма Гандӣ]] дар [[Секундеробод]] , [[Телангана]] ҷойгир аст , бовар меравад, ки моҳи сентябри соли [[Соли 1847|1847]] тақдис шудааст. Оташкадаро ду бародар ва тоҷир, [[Пестонҷӣ Меҳерҷӣ]] ва [[Виккаҷӣ Меҳерҷӣ,]] ки дар [[Секундеробод]] маскан гирифта буданд, сохтаанд. Илова бар оташкада, ин маҷмаа инчунин биноҳои истиқоматӣ ва тиҷоратӣ дорад.
|-
|[[Оташкадаи Рояпурам]]
|[[Ченнай]]
| align="center" |[[Акс:PARSI TEMPLE @ FIRE TEMPLE, Dar-e-Meher - panoramio (4).jpg|мини]]
|Ҷал Фироҷ Клубвала Дари Меҳр, ки бо номи оташкадаи Рояпурам маъруф аст, оташкадаи зардуштӣ дар [[Рояпурам]] , [[Ченнай]] , [[Ҳиндустон]] аст . Он соли [[Соли 1910|1910]] сохта шудааст ва аз ҷониби хайрхоҳ Фироҷ Клубвала ба Мадрас Порсӣ Зартхости Анҷуман хайрия шудааст. Ин ягона оташкадаи порсӣ дар [[Тамилнад]] ва минтақаҳои атроф, аз ҷумла [[Пудучерӣ]] ва [[Керала]] мебошад . Аз замони сохта шудани оташкада алангаи оташ пайваста фурӯзон аст ва мубад дар як рӯз панҷ маротиба онро алавмонӣ мекунад.
|}
== Инчунин нигаред ==
* [[Рӯйхати оташкадаҳо дар Эрон]]
* [[Маздоясно дар Ҳиндустон|Зардуштия дар Ҳиндустон]]
* [[Динҳо дар Ҳиндустон]]
* [[Сайёҳии динӣ дар Ҳиндустон]]
== Адабиёт ==
# Бойс, Мэри (1975). "Дар бораи парастиши оташ дар маъбади зардуштӣ". ''Маҷаллаи Ҷамъияти шарқшиносии Амрико'' . '''95''' (3). Анн Арбор: AOS/UMich. Нашриёти матбуот: 454–465 . doi : [https://www.jstor.org/stable/599356?origin=crossref 10.2307/599356] . JSTOR [https://www.jstor.org/stable/599356 599356] .
stulpi1g7lf6neb8gm1xs9vphw9fygm
Маздаясно дар Ҳиндустон
0
331874
1474996
2026-06-06T14:57:35Z
~2026-33546-59
133796
саҳифаро дурусттар ҷойгузин кардан лозим аст
1474996
wikitext
text/x-wiki
[[Акс:Maneckji Seth Agiary, Mumbai.jpg|мини|[[Манекҷӣ Сет Агиарӣ]] , дуввумин маъбади қадимтарини оташи зардуштӣ дар [[Мумбай|шаҳри Мумбай]], соли 2009
{| class="wikitable"
! colspan="2" |Шумораи умумии пайравон
|-
|61,000 (2012)
{| class="wikitable"
! colspan="2" |Минтақаҳое, ки аҳолии назаррас доранд
|-
| colspan="2" |Асосан [[Гуҷарот (Ҳиндустон)|Гуҷарот]] ва [[Маҳараштра]]
{| class="wikitable"
! colspan="2" |Китобҳо
|-
| colspan="2" |[[Авасто]]
{| class="wikitable"
! colspan="2" |Забонҳо
|-
| colspan="2" |[[Забони гуҷаротӣ|Гуҷаротӣ]] , [[Забони ҳиндӣ|ҳиндӣ]] ва [[Забони инглисӣ|англисӣ]]
|}
|}
|}
|
|}
]]
[[Маздаясно|Маздоясно]], як дини эронӣ, дар [[Ҳиндустон]] ҳазорҳо сол боз вуҷуд дорад. Гарчанде ки он ба як шохаи алоҳида тааллуқ дорад, он пайдоиши муштарак бо [[Ҳиндуия|ҳиндуизм]] ва дигар динҳои ҳиндӣ дорад, ки аз дини ҳиндуэронӣ сарчашма гирифтааст. Гарчанде ки [[Маздаясно|маздоясно]] замоне дини расмии ориёӣ буд, дар ниҳоят бо шарофати истилои тозиён [[Эронзамин|Эронзаминро]], ки дар натиҷаи он [[хилофати Рошидин]] то соли 651-и мелодӣ [[Шоҳаншоҳии Сосонӣ|шоҳаншоҳии Сосониёнро]] забт карда гирифт, ба [[нимҷазираи Ҳиндустон]] муҳоҷират кардани зардуштиён оғоз гардид. Аз сабаби таъқиби зардуштиён дар давраи пас аз [[Сосониён]], мавҷи бузурги муҳоҷирони эронӣ ба [[Ҳиндустон]] фирор карданд ва дар он ҷо бо номи [[Парсӣ|мардуми порсӣ]] маъруф шуданд , ки ҳоло қадимтарин ҷомеаи зардуштии [[Ҳиндустон|Ҳиндустонро]] намояндагӣ мекунанд. Мавҷҳои баъдии муҳоҷирати зардуштиён ба [[Ҳиндустон]] дар тӯли асрҳои баъдӣ ба амал омаданд ва афзоиши шумораи ин гурезагон дар давраи табдили [[Эрон]] ба [[Ислом|исломи]] [[шиъа]] аз замони [[Сафавиён]] ва боз дар давраи ҳукмронии [[Қоҷориён|сулолаи Қоҷор,]] ки таъқиби зардуштиён аз ҷониби онҳо боиси фирори бисёре аз онҳо ба [[Ҳиндустони Бритониё]] шуд.
Фазои нисбатан озоди [[Ҳиндустон]] ва ҳимояе, ки салтанатҳои таърихии Ҳиндустон ба тобеони зардуштии худ пешниҳод мекарданд, имкон дод, ки дин берун аз маркази таърихии худ [[Эрон]] рушд кунад. Имрӯз, [[Ҳиндустон]] макони бузургтарин ҷуғрофиёи зардуштӣ дар ҷаҳон аст ва сарфи назар аз шумораи умумии ками пайравон, зардуштиён дар Ҳиндустон ба иқтисодиёт, фарҳанг, сиёсат ва низоми ҳарбии [[Ҳиндустон]] таъсири назаррас расонидаанд ва инчунин дар ҷунбиши истиқлолияти [[Ҳиндустон]] нақши муҳим бозидаанд.
== Таърих ==
То соли 632-и мелодӣ, [[Яздгирди III|Яздигурди III]] дар [[Эрони Бузург|Порс]] ба қудрат расид, аммо артиши араб аллакай ба [[Порс]] ҳамла карда буд . Мусалмонон онҳоро дар [[Наҳованд]] шикаст доданд ва [[Яздгирди III|Яздигурд]] дар соли 652 аз ҷониби як осиёбон дар [[Марв]] кушта шуд , ки ба сулолаи [[Сосониён]] ва ба таърихи зардуштӣ ҳамчун дини расмии [[Эрон]] хотима бахшид. Дар ҳоле ки дин ва хатти худро дар баробари баъзе адабиёти таърихнигории [[Сосониён]] аз даст дод, забон ва фарҳанг асосан боқӣ монд. Дар байни асрҳои ҳафтум ва сенздаҳум, фишорҳои сиёсӣ ва иҷтимоӣ боиси бартарии [[Мусалмонон|мусалмонони]] эронӣ бар [[зардуштиён]] гардиданд. Бо ҷангҳо, эрониён тадриҷан дини бартаридоштаи худро аз даст доданд.
[[Зардуштиён]] дар давраи исломишавӣ бо муҳоҷиратҳои пайдарпай ба [[Ҳиндустон]] кӯчиданд. Муҳоҷирати аввалия пас аз фатҳ ҳамчун таъқиби динӣ аз ҷониби мусалмонони ишғолгар тавсиф шудааст. Тибқи ривоят, зардуштиён аз дасти онҳо азоб кашиданд ва барои ҳифзи худ ва ҳифзи дини худ аввал ба шимоли Эрон, сипас ба [[Тангаи Ҳурмуз|ҷазираи Ҳурмуз]] ва дар ниҳоят ба Ҳиндустон фирор карданд. Ин ривояти маъмулан қабулшудаи муҳоҷират таъқиби мусалмононро таъкид мекунад ва дар айни замон [[Парсӣ|порсиҳоро]] ҳамчун гурезагони динӣ муайян мекунад. Ба наздикӣ, олимон ин шарҳи пайдоиши эрониро зери суол бурданд. Дар бораи муҳоҷират манбаъҳои камёб мавҷуданд. Таърихшиносон маҷбуранд, ки танҳо ба " ''Қиссаи Санҷон"-и'' соли 1599 аз ҷониби як коҳини порсӣ ва ''"Қиссаи Зартуштиёни Ҳиндустон"-и'' беш аз 200 сол пас навишташуда такя кунанд. Ин бо он далел мураккабтар аст, ки дар давраи [[Сосониён]] аллакай дар [[Ҳиндустон]] [[зардуштиён]] буданд.
Маълум аст, ки зардуштиёни эронӣ садсолаҳо пеш аз санаҳои муайяншудаи вуруди порсӣ дар [[Қиссаи Санҷон]] бо [[Ҳиндустон]] тиҷорат мекарданд. Рухшона Нанҷӣ ва Ҳомӣ Дҳалла ҳангоми баррасии далелҳои бостоншиносӣ барои "Фуруди зардуштиён ба Санҷон", ба хулосае омаданд, ки эҳтимолан санаи муҳоҷират дар оғози марҳилаи миёнаи хронологияи онҳо, яъне аз аввали асри ҳаштум то нимаи асри ҳаштум аст. Бо вуҷуди ин, онҳо дар бораи ривояти Қиссаи Санҷон шубҳаи умумии худро баён мекунанд. Олим Андре Винк назарияе пешниҳод кардааст, ки муҳоҷирони зардуштӣ ба [[Ҳиндустон]], ҳам пеш аз забти [[Эрон]] аз ҷониби мусалмонон ва ҳам баъд аз он, асосан тоҷирон буданд, зеро далелҳо нишон медиҳанд, ки танҳо пас аз вуруди онҳо коршиносони динӣ ва коҳинон барои ҳамроҳ шудан ба онҳо фиристода шуданд. Ӯ иддао мекунад, ки рақобат дар роҳҳои тиҷоратӣ бо мусалмонон низ метавонад ба муҳоҷирати онҳо мусоидат карда бошад.
Гарчанде ки таърихан асоснок нест, достони он ки чӣ гуна зардуштиён иҷозати қадам задан ба соҳилҳои [[Гуҷарот (Ҳиндустон)|Гуҷаротро]] гирифтанд , барои худшиносии ин гурӯҳ муҳим боқӣ мемонад. Тибқи ривояти маъмулӣ, [[Роҷа|Роҷаи]] [[Санҷон]] , онҳоро даъват карда, талаб кард, ки бидонанд, ки чӣ гуна онҳо барои ҷамоатҳои маҳаллӣ бори гарон ё таҳдид нахоҳанд буд. Дар посух ба дархости онҳо дар бораи пайравӣ аз дин ва кишт кардани замин, ӯ ба онҳо кӯзаи пур аз ширро нишон дод ва гуфт, ки [[Санҷон]] мисли ин пур аст. Дар як нусха, дастур ба шир танга илова кард ва гуфт, ки мисли танга, ҳеҷ кас наметавонад бубинад, ки онҳо дар он ҷо ҳастанд, аммо онҳо бо вуҷуди ин ширро ғанӣ мегардонанд. Дар версияи дигар, ӯ ба ҷои он шакар илова кард ва иддао кард, ки бо ин онҳо заминҳои [[Санҷон|Санҷонро]] ширин мекунанд. Дар ҳардуи онҳо, маскангирии онҳо аз ҷониби [[Роҷа]] тасдиқ карда мешавад, ки шартҳои муайянеро барои он баррасӣ мекунад: онҳо дини худро шарҳ медиҳанд, ваъда медиҳанд, ки таблиғ намекунанд, [[Забони гуҷаротӣ|забон]] ва либоси гуҷаротиро қабул мекунанд, силоҳҳои худро месупоранд ва маросимҳои худро танҳо пас аз фаро расидани шом анҷом медиҳанд. Дар ин давра, тоҷирони [[Зардуштиён|зардуштӣ]] дар берун аз [[Ҳиндустон]], аз ҷумла дар [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]], бо қатл рӯбарӯ шуданд, ки дар он ҷо бисёриҳо ҳангоми [[куштор дар Гуанчжоу]] кушта шуданд. <ref>{{Cite web|url=https://hindupedia.com/en/Zoroastrianism_and_Hinduism|title=Zoroastrianism and Hinduism|website=Hindupedia, the Hindu Encyclopedia|date=2025-06-19|lang=en|accessdate=2026-06-06}}</ref>
Муҳоҷирати [[зардуштиён]] ба [[Ҳиндустон]] идома ёфт ва то соли 1477 онҳо тамоми робитаро бо [[Эрон|Порс]] қатъ карданд. Танҳо пас аз сесад сол онҳо бо ҳам тамос гирифтанд. [[Зардуштиён]] инчунин дар [[ҷунбишҳои озодихоҳии Ҳиндустон]] нақши назаррас доштанд. Муҳоҷиратҳои минбаъда низ ба амал омаданд, ки махсусан дар натиҷаи кӯшишҳои [[Сафавиён]] барои табдил додани тобеони худ ба [[Шиъа|исломи шиъа]] дар асри шонздаҳум ба вуҷуд омада буданд. Ин ба шумораи мардуми [[Парсӣ|порсӣ]] афзуд ва робитаи наздики онҳоро бо [[Эрон]] мустаҳкам кард.
== Демография ==
{| class="wikitable"
|+Аҳолии таърихии зардуштиён (форсӣ) дар Ҳиндустон
!Сол
!<abbr>Поп.</abbr>
!<abbr>±% солона</abbr>
|-
!Соли 1872
|69,476
|—
|-
!Соли 1881
|85,397
| +2.32%
|-
!Соли 1891
|89,904
| +0.52%
|-
!Соли 1901
|94,190
| +0.47%
|-
!Соли 1911
|100,096
| +0.61%
|-
!Соли 1921
|101,778
| +0.17%
|-
!Соли 1931
|109,752
| +0.76%
|-
!Соли 1941
|114,890
| +0.46%
|-
!Соли 1971
|91,266
|−0.76%
|-
!Соли 1981
|71,630
|−2.39%
|-
!Соли 2001
|69,601
|−0.14%
|-
!Соли 2011
|57,264
|−1.93%
|}
Тибқи барӯйхатгирии аҳолии Ҳиндустон дар соли 2011 , дар Ҳиндустон 57,264 порсӣ зиндагӣ мекунанд, ва рақамҳои соли 2014 нишон медиҳанд, ки ҳоло шумораи онҳо 69,000 нафар аст. Ин рақамҳо эрониҳоеро , ки худро зардуштӣ меноманд , дар бар намегиранд . Ин рақами қаблии зардуштӣ дар диаспора ва бар асоси натиҷаҳои барӯйхатгирии аҳолии Ҳиндустон дар соли 1981, ки беш аз 71,630 зардуштӣ (порсӣ)-ро дар бар мегирифт, мебошад. Тибқи ҳисобҳои мустақил, дар Ҳиндустон ҳадди аққал 100,000 зардуштӣ (порсӣ) зиндагӣ мекунанд. Забони модарии порсӣ гуҷаратӣ аст.<ref>{{Cite web|url=https://hindupedia.com/en/Zoroastrianism_and_Hinduism|title=Zoroastrianism and Hinduism|website=Hindupedia, the Hindu Encyclopedia|date=2025-06-19|lang=en|accessdate=2026-06-06}}</ref>
Ҷамъияти зардуштӣ дар Ҳиндустон яке аз гурӯҳҳои маъруфтарин боқӣ мемонад ва дар бахшҳои гуногуни тиҷоратӣ, аз қабили саноат, филмҳо ва сиёсат нақш мебозад.
== Ҷамоатҳо ==
[[Акс:Parsee Wedding 1905.jpg|мини|Тӯйи [[Парсӣ|порсӣ]], соли ''1905'']]
Дар Ҳиндустон ду ҷамоати бузурги зардуштӣ вуҷуд дорад.
=== порсӣ ===
Мақолаи асосӣ: ''[[Парсӣ|порсӣ]]''
Калимаи ''порсӣ'' дар забони порсӣ маънои аслии "форсӣ"-ро дорад. Форсӣ забони расмии [[Эрон|Эрони муосир]] аст , ки бо номи [[Эрон|Порс]] низ маъруф аст . Ин забон ( ''порсӣ ) одатан форсӣ'' номида мешавад , зеро пас аз ҳуҷуми арабҳо ба [[Эрон|Порс]] , аз сабаби набудани овозҳои "п ж ч г " дар [[забони арабӣ]], ''[[Забони форсӣ|порсӣ]] [[Забони форсӣ|форсӣ]]'' шуд . Ба ҳамин монанд, номи аввали [[Бобаки Хуррамдин|Бобак Хуррамдин]], ки дар асл ''Папак'' ''буд'', ''Бобак'' шуд.
Ҳузури тӯлонии порсиҳо дар минтақаҳои [[Гуҷарот (Ҳиндустон)|Гуҷарот]] ва [[Синд|Синди]] [[Ҳиндустон]] аз ҷониби як таҳқиқоти генетикӣ тасдиқ карда мешавад ва он инчунин онҳоро аз ҷамъияти хурдтари ҳиндуҳои зардуштӣ, ки эрониёни навтар омадаанд, фарқ мекунад.<ref>{{Китоб|муаллиф=https://www.hindupedia.com/en/Zoroastrianism_and_Hinduism}}</ref>
=== эрониҳо ===
Мақолаи асосӣ: ''[[Эронӣ (Ҳиндустон)]]''
Гарчанде ки истилоҳи "эронӣ" бори аввал дар давраи муғулҳо истифода шудааст , аксари эрониҳо муҳоҷироне ҳастанд, ки дар асри 19 ва аввали асри 20, яъне замоне, ки Эронро [[Қоҷориён|Қоҷорҳо]] идора мекарданд ва таъқиби динӣ нисбат ба ғайримусалмонон авҷ мегирифт, ба нимҷазираи ин кишвар омадаанд. Авлоди муҳоҷирони он замон аз ҷиҳати фарҳангӣ ва забонӣ ба зардуштиёни Эрон, бахусус ба [[зардуштиёни Язд ва Кирмон]], наздиктаранд . Дар натиҷа, лаҳҷаи дарии зардуштиёни ин вилоятҳоро метавон дар байни эрониҳо шунид.<ref>{{Cite web|url=https://hindupedia.com/en/Zoroastrianism_and_Hinduism|title=Zoroastrianism and Hinduism|website=Hindupedia, the Hindu Encyclopedia|date=2025-06-19|lang=en|accessdate=2026-06-06}}</ref>
== Инчунин нигаред ==
* [[Рӯйхати кишварҳо аз рӯи пайравони Зардушт]]
* [[Ҳинду-Сосониён]]
* [[Рӯйхати оташкадаҳо дар Ҳиндустон]]
* [[Фатҳи Ҳинд аз ҷониби Ҳахоманишиён]]
* [[Таъқиби буддоиён аз ҷониби зардуштиён]]
== Пайвандҳои беруна ==
[ таҳрири манбаъ ]
* [https://www.hindupedia.com/en/Zoroastrianism_and_Hinduism Зардуштӣ ва ҳиндуизм] - муқоисаи ҳарду дин ва омӯхтани пайдоиши [[Зардуштиён|Зардуштӣ]]
296owngzg0chezlmig337rrqs1w2f2w
Гурӯҳ:Фестивалҳои соли 1971
14
331875
1475000
2026-06-07T10:16:13Z
~2026-33546-59
133796
тамом ба фикрам
1475000
wikitext
text/x-wiki
== Зергурӯҳҳо ==
Ин гурӯҳ 3 зергурӯҳи зеринро дар бар мегирад, ки дар маҷмӯъ аз 3 зергурӯҳ иборат мебошанд.
* <bdi>[[Фестивалҳои филмҳои соли 1971]]</bdi>
* <bdi>[[Фестивалҳои мусиқии соли 1971]]</bdi>
* <bdi>[[Фестивалҳои таъсисёфта дар соли 1971]]</bdi>
== Саҳифаҳо дар гурӯҳи "[[Ҷашнвораҳои соли 1971]]" ==
Ин гурӯҳ танҳо саҳифаи зеринро дар бар мегирад.
* [[Ҷашнҳои 2500-солаи Шоҳаншоҳии Эрон|Ҷашни 2500-солагии Шоҳаншоҳии Порс]]
2w49ydd41upa1zq8188pygg99azvni5
Гурӯҳ:Октябри соли 1971 дар Осиё
14
331876
1475001
2026-06-07T10:26:51Z
~2026-33546-59
133796
базудӣ ҳамаи гурӯҳоро бо мавод пур кардан лозим
1475001
wikitext
text/x-wiki
== Зергурӯҳҳо ==
Ин гурӯҳ 3 зергурӯҳи зеринро дар бар мегирад, ки дар маҷмӯъ аз 3 зергурӯҳ мебошанд.
=== Б ===
* <bdi>[[Октябри соли 1971 дар Бангладеш]]</bdi>
=== С ===
* <bdi>[[Октябри соли 1971 дар Иттиҳоди Шӯравӣ]]</bdi>
* [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои варзишии октябри соли 1971 дар Осиё|Гурӯҳ: <bdi>Рӯйдодҳои варзишии октябри соли 1971 дар Осиё</bdi>]]
== Саҳифаҳо дар гурӯҳи "[[Октябри соли 1971 дар Осиё]]" ==
4 саҳифаи зерин дар ин гурӯҳ ҷойгиранд.
=== 0–9 ===
* [[Ҷашнҳои 2500-солаи Шоҳаншоҳии Эрон|Ҷашни 2500-солагии Шоҳаншоҳии Порс]]
* [[Сиклони соли 1971 дар Одиша]]
=== О ===
* [[Амалиёти Юз (Уммон)]]
=== Т ===
* [[Табаддулоти давлатии Таиланд дар соли 1971]]
fatahcwjo2wiw1rkszizz3zrkr6dqd6
Гурӯҳ:Соли 1971 дар Эрон
14
331877
1475002
2026-06-07T10:41:13Z
~2026-33546-59
133796
тамом
1475002
wikitext
text/x-wiki
== Зергурӯҳҳо ==
Ин гурӯҳ 4 зергурӯҳи зеринро дар бар мегирад, ки дар маҷмӯъ аз 4 зеркатегория мебошанд.
* <bdi>[[Суқути ҳукуматҳо дар Эрон дар соли 1971]]</bdi>
* <bdi>[[Муассисаҳои соли 1971 дар Эрон]]</bdi>
* <bdi>[[Интихоботи соли 1971 дар Эрон]]</bdi>
* <bdi>[[Эрон дар Бозиҳои тобистонаи олимпии соли 1960|1971 дар варзиши Эрон]]</bdi>
== Мақолаҳо дар гурӯҳи "Соли 1971 дар Эрон" ==
6 саҳифаи зерин дар ин гурӯҳ, аз 6 саҳифаи умумӣ, ҷойгиранд. Ин рӯйхат шояд тағйироти ахирро инъикос накунад .
* [[Соли 1971 дар Эрон]]
* [[Ҷашнҳои 2500-солаи Шоҳаншоҳии Эрон|Ҷашни 2500-солагии Шоҳаншоҳии Порс]]
* [[Оргаст]]
* [[Конвенсияи Ромсар|Конвенсияи Рамсар]]
* [[Гирифтани Абумусо ва Тунбҳои Калон ва Хурд]]
* [[Ҳодисаи Сиахкал]]
__БЕ_ИНДЕКС__
__БЕ_ПАЙВАНД_БА_ҚИСМАТИ_НАВ__
517aafy2a5efrf0nuh40k7kh9muxn31
Гурӯҳ:Таърихшиносии Эрон
14
331878
1475003
2026-06-07T10:48:01Z
~2026-33546-59
133796
тамом
1475003
wikitext
text/x-wiki
== Зергурӯҳҳо ==
Ин зергурӯҳ 4 зерогурӯҳи зеринро дар бар мегирад
* <bdi>[[Бойгонӣ дар Эрон]]</bdi>
* <bdi>[[Таърихшиносони Эрон]]</bdi>
* [[Осорхонаҳои таърихӣ дар Эрон|<bdi>Осорхонаҳои таърихӣ дар Эрон</bdi>]]
* <bdi>[[Асарҳо дар бораи таърихи Эрон]]</bdi>
== Саҳифаҳо дар гурӯҳи "Таърихшиносии Эрон" ==
8 саҳифаи зерин дар ин гурӯҳ, аз 8 саҳифаи умумӣ, ҷойгиранд.
* [[Ҷашнҳои 2500-солаи Шоҳаншоҳии Эрон|Ҷашни 2500-солагии Шоҳаншоҳии Порс]]
* [[Анҷумани омӯзиши Эрон]]
* [[Ҷуғрофиёи авастоӣ]]
* [[Озарӣ ё забони қадимии Озарбойҷон]]
* [[Замина ва сабабҳои инқилоби Эрон]]
* [[Эроншиносӣ (маҷалла)]]
* [[Мероси ҷанги Эрону Ироқ ва хотира]]
* [[Студия Ираника]]
f632v8bwsuuj5v4z9m7nseva2rgaph9