Заминҳои федеролии Утриш

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tg">
  <siteinfo>
    <sitename>Википедиа</sitename>
    <dbname>tgwiki</dbname>
    <base>https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.12</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Вижа</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Баҳс</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Корбар</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Баҳси корбар</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википедиа</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Баҳси Википедиа</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Акс</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Баҳси акс</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">Медиавики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Баҳси медиавики</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Баҳси шаблон</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Роҳнамо</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Баҳси роҳнамо</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Баҳси гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Портал</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Баҳси портал</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Баҳси Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модул</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Баҳси Модул</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Заминҳои федеролии Утриш</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8438</id>
    <revision>
      <id>1481940</id>
      <parentid>1481917</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T12:43:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */</comment>
      <origin>1481940</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5934" sha1="blxvqw9k4prx5yz1825m35zq360l8qt" xml:space="preserve">'''Заминҳои федеролии Утриш'''  — номи [[Тақсимоти маъмурии Австрия|воҳиди тақсимоти маъмурию-ҳудудии]] дараҷаи болоӣ дар [[Австрия]].

Ҳар як замини федералӣ соҳиби мақомоти қонунбарори интихобии худро дорад — ''[[ландтаг]]'' ({{lang-de|'''Landtag'''}}), ҳукумат ({{lang-de|'''Landesregierung'''}}), ки аз [[фармондор|фармондори]] замин ({{lang-de|'''Landeshauptmann'''}}) ва машваратчии замин ({{lang-de|'''Landesrat'''}}) иборат аст. Интихобот дар панҷ сол як маротиба гузаронида мешаванд (дар Австрияи Боло  — ҳар шаш сол). [[Фармондор]] ва машваратчиҳои замин аз тарафи [[Ландтаг]] интихоб мешаванд.

Заминҳои федеролӣ ба 80 ҳавзаи сиёсӣ ва 15 шаҳр бо оинномаҳо, ки мақоми васеъшуда доранд ва ҳавзаҳо бо ҳуқуқҳои шахсиашонро ташкил медиҳанд.
[[Акс:Austria,_administrative_divisions_-_ru.svg|490x490px|center|Харитаи заминҳои Австрия|алт=]]

== Заминҳои Австрия ==
{| class=&quot;standard&quot; style=&quot;text-align:center;&quot; width=&quot;100%&quot;
 |- style=&quot;background-color:#bbbbbb;&quot;
 ! Парчам
 ! Нишон
 ! colspan=2|Замин
 ! Ҷойҳо дар&lt;br&gt;[[Бундесрат (Австрия)|Бундесрат]]
 ! Масоҳат&lt;br&gt;(км²)
 ! Аҳолӣ [http://www.statistik.at/web_de/statistiken/bevoelkerung/bevoelkerungsstand_und_veraenderung/bevoelkerung_zu_jahres-_quartalsanfang/023582.html (1 кв. 2011)]
 ! наф.&lt;br&gt;дар км²
 ! Маркази&lt;br&gt;маъмурӣ
 ! www
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | [[Акс:Flag of Burgenland.svg|80px]]
 | [[Акс:Burgenland Wappen.svg|50px]]
 | 1
 |  [[Бургенланд]]&lt;br&gt;''Burgenland''
 |  3
 | 3 966 &lt;small&gt;(7)&lt;/small&gt;
 | 284 813 &lt;small&gt;(9)&lt;/small&gt;
 | 72 &lt;small&gt;(7)&lt;/small&gt;
 | [[Айзенштадт]]&lt;br&gt;''Eisenstadt''
 | [http://www.bgld.gv.at/] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060615135959/http://www.bgld.gv.at/ |date=2006-06-15 }}
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | [[Акс:Flag of Carinthia.svg|80px]]
 | [[Акс:Kaernten CoA.svg|50px]]
 | 2
 | [[Каринтия]]&lt;br&gt;''Kärnten''
 |  4
 | 9 536 &lt;small&gt;(5)&lt;/small&gt;
 | 558 085 &lt;small&gt;(6)&lt;/small&gt;
 | 59 &lt;small&gt;(8)&lt;/small&gt;
 | [[Клагенфурт]]&lt;br&gt;''Klagenfurt''
 | [https://web.archive.org/web/20070119104908/http://www.ktn.gv.at/]
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | [[Акс:Flag of Niederösterreich.svg|80px]]
 | [[Акс:Niederösterreich CoA.svg|50px]]
 | 3
 | [[Австрияи Поён]]&lt;br&gt;''Niederösterreich''
 |  12
 | 19 178 &lt;small&gt;(1)&lt;/small&gt;
 | 1 611 829 &lt;small&gt;(2)&lt;/small&gt;
 | 84 &lt;small&gt;(4)&lt;/small&gt;
 | [[Санкт-Пёлтен]]&lt;br&gt;''Sankt Pölten''
 | [http://www.noe.gv.at/]
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | [[Акс:Flag_of_Upper_Austria.svg|80px]]
 | [[Акс:Oberösterreich Wappen.svg|50px]]
 | 4
 | [[Австрияи Боло]]&lt;br&gt;''Oberösterreich''
 |  11
 | 11 982 &lt;small&gt;(4)&lt;/small&gt;
 | 1 412 545 &lt;small&gt;(3)&lt;/small&gt;
 | 118 &lt;small&gt;(3)&lt;/small&gt;
 | [[Линс]]&lt;br&gt;''Linz''
 | [https://web.archive.org/web/20050306181032/http://www.land-oberoesterreich.gv.at/]
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | [[Акс:Flag of Salzburg, Vienna, Vorarlberg.svg|80px]]
 | [[Акс:Salzburg Wappen.svg|50px]]
 | 5
 | [[Залсбург (замин)|Залсбург]]&lt;br&gt;''Salzburg''
 |  4
 | 7 154 &lt;small&gt;(6)&lt;/small&gt;
 | 531 586 &lt;small&gt;(7)&lt;/small&gt;
 | 74,0 &lt;small&gt;(5)&lt;/small&gt;
 | [[Залсбург]]&lt;br&gt;''Salzburg''
 | [https://web.archive.org/web/20071104140857/http://www.salzburg.gv.at/]
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | [[Акс:Flag of Steiermark.svg|80px]]
 | [[Акс:Steiermark Wappen.svg|50px]]
 | 6
 | [[Штирия (замин)|Штирия]]&lt;br&gt;''Steiermark''
 |  9
 | 16 392 &lt;small&gt;(2)&lt;/small&gt;
 | 1 210 259 &lt;small&gt;(4)&lt;/small&gt;
 | 74 &lt;small&gt;(6)&lt;/small&gt;
 | [[Гратс]]&lt;br&gt;''Graz''
 | [http://www.steiermark.at/]
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | [[Акс:Flag of Tirol.svg|80px]]
 | [[Акс:AUT Tirol COA.svg|50px]]
 | 7
 | [[Тирол (замин)|Тирол]]&lt;br&gt;''Tirol''
 |  5
 | 12 648 &lt;small&gt;(3)&lt;/small&gt;
 | 709 912 &lt;small&gt;(5)&lt;/small&gt;
 | 56 &lt;small&gt;(9)&lt;/small&gt;
 | [[Инсбрук]]&lt;br&gt;''Innsbruck''
 | [http://www.tirol.gv.at/]
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | [[Акс:Flag of Vorarlberg.svg|80px]]
 | [[Акс:Vorarlberg CoA.svg|50px]]
 | 8
 | [[Форарлберг]]&lt;br&gt;''Vorarlberg''
 |  3
 | 2 601 &lt;small&gt;(8)&lt;/small&gt;
 | 369 922 &lt;small&gt;(8)&lt;/small&gt;
 | 142 &lt;small&gt;(2)&lt;/small&gt;
 | [[Брегентс]]&lt;br&gt;''Bregenz''
 | [http://www.vorarlberg.at/]
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | [[Акс:Flag_of_Vienna.svg|80px]]
 | [[Акс:Wien 3 Wappen.svg|50px]]
 | 9
 | [[Вена]]&lt;br&gt;''Wien''
 |  11
 | 415 &lt;small&gt;(9)&lt;/small&gt;
 | 1 713 957 &lt;small&gt;(1)&lt;/small&gt;
 | 4 130 &lt;small&gt;(1)&lt;/small&gt;
 | [[Вена]]&lt;br&gt;''Wien''
 | [http://www.wien.gv.at/]
 |- style=&quot;background-color:#cccccc;&quot;
 | {{Парчами Австрия|80px}}
 | [[Акс:Austria Bundesadler.svg|60px]]
 | AT
 | '''[[Австрия|Ҷумҳурии Утриш]]'''&lt;br&gt;'''''Republik Österreich'''''
 |  '''62'''
 | '''83 872''' &lt;small&gt;(113)&lt;/small&gt;
 | '''8 404 252''' &lt;small&gt;(86)&lt;/small&gt;
 | '''95'''
 | [[Вена]]&lt;br&gt;''Wien''
 | [http://www.parlament.gv.at/]
 |}

== Ҳамчунин нигаред ==
* [[Тақсимоти маъмурии Австрия]]
* [[Феҳристи ҳавзаҳои сиёсии Австрия]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Authority control}}


[[Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурии Австрия| ]]
[[Гурӯҳ:Федерализм]]
[[Гурӯҳ:Утриш]]</text>
      <sha1>blxvqw9k4prx5yz1825m35zq360l8qt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тақсимоти маъмурии Австрия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8445</id>
    <redirect title="Заминҳои федеролии Утриш" />
    <revision>
      <id>1481956</id>
      <parentid>1233106</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T01:17:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1543</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ислоҳи масири дукарата ба [[Заминҳои федеролии Утриш]]</comment>
      <origin>1481956</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64" sha1="alobrxzav9690849x4b4ajb43up38yb" xml:space="preserve">#равона [[Заминҳои федеролии Утриш]]</text>
      <sha1>alobrxzav9690849x4b4ajb43up38yb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ноҳияи Ванҷ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8504</id>
    <revision>
      <id>1481935</id>
      <parentid>1481931</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T12:14:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Firdavsi</username>
        <id>3353</id>
      </contributor>
      <origin>1481935</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="169898" sha1="c4hqyzzky6zv0bqmbgj19fzjct2wtzt" xml:space="preserve">{{ВМ
| Ранг1 = #A5D570
| Номи тоҷикӣ = 
| Номи аслӣ = Ноҳияи Ванҷ
| Нишон = 
| Парчам = 
| Бари нишон = 
| Бари парчам = 
| Тавсифи нишон = 
| Тавсифи парчам = 
| Кишвар = [[Тоҷикистон]]
| lat_dir = N
| lat_deg = 38
| lat_min = 22
| lat_sec = 23
| lon_dir = E
| lon_deg = 71
| lon_min = 27
| lon_sec = 19
| region = TJ
| type = District
| Дараҷа = 
| CoordScale = 
| Суруди миллӣ = 
| Мақом = Ноҳияи маъмурӣ
| Тобеъи = [[Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]]
| Шомили = 1 шаҳрак, 6 ҷамоат
| Пойтахт = [[Ванҷ (шаҳрак)|Ванҷ]]
| Шаҳри бузургтарин = 
| Шаҳрҳои бузургтарин = 
| Таъсис = [[29 май|29 маи]] [[1933]]
| Барҳамхӯрӣ = 
| Номҳои пешина = 
| Раис = Мардзода Одинашо Миршаб (аз 2022)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=143911|title=Указ Президента Республики Таджикистан от 1 декабря 2022 года №480 &quot;О назначении Мардзода О.М. председателем Ванчского района Горно-Бадахшанской автономной области&quot;|website=www.adlia.tj|accessdate=2023-01-04|archivedate=2024-12-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241209162237/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=143911}}&lt;/ref&gt;
| Шакли роҳбарӣ = Раиси ноҳия
| Раис2 = 
| Шакли роҳбарӣ2 = 
| Раис3 = 
| Шакли роҳбарӣ3 = 
| ММД = 
| Соли ММД = 
| Ҷой аз рӯи ММД = 
| ММД ба сари аҳолӣ = 
| Ҷой аз рӯи ММД ба сари аҳолӣ = 
| Забон = 
| Забонҳо = [[Забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]], [[Забонҳои бадахшонӣ]] — [[Забони язғуломӣ|язғуломӣ]]
| Аҳолӣ = 35 400
| Соли барӯйхатгирӣ = 2024
| Фоиз аз аҳолӣ = 4,8
| Ҷой аз рӯи аҳолӣ = 
| Баҳодиҳии аҳолӣ = 
| Соли баҳодиҳӣ = 
| Зичӣ = 7,7
| Ҷой аз рӯи зичӣ = 
| Ҳайати миллӣ = [[тоҷик]]он
| Ҳайати динӣ = [[мусулмон]], [[суннӣ]], мазҳаби [[ҳанафӣ]]
| Масоҳат = 4430,5
| Фоиз аз масоҳат = 
| Ҷой аз рӯи масоҳат = 
| Баландии бештарин = 7495
| Баландии миёна = 3000
| Баландии камтарин = 
| Харита = Vanj District in Tajikistan.svg
| Андозаи харита = 
| Харита2 = 
| Минтақаи замонӣ = UTC+5
| Сарвожа = VA
| ISO = TJ.BK.VA
| Шиносаи ададӣ = 
| Шакли шиноса = 
| Шиносаи ададӣ2 = 
| Шакли шиноса2 = 
| Шиносаи ададӣ3 = 
| Шакли шиноса3 = 
| FIPS = 
| Коди телефон = +992 3551
| Нишонаи почта = 736300
| Домени интернет = tj
| Коди мошинҳо = 04 TJ
| Вебгоҳ = [[www.vanjiman.com]]
| Гурӯҳ дар Commons = Vanj District
| Эзоҳ = 
}}'''Ноҳияи Ванҷ''' (форсӣ: ناحیۀ ونج‎) — минтақаи таърихӣ ва яке аз [[Ноҳия|ноҳияҳои]] [[Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]], воқеъ дар шимолу ғарби вилоят, дар шарқи Ҷумҳурии [[Тоҷикистон]]. Масоҳаташ 4430,5 км² буда, тибқи омори соли '''2024''' аҳолияш 35 400 нафарро ташкил медиҳад (зичии аҳолӣ тақрибан 8 нафар дар 1 км²). Ҳамчун воҳиди расмии маъмурию ҳудудӣ '''29 майи 1933''' таъсис ёфтааст.&lt;ref name=&quot;vanchraion3&quot;&gt;[https://dic.academic.ru/dic.nsf/ruwiki/1287410 Ванджский район] (рус.) // Словари и энциклопедии на Академике (нусхаи мақолаи Википедиаи русӣ, 2010). Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Маркази ноҳия шаҳраки [[Рохарв]] (форсӣ: راخرو‎) аст, ки расман шаҳраки Ванҷ ном дошта, дар харитаҳо низ чунин сабт мешавад, вале дар забони мардум то имрӯз бо номи бостонии худ — Рохарв ёд мегардад; шаҳрак 176 км шимолтар аз шаҳри [[Хоруғ]], дар канораи резишгоҳи рӯди Рохарвоб ба Ванҷоб ҷой дорад.&lt;ref name=&quot;vanchraion3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pirumshoev-web3&quot;&gt;[https://vanj.info/%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D2%B7-%D0%BC%D0%B0%D1%8A%D0%BB%D1%83%D0%BC%D0%BE%D1%82%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D2%93%D1%80%D0%BE%D1%84%D3%A3/ Ванҷ. Маълумоти ҷуғрофӣ] (порча аз китоби Ҳ. Пирумшоев «Ванҷи ман») // Торнамои Ванҷ (vanj.info). Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;badakhshon-vanj4&quot;&gt;[http://badakhshon.tj/?page_id=11224 н. Ванҷ (www.vanj.tj)] // Сомонаи расмии Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Тибқи анъанаи маҳаллӣ, тамоми рустоҳоеро, ки аз деҳаи Бунай болотар воқеъанд, «Ванҷи Боло» меноманд; водиҳои поёниро бошад, на «Ванҷи Поён», балки бо номҳои таърихии худашон — Язғулом, Водхуд ва Пшихарв — ёд мекунанд.&lt;ref name=&quot;pirumshoev-web3&quot; /&gt; Дигар шӯроҳои русто, мисли Водхуд, Язғулом, Рованд ва Техарв, ки фарогири чандин деҳаанд, то кунун номҳои таърихии худро нигоҳ доштаанд. Шӯрои рустои Рохарв дар ҳоли ҳозир чун ҷамоати ба номи Маҳмадулло Абдуллоев&lt;ref name=&quot;khovar-ubari&quot;&gt;[https://khovar.tj/2025/06/peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-no-iyai-van-tolori-varzishiro-iftito-namudand/ Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Ванҷ толори варзиширо ифтитоҳ намуданд] // АМИТ «Ховар», 25 июни 2025. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; ва шӯрои рустои Жовид феълан дар шакли ҷамоати Ҷовидон номгузорӣ шудаанд.

Қабл аз вуруди Артиши Сурх ба Ванҷ ва истиқрори низоми шӯравӣ, маркази идории амлокдории Ванҷ дар шаҳраки Рохарв, дар «Қалъаи Ванҷ» ё «Қалъаи Рохарви Ванҷ» қарор дошт, ки ҳам қароргоҳи мири Ванҷ ва ҳам маҳалли будубоши гурӯҳаки маҳдуди сипоҳи манғитиён будааст.&lt;ref name=&quot;mushketov3&quot;&gt;Мушкетов Д. И. Рохарв (Кала-и Ванч) // Известия Русского географического общества. — Т. 52. — 1916.&lt;/ref&gt;

Дарёҳои бузургтарини ноҳия — Ванҷоб, [[Язғулом (дарё)|Язғулом]] ва [[Панҷ (рӯд)|Панҷ]] мебошанд. Ду соҳили дарёи Ванҷоб бо дарозии зиёда аз 100 км бахши умдаи ноҳияро ташкил медиҳад.

== Номшиносӣ ==
Дар сарчашмаҳои русӣ ва адабиёти даврони шӯравӣ номи ноҳия дар шаклҳои «Ванч» ва «Вандж» омадааст, ки гунаи русишудаи ҷойноми тоҷикии Ванҷ мебошад.&lt;ref name=&quot;badakhshon-vanj4&quot; /&gt;

Дар боби решаи ин ном ақидаҳо мухталифанд. Донишманди тоҷик Гулшанӣ дар китобаш «Таърихи ҳумоюн», ки соли 1328 ҳиҷрии қамарӣ баробар бо '''1910''' милодӣ навиштааст, онро табдилёфтаи номи дарёи Панҷ шумурда, дар бораи диёри Ванҷ мегӯяд:&lt;blockquote&gt;Қасабаи Ванҷ ба тарафи шарқии Дарвоз, ба таҳти ақабаи Боми Дунё воқеъ аст ва дар он ҷониб манбаи дарёи Омӯя ва Ҷайҳун ва онро Чашмаи Панҷ мегӯянд, аз қуллаи шомихи кӯҳи Боми Дунё набаъон менамоянд. Аз андак масофат, панҷ чашма ба як ҷо ҷамъ мешавад ва ғарбан ҷараён менамояд ва онро чашмаи Панҷ мегӯянд ва он қасабаро Ванҷ меноманд, ки он муҳаррафи Панҷ аст. Оби аввали наҳри Ҷайҳун ҳамин аст.&lt;ref name=&quot;gulshani&quot;&gt;Гулшанӣ. Таърихи ҳумоюн. — Душанбе, 2006. — С. 157.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;Тадқиқоти забоншиносии баъдина ин ривояти халқиро тасдиқ намекунад. Эроншиноси маъруф Д. И. Эделман дар пажӯҳиши бунёдии худ «Географические названия Памира» («Номҳои ҷуғрофии Помир»), ки соли '''1975''' дар маҷмуаи «Страны и народы Востока» ба чоп расидааст, решаи вожаи «Ванҷ»-ро мушаххасан шарҳ намедиҳад, балки онро номи аслии худи водӣ мешуморад, ки номи дарёи Ванҷов (Ванҷ + «об») низ аз он гирифта шудааст.&lt;ref name=&quot;edelman1975&quot;&gt;Эдельман Д. И. Географические названия Памира // Страны и народы Востока. Вып. XVI: Памир / под ред. Д. А. Ольдерогге. — М.: Наука (ГРВЛ), 1975. — С. 41–62.&lt;/ref&gt; Тибқи мушоҳидаи ӯ, ҳамсоягони язғуломизабони ин водӣ онро на «Ванҷ», балки «Вауз» меноманд, ки ин худ далели дигаре бар куҳансолии эҳтимолии ин ном аст.&lt;ref name=&quot;edelman1975&quot; /&gt; Забони куҳани ванҷии аз байнрафта, ки сокинони маҳаллӣ то охири асри XIX бад-он сухан мегуфтанд, худро «vanǰivor» меномид,&lt;ref name=&quot;lashkarbekov2008&quot;&gt;Лашкарбеков Б. Б. Старованджский язык (vanǰivor) // Основы иранского языкознания: Среднеиранские и новоиранские языки / под ред. В. А. Ефимова. — М.: Восточная литература, 2008. — С. 61–109.&lt;/ref&gt; вале дар адабиёти дастрас пажӯҳише, ки решаи номи «Ванҷ»-ро аз вожаҳои ҳамин забон ба даст оварда бошад, ёфт нашуд. Дар маҷмуъ, Эделман хулоса мебарорад, ки аксари номҳои ҷуғрофии Помири Ғарбию Ҷанубӣ бо ёрии забонҳои имрӯза шарҳнопазиранд, ки ин аз куҳансолии онҳо гувоҳӣ дода, эҳтимоли тааллуқи баъзеи онҳоро ба забонҳои пешин (субстратӣ) нишон медиҳад.&lt;ref name=&quot;edelman1975&quot; /&gt;

Бинобар ин, то имрӯз дар илми забоншиносии эронӣ решашиносии қатъӣ ва ба таври васеъ пазируфташудаи вожаи «Ванҷ» пешниҳод нашудааст: ривояти Гулшанӣ дар боло намунаи анъанаи омиёна-таърихии маҳаллист, на натиҷаи таҳлили илмии забонӣ. Мутахассисони соҳа бошанд, ин номро қадимӣ мешуморанд ва эҳтимол медиҳанд, ки он ба давраи пеш аз паҳншавии забони тоҷикӣ дар ин минтақа тааллуқ дошта бошад, бидуни он ки то ба ҳол решаи дақиқи онро муайян карда бошанд.

Номи Ванҷ соли '''2023''' ба бузургтарин лозури Помир низ гузошта шуд: '''31 июли соли 2023''' бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон лозури Федченко расман [[Лозури Федченко|Ванҷях]] номгузорӣ гардид, ки ин ном аз ибораи «яхи Ванҷ» бармеояд.&lt;ref name=&quot;khovar-vanjyakh3&quot;&gt;[https://khovar.tj/rus/2024/06/lednik-vandzhyah-odin-iz-samyh-bolshih-lednikov-tadzhikistana-i-gornyh-sistem-mira/ Ледник Ванджях – один из самых больших ледников Таджикистана и горных систем мира] (рус.) // НИАТ «Ховар», 9 июни 2024. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ozodi-vanjyakh&quot;&gt;[https://rus.azathabar.com/a/smi-krupneyshiy-na-pamire-lednik-fedchenko-pereimenovan-v-vandzhyah-/32555839.html СМИ: крупнейший на Памире ледник Федченко переименован в «Ванджях»] (рус.) // Радиои Озодӣ, 20 августи 2023. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

== Ҷойгоҳ ==
Ноҳияи Ванҷ бо сарзамини 4430,5 км² дар миёни қаторкӯҳҳои [[Қаторкӯҳи Дарвоз|Дарвоз]] ва [[Қаторкӯҳи Язғулом|Язғулом]] воқеъ аст. Дар шимол бо ноҳияи Сангвор (Тавилдараи пешин), дар шарқ бо [[ноҳияи Мурғоб]], дар ҷануб бо [[ноҳияи Рӯшон]], дар ғарб бо [[Ноҳияи Дарвоз|ноҳияи Дарвози]] Тоҷикистон ва дар ҷанубу ғарб, аз тариқи рӯди Панҷ, бо ноҳияи Дарвози [[Вилояти Бадахшон|вилояти Бадахшони]] [[Афғонистон]] ҳаммарз мебошад.&lt;ref name=&quot;vanchraion3&quot; /&gt; Марзи шарқии ноҳияро [[қаторкӯҳи Академияи илмҳо]] ташкил медиҳад.&lt;ref name=&quot;enwiki-map&quot;&gt;Republic of Tajikistan, map showing administrative division as of January 1, 2004, «Tojikkoinot» Cartographic Press, Dushanbe.&lt;/ref&gt;

Аз шимолу шарқи ноҳия ба ҷанубу ғарби он рӯдҳои [[Ванҷ (дарё)|Ванҷ]] ва Язғулом ҷорӣ мешаванд, ки ба рӯди Панҷ мерезанд. Сарзамини ноҳия ду водии нисбатан васеи Бадахшонро дар бар мегирад. Яке аз онҳо дараи рӯди Ванҷ аст, ки беш аз 150 км дарозо дорад ва аз лозурҳои Ҷамъияти ҷуғрофӣ, Хирсон ва Абдуқаҳҳор оғоз мегирад. Водии дигар дараи рӯди Язғулом аст, ки дар миёни қаторкӯҳҳои Язғулому Рӯшон ҷой гирифтааст. Ин ду водиро аз ҳамдигар қаторкӯҳи Ванҷ ҷудо мекунад.&lt;ref name=&quot;enwiki-map&quot; /&gt; Баландии маҳал аз сатҳи дарё аз 1500 то 5000 метр мебошад.

Дарёи Ванҷ (Ванҷоб) 103 км дарозӣ ва 2070 км² ҳавзаи обғундорӣ дорад. Он аз ҳамроҳшавии ду шохоб падид меояд: яке аз лозурҳои нишебии шимолии қаторкӯҳи Ванҷ сарчашма мегирад, дигаре бошад — аз нишебиҳои ғарбии қаторкӯҳи Академияи илмҳо. То резишгоҳи шохоби Кашолаях худи дарё номи Абдуқаҳҳор (Абдукагор)-ро дорад; танҳо пас аз ҳамроҳ шудан бо ин шохоб он ба номи Ванҷоб мубаддал мегардад. Сарфи миёнаи солонаи об дар резишгоҳи дарё 49,4 м³/с аст.&lt;ref name=&quot;bse-vanch&quot;&gt;[https://www.booksite.ru/fulltext/1/001/008/003/192.htm Ванч] (рус.) // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Дарёи Язғулом 80 км тӯл кашида, масоҳати ҳавзаи он 1970 км²-ро ташкил медиҳад; қисми болоии он то ҳамроҳшавии дарёи Ракзов Мазордара номида мешавад, сарфи миёнаи об дар поёноби дарё 36,2 м³/с буда, ғизои дарёҳои ноҳия асосан барфию лозурист ва сермобтарин моҳ июл аст.&lt;ref name=&quot;yazgulem-river&quot;&gt;[https://waterresources.ru/reki/yazgulem/ Язгулем] (рус.) // Water Resources (бар пояи маълумотномаи «Ресурсы поверхностных вод СССР», 1971). Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Ванҷ дар соҳили яке аз шохобҳои бузурги рости дарёи Панҷ (болооби Ому), ки бо номи Ванҷоб маъруф аст, ҷой гирифтааст. Масофа аз маркази ноҳия то шаҳри Хоруғ 176 км ва то шаҳри [[Душанбе]] 387 км аст.

=== Лозурҳо ва қуллаҳо ===
Болооби дараи Ванҷ, ки дар он ҷо рӯд номи Абдуқаҳҳор (Абдукагор)-ро дорад, аз калонтарин марказҳои лозурии [[Помир]] ба шумор меравад. Бузургтарин лозури ҳавзаи рӯди Ванҷ лозури Ҷамъияти ҷуғрофӣ мебошад, ки дар маҳалли пайвастшавии қаторкӯҳҳои Академияи илмҳо ва Дарвоз ҷой гирифта, дарозиаш 24,2 км ва масоҳаташ 64,4 км² аст. Ин лозур соли '''1882''' кашф гардида, соли '''1928''' ба шарафи Ҷамъияти ҷуғрофии Русия номгузорӣ шудааст.&lt;ref name=&quot;rgo&quot;&gt;[https://rgo.ru/activity/redaction/news/lednik-geograficheskogo-obshchestva-na-pamire-taet/ Ледник Географического общества на Памире тает] (рус.) // Сомонаи расмии Ҷамъияти ҷуғрофии Русия. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Дар ҳавзаи Абдуқаҳҳор, дар нишебии ғарбии қаторкӯҳи Академияи илмҳо, лозури Хирс (дар адабиёти илмии русӣ — Медвежий) воқеъ аст, ки бо ҳаракатҳои даврии ногаҳонии худ (сёрҷ) дар ҷаҳон шуҳрат дорад. Дарозии лозури Хирс 15,8 км ва масоҳаташ 25,3 км² аст; ҳавзаи барфии он дар баландии беш аз 5500 м бо ҳавзаи лозури Ванҷях (Федченко) муштарак буда, забонаи борику дарози он бо яхшораи (ледопад) 900-метра аз ҳавзаи ғизогирии фирнӣ ба дараи чуқур, то баландии 2900 м, фуруд меояд.&lt;ref name=&quot;kotlyakov-medv&quot;&gt;Медвежий ледник // Словарь современных географических названий / Рус. геогр. о-во. Моск. центр; под общ. ред. акад. В. М. Котлякова. — Екатеринбург: У-Фактория, 2006.&lt;/ref&gt; Забонаи ин лозур дар зарфи чанд моҳ то 2 км ба поёни дара пеш рафта, маҷрои дарёи Абдуқаҳҳорро мебандад ва кӯли лозурӣ ба вуҷуд меоварад, ки шикофта шудани он ба обхезиҳои харобиовар дар водии Ванҷ оварда мерасонад. Чунин ҳаракатҳо дар солҳои '''1916''', '''1937''', '''1951''', '''1963''', '''1973''', '''1989''', '''2001''' ва '''2011''' ба қайд гирифта шудаанд.&lt;ref name=&quot;medvezhy&quot;&gt;[https://www.silkadv.com/en/content/lednik-medvezhiy-v-hrebte-akademii-nauk Ледник Медвежий в хребте Академии Наук] (рус.) // Silk Road Adventures. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Ҳангоми ҳаракати соли '''1963''' лозур қариб 1,75 км пеш рафта, дараи Абдуқаҳҳорро баст ва дар он сол ду маротиба (19 июн ва 3 июл) обхезиҳои лозурӣ рӯй доданд. Соли '''1973''' садди яхине бо паҳноии тақрибан ним километр ва баландии саду панҷоҳ метр дараро банд карда, дар паси он кӯле бо чуқурии то 110 метр пайдо шуд; 19 июни соли 1973, вақте ки дар кӯл 27 млн м³ об ҷамъ омада буд, рахнашавии он ба амал омад.&lt;ref name=&quot;vinogradov&quot;&gt;[https://glaciallakes.narod.ru/articles/articl_other/3-1.htm Виноградов Ю. Б. Сведения о прорывах озёр, подпруженных ледниками] (рус.). Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Дар қисмати шарқии қаторкӯҳи Язғулом, дар марзи ҷанубу шарқии ноҳия, қуллаи Истиқлол (то соли 2006 — қуллаи Революция; 6940 м) — чорумин қуллаи баланди Тоҷикистон қомат афрохтааст. Дар домани шимолии он лозури бузурги [[Лозури Федченко|Федченко]] — дарозтарин лозури кӯҳии ҷаҳон берун аз минтақаҳои қутбӣ (77 км) оғоз меёбад.&lt;ref name=&quot;revolution&quot;&gt;[http://wiki.risk.ru/index.php/Пик_Революции Пик Революции] (рус.) // Wiki.risk.ru. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Ин лозур, ки соли '''1878''' онро Василий Ошанин кашф карда, ба шарафи табиатшинос Алексей Федченко номгузорӣ намуда буд, аз '''31 июли соли 2023''' бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон расман Ванҷях ном дорад.&lt;ref name=&quot;khovar-vanjyakh3&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ozodi-vanjyakh&quot; /&gt; Паҳноии миёнаи лозур 2 км ва ҳадди аксараш 5 км буда, ғафсии ях то 1 км ва ҳаҷми он ҳамроҳ бо шохобҳояш 144 км³ мерасад; лозур аз баландии 6200 м оғоз ёфта, забонааш то баландии 2909 м фуруд меояд ва дар силсилаи он 100 лозури хурду бузург, аз ҷумла 26 шохоби бевосита, ба ҳам пайвастаанд. Дар канори чапи лозур, дар баландии 4169 м, '''7 августи соли 1933''' истгоҳи гидрометеорологӣ кушода шуда буд, ки то соли '''1995''' бефосила кор кард ва соли '''2004''' дар доираи лоиҳаи байналмилалӣ дар он ҷо истгоҳи худкор насб гардид. Бар асари гармшавии иқлим лозур танҳо дар садаи XX дар танаи асосии худ тақрибан 15 км³ ях — даҳяки массаи худро — аз даст додааст.&lt;ref name=&quot;khovar-vanjyakh3&quot; /&gt;

Тибқи баррасиҳои гляциологии охирин, масоҳати умумии лозури Ванҷях (Федченко) тақрибан 700 км² арзёбӣ мешавад ва ҳаҷми умумии яхи он, бар пояи ченкунии ғафсии қабати ях, 123,4 ± 28 км³ ҳисоб карда шудааст.&lt;ref name=&quot;mayer-vol2&quot;&gt;[https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-glaciology/article/evolution-of-fedchenko-glacier-in-the-pamir-tajikistan-during-the-past-eight-decades/0F2F382BD7954575E28B20128B7825E2 The evolution of Fedchenko glacier in the Pamir, Tajikistan, during the past eight decades] (англ.) // Journal of Glaciology. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Дар тӯли 93 соли мушоҳидаи илмӣ (1928–2021), суръати миёнаи тағйири баландии сатҳи лозур ба −0,46 метр дар сол расидааст, ҳарчанд дар ду фосилаи алоҳида — солҳои 1958–1980 ва 2010–2021 — коҳиши баландии забонаи лозур ду баробар аз меъёри дарозмуддат тезтар будааст.&lt;ref name=&quot;jog20242&quot;&gt;[https://eartharxiv.org/repository/view/7474/ Multi-temporal elevation changes of Fedchenko Glacier, Tajikistan, from 1928 to 2021] (англ.) // EarthArXiv / Journal of Glaciology, 2024. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Ченкуниҳои GNSS ва тасвирбардории радарии TanDEM-X нишон медиҳанд, ки мувозинати ҷирмии лозур аз −0,27 ± 0,05 метри муодили обӣ дар сол барои давраи 2000–2011 то −0,51 ± 0,04 метр дар сол барои давраи 2011–2016 бадтар шудааст, яъне суръати обшавии лозур дар даҳсолаи охир тақрибан ду баробар афзудааст.&lt;ref name=&quot;lambrecht20182&quot;&gt;Lambrecht A., Mayer C., Wendt A., Floricioiu D., Völksen C. Elevation change of Fedchenko Glacier, Pamir Mountains, from GNSS field measurements and TanDEM-X elevation models, with a focus on the upper glacier // Journal of Glaciology.&lt;/ref&gt; Бо вуҷуди ин, азбаски забонаи лозур бо қабати ғафси хоку сангреза пӯшида аст, масоҳати намоёни он тайи даҳсолаҳо танҳо 1,4 фоиз тағйир ёфта, дар ҳоле ки ҳаҷми аслии яхи он коҳиши назаррас — тақрибан 5 км³ дар тӯли ҳашт даҳсола — доштааст.&lt;ref name=&quot;mayer-vol2&quot; /&gt; Тибқи маълумоти барномаи UNEP GRID-Arendal, забонаи лозур аз соли 1933 инҷониб зиёда аз 1 километр ба ақиб нишастааст ва аз соли 1980 инҷониб тақрибан 50 метр паст шудааст.&lt;ref name=&quot;gridarendal2&quot;&gt;[https://www.grida.no/resources/5274 Shrinking of Fedchenko Glacier in the Pamirs of Tajikistan] (англ.) // UNEP GRID-Arendal. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Пажӯҳиши соли 2026 дар маҷаллаи «Remote Sensing» доир ба ҳавзаи лозурии дарёи Вахш, ки низоми лозурии Ванҷях (Федченко)-ро низ фаро мегирад, нишон дод, ки масоҳати умумии лозурҳои ин ҳавза аз 4440,9 км² дар соли 2000 то 4087,1 км² дар соли 2018 коҳиш ёфта, барои соли 2025 тахминан 3955,2 км² пешбинӣ мешавад; яъне тайи солҳои 2000–2025 масоҳати умумии лозурҳо 485,7 км² (10,94 фоиз) кам шуда, коҳиши миёнаи солона ба 19,43 км² мерасад.&lt;ref name=&quot;rs20262&quot;&gt;[[doi:10.3390/rs18091436|Changes in Glaciers of the Vakhsh River Basin, Tajikistan Under Global Climate Change]] (англ.) // Remote Sensing, ҷ. 18, № 9, мақолаи 1436, 2026.&lt;/ref&gt;

Қисмати шарқии кӯҳистони ноҳия, аз ҷумла шарқи қаторкӯҳи Ванҷ ва минтақаи лозури Федченко, ба ҳудуди [[Боғи миллии Тоҷикистон]] дохил мешавад, ки соли '''1992''' таъсис ёфтааст ва моҳи июни соли '''2013''' таҳти унвони «Боғи миллии Тоҷикистон (кӯҳҳои Помир)» ба Феҳристи мероси умумиҷаҳонии [[ЮНЕСКО]] шомил гардид.&lt;ref name=&quot;unesco&quot;&gt;[https://news.un.org/ru/story/2013/06/1224271 Таджикский национальный парк «Горы Памира» включён в список Всемирного наследия ЮНЕСКО] (рус.) // Маркази ахбори СММ, июни 2013. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;tnp&quot;&gt;[https://medt.tj/ru/tourism/tourism/1424-tajikskiy-natsionalniy-park-obekt-vsemirnogo-naslediya-unesco Таджикский национальный парк — объект Всемирного наследия ЮНЕСКО] (рус.) // Вазорати рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

=== Заминҷунбӣ ===
Ноҳияи Ванҷ дар минтақаи аз ҷиҳати заминҷунбӣ фаъол ҷой дорад. '''2 январи соли 2010''' дар шарқи Тоҷикистон заминҷунбие бо бузургии 5,1–5,4 рух дод, ки дар натиҷаи он дар маркази ноҳияи Ванҷ ва деҳаҳои Роғу Гишкон беш аз 1050 бино хароб гардида, тибқи баъзе маълумот то 20 ҳазор нафар зарар диданд ва зиёда аз ҳазор сокин муваққатан бесарпаноҳ монданд.&lt;ref name=&quot;ria2010&quot;&gt;[https://ria.ru/earthquake_Tadjikistan_03012010/ Землетрясение магнитудой в 5,1 балла произошло в Таджикистане] (рус.) // РИА Новости, 2–3 январи 2010. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;dialog2010&quot;&gt;[https://dialog.tj/smertonosnaya-stihiyato-rasskazyvaem-pro-samye-razrushitelnye-zemletryaseniya-v-tadzhikistane-i-mire/ Смертоносная стихия: рассказываем про самые разрушительные землетрясения в Таджикистане и мире] (рус.) // Диалог.TJ. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

== Иқлим ==
Иқлими ноҳияи Ванҷ қораӣ (континентӣ) аст; тобистонаш гарми бебориш, зимистонаш сарди камбарф; ҳарорати миёна дар моҳи июл 20–24 °C, дар январ аз −12 °C то −20 °C. Мизони борандагии солона 200–300 миллиметр аст. Баландиҳои 4000–5500 м марғзоранд, аз он болотар — тундраи кӯҳист. Дар баландкӯҳҳо иқлим ба куллӣ дигар аст: дар минтақаи лозури Ванҷях ҳарорати миёнаи моҳонаи ҳаво ҳатто дар моҳҳои июн–сентябр ҳамагӣ +1,6 °C буда, миқдори солонаи боришот дар он ҷо ба 1192 мм мерасад, ки 99 дарсади он ба шакли барф меборад.&lt;ref name=&quot;khovar-vanjyakh3&quot; /&gt;

=== Таснифи иқлимӣ ва механизмҳои ташаккулёбандаи он ===
Тибқи таснифи байналмилалии иқлимшиносии Кёппен–Гейгер (Köppen–Geiger), иқлими қисми асосии водиҳои поёнии ноҳияи Ванҷ ба гурӯҳи '''Dsa''' — «иқлими қораии мӯътадил бо тобистони гарму хушк» — мансуб дониста мешавад.&lt;ref name=&quot;enwiki-vanj2&quot;&gt;[[:en:Vanj|Vanj]] (англ.) // Wikipedia, the Free Encyclopedia. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Ин рамз се хусусияти бунёдиро ифода мекунад: ҳарфи D нишон медиҳад, ки ҳарорати миёнаи сардтарин моҳи сол аз −3 °C поёнтар аст ва барф дар зимистон қабати устувор ташкил медиҳад, дар ҳоле ки гармтарин моҳ аз 10 °C болотар аст; ҳарфи s далолат мекунад, ки боришоти моҳи хушктарини тобистон ба маротиб камтар аз боришоти моҳи сербориштарини зимистону баҳор аст; ҳарфи a нишон медиҳад, ки ҳарорати миёнаи гармтарин моҳи сол аз 22 °C зиёдтар аст. Ин таснифот танҳо то баландиҳои тақрибан 2000–2500 метр эътибори комил дорад; бо боло рафтан аз ин сатҳ, иқлим ба категорияҳои сардтару намноки Dsb ва Dsc мегузарад, дар баландиҳои беш аз 3500–4000 метр ба категорияи E (иқлими тундраи кӯҳӣ) ва дар минтақаи лозурҳо, аз ҷумла дар ҳавзаи Ванҷях, ба категорияи EF (иқлими яхбандии доимӣ) табдил меёбад.&lt;ref name=&quot;carpathian-outlook2&quot;&gt;[http://www.carpathianconvention.org/tl_files/carpathiancon/Downloads/04%20Publications%20-%20Press%20-%20Gallery/CAsia_Summary_screen.pdf Outlook on climate change adaptation in the Central Asian mountains] (англ.) // Carpathian Convention. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Иқлими ноҳия натиҷаи таъсири мутақобилаи се механизми асосии атмосферист. Дар фасли зимистон (аз ноябр то март) минтақа таҳти таъсири канораи ҷанубу ғарбии Антитсиклони Сибирӣ қарор мегирад, ки массаҳои ҳавоии сарду хушкро ба водиҳои Помир ворид карда, ҳавои софи вале шадидан сарди зимистонаро ба вуҷуд меорад.&lt;ref name=&quot;ecdp-rmuesom2&quot;&gt;[https://ecdp.tj/uploads/files/Ramochnaya_model_upravleniya_ekologicheskimi_i_socialnimi_ohrannimi.pdf Рамочная модель управления экологическими и социальными охранными мерами (РМУЭСОМ)] (рус.) // ECDP.TJ. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Дар охири зимистону фасли баҳор, силсилабодҳои ғарбӣ (Westerlies), ки аз уқёнуси Атлантик ва баҳри Миёназамин ҷараён мегиранд, манбаи асосии намӣ ва боришот мебошанд; вақте ин сиклонҳо ба қаторкӯҳҳои баланди Ванҷу Язғулом бармехӯранд, раванди боришоти орографӣ (кӯҳсоз) рӯй медиҳад, ки боиси резиши миқдори зиёди борону барф мегардад. Дар моҳҳои июлу август бошад, гармшавии шадиди сатҳи замин дар биёбонҳои Афғонистону Эрон боиси пайдоиши минтақаҳои фишори паст мегардад, ки массаҳои ҳавоии тропикии хушкро ба минтақа ворид карда, равандҳои абрсозиро бозмедоранд ва давраи хушксолии тобистонаро фаро меоранд. Бо сабаби парокандагии шабакаи истгоҳҳои обуҳавосанҷӣ дар кӯҳистони Помир, таҳлили дақиқи микроиқлимҳои алоҳида — ҳатто бо истифода аз пойгоҳҳои додаҳои глобалӣ ба монанди MERRA-2 — то ҳанӯз кори мураккабе боқӣ мемонад.&lt;ref name=&quot;pmc-panjbasin2&quot;&gt;[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11760384/ Modeling of historical and future changes in temperature and precipitation in the Panj River Basin in Central Asia under the CMIP5 RCP and CMIP6 SSP scenarios] (англ.) // PMC. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

=== Низоми ҳарорат ===
Маълумоти мушаххаси истгоҳҳои метеорологии маҳаллӣ манзараи дақиқтари низоми ҳароратиро пешкаш мекунанд. Тибқи таҳлили илмии соли 2024, ки бар асоси мушоҳидаҳои истгоҳи обуҳавосанҷии Хумроғӣ (воқеъ дар ҳавзаи болооби рӯди Ванҷ) анҷом дода шудааст, ҳарорати миёнаи солона дар ин минтақа тақрибан ба +9,9 °C баробар аст.&lt;ref name=&quot;murodov20242&quot;&gt;Murodov, M.; Li, L.; Safarov, M.; Lv, M.; Murodov, A.; Gulakhmadov, A.; Khusrav, K.; Qiu, Y. [[doi:10.3390/rs16101730|A Comprehensive Examination of the Medvezhiy Glacier's Surges in West Pamir (1968–2023)]] (англ.) // Remote Sensing. — 2024. — Ҷ. 16, № 10. — Мақолаи 1730. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Гармтарин моҳи сол июл буда, ҳарорати миёнаи он ба +23,0 °C мерасад,&lt;ref name=&quot;murodov20242&quot; /&gt; баъзе манбаъҳои дигар ҳарорати миёнаи июлро дар маркази ноҳия то +25 °C арзёбӣ мекунанд.&lt;ref name=&quot;enwiki-vanj2&quot; /&gt; Тибқи маълумоти сомонаҳои обуҳавосанҷии оммавӣ, дар давоми рӯзҳои гарми тобистон (масалан, дар охири июлу аввали август) ҳарорати нимирӯзӣ метавонад ба таври муназзам то +27…+32 °C боло равад.&lt;ref name=&quot;gismeteo-vanch2&quot;&gt;[https://www.gismeteo.ru/weather-vanch-336641/ Погода в Ванче сегодня] (рус.) // Gismeteo. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Сардтарин моҳи сол январ аст, ки тибқи маълумоти истгоҳи Хумроғӣ ҳарорати миёнааш аз −4,9 то −5,0 °C-ро ташкил медиҳад.&lt;ref name=&quot;murodov20242&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;enwiki-vanj2&quot; /&gt; Ин рақам аз тавсифи умумии дар боло овардашуда (аз −12 то −20 °C), ки маъмулан дар сарчашмаҳои донишномавӣ дар бораи маркази ноҳия дода мешавад, фарқи назаррас дорад; чунин ба назар мерасад, ки ин тафовут на ихтилофи асл, балки натиҷаи фарқи мавқеи чен ва усули ҳисоб бошад — рақами дуюм эҳтимолан ба ҳарорати шабонаи ниҳоии сардтарин рӯзҳо ё ба минтақаҳои баландтари ноҳия дахл дорад, дар ҳоле ки рақами якум ҳарорати миёнаи моҳонаро дар як истгоҳи мушаххас инъикос мекунад. Муҳимтарин хусусияти ин иқлим амплитудаи миёнаи солонаи ҳарорат аст, ки ба 27,9 °C мерасад ва гувоҳи равшани набудани таъсири мӯътадилкунандаи баҳрҳо мебошад.&lt;ref name=&quot;murodov20242&quot; /&gt;

Ҳароратҳои фавқулода низ ба қайд гирифта шудаанд: тибқи як ҳуҷҷати арзёбии экологию иҷтимоӣ, дар моҳи '''июли соли 2013''' ҳарорати ҳаво дар ноҳия то '''+36,6 °C''' расидааст, дар ҳоле ки дар моҳи '''январи соли 2012''' пасттарин ҳарорати мутлақ '''−20,5 °C''' ба қайд гирифта шуд;&lt;ref name=&quot;ecdp-rmuesom2&quot; /&gt; тафовути миёни ин ду нишондиҳанда — беш аз 57 дараҷа — худ далели равшани шиддати иқлими қораии кӯҳистонии ноҳия аст.

Бо ҳар 100 метр болоравии баландӣ, ҳарорати ҳаво, тибқи қонунияти умумии физикаи атмосфера, ба ҳисоби миёна 0,6 °C коҳиш меёбад; маҳз ҳамин градиенти амудӣ сабаб мешавад, ки дар ҳоле ки дар маркази ноҳия тобистон гармои то 30 дараҷа ҳукмфармост, дар баландиҳои болои 4000 метр шароити наздик ба зимистон боқӣ мемонад. Дар минтақаи лозури Ванҷях, тавре ки дар боло зикр гардид, ҳарорати миёнаи моҳонаи ҳаво ҳатто дар моҳҳои июн–сентябр ҳамагӣ +1,6 °C-ро ташкил медиҳад, ки шабнаму яхбандии шабонаро дар он ҷо ҳатто дар авҷи тобистон табиӣ мегардонад.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Ҷадвали 1. Хулосаи нишондиҳандаҳои иқлимии ноҳияи Ванҷ&lt;ref name=&quot;murodov20242&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;enwiki-vanj2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ecdp-rmuesom2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;gismeteo-vanch2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;jsprav-vanch2&quot;&gt;[https://pogoda.jsprav.ru/tj/vanch/ Погода в Ванче (Таджикистан)] (рус.) // JSPRAV.ru. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;
!Нишондиҳанда
!Қимат
!Тавзеҳ
|-
|Ҳарорати миёнаи солона
| +9,9 °C
|Истгоҳи Хумроғӣ
|-
|Ҳарорати миёнаи июл (гармтарин моҳ)
| +23,0…+25,0 °C
|Хумроғӣ / маркази ноҳия
|-
|Ҳарорати миёнаи январ (сардтарин моҳ)
|−4,9…−5,0 °C
|Истгоҳи Хумроғӣ
|-
|Амплитудаи миёнаи солонаи ҳарорат
|27,9 °C
|Нишондиҳандаи иқлими қораӣ
|-
|Максимуми мутлақ (рекорд)
| +36,6 °C
|Июли соли 2013
|-
|Минимуми мутлақ (рекорд)
|−20,5 °C
|Январи соли 2012
|-
|Боришоти солона (Хумроғӣ)
|341 мм
|Ҳавзаи болооби рӯди Ванҷ
|-
|Моҳи сербориштарин
|64 мм
|Март
|-
|Моҳи хушктарин
|1 мм
|Август
|-
|Намнокии нисбии ҳаво дар тобистон
|18–24 %
|—
|}

=== Боришот ва намнокии ҳаво ===
Тақсимоти боришот дар ноҳияи Ванҷ, мисли ҳарорат, ба таври шадид вобаста ба баландӣ тағйир меёбад. Тибқи маълумоти истгоҳи Хумроғӣ, боришоти миёнаи солона дар ҳавзаи болооби рӯди Ванҷ ба 341 мм мерасад,&lt;ref name=&quot;murodov20242&quot; /&gt; дар ҳоле ки дар қисматҳои поёнии водӣ ин рақам ба 200–300 мм наздик аст (ниг. боло), ва дар баъзе минтақаҳои миёнакӯҳ, тибқи баъзе сарчашмаҳо, то 626 мм низ мерасад.&lt;ref name=&quot;enwiki-vanj2&quot; /&gt; Хусусияти муҳимтарин на ҳаҷми умумии боришот, балки тақсимоти бениҳоят нобаробари он дар тӯли сол аст: моҳи сербориштарин март буда, ба ҳисоби миёна 64 мм боришот дорад ва бо обшавии ҳамзамони барфҳои кӯҳӣ сатҳи оби Ванҷобу Язғуломро кескин боло мебарад; моҳи хушктарин бошад, август аст, ки миқдори боришот дар он ҳамагӣ ба 1 мм мерасад.&lt;ref name=&quot;murodov20242&quot; /&gt; Тафовути 63-миллиметра миёни ин ду моҳ нишондиҳандаи равшани хушксолии мутлақи тобистона мебошад.&lt;ref name=&quot;murodov20242&quot; /&gt;

Намнокии нисбии ҳаво низ ба ҳамин ритми мавсимӣ пайравӣ мекунад: дар авҷи тобистон он метавонад то 18–24 фоиз коҳиш ёбад,&lt;ref name=&quot;jsprav-vanch2&quot; /&gt; ки боиси бухоршавии босуръати намӣ аз сатҳи хоку баргу набот гардида, эҳтиёҷи кишоварзиро ба обёрии сунъӣ хеле меафзояд. Дар муқобил, дар минтақаи баландкӯҳии лозури Ванҷях, тавре ки дар боло омад, миқдори солонаи боришот ба 1192 мм мерасад, ки 99 дарсади он ба шакли барф меборад — рақаме, ки таъсири орографии (кӯҳсози) қаторкӯҳҳои Ванҷу Академияи илмҳоро ба таври возеҳ нишон медиҳад: ҳангоме ки массаҳои ҳавоии намнок ба ин деворҳои азим бармехӯранд, ба боло ҳаракат карда, сард мешаванд ва намии худро дар шакли боришоти шадид дар минтақаҳои баландтар мепартоянд, дар ҳоле ки водиҳои поёнӣ дар «сояи боришот» боқӣ мемонанд.

Хоки водиҳо ҷигарӣ ва чаманзорӣ (чимтолӣ); хоки кӯҳҳо ва нишебиҳои онҳо даштӣ ва марғзору баландкӯҳ, ҷо-ҷо регзор аст. Аксари хокҳо серсанганд.

Дар водиҳо набототи даштӣ, дар кӯҳҳо ва доманаи онҳо дарахтони бед, арча, сафедор, буттаҳои ангат, зирк, бушол, настаран; дар баландии 2000–4000 м камол, юған, торон, ревоҷ (чукрӣ), куруш, фарк, курт, бодом, жағн, тӯс (буруҷ) ва ғайра мерӯянд. Дар водии Ванҷ дарахтони мевадор, аз қабили тут, зардолу, себ, чормағз хеле фаровонанд ва ҳосили хуб медиҳанд.

Аз ҳайвоноти ваҳшӣ паланг, хирс, гург, шағол, рӯбоҳ, оҳу, суғур, заргӯш, аз парандагон гунҷишк, ғулба, кабки реза, кабки дарӣ (ҳилол), кафтар, боз, ғалевоз, уқоб ва ғайра вомехӯранд.

=== Минтақабандии амудии эко-иқлимӣ ===
Бо сабаби тафовути шадиди баландӣ — аз 1500 метр дар қисматҳои поёнии водӣ то беш аз 6000 метр дар қуллаҳо — иқлими ноҳияи Ванҷ якранг нест, балки аз занҷираи пайдарпайи минтақаҳои эко-иқлимӣ иборат аст, ки ҳар кадоме шароити хоси гармову намнокӣ ва набототу ҳайвоноти мувофиқи худро доранд.

Дар баландии 1500–2000 метр, дар водиҳои Ванҷу Водхуд, иқлим гармтарину мусоидтарин аст; маҳз дар ҳамин минтақа, тавре ки дар боло зикр шуд, дарахтони меваовар — тут, зардолу, себу чормағз — ҳосили фаровон медиҳанд. Аз баландии 2000 то 4000 метр иқлим сардтар мешавад ва набототи дарахтии гармидӯст ҷои худро ба буттаву гиёҳҳои тобовар ба хушкии тобистона медиҳад; маҳз ҳамин минтақа, тибқи таҳқиқоти экологии барномаҳои ҷаҳонии ҳифзи табиати Осиёи Марказӣ, макони зисти намудҳои нодири эндемикӣ — аз ҷумла гиёҳи ''Nepeta badachschanica'' ва шапараки нодири кӯҳӣ ''Parnassius autocrator'' — маҳсуб мешавад.&lt;ref name=&quot;iucn-centralasia2&quot;&gt;[https://portals.iucn.org/library/sites/library/files/documents/2020-003-En.pdf World Heritage thematic study for Central Asia] (англ.) // IUCN Portals. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Дар баландии 4000–5500 метр, дар минтақаи тундраи кӯҳӣ ва марғзорҳои алпӣ, набототи дарахтӣ комилан аз байн меравад ва танҳо гиёҳҳои пастқад, ушна ва сангфаш (лишайник) боқӣ мемонанд; фаунаи ин минтақа — аз ҷумла паланг, хирс, суғур ва кабки дарӣ (ҳилол) — бештар дар фасли тобистон ба ин баландиҳо мебарояд ва бо фарорасии зимистон ба минтақаҳои поёнии гармтар муҳоҷирати амудӣ мекунад.&lt;ref name=&quot;iucn-centralasia2&quot; /&gt; Ниҳоят, аз баландии 5500 метр боло, дар минтақаи нивалӣ-пиряхӣ, олами яхбандии доимӣ оғоз мешавад, ки ба иқлими қутбҳои Замин монандӣ дорад ва манбаи асосии ғизогирии пиряхҳои бузурги ноҳия, аз ҷумла лозури Ванҷях, ба шумор меравад.

=== Хатарҳои гидрометеорологӣ ва мутобиқшавӣ ба тағйирёбии иқлим ===
Иқлими шадидан қораии ноҳияи Ванҷ, ки бо боришоти пуршиддати баҳорӣ ва хушксолиҳои шадиди тобистона тавсиф мешавад, минтақаро ба яке аз осебпазиртарин ноҳияҳо аз лиҳози хатарҳои гидрометеорологӣ дар тамоми ҳавзаи рӯди Панҷ табдил додааст.&lt;ref name=&quot;cif-pyanj-vuln2&quot;&gt;[https://www.cif.org/sites/default/files/meeting-documents/tajikistan_pyanj_river_basin_climate_change_vulnerability_assessment_20130510_0.pdf Climate Change Vulnerability Assessment Republic of Tajikistan: Building Climate Resilience in the Pyanj River Basin] (англ.) // Climate Investment Funds (CIF). Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Ду омили асосии иқлимӣ сабабгори аксари сел ва обхезиҳо мебошанд. Аввал, вақте ки боришоти шадиди баҳорӣ бо баландшавии ногаҳонии ҳарорат ҳамроҳ мешавад, барфҳои нишебиҳои кӯҳӣ босуръат об шуда, заминро аз ҳад зиёд сернам мекунанд ва ба лағжиши қабатҳои замин ва фаромадани селҳои лойқадор оварда мерасонанд.&lt;ref name=&quot;murodov20242&quot; /&gt; Дуюм, ҳангоме ки ҳарорати нимирӯзии тобистона ба атрофи +30 °C мерасад, суръати обшавии пиряхҳо ба ҳадди аксар расида, метавонад боиси обхезиҳои ногаҳонии кӯлҳои пиряхӣ гардад,&lt;ref name=&quot;jsprav-vanch2&quot; /&gt; падидае, ки, тавре ки дар бахши [[Ноҳияи Ванҷ#Лозурҳо ва қуллаҳо|«Лозурҳо ва қуллаҳо»]] зикр гардид, дар мисоли лозури Хирс борҳо ба амал омадааст.

Тибқи арзёбии осебпазирии иқлимӣ, ки дар доираи лоиҳаи минтақавии «Ташаккули устувории иқлимӣ дар ҳавзаи дарёи Панҷ» анҷом дода шудааст, деҳаҳои ноҳияи Ванҷ, аз ҷумла дар ҷамоатҳои Водхуду Язғулом, дар қатори минтақаҳои дорои хатари миёна ва баланди зарар аз сел ва обхезӣ гурӯҳбандӣ шудаанд.&lt;ref name=&quot;cif-pyanj-vuln2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;adb-pyanj2&quot;&gt;[https://www.adb.org/projects/45354-002/main 45354-002: Building Climate Resilience in the Pyanj River Basin] (англ.) // Asian Development Bank. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Барои коҳиш додани ин осебпазирӣ, дар доираи лоиҳаҳои байналмилалии мутобиқшавӣ ба иқлим, дар ҳудуди ҷамоати Водхуд корҳои мустаҳкамкунии соҳили рӯди Ванҷоб ва барқарорсозии лӯлаҳои оби полезӣ анҷом дода шудаанд, ки ҳадафи онҳо ҳифзи заминҳои кишоварзӣ аз сел ва кафолати таъминоти об дар давраҳои хушксолии шадид мебошад.&lt;ref name=&quot;cif-pyanj-vuln2&quot; /&gt; Ин гуна тадбирҳои инфрасохторӣ, дар якҷоягӣ бо гузариш ба неруи барқи хурди обӣ (ниг. бахши [[Ноҳияи Ванҷ#Энергетика|«Энергетика»]]) ва вобастагии иқтисоди хонаводаҳо ба муҳоҷирати меҳнатӣ (ниг. бахши [[Ноҳияи Ванҷ#Муҳоҷирати меҳнатӣ|«Муҳоҷирати меҳнатӣ»]]), нишондиҳандаи равшани он мебошанд, ки иқлими шадиди кӯҳистонӣ на танҳо омили табиӣ, балки муайянкунандаи асосии тарзи зиндагӣ ва рушди иҷтимоию иқтисодии ноҳияи Ванҷ боқӣ мемонад.

== Таърих ==
Ванҷ таърихи чандинҳазорсола дорад, ки осори таърихии он то ҳол пойбарҷоянд, аммо касе аз донишмандони таърих ва бостоншиносони тоҷик ба пажӯҳиши ҷиддии ин ганҷинаи таърих домани ҳиммат барназадааст. Сағонаҳо ва дахмаҳои Ванҷ худ далели ошкори таърихи чандҳазорсолаи ин куҳанбуманд. Бо ин ҳама, таърихи навини водӣ дар осори муаррихони тоҷик — мақолаи академик Раҳим Масов «Оид ба таърихи водии Ванҷ» ва китобҳои профессор Ҳайдаршо Пирумшоев — мавриди баррасии махсус қарор гирифтааст.&lt;ref name=&quot;masov19992&quot;&gt;Масов Р. М. К истории Ванчской долины // Мероси ниёгон. — Душанбе, 1999. — № 4. — С. 20–30.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pirumshoev-web3&quot; /&gt;

Сарнавишти таърихии Ванҷ аз дигар мавзеъҳои тоҷикнишини Бухорои Шарқӣ ва ғарби Бадахшон чандон фарқе надошт. Фоҷиаҳое, ки дар ин ё он гардиши таърихӣ, мисли ҳуҷуми муғулҳо, темуриён ва тозиши дигар қабилаҳои кӯчии туркнажод ва хунрезиҳои ваҳшиёна дар давраи парокандагии феодалӣ рух доданд, бар ин сарзамин бетаъсир набуданд. Тоҷиконе, ки зери таъқибу фишори аҷнабиён қарор гирифта буданд, барои ҳифзи ҷони худ ба тагнои ин дараҳои дастнорас, ба каронаҳои рӯдҳои кӯҳӣ паноҳ бурданд ва ба ҷойҳои дурдасте кӯчиданд, ки сокинони маҳаллӣ дар он солиёни дароз бо кӯшишу ранҷи сахт қитъаҳои хурди заминро барои кишт созгор мекарданд.

Дар бораи таърихи куҳантари Ванҷ ҳанӯз манбаъи мувассақе ба даст нарасидааст. Аммо аз таҳқиқоти донишмандони руси тоинқилобӣ ва муҳаққиқони аҳди шӯравӣ бармеояд, ки Ванҷ қариб то охири асрҳои миёна истиқлоли худро нигоҳ медошт. Ин назарро донишманди маъруф, мутахассиси таърихи Бухорои Шарқӣ ва Бадахшон Б. Искандаров чунин баён кардааст:&lt;ref name=&quot;iskandarov2&quot;&gt;Искандаров Б. И. Восточная Бухара и Памир во второй половине XIX в. Ч. 1–2. — Душанбе, 1962–1963.&lt;/ref&gt;&lt;blockquote&gt;Аз мулкҳои қаламрави Дарвоз сокинони Ванҷ нисбатан мустақилияти воқеъиро соҳиб буданд. Ин ноҳияро кӯҳҳои баланд иҳота мекунанд ва он аз шоҳроҳи пайвандгоҳи мулкҳои кишвар дар канор, дар наздикиҳои доманаи лозури Федченко ҷой дорад. Аз ин ҷиҳат мулки номбурда барои аҷнабиён дастнорас буд. Ба ин нигоҳ накарда, хонҳои Қӯқанд дар охири асри XVIII – ибтидои XIX борҳо барои ғасбу тобеъ намуданаш кӯшиш ба харҷ додаанд, вале ҳама талафоту харҷашон беҳуда анҷом ёфтааст.&lt;/blockquote&gt;Ванҷ дар замони истилои муғулон ва салтанати Темуриён, Шайбониён ва Аштархониён ба таври расмӣ ҷузъи қаламрави онҳо шинохта мешуд, аммо амалан мустақил буд. Ин вазъиятро метавон дар замони ташаккули давлатдории Қӯқанд (авохири асри 18 – нимаи якуми асри 19) низ мушоҳида кард. Мувофиқи маълумоти маъхазҳо, Ванҷ то замони эътироф кардани ҳукумати шоҳи Дарвоз Исмоил (1845–1863) истиқлоли худро нигоҳ дошт. Дар замони ҳукмронии шоҳони вопасини Дарвоз (1863–1877) Ванҷ бахше аз қаламрави он ҳисоб меёфт. Баъд аз пайвастани Ванҷ ба Дарвоз иқтидори ҳокимони Дарвоз афзоиши чашмгире дошт, зеро бо ҳамроҳ шудани паҳлавонони ҳузарби ванҷӣ ба сафи лашкари Исмоилшоҳ имконоти ҷангии ӯ бамаротиб афзуд.

Тибқи ривояти маҳаллӣ, ки муаррихон Р. Масов ва Ҳ. Пирумшоев дар асари бунёдии худ «Файзи истиқлол дар &quot;Боми ҷаҳон&quot;» сабт кардаанд, дар деҳаи Кулумбаи Боло то ба имрӯз нишонаҳои коркарди тилло боқӣ мондаанд, ки гӯё дар замони истилои муғулон навкарони Чингизхон мардуми маҳаллиро маҷбуран ба ин фаъолият сафарбар карда буданд.&lt;ref name=&quot;masov-pirumshoev20113&quot;&gt;Масов Р. М., Пирумшоев Ҳ. Файзи истиқлол дар «Боми ҷаҳон». — Душанбе: Дониш, 2011. — 412 с. — ISBN 978-99947-2-004-0. — С. 362–363.&lt;/ref&gt; Ин ривоят нишон медиҳад, ки ҳарчанд қудратҳои бузург метавонистанд нуфузи худро ба таври муваққатӣ ва барои истихроҷи захираҳо таҳмил кунанд, онҳо ҳеҷ гоҳ натавонистанд назорати пурраи маъмуриро дар ин дараҳои маҳкам барқарор намоянд. Дар замони салтанати Темуриён низ, тибқи маълумоти муаррихи асримиёнагӣ Абдурраззоқи Самарқандӣ, агарчи минтақа расман дар итоати Темур буд, он аз ҷониби шоҳони маҳаллӣ идора мешуд ва ҳатто дар лашкари Темур ҳангоми муҳосираи Қалъаи Калот (соли 1381 милодӣ) дастаҳое аз сокинони Дарвозу Қаротегин хидмат мекарданд, ки гувоҳи иқтидори ҳарбии ин кӯҳистониён аст.&lt;ref name=&quot;masov-pirumshoev20113&quot; /&gt;

Дар охири асри XVIII ва нимаи якуми асри XIX хонҳои Қӯқанд якчанд маротиба кӯшиши тобеъ намудани Ванҷу Дарвозро ба харҷ доданд: дар замони салтанати Умархон (1810–1822) ва Мадалихон лашкаркашиҳои пайдарпай ба самти Қаротегину Дарвоз сурат гирифтанд; чунончи соли 1834 Мадалихон бо сарварии Машариф Атолиқ лашкари бузургеро барои саркӯб кардани шоҳзодагони фирории қӯқандӣ ба ин манотиқ фиристод, ки боиси даргириҳои шадид бо сипоҳиёни маҳаллӣ гардид.&lt;ref name=&quot;mudabirzoda-diss2&quot;&gt;Мудабирзода. Диссертатсия // Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш, 2025.&lt;/ref&gt; Бо вуҷуди ин талошҳо ва хароҷоти зиёди ҳарбӣ, тавре ки дар боло аз қавли Искандаров зикр гардид, Ванҷ мустақилияти воқеии худро нигоҳ дошт.

Бо таваҷҷуҳ ба ин мавзӯъ, намояндаи расмии идораи Русия дар Туркистон Г. А. Арандаренко чунин қайд намудааст:&lt;blockquote&gt;Дар давраи Исмоилшоҳ ба дарвозиён фурсат даст дод, ки ҳокимияти худро на танҳо дар Қаротегин ва Шуғнон густариш диҳанд, балки аз Кӯлобу Ҳисор низ боҷ биситонанд, гарчи дар муддати на чандон тӯлонӣ ҳам бошад.&lt;/blockquote&gt;Тибқи таҳқиқоти навтарин, Исмоилшоҳ дар авҷи иқтидори худ ба ин доираи васеъ ҳатто Рӯшонро низ тобеъ карда буд.&lt;ref name=&quot;mudabirzoda-diss2&quot; /&gt; Вақте ки дар охирҳои солҳои 1860-ум ҳокимони Кӯлобу Ҳисор — Сарахон ва Абдулкаримбий — бо лашкари тахминан 50 ҳазор нафара ба муқобили ӯ бархостанд, Исмоилшоҳ бо дастгирии неруҳои содиқи худ, аз ҷумла паҳлавонони ванҷӣ, ба онҳо муқовимати шадид нишон дод.&lt;ref name=&quot;mudabirzoda-diss2&quot; /&gt;

Баъди ба Русия ҳамроҳ кардани Осиёи Миёна, амир Музаффар (1860–1885) бо дастгирии фармондори вилояти Туркистон манотиқи мустақиллу нимамустақилли Бухорои Шарқиро тасарруф кард ва нерӯҳои ҳарбии худро бо сарварии Худойназар (зимистони солҳои 1877–78) ба воситаи ағбаи Работ ба Қалъаи Хумб фиристод. Худойназар Қалъаи Хумбро ишғол кард, сипас ба самти Ванҷ ҳаракат намуд. Дар наздикии деҳаи Кеврон набарди сахте рӯй дод ва аскарони амир тавонистанд лашкари Дарвозро шикаст дода, таъқиби сарбозони боқимондаро идома диҳанд. Дастаи размандагони ихтиёрии Ванҷ ҳаракати сарбозони амирро дар назди Қалъаи Рохарв — маркази Ванҷ боздоштанд. Баъди муҳосираи бенатиҷаи қалъа сарбозони амир ба Қалъаи Хумб баргаштанд. Ванҷ баъди тобеъ шудани шоҳии Дарвоз боз ду сол истиқлоли худро нигоҳ дошт. Дар давраи салтанати сулолаи манғитиён Ванҷ яке аз амлокдориҳои нисбатан бонуфузи бекии Дарвоз ба шумор мерафт.

Амлокдори Ванҷро «мир» ва ё «шоҳ» меномиданд, яъне мири Ванҷ ё шоҳи Ванҷ. Вижагии вазифаи мирӣ дар Ванҷ дар ин буд, ки номзадии мири Ванҷро бо машварат ва ройзании шахсиятҳои бонуфузи маҳаллӣ пешбарӣ мекарданд, сипас мири Дарвоз бар ӯ мувофиқат мекард ва аз амири Бухоро таъйиди ниҳойӣ дарёфт мешуд. Ҷамъ намудани андоз ва уҳдадориҳои феодалӣ ба зиммаи мир гузошта шуда буданд.

Муҳимтарин санади таърихӣ, ки сохтори деҳаҳо ва демографияи ин давраро тасдиқ мекунад, ҳуҷҷати барӯйхатгирии саросарии Аморати Бухоро дар соли 1914 мебошад. Тибқи ин санад, ки 6-уми моҳи рабиъу-с-сонии соли 1332-и ҳиҷрӣ (мутобиқ ба марти соли '''1914''') аз тарафи беки Дарвоз Абдусатторбек Бийи Додхоҳ бо муҳр тасдиқ шудааст, маркази амлокдории Ванҷ расман дар деҳаи Рохарв (макони Қалъаи Ванҷ) сабт гардидааст.&lt;ref name=&quot;sssr-112sol3&quot;&gt;[https://sssr.tj/vanj-va-yazgulom-112-sol-pesh-az-in/ Ванҷ ва Язгулом 112 сол пеш аз ин] // Газетаи мардумии СССР. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Ин рӯйхати нодир нишон медиҳад, ки аксари мутлақи деҳаҳои имрӯзаи водӣ ҳанӯз сад сол қабл бо ҳамон номҳои таърихии худ вуҷуд доштанд ва қисми узвии сохтори маъмурии амлокдорӣ буданд.&lt;ref name=&quot;sssr-112sol3&quot; /&gt;

Сокинони водии Ванҷ Инқилоби Октябрро нисбатан хуб пазируфтанд, вале пас аз муддати кӯтоҳе муборизони маҳаллии муқовимат, аз пайравони Фузайл Махсум ва дигарон, ки бо номи «босмачиён» маъруфанд, чандин бор бо Артиши Сурх ва давлати шӯравии мустақарр дар Ванҷ даргир шуданд. Дар ин даргириҳо барои дифоъ аз ҳукумати шӯравӣ фидоиёни маҳаллӣ, мисли М. Давлатов, С. Раупов, Т. Шарифов, В. Эҳсонов, У. Меҳралишоев, Ҷ. Сафоев, Қ. Собиров ва дигарон ширкат доштанд.

Бино бар сарчашмаҳои таърихӣ, дар асрҳои миёна Ванҷ се ниҳиштаи маъдани оҳансанг дошт. Ҳанӯз дар оғози асри XX истихроҷи оҳан, гудохтани он ва оҳангарӣ яке аз пешаҳои асосии мардуми маҳаллии Ванҷ буд, ки бо ин пеша манотиқи муҷовирро бо оҳан ва афзоли хоҷагӣ, асбоби кишоварзӣ, корду шамшер ва дигар аслиҳа таъмин мекарданд.&lt;ref name=&quot;kamoliddinov2&quot;&gt;Камалиддинов Ш. С. Историческая география Южного Согда и Тохаристана по арабоязычным источникам IX — начала XIII вв. — Ташкент: Ӯзбекистон, 1996.&lt;/ref&gt; Ин касби мардумии ванҷиёнро шарқшиноси маъруф М. С. Андреев ҳанӯз соли '''1926''' дар рисолаи махсуси худ «Истеҳсоли оҳан дар водии Ванҷ» муфассал тавсиф кардааст.&lt;ref name=&quot;andreev2&quot;&gt;Андреев М. С. Выработка железа в долине Ванча (верховья Аму-Дарьи). — Ташкент, 1926.&lt;/ref&gt;

Тибқи маълумоти иловагӣ дар бораи ин ҳунари мардумӣ, гудозиши оҳан дар кӯраҳои махсуси заминӣ (домнитсаҳо), ки аз сангҳои тарошиданашуда ва гил сохта мешуданд, анҷом мепазируфт; оташро тавассути дампаҳои аз пӯсти буз сохташуда меафрӯхтанд ва ҳамчун сӯзишворӣ аз ангишти чӯб ва гиёҳи махсуси кӯҳии «пуш» истифода мекарданд.&lt;ref name=&quot;khodorov-narhoz3&quot;&gt;[https://istmat.org/files/uploads/43175/i.e.hodorov_tadzhikistan_v_narodnom_hozyaystve_sssr.pdf Ходоров И. Е. Таджикистан в народном хозяйстве СССР] (рус.) // Исторические материалы (istmat.org). Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Як чунин кӯра тавоноӣ дошт, ки дар як шабонарӯз то 240 килограмм маъданро коркард намояд ва раванди пайвастаи гудозиш аз 2 то 5 шабонарӯз идома меёфт;&lt;ref name=&quot;khodorov-narhoz3&quot; /&gt; маҳз ҳамин технологияи маҳаллӣ ба Ванҷ имкон медод, ки аз воридоти металл аз берун вобаста набошад ва артиши худро бо аслиҳаи сард таъмин карда, худкифоии ҳарбию иқтисодиро кафолат диҳад.

Ванҷ аз замони [[Сомониён]] то соли '''1877''' ҳукумате мустақил дошта, фармонравоёни онро шоҳ мехондаанд. Соли '''1878''' амири [[Бухоро]] ба Дарвоз лашкар кашид ва пас аз хиёнати баъзе дарвозиён ба Дарвоз муставлӣ шуд; Дарвозро бекигарӣ ва Қалъаи Хумбро қароргоҳи урдуи манғитиён гардонд. Дарвоз тайи солҳои 1878–1920 яке аз бекигариҳои Бухоро буд ва бек дар [[Қалъаи Хумб]] менишаст ва мир хонда мешуд. Бо вуҷуди ин ҳама, Ванҷ зоҳиран дар итоати бекигарӣ буд, вале истиқлоли худро нигаҳ дошт ва пои шуми сипоҳи манғитиён ба Ванҷзамин нарасид.

Соли '''1895''' бекигарии Дарвоз, ки дар ҳар ду канораи рӯди Панҷ қарор дошт, дар паи ҷаҳонгириҳои [[Русия]] ва [[Британияи Кабир|Британия]] дупора гардид: канораи рост ба аморати Бухоро ва канораи чап ба Афғонистон дода шуд.&lt;ref name=&quot;postnikov2&quot;&gt;Постников А. В. Схватка на «Крыше Мира»: политики, разведчики и географы в борьбе за Памир в XIX веке. — М.: Памятники исторической мысли, 2001. — 416 с. — ISBN 5-88451-100-0.&lt;/ref&gt;

Ванҷ то соли '''1920''' амлокдории Қалъаи Ванҷи бекигарии Дарвози аморати Бухоро буд. Пас аз инқилоби Бухоро дар соли 1920 Ванҷ аз соли 1920 то 1924 чун тумани Ванҷ дар ҳайати вилояти Ғарми Ҷумҳурии Халқии Шӯравии Бухоро ҷой дошт. Солҳои 1925–1926 Ванҷ чун ҷузъи тумани Қалъаихумби вилояти Ғарми ҶМШС Тоҷикистон ҳисоб меёфт. Солҳои 1926–1930 волости Ванҷ дар ҳайати ВМКБ буд. Солҳои 1930–1933 Ванҷ чун қисми ҳудуди ноҳияи Қалъаихумб бевосита дар тобеъияти ҷумҳурӣ буд.

Тибқи Қарори Кумитаи Иҷроияи Марказии ҶШС Тоҷикистон аз '''29 майи соли 1933''', №46 расман ноҳияи Ванҷ таъсис ёфта, то соли 1937 дар тобеъияти бевоситаи ҷумҳурӣ қарор дошт. Дар асоси Қарори Президиуми КИМ-и Шӯроҳои ҶШС Тоҷикистон аз '''11 августи соли 1937''', №43 ноҳияи Ванҷ бо ҳамаи деҳшӯроҳояш: Ванҷ, Водхуд, Рованд, Техарв, Жовуд ва Язғулом расман ба ҳайати ҳудудии ВМКБ гузаронида шуд. Бино бар ин, ноҳияи Ванҷ ҳамчун воҳиди маъмурӣ дар ҳайати Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон 11 августи соли 1937 ташаккул ёфтааст.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Таҳаввулоти маъмурию ҳудудии Ванҷ (то соли 1878 — соли 1937)
!Марҳилаи таърихӣ
!Мақоми маъмурию ҳудудӣ
!Тобеияти давлатӣ/минтақавӣ
|-
|То соли 1878
|Мухторияти комил / Иттиҳод бо Дарвоз
|Идоракунии мустақил таҳти сарварии шоҳ
|-
|1878–1920
|Амлокдории Қалъаи Ванҷ
|Бекигарии Дарвоз, Аморати Бухоро
|-
|1920–1924
|Тумани Ванҷ
|Вилояти Ғарми Ҷумҳурии Халқии Шӯравии Бухоро
|-
|1925–1926
|Ҷузъи тумани Қалъаихумб
|Вилояти Ғарми ҶМШС Тоҷикистон
|-
|1926–1930
|Волости Ванҷ
|Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон
|-
|1930–1933
|Қисми ноҳияи Қалъаихумб
|Тобеияти бевоситаи ҶШС Тоҷикистон
|-
|29 майи 1933
|Ноҳияи Ванҷ (таъсиси мустақил)
|Тобеияти бевоситаи ҶШС Тоҷикистон
|-
|11 августи 1937
|Ноҳияи Ванҷ бо 6 деҳшӯро
|Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон (ВМКБ)
|}
Дар нимаи солҳои 1950-ум сиёсати муҳоҷиркунонии аҳолии кӯҳистон ба водиҳои пахтакор ба Ванҷ низ бетаъсир намонд: соли '''1954''' сокинони водии Язғулом ба ноҳияи Куйбишеви водии Вахш кӯчонида шуданд. Гармои тоқатфарсо, беморшавии оммавӣ ва фавти зиёди кӯдакон ин муҳоҷиратро барои кӯчидагон фоҷиабор гардонд ва бахши зиёди онҳо тадриҷан ба зодгоҳи худ баргаштанд, ҳарчанд на ҳама; як ҷамоаи язғуломизабон то имрӯз дар водии Вахш боқӣ мондааст.&lt;ref name=&quot;edelman-iling2&quot;&gt;[https://iling-ran.ru/web/ru/scipop/blog/1911_edelman Из полевых записей середины прошлого века. Об экспедициях в язгулямский язык в 1950-х гг.] (рус.) // Сомонаи Пажӯҳишгоҳи забоншиносии Академияи илмҳои Русия. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fieldling3&quot;&gt;[http://field-ling.moscow/c/language/yazghulami/ Язгулямский язык] (рус.) // Экспедиции Московской школы полевой лингвистики. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;vostokoriens2&quot;&gt;[https://vostokoriens.ru/articles/2745/218564 Астрономические знания язгулемцев] (рус.) // Восток (Oriens). Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон (солҳои '''1992'''–'''1997'''), ки байни ҳукумати марказӣ ва Иттиҳоди Оппозиюни Тоҷик ба вуқӯъ пайваст, ба вазъи умумии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон низ бетаъсир намонд: азбаски аксарияти сокинони исмоилимазҳаби вилоят — бахусус дар ноҳияҳои Рӯшону Шуғнон — паноҳгоҳ ва пуштибони қувваҳои мухолифи ҳукумат гардиданд, вилоят яке аз пойгоҳҳои асосии Иттиҳоди Оппозиюн ба шумор мерафт.&lt;ref name=&quot;grokipedia-gbao&quot;&gt;[https://grokipedia.com/page/Gorno-Badakhshan Gorno-Badakhshan] (англ.) // Grokipedia. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Дар манобеи дастраси таърихӣ то кунун таъсири мушаххаси ин ҷанг бар ноҳияи Ванҷ — ки, тавре дар боло зикр гардид, аз ҷиҳати мазҳабӣ бо аксари ноҳияҳои дигари вилоят фарқ дошта, суннимазҳаб аст — ба таври алоҳида ва мустанад пажӯҳиш нашудааст. Дар маҷмуъ, ин ҷанг тайи панҷ сол тахминан 50 то 100 ҳазор кушта ва беш аз як миллион гурезаву овораро дар саросари Тоҷикистон ба бор овард, пеш аз он ки '''27 июни соли 1997''' дар Маскав Созишномаи умумӣ доир ба барқарор кардани сулҳ ва ризояти миллӣ миёни Президент Эмомалӣ Раҳмон ва раҳбари Иттиҳоди Оппозиюн Саид Абдулло Нурӣ ба имзо расид.&lt;ref name=&quot;factsdetails-war&quot;&gt;[https://factsanddetails.com/central-asia/Tajikistan/sub8_6a/entry-4858.html Tajikistan Civil War] (англ.) // Facts and Details. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;enacademic-war&quot;&gt;[https://en-academic.com/dic.nsf/enwiki/896644 Civil war in Tajikistan] (англ.) // En-Academic. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

== Осори таърихӣ ==
Дар қаламрави Ванҷ мавзеъ, осор ва ёдгориҳои таърихии бисёр вуҷуд доранд, вале то ҳол таҳқиқоти шоистае дар ин росто анҷом наёфтааст. Тибқи омори соҳаи сайёҳии ВМКБ, дар ҳудуди ноҳияи Ванҷ ба ҳолати соли 2024 15 ёдгории таърихию фарҳангӣ ба қайд гирифта шудааст.&lt;ref name=&quot;ctd-monuments20242&quot;&gt;[https://ctd.tj/2024/03/30/%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80-%D0%B0%D0%B7-%D2%B7%D0%B0%D2%B3%D0%BE%D0%BD-%D0%B0%D0%B7-%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B0%D1%82-%D0%B1%D0%B0-%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8A%D0%B0%D1%82%D0%B8-%D0%B8%D0%BD/ Аз табиат ба санъати инсонӣ: 7 муъҷизаи нави ҷаҳонӣ номида шуд] // Кумитаи рушди сайёҳии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, 30 марти 2024. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Барои дарки мантиқи ҷойгиршавӣ ва моҳияти ин осор, бояд заминаи таърихию сиёсии ташаккули онҳоро дарк намуд. Бино бар маълумоти таърихномаҳои асримиёнагӣ, дар садаҳои VII–VIII қаламрави кунунии Ванҷ ҷузъи вилояти таърихии '''Кумед''' буд, ки болооби дарёи Вахшро фаро гирифта, сарзамини имрӯзаи ноҳияҳои Дарвозу Ванҷ ва шимоли Бадахшонро дар бар мегирифт.&lt;ref name=&quot;tojikiston-tarikh2&quot;&gt;[[Таърихи Тоҷикистон]] // Википедиа. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Баъдтар, дар асрҳои миёна, Ванҷу Дарвоз як сарзамини воҳидро ташкил дода, бо номи «Курон» ёд мешуданд, ки маркази он деҳаи кунунии Кеврон будааст.&lt;ref name=&quot;vahdat-tarikhi-shahr&quot;&gt;[https://vahdat.tj/22-tarihi-shar.html Таърихи шаҳр] // Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Ваҳдат. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Маҳз дар ин заминаи қадимии сиёсӣ, ки бо мустақилияти нисбии маҳаллӣ ва хатари доимии ҳуҷумҳои беруна тавсиф мешуд, эҳтиёҷ ба бунёди қалъаҳои мустаҳкам ба миён омад.

Қалъаи Ванҷ дар баландии соҳили рости Ванҷоб, дар масофаи 15 км аз резишгоҳи он ба дарёи Панҷ воқеъ гашта буд. Мавқеъияти ин қалъа аз нигоҳи ҳарбию стратегӣ бисёр созгор будааст ва ба муҳофизонаш имкон медодааст, ки муддати тӯлонӣ аз худ дифоъ кунанд. Тавсифи илмии Рохарв ва қалъаи онро ҳанӯз соли '''1916''' узви Ҷамъияти ҷуғрофии Русия Д. И. Мушкетов интишор додааст.&lt;ref name=&quot;mushketov3&quot; /&gt; Тибқи мушоҳидаи ӯ, қалъа бевосита дар масири корвонрав ба сӯи ағбаи Гушхон қарор дошт, ки тавассути он роҳи корвонӣ ба водии Язғулом ва аз он ҷо ба самти баландкӯҳҳои Помир мерасид;&lt;ref name=&quot;poxod-vanch2&quot;&gt;[https://poxod.ru/guidebook/darvaz/p_darvaz_dolinarekivagdm_a.html Долина реки Ванч] // Свободный туризм (poxod.ru). Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; баъзе муҳаққиқон бар ин назаранд, ки бо назардошти ин мавқеъ, қалъа шояд дар баробари вазифаи мудофиавӣ, нақши нозироти роҳи корвониро низ адо мекардааст, ҳарчанд ин фарзия то кунун бо санадҳои мустақил тасдиқ нашудааст.

Гумон меравад, ки дар тамоми ҳавзаҳои Бадахшон сукунати одамон ба як давраи таърихӣ мансуб будааст. Ёдгориҳои манзилӣ ва меъмориву мудофеавии асримиёнагии ғарби Бадахшон, ки дар деҳаи Баравни ҷамоати деҳоти Водхуд воқеанд ва аз ҷиҳати амнияти ҳарбӣ бисёр муносибу побарҷоянд, бо камоли таассуф, то кунун таҳқиқи шоиста нашудаанд.

Нақшу нигораҳои рӯйи харсангҳои водии Язғулом, ки дар деҳаҳои Жамаг, Андарбоғ ва Мотравн ба даст омадаанд, агарчи ҳанӯз комилан омӯхта нашудаанд, гувоҳи муътамаде аз ҳузури мардум ва сукунати онон аз замонҳои бостонӣ дар ин минтақа ҳастанд. Дар байни ин сангнигораҳо, ки ба навъи умумии петроглифҳои Помиру Бадахшон шабоҳат доранд, тасвири нахчир (бузи кӯҳӣ бо шохҳои калон), саҳнаҳои шикор бо камон, рамзҳои офтобӣ (солярӣ) ва изи дасту пойи инсон бештар вомехӯранд; дар мифологияи мардумони эронитабор бузи кӯҳӣ рамзи покиву ҳосилхезӣ ва иртибот бо олами боло дониста мешавад.&lt;ref name=&quot;ctd-monuments20242&quot; /&gt;

Дар қаламрави Ванҷ, ба монанди дигар минтақаҳои кӯҳистони Тоҷикистон, сағонаҳо ва дахмаҳои сангии куҳан низ аз насл ба насл боқӣ мондаанд, ки далели ошкори таърихи чандҳазорсолаи ин сарзамин мебошанд. Чунин иншооти дафнӣ, ки дар ҷойҳои махсуси сангӣ, дар баландиҳо ё ғорҳо бунёд меёфтанд, эҳтимолан боқимондаи анъанаҳои дафнии пешазисломӣ мебошанд; тибқи баъзе оинҳои қадими маҳаллӣ (аз ҷумла эътиқодоти наздик ба дини зардуштӣ), ҷасади фавтида набояд бо унсурҳои муқаддаси табиат — хок, об ё оташ — тамос мегирифт.&lt;ref name=&quot;ctd-monuments20242&quot; /&gt; Ҳарчанд имрӯз тамоми аҳолии ноҳия мусулмони суннии ҳанафимазҳабанд ва расму оини дафни исломиро ба таври қатъӣ риоя мекунанд, мавҷудияти ин сағонаву дахмаҳо аз як давраи гузариши тӯлонии фарҳангӣ ва қабатҳои гуногуни динию эътиқодӣ дар минтақа хабар медиҳад.

Ёдгориҳои бостонии Помири Ғарбӣ, аз ҷумла мавзеъҳои қаламрави Ванҷ, дар силсилаи бунёдии «Харитаи бостоншиносии Тоҷикистон» — муҷаллади марбут ба Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, ки бостоншинос М. А. Бубнова таълиф намудааст ва ёдгориҳои давраи сангро то садаи XX фаро мегирад, — ба қайд гирифта шудаанд.&lt;ref name=&quot;bubnova20082&quot;&gt;Бубнова М. А. Горно-Бадахшанская автономная область. Западный Памир (памятники каменного века — XX в.). — Душанбе, 2008. — (Археологическая карта Таджикистана).&lt;/ref&gt;

Илова бар ёдгориҳои меъморӣ ва дафнӣ, мероси беназири саноатии Ванҷ — боқимондаҳои кӯраҳои қадимии оҳангудозӣ (домнитсаҳо) — низ бахши муҳими осори таърихии ноҳия ба шумор мераванд. Тибқи маълумоти иқтисоддон И. Е. Ходоров, ки соли 1929 таҳлилҳои М. С. Андреевро дар бораи ин ҳунар тасдиқ ва иқтибос овардааст, дар боварҳои мардумии ванҷиён металли ҳосили ин кӯраҳо на танҳо арзиши истеҳсолӣ, балки хосияти шифобахш низ дошт: маҳсули онро «барои табобати ҳар гуна бемориҳо пешбинӣ карда, ба ҷойи дардманд мегузоштанд».&lt;ref name=&quot;khodorov-narhoz3&quot; /&gt; Ин боварҳо нишон медиҳанд, ки осори саноатии Ванҷ бо мероси ғайримоддӣ ва эътиқодоти мардумӣ пайванди зич доштааст, ва имрӯз боқимондаҳои ин кӯраҳо, харобаҳои коргоҳҳо ва партовҳои маъданӣ (шлакҳо) дар дараҳои Ванҷ метавонанд ҳамчун мавзеи нодири «бостоншиносии саноатӣ» мавриди пажӯҳиши минбаъда қарор гиранд.

== Мардум ==
Аксарияти аҳолии ноҳия тоҷиконанд; инчунин теъдоди ангуштшумори русҳо ва намояндагони халқҳои дигар низ зиндагӣ мекунанд. Аҳолии ноҳия аз рӯи диёнат мусулмони суннии ҳанафимазҳабанд.&lt;ref name=&quot;vanchraion3&quot; /&gt;

Бар асоси омори саршумории саросарии Иттиҳоди Шӯравӣ аз соли '''1939''', аҳолии Ванҷ 9218 нафар буд: 9031 нафарашон ванҷиёни бумӣ, 134 нафар — рус, 6 нафар — тотор, 5 нафар — узбак ва 1 нафар — қазоқ.&lt;ref name=&quot;demoscope2&quot;&gt;[https://www.demoscope.ru/weekly/ssp/ussr_nac_39_ra.php?reg=1166 Всесоюзная перепись населения 1939 года. Национальный состав населения районов, городов и крупных сёл союзных республик СССР: Ванчский район] (рус.) // Демоскоп Weekly. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Бино ба омори соли 1979 аҳолии Ванҷ 15 855 нафар ва тибқи омори 1992 — 22 700 нафарро ташкил медод. Тибқи маълумоти расмӣ, соли '''2009''' дар ноҳия 30 700 нафар зиндагӣ мекард ва тамоми аҳолии он деҳотист.&lt;ref name=&quot;badakhshon-vanj4&quot; /&gt; Тибқи омори соли '''2024''' аҳолии Ванҷ ба 35 400 нафар расид. Бар асоси муқоисаи ин ду омор метавон чунин натиҷагирӣ кард, ки тайи 85 сол суръати миёнаи афзоиши солонаи аҳолии Ванҷ тақрибан 1,6 % будааст. Мардуми водии Язғулом ҳиссаи назарраси аҳолии ноҳияро ташкил медиҳанд.

Азбаски беш аз 90 дарсади масоҳати умумии ноҳия (4430,5 км²)-ро пиряхҳо, қуллаҳои баландкӯҳ ва нишебиҳои санглохи корношоям фаро мегиранд, зичии расмии аҳолӣ (тақрибан 7,7–8 нафар дар як километри мураббаъ) манзараи воқеии ҷойгиршавии аҳолиро пурра инъикос намекунад — амалан тамоми сокинон дар як рахи танги қад-қади дарёҳои Ванҷобу Язғулом мутамарказ шудаанд.&lt;ref name=&quot;badakhshon-vanj4&quot; /&gt; Ин номутаносибии шадид миёни рушди табиии аҳолӣ ва маҳдудияти мутлақи заминҳои корам (соли 2012 ҳамагӣ 1381 гектар, баъдан бо азхудкунии заминҳои нав ба 2601 гектар расида)&lt;ref name=&quot;badakhshon-vanj4&quot; /&gt; яке аз сабабҳои асосии муҳоҷирати меҳнатии ноҳия маҳсуб мешавад (ниг. бахши [[Ноҳияи Ванҷ#Муҳоҷирати меҳнатӣ|«Муҳоҷирати меҳнатӣ»]]).
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+Динамикаи шумораи аҳолӣ (ҳазор нафар), 1939–2013
!сол
!1939
!1979
!1992
!1995
!2000
!2002
!2003
!2004
!2005
!2006
!2007
!2008
!2009
!2011
!2012
!2013
|-
|шумора
|9,2
|15,9
|22,7
|28,4&lt;ref name=&quot;masov-pirumshoev20113&quot; /&gt;
|28,5&lt;ref name=&quot;masov-pirumshoev20113&quot; /&gt;
|28,3&lt;ref name=&quot;masov-pirumshoev20113&quot; /&gt;
|29,9&lt;ref name=&quot;masov-pirumshoev20113&quot; /&gt;
|30,1&lt;ref name=&quot;masov-pirumshoev20113&quot; /&gt;
|28,8&lt;ref name=&quot;masov-pirumshoev20113&quot; /&gt;
|30,3&lt;ref name=&quot;masov-pirumshoev20113&quot; /&gt;
|33,4&lt;ref name=&quot;masov-pirumshoev20113&quot; /&gt;
|29,7&lt;ref name=&quot;masov-pirumshoev20113&quot; /&gt;
|30,7&lt;ref name=&quot;badakhshon-vanj4&quot; /&gt;
|30,8
|31,1
|31,3
|}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+Динамикаи шумораи аҳолӣ (ҳазор нафар), 2014–2024
!сол
!2014
!2015
!2016
!2017
!2018
!2019
!2020
!2021
!2022
!2023
!2024
|-
|шумора
|31,7
|31,9
|32,4
|32,9
|33,6&lt;ref name=&quot;stat20192&quot;&gt;Численность населения Республики Таджикистан на 1 января 2019 года. Сообщение Агентства по статистике при Президенте Республики Таджикистан (рус.).&lt;/ref&gt;
|34,1&lt;ref name=&quot;stat20192&quot; /&gt;
|34,4&lt;ref name=&quot;stat20202&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20210601101228/http://stat.ww.tj/posts/July2020/macmua_20201.pdf Численность населения Республики Таджикистан на 1 января 2020 года] (рус.) // Агентии омори назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;
|34,1
|34,4
|35,1
|35,4
|}
Барои солҳои 1995–2008 омори мазкур (арзиши «умумӣ», яъне аҳолии доимии сабтшуда) бар асоси таҳлили муфассали демографии Р. Масов ва Ҳ. Пирумшоев дар «Файзи истиқлол дар &quot;Боми ҷаҳон&quot;» (Душанбе, 2011, саҳ. 362–363) илова карда шуд. Барои солҳои 1992 ва 2009 бошад, бо мақсади нигоҳ доштани пайдарпаии рақамҳои аллакай сабтшуда аз сомонаи расмии badakhshon.tj, арзиши аслии қаблӣ боқӣ монд.

=== Фарҳанги моддӣ: либоси анъанавӣ ===
Дар шароити сарди кӯҳистони Ванҷу Бадахшон, дар гузашта истифодаи матоъҳои пашмину чармӣ бартарӣ дошт ва мероси бофандагии маҳаллӣ ба истеҳсоли матоъҳои худӣ бо рангҳои табиии гиёҳии кӯҳӣ асос меёфт.&lt;ref name=&quot;sherdilova-diss2&quot;&gt;[https://www.ddzt.tj/images/2022/10/diss%20sherdilova.pdf Таҳқиқоти этнолингвистии лексикаи гӯйиши тоҷикони водии Ғорон] // Диссертатсия. Санҷида шуд 24 июли 2026.&lt;/ref&gt; Либоси занонаи суннатӣ асосан аз курта, эзор, пойафзол, сарбанд ва ороишоти гуногун иборат буд; таърихан ду намуди курта маъмул буд — куртаи якқади камартангу доманвасеъ, ки пиразанон мепӯшиданд, ва куртаҳои камзулчадор бо гиребони буғак (уфуқӣ буридашуда бо зеҳгулу гулдӯзӣ), ки духтарону арӯсон ба бар мекарданд.&lt;ref name=&quot;unesco-libos2&quot;&gt;[[Либоси миллии тоҷикон]] // Википедиа. Санҷида шуд 24 июли 2026.&lt;/ref&gt; Дар минтақаи Бадахшон, аз ҷумла Ванҷу Язғулом, унсурҳои хоси либоси кӯҳистонӣ — тоқии мудаввари помирӣ бо нақшҳои гулдӯзии дақику пӯпак ва ҷӯробҳои ғафси пашмин бо нақшҳои ҳандасии бисёрранг (нақши офтоб, шохи қӯчқор, чалипо ва ғайра) — то имрӯз аҳамияти худро гум накардаанд.&lt;ref name=&quot;unesco-libos2&quot; /&gt;

Дар баробари ин унсурҳои хоси маҳаллӣ, либоси миллии умумитоҷикӣ — бахусус куртаи '''чакан''' — дар байни занону бонувони Ванҷ маҳбубияти беандоза дорад. Чакан яке аз қадимитарин намудҳои санъати кашидадӯзӣ буда, дар нақши он аксар вақт тасвири рамзҳои офтобӣ (солярӣ) ва садафи муқаддаси «каур» ҷой дода мешавад, ки тибқи боварҳои қадимии мардумӣ рамзи ҳосилхезӣ маҳсуб меёбад. Ин ҳунар '''29 ноябри соли 2018''' дар ҷаласаи Кумитаи ҳифзи мероси фарҳангии ғайримоддии ЮНЕСКО дар ҷазираи Маврикий ба Феҳристи репрезентативии мероси фарҳангии ғайримоддии башарият ворид гардид.&lt;ref name=&quot;khovar-chakan2018&quot;&gt;[https://khovar.tj/2025/02/ar-ushti-sitoragon-buvad-dar-chakanat-charo-baze-az-duhtaron-dar-p-shidani-libos-ba-far-angi-begona-r-meorand/ Арғушти ситорагон бувад дар чаканат] // АМИТ «Ховар», 3 феврали 2025. Санҷида шуд 24 июли 2026.&lt;/ref&gt;

=== Расму оинҳои мотамӣ ===
Маросимҳои марбут ба давраҳои муҳими зиндагии инсон, аз ҷумла маросими мотаму дафн, дар Ванҷу Язғулом хусусиятҳои бениҳоят куҳан ва омехта аз эътиқодоти пешазисломию исломӣ (синкретӣ) то ба имрӯз нигоҳ доштаанд; ин расмҳо аз ҷониби мардумшиносони барҷаста, аз ҷумла М. С. Андреев, И. Л. Моногарова ва А. З. Розенфелд, мавриди таҳқиқ қарор гирифтаанд.&lt;ref name=&quot;rasmu-oin-khovar2&quot;&gt;[https://khovar.tj/2017/09/rasmu-oin-va-anana-o-dar-ruzgori-mardumi-to-ik-mav-ei-mu-im-dorand/ Расму оин ва анъанаҳо дар рӯзгори мардуми тоҷик мавқеи муҳим доранд] // АМИТ «Ховар», сентябри 2017. Санҷида шуд 24 июли 2026.&lt;/ref&gt; Дар ҷаҳонбинии мардуми кӯҳистон марг на анҷоми мутлақ, балки гузариш ба дунёи дигар ва оғози сафари нави рӯҳ дониста мешавад. Аз ҷумла, агар марҳум ҷавон бошад, барои гусели ӯ тобути махсусе бо матоъҳои равшану рангоранг (на сиёҳ) омода мекунанд, ки бо номи «гаҳвораи ноз» маъруф аст — ташбеҳи мустақими марг бо таваллуди дубора дар олами дигар, ки Розенфелд онро расми хеле куҳан ва боқимонда аз тасаввуроти бостонии мардуми ориёӣ арзёбӣ кардааст.&lt;ref name=&quot;rasmu-oin-khovar2&quot; /&gt;

Авҷи маросимҳои мотамӣ дар шаби сеюм таҳти унвони «Чароғравшан» (дар лаҳҷаи маҳаллӣ низ «давоти фано» номида мешавад) баргузор мегардад, ки дар он халифа ё пешвои динии маҳаллӣ чароғ меафрӯзад; решаҳои ин маросим ба эътиқодоти куҳани эронӣ дар бораи оташ ҳамчун унсури поккунанда мерасад, ҳарчанд имрӯз он комилан ба қолаби дуою ниёишҳои исломӣ мутобиқ карда шудааст.&lt;ref name=&quot;rasmu-oin-khovar2&quot; /&gt; Дар робита бо маросими азодорӣ, таомҳои махсусе бо номи «Патфар» (дар рӯзи вафот омода мешавад) ва «Боҷ» (дар маъракаҳои баъдӣ, аз ҷумла шаби сеюм) мақоми марказӣ доранд; барои тайёр кардани онҳо одатан гӯсфанд ё барра ҳамчун садақа забҳ карда, гӯшти он байни иштирокчиёни маърака тақсим карда мешавад.&lt;ref name=&quot;rasmu-oin-khovar2&quot; /&gt;

=== Айлоқравӣ ва расму оинҳои кишоварзӣ ===
Иқтисодиёти суннатии мардуми Ванҷ ба ду унсури ба ҳам вобаста — кишоварзӣ дар водиҳои танги поёнӣ ва чорводорӣ дар чарогоҳҳои баландкӯҳӣ — такя мекунад. Ҳар сол дар аввали баҳор (тахминан рӯзҳои 5–6 майи ҳар сол), вақте ки заминҳои поёнӣ барои кишти ғалла, картошка ва сабзавот истифода мешаванд, раванди муҳоҷирати мавсимии подаи чорво ба чарогоҳҳои тобистонаи баландкӯҳ, ки бо номи «айлоқ» маъруф аст, оғоз мегардад.&lt;ref name=&quot;rasmu-oin-khovar2&quot; /&gt; Хусусияти ҷолиби ин кӯчиш дар он аст, ки қариб тамоми аҳли деҳа, бахусус занону кӯдакон, дар як рӯзи муайяншуда дастаҷамъӣ ба айлоқ мераванд, дар ҳоле ки қисме аз мардон дар деҳа мемонанд, то корҳои саҳроӣ ва обёрии заминро анҷом диҳанд.

Пеш аз вуруди оммавии пода ба айлоқгоҳ, шахси ботаҷрибае бо номи «илчайзан» (пешрав, роҳбалад) ба он ҷо фиристода мешавад, ки вазифаи асосии ӯ дудандозии макони айлоқ бо гиёҳҳои кӯҳӣ (ба мисли испанд ё шохаҳои арча) мебошад — расме, ки ҳадафи он тозакунии фазо аз қувваҳои бад ва (аз нигоҳи амалӣ) аз ҳашароту канаҳост.&lt;ref name=&quot;rasmu-oin-khovar2&quot; /&gt; Танҳо пас аз анҷоми ин маросим иҷозати даровардани чорво дода мешавад; маҳз дар айлоқҳо занон тамоми тобистон машғули ҷӯшидани шир, тайёр кардани равғани зард ва қурут мешаванд. Ҳамчунин мардум расму оинҳои дигари марбут ба табиат, аз қабили расмҳои боронталабии «Ашагулон» ва «Сусхотун», ҳифз кардаанд.&lt;ref name=&quot;rasmu-oin-khovar2&quot; /&gt;

== Забон ==
Мардуми Ванҷ бо гӯиши ванҷии забони тоҷикӣ сухан мегӯянд. Дар водии Язғулом бошад, яке аз [[забонҳои помирӣ]] — [[забони язғуломӣ]] роиҷ аст.

Лаҳҷаи ванҷии забони тоҷикӣ дар водии Ванҷ аз нимаи дуюми асри XIX густариш ёфта, забони бумии помириро, ки бо номи ванҷӣ маъруф буд, дар поёни ҳамин аср аз байн бурд. Забони ванҷӣ наздиктарин хеши забони язғуломӣ буда, ба гурӯҳи «шимолии» забонҳои помирӣ дар қатори язғуломӣ ва (эҳтимолан) саргуломӣ дохил мешуд. Мутахассисон аз байн рафтани онро ба охири асри XIX нисбат медиҳанд; мардумшиносон дар ибтидои асри XX аз ин забон танҳо чанд даҳ вожаро сабт карда тавонистаанд.&lt;ref name=&quot;pamirlang&quot;&gt;[https://tapemark.narod.ru/les/363a.html Памирские языки] (рус.) // Лингвистический энциклопедический словарь. — М.: Советская энциклопедия, 1990.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bre-pamir&quot;&gt;[https://old.bigenc.ru/linguistics/text/2701306 Памирские языки] (рус.) // Большая российская энциклопедия. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Лаҳҷаҳои ванҷии забони тоҷикӣ мавзӯи таҳқиқи бунёдии эроншиноси рус А. З. Розенфелд гардидаанд, ки соли '''1964''' дар Ленинград монографияи махсуси «Ванджские говоры таджикского языка»-ро дар ҳаҷми 151 саҳифа ба табъ расонидааст.&lt;ref name=&quot;rozenfeld1964&quot;&gt;Розенфельд А. З. Ванджские говоры таджикского языка / ЛГУ им. А. А. Жданова. — Л.: Изд-во Ленинградского университета, 1964. — 151 с.&lt;/ref&gt; Дар гуфтугӯи мардуми Ванҷ ҷӯйборҳои лозурӣ, ки деҳаҳо дар канораи онҳо бино ёфтаанд, «даргов» номида мешаванд; ба ақидаи Ҳ. Пирумшоев, ин вожа гунаи тағйирёфтаи ибораи «даргоҳи об» аст.&lt;ref name=&quot;pirumshoev-web3&quot; /&gt;

Бархе донишмандони рус, монанди И. И. Зарубин, А. З. Розенфелд ва дигарон, назарияеро дар бораи вуҷуди куҳанзабони ванҷӣ (русӣ: старованджский язык) ироя кардаанд, ки тибқи он ин забон тақрибан дусад сол пеш аз байн рафта, гӯиши кунунии ванҷӣ ҷойгузинаш шудааст. И. И. Зарубин дар ин маврид мегӯяд:&lt;blockquote&gt;Забони куҳнаи ванҷӣ дар водии Ванҷ (шохоби рости Панҷ) ва саргуломӣ дар болооби дарёи Саргулом, дар шарқи вилояти Файзободи Афғонистон ривоҷ дошт. Тақрибан дусад сол пеш лаҳҷаҳои тоҷикӣ ҷои онҳоро гирифтанд.&lt;/blockquote&gt;Забони язғуломӣ, ки дар шаш деҳаи ҷамоати Язғулом ба кор меравад, забони бехат аст ва шумораи гӯяндагонаш тақрибан 3 ҳазор нафарро ташкил медиҳад; аксари язғуломиён дузабонаанд ва забони тоҷикиро низ медонанд.&lt;ref name=&quot;yazgulyam-les&quot;&gt;[http://tapemark.narod.ru/les/604b.html Язгулямский язык] (рус.) // Лингвистический энциклопедический словарь. — М.: Советская энциклопедия, 1990.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bre-yazg&quot;&gt;[https://old.bigenc.ru/linguistics/text/4924529 Язгулямский язык] (рус.) // Большая российская энциклопедия. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Таҳқиқи бунёдии ин забон ба қалами эроншиноси маъруф Д. И. Эделман тааллуқ дорад, ки соли '''1966''' дар Маскав монографияи «Забони язғуломӣ»-ро ба табъ расонидааст.&lt;ref name=&quot;edelman&quot;&gt;Эдельман Д. И. Язгулямский язык. — М.: Наука, 1966.&lt;/ref&gt; Пас аз муҳоҷирати соли '''1954''' бахше аз язғуломизабонон дар ноҳияи Куйбишеви водии Вахш низ сокин шуданд ва забони язғуломӣ то кунун дар он ҷо низ ба кор меравад.&lt;ref name=&quot;fieldling3&quot; /&gt;

Дар «Атласи забонҳои дар хатар қарордоштаи ҷаҳон»-и ЮНЕСКО (таҳти таҳрири Кристофер Мозли, соли 2010), забони язғуломӣ ба зумраи забонҳои осебпазир (Vulnerable) дохил гардидааст.&lt;ref name=&quot;unesco-atlas2&quot;&gt;Moseley Chr. (ed.) Atlas of the World's Languages in Danger. — 3rd ed. — Paris: UNESCO Publishing, 2010.&lt;/ref&gt; Тибқи ҳамин Атлас, аз 15 забони дар хатар қарордоштаи Осиёи Марказӣ, 11-тояш дар Тоҷикистон, бештараш дар ҳудуди ВМКБ, роиҷ аст.&lt;ref name=&quot;ap-unesco20172&quot;&gt;[https://old.asiaplustj.info/en/news/tajikistan/society/20170629/unesco-publishes-atlas-of-the-worlds-languages-in-danger UNESCO publishes atlas of the world's languages in danger] (англ.) // Тоҷикистон Ньюз Азия-Плюс, 29 июни 2017. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Пажӯҳиши ҷомеашиносии забонии Д. Пол, Э. Аббесс, К. Мюллер, К. Тиссен ва Г. Тиссен нишон медиҳад, ки муносибати сокинони водии Язғулом ба ҳарду забон — язғуломӣ ва тоҷикӣ — мусбат аст: забони модарӣ дар зиндагии рӯзмарра пурқувват боқӣ монда, ҳеҷ нишонае аз ҷойивазкунии он бо забони тоҷикӣ мушоҳида намешавад, ҳарчанд забони тоҷикиро низ дар баъзе ҳавзаҳо муфид медонанд.&lt;ref name=&quot;paul20102&quot;&gt;Paul D., Abbess E., Müller K., Tiessen C., Tiessen G. Language Access and Tajik Language Proficiency among the Yazghulami of Tajikistan. — SIL International, 2010.&lt;/ref&gt; Дар пойгоҳи байналмилалии таснифи забонҳо «Глоттолог» забони куҳани ванҷӣ бо рамзи «oldw1238» ва забони язғуломӣ бо рамзи «yazg1240» сабт шудаанд.&lt;ref name=&quot;glottolog2&quot;&gt;Glottolog 5.0, коди «oldw1238» (забони куҳани ванҷӣ) ва «yazg1240» (забони язғуломӣ).&lt;/ref&gt;

== Бахшбандӣ ==
Бар асоси Қонуни тақсимоти маъмурию ҳудудии кишвар, ноҳияи Ванҷ аз 1 шаҳрак (Ванҷ) ва 6 [[ҷамоат]] иборат аст:&lt;ref name=&quot;fehrist&quot;&gt;Феҳристи номи маҳалҳои Тоҷикистон. — Душанбе: Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, 2013. — 332 с.&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Ҷамоатҳои ноҳияи Ванҷ
!Ҷамоат
!Аҳолӣ (нафар)
!Деҳаҳо
|-
|ба номи Маҳмадулло Абдуллоев
|10 983
|Бичхарв, Бодалд, Ускроғ, Роғ, Дашти Роғ, Панҷшанбеобод, Убари Даргов, Рохарв, Гушхун, Ғумаяк, Бовуд, Одешт, Ҷангали Зуго
|-
|Водхуд
|2178
|Пшихарв, Даштак, Лугад, Бунига, Узбай, Лахш, Баравн, Баравни Таг, Баравни Тор, Ваҳдат, Вравз
|-
|Ҷовидон
|4201
|Бунай, Рав, Жовуд, Потов, Арнавад, Убго
|-
|Рованд
|5573
|Ширговад, Ғиҷоваст, Мудеҳарв, Вишхарвак, Старғ, Ғӯмас, Мурғутга, Рованд, Гармчашма, Ван-Ван, Сунгад, Поймазор
|-
|Техарв
|3401
|Гич, Садвадг, Сед, Шаврӯ, Техарв, Чихох, Удоб, Равгада
|-
|Язғулом
|6065
|Мотравн, Вишхарв, Будун, Шавуд, Андарбоғ, Жамаг
|}
Дар санадҳои расмии солҳои охир ҷамоати марказии ноҳия бо номи «деҳоти Маҳмадулло Абдуллоев» зикр мегардад.&lt;ref name=&quot;khovar-ubari&quot; /&gt;

== Хоҷагидорӣ ==
Соҳаҳои асосии хоҷагидории ноҳия ғаллакорӣ, чорводорӣ, боғдорӣ ва сабзавоткорист; дар замони шӯравӣ тамокукорӣ низ соҳаи асосӣ буд. Соли '''1939''' дар тамоми ВМКБ 123 колхоз мавҷуд буд, аз ҷумла дар Ванҷ 30 колхоз таъсис дода буданд.

Водии Водхуд аз қадим бо ҳосилхезии замин ва фаровонии тути худ ном баровардааст: захираи ғалла ва меваи хушки ин мавзеъ (тут, зардолу, себ) на танҳо сокинони маҳаллӣ, балки деҳоти камзамини ҳамсояро низ аз танқисӣ мераҳонд ва ибораи мардумии «тути Водхуд пухт, имсол ҳам ҷон ба саломат бурдем» аз ҳамин воқеият бармеояд.&lt;ref name=&quot;pirumshoev-web3&quot; /&gt;

Дар ноҳия 53 хоҷагии деҳқонӣ мавҷуд аст. Майдони умумии заминҳои хоҷагӣ 14 417 гектар аст, аз ҷумла заминҳои корам — 1381 гектар (2012), чарогоҳҳо — 1219 гектар, боғҳо — 734 гектар. Тибқи омори соли '''2012''' дар ноҳияи Ванҷ 2478 тонна ғалла, 1924 тонна гӯшт, 1 млн дона тухм, 3742 тонна шир, 157 тонна чормағз, 6353 тонна сабзавот ва 11 295 тонна картошка ба даст омад. Бар асоси омори соли '''2011''', шумораи чорво дар хоҷагиҳо чунин буд: гов — 15 234 сар, гӯсфанду буз — 32 498 сар.

Дар давоми даҳсолаи охир сохтори хоҷагидории ноҳия ба таври куллӣ дигаргун шуд: ба ҷои 53 хоҷагии деҳқонии соли 2012, имрӯз 14 ассотсиатсияи хоҷагиҳои деҳқонӣ 120 хоҷагии инфиродиро бо фарогирии 3217 саҳмдор муттаҳид месозад.&lt;ref name=&quot;jumhuriyat-kishovarzi2&quot;&gt;[https://jumhuriyat.tj/6928-van-rushdi-soai-kishovarz-dar-noija.html Ванҷ. Рушди соҳаи кишоварзӣ дар ноҳия] // Ҷумҳурият. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Майдони умумии заминҳои корам ба 2601 гектар расидааст, ки аз он бештар аз 1080 гектарро боғҳои мевадиҳанда ташкил медиҳанд; танҳо дар бист соли охир 282 гектар замини нав аз худ карда шудааст.&lt;ref name=&quot;khovar-boghparvari20252&quot;&gt;[https://khovar.tj/2025/11/dar-no-iyai-van-so-ai-bo-parvar-rushd-meyobad/ Дар ноҳияи Ванҷ соҳаи боғпарварӣ рушд меёбад] // АМИТ «Ховар», 18 ноябри 2025. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Тибқи таҳлилҳои муқоисавӣ, дар зарфи се даҳсолаи охир истеҳсоли ғалладонагиҳо тақрибан 6 баробар, картошка 8 баробар, сабзавот 16 баробар ва мева 42 баробар афзудааст.&lt;ref name=&quot;jumhuriyat-jashniistiqlol2&quot;&gt;[https://jumhuriyat.tj/print:page,1,1536-van-ashni-istilol-mondagor-hoad-bud.html Ванҷ. Ҷашни истиқлол мондагор хоҳад буд] // Ҷумҳурият. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Танҳо то охири моҳи октябри соли 2025 аз боғоти ноҳия 2205 тонна меваи тару тозаву хушк ба бозорҳои хориҷӣ ва шаҳрҳои калони ҷумҳурӣ содирот гардид,&lt;ref name=&quot;khovar-boghparvari20252&quot; /&gt; ва моҳи августи соли 2023 кишоварзони ноҳия дар ярмаркаи Боғи «Куруши Кабир»-и Душанбе зиёда аз 13 тонна маҳсулоти тару тоза ба сокинони пойтахт пешниҳод карданд.&lt;ref name=&quot;khovar-namoishfurushi2&quot;&gt;[https://khovar.tj/2023/08/namoish-fur-shi-ma-suloti-kishovarz-az-onibi-kishovarzoni-no-iyai-van-ma-suloti-mavridi-niyozi-avval-ba-sokinoni-dushanbe-peshni-od-gardid/ Намоиш-фурӯши маҳсулоти кишоварзӣ аз ҷониби кишоварзони ноҳияи Ванҷ] // АМИТ «Ховар», августи 2023. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Аз соли '''2009''', вақте ки дар ноҳия аввалин ду гармхонаи намунавӣ ба кор дароварда шуданд,&lt;ref name=&quot;khovar-garmhona20092&quot;&gt;[https://khovar.tj/2009/08/dar-van-1206-garmhona-1202-o-ba-kor-daromadand/ Дар Ванҷ гармхонаҳо ба кор даромаданд] // АМИТ «Ховар», августи 2009. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; технологияи гармхонагӣ дар қисматҳои поёнии ноҳия паҳн шудааст. Дар давраи охир, дар ҳамкорӣ бо мутахассисони минтақаи илмӣ-таҷрибавии «Ҷангали Зуго»-и Институти биологии Помир, соҳибкор Ҳайдар Фаёзов аз деҳаи Гишхун дар ноҳия парвариши озмоишии лимӯ ва дигар меваҳои ситрусиро оғоз кард — навъе, ки то ҳол дар ВМКБ танҳо хоси баъзе минтақаҳои ноҳияи Дарвоз буд.&lt;ref name=&quot;jumhuriyat-limu2&quot;&gt;[https://jumhuriyat.tj/print:page,1,3033-van-avlavijat-ba-rushdi-limparvar.html Ванҷ. Авлавият ба рушди лимӯпарварӣ] // Ҷумҳурият. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

=== Чорводорӣ ва занбӯриасалпарварӣ ===
Дар муқоиса бо давраи пеш аз истиқлол, дар ноҳия саршумори чорвои калону майда дар маҷмуъ 2 баробар, истеҳсоли гӯшт 4 баробар ва истеҳсоли тухм 31 баробар афзудааст.&lt;ref name=&quot;jumhuriyat-jashniistiqlol2&quot; /&gt; Тибқи омори соли 2023, саршумори чорвои калони шохдор ба 17 135 сар (нисбат ба 15 234 сар дар соли 2011) ва моли майда (гӯсфанду буз) ба 41 000 сар (нисбат ба 32 498 сар) расидааст; ҳамчунин дар хоҷагиҳои ноҳия 41 350 сари парранда ва 1082 оилаи занбӯри асал ба қайд гирифта шудааст.&lt;ref name=&quot;jumhuriyat-jashniistiqlol2&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;jumhuriyat-kishovarzi2&quot; /&gt; Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон рушди занбӯриасалпарвариро яке аз воситаҳои пасткунандаи камбизоатӣ ва таъминкунандаи шуғли деҳот муайян кардааст.

Сарватҳои зеризаминии ноҳия: пахтасанги кӯҳӣ (асбест), молибден, мармар ва ғайра; инчунин конҳои никел, оҳансанг ва оҳак мавҷуданд.

=== Муҳоҷирати меҳнатӣ ===
Мисли аксари минтақаҳои кӯҳии Тоҷикистон, иқтисодиёти хонаводаҳои Ванҷ ба таври назаррас аз муҳоҷирати меҳнатӣ ва ҳаволапулиҳо вобаста аст. Тибқи арзёбии Бонки Ҷаҳонӣ аз моҳи ноябри соли '''2025''', ҳаволапулиҳои муҳоҷирони меҳнатӣ беш аз 30 фоизи маҷмуи маҳсулоти дохилии Тоҷикистонро ташкил медиҳанд ва, гарчанде вобастагӣ ба ин маблағҳо сатҳи камбизоатиро коҳиш додааст, нобаробарии даромад (нишондиҳандаи Гини) аз 32 то 38 дар байни солҳои 2021 ва 2023 афзудааст; ВМКБ дар қатори минтақаҳое зикр шудааст, ки бо маҳдудиятҳои шадиди ҷуғрофиву иқлимӣ рӯбарӯянд.&lt;ref name=&quot;wb2025poverty2&quot;&gt;[https://www.worldbank.org/en/country/tajikistan/publication/poverty-and-equity-assessment Tajikistan Poverty and Equity Assessment] (англ.) // Бонки Ҷаҳонӣ, ноябри 2025. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Пажӯҳиши умумимиллии соҳаи тандурустӣ доир ба муҳоҷирони меҳнатии Тоҷикистон нишон додааст, ки дар байни панҷ минтақаи кишвар (Душанбе, ВМКБ, Хатлон, Суғд ва ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ), ҳиссаи муҳоҷирони меҳнатӣ дар аҳолии ВМКБ (49,59 фоиз аз намунаи пажӯҳишӣ) назар ба дигар минтақаҳо (камтар аз 32 фоиз) хеле баландтар будааст.&lt;ref name=&quot;hiv-migrants2&quot;&gt;[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC11679146/ Inclusion of Labor Migrants as a Potential Key Population for HIV: A Nationwide Study from Tajikistan] (англ.) // PMC/NCBI. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Дар маҷмуи умумимиллӣ, беш аз як миллион шаҳрванди Тоҷикистон ҳарсола барои кор ба Русия мераванд; ҳаволапулиҳо дар соли 2013 қариб нисфи маҷмуи маҳсулоти дохилии кишварро ташкил медоданд, ки то соли 2018 ба тақрибан 30 фоиз (2,2 миллиард доллари ИМА) коҳиш ёфт.&lt;ref name=&quot;mpi20222&quot;&gt;[https://www.migrationpolicy.org/article/dependent-remittances-tajikistan-prospects-dim-economic-growth Dependent on Remittances, Tajikistan's Long-Term Prospects for Economic Growth and Poverty Reduction Remain Dim] (англ.) // Migration Policy Institute. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

=== Саноат ===
Дар ноҳия корхонаҳои хурди саноатӣ — сехи чӯҷабарорӣ, заводи хишти «Лугад», ҶДММ «Хрустал» — фаъолият доранд. Дар Ванҷ бозорҳои марказӣ ва марзӣ низ амал мекунанд.

'''25 июни соли 2025''' дар ноҳия корхонаи истеҳсоли калсит, коркарди мармар ва сангҳои ороишии ҶСК «Мармар Стоун» ба кор шурӯъ кард, ки иқтидори солонаи он 40 ҳазор тонна маҳсулот буда, 40 сокини маҳаллиро бо ҷои кори доимӣ таъмин намудааст. Корхона чор хатти истеҳсолӣ дорад ва дар он беш аз 20 навъи санги табиӣ коркард мешавад; иқтидори истеҳсоли тахтасангҳои ороишӣ (мозаика) 10 ҳазор м³ ва коркарди санги мармар 160 ҳазор м³ дар як солро ташкил медиҳад.&lt;ref name=&quot;ap20252&quot;&gt;[https://asiaplus.news/tg/2025/06/25/safari-emomal%d3%a3-ra%d2%b3mon-ba-vmkb-az-van%d2%b7-o%d2%93oz-shud-prezident-dar-in-no%d2%b3iya-kadom-inshootro-ba-istifoda-dod/ Сафари Эмомалӣ Раҳмон ба ВМКБ аз Ванҷ оғоз шуд. Президент дар ин ноҳия кадом иншоотро ба истифода дод?] // Asia-Plus, 25 июни 2025. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pt51272&quot;&gt;[https://prezident.tj/event/news/51272 Ифтитоҳи корхонаҳои истеҳсоли калсит, коркарди мармар ва сангҳои ороишии ҶСК «Мармар Стоун» дар ноҳияи Ванҷ] // Сомонаи расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, 25 июни 2025.&lt;/ref&gt;

Дар ҳамон рӯз Парки саноатии ноҳия мавриди истифода қарор гирифт, ки дар масоҳати 788 м² ҷойгир буда, 6 корхонаи хурди истеҳсолиро фаро мегирад: истеҳсоли макарон, бандубасти маҳсулоти лӯбиёгӣ, коркарди равғани чормағз, коркард ва бандубасти меваи хушк, истеҳсоли собун ва дару тирезаҳои пластикӣ. Фаъолияти парк дар маҷмуъ 36 сокини маҳаллиро бо кор таъмин мекунад.&lt;ref name=&quot;ap20252&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pt51284&quot;&gt;[https://prezident.tj/event/news/51284 Ифтитоҳи Парки саноатии ноҳияи Ванҷ] // Сомонаи расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, 25 июни 2025.&lt;/ref&gt;

Дар доираи ҳамин парк, инчунин корхонаи коркарди равғани ангат (Hippophae rhamnoides) — растании шифобахши худрӯй, ки дар қад-қади дарёҳои ноҳия фаровон мерӯяд — ба кор шурӯъ кардааст; иқтидори он то 500 килограмм равғани холис дар як сол буда, аз ин ашё то 12 навъи маҳсулоти фармасевтию косметологӣ омода карда мешавад.&lt;ref name=&quot;ctd-marmarstone2&quot;&gt;[https://ctd.tj/2025/06/25/%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D1%8D%D0%BC%D0%BE%D0%BC-95/ Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ноҳияи Ванҷ] // Кумитаи рушди сайёҳии назди Ҳукумати ҶТ, июни 2025. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Пеш аз таъсиси ин корхона, дар деҳаи Ғуҷоваст соҳибкорзан Васила Ғафурова коргоҳи хурди коркарди ангатро таъсис дода буд, ки маводи он берун аз ноҳия низ харидор пайдо кардааст.&lt;ref name=&quot;ap20252&quot; /&gt; Барои дастгирии соҳибкории хурду миёна дар солҳои 2018–2019 ба соҳибкорони ноҳия зиёда аз 6,5 миллион сомонӣ қарзи имтиёзнок дода шудааст.&lt;ref name=&quot;president-domestic167392&quot;&gt;[https://www.president.tj/event/domestic_trips/16739 Сафарҳои дохилӣ] // Сомонаи расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

=== Энергетика ===
Дар Ванҷ чандин неругоҳи хурди барқи обӣ (НБО) фаъолият мекунад. Аз ҷумла, НБО-и «Техарв» дар дарёи Ванҷ бо иқтидори 400 кВт таҷдид гардида, ба шабакаи ягонаи барқи кишвар пайваст карда шудааст; НБО-и «Андарбак» дар водии Язғулом ба шабакаи ширкати «Помир Энерҷӣ» пайваст аст.&lt;ref name=&quot;techarv&quot;&gt;[http://www.cawater-info.net/best-practices/ru/base/marker/21 Реконструкция МГЭС Техарв на реке Ванч мощностью 400 кВт в Ванчском районе Горно-Бадахшанской автономной области] (рус.) // CAWater-Info. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Таҳлилҳои соли 2021 нишон дода буданд, ки шабакаҳои барқии ноҳия ҳамагӣ 2,6 мегаватт барқ истеҳсол мекунанд, дар ҳоле ки барои фаъолияти пуриқтидори корхонаҳои нави саноати кӯҳӣ (ба мисли «Мармар Стоун») беш аз 5,6 мегаватт лозим буд.&lt;ref name=&quot;khovar-3108122&quot;&gt;[https://khovar.tj/2021/07/310812/ Имсол дар Ванҷ дар 15 гектар боғи нав бунёд карда шуд] // АМИТ «Ховар», июли 2021. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Моҳи '''июни соли 2025''' хатти интиқоли барқи дузанҷираи 35 ва 110-киловолтаи Хоруғ–Рӯшон бо дарозии 67,5 км ва зеристгоҳи «Ҷангал» ба маблағи умумии 114 миллион сомонӣ ба истифода дода шуд, ки интиқоли муназзами неруи барқро ба ноҳияҳои Рӯшон, Ванҷ ва Дарвоз ба маротиб беҳтар мегардонад; ҳамзамон сохтмони хатти 42-километраи интиқоли барқи 110-киловолта аз маркази ноҳияи Рӯшон то зеристгоҳи «Вознавд» оғоз ёфт, ки ба истифода додани он дар нимсолаи аввали соли 2026 пешбинӣ шудааст.&lt;ref name=&quot;khovar-speech2025&quot;&gt;[https://khovar.tj/2025/06/suhanronii-prezidenti-um-urii-to-ikiston-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-mulo-ot-bo-ro-baron-va-faoloni-viloyati-muhtori-k-istoni-badahshon/ Суханронии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон дар мулоқот бо роҳбарон ва фаъолони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон] // АМИТ «Ховар», июни 2025. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

=== Нақлиёт ===
Нақлиёти ноҳия асосан автомобилист; як фурудгоҳи хурд ҳам дар шаҳраки Ванҷ (Рохарв) вуҷуд дорад. Қаламрави ғарбии ноҳия дар масири шоҳроҳи байналмилалии Душанбе–Кӯлоб–Дарвоз–Хоруғ–Мурғоб–Қулма қарор дорад; лоиҳаи таъмиру таҷдиди қитъаи ин шоҳроҳ аз Қалъаихумб то Ванҷ ва сарҳади ноҳияи Рӯшон арзиши умумии 2,5 миллиард сомониро ташкил медиҳад, ки то имрӯз корҳо ба маблағи 900 миллион сомонӣ анҷом ёфтаанд.&lt;ref name=&quot;president-node236002&quot;&gt;[https://president.tj/node/23600 Суханронӣ дар мулоқот бо роҳбарону фаъолон ва сокинони ноҳияи Ванҷ] // Сомонаи расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; '''25 июни соли 2025''' роҳи мошингарди маркази ноҳия то нуқтаи пайвастшавӣ ба ин шоҳроҳ, иборат аз ду хатти ҳаракат бо дарозии умумии 16 км, пас аз таҷдид ба истифода дода шуд; дар дарозои роҳ истгоҳҳои нақлиётӣ ва гузаргоҳҳо барои пиёдагардон бунёд гардидаанд.&lt;ref name=&quot;ap20252&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pt51268&quot;&gt;[https://prezident.tj/event/news/51268 Ифтитоҳи роҳи маркази ноҳияи Ванҷ то нуқтаи пайвастшавӣ ба шоҳроҳи Душанбе–Кулма] // Сомонаи расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, 25 июни 2025.&lt;/ref&gt;

'''23 июни соли 2025''' ширкати ҳавопаймоии «Тоҷик Эйр» пас аз ёздаҳ соли танаффус (парвози охирин соли '''2014''' сурат гирифта буд) хатсайри ҳавоии Душанбе–Ванҷ–Душанберо аз нав кушод: парвози нахустин бо 15 мусофир анҷом ёфт. Парвоз дар ин масир 50 дақиқа тӯл кашида, тибқи ҷадвал ҳафтае як маротиба, рӯзҳои ҷумъа, бо ҳавопаймои Ан-28 иҷро мешавад ва нархи чипта дар як самт 750 сомонӣ муайян гардидааст.&lt;ref name=&quot;ap-flight-start&quot;&gt;[https://asiaplustj.info/tj/node/350087 Оғози парвози ҳавопаймоӣ миёни Душанбе ва Ванҷ. Аввалин парвоз кай ва нархи чипта чанд аст?] // Asia-Plus, июни 2025. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ap-flight-first&quot;&gt;[https://asiaplustj.info/tj/node/350121 Пас аз 11 сол. Аввалин парвози ҳавопаймо дар масири Душанбе-Ванҷ-Душанбе анҷом ёфт] // Asia-Plus, 23 июни 2025. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Дар доираи татбиқи «Барномаи давлатии кабудизоркунии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2040» (қабулшуда '''28 июни соли 2024'''), '''24 феврали соли 2026''' дар шафати роҳҳои мошингарди ноҳияи Ванҷ беш аз 2000 бех ниҳоли дарахтони ҳамешасабзу ороишӣ ва сояафкану мевадиҳанда шинонида шуд.&lt;ref name=&quot;khovar-trees20262&quot;&gt;[https://khovar.tj/2026/02/daraht-binshon-dar-shafati-ro-oi-moshingardi-van-besh-az-2000-beh-ni-ol-shinonida-shud/ ДАРАХТ БИНШОН! Дар шафати роҳҳои мошингарди Ванҷ беш аз 2000 бех ниҳол шинонида шуд] // АМИТ «Ховар», 24 феврали 2026. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

== Фарҳангу маориф ==
Пеш аз инқилоб аҳолии маҳаллии Ванҷ дар масҷидҳо ва хонаҳои муллоён хатту савод меомӯхтанд ва на ҳама ақшори мардум фурсат ва имкони саводомӯзӣ доштанд. Аз ин рӯ нисбати саводнокӣ дар миёни онҳо хеле паст буд ва ба сахтӣ метавонист ба 3–10 % бирасад. Саводомӯзии саросарии аҳолиро ҳукумати шӯравӣ ба роҳ монд.

Соли '''1926''' нахустин мактаб дар минтақа фаъолияти худро оғоз намуд: дар он танҳо 1 муаллим — Одил Боқиев (аз деҳаи Чихох) кор мекард ва 25 талаба дар он ҷо дарс меомӯхтанд. Соли 1930 шумораи муаллимон ба 7 нафар расид. Дар авохири даҳаи 30-юми асри XX тақрибан дар ҳамаи маҳалҳои сераҳолии деҳшӯроҳои Ванҷ мактабҳои ибтидоӣ таъсис ёфтанд, ки бештари бачагону наврасон дар онҳо таҳсил мекарданд.

Тобистони соли '''1941''' (дар арафаи Ҷанги Бузурги Ватанӣ) дастгоҳи кинонамоишдиҳӣ дар Ванҷ сохта, ба марҳалаи истифода расид. Соли 1941 дар вилоят 41 китобхона вуҷуд дошт, аз ҷумла китобхонаи ноҳиявӣ дар маркази Ванҷ ва 12 чойхонаи сурх. Дар аввали моҳи апрели соли 1930 дар яке аз деҳаҳои баландкӯҳи водии Ванҷ — Рованд нахустин маҷлиси ҷавонон баргузор шуд.

Дар соли таҳсилии 2011–2012 дар ноҳияи Ванҷ 50 мактаб, аз ҷумла 23 мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, 4 мактаби таҳсилоти умумии асосӣ, 13 мактаби ибтидоӣ, мактаб-интернат ва муассисаи томактабӣ вуҷуд дошт. Дар ҳамин сол дар мактабҳои ноҳия 7437 талаба таҳсил мекард, ки ба онҳо 928 муаллими соҳибмаълумоти олӣ дарс медоданд.

'''25 июни соли 2025''' дар деҳаҳои Мотравн, Будун, Вишхарв, Жамаг, Бунай, Техарв ва Ғиҷовасти ноҳия 7 кӯдакистони нав ифтитоҳ гардид: чор кӯдакистон аз ҳисоби буҷети маҳаллии вилоят ва се кӯдакистони дигар аз ҳисоби сокинони деҳаҳо тариқи ҳашар сохта шудаанд. Ин муассисаҳо аз 20 синфхона иборат буда, барои 380 тарбиятгиранда пешбинӣ шудаанд ва дар онҳо 34 нафар бо кори доимӣ таъмин гардидаанд.&lt;ref name=&quot;ap20252&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pt51280&quot;&gt;[https://prezident.tj/event/news/51280 Ифтитоҳи 7 кӯдакистон дар ноҳияи Ванҷ] // Сомонаи расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, 25 июни 2025.&lt;/ref&gt;

Дар Ванҷ 45 муассисаи фарҳангӣ, аз ҷумла 1 театр, 13 клуб, 2 автоклуб, 5 хонаи фарҳанг, 25 китобхона бо фонди 114 960 нусха китоб фаъолият мекунад. Рӯзномаи ноҳиявӣ бо номи «Ватан» нашр мешавад.

== Тиб ==
Соли '''1939''' дар Ванҷ маркази тиббӣ ва бемористоне барои 10 кат сохта шуда буд. Ин иттифоқ дар канори душвориҳои азиме ба вуҷуд омад: то оғози асри XX дар водӣ тибби илмӣ вуҷуд надошт ва сокинон танҳо ба гиёҳдармонӣ ва дуохонӣ такя мекарданд, ки боиси сатҳи баланди фавти модарону кӯдакон мегардид.&lt;ref name=&quot;sssr-112sol3&quot; /&gt; Тибқи як таҳқиқи диссертатсионӣ, гузариш ба тибби муосир бо муқовимати шадид ҳамроҳ буд: соли '''1929''' табиби рус Спажев, ки барои расонидани кумаки аввалияи тиббӣ ба Ванҷ фиристода шуда буд, аз ҷониби дастаҳои босмачӣ ба қатл расонида шуд — ҳодисае, ки соли 1931 бо қатли табиб Олхов дар ноҳияи ҳамҷавори Қалъаихумб такрор ёфт.&lt;ref name=&quot;btsu-dissertation2&quot;&gt;Диссертатсия // Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ.&lt;/ref&gt; Муҳоҷирати маҷбурии соли 1954-и сокинони водии Язғулом ба водии гарми Вахш низ оқибатҳои вазнини беҳдоштӣ — бемории оммавӣ ва фавти зиёди кӯдакон — ба бор овард, ки яке аз сабабҳои бозгашти тадриҷии як қисми муҳоҷирон ба зодгоҳашон гардид.&lt;ref name=&quot;sssr-112sol3&quot; /&gt;

Ҳоло дар ноҳия як беморхонаи марказӣ (дар шаҳраки Рохарв, дорои 6 шуъбаи бистарикунонӣ), як беморхонаи минтақавӣ дар водии Язғулом, 22 бунгоҳи тиббӣ, маркази назорати беҳдоштӣ (санитарию эпидемиологӣ) ва 4 дорухона фаъолият доранд. Тибқи маълумоти соли 2023, ба ин шабака 57 310 нафар бемор муроҷиат кардааст — ба ҳисоби миёна беш аз 1,6 маротиба барои ҳар сокини ноҳия дар як сол.&lt;ref name=&quot;jumhuriyat-tandurusti2&quot;&gt;[https://jumhuriyat.tj/2991-van-roandozii-tadbiro-dar-samti-tandurust-va-ifzi-itimo.html Ванҷ. Роҳандозии тадбирҳо дар самти тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоӣ] // Ҷумҳурият. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Дар сохтори марказии шабака 47 духтури дорои маълумоти олӣ ва 193 корманди миёнаи тиббӣ кор мекунанд; рақами 369 нафар пизишки дорои маълумоти олӣ, ки дар маъхазҳои умумӣ оид ба ноҳия зикр мешавад, эҳтимол тамоми мутахассисони тиббии ҳудуди ноҳияро — аз ҷумла дорухонаҳо, СЭС ва муассисаҳои хусусиро — дар бар мегирад.&lt;ref name=&quot;jumhuriyat-tandurusti2&quot; /&gt;

Дар водии дурдасти Язғулом, ки пеш аз истиқлол мардум маҷбур буданд беморони вазнинро тавассути чорвои борбар ба масофаҳои дур интиқол диҳанд, имрӯз як дармонгоҳи минтақавӣ, ду маркази саломатӣ, се бунгоҳи тиббӣ дар деҳаҳои дурдаст ва як таваллудхонаи махсусгардонидашуда фаъолият доранд.&lt;ref name=&quot;jumhuriyat-tandurusti2&quot; /&gt; Дар деҳаи Гармчашмаи ҷамоати Рованд, наздики лозури Ванҷях, як маркази саломатии муосир бо ҳамкории Вазорати тандурустӣ ва Хадамоти ҳифзи сиҳатии Бунёди Оғохон (Aga Khan Health Services) сохта шудааст.&lt;ref name=&quot;khovar-garmchashma2&quot;&gt;[https://khovar.tj/2015/09/iftito-i-markazi-salomat-dar-no-iyai-van/ Ифтитоҳи маркази саломатӣ дар ноҳияи Ванҷ] // АМИТ «Ховар», сентябри 2015. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Дар доираи барномаи миллии рушди инфрасохтори тиббӣ, соли '''2025''' сохтмони бинои нави Беморхонаи марказӣ барои 120 кат бо арзиши 114 миллион сомонӣ оғоз гардид.&lt;ref name=&quot;president-hospital2&quot;&gt;[https://president.tj/event/domestic_trips/51302 Суханронӣ дар мулоқот бо роҳбарону фаъолони ноҳияи Ванҷ] // Президенти Тоҷикистон, 2025. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Барои ҳалли норасоии кадрҳо, тайи давраи соҳибистиқлолӣ 142 нафар хатмкунандаи ноҳияи Ванҷ дар муассисаҳои олии тиббии ҷумҳурӣ (пеш аз ҳама Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино) таҳсил кардаанд, ки аз ин шумора 40 нафар тавассути квотаи президентӣ буда, соли 2025 боз 22 нафари дигар ба ҳамин квота фаро гирифта шуданд.&lt;ref name=&quot;president-hospital2&quot; /&gt; Барномаи «Корвони саломатӣ»-и Вазорати тандурустӣ низ борҳо ба Ванҷ ташриф оварда, ба табибони маҳаллӣ таҷрибаандӯзӣ фароҳам овардааст.&lt;ref name=&quot;khovar-korvon20222&quot;&gt;[https://khovar.tj/2022/05/korvoni-salomat-sokinoni-no-iya-oi-darvoz-va-van-bo-hizmatrasonii-rojgoni-tibb-faro-girifta-shudand/ «Корвони саломатӣ». Сокинони ноҳияҳои Дарвоз ва Ванҷ бо хизматрасонии ройгони тиббӣ фаро гирифта шуданд] // АМИТ «Ховар», майи 2022. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Бо сабаби баландкӯҳ будани минтақа, Ванҷ таърихан ба минтақаҳои паҳншавии бемории ҷоғвар (норасоии йод) мансуб буд; тибқи маълумоти таҳлилӣ, дар натиҷаи стратегияи миллии йодизатсияи намак сатҳи паҳншавии ин беморӣ дар давраи солҳои 2019–2023 то '''72 фоиз''' коҳиш ёфтааст.&lt;ref name=&quot;avjizuhal2&quot;&gt;Авҷи Зуҳал, № 2, 2025.&lt;/ref&gt; Бо назардошти сатҳи баланди муҳоҷирати меҳнатии сокинони ноҳия, маркази маҳаллии мубориза бар зидди ВНМО (ВИЧ) корҳои фаҳмондадиҳиро дар байни ҷавонон пайваста мегузаронад.&lt;ref name=&quot;jumhuriyat-tandurusti2&quot; /&gt; Дар давраи пандемияи COVID-19 Беморхонаи марказии Ванҷ шуъбаи бемориҳои сироятиро ба реҷаи фавқулодда гузаронид, ва моҳи июни соли '''2020''' тибқи барномаи дастгирии Иттиҳоди Аврупо ба ин муассиса таҷҳизоти муҳофизати инфиродӣ (PPE) расонида шуд.&lt;ref name=&quot;eeas-ppe2&quot;&gt;[https://www.eeas.europa.eu/sites/default/files/eu_timeframe_for_ppe_distribution_20200611_4.pdf EU timeframe for PPE distribution] // Хадамоти амали берунии Иттиҳоди Аврупо (EEAS), июни 2020. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Беморхонаи марказӣ соли 2014 пурра ба низоми гармкунии барқӣ (аз ҳисоби неругоҳҳои хурди барқи обӣ) гузашт, ҳарчанд барои ҳолатҳои фавқулодда ҳарсола захираи эҳтиётии сӯзишворӣ нигоҳ дошта мешавад.&lt;ref name=&quot;khovar-heating20142&quot;&gt;[https://khovar.tj/2014/01/bemorhonai-van-1207-ba-nizomi-garmkunii-bar-1179-1251-guzasht/ Беморхонаи Ванҷ ба низоми гармкунии барқӣ гузашт] // АМИТ «Ховар», январи 2014. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Тибқи санҷиши Агентии амнияти кимиёвӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроии Академияи миллии илмҳо (июли 2024), Беморхонаи марказии Ванҷ талаботи қонунгузории бехатарии радиатсиониро пурра риоя намуда, дараҷаи хатари фаъолияти он «паст» арзёбӣ шудааст.&lt;ref name=&quot;cbrn-inspection2&quot;&gt;Феҳристи Агентии амнияти кимиёвӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроӣ (cbrn.tj). Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

== Варзиш ==
Ванҷ аз даврони қадим бо гуштигирони номвари худ шуҳратёр буд. Номи паҳлавонони ванҷӣ — Амонат, Сулаймон, Дилдор, Хушдил, Худоӣ, Ҳиммат, Ш. Дилов, Алифбек ва дигарон то кунун ба некӣ ёд мешавад ва қиссаҳои майдондориашон ҳанӯз вирди забони хосу ом аст. Соли '''2024''' гӯштини миллии тоҷикӣ (гӯштингирӣ) дар Вазорати адлияи Швейтсария ба қайд гирифта шуда, мақоми расман байналмилалӣ касб кард; шумораи мусобиқаҳои ин намуди варзиш дар саросари ҷумҳурӣ аз 485 адад дар соли 2020 то тақрибан 4000 адад дар соли 2022 афзудааст.&lt;ref name=&quot;mfa-gushtingiri2&quot;&gt;[https://mfa.tj/tg/brussels/view/12033/gushtini-tojiki-maqomi-bainalmilali-girift Гӯштини тоҷикӣ мақоми байналмилалӣ гирифт] // Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Паҳлавони ванҷӣ Шакармамад Мирмамадов, ки дар якчанд намуди варзиш (ҷудо, кураш, гӯштингирӣ) рақобат мекунад, яке аз муваффақтарин варзишгарони вазни сангини Тоҷикистон дар даҳсолаи охир аст: соҳиби медали биринҷии Бозиҳои XVIII осиёии соли 2018 дар Ҷакарта (ҷудо, +100 кг),&lt;ref name=&quot;ozodi-asiada20182&quot;&gt;[https://www.ozodi.org/a/29463618.html Бозиҳои XVIII осиёӣ: Шакармамад ҳам соҳиби медали биринҷӣ гардид] // Радиои Озодӣ. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; медали тиллои Чемпионати 13-уми Осиё оид ба кураш дар Теҳрон (июни 2024)&lt;ref name=&quot;varzishtv-kurash2&quot;&gt;[https://varzishtv.tj/tj/news/shakarmamad-mirmamadov-a-ramoni-osiye-oid-ba-kurash-/ Шакармамад Мирмамадов қаҳрамони Осиё оид ба кураш] // Варзиш ТВ. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; ва медали тиллои Нахустин Чемпионати ҷаҳон оид ба гӯштингирӣ дар Душанбе (28–31 августи 2024, бо иштироки беш аз 200 варзишгар аз 63 давлат) гардид.&lt;ref name=&quot;khovar-mirmamadov-world2&quot;&gt;[https://khovar.tj/2024/08/varzishgari-to-ik-shakarmamad-mirmamadov-dar-nahustin-chempionati-a-on-oid-ba-g-shtingir-medali-tillo-ba-dast-ovard/ Варзишгари тоҷик Шакармамад Мирмамадов дар нахустин Чемпионати ҷаҳон оид ба гӯштингирӣ медали тилло ба даст овард] // АМИТ «Ховар», августи 2024. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Дар мусобиқаҳои Наврӯзии байналмилалӣ дар Хоруғ (марти 2025) ва Рашт (апрели 2026) низ ғолиб омада, ҳарду бор соҳиби автомобил гардид.&lt;ref name=&quot;khovar-khorugh20252&quot;&gt;[https://khovar.tj/2025/03/shakarmamad-mirmamadov-barandai-sho-oizai-musobi-ai-bajnalmilalii-g-shtini-mill-dar-sha-ri-horu-gardid/ Шакармамад Мирмамадов барандаи Шоҳҷоизаи Мусобиқаи байналмилалии гӯштини миллӣ дар шаҳри Хоруғ гардид] // АМИТ «Ховар», 26 марти 2025. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;khovar-rasht20262&quot;&gt;[https://khovar.tj/2026/04/mu-ammadin-shodmon-far-od-va-shakarmamad-so-ibi-sho-oiza-oi-musobi-ai-g-shtini-millii-no-iyai-rasht-shudand/ Муҳаммадин, Шодмон, Фарҳод ва Шакармамад соҳиби шоҳҷоизаҳои мусобиқаи гӯштини миллии ноҳияи Рашт гардиданд] // АМИТ «Ховар», 15 апрели 2026. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

'''25 марти соли 2020''' дар ҷамоати деҳоти Язғулом бахшида ба Наврӯз мусобиқаи ҷумҳуриявии гӯштини миллӣ баргузор гардид, ки дар он беш аз 300 нафар паҳлавон на танҳо аз Ванҷ, балки аз Душанбе, Бохтар, Кӯлобу Хоруғ ва ноҳияҳои Дарвозу Рӯшон иштирок карданд.&lt;ref name=&quot;vkd-yazgulom20202&quot;&gt;[https://www.old.vkd.tj/index.php/tj/ruydodho/27292-barguzorii-gushtini-mill-dar-yazgulom Баргузории гуштини миллӣ дар Язгулом] // Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Дар ноҳия беш аз 40 иншооти варзишӣ мавҷуд аст. '''25 июни соли 2025''' дар деҳаи Убари Даргов толори варзишӣ бо масоҳати умумии 615 м², иборат аз толори асосӣ, толори тенниси рӯи миз ва ҳуҷраҳои ёрирасон, ба истифода дода шуд.&lt;ref name=&quot;ap20252&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pt512762&quot;&gt;[https://prezident.tj/event/news/51276 Ифтитоҳи толори варзишӣ дар деҳаи Убари Даргови ноҳияи Ванҷ] // Сомонаи расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, 25 июни 2025.&lt;/ref&gt; Ҳамчунин, '''15 ноябри соли 2025''', дар арафаи Рӯзи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, дар деҳаи Андарбоғи ҷамоати Язғулом толори варзишии замонавӣ, ки бо маблағи 480 ҳазор сомонӣ бунёд ёфтааст, ба истифода дода шуд.&lt;ref name=&quot;khovar-andarbak2&quot;&gt;[https://khovar.tj/2025/11/bahshida-ba-r-zi-prezident-dar-de-ai-andarbaki-no-iyai-van-tolori-muosiri-varzish-ba-istifoda-doda-shud/ Бахшида ба Рӯзи Президент дар деҳаи Андарбаки ноҳияи Ванҷ толори муосири варзишӣ ба истифода дода шуд] // АМИТ «Ховар», 15 ноябри 2025. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Пеш аз ин, '''11 сентябри соли 2018''' бо ташаббуси Вазорати корҳои дохилӣ дар ҳамин ҷамоати Язғулом низ як толори варзишӣ ба истифода дода шуда буд.&lt;ref name=&quot;vkd-yazgulom-mvd20182&quot;&gt;[https://www.old.vkd.tj/index.php/tj/2020-01-18-07-50-18/khabar-o-bojgon/21050-iftito-i-tolori-varzish-dar-no-iyai-van Ифтитоҳи толори варзишӣ дар ноҳияи Ванҷ] // Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Ба ғайр аз гӯштин, дар солҳои охир волейбол низ дар ноҳия рушд кардааст: дар мусобиқаи маҳаллӣ 7 дастаи волейболи ҷавонон иштирок доранд, ва дастаи ноҳияи Ванҷ дар Мусобиқаи кушоди ҷумҳуриявии волейбол дар ноҳияи Восеъ дар қатори дастаҳои пуриқтидоре чун «Регар ТадАЗ» ва дастаи шаҳри Душанбе иштирок карда, рақобати арзанда нишон додааст.&lt;ref name=&quot;khovar-vosevolleyball2&quot;&gt;[https://khovar.tj/2025/06/regar-tadaz-dar-musobi-a-oid-ba-volejbol-dar-no-iyai-vose-sazovori-sho-oiza-gardid/ «Регар ТадАЗ» дар мусобиқа оид ба волейбол дар ноҳияи Восеъ сазовори Шоҳҷоиза гардид] // АМИТ «Ховар», июни 2025. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Дар Бозиҳои осиёии соли 2018, ки самбо бори аввал ба барномаи он дохил шуда буд, Тоҷикистонро дар қатори дигарон ду варзишгари ҷавон — Ҷомии Ҳасанӣ ва Сомон Сангов — намояндагӣ карданд.&lt;ref name=&quot;ozodi-asiada20182&quot; /&gt;

== Шахсиятҳои маъруф ==

* Мулло Муҳаммадёри Ванҷӣ (машҳур ба Мулло Ёр) — шоири маъруфи мардумии тоҷик, зодаи деҳаи Ғумаяки водии Ванҷ; мероси ӯ то имрӯз дар байни мардуми кӯҳистони тоҷик маҳбубият дорад.&lt;ref name=&quot;pirumshoev-web3&quot; /&gt;
* [[Раҳим Масов]] ('''16 ноябри 1939''', деҳаи Мудеҳарви ноҳияи Ванҷ — '''21 июни 2018''', Душанбе) — таърихшиноси барҷастаи тоҷик, доктори илмҳои таърих, академики Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон; солҳои 1988–2015 директори Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш.&lt;ref name=&quot;masov-khovar2&quot;&gt;[https://khovar.tj/rus/2022/11/akademik-rahim-masov-zhizn-posvyashhennaya-otstaivaniyu-natsionalnyh-interesov-tadzhikistana-segodnya-velikomu-uchenomu-ispolnilos-by-83-goda/ Академик Рахим Масов: жизнь, посвящённая отстаиванию национальных интересов Таджикистана] (рус.) // НИАТ «Ховар», 16 ноябри 2022. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;masov-ap2&quot;&gt;[https://www.asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20180621/segodnya-v-dushanbe-skonchalsya-akademik-rahim-masov Сегодня в Душанбе скончался академик Рахим Масов] (рус.) // Азия-Плюс, 21 июни 2018. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;
* [[Ҳайдаршо Пирумшоев]] (таваллуд '''30 декабри 1944''', ноҳияи Ванҷ) — таърихшинос, доктори илмҳои таърих, профессор; муаллифи асарҳои «Ванҷ» (М., 2004), «Ванҷи ману ганҷи ман» (Душанбе, 2013) ва таҳқиқоти сершумор оид ба таърихи Бадахшону Помир.&lt;ref name=&quot;pirumshoev-ap2&quot;&gt;[https://asiaplustj.info/tj/node/356410 Субҳ ба хайр, Тоҷикистон! Як рӯз дар таърих, зодрӯзи шахсиятҳо… 30 декабри соли 2025] // Asia-Plus. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;
* Қодири Қосим (таваллуд '''9 апрели 1961''', ноҳияи Ванҷ) — ходими давлатӣ ва ҷамъиятӣ, раиси Федератсияи иттифоқҳои касабаи мустақили Тоҷикистон.&lt;ref name=&quot;kodiri2&quot;&gt;[https://khovar.tj/rus/2020/01/predsedatel-federatsii-nezavisimyh-profsoyuzov-tadzhikistana-kodiri-kosim-vydvinut-kandidatom-v-deputaty-madzhlisi-namoyandagon/ Председатель Федерации независимых профсоюзов Таджикистана Кодири Косим выдвинут кандидатом в депутаты Маджлиси намояндагон] (рус.) // НИАТ «Ховар», январи 2020. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;
* Мурувватшо Бачабеков ('''1 майи 1944''' — '''9 сентябри 2023''', деҳаи Баравни ҷамоати Водхуд) — устоди варзиши гӯштингирӣ, ки ӯро бунёдгузори мактаби муосири гӯштини Ванҷ медонанд; солҳои 1972–1994 устоди кафедраи тарбияи ҷисмонии Донишкадаи давлатии омӯзгории Тоҷикистон (ҳоло ДДОТ ба номи С. Айнӣ) буд.&lt;ref name=&quot;bachabekov2&quot;&gt;[https://www.bomdod.com/2023/09/12/ustodi-pahlavononi-vanj-muruvvatsho-bachabekov-az-dunyo-raft/ Устоди паҳлавонони Ванҷ Мурувватшо Бачабеков аз дунё рафт] // Бомдод, 12 сентябри 2023. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;
* Маҳмадшариф Сулаймонов (зодаи деҳаи Рованд) — устоди варзиши Иттиҳоди Шӯравӣ дар гӯштини миллӣ, ки зиёда аз панҷоҳ сол дар майдони паҳлавонӣ фаъолият дорад.&lt;ref name=&quot;sulaymonov2&quot;&gt;[http://hamsafon.tj/10201-sufrai-pa1202lavon1250.html Суфраи паҳлавонӣ] // Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

== Ҳукумат ==
Сарвари ноҳияи Ванҷ Раиси ноҳия аст, ки аз ҷониби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин мегардад.&lt;ref name=&quot;badakhshon-vanj4&quot; /&gt; Ниҳоди намояндагии ноҳия — Маҷлиси вакилони халқ мебошад, ки аз тарафи мардуми ноҳия ба муддати 5 сол интихоб мешавад. Маълумоти расмӣ дар бораи ноҳия дар сомонаи Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон (badakhshon.tj) ҷой дода шудааст.&lt;ref name=&quot;badakhshon-vanj4&quot; /&gt;

Раисони ноҳия дар тӯли фаъолияти маъмурии он борҳо иваз шудаанд; барои мисол, '''17 ноябри соли 2021''' бо фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Ҷабори Қосим аз мансаби раиси ноҳияи Ванҷ озод карда шуда, ба ҷои ӯ Мардзода Одинашо Миршаб ба ҳайси иҷрокунандаи вазифаи раиси ноҳия таъин гардид.&lt;ref name=&quot;sputnik20212&quot;&gt;[https://sputnik.tj/20211117/barkanori-jabbori-qosim-nazarshozoda-vanj-roshtqala-1043601608.html Раисони Ванҷу Роштқалъа барканор шуданд: раҳбарони нав киянд?] // Sputnik Тоҷикистон, 17 ноябри 2021. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

== Эзоҳ ==
&lt;references /&gt;

== Манобеъ ==

* Андреев М. С. Выработка железа в долине Ванча (верховья Аму-Дарьи). — Ташкент, 1926.
* Бубнова М. А. Горно-Бадахшанская автономная область. Западный Памир (памятники каменного века — XX в.). — Душанбе, 2008. — (Археологическая карта Таджикистана).
* Бурхан-уд-Дин-хан Кушкеки. Путеводитель по Каттагану и Бадахшану. — Ташкент, 1926.
* Гулшанӣ. Таърихи ҳумоюн. — Душанбе, 2006.
* Искандаров Б. И. Восточная Бухара и Памир во второй половине XIX в. Ч. 1–2. — Душанбе, 1962–1963.
* Камалиддинов Ш. С. Историческая география Южного Согда и Тохаристана по арабоязычным источникам IX — начала XIII вв. — Ташкент, 1996.
* Лашкарбеков Б. Б. Старованджский язык (vanǰivor) // Основы иранского языкознания: Среднеиранские и новоиранские языки / под ред. В. А. Ефимова. — М.: Восточная литература, 2008. — С. 61–109.
* Масов Р. М. К истории Ванчской долины // Мероси ниёгон. — Душанбе, 1999. — № 4. — С. 20–30.
* Мушкетов Д. И. Рохарв (Кала-и Ванч) // Известия Русского географического общества. — Т. 52. — 1916.
* Пирумшоев Ҳ. Ванҷ. — М., 2004.
* Пирумшоев Ҳ., Зафаров А. Ванҷи ману ганҷи ман (очерки таърихӣ). — Душанбе, 2013.
* Постников А. В. Схватка на «Крыше Мира»: политики, разведчики и географы в борьбе за Памир в XIX веке. — М.: Памятники исторической мысли, 2001. — ISBN 5-88451-100-0.
* Розенфельд А. З. Ванджские говоры таджикского языка / ЛГУ им. А. А. Жданова. — Л.: Изд-во Ленинградского университета, 1964. — 151 с.
* Феҳристи номи маҳалҳои Тоҷикистон. — Душанбе: СИЭМТ, 2013.
* Эдельман Д. И. Язгулямский язык. — М.: Наука, 1966.
* Эдельман Д. И. Географические названия Памира // Страны и народы Востока. Вып. XVI: Памир / под ред. Д. А. Ольдерогге. — М.: Наука (ГРВЛ), 1975. — С. 41–62.
* Языки мира: Иранские языки. III. Восточноиранские языки. — М.: Индрик, 2000.
* Moseley Chr. (ed.) Atlas of the World's Languages in Danger. — 3rd ed. — Paris: UNESCO Publishing, 2010.
* Paul D., Abbess E., Müller K., Tiessen C., Tiessen G. Language Access and Tajik Language Proficiency among the Yazghulami of Tajikistan. — SIL International, 2010.

== Пайвандҳо ==

* [https://www.vanjiman.com Сомонаи vanjiman.com]
* [https://vanj.info Торнамои Ванҷ (vanj.info)]
* [http://badakhshon.tj/?page_id=11224 Саҳифаи ноҳияи Ванҷ дар сомонаи расмии ВМКБ]
* [[c:Category:Vanj_District|Парвандаҳо дар Викианбор (Vanj District)]]
{{тоҷикистон-ҷуғ-нопурра}}
{{Тақсимоти маъмурии ВМКБ}}
{{Ноҳияи_Ванҷ}}
[[Гурӯҳ:Ноҳияҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]]
[[Гурӯҳ:Ноҳияҳои Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]]
[[Гурӯҳ:Ноҳияи Ванҷ]]</text>
      <sha1>c4hqyzzky6zv0bqmbgj19fzjct2wtzt</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1481942</id>
      <parentid>1481935</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T12:51:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Firdavsi</username>
        <id>3353</id>
      </contributor>
      <origin>1481942</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="166097" sha1="rwfb9kqdnskjo03lwom5yfz7drhv73z" xml:space="preserve">{{ВМ
| Ранг1 = #A5D570
| Номи тоҷикӣ = 
| Номи аслӣ = Ноҳияи Ванҷ
| Нишон = 
| Парчам = 
| Бари нишон = 
| Бари парчам = 
| Тавсифи нишон = 
| Тавсифи парчам = 
| Кишвар = [[Тоҷикистон]]
| lat_dir = N
| lat_deg = 38
| lat_min = 22
| lat_sec = 23
| lon_dir = E
| lon_deg = 71
| lon_min = 27
| lon_sec = 19
| region = TJ
| type = District
| Дараҷа = 
| CoordScale = 
| Суруди миллӣ = 
| Мақом = Ноҳияи маъмурӣ
| Тобеъи = [[Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]]
| Шомили = 1 шаҳрак, 6 ҷамоат
| Пойтахт = [[Ванҷ (шаҳрак)|Ванҷ]]
| Шаҳри бузургтарин = 
| Шаҳрҳои бузургтарин = 
| Таъсис = [[29 май|29 маи]] [[1933]]
| Барҳамхӯрӣ = 
| Номҳои пешина = 
| Раис = Мардзода Одинашо Миршаб (аз 2022)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=143911|title=Указ Президента Республики Таджикистан от 1 декабря 2022 года №480 &quot;О назначении Мардзода О.М. председателем Ванчского района Горно-Бадахшанской автономной области&quot;|website=www.adlia.tj|accessdate=2023-01-04|archivedate=2024-12-09|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241209162237/http://adlia.tj/show_doc.fwx?Rgn=143911}}&lt;/ref&gt;
| Шакли роҳбарӣ = Раиси ноҳия
| Раис2 = 
| Шакли роҳбарӣ2 = 
| Раис3 = 
| Шакли роҳбарӣ3 = 
| ММД = 
| Соли ММД = 
| Ҷой аз рӯи ММД = 
| ММД ба сари аҳолӣ = 
| Ҷой аз рӯи ММД ба сари аҳолӣ = 
| Забон = 
| Забонҳо = [[Забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]], [[Забонҳои бадахшонӣ]] — [[Забони язғуломӣ|язғуломӣ]]
| Аҳолӣ = 35 400
| Соли барӯйхатгирӣ = 2024
| Фоиз аз аҳолӣ = 4,8
| Ҷой аз рӯи аҳолӣ = 
| Баҳодиҳии аҳолӣ = 
| Соли баҳодиҳӣ = 
| Зичӣ = 7,7
| Ҷой аз рӯи зичӣ = 
| Ҳайати миллӣ = [[тоҷик]]он
| Ҳайати динӣ = [[мусулмон]], [[суннӣ]], мазҳаби [[ҳанафӣ]]
| Масоҳат = 4430,5
| Фоиз аз масоҳат = 
| Ҷой аз рӯи масоҳат = 
| Баландии бештарин = 7495
| Баландии миёна = 3000
| Баландии камтарин = 
| Харита = Vanj District in Tajikistan.svg
| Андозаи харита = 
| Харита2 = 
| Минтақаи замонӣ = UTC+5
| Сарвожа = VA
| ISO = TJ.BK.VA
| Шиносаи ададӣ = 
| Шакли шиноса = 
| Шиносаи ададӣ2 = 
| Шакли шиноса2 = 
| Шиносаи ададӣ3 = 
| Шакли шиноса3 = 
| FIPS = 
| Коди телефон = +992 3551
| Нишонаи почта = 736300
| Домени интернет = tj
| Коди мошинҳо = 04 TJ
| Вебгоҳ = [[www.vanjiman.com]]
| Гурӯҳ дар Commons = Vanj District
| Эзоҳ = 
}}'''Ноҳияи Ванҷ''' (форсӣ: ناحیۀ ونج‎) — минтақаи таърихӣ ва яке аз [[Ноҳия|ноҳияҳои]] [[Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]], воқеъ дар шимолу ғарби вилоят, дар шарқи Ҷумҳурии [[Тоҷикистон]]. Масоҳаташ 4430,5 км² буда, тибқи омори соли '''2024''' аҳолияш 35 400 нафарро ташкил медиҳад (зичии аҳолӣ тақрибан 8 нафар дар 1 км²). Ҳамчун воҳиди расмии маъмурию ҳудудӣ '''29 майи 1933''' таъсис ёфтааст.&lt;ref name=&quot;vanchraion&quot;&gt;[https://dic.academic.ru/dic.nsf/ruwiki/1287410 Ванджский район] (рус.) // Словари и энциклопедии на Академике (нусхаи мақолаи Википедиаи русӣ, 2010). Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Маркази ноҳия шаҳраки [[Рохарв]] (форсӣ: راخرو‎) аст, ки расман шаҳраки Ванҷ ном дошта, дар харитаҳо низ чунин сабт мешавад, вале дар забони мардум то имрӯз бо номи бостонии худ — Рохарв ёд мегардад; шаҳрак 176 км шимолтар аз шаҳри [[Хоруғ]], дар канораи резишгоҳи рӯди Рохарвоб ба Ванҷоб ҷой дорад.&lt;ref name=&quot;vanchraion&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pirumshoev-web&quot;&gt;[https://vanj.info/%D0%B2%D0%B0%D0%BD%D2%B7-%D0%BC%D0%B0%D1%8A%D0%BB%D1%83%D0%BC%D0%BE%D1%82%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D2%93%D1%80%D0%BE%D1%84%D3%A3/ Ванҷ. Маълумоти ҷуғрофӣ] (порча аз китоби Ҳ. Пирумшоев «Ванҷи ман») // Торнамои Ванҷ (vanj.info). Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;badakhshon-vanj&quot;&gt;[http://badakhshon.tj/?page_id=11224 н. Ванҷ (www.vanj.tj)] // Сомонаи расмии Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Тибқи анъанаи маҳаллӣ, тамоми рустоҳоеро, ки аз деҳаи Бунай болотар воқеъанд, «Ванҷи Боло» меноманд; водиҳои поёниро бошад, на «Ванҷи Поён», балки бо номҳои таърихии худашон — Язғулом, Водхуд ва Пшихарв — ёд мекунанд.&lt;ref name=&quot;pirumshoev-web&quot; /&gt; Дигар шӯроҳои русто, мисли Водхуд, Язғулом, Рованд ва Техарв, ки фарогири чандин деҳаанд, то кунун номҳои таърихии худро нигоҳ доштаанд. Шӯрои рустои Рохарв дар ҳоли ҳозир чун ҷамоати ба номи Маҳмадулло Абдуллоев&lt;ref name=&quot;khovar-ubari2&quot;&gt;[https://khovar.tj/2025/06/peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-no-iyai-van-tolori-varzishiro-iftito-namudand/ Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон дар ноҳияи Ванҷ толори варзиширо ифтитоҳ намуданд] // АМИТ «Ховар», 25 июни 2025. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; ва шӯрои рустои Жовид феълан дар шакли ҷамоати Ҷовидон номгузорӣ шудаанд.

Қабл аз вуруди Артиши Сурх ба Ванҷ ва истиқрори низоми шӯравӣ, маркази идории амлокдории Ванҷ дар шаҳраки Рохарв, дар «Қалъаи Ванҷ» ё «Қалъаи Рохарви Ванҷ» қарор дошт, ки ҳам қароргоҳи мири Ванҷ ва ҳам маҳалли будубоши гурӯҳаки маҳдуди сипоҳи манғитиён будааст.&lt;ref name=&quot;mushketov&quot;&gt;Мушкетов Д. И. Рохарв (Кала-и Ванч) // Известия Русского географического общества. — Т. 52. — 1916.&lt;/ref&gt;

Дарёҳои бузургтарини ноҳия — Ванҷоб, [[Язғулом (дарё)|Язғулом]] ва [[Панҷ (рӯд)|Панҷ]] мебошанд. Ду соҳили дарёи Ванҷоб бо дарозии зиёда аз 100 км бахши умдаи ноҳияро ташкил медиҳад.

== Номшиносӣ ==
Дар сарчашмаҳои русӣ ва адабиёти даврони шӯравӣ номи ноҳия дар шаклҳои «Ванч» ва «Вандж» омадааст, ки гунаи русишудаи ҷойноми тоҷикии Ванҷ мебошад.&lt;ref name=&quot;badakhshon-vanj&quot; /&gt;

Дар боби решаи ин ном ақидаҳо мухталифанд. Донишманди тоҷик Гулшанӣ дар китобаш «Таърихи ҳумоюн», ки соли 1328 ҳиҷрии қамарӣ баробар бо '''1910''' милодӣ навиштааст, онро табдилёфтаи номи дарёи Панҷ шумурда, дар бораи диёри Ванҷ мегӯяд:&lt;blockquote&gt;Қасабаи Ванҷ ба тарафи шарқии Дарвоз, ба таҳти ақабаи Боми Дунё воқеъ аст ва дар он ҷониб манбаи дарёи Омӯя ва Ҷайҳун ва онро Чашмаи Панҷ мегӯянд, аз қуллаи шомихи кӯҳи Боми Дунё набаъон менамоянд. Аз андак масофат, панҷ чашма ба як ҷо ҷамъ мешавад ва ғарбан ҷараён менамояд ва онро чашмаи Панҷ мегӯянд ва он қасабаро Ванҷ меноманд, ки он муҳаррафи Панҷ аст. Оби аввали наҳри Ҷайҳун ҳамин аст.&lt;ref name=&quot;gulshani2&quot;&gt;Гулшанӣ. Таърихи ҳумоюн. — Душанбе, 2006. — С. 157.&lt;/ref&gt;&lt;/blockquote&gt;Тадқиқоти забоншиносии баъдина ин ривояти халқиро тасдиқ намекунад. Эроншиноси маъруф Д. И. Эделман дар пажӯҳиши бунёдии худ «Географические названия Памира» («Номҳои ҷуғрофии Помир»), ки соли '''1975''' дар маҷмуаи «Страны и народы Востока» ба чоп расидааст, решаи вожаи «Ванҷ»-ро мушаххасан шарҳ намедиҳад, балки онро номи аслии худи водӣ мешуморад, ки номи дарёи Ванҷов (Ванҷ + «об») низ аз он гирифта шудааст.&lt;ref name=&quot;edelman19752&quot;&gt;Эдельман Д. И. Географические названия Памира // Страны и народы Востока. Вып. XVI: Памир / под ред. Д. А. Ольдерогге. — М.: Наука (ГРВЛ), 1975. — С. 41–62.&lt;/ref&gt; Тибқи мушоҳидаи ӯ, ҳамсоягони язғуломизабони ин водӣ онро на «Ванҷ», балки «Вауз» меноманд, ки ин худ далели дигаре бар куҳансолии эҳтимолии ин ном аст.&lt;ref name=&quot;edelman19752&quot; /&gt; Забони куҳани ванҷии аз байнрафта, ки сокинони маҳаллӣ то охири асри XIX бад-он сухан мегуфтанд, худро «vanǰivor» меномид,&lt;ref name=&quot;lashkarbekov20082&quot;&gt;Лашкарбеков Б. Б. Старованджский язык (vanǰivor) // Основы иранского языкознания: Среднеиранские и новоиранские языки / под ред. В. А. Ефимова. — М.: Восточная литература, 2008. — С. 61–109.&lt;/ref&gt; вале дар адабиёти дастрас пажӯҳише, ки решаи номи «Ванҷ»-ро аз вожаҳои ҳамин забон ба даст оварда бошад, ёфт нашуд. Дар маҷмуъ, Эделман хулоса мебарорад, ки аксари номҳои ҷуғрофии Помири Ғарбию Ҷанубӣ бо ёрии забонҳои имрӯза шарҳнопазиранд, ки ин аз куҳансолии онҳо гувоҳӣ дода, эҳтимоли тааллуқи баъзеи онҳоро ба забонҳои пешин (субстратӣ) нишон медиҳад.&lt;ref name=&quot;edelman19752&quot; /&gt;

Бинобар ин, то имрӯз дар илми забоншиносии эронӣ решашиносии қатъӣ ва ба таври васеъ пазируфташудаи вожаи «Ванҷ» пешниҳод нашудааст: ривояти Гулшанӣ дар боло намунаи анъанаи омиёна-таърихии маҳаллист, на натиҷаи таҳлили илмии забонӣ. Мутахассисони соҳа бошанд, ин номро қадимӣ мешуморанд ва эҳтимол медиҳанд, ки он ба давраи пеш аз паҳншавии забони тоҷикӣ дар ин минтақа тааллуқ дошта бошад, бидуни он ки то ба ҳол решаи дақиқи онро муайян карда бошанд.

Номи Ванҷ соли '''2023''' ба бузургтарин лозури Помир низ гузошта шуд: '''31 июли соли 2023''' бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон лозури Федченко расман [[Лозури Федченко|Ванҷях]] номгузорӣ гардид, ки ин ном аз ибораи «яхи Ванҷ» бармеояд.&lt;ref name=&quot;khovar-vanjyakh&quot;&gt;[https://khovar.tj/rus/2024/06/lednik-vandzhyah-odin-iz-samyh-bolshih-lednikov-tadzhikistana-i-gornyh-sistem-mira/ Ледник Ванджях – один из самых больших ледников Таджикистана и горных систем мира] (рус.) // НИАТ «Ховар», 9 июни 2024. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ozodi-vanjyakh2&quot;&gt;[https://rus.azathabar.com/a/smi-krupneyshiy-na-pamire-lednik-fedchenko-pereimenovan-v-vandzhyah-/32555839.html СМИ: крупнейший на Памире ледник Федченко переименован в «Ванджях»] (рус.) // Радиои Озодӣ, 20 августи 2023. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

== Ҷойгоҳ ==
Ноҳияи Ванҷ бо сарзамини 4430,5 км² дар миёни қаторкӯҳҳои [[Қаторкӯҳи Дарвоз|Дарвоз]] ва [[Қаторкӯҳи Язғулом|Язғулом]] воқеъ аст. Дар шимол бо ноҳияи Сангвор (Тавилдараи пешин), дар шарқ бо [[ноҳияи Мурғоб]], дар ҷануб бо [[ноҳияи Рӯшон]], дар ғарб бо [[Ноҳияи Дарвоз|ноҳияи Дарвози]] Тоҷикистон ва дар ҷанубу ғарб, аз тариқи рӯди Панҷ, бо ноҳияи Дарвози [[Вилояти Бадахшон|вилояти Бадахшони]] [[Афғонистон]] ҳаммарз мебошад.&lt;ref name=&quot;vanchraion&quot; /&gt; Марзи шарқии ноҳияро [[қаторкӯҳи Академияи илмҳо]] ташкил медиҳад.&lt;ref name=&quot;enwiki-map2&quot;&gt;Republic of Tajikistan, map showing administrative division as of January 1, 2004, «Tojikkoinot» Cartographic Press, Dushanbe.&lt;/ref&gt;

Аз шимолу шарқи ноҳия ба ҷанубу ғарби он рӯдҳои [[Ванҷ (дарё)|Ванҷ]] ва Язғулом ҷорӣ мешаванд, ки ба рӯди Панҷ мерезанд. Сарзамини ноҳия ду водии нисбатан васеи Бадахшонро дар бар мегирад. Яке аз онҳо дараи рӯди Ванҷ аст, ки беш аз 150 км дарозо дорад ва аз лозурҳои Ҷамъияти ҷуғрофӣ, Хирсон ва Абдуқаҳҳор оғоз мегирад. Водии дигар дараи рӯди Язғулом аст, ки дар миёни қаторкӯҳҳои Язғулому Рӯшон ҷой гирифтааст. Ин ду водиро аз ҳамдигар қаторкӯҳи Ванҷ ҷудо мекунад.&lt;ref name=&quot;enwiki-map2&quot; /&gt; Баландии маҳал аз сатҳи дарё аз 1500 то 5000 метр мебошад.

Дарёи Ванҷ (Ванҷоб) 103 км дарозӣ ва 2070 км² ҳавзаи обғундорӣ дорад. Он аз ҳамроҳшавии ду шохоб падид меояд: яке аз лозурҳои нишебии шимолии қаторкӯҳи Ванҷ сарчашма мегирад, дигаре бошад — аз нишебиҳои ғарбии қаторкӯҳи Академияи илмҳо. То резишгоҳи шохоби Кашолаях худи дарё номи Абдуқаҳҳор (Абдукагор)-ро дорад; танҳо пас аз ҳамроҳ шудан бо ин шохоб он ба номи Ванҷоб мубаддал мегардад. Сарфи миёнаи солонаи об дар резишгоҳи дарё 49,4 м³/с аст.&lt;ref name=&quot;bse-vanch2&quot;&gt;[https://www.booksite.ru/fulltext/1/001/008/003/192.htm Ванч] (рус.) // Большая советская энциклопедия. — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Дарёи Язғулом 80 км тӯл кашида, масоҳати ҳавзаи он 1970 км²-ро ташкил медиҳад; қисми болоии он то ҳамроҳшавии дарёи Ракзов Мазордара номида мешавад, сарфи миёнаи об дар поёноби дарё 36,2 м³/с буда, ғизои дарёҳои ноҳия асосан барфию лозурист ва сермобтарин моҳ июл аст.&lt;ref name=&quot;yazgulem-river2&quot;&gt;[https://waterresources.ru/reki/yazgulem/ Язгулем] (рус.) // Water Resources (бар пояи маълумотномаи «Ресурсы поверхностных вод СССР», 1971). Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Ванҷ дар соҳили яке аз шохобҳои бузурги рости дарёи Панҷ (болооби Ому), ки бо номи Ванҷоб маъруф аст, ҷой гирифтааст. Масофа аз маркази ноҳия то шаҳри Хоруғ 176 км ва то шаҳри [[Душанбе]] 387 км аст.

=== Лозурҳо ва қуллаҳо ===
Болооби дараи Ванҷ, ки дар он ҷо рӯд номи Абдуқаҳҳор (Абдукагор)-ро дорад, аз калонтарин марказҳои лозурии [[Помир]] ба шумор меравад. Бузургтарин лозури ҳавзаи рӯди Ванҷ лозури Ҷамъияти ҷуғрофӣ мебошад, ки дар маҳалли пайвастшавии қаторкӯҳҳои Академияи илмҳо ва Дарвоз ҷой гирифта, дарозиаш 24,2 км ва масоҳаташ 64,4 км² аст. Ин лозур соли '''1882''' кашф гардида, соли '''1928''' ба шарафи Ҷамъияти ҷуғрофии Русия номгузорӣ шудааст.&lt;ref name=&quot;rgo2&quot;&gt;[https://rgo.ru/activity/redaction/news/lednik-geograficheskogo-obshchestva-na-pamire-taet/ Ледник Географического общества на Памире тает] (рус.) // Сомонаи расмии Ҷамъияти ҷуғрофии Русия. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Дар ҳавзаи Абдуқаҳҳор, дар нишебии ғарбии қаторкӯҳи Академияи илмҳо, лозури Хирс (дар адабиёти илмии русӣ — Медвежий) воқеъ аст, ки бо ҳаракатҳои даврии ногаҳонии худ (сёрҷ) дар ҷаҳон шуҳрат дорад. Дарозии лозури Хирс 15,8 км ва масоҳаташ 25,3 км² аст; ҳавзаи барфии он дар баландии беш аз 5500 м бо ҳавзаи лозури Ванҷях (Федченко) муштарак буда, забонаи борику дарози он бо яхшораи (ледопад) 900-метра аз ҳавзаи ғизогирии фирнӣ ба дараи чуқур, то баландии 2900 м, фуруд меояд.&lt;ref name=&quot;kotlyakov-medv2&quot;&gt;Медвежий ледник // Словарь современных географических названий / Рус. геогр. о-во. Моск. центр; под общ. ред. акад. В. М. Котлякова. — Екатеринбург: У-Фактория, 2006.&lt;/ref&gt; Забонаи ин лозур дар зарфи чанд моҳ то 2 км ба поёни дара пеш рафта, маҷрои дарёи Абдуқаҳҳорро мебандад ва кӯли лозурӣ ба вуҷуд меоварад, ки шикофта шудани он ба обхезиҳои харобиовар дар водии Ванҷ оварда мерасонад. Чунин ҳаракатҳо дар солҳои '''1916''', '''1937''', '''1951''', '''1963''', '''1973''', '''1989''', '''2001''' ва '''2011''' ба қайд гирифта шудаанд.&lt;ref name=&quot;medvezhy2&quot;&gt;[https://www.silkadv.com/en/content/lednik-medvezhiy-v-hrebte-akademii-nauk Ледник Медвежий в хребте Академии Наук] (рус.) // Silk Road Adventures. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Ҳангоми ҳаракати соли '''1963''' лозур қариб 1,75 км пеш рафта, дараи Абдуқаҳҳорро баст ва дар он сол ду маротиба (19 июн ва 3 июл) обхезиҳои лозурӣ рӯй доданд. Соли '''1973''' садди яхине бо паҳноии тақрибан ним километр ва баландии саду панҷоҳ метр дараро банд карда, дар паси он кӯле бо чуқурии то 110 метр пайдо шуд; 19 июни соли 1973, вақте ки дар кӯл 27 млн м³ об ҷамъ омада буд, рахнашавии он ба амал омад.&lt;ref name=&quot;vinogradov2&quot;&gt;[https://glaciallakes.narod.ru/articles/articl_other/3-1.htm Виноградов Ю. Б. Сведения о прорывах озёр, подпруженных ледниками] (рус.). Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Дар қисмати шарқии қаторкӯҳи Язғулом, дар марзи ҷанубу шарқии ноҳия, қуллаи Истиқлол (то соли 2006 — қуллаи Революция; 6940 м) — чорумин қуллаи баланди Тоҷикистон қомат афрохтааст. Дар домани шимолии он лозури бузурги [[Лозури Федченко|Федченко]] — дарозтарин лозури кӯҳии ҷаҳон берун аз минтақаҳои қутбӣ (77 км) оғоз меёбад.&lt;ref name=&quot;revolution2&quot;&gt;[http://wiki.risk.ru/index.php/Пик_Революции Пик Революции] (рус.) // Wiki.risk.ru. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Ин лозур, ки соли '''1878''' онро Василий Ошанин кашф карда, ба шарафи табиатшинос Алексей Федченко номгузорӣ намуда буд, аз '''31 июли соли 2023''' бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон расман Ванҷях ном дорад.&lt;ref name=&quot;khovar-vanjyakh&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ozodi-vanjyakh2&quot; /&gt; Паҳноии миёнаи лозур 2 км ва ҳадди аксараш 5 км буда, ғафсии ях то 1 км ва ҳаҷми он ҳамроҳ бо шохобҳояш 144 км³ мерасад; лозур аз баландии 6200 м оғоз ёфта, забонааш то баландии 2909 м фуруд меояд ва дар силсилаи он 100 лозури хурду бузург, аз ҷумла 26 шохоби бевосита, ба ҳам пайвастаанд. Дар канори чапи лозур, дар баландии 4169 м, '''7 августи соли 1933''' истгоҳи гидрометеорологӣ кушода шуда буд, ки то соли '''1995''' бефосила кор кард ва соли '''2004''' дар доираи лоиҳаи байналмилалӣ дар он ҷо истгоҳи худкор насб гардид. Бар асари гармшавии иқлим лозур танҳо дар садаи XX дар танаи асосии худ тақрибан 15 км³ ях — даҳяки массаи худро — аз даст додааст.&lt;ref name=&quot;khovar-vanjyakh&quot; /&gt;

Тибқи баррасиҳои гляциологии охирин, масоҳати умумии лозури Ванҷях (Федченко) тақрибан 700 км² арзёбӣ мешавад ва ҳаҷми умумии яхи он, бар пояи ченкунии ғафсии қабати ях, 123,4 ± 28 км³ ҳисоб карда шудааст.&lt;ref name=&quot;mayer-vol&quot;&gt;[https://www.cambridge.org/core/journals/journal-of-glaciology/article/evolution-of-fedchenko-glacier-in-the-pamir-tajikistan-during-the-past-eight-decades/0F2F382BD7954575E28B20128B7825E2 The evolution of Fedchenko glacier in the Pamir, Tajikistan, during the past eight decades] (англ.) // Journal of Glaciology. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Дар тӯли 93 соли мушоҳидаи илмӣ (1928–2021), суръати миёнаи тағйири баландии сатҳи лозур ба −0,46 метр дар сол расидааст, ҳарчанд дар ду фосилаи алоҳида — солҳои 1958–1980 ва 2010–2021 — коҳиши баландии забонаи лозур ду баробар аз меъёри дарозмуддат тезтар будааст.&lt;ref name=&quot;jog2024&quot;&gt;[https://eartharxiv.org/repository/view/7474/ Multi-temporal elevation changes of Fedchenko Glacier, Tajikistan, from 1928 to 2021] (англ.) // EarthArXiv / Journal of Glaciology, 2024. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Ченкуниҳои GNSS ва тасвирбардории радарии TanDEM-X нишон медиҳанд, ки мувозинати ҷирмии лозур аз −0,27 ± 0,05 метри муодили обӣ дар сол барои давраи 2000–2011 то −0,51 ± 0,04 метр дар сол барои давраи 2011–2016 бадтар шудааст, яъне суръати обшавии лозур дар даҳсолаи охир тақрибан ду баробар афзудааст.&lt;ref name=&quot;lambrecht2018&quot;&gt;Lambrecht A., Mayer C., Wendt A., Floricioiu D., Völksen C. Elevation change of Fedchenko Glacier, Pamir Mountains, from GNSS field measurements and TanDEM-X elevation models, with a focus on the upper glacier // Journal of Glaciology.&lt;/ref&gt; Бо вуҷуди ин, азбаски забонаи лозур бо қабати ғафси хоку сангреза пӯшида аст, масоҳати намоёни он тайи даҳсолаҳо танҳо 1,4 фоиз тағйир ёфта, дар ҳоле ки ҳаҷми аслии яхи он коҳиши назаррас — тақрибан 5 км³ дар тӯли ҳашт даҳсола — доштааст.&lt;ref name=&quot;mayer-vol&quot; /&gt; Тибқи маълумоти барномаи UNEP GRID-Arendal, забонаи лозур аз соли 1933 инҷониб зиёда аз 1 километр ба ақиб нишастааст ва аз соли 1980 инҷониб тақрибан 50 метр паст шудааст.&lt;ref name=&quot;gridarendal&quot;&gt;[https://www.grida.no/resources/5274 Shrinking of Fedchenko Glacier in the Pamirs of Tajikistan] (англ.) // UNEP GRID-Arendal. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Пажӯҳиши соли 2026 дар маҷаллаи «Remote Sensing» доир ба ҳавзаи лозурии дарёи Вахш, ки низоми лозурии Ванҷях (Федченко)-ро низ фаро мегирад, нишон дод, ки масоҳати умумии лозурҳои ин ҳавза аз 4440,9 км² дар соли 2000 то 4087,1 км² дар соли 2018 коҳиш ёфта, барои соли 2025 тахминан 3955,2 км² пешбинӣ мешавад; яъне тайи солҳои 2000–2025 масоҳати умумии лозурҳо 485,7 км² (10,94 фоиз) кам шуда, коҳиши миёнаи солона ба 19,43 км² мерасад.&lt;ref name=&quot;rs2026&quot;&gt;[[doi:10.3390/rs18091436|Changes in Glaciers of the Vakhsh River Basin, Tajikistan Under Global Climate Change]] (англ.) // Remote Sensing, ҷ. 18, № 9, мақолаи 1436, 2026.&lt;/ref&gt;

Қисмати шарқии кӯҳистони ноҳия, аз ҷумла шарқи қаторкӯҳи Ванҷ ва минтақаи лозури Федченко, ба ҳудуди [[Боғи миллии Тоҷикистон]] дохил мешавад, ки соли '''1992''' таъсис ёфтааст ва моҳи июни соли '''2013''' таҳти унвони «Боғи миллии Тоҷикистон (кӯҳҳои Помир)» ба Феҳристи мероси умумиҷаҳонии [[ЮНЕСКО]] шомил гардид.&lt;ref name=&quot;unesco2&quot;&gt;[https://news.un.org/ru/story/2013/06/1224271 Таджикский национальный парк «Горы Памира» включён в список Всемирного наследия ЮНЕСКО] (рус.) // Маркази ахбори СММ, июни 2013. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;tnp2&quot;&gt;[https://medt.tj/ru/tourism/tourism/1424-tajikskiy-natsionalniy-park-obekt-vsemirnogo-naslediya-unesco Таджикский национальный парк — объект Всемирного наследия ЮНЕСКО] (рус.) // Вазорати рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

=== Заминҷунбӣ ===
Ноҳияи Ванҷ дар минтақаи аз ҷиҳати заминҷунбӣ фаъол ҷой дорад. '''2 январи соли 2010''' дар шарқи Тоҷикистон заминҷунбие бо бузургии 5,1–5,4 рух дод, ки дар натиҷаи он дар маркази ноҳияи Ванҷ ва деҳаҳои Роғу Гишкон беш аз 1050 бино хароб гардида, тибқи баъзе маълумот то 20 ҳазор нафар зарар диданд ва зиёда аз ҳазор сокин муваққатан бесарпаноҳ монданд.&lt;ref name=&quot;ria20102&quot;&gt;[https://ria.ru/earthquake_Tadjikistan_03012010/ Землетрясение магнитудой в 5,1 балла произошло в Таджикистане] (рус.) // РИА Новости, 2–3 январи 2010. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;dialog20102&quot;&gt;[https://dialog.tj/smertonosnaya-stihiyato-rasskazyvaem-pro-samye-razrushitelnye-zemletryaseniya-v-tadzhikistane-i-mire/ Смертоносная стихия: рассказываем про самые разрушительные землетрясения в Таджикистане и мире] (рус.) // Диалог.TJ. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

== Иқлим ==
Иқлими ноҳияи Ванҷ қораӣ (континентӣ) аст; тобистонаш гарми бебориш, зимистонаш сарди камбарф; ҳарорати миёна дар моҳи июл 20–24 °C, дар январ аз −12 °C то −20 °C. Мизони борандагии солона 200–300 миллиметр аст. Баландиҳои 4000–5500 м марғзоранд, аз он болотар — тундраи кӯҳист. Дар баландкӯҳҳо иқлим ба куллӣ дигар аст: дар минтақаи лозури Ванҷях ҳарорати миёнаи моҳонаи ҳаво ҳатто дар моҳҳои июн–сентябр ҳамагӣ +1,6 °C буда, миқдори солонаи боришот дар он ҷо ба 1192 мм мерасад, ки 99 дарсади он ба шакли барф меборад.&lt;ref name=&quot;khovar-vanjyakh&quot; /&gt;

=== Таснифи иқлимӣ ва механизмҳои ташаккулёбандаи он ===
Тибқи таснифи байналмилалии иқлимшиносии Кёппен–Гейгер (Köppen–Geiger), иқлими қисми асосии водиҳои поёнии ноҳияи Ванҷ ба гурӯҳи '''Dsa''' — «иқлими қораии мӯътадил бо тобистони гарму хушк» — мансуб дониста мешавад.&lt;ref name=&quot;enwiki-vanj&quot;&gt;[[:en:Vanj|Vanj]] (англ.) // Wikipedia, the Free Encyclopedia. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Ин рамз се хусусияти бунёдиро ифода мекунад: ҳарфи D нишон медиҳад, ки ҳарорати миёнаи сардтарин моҳи сол аз −3 °C поёнтар аст ва барф дар зимистон қабати устувор ташкил медиҳад, дар ҳоле ки гармтарин моҳ аз 10 °C болотар аст; ҳарфи s далолат мекунад, ки боришоти моҳи хушктарини тобистон ба маротиб камтар аз боришоти моҳи сербориштарини зимистону баҳор аст; ҳарфи a нишон медиҳад, ки ҳарорати миёнаи гармтарин моҳи сол аз 22 °C зиёдтар аст. Ин таснифот танҳо то баландиҳои тақрибан 2000–2500 метр эътибори комил дорад; бо боло рафтан аз ин сатҳ, иқлим ба категорияҳои сардтару намноки Dsb ва Dsc мегузарад, дар баландиҳои беш аз 3500–4000 метр ба категорияи E (иқлими тундраи кӯҳӣ) ва дар минтақаи лозурҳо, аз ҷумла дар ҳавзаи Ванҷях, ба категорияи EF (иқлими яхбандии доимӣ) табдил меёбад.&lt;ref name=&quot;carpathian-outlook&quot;&gt;[http://www.carpathianconvention.org/tl_files/carpathiancon/Downloads/04%20Publications%20-%20Press%20-%20Gallery/CAsia_Summary_screen.pdf Outlook on climate change adaptation in the Central Asian mountains] (англ.) // Carpathian Convention. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Иқлими ноҳия натиҷаи таъсири мутақобилаи се механизми асосии атмосферист. Дар фасли зимистон (аз ноябр то март) минтақа таҳти таъсири канораи ҷанубу ғарбии Антитсиклони Сибирӣ қарор мегирад, ки массаҳои ҳавоии сарду хушкро ба водиҳои Помир ворид карда, ҳавои софи вале шадидан сарди зимистонаро ба вуҷуд меорад.&lt;ref name=&quot;ecdp-rmuesom&quot;&gt;[https://ecdp.tj/uploads/files/Ramochnaya_model_upravleniya_ekologicheskimi_i_socialnimi_ohrannimi.pdf Рамочная модель управления экологическими и социальными охранными мерами (РМУЭСОМ)] (рус.) // ECDP.TJ. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Дар охири зимистону фасли баҳор, силсилабодҳои ғарбӣ (Westerlies), ки аз уқёнуси Атлантик ва баҳри Миёназамин ҷараён мегиранд, манбаи асосии намӣ ва боришот мебошанд; вақте ин сиклонҳо ба қаторкӯҳҳои баланди Ванҷу Язғулом бармехӯранд, раванди боришоти орографӣ (кӯҳсоз) рӯй медиҳад, ки боиси резиши миқдори зиёди борону барф мегардад. Дар моҳҳои июлу август бошад, гармшавии шадиди сатҳи замин дар биёбонҳои Афғонистону Эрон боиси пайдоиши минтақаҳои фишори паст мегардад, ки массаҳои ҳавоии тропикии хушкро ба минтақа ворид карда, равандҳои абрсозиро бозмедоранд ва давраи хушксолии тобистонаро фаро меоранд. Бо сабаби парокандагии шабакаи истгоҳҳои обуҳавосанҷӣ дар кӯҳистони Помир, таҳлили дақиқи микроиқлимҳои алоҳида — ҳатто бо истифода аз пойгоҳҳои додаҳои глобалӣ ба монанди MERRA-2 — то ҳанӯз кори мураккабе боқӣ мемонад.&lt;ref name=&quot;pmc-panjbasin&quot;&gt;[https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11760384/ Modeling of historical and future changes in temperature and precipitation in the Panj River Basin in Central Asia under the CMIP5 RCP and CMIP6 SSP scenarios] (англ.) // PMC. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

=== Низоми ҳарорат ===
Маълумоти мушаххаси истгоҳҳои метеорологии маҳаллӣ манзараи дақиқтари низоми ҳароратиро пешкаш мекунанд. Тибқи таҳлили илмии соли 2024, ки бар асоси мушоҳидаҳои истгоҳи обуҳавосанҷии Хумроғӣ (воқеъ дар ҳавзаи болооби рӯди Ванҷ) анҷом дода шудааст, ҳарорати миёнаи солона дар ин минтақа тақрибан ба +9,9 °C баробар аст.&lt;ref name=&quot;murodov2024&quot;&gt;Murodov, M.; Li, L.; Safarov, M.; Lv, M.; Murodov, A.; Gulakhmadov, A.; Khusrav, K.; Qiu, Y. [[doi:10.3390/rs16101730|A Comprehensive Examination of the Medvezhiy Glacier's Surges in West Pamir (1968–2023)]] (англ.) // Remote Sensing. — 2024. — Ҷ. 16, № 10. — Мақолаи 1730. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Гармтарин моҳи сол июл буда, ҳарорати миёнаи он ба +23,0 °C мерасад,&lt;ref name=&quot;murodov2024&quot; /&gt; баъзе манбаъҳои дигар ҳарорати миёнаи июлро дар маркази ноҳия то +25 °C арзёбӣ мекунанд.&lt;ref name=&quot;enwiki-vanj&quot; /&gt; Тибқи маълумоти сомонаҳои обуҳавосанҷии оммавӣ, дар давоми рӯзҳои гарми тобистон (масалан, дар охири июлу аввали август) ҳарорати нимирӯзӣ метавонад ба таври муназзам то +27…+32 °C боло равад.&lt;ref name=&quot;gismeteo-vanch&quot;&gt;[https://www.gismeteo.ru/weather-vanch-336641/ Погода в Ванче сегодня] (рус.) // Gismeteo. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Сардтарин моҳи сол январ аст, ки тибқи маълумоти истгоҳи Хумроғӣ ҳарорати миёнааш аз −4,9 то −5,0 °C-ро ташкил медиҳад.&lt;ref name=&quot;murodov2024&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;enwiki-vanj&quot; /&gt; Ин рақам аз тавсифи умумии дар боло овардашуда (аз −12 то −20 °C), ки маъмулан дар сарчашмаҳои донишномавӣ дар бораи маркази ноҳия дода мешавад, фарқи назаррас дорад; чунин ба назар мерасад, ки ин тафовут на ихтилофи асл, балки натиҷаи фарқи мавқеи чен ва усули ҳисоб бошад — рақами дуюм эҳтимолан ба ҳарорати шабонаи ниҳоии сардтарин рӯзҳо ё ба минтақаҳои баландтари ноҳия дахл дорад, дар ҳоле ки рақами якум ҳарорати миёнаи моҳонаро дар як истгоҳи мушаххас инъикос мекунад. Муҳимтарин хусусияти ин иқлим амплитудаи миёнаи солонаи ҳарорат аст, ки ба 27,9 °C мерасад ва гувоҳи равшани набудани таъсири мӯътадилкунандаи баҳрҳо мебошад.&lt;ref name=&quot;murodov2024&quot; /&gt;

Ҳароратҳои фавқулода низ ба қайд гирифта шудаанд: тибқи як ҳуҷҷати арзёбии экологию иҷтимоӣ, дар моҳи '''июли соли 2013''' ҳарорати ҳаво дар ноҳия то '''+36,6 °C''' расидааст, дар ҳоле ки дар моҳи '''январи соли 2012''' пасттарин ҳарорати мутлақ '''−20,5 °C''' ба қайд гирифта шуд;&lt;ref name=&quot;ecdp-rmuesom&quot; /&gt; тафовути миёни ин ду нишондиҳанда — беш аз 57 дараҷа — худ далели равшани шиддати иқлими қораии кӯҳистонии ноҳия аст.

Бо ҳар 100 метр болоравии баландӣ, ҳарорати ҳаво, тибқи қонунияти умумии физикаи атмосфера, ба ҳисоби миёна 0,6 °C коҳиш меёбад; маҳз ҳамин градиенти амудӣ сабаб мешавад, ки дар ҳоле ки дар маркази ноҳия тобистон гармои то 30 дараҷа ҳукмфармост, дар баландиҳои болои 4000 метр шароити наздик ба зимистон боқӣ мемонад. Дар минтақаи лозури Ванҷях, тавре ки дар боло зикр гардид, ҳарорати миёнаи моҳонаи ҳаво ҳатто дар моҳҳои июн–сентябр ҳамагӣ +1,6 °C-ро ташкил медиҳад, ки шабнаму яхбандии шабонаро дар он ҷо ҳатто дар авҷи тобистон табиӣ мегардонад.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Ҷадвали 1. Хулосаи нишондиҳандаҳои иқлимии ноҳияи Ванҷ&lt;ref name=&quot;murodov2024&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;enwiki-vanj&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ecdp-rmuesom&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;gismeteo-vanch&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;jsprav-vanch&quot;&gt;[https://pogoda.jsprav.ru/tj/vanch/ Погода в Ванче (Таджикистан)] (рус.) // JSPRAV.ru. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;
!Нишондиҳанда
!Қимат
!Тавзеҳ
|-
|Ҳарорати миёнаи солона
| +9,9 °C
|Истгоҳи Хумроғӣ
|-
|Ҳарорати миёнаи июл (гармтарин моҳ)
| +23,0…+25,0 °C
|Хумроғӣ / маркази ноҳия
|-
|Ҳарорати миёнаи январ (сардтарин моҳ)
|−4,9…−5,0 °C
|Истгоҳи Хумроғӣ
|-
|Амплитудаи миёнаи солонаи ҳарорат
|27,9 °C
|Нишондиҳандаи иқлими қораӣ
|-
|Максимуми мутлақ (рекорд)
| +36,6 °C
|Июли соли 2013
|-
|Минимуми мутлақ (рекорд)
|−20,5 °C
|Январи соли 2012
|-
|Боришоти солона (Хумроғӣ)
|341 мм
|Ҳавзаи болооби рӯди Ванҷ
|-
|Моҳи сербориштарин
|64 мм
|Март
|-
|Моҳи хушктарин
|1 мм
|Август
|-
|Намнокии нисбии ҳаво дар тобистон
|18–24 %
|—
|}

=== Боришот ва намнокии ҳаво ===
Тақсимоти боришот дар ноҳияи Ванҷ, мисли ҳарорат, ба таври шадид вобаста ба баландӣ тағйир меёбад. Тибқи маълумоти истгоҳи Хумроғӣ, боришоти миёнаи солона дар ҳавзаи болооби рӯди Ванҷ ба 341 мм мерасад,&lt;ref name=&quot;murodov2024&quot; /&gt; дар ҳоле ки дар қисматҳои поёнии водӣ ин рақам ба 200–300 мм наздик аст (ниг. боло), ва дар баъзе минтақаҳои миёнакӯҳ, тибқи баъзе сарчашмаҳо, то 626 мм низ мерасад.&lt;ref name=&quot;enwiki-vanj&quot; /&gt; Хусусияти муҳимтарин на ҳаҷми умумии боришот, балки тақсимоти бениҳоят нобаробари он дар тӯли сол аст: моҳи сербориштарин март буда, ба ҳисоби миёна 64 мм боришот дорад ва бо обшавии ҳамзамони барфҳои кӯҳӣ сатҳи оби Ванҷобу Язғуломро кескин боло мебарад; моҳи хушктарин бошад, август аст, ки миқдори боришот дар он ҳамагӣ ба 1 мм мерасад.&lt;ref name=&quot;murodov2024&quot; /&gt; Тафовути 63-миллиметра миёни ин ду моҳ нишондиҳандаи равшани хушксолии мутлақи тобистона мебошад.&lt;ref name=&quot;murodov2024&quot; /&gt;

Намнокии нисбии ҳаво низ ба ҳамин ритми мавсимӣ пайравӣ мекунад: дар авҷи тобистон он метавонад то 18–24 фоиз коҳиш ёбад,&lt;ref name=&quot;jsprav-vanch&quot; /&gt; ки боиси бухоршавии босуръати намӣ аз сатҳи хоку баргу набот гардида, эҳтиёҷи кишоварзиро ба обёрии сунъӣ хеле меафзояд. Дар муқобил, дар минтақаи баландкӯҳии лозури Ванҷях, тавре ки дар боло омад, миқдори солонаи боришот ба 1192 мм мерасад, ки 99 дарсади он ба шакли барф меборад — рақаме, ки таъсири орографии (кӯҳсози) қаторкӯҳҳои Ванҷу Академияи илмҳоро ба таври возеҳ нишон медиҳад: ҳангоме ки массаҳои ҳавоии намнок ба ин деворҳои азим бармехӯранд, ба боло ҳаракат карда, сард мешаванд ва намии худро дар шакли боришоти шадид дар минтақаҳои баландтар мепартоянд, дар ҳоле ки водиҳои поёнӣ дар «сояи боришот» боқӣ мемонанд.

Хоки водиҳо ҷигарӣ ва чаманзорӣ (чимтолӣ); хоки кӯҳҳо ва нишебиҳои онҳо даштӣ ва марғзору баландкӯҳ, ҷо-ҷо регзор аст. Аксари хокҳо серсанганд.

Дар водиҳо набототи даштӣ, дар кӯҳҳо ва доманаи онҳо дарахтони бед, арча, сафедор, буттаҳои ангат, зирк, бушол, настаран; дар баландии 2000–4000 м камол, юған, торон, ревоҷ (чукрӣ), куруш, фарк, курт, бодом, жағн, тӯс (буруҷ) ва ғайра мерӯянд. Дар водии Ванҷ дарахтони мевадор, аз қабили тут, зардолу, себ, чормағз хеле фаровонанд ва ҳосили хуб медиҳанд.

Аз ҳайвоноти ваҳшӣ паланг, хирс, гург, шағол, рӯбоҳ, оҳу, суғур, заргӯш, аз парандагон гунҷишк, ғулба, кабки реза, кабки дарӣ (ҳилол), кафтар, боз, ғалевоз, уқоб ва ғайра вомехӯранд.

=== Минтақабандии амудии эко-иқлимӣ ===
Бо сабаби тафовути шадиди баландӣ — аз 1500 метр дар қисматҳои поёнии водӣ то беш аз 6000 метр дар қуллаҳо — иқлими ноҳияи Ванҷ якранг нест, балки аз занҷираи пайдарпайи минтақаҳои эко-иқлимӣ иборат аст, ки ҳар кадоме шароити хоси гармову намнокӣ ва набототу ҳайвоноти мувофиқи худро доранд.

Дар баландии 1500–2000 метр, дар водиҳои Ванҷу Водхуд, иқлим гармтарину мусоидтарин аст; маҳз дар ҳамин минтақа, тавре ки дар боло зикр шуд, дарахтони меваовар — тут, зардолу, себу чормағз — ҳосили фаровон медиҳанд. Аз баландии 2000 то 4000 метр иқлим сардтар мешавад ва набототи дарахтии гармидӯст ҷои худро ба буттаву гиёҳҳои тобовар ба хушкии тобистона медиҳад; маҳз ҳамин минтақа, тибқи таҳқиқоти экологии барномаҳои ҷаҳонии ҳифзи табиати Осиёи Марказӣ, макони зисти намудҳои нодири эндемикӣ — аз ҷумла гиёҳи ''Nepeta badachschanica'' ва шапараки нодири кӯҳӣ ''Parnassius autocrator'' — маҳсуб мешавад.&lt;ref name=&quot;iucn-centralasia&quot;&gt;[https://portals.iucn.org/library/sites/library/files/documents/2020-003-En.pdf World Heritage thematic study for Central Asia] (англ.) // IUCN Portals. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Дар баландии 4000–5500 метр, дар минтақаи тундраи кӯҳӣ ва марғзорҳои алпӣ, набототи дарахтӣ комилан аз байн меравад ва танҳо гиёҳҳои пастқад, ушна ва сангфаш (лишайник) боқӣ мемонанд; фаунаи ин минтақа — аз ҷумла паланг, хирс, суғур ва кабки дарӣ (ҳилол) — бештар дар фасли тобистон ба ин баландиҳо мебарояд ва бо фарорасии зимистон ба минтақаҳои поёнии гармтар муҳоҷирати амудӣ мекунад.&lt;ref name=&quot;iucn-centralasia&quot; /&gt; Ниҳоят, аз баландии 5500 метр боло, дар минтақаи нивалӣ-пиряхӣ, олами яхбандии доимӣ оғоз мешавад, ки ба иқлими қутбҳои Замин монандӣ дорад ва манбаи асосии ғизогирии пиряхҳои бузурги ноҳия, аз ҷумла лозури Ванҷях, ба шумор меравад.

=== Хатарҳои гидрометеорологӣ ва мутобиқшавӣ ба тағйирёбии иқлим ===
Иқлими шадидан қораии ноҳияи Ванҷ, ки бо боришоти пуршиддати баҳорӣ ва хушксолиҳои шадиди тобистона тавсиф мешавад, минтақаро ба яке аз осебпазиртарин ноҳияҳо аз лиҳози хатарҳои гидрометеорологӣ дар тамоми ҳавзаи рӯди Панҷ табдил додааст.&lt;ref name=&quot;cif-pyanj-vuln&quot;&gt;[https://www.cif.org/sites/default/files/meeting-documents/tajikistan_pyanj_river_basin_climate_change_vulnerability_assessment_20130510_0.pdf Climate Change Vulnerability Assessment Republic of Tajikistan: Building Climate Resilience in the Pyanj River Basin] (англ.) // Climate Investment Funds (CIF). Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Ду омили асосии иқлимӣ сабабгори аксари сел ва обхезиҳо мебошанд. Аввал, вақте ки боришоти шадиди баҳорӣ бо баландшавии ногаҳонии ҳарорат ҳамроҳ мешавад, барфҳои нишебиҳои кӯҳӣ босуръат об шуда, заминро аз ҳад зиёд сернам мекунанд ва ба лағжиши қабатҳои замин ва фаромадани селҳои лойқадор оварда мерасонанд.&lt;ref name=&quot;murodov2024&quot; /&gt; Дуюм, ҳангоме ки ҳарорати нимирӯзии тобистона ба атрофи +30 °C мерасад, суръати обшавии пиряхҳо ба ҳадди аксар расида, метавонад боиси обхезиҳои ногаҳонии кӯлҳои пиряхӣ гардад,&lt;ref name=&quot;jsprav-vanch&quot; /&gt; падидае, ки, тавре ки дар бахши [[Ноҳияи Ванҷ#Лозурҳо ва қуллаҳо|«Лозурҳо ва қуллаҳо»]] зикр гардид, дар мисоли лозури Хирс борҳо ба амал омадааст.

Тибқи арзёбии осебпазирии иқлимӣ, ки дар доираи лоиҳаи минтақавии «Ташаккули устувории иқлимӣ дар ҳавзаи дарёи Панҷ» анҷом дода шудааст, деҳаҳои ноҳияи Ванҷ, аз ҷумла дар ҷамоатҳои Водхуду Язғулом, дар қатори минтақаҳои дорои хатари миёна ва баланди зарар аз сел ва обхезӣ гурӯҳбандӣ шудаанд.&lt;ref name=&quot;cif-pyanj-vuln&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;adb-pyanj&quot;&gt;[https://www.adb.org/projects/45354-002/main 45354-002: Building Climate Resilience in the Pyanj River Basin] (англ.) // Asian Development Bank. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Барои коҳиш додани ин осебпазирӣ, дар доираи лоиҳаҳои байналмилалии мутобиқшавӣ ба иқлим, дар ҳудуди ҷамоати Водхуд корҳои мустаҳкамкунии соҳили рӯди Ванҷоб ва барқарорсозии лӯлаҳои оби полезӣ анҷом дода шудаанд, ки ҳадафи онҳо ҳифзи заминҳои кишоварзӣ аз сел ва кафолати таъминоти об дар давраҳои хушксолии шадид мебошад.&lt;ref name=&quot;cif-pyanj-vuln&quot; /&gt; Ин гуна тадбирҳои инфрасохторӣ, дар якҷоягӣ бо гузариш ба неруи барқи хурди обӣ (ниг. бахши [[Ноҳияи Ванҷ#Энергетика|«Энергетика»]]) ва вобастагии иқтисоди хонаводаҳо ба муҳоҷирати меҳнатӣ (ниг. бахши [[Ноҳияи Ванҷ#Муҳоҷирати меҳнатӣ|«Муҳоҷирати меҳнатӣ»]]), нишондиҳандаи равшани он мебошанд, ки иқлими шадиди кӯҳистонӣ на танҳо омили табиӣ, балки муайянкунандаи асосии тарзи зиндагӣ ва рушди иҷтимоию иқтисодии ноҳияи Ванҷ боқӣ мемонад.

== Таърих ==
Ванҷ таърихи чандинҳазорсола дорад, ки осори таърихии он то ҳол пойбарҷоянд, аммо касе аз донишмандони таърих ва бостоншиносони тоҷик ба пажӯҳиши ҷиддии ин ганҷинаи таърих домани ҳиммат барназадааст. Сағонаҳо ва дахмаҳои Ванҷ худ далели ошкори таърихи чандҳазорсолаи ин куҳанбуманд. Бо ин ҳама, таърихи навини водӣ дар осори муаррихони тоҷик — мақолаи академик Раҳим Масов «Оид ба таърихи водии Ванҷ» ва китобҳои профессор Ҳайдаршо Пирумшоев — мавриди баррасии махсус қарор гирифтааст.&lt;ref name=&quot;masov1999&quot;&gt;Масов Р. М. К истории Ванчской долины // Мероси ниёгон. — Душанбе, 1999. — № 4. — С. 20–30.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pirumshoev-web&quot; /&gt;

Сарнавишти таърихии Ванҷ аз дигар мавзеъҳои тоҷикнишини Бухорои Шарқӣ ва ғарби Бадахшон чандон фарқе надошт. Фоҷиаҳое, ки дар ин ё он гардиши таърихӣ, мисли ҳуҷуми муғулҳо, темуриён ва тозиши дигар қабилаҳои кӯчии туркнажод ва хунрезиҳои ваҳшиёна дар давраи парокандагии феодалӣ рух доданд, бар ин сарзамин бетаъсир набуданд. Тоҷиконе, ки зери таъқибу фишори аҷнабиён қарор гирифта буданд, барои ҳифзи ҷони худ ба тагнои ин дараҳои дастнорас, ба каронаҳои рӯдҳои кӯҳӣ паноҳ бурданд ва ба ҷойҳои дурдасте кӯчиданд, ки сокинони маҳаллӣ дар он солиёни дароз бо кӯшишу ранҷи сахт қитъаҳои хурди заминро барои кишт созгор мекарданд.

Дар бораи таърихи куҳантари Ванҷ ҳанӯз манбаъи мувассақе ба даст нарасидааст. Аммо аз таҳқиқоти донишмандони руси тоинқилобӣ ва муҳаққиқони аҳди шӯравӣ бармеояд, ки Ванҷ қариб то охири асрҳои миёна истиқлоли худро нигоҳ медошт. Ин назарро донишманди маъруф, мутахассиси таърихи Бухорои Шарқӣ ва Бадахшон Б. Искандаров чунин баён кардааст:&lt;ref name=&quot;iskandarov&quot;&gt;Искандаров Б. И. Восточная Бухара и Памир во второй половине XIX в. Ч. 1–2. — Душанбе, 1962–1963.&lt;/ref&gt;&lt;blockquote&gt;Аз мулкҳои қаламрави Дарвоз сокинони Ванҷ нисбатан мустақилияти воқеъиро соҳиб буданд. Ин ноҳияро кӯҳҳои баланд иҳота мекунанд ва он аз шоҳроҳи пайвандгоҳи мулкҳои кишвар дар канор, дар наздикиҳои доманаи лозури Федченко ҷой дорад. Аз ин ҷиҳат мулки номбурда барои аҷнабиён дастнорас буд. Ба ин нигоҳ накарда, хонҳои Қӯқанд дар охири асри XVIII – ибтидои XIX борҳо барои ғасбу тобеъ намуданаш кӯшиш ба харҷ додаанд, вале ҳама талафоту харҷашон беҳуда анҷом ёфтааст.&lt;/blockquote&gt;Ванҷ дар замони истилои муғулон ва салтанати Темуриён, Шайбониён ва Аштархониён ба таври расмӣ ҷузъи қаламрави онҳо шинохта мешуд, аммо амалан мустақил буд. Ин вазъиятро метавон дар замони ташаккули давлатдории Қӯқанд (авохири асри 18 – нимаи якуми асри 19) низ мушоҳида кард. Мувофиқи маълумоти маъхазҳо, Ванҷ то замони эътироф кардани ҳукумати шоҳи Дарвоз Исмоил (1845–1863) истиқлоли худро нигоҳ дошт. Дар замони ҳукмронии шоҳони вопасини Дарвоз (1863–1877) Ванҷ бахше аз қаламрави он ҳисоб меёфт. Баъд аз пайвастани Ванҷ ба Дарвоз иқтидори ҳокимони Дарвоз афзоиши чашмгире дошт, зеро бо ҳамроҳ шудани паҳлавонони ҳузарби ванҷӣ ба сафи лашкари Исмоилшоҳ имконоти ҷангии ӯ бамаротиб афзуд.

Тибқи ривояти маҳаллӣ, ки муаррихон Р. Масов ва Ҳ. Пирумшоев дар асари бунёдии худ «Файзи истиқлол дар &quot;Боми ҷаҳон&quot;» сабт кардаанд, дар деҳаи Кулумбаи Боло то ба имрӯз нишонаҳои коркарди тилло боқӣ мондаанд, ки гӯё дар замони истилои муғулон навкарони Чингизхон мардуми маҳаллиро маҷбуран ба ин фаъолият сафарбар карда буданд.&lt;ref name=&quot;masov-pirumshoev2011&quot;&gt;Масов Р. М., Пирумшоев Ҳ. Файзи истиқлол дар «Боми ҷаҳон». — Душанбе: Дониш, 2011. — 412 с. — ISBN 978-99947-2-004-0. — С. 362–363.&lt;/ref&gt; Ин ривоят нишон медиҳад, ки ҳарчанд қудратҳои бузург метавонистанд нуфузи худро ба таври муваққатӣ ва барои истихроҷи захираҳо таҳмил кунанд, онҳо ҳеҷ гоҳ натавонистанд назорати пурраи маъмуриро дар ин дараҳои маҳкам барқарор намоянд. Дар замони салтанати Темуриён низ, тибқи маълумоти муаррихи асримиёнагӣ Абдурраззоқи Самарқандӣ, агарчи минтақа расман дар итоати Темур буд, он аз ҷониби шоҳони маҳаллӣ идора мешуд ва ҳатто дар лашкари Темур ҳангоми муҳосираи Қалъаи Калот (соли 1381 милодӣ) дастаҳое аз сокинони Дарвозу Қаротегин хидмат мекарданд, ки гувоҳи иқтидори ҳарбии ин кӯҳистониён аст.&lt;ref name=&quot;masov-pirumshoev2011&quot; /&gt;

Дар охири асри XVIII ва нимаи якуми асри XIX хонҳои Қӯқанд якчанд маротиба кӯшиши тобеъ намудани Ванҷу Дарвозро ба харҷ доданд: дар замони салтанати Умархон (1810–1822) ва Мадалихон лашкаркашиҳои пайдарпай ба самти Қаротегину Дарвоз сурат гирифтанд; чунончи соли 1834 Мадалихон бо сарварии Машариф Атолиқ лашкари бузургеро барои саркӯб кардани шоҳзодагони фирории қӯқандӣ ба ин манотиқ фиристод, ки боиси даргириҳои шадид бо сипоҳиёни маҳаллӣ гардид.&lt;ref name=&quot;mudabirzoda-diss&quot;&gt;Мудабирзода. Диссертатсия // Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш, 2025.&lt;/ref&gt; Бо вуҷуди ин талошҳо ва хароҷоти зиёди ҳарбӣ, тавре ки дар боло аз қавли Искандаров зикр гардид, Ванҷ мустақилияти воқеии худро нигоҳ дошт.

Бо таваҷҷуҳ ба ин мавзӯъ, намояндаи расмии идораи Русия дар Туркистон Г. А. Арандаренко чунин қайд намудааст:&lt;blockquote&gt;Дар давраи Исмоилшоҳ ба дарвозиён фурсат даст дод, ки ҳокимияти худро на танҳо дар Қаротегин ва Шуғнон густариш диҳанд, балки аз Кӯлобу Ҳисор низ боҷ биситонанд, гарчи дар муддати на чандон тӯлонӣ ҳам бошад.&lt;/blockquote&gt;Тибқи таҳқиқоти навтарин, Исмоилшоҳ дар авҷи иқтидори худ ба ин доираи васеъ ҳатто Рӯшонро низ тобеъ карда буд.&lt;ref name=&quot;mudabirzoda-diss&quot; /&gt; Вақте ки дар охирҳои солҳои 1860-ум ҳокимони Кӯлобу Ҳисор — Сарахон ва Абдулкаримбий — бо лашкари тахминан 50 ҳазор нафара ба муқобили ӯ бархостанд, Исмоилшоҳ бо дастгирии неруҳои содиқи худ, аз ҷумла паҳлавонони ванҷӣ, ба онҳо муқовимати шадид нишон дод.&lt;ref name=&quot;mudabirzoda-diss&quot; /&gt;

Баъди ба Русия ҳамроҳ кардани Осиёи Миёна, амир Музаффар (1860–1885) бо дастгирии фармондори вилояти Туркистон манотиқи мустақиллу нимамустақилли Бухорои Шарқиро тасарруф кард ва нерӯҳои ҳарбии худро бо сарварии Худойназар (зимистони солҳои 1877–78) ба воситаи ағбаи Работ ба Қалъаи Хумб фиристод. Худойназар Қалъаи Хумбро ишғол кард, сипас ба самти Ванҷ ҳаракат намуд. Дар наздикии деҳаи Кеврон набарди сахте рӯй дод ва аскарони амир тавонистанд лашкари Дарвозро шикаст дода, таъқиби сарбозони боқимондаро идома диҳанд. Дастаи размандагони ихтиёрии Ванҷ ҳаракати сарбозони амирро дар назди Қалъаи Рохарв — маркази Ванҷ боздоштанд. Баъди муҳосираи бенатиҷаи қалъа сарбозони амир ба Қалъаи Хумб баргаштанд. Ванҷ баъди тобеъ шудани шоҳии Дарвоз боз ду сол истиқлоли худро нигоҳ дошт. Дар давраи салтанати сулолаи манғитиён Ванҷ яке аз амлокдориҳои нисбатан бонуфузи бекии Дарвоз ба шумор мерафт.

Амлокдори Ванҷро «мир» ва ё «шоҳ» меномиданд, яъне мири Ванҷ ё шоҳи Ванҷ. Вижагии вазифаи мирӣ дар Ванҷ дар ин буд, ки номзадии мири Ванҷро бо машварат ва ройзании шахсиятҳои бонуфузи маҳаллӣ пешбарӣ мекарданд, сипас мири Дарвоз бар ӯ мувофиқат мекард ва аз амири Бухоро таъйиди ниҳойӣ дарёфт мешуд. Ҷамъ намудани андоз ва уҳдадориҳои феодалӣ ба зиммаи мир гузошта шуда буданд.

Муҳимтарин санади таърихӣ, ки сохтори деҳаҳо ва демографияи ин давраро тасдиқ мекунад, ҳуҷҷати барӯйхатгирии саросарии Аморати Бухоро дар соли 1914 мебошад. Тибқи ин санад, ки 6-уми моҳи рабиъу-с-сонии соли 1332-и ҳиҷрӣ (мутобиқ ба марти соли '''1914''') аз тарафи беки Дарвоз Абдусатторбек Бийи Додхоҳ бо муҳр тасдиқ шудааст, маркази амлокдории Ванҷ расман дар деҳаи Рохарв (макони Қалъаи Ванҷ) сабт гардидааст.&lt;ref name=&quot;sssr-112sol&quot;&gt;[https://sssr.tj/vanj-va-yazgulom-112-sol-pesh-az-in/ Ванҷ ва Язгулом 112 сол пеш аз ин] // Газетаи мардумии СССР. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Ин рӯйхати нодир нишон медиҳад, ки аксари мутлақи деҳаҳои имрӯзаи водӣ ҳанӯз сад сол қабл бо ҳамон номҳои таърихии худ вуҷуд доштанд ва қисми узвии сохтори маъмурии амлокдорӣ буданд.&lt;ref name=&quot;sssr-112sol&quot; /&gt;

Сокинони водии Ванҷ Инқилоби Октябрро нисбатан хуб пазируфтанд, вале пас аз муддати кӯтоҳе муборизони маҳаллии муқовимат, аз пайравони Фузайл Махсум ва дигарон, ки бо номи «босмачиён» маъруфанд, чандин бор бо Артиши Сурх ва давлати шӯравии мустақарр дар Ванҷ даргир шуданд. Дар ин даргириҳо барои дифоъ аз ҳукумати шӯравӣ фидоиёни маҳаллӣ, мисли М. Давлатов, С. Раупов, Т. Шарифов, В. Эҳсонов, У. Меҳралишоев, Ҷ. Сафоев, Қ. Собиров ва дигарон ширкат доштанд.

Бино бар сарчашмаҳои таърихӣ, дар асрҳои миёна Ванҷ се ниҳиштаи маъдани оҳансанг дошт. Ҳанӯз дар оғози асри XX истихроҷи оҳан, гудохтани он ва оҳангарӣ яке аз пешаҳои асосии мардуми маҳаллии Ванҷ буд, ки бо ин пеша манотиқи муҷовирро бо оҳан ва афзоли хоҷагӣ, асбоби кишоварзӣ, корду шамшер ва дигар аслиҳа таъмин мекарданд.&lt;ref name=&quot;kamoliddinov&quot;&gt;Камалиддинов Ш. С. Историческая география Южного Согда и Тохаристана по арабоязычным источникам IX — начала XIII вв. — Ташкент: Ӯзбекистон, 1996.&lt;/ref&gt; Ин касби мардумии ванҷиёнро шарқшиноси маъруф М. С. Андреев ҳанӯз соли '''1926''' дар рисолаи махсуси худ «Истеҳсоли оҳан дар водии Ванҷ» муфассал тавсиф кардааст.&lt;ref name=&quot;andreev&quot;&gt;Андреев М. С. Выработка железа в долине Ванча (верховья Аму-Дарьи). — Ташкент, 1926.&lt;/ref&gt;

Тибқи маълумоти иловагӣ дар бораи ин ҳунари мардумӣ, гудозиши оҳан дар кӯраҳои махсуси заминӣ (домнитсаҳо), ки аз сангҳои тарошиданашуда ва гил сохта мешуданд, анҷом мепазируфт; оташро тавассути дампаҳои аз пӯсти буз сохташуда меафрӯхтанд ва ҳамчун сӯзишворӣ аз ангишти чӯб ва гиёҳи махсуси кӯҳии «пуш» истифода мекарданд.&lt;ref name=&quot;khodorov-narhoz&quot;&gt;[https://istmat.org/files/uploads/43175/i.e.hodorov_tadzhikistan_v_narodnom_hozyaystve_sssr.pdf Ходоров И. Е. Таджикистан в народном хозяйстве СССР] (рус.) // Исторические материалы (istmat.org). Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Як чунин кӯра тавоноӣ дошт, ки дар як шабонарӯз то 240 килограмм маъданро коркард намояд ва раванди пайвастаи гудозиш аз 2 то 5 шабонарӯз идома меёфт;&lt;ref name=&quot;khodorov-narhoz&quot; /&gt; маҳз ҳамин технологияи маҳаллӣ ба Ванҷ имкон медод, ки аз воридоти металл аз берун вобаста набошад ва артиши худро бо аслиҳаи сард таъмин карда, худкифоии ҳарбию иқтисодиро кафолат диҳад.

Ванҷ аз замони [[Сомониён]] то соли '''1877''' ҳукумате мустақил дошта, фармонравоёни онро шоҳ мехондаанд. Соли '''1878''' амири [[Бухоро]] ба Дарвоз лашкар кашид ва пас аз хиёнати баъзе дарвозиён ба Дарвоз муставлӣ шуд; Дарвозро бекигарӣ ва Қалъаи Хумбро қароргоҳи урдуи манғитиён гардонд. Дарвоз тайи солҳои 1878–1920 яке аз бекигариҳои Бухоро буд ва бек дар [[Қалъаи Хумб]] менишаст ва мир хонда мешуд. Бо вуҷуди ин ҳама, Ванҷ зоҳиран дар итоати бекигарӣ буд, вале истиқлоли худро нигаҳ дошт ва пои шуми сипоҳи манғитиён ба Ванҷзамин нарасид.

Соли '''1895''' бекигарии Дарвоз, ки дар ҳар ду канораи рӯди Панҷ қарор дошт, дар паи ҷаҳонгириҳои [[Русия]] ва [[Британияи Кабир|Британия]] дупора гардид: канораи рост ба аморати Бухоро ва канораи чап ба Афғонистон дода шуд.&lt;ref name=&quot;postnikov&quot;&gt;Постников А. В. Схватка на «Крыше Мира»: политики, разведчики и географы в борьбе за Памир в XIX веке. — М.: Памятники исторической мысли, 2001. — 416 с. — ISBN 5-88451-100-0.&lt;/ref&gt;

Ванҷ то соли '''1920''' амлокдории Қалъаи Ванҷи бекигарии Дарвози аморати Бухоро буд. Пас аз инқилоби Бухоро дар соли 1920 Ванҷ аз соли 1920 то 1924 чун тумани Ванҷ дар ҳайати вилояти Ғарми Ҷумҳурии Халқии Шӯравии Бухоро ҷой дошт. Солҳои 1925–1926 Ванҷ чун ҷузъи тумани Қалъаихумби вилояти Ғарми ҶМШС Тоҷикистон ҳисоб меёфт. Солҳои 1926–1930 волости Ванҷ дар ҳайати ВМКБ буд. Солҳои 1930–1933 Ванҷ чун қисми ҳудуди ноҳияи Қалъаихумб бевосита дар тобеъияти ҷумҳурӣ буд.

Тибқи Қарори Кумитаи Иҷроияи Марказии ҶШС Тоҷикистон аз '''29 майи соли 1933''', №46 расман ноҳияи Ванҷ таъсис ёфта, то соли 1937 дар тобеъияти бевоситаи ҷумҳурӣ қарор дошт. Дар асоси Қарори Президиуми КИМ-и Шӯроҳои ҶШС Тоҷикистон аз '''11 августи соли 1937''', №43 ноҳияи Ванҷ бо ҳамаи деҳшӯроҳояш: Ванҷ, Водхуд, Рованд, Техарв, Жовуд ва Язғулом расман ба ҳайати ҳудудии ВМКБ гузаронида шуд. Бино бар ин, ноҳияи Ванҷ ҳамчун воҳиди маъмурӣ дар ҳайати Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон 11 августи соли 1937 ташаккул ёфтааст.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Таҳаввулоти маъмурию ҳудудии Ванҷ (то соли 1878 — соли 1937)
!Марҳилаи таърихӣ
!Мақоми маъмурию ҳудудӣ
!Тобеияти давлатӣ/минтақавӣ
|-
|То соли 1878
|Мухторияти комил / Иттиҳод бо Дарвоз
|Идоракунии мустақил таҳти сарварии шоҳ
|-
|1878–1920
|Амлокдории Қалъаи Ванҷ
|Бекигарии Дарвоз, Аморати Бухоро
|-
|1920–1924
|Тумани Ванҷ
|Вилояти Ғарми Ҷумҳурии Халқии Шӯравии Бухоро
|-
|1925–1926
|Ҷузъи тумани Қалъаихумб
|Вилояти Ғарми ҶМШС Тоҷикистон
|-
|1926–1930
|Волости Ванҷ
|Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон
|-
|1930–1933
|Қисми ноҳияи Қалъаихумб
|Тобеияти бевоситаи ҶШС Тоҷикистон
|-
|29 майи 1933
|Ноҳияи Ванҷ (таъсиси мустақил)
|Тобеияти бевоситаи ҶШС Тоҷикистон
|-
|11 августи 1937
|Ноҳияи Ванҷ бо 6 деҳшӯро
|Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон (ВМКБ)
|}
Дар нимаи солҳои 1950-ум сиёсати муҳоҷиркунонии аҳолии кӯҳистон ба водиҳои пахтакор ба Ванҷ низ бетаъсир намонд: соли '''1954''' сокинони водии Язғулом ба ноҳияи Куйбишеви водии Вахш кӯчонида шуданд. Гармои тоқатфарсо, беморшавии оммавӣ ва фавти зиёди кӯдакон ин муҳоҷиратро барои кӯчидагон фоҷиабор гардонд ва бахши зиёди онҳо тадриҷан ба зодгоҳи худ баргаштанд, ҳарчанд на ҳама; як ҷамоаи язғуломизабон то имрӯз дар водии Вахш боқӣ мондааст.&lt;ref name=&quot;edelman-iling&quot;&gt;[https://iling-ran.ru/web/ru/scipop/blog/1911_edelman Из полевых записей середины прошлого века. Об экспедициях в язгулямский язык в 1950-х гг.] (рус.) // Сомонаи Пажӯҳишгоҳи забоншиносии Академияи илмҳои Русия. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;fieldling&quot;&gt;[http://field-ling.moscow/c/language/yazghulami/ Язгулямский язык] (рус.) // Экспедиции Московской школы полевой лингвистики. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;vostokoriens&quot;&gt;[https://vostokoriens.ru/articles/2745/218564 Астрономические знания язгулемцев] (рус.) // Восток (Oriens). Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Ҷанги шаҳрвандии Тоҷикистон (солҳои '''1992'''–'''1997'''), ки байни ҳукумати марказӣ ва Иттиҳоди Оппозиюни Тоҷик ба вуқӯъ пайваст, ба вазъи умумии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон низ бетаъсир намонд: азбаски аксарияти сокинони исмоилимазҳаби вилоят — бахусус дар ноҳияҳои Рӯшону Шуғнон — паноҳгоҳ ва пуштибони қувваҳои мухолифи ҳукумат гардиданд, вилоят яке аз пойгоҳҳои асосии Иттиҳоди Оппозиюн ба шумор мерафт.&lt;ref name=&quot;grokipedia-gbao2&quot;&gt;[https://grokipedia.com/page/Gorno-Badakhshan Gorno-Badakhshan] (англ.) // Grokipedia. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Дар манобеи дастраси таърихӣ то кунун таъсири мушаххаси ин ҷанг бар ноҳияи Ванҷ — ки, тавре дар боло зикр гардид, аз ҷиҳати мазҳабӣ бо аксари ноҳияҳои дигари вилоят фарқ дошта, суннимазҳаб аст — ба таври алоҳида ва мустанад пажӯҳиш нашудааст. Дар маҷмуъ, ин ҷанг тайи панҷ сол тахминан 50 то 100 ҳазор кушта ва беш аз як миллион гурезаву овораро дар саросари Тоҷикистон ба бор овард, пеш аз он ки '''27 июни соли 1997''' дар Маскав Созишномаи умумӣ доир ба барқарор кардани сулҳ ва ризояти миллӣ миёни Президент Эмомалӣ Раҳмон ва раҳбари Иттиҳоди Оппозиюн Саид Абдулло Нурӣ ба имзо расид.&lt;ref name=&quot;factsdetails-war2&quot;&gt;[https://factsanddetails.com/central-asia/Tajikistan/sub8_6a/entry-4858.html Tajikistan Civil War] (англ.) // Facts and Details. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;enacademic-war2&quot;&gt;[https://en-academic.com/dic.nsf/enwiki/896644 Civil war in Tajikistan] (англ.) // En-Academic. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

== Осори таърихӣ ==
Дар қаламрави Ванҷ мавзеъ, осор ва ёдгориҳои таърихии бисёр вуҷуд доранд, вале то ҳол таҳқиқоти шоистае дар ин росто анҷом наёфтааст. Тибқи омори соҳаи сайёҳии ВМКБ, дар ҳудуди ноҳияи Ванҷ ба ҳолати соли 2024 15 ёдгории таърихию фарҳангӣ ба қайд гирифта шудааст.&lt;ref name=&quot;ctd-monuments2024&quot;&gt;[https://ctd.tj/2024/03/30/%D1%85%D0%B0%D0%B1%D0%B0%D1%80-%D0%B0%D0%B7-%D2%B7%D0%B0%D2%B3%D0%BE%D0%BD-%D0%B0%D0%B7-%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%B8%D0%B0%D1%82-%D0%B1%D0%B0-%D1%81%D0%B0%D0%BD%D1%8A%D0%B0%D1%82%D0%B8-%D0%B8%D0%BD/ Аз табиат ба санъати инсонӣ: 7 муъҷизаи нави ҷаҳонӣ номида шуд] // Кумитаи рушди сайёҳии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, 30 марти 2024. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Барои дарки мантиқи ҷойгиршавӣ ва моҳияти ин осор, бояд заминаи таърихию сиёсии ташаккули онҳоро дарк намуд. Бино бар маълумоти таърихномаҳои асримиёнагӣ, дар садаҳои VII–VIII қаламрави кунунии Ванҷ ҷузъи вилояти таърихии '''Кумед''' буд, ки болооби дарёи Вахшро фаро гирифта, сарзамини имрӯзаи ноҳияҳои Дарвозу Ванҷ ва шимоли Бадахшонро дар бар мегирифт.&lt;ref name=&quot;tojikiston-tarikh&quot;&gt;[[Таърихи Тоҷикистон]] // Википедиа. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Баъдтар, дар асрҳои миёна, Ванҷу Дарвоз як сарзамини воҳидро ташкил дода, бо номи «Курон» ёд мешуданд, ки маркази он деҳаи кунунии Кеврон будааст.&lt;ref name=&quot;vahdat-tarikhi-shahr2&quot;&gt;[https://vahdat.tj/22-tarihi-shar.html Таърихи шаҳр] // Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Ваҳдат. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Маҳз дар ин заминаи қадимии сиёсӣ, ки бо мустақилияти нисбии маҳаллӣ ва хатари доимии ҳуҷумҳои беруна тавсиф мешуд, эҳтиёҷ ба бунёди қалъаҳои мустаҳкам ба миён омад.

Қалъаи Ванҷ дар баландии соҳили рости Ванҷоб, дар масофаи 15 км аз резишгоҳи он ба дарёи Панҷ воқеъ гашта буд. Мавқеъияти ин қалъа аз нигоҳи ҳарбию стратегӣ бисёр созгор будааст ва ба муҳофизонаш имкон медодааст, ки муддати тӯлонӣ аз худ дифоъ кунанд. Тавсифи илмии Рохарв ва қалъаи онро ҳанӯз соли '''1916''' узви Ҷамъияти ҷуғрофии Русия Д. И. Мушкетов интишор додааст.&lt;ref name=&quot;mushketov&quot; /&gt; Тибқи мушоҳидаи ӯ, қалъа бевосита дар масири корвонрав ба сӯи ағбаи Гушхон қарор дошт, ки тавассути он роҳи корвонӣ ба водии Язғулом ва аз он ҷо ба самти баландкӯҳҳои Помир мерасид;&lt;ref name=&quot;poxod-vanch&quot;&gt;[https://poxod.ru/guidebook/darvaz/p_darvaz_dolinarekivagdm_a.html Долина реки Ванч] // Свободный туризм (poxod.ru). Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; баъзе муҳаққиқон бар ин назаранд, ки бо назардошти ин мавқеъ, қалъа шояд дар баробари вазифаи мудофиавӣ, нақши нозироти роҳи корвониро низ адо мекардааст, ҳарчанд ин фарзия то кунун бо санадҳои мустақил тасдиқ нашудааст.

Гумон меравад, ки дар тамоми ҳавзаҳои Бадахшон сукунати одамон ба як давраи таърихӣ мансуб будааст. Ёдгориҳои манзилӣ ва меъмориву мудофеавии асримиёнагии ғарби Бадахшон, ки дар деҳаи Баравни ҷамоати деҳоти Водхуд воқеанд ва аз ҷиҳати амнияти ҳарбӣ бисёр муносибу побарҷоянд, бо камоли таассуф, то кунун таҳқиқи шоиста нашудаанд.

Нақшу нигораҳои рӯйи харсангҳои водии Язғулом, ки дар деҳаҳои Жамаг, Андарбоғ ва Мотравн ба даст омадаанд, агарчи ҳанӯз комилан омӯхта нашудаанд, гувоҳи муътамаде аз ҳузури мардум ва сукунати онон аз замонҳои бостонӣ дар ин минтақа ҳастанд. Дар байни ин сангнигораҳо, ки ба навъи умумии петроглифҳои Помиру Бадахшон шабоҳат доранд, тасвири нахчир (бузи кӯҳӣ бо шохҳои калон), саҳнаҳои шикор бо камон, рамзҳои офтобӣ (солярӣ) ва изи дасту пойи инсон бештар вомехӯранд; дар мифологияи мардумони эронитабор бузи кӯҳӣ рамзи покиву ҳосилхезӣ ва иртибот бо олами боло дониста мешавад.&lt;ref name=&quot;ctd-monuments2024&quot; /&gt;

Дар қаламрави Ванҷ, ба монанди дигар минтақаҳои кӯҳистони Тоҷикистон, сағонаҳо ва дахмаҳои сангии куҳан низ аз насл ба насл боқӣ мондаанд, ки далели ошкори таърихи чандҳазорсолаи ин сарзамин мебошанд. Чунин иншооти дафнӣ, ки дар ҷойҳои махсуси сангӣ, дар баландиҳо ё ғорҳо бунёд меёфтанд, эҳтимолан боқимондаи анъанаҳои дафнии пешазисломӣ мебошанд; тибқи баъзе оинҳои қадими маҳаллӣ (аз ҷумла эътиқодоти наздик ба дини зардуштӣ), ҷасади фавтида набояд бо унсурҳои муқаддаси табиат — хок, об ё оташ — тамос мегирифт.&lt;ref name=&quot;ctd-monuments2024&quot; /&gt; Ҳарчанд имрӯз тамоми аҳолии ноҳия мусулмони суннии ҳанафимазҳабанд ва расму оини дафни исломиро ба таври қатъӣ риоя мекунанд, мавҷудияти ин сағонаву дахмаҳо аз як давраи гузариши тӯлонии фарҳангӣ ва қабатҳои гуногуни динию эътиқодӣ дар минтақа хабар медиҳад.

Ёдгориҳои бостонии Помири Ғарбӣ, аз ҷумла мавзеъҳои қаламрави Ванҷ, дар силсилаи бунёдии «Харитаи бостоншиносии Тоҷикистон» — муҷаллади марбут ба Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон, ки бостоншинос М. А. Бубнова таълиф намудааст ва ёдгориҳои давраи сангро то садаи XX фаро мегирад, — ба қайд гирифта шудаанд.&lt;ref name=&quot;bubnova2008&quot;&gt;Бубнова М. А. Горно-Бадахшанская автономная область. Западный Памир (памятники каменного века — XX в.). — Душанбе, 2008. — (Археологическая карта Таджикистана).&lt;/ref&gt;

Илова бар ёдгориҳои меъморӣ ва дафнӣ, мероси беназири саноатии Ванҷ — боқимондаҳои кӯраҳои қадимии оҳангудозӣ (домнитсаҳо) — низ бахши муҳими осори таърихии ноҳия ба шумор мераванд. Тибқи маълумоти иқтисоддон И. Е. Ходоров, ки соли 1929 таҳлилҳои М. С. Андреевро дар бораи ин ҳунар тасдиқ ва иқтибос овардааст, дар боварҳои мардумии ванҷиён металли ҳосили ин кӯраҳо на танҳо арзиши истеҳсолӣ, балки хосияти шифобахш низ дошт: маҳсули онро «барои табобати ҳар гуна бемориҳо пешбинӣ карда, ба ҷойи дардманд мегузоштанд».&lt;ref name=&quot;khodorov-narhoz&quot; /&gt; Ин боварҳо нишон медиҳанд, ки осори саноатии Ванҷ бо мероси ғайримоддӣ ва эътиқодоти мардумӣ пайванди зич доштааст, ва имрӯз боқимондаҳои ин кӯраҳо, харобаҳои коргоҳҳо ва партовҳои маъданӣ (шлакҳо) дар дараҳои Ванҷ метавонанд ҳамчун мавзеи нодири «бостоншиносии саноатӣ» мавриди пажӯҳиши минбаъда қарор гиранд.

== Мардум ==
Аксарияти аҳолии ноҳия тоҷиконанд; инчунин теъдоди ангуштшумори русҳо ва намояндагони халқҳои дигар низ зиндагӣ мекунанд. Аҳолии ноҳия аз рӯи диёнат мусулмони суннии ҳанафимазҳабанд.&lt;ref name=&quot;vanchraion&quot; /&gt;

Бар асоси омори саршумории саросарии Иттиҳоди Шӯравӣ аз соли '''1939''', аҳолии Ванҷ 9218 нафар буд: 9031 нафарашон ванҷиёни бумӣ, 134 нафар — рус, 6 нафар — тотор, 5 нафар — узбак ва 1 нафар — қазоқ.&lt;ref name=&quot;demoscope&quot;&gt;[https://www.demoscope.ru/weekly/ssp/ussr_nac_39_ra.php?reg=1166 Всесоюзная перепись населения 1939 года. Национальный состав населения районов, городов и крупных сёл союзных республик СССР: Ванчский район] (рус.) // Демоскоп Weekly. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Бино ба омори соли 1979 аҳолии Ванҷ 15 855 нафар ва тибқи омори 1992 — 22 700 нафарро ташкил медод. Тибқи маълумоти расмӣ, соли '''2009''' дар ноҳия 30 700 нафар зиндагӣ мекард ва тамоми аҳолии он деҳотист.&lt;ref name=&quot;badakhshon-vanj&quot; /&gt; Тибқи омори соли '''2024''' аҳолии Ванҷ ба 35 400 нафар расид. Бар асоси муқоисаи ин ду омор метавон чунин натиҷагирӣ кард, ки тайи 85 сол суръати миёнаи афзоиши солонаи аҳолии Ванҷ тақрибан 1,6 % будааст. Мардуми водии Язғулом ҳиссаи назарраси аҳолии ноҳияро ташкил медиҳанд.

Азбаски беш аз 90 дарсади масоҳати умумии ноҳия (4430,5 км²)-ро пиряхҳо, қуллаҳои баландкӯҳ ва нишебиҳои санглохи корношоям фаро мегиранд, зичии расмии аҳолӣ (тақрибан 7,7–8 нафар дар як километри мураббаъ) манзараи воқеии ҷойгиршавии аҳолиро пурра инъикос намекунад — амалан тамоми сокинон дар як рахи танги қад-қади дарёҳои Ванҷобу Язғулом мутамарказ шудаанд.&lt;ref name=&quot;badakhshon-vanj&quot; /&gt; Ин номутаносибии шадид миёни рушди табиии аҳолӣ ва маҳдудияти мутлақи заминҳои корам (соли 2012 ҳамагӣ 1381 гектар, баъдан бо азхудкунии заминҳои нав ба 2601 гектар расида)&lt;ref name=&quot;badakhshon-vanj&quot; /&gt; яке аз сабабҳои асосии муҳоҷирати меҳнатии ноҳия маҳсуб мешавад (ниг. бахши [[Ноҳияи Ванҷ#Муҳоҷирати меҳнатӣ|«Муҳоҷирати меҳнатӣ»]]).
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+Динамикаи шумораи аҳолӣ (ҳазор нафар), 1939–2013
!сол
!1939
!1979
!1992
!1995
!2000
!2002
!2003
!2004
!2005
!2006
!2007
!2008
!2009
!2011
!2012
!2013
|-
|шумора
|9,2
|15,9
|22,7
|28,4&lt;ref name=&quot;masov-pirumshoev2011&quot; /&gt;
|28,5&lt;ref name=&quot;masov-pirumshoev2011&quot; /&gt;
|28,3&lt;ref name=&quot;masov-pirumshoev2011&quot; /&gt;
|29,9&lt;ref name=&quot;masov-pirumshoev2011&quot; /&gt;
|30,1&lt;ref name=&quot;masov-pirumshoev2011&quot; /&gt;
|28,8&lt;ref name=&quot;masov-pirumshoev2011&quot; /&gt;
|30,3&lt;ref name=&quot;masov-pirumshoev2011&quot; /&gt;
|33,4&lt;ref name=&quot;masov-pirumshoev2011&quot; /&gt;
|29,7&lt;ref name=&quot;masov-pirumshoev2011&quot; /&gt;
|30,7&lt;ref name=&quot;badakhshon-vanj&quot; /&gt;
|30,8
|31,1
|31,3
|}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|+Динамикаи шумораи аҳолӣ (ҳазор нафар), 2014–2024
!сол
!2014
!2015
!2016
!2017
!2018
!2019
!2020
!2021
!2022
!2023
!2024
|-
|шумора
|31,7
|31,9
|32,4
|32,9
|33,6&lt;ref name=&quot;stat2019&quot;&gt;Численность населения Республики Таджикистан на 1 января 2019 года. Сообщение Агентства по статистике при Президенте Республики Таджикистан (рус.).&lt;/ref&gt;
|34,1&lt;ref name=&quot;stat2019&quot; /&gt;
|34,4&lt;ref name=&quot;stat2020&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20210601101228/http://stat.ww.tj/posts/July2020/macmua_20201.pdf Численность населения Республики Таджикистан на 1 января 2020 года] (рус.) // Агентии омори назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;
|34,1
|34,4
|35,1
|35,4
|}
Барои солҳои 1995–2008 омори мазкур (арзиши «умумӣ», яъне аҳолии доимии сабтшуда) бар асоси таҳлили муфассали демографии Р. Масов ва Ҳ. Пирумшоев дар «Файзи истиқлол дар &quot;Боми ҷаҳон&quot;» (Душанбе, 2011, саҳ. 362–363) илова карда шуд. Барои солҳои 1992 ва 2009 бошад, бо мақсади нигоҳ доштани пайдарпаии рақамҳои аллакай сабтшуда аз сомонаи расмии badakhshon.tj, арзиши аслии қаблӣ боқӣ монд.

=== Фарҳанги моддӣ: либоси анъанавӣ ===
Дар шароити сарди кӯҳистони Ванҷу Бадахшон, дар гузашта истифодаи матоъҳои пашмину чармӣ бартарӣ дошт ва мероси бофандагии маҳаллӣ ба истеҳсоли матоъҳои худӣ бо рангҳои табиии гиёҳии кӯҳӣ асос меёфт.&lt;ref name=&quot;sherdilova-diss&quot;&gt;[https://www.ddzt.tj/images/2022/10/diss%20sherdilova.pdf Таҳқиқоти этнолингвистии лексикаи гӯйиши тоҷикони водии Ғорон] // Диссертатсия. Санҷида шуд 24 июли 2026.&lt;/ref&gt; Либоси занонаи суннатӣ асосан аз курта, эзор, пойафзол, сарбанд ва ороишоти гуногун иборат буд; таърихан ду намуди курта маъмул буд — куртаи якқади камартангу доманвасеъ, ки пиразанон мепӯшиданд, ва куртаҳои камзулчадор бо гиребони буғак (уфуқӣ буридашуда бо зеҳгулу гулдӯзӣ), ки духтарону арӯсон ба бар мекарданд.&lt;ref name=&quot;unesco-libos&quot;&gt;[[Либоси миллии тоҷикон]] // Википедиа. Санҷида шуд 24 июли 2026.&lt;/ref&gt; Дар минтақаи Бадахшон, аз ҷумла Ванҷу Язғулом, унсурҳои хоси либоси кӯҳистонӣ — тоқии мудаввар бо нақшҳои гулдӯзии дақику пӯпак ва ҷӯробҳои ғафси пашмин бо нақшҳои ҳандасии бисёрранг (нақши офтоб, шохи қӯчқор, чалипо ва ғайра) — то имрӯз аҳамияти худро гум накардаанд.&lt;ref name=&quot;unesco-libos&quot; /&gt;

=== Расму оинҳои мотамӣ ===
Маросимҳои марбут ба давраҳои муҳими зиндагии инсон, аз ҷумла маросими мотаму дафн, дар Ванҷу Язғулом хусусиятҳои бениҳоят куҳан ва омехта аз эътиқодоти пешазисломию исломӣ (синкретӣ) то ба имрӯз нигоҳ доштаанд; ин расмҳо аз ҷониби мардумшиносони барҷаста, аз ҷумла М. С. Андреев, И. Л. Моногарова ва А. З. Розенфелд, мавриди таҳқиқ қарор гирифтаанд.&lt;ref name=&quot;rasmu-oin-khovar&quot;&gt;[https://khovar.tj/2017/09/rasmu-oin-va-anana-o-dar-ruzgori-mardumi-to-ik-mav-ei-mu-im-dorand/ Расму оин ва анъанаҳо дар рӯзгори мардуми тоҷик мавқеи муҳим доранд] // АМИТ «Ховар», сентябри 2017. Санҷида шуд 24 июли 2026.&lt;/ref&gt; Дар ҷаҳонбинии мардуми кӯҳистон марг на анҷоми мутлақ, балки гузариш ба дунёи дигар ва оғози сафари нави рӯҳ дониста мешавад. Аз ҷумла, агар марҳум ҷавон бошад, барои гусели ӯ тобути махсусе бо матоъҳои равшану рангоранг (на сиёҳ) омода мекунанд, ки бо номи «гаҳвораи ноз» маъруф аст — ташбеҳи мустақими марг бо таваллуди дубора дар олами дигар, ки Розенфелд онро расми хеле куҳан ва боқимонда аз тасаввуроти бостонии мардуми ориёӣ арзёбӣ кардааст.&lt;ref name=&quot;rasmu-oin-khovar&quot; /&gt;

=== Айлоқравӣ ва расму оинҳои кишоварзӣ ===
Иқтисодиёти суннатии мардуми Ванҷ ба ду унсури ба ҳам вобаста — кишоварзӣ дар водиҳои танги поёнӣ ва чорводорӣ дар чарогоҳҳои баландкӯҳӣ — такя мекунад. Ҳар сол дар аввали тобистон, вақте ки заминҳои поёнӣ барои кишти ғалла, картошка ва сабзавот истифода мешаванд, раванди муҳоҷирати мавсимии подаи чорво ба чарогоҳҳои тобистонаи баландкӯҳ, ки бо номи «айлоқ» маъруф аст, оғоз мегардад.&lt;ref name=&quot;rasmu-oin-khovar&quot; /&gt; Хусусияти ҷолиби ин кӯчиш дар он аст, ки қариб тамоми аҳли деҳа, бахусус занону кӯдакон, дар як рӯзи муайяншуда дастаҷамъӣ ба айлоқ мераванд, дар ҳоле ки қисме аз мардон дар деҳа мемонанд, то корҳои саҳроӣ ва обёрии заминро анҷом диҳанд.

Дар айлоқҳо занон тамоми тобистон машғули ҷӯшидани шир, тайёр кардани маска, равғани зард, дӯғу мосту тарфу ва қурут мешаванд.&lt;ref name=&quot;rasmu-oin-khovar&quot; /&gt;

== Забон ==
Мардуми Ванҷ бо гӯиши ванҷии забони тоҷикӣ сухан мегӯянд. Дар водии Язғулом бошад, яке аз [[забонҳои помирӣ]] — [[забони язғуломӣ]] роиҷ аст.

Лаҳҷаи ванҷии забони тоҷикӣ дар водии Ванҷ аз нимаи дуюми асри XIX густариш ёфта, забони бумии помириро, ки бо номи ванҷӣ маъруф буд, дар поёни ҳамин аср аз байн бурд. Забони ванҷӣ наздиктарин хеши забони язғуломӣ буда, ба гурӯҳи «шимолии» забонҳои помирӣ дар қатори язғуломӣ ва (эҳтимолан) саргуломӣ дохил мешуд. Мутахассисон аз байн рафтани онро ба охири асри XIX нисбат медиҳанд; мардумшиносон дар ибтидои асри XX аз ин забон танҳо чанд даҳ вожаро сабт карда тавонистаанд.&lt;ref name=&quot;pamirlang2&quot;&gt;[https://tapemark.narod.ru/les/363a.html Памирские языки] (рус.) // Лингвистический энциклопедический словарь. — М.: Советская энциклопедия, 1990.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bre-pamir2&quot;&gt;[https://old.bigenc.ru/linguistics/text/2701306 Памирские языки] (рус.) // Большая российская энциклопедия. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Лаҳҷаҳои ванҷии забони тоҷикӣ мавзӯи таҳқиқи бунёдии эроншиноси рус А. З. Розенфелд гардидаанд, ки соли '''1964''' дар Ленинград монографияи махсуси «Ванджские говоры таджикского языка»-ро дар ҳаҷми 151 саҳифа ба табъ расонидааст.&lt;ref name=&quot;rozenfeld19642&quot;&gt;Розенфельд А. З. Ванджские говоры таджикского языка / ЛГУ им. А. А. Жданова. — Л.: Изд-во Ленинградского университета, 1964. — 151 с.&lt;/ref&gt; Дар гуфтугӯи мардуми Ванҷ ҷӯйборҳои лозурӣ, ки деҳаҳо дар канораи онҳо бино ёфтаанд, «даргов» номида мешаванд; ба ақидаи Ҳ. Пирумшоев, ин вожа гунаи тағйирёфтаи ибораи «даргоҳи об» аст.&lt;ref name=&quot;pirumshoev-web&quot; /&gt;

Бархе донишмандони рус, монанди И. И. Зарубин, А. З. Розенфелд ва дигарон, назарияеро дар бораи вуҷуди куҳанзабони ванҷӣ (русӣ: старованджский язык) ироя кардаанд, ки тибқи он ин забон тақрибан дусад сол пеш аз байн рафта, гӯиши кунунии ванҷӣ ҷойгузинаш шудааст. И. И. Зарубин дар ин маврид мегӯяд:&lt;blockquote&gt;Забони куҳнаи ванҷӣ дар водии Ванҷ (шохоби рости Панҷ) ва саргуломӣ дар болооби дарёи Саргулом, дар шарқи вилояти Файзободи Афғонистон ривоҷ дошт. Тақрибан дусад сол пеш лаҳҷаҳои тоҷикӣ ҷои онҳоро гирифтанд.&lt;/blockquote&gt;Забони язғуломӣ, ки дар шаш деҳаи ҷамоати Язғулом ба кор меравад, забони бехат аст ва шумораи гӯяндагонаш тақрибан 3 ҳазор нафарро ташкил медиҳад; аксари язғуломиён дузабонаанд ва забони тоҷикиро низ медонанд.&lt;ref name=&quot;yazgulyam-les2&quot;&gt;[http://tapemark.narod.ru/les/604b.html Язгулямский язык] (рус.) // Лингвистический энциклопедический словарь. — М.: Советская энциклопедия, 1990.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;bre-yazg2&quot;&gt;[https://old.bigenc.ru/linguistics/text/4924529 Язгулямский язык] (рус.) // Большая российская энциклопедия. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Таҳқиқи бунёдии ин забон ба қалами эроншиноси маъруф Д. И. Эделман тааллуқ дорад, ки соли '''1966''' дар Маскав монографияи «Забони язғуломӣ»-ро ба табъ расонидааст.&lt;ref name=&quot;edelman2&quot;&gt;Эдельман Д. И. Язгулямский язык. — М.: Наука, 1966.&lt;/ref&gt; Пас аз муҳоҷирати соли '''1954''' бахше аз язғуломизабонон дар ноҳияи Куйбишеви водии Вахш низ сокин шуданд ва забони язғуломӣ то кунун дар он ҷо низ ба кор меравад.&lt;ref name=&quot;fieldling&quot; /&gt;

Дар «Атласи забонҳои дар хатар қарордоштаи ҷаҳон»-и ЮНЕСКО (таҳти таҳрири Кристофер Мозли, соли 2010), забони язғуломӣ ба зумраи забонҳои осебпазир (Vulnerable) дохил гардидааст.&lt;ref name=&quot;unesco-atlas&quot;&gt;Moseley Chr. (ed.) Atlas of the World's Languages in Danger. — 3rd ed. — Paris: UNESCO Publishing, 2010.&lt;/ref&gt; Тибқи ҳамин Атлас, аз 15 забони дар хатар қарордоштаи Осиёи Марказӣ, 11-тояш дар Тоҷикистон, бештараш дар ҳудуди ВМКБ, роиҷ аст.&lt;ref name=&quot;ap-unesco2017&quot;&gt;[https://old.asiaplustj.info/en/news/tajikistan/society/20170629/unesco-publishes-atlas-of-the-worlds-languages-in-danger UNESCO publishes atlas of the world's languages in danger] (англ.) // Тоҷикистон Ньюз Азия-Плюс, 29 июни 2017. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Пажӯҳиши ҷомеашиносии забонии Д. Пол, Э. Аббесс, К. Мюллер, К. Тиссен ва Г. Тиссен нишон медиҳад, ки муносибати сокинони водии Язғулом ба ҳарду забон — язғуломӣ ва тоҷикӣ — мусбат аст: забони модарӣ дар зиндагии рӯзмарра пурқувват боқӣ монда, ҳеҷ нишонае аз ҷойивазкунии он бо забони тоҷикӣ мушоҳида намешавад, ҳарчанд забони тоҷикиро низ дар баъзе ҳавзаҳо муфид медонанд.&lt;ref name=&quot;paul2010&quot;&gt;Paul D., Abbess E., Müller K., Tiessen C., Tiessen G. Language Access and Tajik Language Proficiency among the Yazghulami of Tajikistan. — SIL International, 2010.&lt;/ref&gt; Дар пойгоҳи байналмилалии таснифи забонҳо «Глоттолог» забони куҳани ванҷӣ бо рамзи «oldw1238» ва забони язғуломӣ бо рамзи «yazg1240» сабт шудаанд.&lt;ref name=&quot;glottolog&quot;&gt;Glottolog 5.0, коди «oldw1238» (забони куҳани ванҷӣ) ва «yazg1240» (забони язғуломӣ).&lt;/ref&gt;

== Бахшбандӣ ==
Бар асоси Қонуни тақсимоти маъмурию ҳудудии кишвар, ноҳияи Ванҷ аз 1 шаҳрак (Ванҷ) ва 6 [[ҷамоат]] иборат аст:&lt;ref name=&quot;fehrist2&quot;&gt;Феҳристи номи маҳалҳои Тоҷикистон. — Душанбе: Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, 2013. — 332 с.&lt;/ref&gt;
{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Ҷамоатҳои ноҳияи Ванҷ
!Ҷамоат
!Аҳолӣ (нафар)
!Деҳаҳо
|-
|ба номи Маҳмадулло Абдуллоев
|10 983
|Бичхарв, Бодалд, Ускроғ, Роғ, Дашти Роғ, Панҷшанбеобод, Убари Даргов, Рохарв, Гушхун, Ғумаяк, Бовуд, Одешт, Ҷангали Зуго
|-
|Водхуд
|2178
|Пшихарв, Даштак, Лугад, Бунига, Узбай, Лахш, Баравн, Баравни Таг, Баравни Тор, Ваҳдат, Вравз
|-
|Ҷовидон
|4201
|Бунай, Рав, Жовуд, Потов, Арнавад, Убго
|-
|Рованд
|5573
|Ширговад, Ғиҷоваст, Мудеҳарв, Вишхарвак, Старғ, Ғӯмас, Мурғутга, Рованд, Гармчашма, Ван-Ван, Сунгад, Поймазор
|-
|Техарв
|3401
|Гич, Садвадг, Сед, Шаврӯ, Техарв, Чихох, Удоб, Равгада
|-
|Язғулом
|6065
|Мотравн, Вишхарв, Будун, Шавуд, Андарбоғ, Жамаг
|}
Дар санадҳои расмии солҳои охир ҷамоати марказии ноҳия бо номи «деҳоти Маҳмадулло Абдуллоев» зикр мегардад.&lt;ref name=&quot;khovar-ubari2&quot; /&gt;

== Хоҷагидорӣ ==
Соҳаҳои асосии хоҷагидории ноҳия ғаллакорӣ, чорводорӣ, боғдорӣ ва сабзавоткорист; дар замони шӯравӣ тамокукорӣ низ соҳаи асосӣ буд. Соли '''1939''' дар тамоми ВМКБ 123 колхоз мавҷуд буд, аз ҷумла дар Ванҷ 30 колхоз таъсис дода буданд.

Водии Водхуд аз қадим бо ҳосилхезии замин ва фаровонии тути худ ном баровардааст: захираи ғалла ва меваи хушки ин мавзеъ (тут, зардолу, себ) на танҳо сокинони маҳаллӣ, балки деҳоти камзамини ҳамсояро низ аз танқисӣ мераҳонд ва ибораи мардумии «тути Водхуд пухт, имсол ҳам ҷон ба саломат бурдем» аз ҳамин воқеият бармеояд.&lt;ref name=&quot;pirumshoev-web&quot; /&gt;

Дар ноҳия 53 хоҷагии деҳқонӣ мавҷуд аст. Майдони умумии заминҳои хоҷагӣ 14 417 гектар аст, аз ҷумла заминҳои корам — 1381 гектар (2012), чарогоҳҳо — 1219 гектар, боғҳо — 734 гектар. Тибқи омори соли '''2012''' дар ноҳияи Ванҷ 2478 тонна ғалла, 1924 тонна гӯшт, 1 млн дона тухм, 3742 тонна шир, 157 тонна чормағз, 6353 тонна сабзавот ва 11 295 тонна картошка ба даст омад. Бар асоси омори соли '''2011''', шумораи чорво дар хоҷагиҳо чунин буд: гов — 15 234 сар, гӯсфанду буз — 32 498 сар.

Дар давоми даҳсолаи охир сохтори хоҷагидории ноҳия ба таври куллӣ дигаргун шуд: ба ҷои 53 хоҷагии деҳқонии соли 2012, имрӯз 14 ассотсиатсияи хоҷагиҳои деҳқонӣ 120 хоҷагии инфиродиро бо фарогирии 3217 саҳмдор муттаҳид месозад.&lt;ref name=&quot;jumhuriyat-kishovarzi&quot;&gt;[https://jumhuriyat.tj/6928-van-rushdi-soai-kishovarz-dar-noija.html Ванҷ. Рушди соҳаи кишоварзӣ дар ноҳия] // Ҷумҳурият. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Майдони умумии заминҳои корам ба 2601 гектар расидааст, ки аз он бештар аз 1080 гектарро боғҳои мевадиҳанда ташкил медиҳанд; танҳо дар бист соли охир 282 гектар замини нав аз худ карда шудааст.&lt;ref name=&quot;khovar-boghparvari2025&quot;&gt;[https://khovar.tj/2025/11/dar-no-iyai-van-so-ai-bo-parvar-rushd-meyobad/ Дар ноҳияи Ванҷ соҳаи боғпарварӣ рушд меёбад] // АМИТ «Ховар», 18 ноябри 2025. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Тибқи таҳлилҳои муқоисавӣ, дар зарфи се даҳсолаи охир истеҳсоли ғалладонагиҳо тақрибан 6 баробар, картошка 8 баробар, сабзавот 16 баробар ва мева 42 баробар афзудааст.&lt;ref name=&quot;jumhuriyat-jashniistiqlol&quot;&gt;[https://jumhuriyat.tj/print:page,1,1536-van-ashni-istilol-mondagor-hoad-bud.html Ванҷ. Ҷашни истиқлол мондагор хоҳад буд] // Ҷумҳурият. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Танҳо то охири моҳи октябри соли 2025 аз боғоти ноҳия 2205 тонна меваи тару тозаву хушк ба бозорҳои хориҷӣ ва шаҳрҳои калони ҷумҳурӣ содирот гардид,&lt;ref name=&quot;khovar-boghparvari2025&quot; /&gt; ва моҳи августи соли 2023 кишоварзони ноҳия дар ярмаркаи Боғи «Куруши Кабир»-и Душанбе зиёда аз 13 тонна маҳсулоти тару тоза ба сокинони пойтахт пешниҳод карданд.&lt;ref name=&quot;khovar-namoishfurushi&quot;&gt;[https://khovar.tj/2023/08/namoish-fur-shi-ma-suloti-kishovarz-az-onibi-kishovarzoni-no-iyai-van-ma-suloti-mavridi-niyozi-avval-ba-sokinoni-dushanbe-peshni-od-gardid/ Намоиш-фурӯши маҳсулоти кишоварзӣ аз ҷониби кишоварзони ноҳияи Ванҷ] // АМИТ «Ховар», августи 2023. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Аз соли '''2009''', вақте ки дар ноҳия аввалин ду гармхонаи намунавӣ ба кор дароварда шуданд,&lt;ref name=&quot;khovar-garmhona2009&quot;&gt;[https://khovar.tj/2009/08/dar-van-1206-garmhona-1202-o-ba-kor-daromadand/ Дар Ванҷ гармхонаҳо ба кор даромаданд] // АМИТ «Ховар», августи 2009. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; технологияи гармхонагӣ дар қисматҳои поёнии ноҳия паҳн шудааст. Дар давраи охир, дар ҳамкорӣ бо мутахассисони минтақаи илмӣ-таҷрибавии «Ҷангали Зуго»-и Институти биологии Помир, соҳибкор Ҳайдар Фаёзов аз деҳаи Гишхун дар ноҳия парвариши озмоишии лимӯ ва дигар меваҳои ситрусиро оғоз кард — навъе, ки то ҳол дар ВМКБ танҳо хоси баъзе минтақаҳои ноҳияи Дарвоз буд.&lt;ref name=&quot;jumhuriyat-limu&quot;&gt;[https://jumhuriyat.tj/print:page,1,3033-van-avlavijat-ba-rushdi-limparvar.html Ванҷ. Авлавият ба рушди лимӯпарварӣ] // Ҷумҳурият. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

=== Чорводорӣ ва занбӯриасалпарварӣ ===
Дар муқоиса бо давраи пеш аз истиқлол, дар ноҳия саршумори чорвои калону майда дар маҷмуъ 2 баробар, истеҳсоли гӯшт 4 баробар ва истеҳсоли тухм 31 баробар афзудааст.&lt;ref name=&quot;jumhuriyat-jashniistiqlol&quot; /&gt; Тибқи омори соли 2023, саршумори чорвои калони шохдор ба 17 135 сар (нисбат ба 15 234 сар дар соли 2011) ва моли майда (гӯсфанду буз) ба 41 000 сар (нисбат ба 32 498 сар) расидааст; ҳамчунин дар хоҷагиҳои ноҳия 41 350 сари парранда ва 1082 оилаи занбӯри асал ба қайд гирифта шудааст.&lt;ref name=&quot;jumhuriyat-jashniistiqlol&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;jumhuriyat-kishovarzi&quot; /&gt; Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон рушди занбӯриасалпарвариро яке аз воситаҳои пасткунандаи камбизоатӣ ва таъминкунандаи шуғли деҳот муайян кардааст.

Сарватҳои зеризаминии ноҳия: пахтасанги кӯҳӣ (асбест), молибден, мармар ва ғайра; инчунин конҳои никел, оҳансанг ва оҳак мавҷуданд.

=== Муҳоҷирати меҳнатӣ ===
Мисли аксари минтақаҳои кӯҳии Тоҷикистон, иқтисодиёти хонаводаҳои Ванҷ ба таври назаррас аз муҳоҷирати меҳнатӣ ва ҳаволапулиҳо вобаста аст. Тибқи арзёбии Бонки Ҷаҳонӣ аз моҳи ноябри соли '''2025''', ҳаволапулиҳои муҳоҷирони меҳнатӣ беш аз 30 фоизи маҷмуи маҳсулоти дохилии Тоҷикистонро ташкил медиҳанд ва, гарчанде вобастагӣ ба ин маблағҳо сатҳи камбизоатиро коҳиш додааст, нобаробарии даромад (нишондиҳандаи Гини) аз 32 то 38 дар байни солҳои 2021 ва 2023 афзудааст; ВМКБ дар қатори минтақаҳое зикр шудааст, ки бо маҳдудиятҳои шадиди ҷуғрофиву иқлимӣ рӯбарӯянд.&lt;ref name=&quot;wb2025poverty&quot;&gt;[https://www.worldbank.org/en/country/tajikistan/publication/poverty-and-equity-assessment Tajikistan Poverty and Equity Assessment] (англ.) // Бонки Ҷаҳонӣ, ноябри 2025. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Пажӯҳиши умумимиллии соҳаи тандурустӣ доир ба муҳоҷирони меҳнатии Тоҷикистон нишон додааст, ки дар байни панҷ минтақаи кишвар (Душанбе, ВМКБ, Хатлон, Суғд ва ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ), ҳиссаи муҳоҷирони меҳнатӣ дар аҳолии ВМКБ (49,59 фоиз аз намунаи пажӯҳишӣ) назар ба дигар минтақаҳо (камтар аз 32 фоиз) хеле баландтар будааст.&lt;ref name=&quot;hiv-migrants&quot;&gt;[https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC11679146/ Inclusion of Labor Migrants as a Potential Key Population for HIV: A Nationwide Study from Tajikistan] (англ.) // PMC/NCBI. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Дар маҷмуи умумимиллӣ, беш аз як миллион шаҳрванди Тоҷикистон ҳарсола барои кор ба Русия мераванд; ҳаволапулиҳо дар соли 2013 қариб нисфи маҷмуи маҳсулоти дохилии кишварро ташкил медоданд, ки то соли 2018 ба тақрибан 30 фоиз (2,2 миллиард доллари ИМА) коҳиш ёфт.&lt;ref name=&quot;mpi2022&quot;&gt;[https://www.migrationpolicy.org/article/dependent-remittances-tajikistan-prospects-dim-economic-growth Dependent on Remittances, Tajikistan's Long-Term Prospects for Economic Growth and Poverty Reduction Remain Dim] (англ.) // Migration Policy Institute. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

=== Саноат ===
Дар ноҳия корхонаҳои хурди саноатӣ — сехи чӯҷабарорӣ, заводи хишти «Лугад», ҶДММ «Хрустал» — фаъолият доранд. Дар Ванҷ бозорҳои марказӣ ва марзӣ низ амал мекунанд.

'''25 июни соли 2025''' дар ноҳия корхонаи истеҳсоли калсит, коркарди мармар ва сангҳои ороишии ҶСК «Мармар Стоун» ба кор шурӯъ кард, ки иқтидори солонаи он 40 ҳазор тонна маҳсулот буда, 40 сокини маҳаллиро бо ҷои кори доимӣ таъмин намудааст. Корхона чор хатти истеҳсолӣ дорад ва дар он беш аз 20 навъи санги табиӣ коркард мешавад; иқтидори истеҳсоли тахтасангҳои ороишӣ (мозаика) 10 ҳазор м³ ва коркарди санги мармар 160 ҳазор м³ дар як солро ташкил медиҳад.&lt;ref name=&quot;ap2025&quot;&gt;[https://asiaplus.news/tg/2025/06/25/safari-emomal%d3%a3-ra%d2%b3mon-ba-vmkb-az-van%d2%b7-o%d2%93oz-shud-prezident-dar-in-no%d2%b3iya-kadom-inshootro-ba-istifoda-dod/ Сафари Эмомалӣ Раҳмон ба ВМКБ аз Ванҷ оғоз шуд. Президент дар ин ноҳия кадом иншоотро ба истифода дод?] // Asia-Plus, 25 июни 2025. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;pt512722&quot;&gt;[https://prezident.tj/event/news/51272 Ифтитоҳи корхонаҳои истеҳсоли калсит, коркарди мармар ва сангҳои ороишии ҶСК «Мармар Стоун» дар ноҳияи Ванҷ] // Сомонаи расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, 25 июни 2025.&lt;/ref&gt;

Дар ҳамон рӯз Парки саноатии ноҳия мавриди истифода қарор гирифт, ки дар масоҳати 788 м² ҷойгир буда, 6 корхонаи хурди истеҳсолиро фаро мегирад: истеҳсоли макарон, бандубасти маҳсулоти лӯбиёгӣ, коркарди равғани чормағз, коркард ва бандубасти меваи хушк, истеҳсоли собун ва дару тирезаҳои пластикӣ. Фаъолияти парк дар маҷмуъ 36 сокини маҳаллиро бо кор таъмин мекунад.&lt;ref name=&quot;ap2025&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pt512842&quot;&gt;[https://prezident.tj/event/news/51284 Ифтитоҳи Парки саноатии ноҳияи Ванҷ] // Сомонаи расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, 25 июни 2025.&lt;/ref&gt;

Дар доираи ҳамин парк, инчунин корхонаи коркарди равғани ангат (Hippophae rhamnoides) — растании шифобахши худрӯй, ки дар қад-қади дарёҳои ноҳия фаровон мерӯяд — ба кор шурӯъ кардааст; иқтидори он то 500 килограмм равғани холис дар як сол буда, аз ин ашё то 12 навъи маҳсулоти фармасевтию косметологӣ омода карда мешавад.&lt;ref name=&quot;ctd-marmarstone&quot;&gt;[https://ctd.tj/2025/06/25/%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D1%8D%D0%BC%D0%BE%D0%BC-95/ Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ноҳияи Ванҷ] // Кумитаи рушди сайёҳии назди Ҳукумати ҶТ, июни 2025. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Пеш аз таъсиси ин корхона, дар деҳаи Ғуҷоваст соҳибкорзан Васила Ғафурова коргоҳи хурди коркарди ангатро таъсис дода буд, ки маводи он берун аз ноҳия низ харидор пайдо кардааст.&lt;ref name=&quot;ap2025&quot; /&gt; Барои дастгирии соҳибкории хурду миёна дар солҳои 2018–2019 ба соҳибкорони ноҳия зиёда аз 6,5 миллион сомонӣ қарзи имтиёзнок дода шудааст.&lt;ref name=&quot;president-domestic16739&quot;&gt;[https://www.president.tj/event/domestic_trips/16739 Сафарҳои дохилӣ] // Сомонаи расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

=== Энергетика ===
Дар Ванҷ чандин неругоҳи хурди барқи обӣ (НБО) фаъолият мекунад. Аз ҷумла, НБО-и «Техарв» дар дарёи Ванҷ бо иқтидори 400 кВт таҷдид гардида, ба шабакаи ягонаи барқи кишвар пайваст карда шудааст; НБО-и «Андарбак» дар водии Язғулом ба шабакаи ширкати «Помир Энерҷӣ» пайваст аст.&lt;ref name=&quot;techarv2&quot;&gt;[http://www.cawater-info.net/best-practices/ru/base/marker/21 Реконструкция МГЭС Техарв на реке Ванч мощностью 400 кВт в Ванчском районе Горно-Бадахшанской автономной области] (рус.) // CAWater-Info. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Таҳлилҳои соли 2021 нишон дода буданд, ки шабакаҳои барқии ноҳия ҳамагӣ 2,6 мегаватт барқ истеҳсол мекунанд, дар ҳоле ки барои фаъолияти пуриқтидори корхонаҳои нави саноати кӯҳӣ (ба мисли «Мармар Стоун») беш аз 5,6 мегаватт лозим буд.&lt;ref name=&quot;khovar-310812&quot;&gt;[https://khovar.tj/2021/07/310812/ Имсол дар Ванҷ дар 15 гектар боғи нав бунёд карда шуд] // АМИТ «Ховар», июли 2021. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Моҳи '''июни соли 2025''' хатти интиқоли барқи дузанҷираи 35 ва 110-киловолтаи Хоруғ–Рӯшон бо дарозии 67,5 км ва зеристгоҳи «Ҷангал» ба маблағи умумии 114 миллион сомонӣ ба истифода дода шуд, ки интиқоли муназзами неруи барқро ба ноҳияҳои Рӯшон, Ванҷ ва Дарвоз ба маротиб беҳтар мегардонад; ҳамзамон сохтмони хатти 42-километраи интиқоли барқи 110-киловолта аз маркази ноҳияи Рӯшон то зеристгоҳи «Вознавд» оғоз ёфт, ки ба истифода додани он дар нимсолаи аввали соли 2026 пешбинӣ шудааст.&lt;ref name=&quot;khovar-speech20252&quot;&gt;[https://khovar.tj/2025/06/suhanronii-prezidenti-um-urii-to-ikiston-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-mulo-ot-bo-ro-baron-va-faoloni-viloyati-muhtori-k-istoni-badahshon/ Суханронии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон дар мулоқот бо роҳбарон ва фаъолони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон] // АМИТ «Ховар», июни 2025. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

=== Нақлиёт ===
Нақлиёти ноҳия асосан автомобилист; як фурудгоҳи хурд ҳам дар шаҳраки Ванҷ (Рохарв) вуҷуд дорад. Қаламрави ғарбии ноҳия дар масири шоҳроҳи байналмилалии Душанбе–Кӯлоб–Дарвоз–Хоруғ–Мурғоб–Қулма қарор дорад; лоиҳаи таъмиру таҷдиди қитъаи ин шоҳроҳ аз Қалъаихумб то Ванҷ ва сарҳади ноҳияи Рӯшон арзиши умумии 2,5 миллиард сомониро ташкил медиҳад, ки то имрӯз корҳо ба маблағи 900 миллион сомонӣ анҷом ёфтаанд.&lt;ref name=&quot;president-node23600&quot;&gt;[https://president.tj/node/23600 Суханронӣ дар мулоқот бо роҳбарону фаъолон ва сокинони ноҳияи Ванҷ] // Сомонаи расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; '''25 июни соли 2025''' роҳи мошингарди маркази ноҳия то нуқтаи пайвастшавӣ ба ин шоҳроҳ, иборат аз ду хатти ҳаракат бо дарозии умумии 16 км, пас аз таҷдид ба истифода дода шуд; дар дарозои роҳ истгоҳҳои нақлиётӣ ва гузаргоҳҳо барои пиёдагардон бунёд гардидаанд.&lt;ref name=&quot;ap2025&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pt512682&quot;&gt;[https://prezident.tj/event/news/51268 Ифтитоҳи роҳи маркази ноҳияи Ванҷ то нуқтаи пайвастшавӣ ба шоҳроҳи Душанбе–Кулма] // Сомонаи расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, 25 июни 2025.&lt;/ref&gt;

'''23 июни соли 2025''' ширкати ҳавопаймоии «Тоҷик Эйр» пас аз ёздаҳ соли танаффус (парвози охирин соли '''2014''' сурат гирифта буд) хатсайри ҳавоии Душанбе–Ванҷ–Душанберо аз нав кушод: парвози нахустин бо 15 мусофир анҷом ёфт. Парвоз дар ин масир 50 дақиқа тӯл кашида, тибқи ҷадвал ҳафтае як маротиба, рӯзҳои ҷумъа, бо ҳавопаймои Ан-28 иҷро мешавад ва нархи чипта дар як самт 750 сомонӣ муайян гардидааст.&lt;ref name=&quot;ap-flight-start2&quot;&gt;[https://asiaplustj.info/tj/node/350087 Оғози парвози ҳавопаймоӣ миёни Душанбе ва Ванҷ. Аввалин парвоз кай ва нархи чипта чанд аст?] // Asia-Plus, июни 2025. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;ap-flight-first2&quot;&gt;[https://asiaplustj.info/tj/node/350121 Пас аз 11 сол. Аввалин парвози ҳавопаймо дар масири Душанбе-Ванҷ-Душанбе анҷом ёфт] // Asia-Plus, 23 июни 2025. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Дар доираи татбиқи «Барномаи давлатии кабудизоркунии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2040» (қабулшуда '''28 июни соли 2024'''), '''24 феврали соли 2026''' дар шафати роҳҳои мошингарди ноҳияи Ванҷ беш аз 2000 бех ниҳоли дарахтони ҳамешасабзу ороишӣ ва сояафкану мевадиҳанда шинонида шуд.&lt;ref name=&quot;khovar-trees2026&quot;&gt;[https://khovar.tj/2026/02/daraht-binshon-dar-shafati-ro-oi-moshingardi-van-besh-az-2000-beh-ni-ol-shinonida-shud/ ДАРАХТ БИНШОН! Дар шафати роҳҳои мошингарди Ванҷ беш аз 2000 бех ниҳол шинонида шуд] // АМИТ «Ховар», 24 феврали 2026. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

== Фарҳангу маориф ==
Пеш аз инқилоб аҳолии маҳаллии Ванҷ дар масҷидҳо ва хонаҳои муллоён хатту савод меомӯхтанд ва на ҳама ақшори мардум фурсат ва имкони саводомӯзӣ доштанд. Аз ин рӯ нисбати саводнокӣ дар миёни онҳо хеле паст буд ва ба сахтӣ метавонист ба 3–10 % бирасад. Саводомӯзии саросарии аҳолиро ҳукумати шӯравӣ ба роҳ монд.

Соли '''1926''' нахустин мактаб дар минтақа фаъолияти худро оғоз намуд: дар он танҳо 1 муаллим — Одил Боқиев (аз деҳаи Чихох) кор мекард ва 25 талаба дар он ҷо дарс меомӯхтанд. Соли 1930 шумораи муаллимон ба 7 нафар расид. Дар авохири даҳаи 30-юми асри XX тақрибан дар ҳамаи маҳалҳои сераҳолии деҳшӯроҳои Ванҷ мактабҳои ибтидоӣ таъсис ёфтанд, ки бештари бачагону наврасон дар онҳо таҳсил мекарданд.

Тобистони соли '''1941''' (дар арафаи Ҷанги Бузурги Ватанӣ) дастгоҳи кинонамоишдиҳӣ дар Ванҷ сохта, ба марҳалаи истифода расид. Соли 1941 дар вилоят 41 китобхона вуҷуд дошт, аз ҷумла китобхонаи ноҳиявӣ дар маркази Ванҷ ва 12 чойхонаи сурх. Дар аввали моҳи апрели соли 1930 дар яке аз деҳаҳои баландкӯҳи водии Ванҷ — Рованд нахустин маҷлиси ҷавонон баргузор шуд.

Дар соли таҳсилии 2011–2012 дар ноҳияи Ванҷ 50 мактаб, аз ҷумла 23 мактаби таҳсилоти миёнаи умумӣ, 4 мактаби таҳсилоти умумии асосӣ, 13 мактаби ибтидоӣ, мактаб-интернат ва муассисаи томактабӣ вуҷуд дошт. Дар ҳамин сол дар мактабҳои ноҳия 7437 талаба таҳсил мекард, ки ба онҳо 928 муаллими соҳибмаълумоти олӣ дарс медоданд.

'''25 июни соли 2025''' дар деҳаҳои Мотравн, Будун, Вишхарв, Жамаг, Бунай, Техарв ва Ғиҷовасти ноҳия 7 кӯдакистони нав ифтитоҳ гардид: чор кӯдакистон аз ҳисоби буҷети маҳаллии вилоят ва се кӯдакистони дигар аз ҳисоби сокинони деҳаҳо тариқи ҳашар сохта шудаанд. Ин муассисаҳо аз 20 синфхона иборат буда, барои 380 тарбиятгиранда пешбинӣ шудаанд ва дар онҳо 34 нафар бо кори доимӣ таъмин гардидаанд.&lt;ref name=&quot;ap2025&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pt512802&quot;&gt;[https://prezident.tj/event/news/51280 Ифтитоҳи 7 кӯдакистон дар ноҳияи Ванҷ] // Сомонаи расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, 25 июни 2025.&lt;/ref&gt;

Дар Ванҷ 45 муассисаи фарҳангӣ, аз ҷумла 1 театр, 13 клуб, 2 автоклуб, 5 хонаи фарҳанг, 25 китобхона бо фонди 114 960 нусха китоб фаъолият мекунад. Рӯзномаи ноҳиявӣ бо номи «Ватан» нашр мешавад.

== Тиб ==
Соли '''1939''' дар Ванҷ маркази тиббӣ ва бемористоне барои 10 кат сохта шуда буд. Ин иттифоқ дар канори душвориҳои азиме ба вуҷуд омад: то оғози асри XX дар водӣ тибби илмӣ вуҷуд надошт ва сокинон танҳо ба гиёҳдармонӣ ва дуохонӣ такя мекарданд, ки боиси сатҳи баланди фавти модарону кӯдакон мегардид.&lt;ref name=&quot;sssr-112sol&quot; /&gt; Тибқи як таҳқиқи диссертатсионӣ, гузариш ба тибби муосир бо муқовимати шадид ҳамроҳ буд: соли '''1929''' табиби рус Спажев, ки барои расонидани кумаки аввалияи тиббӣ ба Ванҷ фиристода шуда буд, аз ҷониби дастаҳои босмачӣ ба қатл расонида шуд — ҳодисае, ки соли 1931 бо қатли табиб Олхов дар ноҳияи ҳамҷавори Қалъаихумб такрор ёфт.&lt;ref name=&quot;btsu-dissertation&quot;&gt;Диссертатсия // Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ.&lt;/ref&gt; Муҳоҷирати маҷбурии соли 1954-и сокинони водии Язғулом ба водии гарми Вахш низ оқибатҳои вазнини беҳдоштӣ — бемории оммавӣ ва фавти зиёди кӯдакон — ба бор овард, ки яке аз сабабҳои бозгашти тадриҷии як қисми муҳоҷирон ба зодгоҳашон гардид.&lt;ref name=&quot;sssr-112sol&quot; /&gt;

Ҳоло дар ноҳия як беморхонаи марказӣ (дар шаҳраки Рохарв, дорои 6 шуъбаи бистарикунонӣ), як беморхонаи минтақавӣ дар водии Язғулом, 22 бунгоҳи тиббӣ, маркази назорати беҳдоштӣ (санитарию эпидемиологӣ) ва 4 дорухона фаъолият доранд. Тибқи маълумоти соли 2023, ба ин шабака 57 310 нафар бемор муроҷиат кардааст — ба ҳисоби миёна беш аз 1,6 маротиба барои ҳар сокини ноҳия дар як сол.&lt;ref name=&quot;jumhuriyat-tandurusti&quot;&gt;[https://jumhuriyat.tj/2991-van-roandozii-tadbiro-dar-samti-tandurust-va-ifzi-itimo.html Ванҷ. Роҳандозии тадбирҳо дар самти тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоӣ] // Ҷумҳурият. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Дар сохтори марказии шабака 47 духтури дорои маълумоти олӣ ва 193 корманди миёнаи тиббӣ кор мекунанд; рақами 369 нафар пизишки дорои маълумоти олӣ, ки дар маъхазҳои умумӣ оид ба ноҳия зикр мешавад, эҳтимол тамоми мутахассисони тиббии ҳудуди ноҳияро — аз ҷумла дорухонаҳо, СЭС ва муассисаҳои хусусиро — дар бар мегирад.&lt;ref name=&quot;jumhuriyat-tandurusti&quot; /&gt;

Дар водии дурдасти Язғулом, ки пеш аз истиқлол мардум маҷбур буданд беморони вазнинро тавассути чорвои борбар ба масофаҳои дур интиқол диҳанд, имрӯз як дармонгоҳи минтақавӣ, ду маркази саломатӣ, се бунгоҳи тиббӣ дар деҳаҳои дурдаст ва як таваллудхонаи махсусгардонидашуда фаъолият доранд.&lt;ref name=&quot;jumhuriyat-tandurusti&quot; /&gt; Дар деҳаи Гармчашмаи ҷамоати Рованд, наздики лозури Ванҷях, як маркази саломатии муосир бо ҳамкории Вазорати тандурустӣ ва Хадамоти ҳифзи сиҳатии Бунёди Оғохон (Aga Khan Health Services) сохта шудааст.&lt;ref name=&quot;khovar-garmchashma&quot;&gt;[https://khovar.tj/2015/09/iftito-i-markazi-salomat-dar-no-iyai-van/ Ифтитоҳи маркази саломатӣ дар ноҳияи Ванҷ] // АМИТ «Ховар», сентябри 2015. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Дар доираи барномаи миллии рушди инфрасохтори тиббӣ, соли '''2025''' сохтмони бинои нави Беморхонаи марказӣ барои 120 кат бо арзиши 114 миллион сомонӣ оғоз гардид.&lt;ref name=&quot;president-hospital&quot;&gt;[https://president.tj/event/domestic_trips/51302 Суханронӣ дар мулоқот бо роҳбарону фаъолони ноҳияи Ванҷ] // Президенти Тоҷикистон, 2025. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Барои ҳалли норасоии кадрҳо, тайи давраи соҳибистиқлолӣ 142 нафар хатмкунандаи ноҳияи Ванҷ дар муассисаҳои олии тиббии ҷумҳурӣ (пеш аз ҳама Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино) таҳсил кардаанд, ки аз ин шумора 40 нафар тавассути квотаи президентӣ буда, соли 2025 боз 22 нафари дигар ба ҳамин квота фаро гирифта шуданд.&lt;ref name=&quot;president-hospital&quot; /&gt; Барномаи «Корвони саломатӣ»-и Вазорати тандурустӣ низ борҳо ба Ванҷ ташриф оварда, ба табибони маҳаллӣ таҷрибаандӯзӣ фароҳам овардааст.&lt;ref name=&quot;khovar-korvon2022&quot;&gt;[https://khovar.tj/2022/05/korvoni-salomat-sokinoni-no-iya-oi-darvoz-va-van-bo-hizmatrasonii-rojgoni-tibb-faro-girifta-shudand/ «Корвони саломатӣ». Сокинони ноҳияҳои Дарвоз ва Ванҷ бо хизматрасонии ройгони тиббӣ фаро гирифта шуданд] // АМИТ «Ховар», майи 2022. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Бо сабаби баландкӯҳ будани минтақа, Ванҷ таърихан ба минтақаҳои паҳншавии бемории ҷоғвар (норасоии йод) мансуб буд; тибқи маълумоти таҳлилӣ, дар натиҷаи стратегияи миллии йодизатсияи намак сатҳи паҳншавии ин беморӣ дар давраи солҳои 2019–2023 то '''72 фоиз''' коҳиш ёфтааст.&lt;ref name=&quot;avjizuhal&quot;&gt;Авҷи Зуҳал, № 2, 2025.&lt;/ref&gt; Бо назардошти сатҳи баланди муҳоҷирати меҳнатии сокинони ноҳия, маркази маҳаллии мубориза бар зидди ВНМО (ВИЧ) корҳои фаҳмондадиҳиро дар байни ҷавонон пайваста мегузаронад.&lt;ref name=&quot;jumhuriyat-tandurusti&quot; /&gt; Дар давраи пандемияи COVID-19 Беморхонаи марказии Ванҷ шуъбаи бемориҳои сироятиро ба реҷаи фавқулодда гузаронид, ва моҳи июни соли '''2020''' тибқи барномаи дастгирии Иттиҳоди Аврупо ба ин муассиса таҷҳизоти муҳофизати инфиродӣ (PPE) расонида шуд.&lt;ref name=&quot;eeas-ppe&quot;&gt;[https://www.eeas.europa.eu/sites/default/files/eu_timeframe_for_ppe_distribution_20200611_4.pdf EU timeframe for PPE distribution] // Хадамоти амали берунии Иттиҳоди Аврупо (EEAS), июни 2020. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Беморхонаи марказӣ соли 2014 пурра ба низоми гармкунии барқӣ (аз ҳисоби неругоҳҳои хурди барқи обӣ) гузашт, ҳарчанд барои ҳолатҳои фавқулодда ҳарсола захираи эҳтиётии сӯзишворӣ нигоҳ дошта мешавад.&lt;ref name=&quot;khovar-heating2014&quot;&gt;[https://khovar.tj/2014/01/bemorhonai-van-1207-ba-nizomi-garmkunii-bar-1179-1251-guzasht/ Беморхонаи Ванҷ ба низоми гармкунии барқӣ гузашт] // АМИТ «Ховар», январи 2014. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Тибқи санҷиши Агентии амнияти кимиёвӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроии Академияи миллии илмҳо (июли 2024), Беморхонаи марказии Ванҷ талаботи қонунгузории бехатарии радиатсиониро пурра риоя намуда, дараҷаи хатари фаъолияти он «паст» арзёбӣ шудааст.&lt;ref name=&quot;cbrn-inspection&quot;&gt;Феҳристи Агентии амнияти кимиёвӣ, биологӣ, радиатсионӣ ва ядроӣ (cbrn.tj). Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

== Варзиш ==
Ванҷ аз даврони қадим бо гуштигирони номвари худ шуҳратёр буд. Номи паҳлавонони ванҷӣ — Амонат, Сулаймон, Дилдор, Хушдил, Худоӣ, Ҳиммат, Ш. Дилов, Алифбек ва дигарон то кунун ба некӣ ёд мешавад ва қиссаҳои майдондориашон ҳанӯз вирди забони хосу ом аст. Соли '''2024''' гӯштини миллии тоҷикӣ (гӯштингирӣ) дар Вазорати адлияи Швейтсария ба қайд гирифта шуда, мақоми расман байналмилалӣ касб кард; шумораи мусобиқаҳои ин намуди варзиш дар саросари ҷумҳурӣ аз 485 адад дар соли 2020 то тақрибан 4000 адад дар соли 2022 афзудааст.&lt;ref name=&quot;mfa-gushtingiri&quot;&gt;[https://mfa.tj/tg/brussels/view/12033/gushtini-tojiki-maqomi-bainalmilali-girift Гӯштини тоҷикӣ мақоми байналмилалӣ гирифт] // Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Паҳлавони ванҷӣ Шакармамад Мирмамадов, ки дар якчанд намуди варзиш (ҷудо, кураш, гӯштингирӣ) рақобат мекунад, яке аз муваффақтарин варзишгарони вазни сангини Тоҷикистон дар даҳсолаи охир аст: соҳиби медали биринҷии Бозиҳои XVIII осиёии соли 2018 дар Ҷакарта (ҷудо, +100 кг),&lt;ref name=&quot;ozodi-asiada2018&quot;&gt;[https://www.ozodi.org/a/29463618.html Бозиҳои XVIII осиёӣ: Шакармамад ҳам соҳиби медали биринҷӣ гардид] // Радиои Озодӣ. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; медали тиллои Чемпионати 13-уми Осиё оид ба кураш дар Теҳрон (июни 2024)&lt;ref name=&quot;varzishtv-kurash&quot;&gt;[https://varzishtv.tj/tj/news/shakarmamad-mirmamadov-a-ramoni-osiye-oid-ba-kurash-/ Шакармамад Мирмамадов қаҳрамони Осиё оид ба кураш] // Варзиш ТВ. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; ва медали тиллои Нахустин Чемпионати ҷаҳон оид ба гӯштингирӣ дар Душанбе (28–31 августи 2024, бо иштироки беш аз 200 варзишгар аз 63 давлат) гардид.&lt;ref name=&quot;khovar-mirmamadov-world&quot;&gt;[https://khovar.tj/2024/08/varzishgari-to-ik-shakarmamad-mirmamadov-dar-nahustin-chempionati-a-on-oid-ba-g-shtingir-medali-tillo-ba-dast-ovard/ Варзишгари тоҷик Шакармамад Мирмамадов дар нахустин Чемпионати ҷаҳон оид ба гӯштингирӣ медали тилло ба даст овард] // АМИТ «Ховар», августи 2024. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Дар мусобиқаҳои Наврӯзии байналмилалӣ дар Хоруғ (марти 2025) ва Рашт (апрели 2026) низ ғолиб омада, ҳарду бор соҳиби автомобил гардид.&lt;ref name=&quot;khovar-khorugh2025&quot;&gt;[https://khovar.tj/2025/03/shakarmamad-mirmamadov-barandai-sho-oizai-musobi-ai-bajnalmilalii-g-shtini-mill-dar-sha-ri-horu-gardid/ Шакармамад Мирмамадов барандаи Шоҳҷоизаи Мусобиқаи байналмилалии гӯштини миллӣ дар шаҳри Хоруғ гардид] // АМИТ «Ховар», 26 марти 2025. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;khovar-rasht2026&quot;&gt;[https://khovar.tj/2026/04/mu-ammadin-shodmon-far-od-va-shakarmamad-so-ibi-sho-oiza-oi-musobi-ai-g-shtini-millii-no-iyai-rasht-shudand/ Муҳаммадин, Шодмон, Фарҳод ва Шакармамад соҳиби шоҳҷоизаҳои мусобиқаи гӯштини миллии ноҳияи Рашт гардиданд] // АМИТ «Ховар», 15 апрели 2026. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

'''25 марти соли 2020''' дар ҷамоати деҳоти Язғулом бахшида ба Наврӯз мусобиқаи ҷумҳуриявии гӯштини миллӣ баргузор гардид, ки дар он беш аз 300 нафар паҳлавон на танҳо аз Ванҷ, балки аз Душанбе, Бохтар, Кӯлобу Хоруғ ва ноҳияҳои Дарвозу Рӯшон иштирок карданд.&lt;ref name=&quot;vkd-yazgulom2020&quot;&gt;[https://www.old.vkd.tj/index.php/tj/ruydodho/27292-barguzorii-gushtini-mill-dar-yazgulom Баргузории гуштини миллӣ дар Язгулом] // Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Дар ноҳия беш аз 40 иншооти варзишӣ мавҷуд аст. '''25 июни соли 2025''' дар деҳаи Убари Даргов толори варзишӣ бо масоҳати умумии 615 м², иборат аз толори асосӣ, толори тенниси рӯи миз ва ҳуҷраҳои ёрирасон, ба истифода дода шуд.&lt;ref name=&quot;ap2025&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pt51276&quot;&gt;[https://prezident.tj/event/news/51276 Ифтитоҳи толори варзишӣ дар деҳаи Убари Даргови ноҳияи Ванҷ] // Сомонаи расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, 25 июни 2025.&lt;/ref&gt; Ҳамчунин, '''15 ноябри соли 2025''', дар арафаи Рӯзи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, дар деҳаи Андарбоғи ҷамоати Язғулом толори варзишии замонавӣ, ки бо маблағи 480 ҳазор сомонӣ бунёд ёфтааст, ба истифода дода шуд.&lt;ref name=&quot;khovar-andarbak&quot;&gt;[https://khovar.tj/2025/11/bahshida-ba-r-zi-prezident-dar-de-ai-andarbaki-no-iyai-van-tolori-muosiri-varzish-ba-istifoda-doda-shud/ Бахшида ба Рӯзи Президент дар деҳаи Андарбаки ноҳияи Ванҷ толори муосири варзишӣ ба истифода дода шуд] // АМИТ «Ховар», 15 ноябри 2025. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Пеш аз ин, '''11 сентябри соли 2018''' бо ташаббуси Вазорати корҳои дохилӣ дар ҳамин ҷамоати Язғулом низ як толори варзишӣ ба истифода дода шуда буд.&lt;ref name=&quot;vkd-yazgulom-mvd2018&quot;&gt;[https://www.old.vkd.tj/index.php/tj/2020-01-18-07-50-18/khabar-o-bojgon/21050-iftito-i-tolori-varzish-dar-no-iyai-van Ифтитоҳи толори варзишӣ дар ноҳияи Ванҷ] // Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

Ба ғайр аз гӯштин, дар солҳои охир волейбол низ дар ноҳия рушд кардааст: дар мусобиқаи маҳаллӣ 7 дастаи волейболи ҷавонон иштирок доранд, ва дастаи ноҳияи Ванҷ дар Мусобиқаи кушоди ҷумҳуриявии волейбол дар ноҳияи Восеъ дар қатори дастаҳои пуриқтидоре чун «Регар ТадАЗ» ва дастаи шаҳри Душанбе иштирок карда, рақобати арзанда нишон додааст.&lt;ref name=&quot;khovar-vosevolleyball&quot;&gt;[https://khovar.tj/2025/06/regar-tadaz-dar-musobi-a-oid-ba-volejbol-dar-no-iyai-vose-sazovori-sho-oiza-gardid/ «Регар ТадАЗ» дар мусобиқа оид ба волейбол дар ноҳияи Восеъ сазовори Шоҳҷоиза гардид] // АМИТ «Ховар», июни 2025. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt; Дар Бозиҳои осиёии соли 2018, ки самбо бори аввал ба барномаи он дохил шуда буд, Тоҷикистонро дар қатори дигарон ду варзишгари ҷавон — Ҷомии Ҳасанӣ ва Сомон Сангов — намояндагӣ карданд.&lt;ref name=&quot;ozodi-asiada2018&quot; /&gt;

== Шахсиятҳои маъруф ==

* Мулло Муҳаммадёри Ванҷӣ (машҳур ба Мулло Ёр) — шоири маъруфи мардумии тоҷик, зодаи деҳаи Ғумаяки водии Ванҷ; мероси ӯ то имрӯз дар байни мардуми кӯҳистони тоҷик маҳбубият дорад.&lt;ref name=&quot;pirumshoev-web&quot; /&gt;
* [[Раҳим Масов]] ('''16 ноябри 1939''', деҳаи Мудеҳарви ноҳияи Ванҷ — '''21 июни 2018''', Душанбе) — таърихшиноси барҷастаи тоҷик, доктори илмҳои таърих, академики Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон; солҳои 1988–2015 директори Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш.&lt;ref name=&quot;masov-khovar&quot;&gt;[https://khovar.tj/rus/2022/11/akademik-rahim-masov-zhizn-posvyashhennaya-otstaivaniyu-natsionalnyh-interesov-tadzhikistana-segodnya-velikomu-uchenomu-ispolnilos-by-83-goda/ Академик Рахим Масов: жизнь, посвящённая отстаиванию национальных интересов Таджикистана] (рус.) // НИАТ «Ховар», 16 ноябри 2022. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;masov-ap&quot;&gt;[https://www.asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20180621/segodnya-v-dushanbe-skonchalsya-akademik-rahim-masov Сегодня в Душанбе скончался академик Рахим Масов] (рус.) // Азия-Плюс, 21 июни 2018. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;
* [[Ҳайдаршо Пирумшоев]] (таваллуд '''30 декабри 1944''', ноҳияи Ванҷ) — таърихшинос, доктори илмҳои таърих, профессор; муаллифи асарҳои «Ванҷ» (М., 2004), «Ванҷи ману ганҷи ман» (Душанбе, 2013) ва таҳқиқоти сершумор оид ба таърихи Бадахшону Помир.&lt;ref name=&quot;pirumshoev-ap&quot;&gt;[https://asiaplustj.info/tj/node/356410 Субҳ ба хайр, Тоҷикистон! Як рӯз дар таърих, зодрӯзи шахсиятҳо… 30 декабри соли 2025] // Asia-Plus. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;
* Қодири Қосим (таваллуд '''9 апрели 1961''', ноҳияи Ванҷ) — ходими давлатӣ ва ҷамъиятӣ, раиси Федератсияи иттифоқҳои касабаи мустақили Тоҷикистон.&lt;ref name=&quot;kodiri&quot;&gt;[https://khovar.tj/rus/2020/01/predsedatel-federatsii-nezavisimyh-profsoyuzov-tadzhikistana-kodiri-kosim-vydvinut-kandidatom-v-deputaty-madzhlisi-namoyandagon/ Председатель Федерации независимых профсоюзов Таджикистана Кодири Косим выдвинут кандидатом в депутаты Маджлиси намояндагон] (рус.) // НИАТ «Ховар», январи 2020. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;
* Мурувватшо Бачабеков ('''1 майи 1944''' — '''9 сентябри 2023''', деҳаи Баравни ҷамоати Водхуд) — устоди варзиши гӯштингирӣ, ки ӯро бунёдгузори мактаби муосири гӯштини Ванҷ медонанд; солҳои 1972–1994 устоди кафедраи тарбияи ҷисмонии Донишкадаи давлатии омӯзгории Тоҷикистон (ҳоло ДДОТ ба номи С. Айнӣ) буд.&lt;ref name=&quot;bachabekov&quot;&gt;[https://www.bomdod.com/2023/09/12/ustodi-pahlavononi-vanj-muruvvatsho-bachabekov-az-dunyo-raft/ Устоди паҳлавонони Ванҷ Мурувватшо Бачабеков аз дунё рафт] // Бомдод, 12 сентябри 2023. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;
* Маҳмадшариф Сулаймонов (зодаи деҳаи Рованд) — устоди варзиши Иттиҳоди Шӯравӣ дар гӯштини миллӣ, ки зиёда аз панҷоҳ сол дар майдони паҳлавонӣ фаъолият дорад.&lt;ref name=&quot;sulaymonov&quot;&gt;[http://hamsafon.tj/10201-sufrai-pa1202lavon1250.html Суфраи паҳлавонӣ] // Ҳизби Халқии Демократии Тоҷикистон. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

== Ҳукумат ==
Сарвари ноҳияи Ванҷ Раиси ноҳия аст, ки аз ҷониби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин мегардад.&lt;ref name=&quot;badakhshon-vanj&quot; /&gt; Ниҳоди намояндагии ноҳия — Маҷлиси вакилони халқ мебошад, ки аз тарафи мардуми ноҳия ба муддати 5 сол интихоб мешавад. Маълумоти расмӣ дар бораи ноҳия дар сомонаи Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон (badakhshon.tj) ҷой дода шудааст.&lt;ref name=&quot;badakhshon-vanj&quot; /&gt;

Раисони ноҳия дар тӯли фаъолияти маъмурии он борҳо иваз шудаанд; барои мисол, '''17 ноябри соли 2021''' бо фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Ҷабори Қосим аз мансаби раиси ноҳияи Ванҷ озод карда шуда, ба ҷои ӯ Мардзода Одинашо Миршаб ба ҳайси иҷрокунандаи вазифаи раиси ноҳия таъин гардид.&lt;ref name=&quot;sputnik2021&quot;&gt;[https://sputnik.tj/20211117/barkanori-jabbori-qosim-nazarshozoda-vanj-roshtqala-1043601608.html Раисони Ванҷу Роштқалъа барканор шуданд: раҳбарони нав киянд?] // Sputnik Тоҷикистон, 17 ноябри 2021. Санҷида шуд 23 июли 2026.&lt;/ref&gt;

== Эзоҳ ==
&lt;references /&gt;

== Манобеъ ==

* Андреев М. С. Выработка железа в долине Ванча (верховья Аму-Дарьи). — Ташкент, 1926.
* Бубнова М. А. Горно-Бадахшанская автономная область. Западный Памир (памятники каменного века — XX в.). — Душанбе, 2008. — (Археологическая карта Таджикистана).
* Бурхан-уд-Дин-хан Кушкеки. Путеводитель по Каттагану и Бадахшану. — Ташкент, 1926.
* Гулшанӣ. Таърихи ҳумоюн. — Душанбе, 2006.
* Искандаров Б. И. Восточная Бухара и Памир во второй половине XIX в. Ч. 1–2. — Душанбе, 1962–1963.
* Камалиддинов Ш. С. Историческая география Южного Согда и Тохаристана по арабоязычным источникам IX — начала XIII вв. — Ташкент, 1996.
* Лашкарбеков Б. Б. Старованджский язык (vanǰivor) // Основы иранского языкознания: Среднеиранские и новоиранские языки / под ред. В. А. Ефимова. — М.: Восточная литература, 2008. — С. 61–109.
* Масов Р. М. К истории Ванчской долины // Мероси ниёгон. — Душанбе, 1999. — № 4. — С. 20–30.
* Мушкетов Д. И. Рохарв (Кала-и Ванч) // Известия Русского географического общества. — Т. 52. — 1916.
* Пирумшоев Ҳ. Ванҷ. — М., 2004.
* Пирумшоев Ҳ., Зафаров А. Ванҷи ману ганҷи ман (очерки таърихӣ). — Душанбе, 2013.
* Постников А. В. Схватка на «Крыше Мира»: политики, разведчики и географы в борьбе за Памир в XIX веке. — М.: Памятники исторической мысли, 2001. — ISBN 5-88451-100-0.
* Розенфельд А. З. Ванджские говоры таджикского языка / ЛГУ им. А. А. Жданова. — Л.: Изд-во Ленинградского университета, 1964. — 151 с.
* Феҳристи номи маҳалҳои Тоҷикистон. — Душанбе: СИЭМТ, 2013.
* Эдельман Д. И. Язгулямский язык. — М.: Наука, 1966.
* Эдельман Д. И. Географические названия Памира // Страны и народы Востока. Вып. XVI: Памир / под ред. Д. А. Ольдерогге. — М.: Наука (ГРВЛ), 1975. — С. 41–62.
* Языки мира: Иранские языки. III. Восточноиранские языки. — М.: Индрик, 2000.
* Moseley Chr. (ed.) Atlas of the World's Languages in Danger. — 3rd ed. — Paris: UNESCO Publishing, 2010.
* Paul D., Abbess E., Müller K., Tiessen C., Tiessen G. Language Access and Tajik Language Proficiency among the Yazghulami of Tajikistan. — SIL International, 2010.

== Пайвандҳо ==

* [https://www.vanjiman.com Сомонаи vanjiman.com]
* [https://vanj.info Торнамои Ванҷ (vanj.info)]
* [http://badakhshon.tj/?page_id=11224 Саҳифаи ноҳияи Ванҷ дар сомонаи расмии ВМКБ]
* [[c:Category:Vanj_District|Парвандаҳо дар Викианбор (Vanj District)]]

*
{{тоҷикистон-ҷуғ-нопурра}}
{{Тақсимоти маъмурии ВМКБ}}
{{Ноҳияи_Ванҷ}}
[[Гурӯҳ:Ноҳияҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]]
[[Гурӯҳ:Ноҳияҳои Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]]
[[Гурӯҳ:Ноҳияи Ванҷ]]</text>
      <sha1>rwfb9kqdnskjo03lwom5yfz7drhv73z</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Абдулғаффор Раҳмонзода</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21339</id>
    <revision>
      <id>1481951</id>
      <parentid>1481593</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T22:14:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1481951</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10657" sha1="blvlj2aohx34jhx11smbomonu4m91ca" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ}}
'''Раҳмонзода Абдулғаффор Азиз''' (зод. [[29 март]]и [[1961]], [[деҳаи Андароб]]и [[ноҳияи Кӯлоб]]) — ходими давлатӣ, Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2015).

== Зиндагинома ==
Абдулғаффор Раҳмонзода 29 марти соли 1961 дар деҳаи Андароби шаҳри Кӯлоб, таваллуд ёфтааст. Миллаташ тоҷик. Ӯ соли 1978 мактаби миёнаи № 11 шаҳри Кӯлобро хатм намудааст.
Соли 1978 ба Донишгоҳи инженерҳои ирригатсия ва механизатсияи хоҷагии қишлоқи шаҳри Тошканд дохил шуда, онро соли 1983 бо ихтисоси инженер-заминсоз хатм намудааст.

== Корнома ==
Солҳои 1983—1984 ба ҳайси иқтисодчии гурӯҳ оид ба татбиқи пешравии илм ва техникаи Раёсати кишоварзии вилояти Кӯлоб кор кардааст.
Аз соли 1984 то соли 1988 дар вазифаҳои Котиби кумитаи комсомолии хоҷагии ба номи Жданови ноҳияи Кӯлоб, инструктори шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Кӯлоб, Мудири Шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии шаҳри Кӯлоб, Инструктори Шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Брести Ҷумҳурии Белоруссия, Мудири Кобинети корҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Кӯлоб, Инструктори шуъбаи ташкилии Кумитаи ҳизби коммунисти шаҳри Кӯлоб фаъолият намудааст.

Аз соли 1988 то соли 1993 дар вазифаҳои Котиби якуми Кумитаи комсомолии шаҳри Кӯлоб ва Раиси Иттифоқи ҷавонони шаҳри Кӯлоб интихоб гардида, кор намудааст.
Таи солҳои 1993—1996 дар вазифаҳои Мудири Сектори аграрии Корпоратсияи истеҳсолии «Кӯлоб» ва Директори Корхонаи муштараки «Ориёно» кор намудааст.
Аз соли 1996 то соли 2005 дар вазифаҳои мутахассис ва Сардори шуъбаи инвеститсияҳои хориҷии Раёсати ташкил ва ҳамоҳангсозии робитаҳои хориҷии Вазорати иқтисод ва робитаҳои иқтисоди хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Сардори шуъбаи инвеститсияҳои берунаи Раёсати сиёсати сармоягузории Вазорати иқтисод ва робитаҳои иқтисоди хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Сардори Раёсати инвеститсияҳои хориҷии Вазорати иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият намудааст.
Соли 2001 Донишгоҳи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистонро бо ихтисоси иқтисодчӣ хатм намудааст.

Аз соли 2005 то соли 2006 бо қарорҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаҳои муовини Вазири иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон ва муовини Вазири рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон кор намудааст.
Таи солҳои 2009—2010 бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаи муовини аввали Раиси Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон адои хидмат намудааст.
Солҳои 2010—2012 дар вазифаи муовини Раиси вилояти Хатлон кор намуда, вакили Маҷлиси вакилони халқи вилояти Хатлон интихоб гардидааст.
Аз соли 2012 то соли 2015 бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаи иҷрокунандаи Раис ва Раиси шаҳри Кӯлоб фаъолият намуда, вакили Маҷлиси вакилони халқи шаҳри Кӯлоб интихоб гардидааст.
Соли 2014 аъзои Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардида то соли 2015 фаъолият намудааст.
Моҳи марти соли 2015 Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати панҷум интихоб гардида, Муовини Раиси Кумитаи сохтори давлатӣ ва худидоракунии маҳаллӣ Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин гардидааст.

Аз моҳи апрели соли 2020 бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муовини якуми Вазири меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин гардидааст.

== Ҷоизаҳо ==
Бо ордени «Шараф» дараҷаи 2, Медали ҷашнии «Хадамоти оташнишонии Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон», Медали ҷашнии «20 солагии Кумитаи ҳолатҳои фавқуллода ва мудофиаи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон», Медали ҷашнии «15 солагии Қувваҳои мусалаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» ва Медали ҷашнии «20 солагии Қувваҳои мусалаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» сарфароз гардида, аъзои ифтихории Раёсати Иттифоқи арбобони санъти Тоҷикистон мебошад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://www.ozodagon.tj/khabarho/tojikiston/3631-2012-01-23-06-34-24 Озодагон — Раҳмонов ислоҳот мекунад.Ҳоло аз барқ шурӯъ кард]{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes</text>
      <sha1>blvlj2aohx34jhx11smbomonu4m91ca</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Пойгоҳи ҳавоӣ фу кт</title>
    <ns>0</ns>
    <id>54494</id>
    <redirect title="Пойгоҳи ҳавоии Фу Кат" />
    <revision>
      <id>1481961</id>
      <parentid>394553</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T01:17:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1543</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ислоҳи масири дукарата ба [[Пойгоҳи ҳавоии Фу Кат]]</comment>
      <origin>1481961</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="igy0348qb49ap298hzvrjq1efr12ggl" xml:space="preserve">#равона [[Пойгоҳи ҳавоии Фу Кат]]</text>
      <sha1>igy0348qb49ap298hzvrjq1efr12ggl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иёлатҳои Австрия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>58280</id>
    <redirect title="Заминҳои федеролии Утриш" />
    <revision>
      <id>1481957</id>
      <parentid>1233108</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T01:17:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1543</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ислоҳи масири дукарата ба [[Заминҳои федеролии Утриш]]</comment>
      <origin>1481957</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64" sha1="alobrxzav9690849x4b4ajb43up38yb" xml:space="preserve">#равона [[Заминҳои федеролии Утриш]]</text>
      <sha1>alobrxzav9690849x4b4ajb43up38yb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иёлатҳои Утриш</title>
    <ns>0</ns>
    <id>61527</id>
    <redirect title="Заминҳои федеролии Утриш" />
    <revision>
      <id>1481958</id>
      <parentid>1233107</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T01:17:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1543</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ислоҳи масири дукарата ба [[Заминҳои федеролии Утриш]]</comment>
      <origin>1481958</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64" sha1="alobrxzav9690849x4b4ajb43up38yb" xml:space="preserve">#равона [[Заминҳои федеролии Утриш]]</text>
      <sha1>alobrxzav9690849x4b4ajb43up38yb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Википедиа:Қаҳвахона/Умумӣ</title>
    <ns>4</ns>
    <id>103282</id>
    <revision>
      <id>1481936</id>
      <parentid>1478347</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T12:25:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>MediaWiki message delivery</username>
        <id>9916</id>
      </contributor>
      <comment>/* Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) */ бахши ҷадид</comment>
      <origin>1481936</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="181737" sha1="hpyatez8yka6bsftjczwymfyqqv5ck7" xml:space="preserve">== Тоза кардани GFDL ҳамчун Литсензия ==
Салом! Ман пешниҳоде кардам дар [[Баҳси_медиавики:Licenses#Тоза_кардани_GFDL_ҳамчун_Литсензия]] барои тоза кардани GFDL ҳамчун литсензия ва навсозии Creative Commons ба 4.0. GFDL барои файлҳои расонаӣ литсензияи хуб нест, бинобар ин умедворам, ки шумо розӣ мешавед. --[[Корбар:MGA73|MGA73]] ([[Баҳси корбар:MGA73|баҳс]]) 14:40, 30 марти 2025 (UTC)

:Дар аксҳои ман GFDL  мавҷуд нест. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 08:27, 16 май 2025 (UTC)

==Сабтином дар Викитренинг 2024 - Душанбе==

Ният дорем, ки  дар моҳи ноябр-декабри соли ҷорӣ як викитренинг барои корбарони википедияи тоҷикӣ дар Душанбе роҳандозӣ кунем, 
Аз ин лиҳоз, аз шумо хоҳиш карда мешавад, ки худро дар сурати хоҳиши ширкат дар тренинг доштан сабтином кунед.
Викитрениниг офлайн хоҳад буд ва макону замонаш ба шумо ҳангоми пазируфта шуданатон ба таври электронӣ фиристода мешавад.

Агар пурсише дошта бошед метавонед аз @Darafsh (https://t.me/Darafsh)  ё @vashan22 тавссути телеграм ё почтаи '''Darafsh@hotmail.com''' ба бипурсед 
Пайванди сабтином: 
https://docs.google.com/forms/d/1Pf079asMyBvftuDKmgYwNLy9BfBDofmG_GQg9XguX7U/edit

=='''Даъват ба сабтином дар Кофронси Осиёи миёнагии викинависони минтақа-WIKICON-2025'''==
Стипендияи Осиёи Марказӣ '''WikiCon 2025''' ҳоло  боз аст!  

Бо камоли  хушнудӣ эълон мекунем, ки дархостҳо барои стипендия барои ВикиКон Осиёи Марказӣ 2025 https://meta.wikimedia.org/wiki/Central_Asian_WikiCon_2025/tg – 19–20  апрели соли 2025   дар Тошкент, Узбекистан баргузор мешаванд,  акнун кушода шудааст.  Стипендияҳо барои пуштибонии  саҳмгузорони фаъол аз Осиёи Марказӣ ва минтақаҳои атрофи он дастрас ҳастанд.

Муҳлати охирин:  30 декабри 2024

Дархостҳоро метавон ба ҳама забонҳои номбаршуда пешниҳод кард. Дар ҳоле ки забони '''англисӣ''' бартарӣ дорад, шумо метавонед дархости гугл формаро  бо забонҳои '''русӣ''', '''форсӣ''', '''узбакӣ''', '''қазоқӣ''', '''қирғизӣ''' ва '''тоҷикӣ''' пур кунед.

Барои маълумоти бештар аз пайванди зерин, боздид кунед:
https://meta.wikimedia.org/wiki/Central_Asian_WikiCon_2025/Scholarship

Пайванди гугл-форма бо забони тоҷикӣ барои дархост:
https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdOkBPvbrWlKDM0xcHaYShhgz19m7-Y1mijy4bpiUHwgJChaQ/viewform

Агар шумо ягон савол дошта бошед, лутфан бо мо тавассути почтаи электронии зерин тамос гиред: 
centralasiawikicon25@googlegroups.com

==Ҳазфи хати лотинии тоҷикӣ аз translatewiki==
Дар сайти translatewiki.net, ки макони тарҷумаи лоиҳаҳои ройгон аст, аз ҷумла нармафзори MediaWiki (ки Википедиа низ аз он истифода мекунад) ҳангоми тарҷума ба тоҷикӣ ду вариант намоиш дода мешавад, ки яке кириллӣ ва дигаре лотинӣ дорад. Азбаски тоҷикӣ бо хатти лотинӣ имрӯз дар ҳеҷ куҷо расман истифода намешавад, аз шумо хоҳиш мекунам, ки назари худро дар бораи ҳазфи ин хат аз translatewiki.net баён намоед. Мо то ҳол тоҷикиро бо ҳуруфи кириллӣ хоҳем дошт ва бо истифода аз конвертер ҳама чизро мебинем, ки бо хати лотинӣ ба кирилии тоҷикӣ ба тоҷикӣ тарҷума шудааст. Бо эҳтиром [[Корбар:Darafsh|&lt;span style=&quot;color:Purple; text-shadow:grey 0.1em 0.2em 0.1em;&quot;&gt;Дирафши Ковиёнӣ&lt;/span&gt;]] ([[Баҳси корбар:Darafsh|Баҳс]]) 14:45, 8 июли 2024 (UTC)
* {{Support}} Дар асоси шарҳи боло. [[Корбар:Darafsh|&lt;span style=&quot;color:Purple; text-shadow:grey 0.1em 0.2em 0.1em;&quot;&gt;Дирафши Ковиёнӣ&lt;/span&gt;]] ([[Баҳси корбар:Darafsh|Баҳс]]) 14:45, 8 июли 2024 (UTC)

:{{Тарафдор}} Агар ягон олате (интсрументе) мебуд, ки худ кириллиро ба лотин ба таври худкор бар мегардонд ба мисоли ӯзбекӣ, басанда буд. [[Корбар:Rumsor|Rumsor]] ([[Баҳси корбар:Rumsor|баҳс]]) 15:05, 8 июли 2024 (UTC)
:: [[Корбар:Rumsor|@Rumsor]]  Аз ин абзор истифода кунед: https://www.navisagardon.com/&lt;nowiki&gt; &lt;/nowiki&gt; [[Корбар:Daneshban|Daneshban]] ([[Баҳси корбар:Daneshban|баҳс]]) 15:43, 10 июли 2024 (UTC)

:{{Тарафдор}} Асос: Афроде аз хати лотинии тоҷикӣ истифода намебарад.--[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 06:53, 20 Декабри 2024 (UTC)
:{{Тарафдор}} Асос: Истифодаи хати лотин дар мо он қадар маъмул нест.--[[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Afrand]] ([[Баҳси корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|баҳс]]) 02:37, 21 Декабри 2024 (UTC)

== Global ban proposal for Slowking4 ==


Hello. This is to notify the community that there is an ongoing global ban proposal for [[User:Slowking4]] who has been active on this wiki. You are invited to participate at [[metawiki:Requests for comment/Global ban for Slowking4 (2)|m:Requests for comment/Global ban for Slowking4 (2)]]. Thank you. [[Корбар:Seawolf35|Seawolf35]] ([[Баҳси корбар:Seawolf35|баҳс]]) 04:30, 15 марти 2024 (UTC)

== Средневековые срезднеазиатские ученые ==

В Таджикской википедии если есть эти статьи, то можете интервики поставить? [[:Kk:Қазақстан ғалымдары#Ортағасырлық ойшылдар]] --[[Корбар:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Баҳси корбар:Kaiyr|баҳс]]) 14:28, 16 Декабри 2023 (UTC)

== Subscribe to the This Month in Education newsletter - learn from others and share your stories ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Dear community members, 

Greetings from the EWOC Newsletter team and the education team at Wikimedia Foundation. We are very excited to share that we on tenth years of Education Newsletter ([[m:Education/News|This Month in Education]]) invite you to join us by [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|subscribing to the newsletter on your talk page]] or by [[m:Education/News/Newsroom|sharing your activities in the upcoming newsletters]]. The Wikimedia Education newsletter is a monthly newsletter that collects articles written by community members using Wikimedia projects in education around the world, and it is published by the EWOC Newsletter team in collaboration with the Education team. These stories can bring you new ideas to try, valuable insights about the success and challenges of our community members in running education programs in their context. 

If your affiliate/language project is developing its own education initiatives, please remember to take advantage of this newsletter to publish your stories with the wider movement that shares your passion for education. You can submit newsletter articles in your own language or submit bilingual articles for the education newsletter. For the month of January the deadline to submit articles is on the 20th January. We look forward to reading your stories.

Older versions of this newsletter can be found in the [[outreach:Education/Newsletter/Archives|complete archive]].

More information about the newsletter can be found at [[m:Education/News/Publication Guidelines|Education/Newsletter/About]].

For more information, please contact spatnaik{{@}}wikimedia.org.
------
&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;&quot;&gt;[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[User:ZI Jony|&lt;span style=&quot;color:#8B0000&quot;&gt;'''ZI Jony'''&lt;/span&gt;]] [[User talk:ZI Jony|&lt;sup&gt;&lt;span style=&quot;color:Green&quot;&gt;&lt;i&gt;(Talk)&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;&lt;/sup&gt;]], {{&lt;includeonly&gt;subst:&lt;/includeonly&gt;#time:l G:i, d F Y|}} (UTC)&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:ZI_Jony/MassMessage/Awareness_of_Education_Newsletter/List_of_Village_Pumps&amp;oldid=21244129 --&gt;

== Feminism and Folklore 2023 ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;center&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/center&gt;

Dear Wiki Community,

Christmas Greetings and a Happy New Year 2023,
 
You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition from February 1, 2023, to March 31, 2023 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2023|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia.
 
You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a [[:m:Feminism and Folklore 2023/List of Articles|list]] of suggested articles.
 
Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project:
# Create a page for the contest on the local wiki.
# Set up a fountain tool or dashboard.
# Create the local list and mention the timeline and local and international prizes.
# Request local admins for site notice.
# Link the local page and the fountain/dashboard link on the [[:m:Feminism and Folklore 2023/Project Page|meta project page]].
 
This year we would be supporting the community's financial aid for Internet and childcare support. This would be provided for the local team including their jury and coordinator team. This support is opt-in and non mandatory. Kindly fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSea81OO0lVgUBd551iIiENXht7BRCISYZlKyBQlemZu_j2OHQ/viewform this Google form] and mark a mail to [mailto:support@wikilovesfolklore.org support@wikilovesfolklore.org] with the subject line starting as [Stipend] Name or Username/Language. The last date to sign up for internet and childcare aid from our team is 20th of January 2023, We encourage the language coordinators to sign up their community on this link by the 25th of January 2023.
 
Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2023|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2023/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance.
 
We look forward to your immense coordination.
 
Thank you and Best wishes,

[[:m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023 International Team]]

::::Stay connected [[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp; [[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]

&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
--[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 10:24, 24 Декабри 2022 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=23942484 --&gt;

== Global ban for PlanespotterA320/RespectCE ==

Per the [[m:Global bans|Global bans]] policy, I'm informing the project of this request for comment: [[m:Requests for comment/Global ban for PlanespotterA320 (2) ]] about banning a member from your community. Thank you.--[[User:Lemonaka|Lemonaka]] ([[User talk:Lemonaka|talk]]) 21:40, 6 February 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Zabe@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Lemonaka/Massmessagelist&amp;oldid=24501599 --&gt;

== IMPORTANT: Admin activity review ==
Hello. A policy regarding the removal of &quot;advanced rights&quot; (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing &quot;advanced rights&quot; from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]].

We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years):
#Ibrahim (administrator)

These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards.

However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Корбар:Uncitoyen|Uncitoyen]] ([[Баҳси корбар:Uncitoyen|баҳс]]) 08:04, 21 феврали 2023 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Your wiki will be in read only soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;server-switch&quot;/&gt;&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-Tech%2FServer+switch&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]

The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] tests the switch between its first and secondary data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. To make sure everything is working, the Wikimedia Technology department needs to do a planned test. This test will show if they can reliably switch from one data centre to the other. It requires many teams to prepare for the test and to be available to fix any unexpected problems. 

All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2023-03-01|en}}'''. The test will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2023-03-01T14:00|en}} {{#time:H:i e|2023-03-01T14:00}}]'''.

Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. 

'''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.'''

*You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2023-03-01|en}}.
*If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case.

''Other effects'':

*Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped.
* We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards.
* [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes.

This project may be postponed if necessary.  You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. There will be more notifications about this. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. '''Please share this information with your community.'''&lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;server-switch&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;span dir=ltr&gt;[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])&lt;/span&gt; 21:21, 27 феврали 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=24390465 --&gt;

== Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023: We are back! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[File:UCDM 2023 promo.png|180px|right]]
{{int:please-translate}}

Hello, dear Wikipedians!&lt;br/&gt;

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|Ministry of Foreign Affairs of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the third edition of writing challenge &quot;'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from 1st until 31st March 2023. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contribution in every language! The most active contesters will receive [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023/Prizes|prizes]].&lt;br/&gt;

We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[m:CentralNotice/Request/UCDM 2023|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge!
&lt;/div&gt;
[[m:User:ValentynNefedov (WMUA)|ValentynNefedov (WMUA)]] ([[m:User talk:ValentynNefedov (WMUA)|talk]]) 07:58, 1 March 2023 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:ValentynNefedov (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=23942484 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Wikimania 2023 Welcoming Program Submissions&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;wikimania-program-submissions&quot;/&gt;[[File:Wikimania Singapore Logo.svg|right|frameless]]Do you want to host an in-person or virtual session at Wikimania 2023? Maybe a hands-on workshop, a lively discussion, a fun performance, a catchy poster, or a memorable lightning talk? [[wmania:Special:MyLanguage/2023:Program/Submissions|'''Submissions are open until March 28''']]. The event will have dedicated hybrid blocks, so virtual submissions and pre-recorded content are also welcome. If you have any questions, please join us at an upcoming conversation on March 12 or 19, or reach out by email at wikimania@wikimedia.org or on Telegram. More information on-wiki.&lt;section end=&quot;wikimania-program-submissions&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:CKoerner (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=24390465 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Seeking volunteers for the next step in the Universal Code of Conduct process&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Nominations/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Nominations/Announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''

Hello,

As follow-up to [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/IOMVS7W75ZYMABQGOQ2QH2JAURC3CHGH/ the message about the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines] by Wikimedia Foundation Board of Trustees Vice Chair, Shani Evenstein Sigalov, I am reaching out about the next steps. I want to bring your attention to the next stage of the Universal Code of Conduct process, which is forming a building committee for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C). I invite community members with experience and deep interest in community health and governance to nominate themselves to be part of the U4C building committee, which needs people who are:

* Community members in good standing
* Knowledgeable about movement community processes, such as, but not limited to, policy drafting, participatory decision making, and application of existing rules and policies on Wikimedia projects
* Aware and appreciative of the diversity of the movement, such as, but not limited to, languages spoken, identity, geography, and project type
* Committed to participate for the entire U4C Building Committee period from mid-May - December 2023
* Comfortable with engaging in difficult, but productive conversations
* Confidently able to communicate in English

The Building Committee shall consist of volunteer community members, affiliate board or staff, and Wikimedia Foundation staff.

The Universal Code of Conduct has been a process strengthened by the skills and knowledge of the community and I look forward to what the U4C Building Committee creates. If you are interested in joining the Building Committee, please either [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee/Nominations|sign up on the Meta-Wiki page]], or contact ucocproject[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org by May 12, 2023. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee|Read more on Meta-Wiki]]'''.

Best regards,&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:Xeno (WMF)|Xeno (WMF)]] 19:01, 26 апрели 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Xeno (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=24941045 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Automatic citations based on ISBN are broken&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot; /&gt;
Apologies if this message does not reach you in your favorite language. [[:m:User:Elitre (WMF)/ISBN|You can help translate it centrally at Meta]]. Thanks for your help. 

We have recently become unable to access the WorldCat API which provided the ability to generate citations using ISBN numbers. The Wikimedia Foundation's [[mw:Editing_team|Editing team]] is investigating several options to restore the functionality, but will need to disable ISBN citation generation for now.

This affects citations made with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]], and the use of the citoid API in gadgets and user scripts, such as the autofill button on [[:en:Wikipedia:RefToolbar|refToolbar]]. Please note that all the other automatic ways of generating citations, including via URL or DOI, are still available.

You can keep updated on the situation [[phab:T336298|via Phabricator]], or by reading the next issues of [[m:Tech News]]. If you know of any users or groups who rely heavily on this feature (for instance, someone who has an upcoming editathon), I'd appreciate it if you shared this update with them.

[[User:Elitre (WMF)|Elitre (WMF)]], on behalf of the Editing team.&lt;section end=&quot;message&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 19:45, 11 май 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox3&amp;oldid=25009633 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Selection of the U4C Building Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The next stage in the Universal Code of Conduct process is establishing a Building Committee to create the charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C). The Building Committee has been selected. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee|Read about the members and the work ahead on Meta-wiki]].&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Project|UCoC Project Team]], 04:20, 27 май 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25018085 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; Announcing the new Elections Committee members&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Hello there, 

We are glad to announce [[listarchive:list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/4TALOUFPAP2VDBR27GKRVOP7IGQYU3DB/|the new members and advisors of the Elections Committee]]. The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections_committee|Elections Committee]] assists with the design and implementation of the process to select Community- and Affiliate-Selected trustees for the Wikimedia Foundation Board of Trustees. After an open nomination process, the strongest candidates spoke with the Board and four candidates were asked to join the Elections Committee. Four other candidates were asked to participate as advisors. 

Thank you to all the community members who submitted their names for consideration. We look forward to working with the Elections Committee in the near future.

On behalf of the Wikimedia Foundation Board of Trustees,&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:00, 28 июни 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25018085 --&gt;

== MinT Machine Translation added to your Wikipedia ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
{{int:Hello}}!
 
Apologies as this message is not in your language, {{int:Please help translate}} to your language.

The WMF Language team has added another machine translation (MT) system for [https://en.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation Content Translation] in your Wikipedia called MinT; you can use [https://www.mediawiki.org/wiki/Content_translation/Machine_Translation/MinT MinT machine translation] when translating Wikipedia articles using the Content and Section Translation tool.
 
The WMF Language team provides the MinT service. It is hosted in the Wikimedia Foundation Infrastructure with [https://en.wikipedia.org/wiki/Neural_machine_translation neural machine translation] models that other organizations have released with an open-source license. MinT integrates translation based on [https://ai.facebook.com/research/no-language-left-behind/ NLLB-200], [https://opus.nlpl.eu/ OpusMT], [https://ai4bharat.iitm.ac.in/indic-trans2 IndicTrans2] and [https://github.com/Softcatala/nmt-models Softcatalà].  This MT is set as optional in your Wikipedia. Still, you can choose not to use it by selecting &quot;Start with empty paragraph&quot; from the &quot;Initial Translation&quot; dropdown menu.
 
Since MinT is hosted in the WMF Infrastructure and the models are open source, it adheres to Wikipedia's policies about attribution of rights, your privacy as a user and brand representation. You can find more information about the MinT machine translation and the models on [https://www.mediawiki.org/wiki/Content%20translation/Machine%20Translation/MinT this page].
 
Please note that the use of the MinT MT is not compulsory. However, we would want your community to:
*use it to improve the quality of the Machine Translation service
*[https://www.mediawiki.org/wiki/Talk:Content_translation provide feedback] about its quality, and '''if you prefer the MinT machine translation as default in your Wikipedia'''.
 
We trust that introducing this MT is a good support to the Content Translation tool.
 
Thank you!
&lt;/div&gt;

[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[User talk:UOzurumba (WMF)|баҳс]]) 22:02, 4 июли 2023 (UTC) On behalf of the WMF Language team.
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_MinT_announcement_list_2&amp;oldid=25258883 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Review the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt; 
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Announcement - Review|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Announcement - Review}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Hello all,

I am pleased to share the next step in the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] work. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) draft charter]] is now ready for your review. 

The [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|Enforcement Guidelines]] require a [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines#4.5_U4C_Building_Committee|Building Committee]] form to draft a charter that outlines procedures and details for a global committee to be called the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines#4._UCoC_Coordinating_Committee_(U4C)|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. Over the past few months, the U4C Building Committee worked together as a group to discuss and draft the U4C charter. The U4C Building Committee welcomes feedback about the draft charter now through 22 September 2023. After that date, the U4C Building Committee will revise the charter as needed and a community vote will open shortly afterward.

Join the conversation during the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee#Conversation hours|conversation hours]] or on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Meta-wiki]].

Best,&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]], on behalf of the U4C Building Committee, 15:35, 28 августи 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25392152 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;== Opportunities open for the Affiliations Committee, Ombuds commission, and the Case Review Committee  ==&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;div style=&quot;margin:.2em 0 .5em;margin-{{#switch:{{PAGELANGUAGE}}|ar|arc|ary|arz|azb|bcc|bgn|ckb|bqi|dv|fa|fa-af|glk|ha-arab|he|kk-arab|kk-cn|ks|ku-arab|ms-arab|mzn|pnb|prd|ps|sd|ug|ur|ydd|yi=right|left}}:3ex;&quot;&gt;
[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short|''You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.'']]

''&lt;span class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/span&gt;''&lt;/div&gt;

Hi everyone! The [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee]] (AffCom), [[m:Special:MyLanguage/Ombuds_commission|Ombuds commission]] (OC), and the [[m:Special:MyLanguage/Trust_and_Safety/Case_Review_Committee|Case Review Committee]] (CRC) are looking for new members. These volunteer groups provide important structural and oversight support for the community and movement. People are encouraged to nominate themselves or encourage others they feel would contribute to these groups to apply. There is more information about the roles of the groups, the skills needed, and the opportunity to apply on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments|'''Meta-wiki page''']]. 

On behalf of the Committee Support team,&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
~ [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 16:41, 9 октябри 2023 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25570445 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Review and comment on the 2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection rules package&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Dear all, 

Please review and comment on the Wikimedia Foundation Board of Trustees selection rules package from now until 29 October 2023. The selection rules package was based on older versions by the Elections Committee and will be used in the 2024 Board of Trustees selection. Providing your comments now will help them provide a smoother, better Board selection process. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|More on the Meta-wiki page]].

Best,

Katie Chan &lt;br&gt;
Chair of the Elections Committee&lt;br /&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

01:13, 17 октябри 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25570445 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Coming soon: Reference Previews&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;ReferencePreviewsDefault&quot;/&gt;
[[File:Example_of_a_Reference_Preview.png|right|300px]]
A new feature is coming to your wiki soon: Reference Previews are popups for references. Such popups have existed on wikis as local gadgets for many years.  Now there is a central solution, available on all wikis, and consistent with the [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|PagePreviews feature]].

Reference Previews will be visible to everyone, including readers. If you don’t want to see them, [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Opt-out feature|you can opt out]]. If you are [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|using the gadgets]] Reference Tooltips or Navigation Popups, you won’t see Reference Previews unless you disable the gadget.

Reference Previews have been a beta feature on many wikis since 2019, and a default feature on some since 2021. Deployment is planned for November 22. 

* [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Help page]] 
* [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Project page with more information (in English)]]. 
* Feedback is welcome [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|on this talk page]]. 
-- For [[m:WMDE Technical Wishes|Wikimedia Deutschland’s Technical Wishes]] team,
&lt;section end=&quot;ReferencePreviewsDefault&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Johanna Strodt (WMDE)|Johanna Strodt (WMDE)]], 13:11, 15 ноябри 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Johanna Strodt (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&amp;oldid=25866958 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;(New) Feature on [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]]: Adding geopoints via QID&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Body&quot;/&gt;Since September 2022, it is possible to create geopoints using a QID. Many wiki contributors have asked for this feature, but it is not being used much. Therefore, we would like to remind you about it. More information can be found on the [[M:WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Geopoints via QID|project page]]. If you have any comments, please let us know on the [[M:Talk:WMDE Technical Wishes/Geoinformation/Geopoints via QID|talk page]]. – Best regards, the team of Technical Wishes at Wikimedia Deutschland
&lt;section end=&quot;Body&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

[[M:User:Thereza Mengs (WMDE)|Thereza Mengs (WMDE)]] 12:31, 13 Декабри 2023 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Thereza Mengs (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&amp;oldid=25955829 --&gt;

== Reusing references: Can we look over your shoulder? ==

''Apologies for writing in English.''

The Technical Wishes team at Wikimedia Deutschland is planning to [[m:WMDE Technical Wishes/Reusing references|make reusing references easier]]. For our research, we are looking for wiki contributors willing to show us how they are interacting with references.

* The format will be a 1-hour video call, where you would share your screen. [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ More information here].
* Interviews can be conducted in English, German or Dutch.
* [[mw:WMDE_Engineering/Participate_in_UX_Activities#Compensation|Compensation is available]].
* Sessions will be held in January and February.
* [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ Sign up here if you are interested.]
* Please note that we probably won’t be able to have sessions with everyone who is interested. Our UX researcher will try to create a good balance of wiki contributors, e.g. in terms of wiki experience, tech experience, editing preferences, gender, disability and more. If you’re a fit, she will reach out to you to schedule an appointment.

We’re looking forward to seeing you, [[m:User:Thereza Mengs (WMDE)| Thereza Mengs (WMDE)]]
&lt;!-- Message sent by User:Thereza Mengs (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&amp;oldid=25956752 --&gt;

== Do you use Wikidata in Wikimedia sibling projects? Tell us about your experiences ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''Note: Apologies for cross-posting and sending in English.''

Hello, the '''[[m:WD4WMP|Wikidata for Wikimedia Projects]]''' team at Wikimedia Deutschland would like to hear about your experiences using Wikidata in the sibling projects. If you are interested in sharing your opinion and insights, please consider signing up for an interview with us in this '''[https://wikimedia.sslsurvey.de/Wikidata-for-Wikimedia-Interviews Registration form]'''.&lt;br&gt; 
''Currently, we are only able to conduct interviews in English.''

The front page of the form has more details about what the conversation will be like, including how we would '''compensate''' you for your time.

For more information, visit our ''[[m:WD4WMP/AddIssue|project issue page]]'' where you can also share your experiences in written form, without an interview.&lt;br&gt;We look forward to speaking with you, [[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[m:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]]) 08:53, 5 January 2024 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WD4WMP/ScreenerInvite2&amp;oldid=26055343 --&gt;

== Feminism and Folklore 2024 ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;center&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/center&gt;

Dear Wiki Community,

You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024]]''' writing competition from February 1, 2023, to March 31, 2023 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia.
 
You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a generated list of suggested articles.
 
Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project:
# Create a page for the contest on the local wiki.
# Set up a campaign on '''CampWiz''' tool.
# Create the local list and mention the timeline and local and international prizes.
# Request local admins for site notice.
# Link the local page and the CampWiz link on the [[:m:Feminism and Folklore 2024/Project Page|meta project page]].

This year, the Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced two new tools to enhance support for the campaign. These tools include the '''Article List Generator by Topic''' and '''CampWiz'''. The Article List Generator by Topic enables users to identify articles on the English Wikipedia that are not present in their native language Wikipedia. Users can customize their selection criteria, and the tool will present a table showcasing the missing articles along with suggested titles. Additionally, users have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Notably, the CampWiz tool will be employed for the project for the first time, empowering users to effectively host the project with a jury. Both tools are now available for use in the campaign. [https://tools.wikilovesfolklore.org/ '''Click here to access these tools''']

Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2024|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2024/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance.
 
We look forward to your immense coordination.
 
Thank you and Best wishes,

'''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024 International Team]]'''

::::Stay connected [[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp; [[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]

&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
--[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 07:26, 18 Январ 2024 (UTC)

== Wiki Loves Folklore is back! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

{{int:please-translate}}

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]

Dear Wiki Community,
You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024|Wiki Loves Folklore 2024]]''' an international photography contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 31st''' of March.

You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&amp;campaign=wlf_2024 submitting] them in this commons contest.

You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language.

Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2024|project Talk page]] if you need any assistance. 

'''Kind regards,'''

'''Wiki loves Folklore International Team'''

-- [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 07:26, 18 Январ 2024 (UTC)
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=23942484 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Vote on the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello all,

I am reaching out to you today to announce that the voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) Charter is now open. Community members may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|cast their vote and provide comments about the charter via SecurePoll]] now through '''2 February 2024'''. Those of you who voiced your opinions during the development of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|UCoC Enforcement Guidelines]] will find this process familiar.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|current version of the U4C Charter]] is on Meta-wiki with translations available. 

Read the charter, go vote and share this note with others in your community. I can confidently say the U4C Building Committee looks forward to your participation.

On behalf of the UCoC Project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:08, 19 Январ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25853527 --&gt;

== A new feature for previewing references on your wiki ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[File:Page Previews and Reference Previews.png|alt=Montage of two screenshots, one showing the Reference Previews feature, and one showing the Page Previews feature|right|350x350px]]
''Apologies for writing in English. If you can translate this message, that would be much appreciated.''

Hi. As announced some weeks ago &lt;sup&gt;[&lt;nowiki/&gt;[[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/CNPRQE2IG5ZNAVAOHBMF4AXXRLGJE6UT/|1]]] [&lt;nowiki/&gt;[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|2]]]&lt;/sup&gt;, Wikimedia Deutschland’s [[m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes]] team introduced [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference_Previews|Reference Previews]] to many wikis, including this one. This feature shows popups for references in the article text.  

While this new feature is already usable on your wiki, most people here are not seeing it yet because your wiki has set [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Relation to gadgets|a gadget as the default]] for previewing references. We plan to remove the default flag from the gadget on your wiki soon. This means: 

* The new default for reference popups on your wiki will be Reference Previews. 
* However, if you want to keep using the gadget, you can still enable it in [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|your personal settings]].
The benefit of having Reference Previews as the default is that the user experience will be consistent across wikis and with the [[mw:Special:MyLanguage/Page_Previews|Page Previews feature]], and that the software will be easier to maintain overall. 

This change is planned for February 14. If you have concerns about this change, [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Reference Previews to become the default for previewing references on more wikis.|please let us know on this talk page]] by February 12. – Kind regards, [[m:User:Johanna Strodt (WMDE)|Johanna Strodt (WMDE)]], 09:30, 23 Январ 2024 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Johanna Strodt (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johanna_Strodt_(WMDE)/MassMessageRecipients&amp;oldid=26116190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Last days to vote on the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting reminder}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello all,

I am reaching out to you today to remind you that the voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) charter will close on '''2 February 2024'''. Community members may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|cast their vote and provide comments about the charter via SecurePoll]]. Those of you who voiced your opinions during the development of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|UCoC Enforcement Guidelines]] will find this process familiar.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|current version of the U4C charter]] is on Meta-wiki with translations available. 

Read the charter, go vote and share this note with others in your community. I can confidently say the U4C Building Committee looks forward to your participation.

On behalf of the UCoC Project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 17:00, 31 Январ 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=25853527 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Announcing the results of the UCoC Coordinating Committee Charter ratification vote&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - results}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

Thank you everyone for following the progress of the Universal Code of Conduct. I am writing to you today to announce the outcome of the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|ratification vote]] on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee Charter]]. 1746 contributors voted in this ratification vote with 1249 voters supporting the Charter and 420 voters not. The ratification vote process allowed for voters to provide comments about the Charter. 

A report of voting statistics and a summary of voter comments will be published on Meta-wiki in the coming weeks.

Please look forward to hearing about the next steps soon.

On behalf of the UCoC Project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:24, 12 феврали 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26160150 --&gt;

== Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2024: We are back! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[File:UCDM 2024 general.jpg|180px|right]]
{{int:please-translate}}

Hello, dear Wikipedians!&lt;br/&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the forth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2024|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from 1st until 31st March 2024. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contribution in every language! The most active contesters will receive prizes.&lt;br/&gt;

We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/UCDM 2024|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:ValentynNefedov (WMUA)|ValentynNefedov (WMUA)]] ([[:m:User talk:ValentynNefedov (WMUA)|talk]])
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:ValentynNefedov (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=26166467 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; Report of the U4C Charter ratification and U4C Call for Candidates now available&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – call for candidates| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – call for candidates}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello all,

I am writing to you today with two important pieces of information. First, the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Vote results|report of the comments from the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter ratification]] is now available. Secondly, the call for candidates for the U4C is open now through April 1, 2024.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members are invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Per the charter, there are 16 seats on the U4C: eight community-at-large seats and eight regional seats to ensure the U4C represents the diversity of the movement.

Read more and submit your application on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|Meta-wiki]].

On behalf of the UCoC project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 16:25, 5 марти 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26276337 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; Wikimedia Foundation Board of Trustees 2024 Selection&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
: ''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]''
: ''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;''
Dear all,

This year, the term of 4 (four) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats.

The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee|Elections Committee]] will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Board Governance Committee created a Board Selection Working Group from Trustees who cannot be candidates in the 2024 community- and affiliate-selected trustee selection process composed of Dariusz Jemielniak, Nataliia Tymkiv, Esra'a Al Shafei, Kathy Collins, and Shani Evenstein Sigalov [3]. The group is tasked with providing Board oversight for the 2024 trustee selection process, and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. 

Here are the key planned dates:

*  May 2024: Call for candidates and call for questions
*  June 2024: Affiliates vote to shortlist 12 candidates (no shortlisting if 15 or less candidates apply) [5]
*  June-August 2024: Campaign period
*  End of August / beginning of September 2024: Two-week community voting period
*  October–November 2024: Background check of selected candidates
*  Board's Meeting in December 2024: New trustees seated

Learn more about the 2024 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|this Meta-wiki page]], and make your plan.

'''Election Volunteers'''

Another way to be involved with the 2024 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Election Volunteers|Meta-wiki page]].

Best regards,

[[m:Special:MyLanguage/User:Pundit|Dariusz Jemielniak]] (Governance Committee Chair, Board Selection Working Group)

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2021/Results#Elected

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter

[3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Minutes:2023-08-15#Governance_Committee

[4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles

[5] Even though the ideal number is 12 candidates for 4 open seats, the shortlisting process will be triggered if there are more than 15 candidates because the 1-3 candidates that are removed might feel ostracized and it would be a lot of work for affiliates to carry out the shortlisting process to only eliminate 1-3 candidates from the candidate list.&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:MPossoupe_(WMF)|MPossoupe_(WMF)]]19:57, 12 марти 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:MPossoupe (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26349432 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Vote now to select members of the first U4C&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

I am writing to you to let you know the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is open now through May 9, 2024. Read the information on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility.

The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

On behalf of the UCoC project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 20:20, 25 апрели 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Sign up for the language community meeting on May 31st, 16:00 UTC&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;Hello all,

The next language community meeting is scheduled in a few weeks - May 31st at 16:00 UTC. If you're interested, you can [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Wikimedia_Language_engineering/Community_meetings#31_May_2024 sign up on this wiki page].

This is a participant-driven meeting, where we share language-specific updates related to various projects, collectively discuss technical issues related to language wikis, and work together to find possible solutions. For example, in the last meeting, the topics included the machine translation service (MinT) and the languages and models it currently supports, localization efforts from the Kiwix team, and technical challenges with numerical sorting in files used on Bengali Wikisource.

Do you have any ideas for topics to share technical updates related to your project? Any problems that you would like to bring for discussion during the meeting? Do you need interpretation support from English to another language? Please reach out to me at ssethi(__AT__)wikimedia.org and [[etherpad:p/language-community-meeting-may-2024|add agenda items to the document here]].

We look forward to your participation!
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 21:22, 14 май 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt; Feedback invited on Procedure for Sibling Project Lifecycle&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/Invitation for feedback (MM)|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/Invitation for feedback (MM)}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

[[File:Sibling Project Lifecycle Conversation 3.png|150px|right|link=:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle]]

Dear community members,

The [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee]] (CAC) of the [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board of Trustees|Wikimedia Foundation Board of Trustees]] invites you to give feedback on a '''[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle|draft Procedure for Sibling Project Lifecycle]]'''. This draft Procedure outlines proposed steps and requirements for opening and closing Wikimedia Sibling Projects, and aims to ensure any newly approved projects are set up for success. This is separate from the procedures for opening or closing language versions of projects, which is handled by the [[:m:Special:MyLanguage/Language committee|Language Committee]] or [[m:Special:MyLanguage/Closing_projects_policy|closing projects policy]]. 

You can find the details on [[:m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle#Review|this page]], as well as the ways to give your feedback from today until the end of the day on '''June 23, 2024''', anywhere on Earth. 

You can also share information about this with the interested project communities you work with or support, and you can also help us translate the procedure into more languages, so people can join the discussions in their own language.

On behalf of the CAC,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 02:26, 22 май 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Announcing the first Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – results}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello,

The scrutineers have finished reviewing the vote results. We are following up with the results of the first [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) election]]. 

We are pleased to announce the following individuals as regional members of the U4C, who will fulfill a two-year term:

* North America (USA and Canada)
** –
* Northern and Western Europe
** [[m:Special:MyLanguage/User:Ghilt|Ghilt]]
* Latin America and Caribbean
** –
* Central and East Europe (CEE)
** —
* Sub-Saharan Africa
** –
* Middle East and North Africa
** [[m:Special:MyLanguage/User:Ibrahim.ID|Ibrahim.ID]]
* East, South East Asia and Pacific (ESEAP)
** [[m:Special:MyLanguage/User:0xDeadbeef|0xDeadbeef]]
* South Asia
** –

The following individuals are elected to be community-at-large members of the U4C, fulfilling a one-year term:

* [[m:Special:MyLanguage/User:Barkeep49|Barkeep49]]
* [[m:Special:MyLanguage/User:Superpes15|Superpes15]]
* [[m:Special:MyLanguage/User:Civvì|Civvì]]
* [[m:Special:MyLanguage/User:Luke081515|Luke081515]]
* –
* –
* –
* –

Thank you again to everyone who participated in this process and much appreciation to the candidates for your leadership and dedication to the Wikimedia movement and community.

Over the next few weeks, the U4C will begin meeting and planning the 2024-25 year in supporting the implementation and review of the UCoC and Enforcement Guidelines. Follow their work on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Meta-wiki]].

On behalf of the UCoC project team,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 08:15, 3 июни 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;The final text of the Wikimedia Movement Charter is now on Meta&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final draft available|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final draft available}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hi everyone,

The final text of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] is now up on Meta in more than 20 languages for your reading.

'''What is the Wikimedia Movement Charter?'''

The Wikimedia Movement Charter is a proposed document to define roles and responsibilities for all the members and entities of the Wikimedia movement, including the creation of a new body – the Global Council – for movement governance.

'''Join the Wikimedia Movement Charter “Launch Party”'''

Join the [[m:Special:MyLanguage/Event:Movement Charter Launch Party|“Launch Party”]] on '''June 20, 2024''' at '''14.00-15.00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1718892000 your local time]). During this call, we will celebrate the release of the final Charter and present the content of the Charter. Join and learn about the Charter before casting your vote.

'''Movement Charter ratification vote'''

Voting will commence on SecurePoll on '''June 25, 2024''' at '''00:01 UTC''' and will conclude on '''July 9, 2024''' at '''23:59 UTC.''' You can read more about the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting|voting process, eligibility criteria, and other details]] on Meta.

If you have any questions, please leave a comment on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Charter|Meta talk page]] or email the MCDC at [mailto:mcdc@wikimedia.org mcdc@wikimedia.org].

On behalf of the MCDC,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 08:45, 11 июни 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26390244 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Voting to ratify the Wikimedia Movement Charter is now open – cast your vote&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Ratification vote opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Ratification vote opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello everyone,

The voting to ratify the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|'''Wikimedia Movement Charter''']] is now open. The Wikimedia Movement Charter is a document to define roles and responsibilities for all the members and entities of the Wikimedia movement, including the creation of a new body – the Global Council – for movement governance.

The final version of the Wikimedia Movement Charter is [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|available on Meta in different languages]] and attached [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikimedia_Movement_Charter_(June_2024).pdf here in PDF format] for your reading.

Voting commenced on SecurePoll on '''June 25, 2024''' at '''00:01 UTC''' and will conclude on '''July 9, 2024''' at '''23:59 UTC'''. Please read more on the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting|voter information and eligibility details]].

After reading the Charter, please [[Special:SecurePoll/vote/398|'''vote here''']] and share this note further.

If you have any questions about the ratification vote, please contact the Charter Electoral Commission at [mailto:cec@wikimedia.org '''cec@wikimedia.org'''].

On behalf of the CEC,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 10:52, 25 июни 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Voting to ratify the Wikimedia Movement Charter is ending soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final reminder}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello everyone,

This is a kind reminder that the voting period to ratify the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] will be closed on '''July 9, 2024''', at '''23:59 UTC'''.

If you have not voted yet, please vote [[m:Special:SecurePoll/vote/398|on SecurePoll]]. 

On behalf of the [[m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Ratification/Voting#Electoral_Commission|Charter Electoral Commission]],&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 03:46, 8 июли 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;U4C Special Election - Call for Candidates&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – call for candidates|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – call for candidates}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello all,

A special election has been called to fill additional vacancies on the U4C. The call for candidates phase is open from now through July 19, 2024.

The [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the [[:foundation:Wikimedia Foundation Universal Code of Conduct|UCoC]]. Community members are invited to submit their applications in the special election for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please review the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|U4C Charter]].

In this special election, according to [[Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter#2. Elections and Terms|chapter 2 of the U4C charter]], there are 9 seats available on the U4C: '''four''' community-at-large seats and '''five''' regional seats to ensure the U4C represents the diversity of the movement. [[Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter#5. Glossary|No more than two members of the U4C can be elected from the same home wiki]]. Therefore, candidates must not have English Wikipedia, German Wikipedia, or Italian Wikipedia as their home wiki.

Read more and submit your application on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|Meta-wiki]].

In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:03, 10 июли 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Wikimedia Movement Charter ratification voting results&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Results of the ratification vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Results of the ratification vote}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''
Hello everyone,

After carefully tallying both individual and affiliate votes, the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting#Electoral Commission|Charter Electoral Commission]] is pleased to announce the final results of the Wikimedia Movement Charter voting.  

As [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Charter#Thank you for your participation in the Movement Charter ratification vote!|communicated]] by the Charter Electoral Commission, we reached the quorum for both Affiliate and individual votes by the time the vote closed on '''July 9, 23:59 UTC'''. We thank all 2,451 individuals and 129 Affiliate representatives who voted in the ratification process. Your votes and comments are invaluable for the future steps in Movement Strategy.

The final results of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] ratification voting held between 25 June and 9 July 2024 are as follows: 

'''Individual vote:'''

Out of 2,451 individuals who voted as of July 9 23:59 (UTC), 2,446 have been accepted as valid votes. Among these, '''1,710''' voted “yes”; '''623''' voted “no”; and '''113''' selected “–” (neutral). Because the neutral votes don’t count towards the total number of votes cast, 73.30% voted to approve the Charter (1710/2333), while 26.70% voted to reject the Charter (623/2333).

'''Affiliates vote:'''

Out of 129 Affiliates designated voters who voted as of July 9 23:59 (UTC), 129 votes are confirmed as valid votes. Among these, '''93''' voted “yes”; '''18''' voted “no”; and '''18''' selected “–” (neutral). Because the neutral votes don’t count towards the total number of votes cast, 83.78% voted to approve the Charter (93/111), while 16.22% voted to reject the Charter (18/111).

'''Board of Trustees of the Wikimedia Foundation:'''

The Wikimedia Foundation Board of Trustees voted '''not to ratify''' the proposed Charter during their special Board meeting on July 8, 2024. The Chair of the Wikimedia Foundation Board of Trustees, Nataliia Tymkiv, [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Board_noticeboard/Board_resolution_and_vote_on_the_proposed_Movement_Charter|shared the result of the vote, the resolution, meeting minutes and proposed next steps]].  

With this, the Wikimedia Movement Charter in its current revision is '''not ratified'''.

We thank you for your participation in this important moment in our movement’s governance.

The Charter Electoral Commission,

[[m:User:Abhinav619|Abhinav619]], [[m:User:Borschts|Borschts]], [[m:User:Iwuala Lucy|Iwuala Lucy]], [[m:User:Tochiprecious|Tochiprecious]], [[m:User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]]&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 17:52, 18 июли 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Vote now to fill vacancies of the first U4C&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – voting opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – voting opens}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

I am writing to you to let you know the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is open now through '''August 10, 2024'''. Read the information on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility.

The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 02:48, 27 июли 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=26989444 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Reminder! Vote closing soon to fill vacancies of the first U4C&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – reminder to vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – reminder to vote}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

The voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is closing soon. It is open through 10 August 2024. Read the information on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024_Special_Election#Voting|the voting page on Meta-wiki to learn more about voting and voter eligibility]]. If you are eligible to vote and have not voted in this special election, it is important that you vote now.

'''Why should you vote?''' The U4C is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community input into the committee membership is critical to the success of the UCoC.

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 15:31, 6 августи 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Coming soon: A new sub-referencing feature – try it!&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Sub-referencing&quot;/&gt;
[[File:Sub-referencing reuse visual.png|{{#ifeq:{{#dir}}|ltr|right|left}}|400px]]
Hello. For many years, community members have requested an easy way to re-use references with different details. Now, a MediaWiki solution is coming: The new sub-referencing feature will work for wikitext and Visual Editor and will enhance the existing reference system. You can continue to use different ways of referencing, but you will probably encounter sub-references in articles written by other users. More information on [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|the project page]].

'''We want your feedback''' to make sure this feature works well for you:

* [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|Please try]] the current state of development on beta wiki and [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|let us know what you think]]. 
* [[m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Sign-up|Sign up here]] to get updates and/or invites to participate in user research activities.

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|Technical Wishes]] team is planning to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We will reach out to creators/maintainers of tools and templates related to references beforehand.

Please help us spread the message. --[[m:User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[m:User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]]) 10:36, 19 August 2024 (UTC)
&lt;section end=&quot;Sub-referencing&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&amp;oldid=27309345 --&gt;

== Sign up for the language community meeting on August 30th, 15:00 UTC ==

Hi all,

The next language community meeting is scheduled in a few weeks—on August 30th at 15:00 UTC. If you're interested in joining, you can [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#30_August_2024 sign up on this wiki page].

This participant-driven meeting will focus on sharing language-specific updates related to various projects, discussing technical issues related to language wikis, and working together to find possible solutions. For example, in the last meeting, topics included the Language Converter, the state of language research, updates on the Incubator conversations, and technical challenges around external links not working with special characters on Bengali sites.

Do you have any ideas for topics to share technical updates or discuss challenges? Please add agenda items to the document [https://etherpad.wikimedia.org/p/language-community-meeting-aug-2024 here] and reach out to ssethi(__AT__)wikimedia.org. We look forward to your participation!

[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 23:19, 22 августи 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Announcing the Universal Code of Conduct Coordinating Committee&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/board-elections@lists.wikimedia.org/thread/OKCCN2CANIH2K7DXJOL2GPVDFWL27R7C/ Original message at wikimedia-l]. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement - results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement - results}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Hello all,

The scrutineers have finished reviewing the vote and the [[m:Special:MyLanguage/Elections Committee|Elections Committee]] have certified the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Results|results]] for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) special election]].

I am pleased to announce the following individual as regional members of the U4C, who will fulfill a term until 15 June 2026:

* North America (USA and Canada)
** Ajraddatz

The following seats were not filled during this special election:

* Latin America and Caribbean
* Central and East Europe (CEE)
* Sub-Saharan Africa
* South Asia
* The four remaining Community-At-Large seats

Thank you again to everyone who participated in this process and much appreciation to the candidates for your leadership and dedication to the Wikimedia movement and community.

Over the next few weeks, the U4C will begin meeting and planning the 2024-25 year in supporting the implementation and review of the UCoC and Enforcement Guidelines. You can follow their work on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Meta-Wiki]].

On behalf of the U4C and the Elections Committee,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 14:06, 2 сентябри 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Have your say: Vote for the 2024 Board of Trustees!&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Hello all,

The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|2024 Board of Trustees election]] is now open. There are twelve (12) candidates running for four (4) seats on the Board.

Learn more about the candidates by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Candidates|reading their statements]] and their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Questions_for_candidates|answers to community questions]].

When you are ready, go to the [[Special:SecurePoll/vote/400|SecurePoll]] voting page to vote. '''The vote is open from September 3rd at 00:00 UTC to September 17th at 23:59 UTC'''.

To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Voter_eligibility_guidelines|voter eligibility page]].

Best regards,

The Elections Committee and Board Selection Working Group&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 12:14, 3 сентябри 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== 'Wikidata item' link is moving. Find out where... ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;&lt;i&gt;Apologies for cross-posting in English. Please consider translating this message.&lt;/i&gt;{{tracked|T66315}}

Hello everyone, a small change will soon be coming to the user-interface of your Wikimedia project.
The [[d:Q16222597|Wikidata item]] [[w:|sitelink]] currently found under the &lt;span style=&quot;color: #54595d;&quot;&gt;&lt;u&gt;''General''&lt;/u&gt;&lt;/span&gt; section of the '''Tools''' sidebar menu will move into the &lt;span style=&quot;color: #54595d;&quot;&gt;&lt;u&gt;''In Other Projects''&lt;/u&gt;&lt;/span&gt; section.

We would like the Wiki communities feedback so please let us know or ask questions on the   [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Discussion page]] before we enable the change which can take place October 4 2024, circa 15:00 UTC+2.
More information can be found on [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|the project page]].&lt;br&gt;&lt;br&gt;We welcome your feedback and questions.&lt;br&gt; [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 18:57, 27 сентябри 2024 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&amp;oldid=27524260 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Preliminary results of the 2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Hello all,

Thank you to everyone who participated in the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees election]]. Close to 6000 community members from more than 180 wiki projects have voted.

The following four candidates were the most voted:

# [[User:Kritzolina|Christel Steigenberger]]
# [[User:Nadzik|Maciej Artur Nadzikiewicz]]
# [[User:Victoria|Victoria Doronina]]
# [[User:Laurentius|Lorenzo Losa]]

While these candidates have been ranked through the vote, they still need to be appointed to the Board of Trustees. They need to pass a successful background check and meet the qualifications outlined in the Bylaws. New trustees will be appointed at the next Board meeting in December 2024.

[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Results|Learn more about the results on Meta-Wiki.]]

Best regards,

The Elections Committee and Board Selection Working Group

&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[User:MPossoupe_(WMF)|MPossoupe_(WMF)]] 08:26, 14 октябри 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:MPossoupe (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27183190 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Seeking volunteers to join several of the movement’s committees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. 

Read more about the committees on their Meta-wiki pages:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations_Committee|Affiliations Committee (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds_commission|Ombuds commission (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]]

Applications for the committees open on 16 October 2024. Applications for the Affiliations Committee close on 18 November 2024, and applications for the Ombuds commission and the Case Review Committee close on 2 December 2024. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation/Legal/Committee_appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email [mailto:cst@wikimedia.org cst@wikimedia.org] with any questions you may have.

For the Committee Support team,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:08, 16 октябри 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27601062 --&gt;

== 'Wikidata item' link is moving, finally. ==

Hello everyone, I previously wrote on the 27th September to advise that the ''Wikidata item'' sitelink will change places in the sidebar menu, moving from the '''General''' section into the '''In Other Projects''' section. The scheduled rollout date of 04.10.2024 was delayed due to a necessary request for Mobile/MinervaNeue skin. I am happy to inform that the global rollout can now proceed and will occur later today, 22.10.2024 at 15:00 UTC-2. [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Please let us know]] if you notice any problems or bugs after this change. There should be no need for null-edits or purging cache for the changes to occur. Kind regards, -[[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] 11:29, 22 октябри 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&amp;oldid=27535421 --&gt;

== Sign up for the language community meeting on November 29th, 16:00 UTC ==

Hello everyone,

The next language community meeting is coming up next week, on November 29th, at 16:00 UTC (Zonestamp! For your timezone &lt;https://zonestamp.toolforge.org/1732896000&gt;). If you're interested in joining, you can sign up on this wiki page: &lt;https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#29_November_2024&gt;.

This participant-driven meeting will be organized by the Wikimedia Foundation’s Language Product Localization team and the Language Diversity Hub. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Moore Wikipedia, and the language support track at Wiki Indaba. We will also have members from the Wayuunaiki community joining us to share their experiences with the Incubator and as a new community within our movement. This meeting will have a Spanish interpretation.

Looking forward to seeing you at the language community meeting! Cheers, [[User:SSethi (WMF)|Srishti]] 19:54, 21 ноябри 2024 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27746256 --&gt;
==Proposal to enable the &quot;Contribute&quot; entry point in Tajik Wikipedia==
{{Int:Hello}} Tajik Wikipedians,

Apologies as this message is not in your language. {{Int:please-translate}}.

The [[mediawikiwiki:Wikimedia_Language_and_Product_Localization|WMF Language and Product Localization]] team proposes enabling an entry point called &quot;Contribute&quot; to your Wikipedia.

The [[:bn:বিশেষ:Contribute|Contribute]] entry point is based on collaborative work with other product teams in the Wikimedia Foundation on [[mediawikiwiki:Edit_Discovery|Edit discovery]], which validated the entry point as a persistent and constant path that contributors took to discover ways to contribute content in Wikipedia.

Therefore, enabling this entry point in your Wikipedia will help contributors quickly discover available tools and immediately click to start using them. This entry point is designed to be a central point for discovering contribution tools in Tajik Wikipedia.

'''Who can access it'''

Once it is enabled in your Wikipedia, newcomers can access the entry point automatically by just logging into their account, click on the User drop-down menu and choose the &quot;Contribute&quot; icon, which takes you to another menu where you will find a self-guided description of what you can do to contribute content, as shown in the image below. An option to &quot;view contributions&quot; is also available to access the list of your contributions.

[[File:Mobile_Contribute_Page.png|Mobile Contribute Page]]                             [[File:Mobile_contribute_menu_(detailed).png|Mobile contribute menu (detailed)]]

For experienced contributors, the Contribute icon is not automatically shown in their User drop-down menu. They will still see the &quot;Contributions&quot; option unless they change it to the &quot;Contribute&quot; manually.

This feature is available in four Wikipedia (Albanian, Malayalam, Mongolian, and Tagalog). We have gotten valuable feedback that helped us improve its discoverability. Now, it is ready to be enabled in other Wikis. One major improvement was to [[phab:T369041|make the entry point optional for experienced contributors]] who still want to have the &quot;Contributions&quot; entry point as default.          

We plan to enable it '''on mobile''' for Wikis, where the Section translation tool is enabled. In this way, we will provide a main entry point to the mobile translation dashboard, and the exposure can still be limited by targeting only the mobile platform for now. If there are no objections to having the entry point for mobile users from your community, we will enable it by 10th December 2024.

We welcome your feedback and questions in this thread on our proposal to enable it here. Suppose there are no objections, we will deploy the &quot;Contribute&quot; entry point in your Wikipedia.

We look forward to your response soon.

Thank you!

On behalf of the WMF Language and Product Localization team. [[Корбар:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Баҳси корбар:UOzurumba (WMF)|баҳс]]) 04:28, 28 ноябри 2024 (UTC)

== Enabling Dark mode for logged-out users in this Wikipedia ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;

{{int:Hello}} Wikipedians,

Apologies, as this message is not written in your native language. {{Int:please-translate}}.

The [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]] will be enabling [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading|dark mode]] here on your Wikipedia by February 2025 now that pages on your wiki have passed our checks for accessibility and other quality checks. Congratulations!

The plan to enable is made possible by the diligent work of editors and other technical contributors in your community who ensured that templates, gadgets, and other parts of pages can be accessible in dark mode. Thank you all for making dark mode available for everybody!

For context, the Web team has concluded work on dark mode. If, on some wikis, the option is not yet available for logged-out users, this is likely because many pages do not yet display well in dark mode. As communities make progress on this work, we enable this feature on additional wikis once per month.

If you notice any issues after enabling dark mode, please create a page: &lt;code&gt;Reading/Web/Accessibility for reading/Reporting/xx.wikipedia.org&lt;/code&gt; in MediaWiki ([[mediawikiwiki:Reading/Web/Accessibility_for_reading/Reporting|like these pages]]), and report the issue in the created page.

Thank you!

On behalf of the [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]].
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 22:14, 21 Январ 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_Dark_mode_deployment_list_(February_2025)&amp;oldid=28153450 --&gt;

== Universal Code of Conduct annual review: provide your comments on the UCoC and Enforcement Guidelines ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:11, 24 Январ 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=27746256 --&gt;

== Feminism and Folklore 2025 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;center&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/center&gt;

Dear Wiki Community,

You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025]]''' writing competition from February 1, 2025, to March 31, 2025 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia.
 
You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a generated list of suggested articles.
 
Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project:
# Create a page for the contest on the local wiki.
# Set up a campaign on '''CampWiz''' tool.
# Create the local list and mention the timeline and local and international prizes.
# Request local admins for site notice.
# Link the local page and the CampWiz link on the [[:m:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta project page]].

This year, the Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced two new tools to enhance support for the campaign. These tools include the '''Article List Generator by Topic''' and '''CampWiz'''. The Article List Generator by Topic enables users to identify articles on the English Wikipedia that are not present in their native language Wikipedia. Users can customize their selection criteria, and the tool will present a table showcasing the missing articles along with suggested titles. Additionally, users have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Notably, the CampWiz tool will be employed for the project for the first time, empowering users to effectively host the project with a jury. Both tools are now available for use in the campaign. [https://tools.wikilovesfolklore.org/ '''Click here to access these tools''']

Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2025|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance.
 
We look forward to your immense coordination.
 
Thank you and Best wishes,

'''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]]'''

::::Stay connected [[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp; [[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]

&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;
--[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 02:36, 29 Январ 2025 (UTC)

== Wiki Loves Folklore is back! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

{{int:please-translate}}

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]

Dear Wiki Community,
You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore 2025]]''' an international media contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 31st''' of March.

You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&amp;campaign=wlf_2025 submitting] them in this commons contest.

You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language.

Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2025|project Talk page]] if you need any assistance. 

'''Kind regards,'''

'''Wiki loves Folklore International Team'''
--[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 02:36, 29 Январ 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=26503019 --&gt;

== Reminder: first part of the annual UCoC review closes soon ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

This is a reminder that the first phase of the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines will be closing soon. You can make suggestions for changes through [[d:Q614092|the end of day]], 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. After review of the feedback, proposals for updated text will be published on Meta in March for another round of community review. 

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:49, 3 феврали 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28198931 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt; Upcoming Language Community Meeting (Feb 28th, 14:00 UTC) and Newsletter&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Hello everyone!
[[File:WP20Symbols WIKI INCUBATOR.svg|right|frameless|150x150px|alt=An image symbolising multiple languages]]
We’re excited to announce that the next '''Language Community Meeting''' is happening soon, '''February 28th at 14:00 UTC'''! If you’d like to join, simply sign up on the '''[[mw:Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#28_February_2025|wiki page]]'''.

This is a participant-driven meeting where we share updates on language-related projects, discuss technical challenges in language wikis, and collaborate on solutions. In our last meeting, we covered topics like developing language keyboards, creating the Moore Wikipedia, and updates from the language support track at Wiki Indaba.

'''Got a topic to share?''' Whether it’s a technical update from your project, a challenge you need help with, or a request for interpretation support, we’d love to hear from you! Feel free to '''reply to this message''' or add agenda items to the document '''[[etherpad:p/language-community-meeting-feb-2025|here]]'''.

Also, we wanted to highlight that the sixth edition of the Language &amp; Internationalization newsletter (January 2025) is available here: [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January]]. This newsletter provides updates from the October–December 2024 quarter on new feature development, improvements in various language-related technical projects and support efforts, details about community meetings, and ideas for contributing to projects. To stay updated, you can subscribe to the newsletter on its wiki page: [[:mw:Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter]].

We look forward to your ideas and participation at the language community meeting, see you there!
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]&lt;/bdi&gt; 08:29, 22 феврали 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28217779 --&gt;

== Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
My apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}.

I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes.
[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 18:51, 7 марти 2025 (UTC)

&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28307738 --&gt;

== An improved dashboard for the Content Translation tool ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
{{Int:hello}} Wikipedians,

Apologies as this message is not in your language, {{Int:please-translate}}.

The [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization|Language and Product Localization team]] has improved the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&amp;filter-type=automatic&amp;filter-id=previous-edits&amp;active-list=suggestions&amp;from=en&amp;to=es Content Translation dashboard] to create a consistent experience for all contributors using mobile and desktop devices. The improved translation dashboard allows all logged-in users of the tool to enjoy a consistent experience regardless of their type of device.

With a harmonized experience, logged-in desktop users now have access to the capabilities shown in the image below.
[[file:Content_Translation_new-dashboard.png|alt=|center|thumb|576x576px|Notice that in this screenshot, the new dashboard allows: Users to adjust suggestions with the &quot;For you&quot; and &quot;...More&quot; buttons to select general topics or community-created collections (like the example of Climate topic).  Also, users can use translation to create new articles (as before) and expand existing articles section by section. You can see how suggestions are provided in the new dashboard  in two groups (&quot;Create new pages&quot; and &quot;Expand with new sections&quot;)-one for each activity.]]
[[File:Content_Translation_dashboard_on_desktop.png|alt=|center|thumb|577x577px|In the current dashboard, you will notice that you can't adjust suggestions to select topics or community-created collections. Also, you can't expand on existing articles by translating new sections.]]
We will implement [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|this improvement]] on your wiki '''on Monday, March 17th, 2025''' and remove the current dashboard '''by May 2025'''.
Please reach out with any questions concerning the dashboard in this thread. 

Thank you!

On behalf of the Language and Product Localization team.
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 02:56, 13 марти 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_CX_Unified_dashboard_announcement_list_1&amp;oldid=28382282 --&gt;

== Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon.

Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. 

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:04, 4 апрели 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28469465 --&gt;

== Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025: Invitation ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:UCDM 2025 general.png|180px|right]]
{{int:please-translate}}

Hello, dear Wikipedians!&lt;br/&gt;

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the fifth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''14th April''' until '''16th May 2025'''. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design, and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contributions in every language! 

The most active contesters will receive prizes.

If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.
&lt;br/&gt;

We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]])
&lt;/div&gt;

16:11, 16 апрели 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Hide on Rosé@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines (&quot;UCoC EG&quot;) and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community so they can participate as well.

In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:35, 17 апрели 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28469465 --&gt;

== Sub-referencing: User testing ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Sub-referencing reuse visual.png|400px|right]]
&lt;small&gt;''Apologies for writing in English, please help us by providing a translation below''&lt;/small&gt;

Hi I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]'s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. We are making great strides with the new [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]] and we’d love to invite you to take part in two activities to help us move this work further:

#'''Try it out and share your feedback'''
#:[[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing# Test the prototype|Please try]] the updated ''wikitext'' feature [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Sub-referencing on the beta wiki] and let us know what you think, either [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|on our talk page]] or by [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/talktotechwish booking a call] with our UX researcher. 
#'''Get a sneak peak and help shape the ''Visual Editor'' user designs'''
#:Help us test the new design prototypes by participating in user sessions – [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/gxk0taud/apply sign up here to receive an invite]. We're especially hoping to speak with people from underrepresented and diverse groups. If that's you, please consider signing up! No prior or extensive editing experience is required. User sessions will start ''May 14th''.

We plan to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We’ll reach out to wikis for piloting in time for deployments. Creators and maintainers of reference-related tools and templates will be contacted beforehand as well.

Thank you very much for your support and encouragement so far in helping bring this feature to life! &lt;/div&gt; &lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]])&lt;/bdi&gt; 15:04, 28 апрели 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&amp;oldid=28628657 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki.

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]].

Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well.

In cooperation with the U4C -- &lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:41, 29 апрели 2025 (UTC)&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]].

You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC.

If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, &lt;/div&gt;&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|баҳс]])&lt;/bdi&gt; 22:07, 15 май 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)''

Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. 

We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation.

You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|&lt;span class=&quot;signature-talk&quot;&gt;{{int:Talkpagelinktext}}&lt;/span&gt;]]) 15:27, 22 май 2025 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=28768453 --&gt;
:Taken into account by the community [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 05:38, 23 май 2025 (UTC)

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection &amp; Call for Questions&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]''

Dear all,

This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats.

The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4].

Here are the key planned dates:

* May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6]
* June 17 – July 1, 2025: Call for candidates
* July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5]
* August 2025: Campaign period
* August – September 2025: Two-week community voting period
* October – November 2025: Background check of selected candidates
* Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated

Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]].

'''Call for Questions'''

In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]]

'''Election Volunteers'''

Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]]

Thank you!

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter

[3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024

[4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles

[5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ

[6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates

Best regards,

Victoria Doronina

Board Liaison to the Elections Committee

Governance Committee&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 03:08, 28 май 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28618011 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;  Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Hello everyone,  

''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)''

The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikipedias, including this wiki, during the '''week of June 23rd'''.

This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable.

The three main features of this extension are:

* '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki.
*  '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''.
*  '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions.

'''Note''': The extension comes with a new user right called '''&quot;Event Organizer&quot;''', which will be managed by administrators on this wiki. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment.

The extension is already live on several wikis, including '''Meta, Wikidata, English Wikipedia''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]])

If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout.

Thank you! &lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|баҳс]]) 16:47, 29 май 2025 (UTC)&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/deployment_audience&amp;oldid=28803829 --&gt;

== Vote now in the 2025 U4C Election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English.
{{Int:Please-translate}}

Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:01, 13 июни 2025 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28848819 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
:''&lt;div class=&quot;plainlinks&quot;&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&amp;group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&amp;language=&amp;action=page&amp;filter= {{int:please-translate}}]&lt;/div&gt;
Hello all,

The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position.

This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3]

Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election.

Best regards,

Abhishek Suryawanshi&lt;br /&gt;
Chair of the Elections Committee

On behalf of the Elections Committee and Governance Committee

[1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates

[2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term.

[3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 17:44, 17 июни 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=28866958 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;message&quot;/&gt;
Dear Wikimedia Community,

The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]]  of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]].

A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity.

Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact.

Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement.

Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate.

Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended.

=== Wikispore ===

The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects.

After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. 

We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future.

As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting.

Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed.

=== Wikinews ===

We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways.

Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf &lt;nowiki&gt;[1]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 &lt;nowiki&gt;[2]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F &lt;nowiki&gt;[3]&lt;/nowiki&gt;] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years.

While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews &lt;nowiki&gt;[4]&lt;/nowiki&gt;][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F &lt;nowiki&gt;[5]&lt;/nowiki&gt;, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? &lt;nowiki&gt;[6]&lt;/nowiki&gt;].

[[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews.

Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs.

SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives.

'''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to:
*Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects,
*Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace,
*Merge content into compatibly licensed external projects,
*Archive Wikinews projects.
Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels.

=== Feedback and next steps ===

We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language.

I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. 
&lt;section end=&quot;message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 20:57, 27 июни 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&amp;oldid=28911188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Temporary accounts will be rolled out soon&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;body&quot;/&gt;
Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''.

Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. 

'''Why we are building temporary accounts'''

Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. 

Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users.

'''How temporary accounts work'''
[[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]]
Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: &lt;code dir=ltr&gt;~2025-12345-67&lt;/code&gt; (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it.

'''What does this mean for different groups of users?'''

'''For logged-out editors'''

* This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki.
* If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice.

'''For community members interacting with logged-out editors'''

* A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address).
* Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community.

'''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki'''

* '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.)
* '''For admins blocking logged-out editors''':
** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option.
** It will still be possible to block an IP address or IP range.
* Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this.

'''Our requests for you, and next steps'''

* If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]].
* If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in.
* Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options.
* Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses.

To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!&lt;section end=&quot;body&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]&lt;/bdi&gt; 21:36, 26 августи 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&amp;oldid=29181713 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Hello all,

The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board.

To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]].

Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]].

When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]].

'''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.'''

Best regards,

Abhishek Suryawanshi&lt;br /&gt;Chair, Elections Committee&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 04:48, 9 октябри 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29360896 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;function1&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere).

There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function1&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 11:43, 20 октябри 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29432175 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Seeking volunteers to join several of the movement’s committees&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. 

Read more about the committees on their Meta-wiki pages:
* [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]]
* [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]]

Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have.

For the Committee Support team,
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

-[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 14:13, 30 октябри 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29517125 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;function2&quot;/&gt;
{{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki&lt;/span&gt;. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki.
{{Int:Feedback-thanks-title}}
&lt;section end=&quot;function2&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:22, 20 ноябри 2025 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29583860 --&gt;

== Feminism and Folklore 2026 starts soon ==

&lt;div style=&quot;border:8px maroon ridge;padding:6px;&quot;&gt;

[[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]]
::&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 

Dear Wiki Community,

We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia.

The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects.

;About the Campaign 
'''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices.

;What Can Participants Write About? 
Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to:

* Folk festivals, rituals, and celebrations  
* Folk dances, music, and traditional performances  
* Women and queer figures in folklore  
* Women in mythology and oral traditions  
* Women warriors, witches, and witch-hunting narratives  
* Fairy tales, folk stories, and legends  
* Folk games, sports, and cultural practices  

Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools.

;How to Sign Up as an Organizer 
Organizers are requested to complete the following steps to register their community:

# Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] 
# Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool  
# Prepare a local article list and clearly mention:
#* Campaign timeline  
#* Local and international prizes  
# Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]]  
# Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]'''

;Campaign Tools

The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants:

* '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats.
* '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore.

Both tools are now available for use in the campaign.  '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]'''

;Learn More &amp; Get Support
For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''.

If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via:
* '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]'''
* Email us using details on the contact page.

;Join Us 
We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia.

Thank you and best wishes,
  
'''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]'''

----

''Stay connected:''  
[[File:B&amp;W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&amp;nbsp;
[[File:B&amp;W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]]
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;

== Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country ==
&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: center; width: 100%;&quot;&gt;''{{int:please-translate}}''&lt;/div&gt;

[[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]]
Hello everyone,

We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe.

;About Wiki Loves Folklore 

'''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight:
* Folk traditions and rituals  
* Cultural festivals and celebrations  
* Traditional attire and crafts 
* Performing arts, music, and dance  
* Everyday practices rooted in folk heritage  

Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world.

[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] 

; Host a Local Edition 

As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to:
* Increase visibility of your region’s folk culture  
* Engage new contributors in your community  
* Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content  

'''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:'''  

If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know.

If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region.

;Get in Touch 
If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via:

* The project Talk pages  
* Email: '''support@wikilovesfolklore.org'''

We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail.

Warm regards,  

'''The Wiki Loves Folklore International Team'''
&lt;/div&gt;
[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 13:21, 18 Январ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&amp;oldid=29228188 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]].

The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]].

Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate.

-- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

21:02, 19 Январ 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=29905753 --&gt;

== Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
[[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]]
{{int:please-translate}}

Dear Wikipedians!

[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge &quot;'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''&quot;, which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''.

The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences.

🧩'''How to participate?'''

Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine.

🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''.

'''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.'''

If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&amp;messages=&amp;language=en&amp;x=D banner] into your own language.

Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! 

[[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC)
&lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&amp;oldid=28552112 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Migration to Parsoid&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;em&gt;[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]&lt;/em&gt;

Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier.

If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation.

There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki.

To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]].
&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;[[mw:User:CAnanian (WMF)|C. Scott Ananian]] (Parsoid technical lead)&lt;/bdi&gt; 16:48, 18 апрели 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:CAnanian (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-04-20_Wikipedias&amp;oldid=30424286 --&gt;

== Request for comment (global AI policy) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}}
A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}}
[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 00:58, 26 апрели 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30424282 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Vote now in the 2026 U4C election&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC].

Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,&lt;section end=&quot;announcement-content&quot; /&gt;
&lt;/div&gt;

[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:15, 27 май 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|баҳс]])&lt;/bdi&gt; 17:11, 23 июни 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;

== &lt;span lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki&lt;/span&gt; ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot;&gt;
&lt;section begin=&quot;Message&quot;/&gt;
'''Legal &amp; Safety Contacts'''

Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]].

&lt;section end=&quot;Message&quot;/&gt;
&lt;/div&gt;

-- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:30, 25 июни 2026 (UTC)
&lt;!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&amp;oldid=30731267 --&gt;

== Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) ==

&lt;bdi lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}}
You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}}
[[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]])  12:25, 24 июли 2026 (UTC)
&lt;/bdi&gt;
&lt;!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&amp;oldid=30513860 --&gt;</text>
      <sha1>hpyatez8yka6bsftjczwymfyqqv5ck7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Реал Мадрид (бошгоҳи футбол)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>143970</id>
    <revision>
      <id>1481945</id>
      <parentid>1481811</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T20:27:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1481945</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="205218" sha1="0ttg94n9adqowcaq63cukdnw7l31iyc" xml:space="preserve">{{Дигар мазмунҳо|Реал Мадрид}}
{{Ҷаъбаи БФ
 |замина         = #FFFFF0
 |матн           = #000000
 |ном            = {{Парчами Испания}} Реал Мадрид
 |мавсими ҷорӣ   = [[Чемпионати футболи Испониё 2025/2026|Мавсими ҷорӣ]]
 |логотип        = 
 |номи пурра     = Real Madrid Club de Fútbol&lt;ref&gt;{{cite web| title = Real Madrid Club de Fútbol | url = https://www.laliga.es/laliga-santander/real-madrid |lang = es |publisher = Саҳифаи расмии Ла Лига |accessdate = 2023-06-19}}&lt;/ref&gt;
 |лақаб          = ''Los Blancos (Сафедҳо)&lt;br&gt;Los Galácticos (Каҳкашониҳо)&lt;br&gt;Los Merengues (Хомаиҳо)&lt;br&gt;Los Vikingos (Викингҳо)&lt;br&gt;La Casa Blanca (Кохи сафед)''
 |таъсис         = 06.03.1902
 |барҳам         = 
 |майдон         = {{Парчами Испания}} «[[Сантияго Бернабеу (варзишгоҳ)|Сантияго Бернабеу]]», [[Мадрид]]
 |ғунҷоиш        = 81 044&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.realmadrid.com/en/santiago-bernabeu-stadium |title=Santiago Bernabéu Stadium |lang=es |publisher=Саҳифаи расмии бошгоҳи «Реал Мадрид» |accessdate=2019-06-19}}&lt;/ref&gt;
 |молик          = 
 |президент      = {{Парчами Испания}} [[Флорентино Перес]]
 |мудир          = {{Парчами Аргентина}} [[Сантияго Солари]]
 |мудири кул     = 
 |мураббӣ        = {{Парчами Португалия}} [[Ҷозе Моуринё]]
 |капитан        = {{Парчами Уругвай}} [[Федерико Валверде]]
 |рейтинг        = ҷойи 2-юм дар [[Ҷадвали зарибҳои УЕФА|раддабандии УЕФА]]&lt;ref&gt;{{cite web|url= https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/club/?year=2026|title=Раддабандии УЕФА барои бошгоҳҳо|website=uefa.com|accessdate=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;
 |буҷет          = 
 |сарпараст      = {{Парчами Имороти Муттаҳидаи Арабӣ}} Fly Emirates
 |мусобиқа       = [[Ла Лига]]
 |мавсим         = [[Чемпионати футболи Испониё 2025/2026|2025/26]]
 |мавқеъ         = [[Акс:Silver star.png|20px|Медали нуқра]] ҷойи '''2-юм'''
 |сайт           = https://www.realmadrid.com/
| pattern_la1    = _realmadrid2627h
| pattern_b1     = _realmadrid2627h
| pattern_ra1    = _realmadrid2627h
| pattern_sh1    = _realmadrid2627h
| pattern_so1    = _realmadrid2627hl
| leftarm1       = FFFFFF
| body1          = FFFFFF
| rightarm1      = FFFFFF
| shorts1        = FFFFFF
| socks1         = FFFFFF
| pattern_la2    = _realmadrid2627a
| pattern_b2     = _realmadrid2627a
| pattern_ra2    = _realmadrid2627a
| pattern_sh2    = _realmadrid2627a
| pattern_so2    = _realmadrid2627al
| leftarm2       = 162E32
| body2          = 162E32
| rightarm2      = 162E32
| shorts2        = 162E32
| socks2         = 162E32
| pattern_la3    = _realmadrid2526t
| pattern_b3     = _realmadrid2526t
| pattern_ra3    = _realmadrid2526t
| pattern_sh3    = _adidaswhite
| pattern_so3    = _adidaswhitel
| leftarm3       = 007CE4
| body3          = 007CE4
| rightarm3      = 007CE4
| shorts3        = 007CE4
| socks3         = 007CE4
}}
'''«Реал Мадрид»''' ({{lang-es|Real Madrid Club de Fútbol}}, {{IPA-es|reˈal maˈðɾið ˈkluβ ðe ˈfuðβol|-|Real Madrid.ogg}}) — яке аз дурахшонтарин бошгоҳи футболи [[Испания|испониёӣ]], ки дар шаҳри [[Мадрид]] – пойтахти Испониё қарор дорад. Аз ҷониби [[ФИФА]] [[Беҳтарин бошгоҳҳои асри XX аз ҷониби ФИФА|беҳтарин бошгоҳи футболи асри XX]] эътироф шудааст.

«Реал Мадрид» яке аз се дастаест, ки дар қатори тимҳои «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» ва «[[Атлетик Билбао (бошгоҳи футбол)|Атлетик Билбао]]» ҳеч гоҳ дивизиони олии Испониёро тарк накардааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.worldfootball.net/alltime_table/esp-primera-division/|title= Spain » Primera División » All-time league table|author=|website=worldfootball.net|date=2026-01-14|publisher=|lang=en|accessdate=2026-01-14}}&lt;/ref&gt;. Яке аз бошгоҳҳои серҷомтарин дар футболи Испониё ба ҳисоб меравад. Дар тӯли фаъолият бошгоҳи «Реал Мадрид» 71 ҷоизаи миллиро соҳиб шудааст: 36 – қаҳрамони [[Чемпионати футболи Испониё|Ла Лига]], 20 – Ҷоми Испониё, 13 – Суперҷоми Испониё ва 1 – Ҷоми Ла Лига&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.realmadrid.com/en/about-real-madrid/honours/football|title=Real Madrid Honours: Trophies, Titles, Cups, and Championships|lang=en |publisher=Саҳифаи расмии бошгоҳи «Реал Мадрид»|accessdate=2018-08-11}}&lt;/ref&gt;. Аз рӯи шумораи ҷом ва гол дар [[Лигаи Қаҳрамонҳо|Лигаи қаҳрамонҳои Урупо]] натиҷаи рекордӣ (15 – ҷом, 5 маротиба пайиҳам) дорад.

«Реал Мадрид» яке аз арзишмандтарин бошгоҳҳои варзишии ҷаҳон аст. Тибқи маълумоти «Deloitte», дар мавсими 2024/25, бошгоҳ бо даромади солонаи 1,045.5 млрд евро дар ҷои якум аст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deloitte.com/uk/en/services/financial-advisory/analysis/deloitte-football-money-league.html|title=Deloitte Football Money League|author=|website=|date=2025-01-23|publisher=Deloitte United Kingdom|lang=en|accessdate=2025-01-23}}&lt;/ref&gt;. Дар [[соли 2025]] бо арзиши умумии 6,6 миллиард доллар арзишмандтарин бошгоҳи футбол эътироф гардид&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.forbes.com/lists/soccer-valuations|title=World’s Most Valuable Soccer Teams|author=|website=|date=2025-07-28|publisher=Forbes|lang=en|accessdate=2025-07-28}}&lt;/ref&gt;.

== Таърих ==

=== Бунёд ===
[[Соли 1897]] дастаи «Sky Football» таъсис дода шуд, ки нахустин нишона аз бошгоҳи мадридӣ аст. Вале расман санаи [[6 март]]и [[соли 1902]] ҳамчун рӯзи таъсисёбии бошгоҳи ''Madrid Football Club'' аз тарафи [[Хулиан Паласиос]] ва бародарон Падросҳо ба ҳисоб меравад. [[29 июн]]и [[соли 1920]], шоҳи Испониё [[Алфонсо XIII]] ба даста унвони ''Шоҳона'' ({{lang-es|Real}})-ро гузошт. Аз ин рӯ номи муосири бошгоҳ ''Real Madrid'' аст.
[[Акс:Madrid C.F. 1905-06.jpg|thumb|left|260px|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;«Madrid FC», ғолибони Ҷоми Испониё дар соли 1906&lt;/div&gt;]]
[[Акс:Madrid FC 1908.jpg|thumb|left|260px|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt; «Madrid FC», мавсими 1907/08.
Росто (аз чап ба рост): Аспиунтса, Нейра, Парахес, Линдси (д), Ревулто ва Праст. Нишаста: Яртса, Новоа, Норманд, Берраондо ва Прада.&lt;/div&gt;]]

Аз ҳамон лаҳзаи таъсис, бошгоҳ шурӯъ ба иддаои раҳбарӣ дар футболи Испониё кард: аллакай дар [[соли 1903]] ба финали Ҷоми Испониё роҳ ёфт ва дар он аз «[[Атлетик Билбао (бошгоҳи футбол)|Атлетик Билбао]]» мағлуб шуд. Чанд сол баъд ин Ҷоми ифтихорӣ, муддати тӯлонӣ ба пойтахт кӯчид: футболбозони «Реал Мадрид» чор бор пайиҳам ғолиби Ҷоми Испониё шуданд. [[Чемпионати футболи Испониё|Чемпионати Испониё]] шурӯъ аз фасли 1928/29 баргузор мешавад, то он дам тимҳои қавитаринро бар асоси минтақа муайян мекарданд. «Мадрид» (аз соли 1920 — «Реал Мадрид») дар ин муддат 16 бор дар минтақаи пойтахт музаффар шудааст.
[[Акс:1926-02-22, La Nación, Equipo del Madrid F. C., que ayer quedó proclamado campeón del Centro, Pío.jpg|thumb|left|260px|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;«Реал Мадрид», ғолибони минтақаи пойтахт (феврали [[соли 1926]])&lt;/div&gt;]]

=== Даврони авҷи бошгоҳ ===
Дар миёнаи солҳои 50-уми қарни гузашта, замоне ки тасмим ба таъсиси як созмони футболи қораӣ гирифта шуд, то мусобиқаҳои мунтазамро барои бошгоҳҳо ва тимҳои миллӣ фароҳам орад, «Реал Мадрид» дар Испониё садрнишини асосӣ набуд. Бо вуҷуди ин, маҳз «Реал Мадрид» дар мавсими 1954/55 қаҳрамони [[Чемпионати футболи Испониё|Лигбартари Испониё]] шуд ва аввалин роҳхатро миёни бошгоҳҳои испонӣ барои ширкат дар [[Лигаи Қаҳрамонҳо|Ҷоми Қаҳрамонони Урупо]] мушарраф гашт. Аз он лаҳза, «Реал Мадрид» тӯли 5 сол рӯйиҳам ин [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА|ҷом]]ро ба номи худ мӯҳр зад. Дастовардҳои тим дар арсаи байналмилалро пирӯзиҳо дар [[Чемпионати футболи Испониё|Ла Лига]] ҳамқадам буданд, онҳо аз [[соли 1954]] то [[соли 1969|1969]] тавонистанд 12 маротиба қаҳрамони [[Чемпионати футболи Испониё|Лигбартар]] шаванд. Давоми зиёда аз даҳ сол тавре шуда буд, ки агар мадридиҳо имкони қаҳрамонӣ дар [[Чемпионати футболи Испониё|чемпионати дохили]]ро аз даст медоданд, ҳатман соҳиби [[Лигаи Қаҳрамонҳо|Ҷоми қаҳрамонҳо]] мешуданд. Ҳамин тариқ, 15 сол пайиҳам дар бонуфузтарин мусобиқаи Урупо иштирок карданд ва бори аввал [[соли 1970]] бинобар ишғоли ҷои 6-ум дар [[Чемпионати футболи Испониё|Ла Лига]] аз он бенасиб шуданд. Дар он даврони тиллоии «Реал Мадрид», [[Алфредо Ди Стефано]]и аргентинӣ (беҳтарин футболбози Урупо дар солҳои 1957 ва 1959), [[Раймон Копа]]и фаронсавӣ (ҷоизадори «Тӯби тиллоӣ» дар [[соли 1958]]), [[Ферентс Пушкаш]]и маҷорӣ (футболбози рақами дуи Урупо дар [[соли 1960]]), [[Франсиско Хенто]] - барандаи шашкаратаи [[Лигаи Қаҳрамонҳо|Ҷоми қаҳрамонҳо]] бозигарони калидӣ буданд. Дар миёнаи солҳои 60-ум [[Франсиско Хенто|Хенто]]и бузургро [[Хосе Сантамария]], [[Амансио Амаро|Амансио]], [[Пирри|Пиррӣ]], [[Мигел Ангел Гонсалес Суарес|Мигел Анхел]] ҳамроҳӣ мекарданд.

Ба рафтани футболбозони кӯҳантаҷриба, анъанаҳои фотеҳонаи бошгоҳи «Шоҳона» дар Урупо тадриҷан аз байн рафт. Ҳаводорони мадридӣ рушди навбатии тимро қариби бист сол мунтазир шуданд, замоне ки насли ҷадид бо раҳбарии [[Эмилио Бутрагенйо]] ва наздиктарин ҳамдастаҳояш [[Мишел (футболбоз)|Мишел]], Ҳуго Санчез, [[Мануэл Санчис|«Маноло» Санчис]], [[Рафаэл Мартин Васкес|Мартин Васкес]] ва [[Мигел Пардеса]] омаданд. Онҳо ду маротиба қаҳрамони [[Ҷоми УЕФА]] ва панҷ маротиба дар [[Чемпионати футболи Испониё|чемпионати Испониё]] пайдарпай ғолиб шуданд.

=== Солҳои 1970-1990 ===
Дар нимаи солҳои 70-ум «Реал Мадрид» дар мавсими 1973/1974 дар бозии финалӣ рақиби сарсахташ бошгоҳи «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]»-ро бо ҳисоби (4:0) мағлуб намуда, соҳиби Ҷоми Испониё шуд. [[Соли 1978]] дастаи «Реал Мадрид» [[Ули Штилике]] ва [[Хуанито]]ро харидорӣ кард. Бархилофи тафовут дар сабки бозӣ, онҳо барои солҳои тулонӣ қаҳрамони ҳаводорони мадридӣ хоҳанд монд. [[4 июн]]и [[соли 1980]] мадридиҳо дар бозии ниҳоии Ҷоми мамлакат бар «[[Реал Мадрид Кастийя]]» бо ҳисоби 6:1 ғолиб шуданд. Соли баъд «Реал Мадрид» дубора бо расидан ба финали [[Лигаи Қаҳрамонҳо|Ҷоми қаҳрамонҳо]] аз худ дар [[Аврупо|Урупо]] дарак дод. Дар ин набарди шадид бошгоҳи «[[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]]» таҳти раҳбарии [[Боб Пейсли]] бар дастаи мадридӣ ва сармураббӣ [[Вуядин Бошков]] бо ҳисоби минималии 1:0 зафар ёфт. Голи ягонаи бозиро дар дақиқаи 82-юм ҳимоягари хатти чапи мерсисайдиҳо [[Алан Кеннеди]] зад. [[Алфредо Ди Стефано]] моҳи декабри [[соли 1983]] ба вазифаи сармураббии «Реал Мадрид» таъйин шуда, бозигарон [[Рафаэл Мартин Васкес|Мартин Васкес]], [[Мишел (футболбоз)|Мишел]], [[Мануэл Санчис Онтиюело|«Маноло» Санчис]] ва [[Эмилио Бутрагенйо]]ро аз ҳайати ҷавонон ба дастаи асосӣ шомил намуд. [[Эмилио Бутрагенйо]]и ҷавон дар бозии якуми худ бо пироҳани бошгоҳи «Шоҳона» дар муқобили «[[Кадис (бошгоҳи футбол)|Кадис]]», ба задани ду гол даст ёфт ва ба мадридиҳо ғалаба овард. Дар пайи чунин талошҳо, ҳаводорон ӯро хеле зуд ҳамчун яке аз рамзҳои даста пазируфтанд.

[[24 май]]и [[соли 1985]] [[Рамон Мендоса]] курсии президентии бошгоҳи «Реал Мадрид»-ро ишғол намуда ба беҳтар шудани натиҷаҳои даста саҳм гузошт. Дар солҳои 1985 ва 1986 бо мағлуб намудани бошгоҳҳои «[[Видеотон (бошгоҳи футбол)|Видеотон]]» ва «[[Кёлн (бошгоҳи футбол)|Кёлн]]» дар бозиҳои финалӣ, мадридиҳо ҷоизадори 2 [[Ҷоми УЕФА]] шуданд. Он солҳо футболбозони «Реал Мадрид» дар варзишгоҳи худ бо илҳоми хос майдондорӣ мекарданд: ба назар чунин менамуд, ки баъди бохт бо ҳар ҳисобе, онҳо натиҷаи лозимияшонро метавонанд бозпас гиранд. Боре барояшон муяссар шуд, ки кори куллан боварнакарданиро анҷом диҳанд: бозии аввалро дар шаҳри [[Дӯсселдорф]] бар «[[Боруссия Мӯнхенгладбах|Боруссия М]]» бо ҳисоби 1:5 бохта, дар бозии ҷавобӣ дар «[[Сантияго Бернабеу (варзишгоҳ)|Сантияго Бернабеу]]» чор туби беҷавоб зада, ба даври дигар баромаданд.
 
Баъди чанд мавсими нисбатан номуваффақ вазифаи сармураббии «Реал Мадрид»-ро [[Хорхе Валдано]], ки то он лаҳза дар бошгоҳи «[[Тенерифе (бошгоҳи футбол)|Тенерифе]]» кори пурсамаре анҷом дода буд, ба ӯҳда гирифт. Ӯ ба [[Фернандо Редондо|Редондо]], [[Микаел Лаудруп|Лаудруп]], [[Хосе Эмилио Амависка|Амависка]] ва [[Кике Санчес Флорес|Кике Флорес]] мавқеи доимӣ дар ҳайати асосиро бовар намуд.

[[8 январ]]и [[соли 1995]] шогирдони Валдано рақибони асосии худ «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]»-ро бо ҳисоби бузурги 5:0 мағлуб карда, дар охир мақоми аввали Ла Лигаро соҳиб шуданд. Аммо, мавсими оянда нокомии бошгоҳи «Реал Мадрид» дар [[Чемпионати футболи Испониё|Ла Лига]] ва [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] сабаби барканор шудани Валдано ва моҳи июли [[соли 1996]] таъйин шудани мураббии машҳури [[Итолиё|итолиёвӣ]] [[Фабио Капелло]] гашт. Ӯ таркиби тимро ба таври назаррас навсозӣ намуда, ба он [[Кларенс Зеедорф]], [[Предраг Миятович]] ва [[Роберто Карлос]]ро шомил кард. Барои дастаи Капелло як мавсим кофӣ буд, то қаҳрамон шавад. Моҳи майи [[соли 1998]] «Реал Мадрид» таҳти идораи сармураббӣ [[Юпп Ҳайнкес]] дар бозии ҳалкунанда бар [[Ювентус (бошгоҳи футбол)|Ювентус]] (1:0) ғолиб омада, бори ҳафтум [[Лигаи Қаҳрамонҳо]]ро ба даст овард. «Реал» бо мураббии дигар [[Гуус Ҳиддинк]] пас аз чанд моҳ, бошгоҳи «[[Васко да Гама (бошгоҳи футбол)|Васко да Гама]]»-ро дар бозии ниҳоӣ шикаст дода, Ҷоми байниқораиро низ ба [[Мадрид]] интиқол дод.

Пас аз бебарории мавсими 1998/99, роҳбарияти «Реал Мадрид» тасмим гирифт вазифаи сармураббиро ба [[Висенте Дел Боске]] супорад ва хато накард: даста дар бозии финалӣ бар «[[Валенсия (бошгоҳи футбол)|Валенсия]]» (3:0) пирӯз шуда, бори ҳаштум [[Лигаи Қаҳрамонҳо]]ро ба даст овард. [[Раул Гонсалес|Раул]] голи сеюми бозиро зада, дар қатори [[Ривалдо]] ва [[Марио Жардел]] бо 10 гол дар қатори голзанҳои беҳтарини [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] номи худро сабт кард. [[Соли 2001]], «Реал Мадрид» 28-ум унвони қаҳрамонии Испониёро ноил шуд.

=== Президентии Флорентино Перес ===
[[Акс:Florentino perez.jpg|thumb|left|260px|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;[[Флорентино Перес]]&lt;/div&gt;]]
 
Бо интихоб шудан ба мансаби президентӣ [[Флорентино Перес]]и ҳадафманд тасмим гирифт, ки ҳама футболбозони беҳтарини сайёраро дар «Реал Мадрид» ҷамъ оварад. Перес фаъолияти худро бо хариди [[Луиш Фигу]]и портуғолӣ аз бошгоҳи «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» ба маблағи рекордии 71 миллион евро оғоз кард&lt;ref&gt;{{Cite news
|title=Figo's the Real deal|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/848836.stm|publisher=BBC Sport|date=2000-07-24|accessdate=2008-07-12}}&lt;/ref&gt;. Як сол баъд [[Зайниддин Зидон]] ба сафи «Реал Мадрид» пайваст, ки барои ӯ ба «[[Ювентус (бошгоҳи футбол)|Ювентус]]» боз ҳам зиёдтар - 75 миллион евро пардохт кард. Пас аз як сол, [[Роналдо]]ро аз бошгоҳи «[[Интер (бошгоҳи футбол)|Интер]]», тобистони [[соли 2003]] - [[Дэвид Бекҳэм]]ро аз «[[Манчестер Юнайтед]]», ва [[соли 2004]] ҳамлагари бошгоҳи [[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]] [[Майкл Овен]]ро ба даста овард. Ҳамин тариқ, дар мавсими 2004/05 чаҳор бозигар, ки ҷоизаи «[[Тӯби тило (France Football)|Тӯби тиллоӣ]]» доштанд: [[Роналдо]] (беҳтарин футболбози ҷаҳон дар солҳои 1997 ва 2002), [[Зайниддин Зидон|Зидон]] (1998), [[Луиш Фигу|Фигу]] (2000), Овен (2001) якҷоя дар ҳайати тими «Шоҳона» бозӣ карданд. Ин ҷамъи ситораҳои футбол ба номи «Галактикос» маъруф шуд. Дар тӯли зиёда аз панҷ соли ҳукмронии Перес (моҳи феврали соли 2006 истеъфо дод) «Реал Мадрид» ду маротиба қаҳрамони [[Чемпионати футболи Испониё|Испониё]] ва як маротиба ғолиби [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] (дар мавсими 2001/02) шуд.

=== Президентии Рамон Калдерон ===
[[Акс:Real Madrid vs Bayern Munich.jpg|thumb|left|260px|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Бозигарони «Реал Мадрид» дар ҳоли ҷашнгирии гол ба дарвозаи бошгоҳи «[[Бавария (бошгоҳи футбол)|Бавария]]», [[соли 2007]]&lt;/div&gt;]]
Пас аз [[Флорентино Перес]], [[Рамон Калдерон]] президенти «Реал Мадрид» интихоб шуд, ки сабки роҳбарии ӯ аз Перес хеле фарқ мекард. Калдерон ҳадафи харидани беҳтарин футболбозонро надошт. Пеш аз ҳама, президенти нав ба тозакунӣ ва ҷавонсозии таркиби даста, ки он замон рӯзҳои сахтеро аз сар мегузаронд, пардохт. Дар давраи ҳукмронии Калдерон, [[Дэвид Бекҳэм|Бекҳэм]], [[Роберто Карлос]], [[Робиню]] ва [[Роналдо]] яъне тамоми «мерос»-и Перес фурӯхта шуданд. Дар ивази ин Калдерон бозигарони машҳур [[Руд ван Нистелрой|Ван Нистелрой]], [[Фабио Каннаваро|Каннаваро]], [[Гонсало Игуаин|Игуаин]], [[Весли Снейдер|Снейдер]] ва [[Пепе]]ро ба тими «Шоҳона» овард. Вале тағйироти асосӣ иваз намудани сармураббӣ буд. [[Фабио Капелло]], мутахассиси қавӣ ва мустақил, дубора ба даста баргардонда шуд. Мавсими аввал «Каҳкашониҳо» дар [[Чемпионати футболи Испониё|Ла Лига]] қаҳрамон шуданд, аммо дар даври 1/8-ниҳоии [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] аз дастаи олмонии «[[Бавария (бошгоҳи футбол)|Бавария]]» дар маҷмӯъ (ҳисоби умумӣ 4:4) шикаст хӯрданд. Дар поёни фасли нахуст сарфи назар аз унвони қаҳрамони Испониё, ки аввалин бор дар тӯли чор соли охир буд, роҳбарияти «Реал Мадрид» мураббии итолиёвиро ба сабаби ҷорӣ кардани &quot;бозии дилгиркунандаи даставӣ&quot; аз кор озод кард. Курсии сармураббӣ ба мутахассиси олмонӣ ва мураббии «[[Хетафе (бошгоҳи футбол)|Хетафе]]» [[Бернд Шустер]] вогузошта шуд. Бо мураббии олмонӣ, «сафедпӯшҳо» Суперҷом ва қаҳрамонии [[Чемпионати футболи Испониё|Испониё]]ро пеш аз мӯҳлат ба даст оварданд. Аз ин рӯ, дар Эл-Класико (ҳисоб – 4:1), ки дар варзишгоҳи «Сантияго Бернабеу» баргузор шуд, футболбозони «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» тибқи анъанаи испониёӣ “роҳрави қаҳрамонӣ” ташкил карда, мадридиҳоро бо кафкӯбӣ истиқбол намуданд. Бо вуҷуди ин, дар [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] пешравӣ ба чашм намерасид. Дар даври 1/8-ниҳоӣ «Реал Мадрид»-ро бошгоҳи «[[Рум (бошгоҳи футбол)|Рум]]»-и итолиёвӣ (ҳисоби умумӣ – 2:4) аз мусобиқот берун кард. Новобаста аз усули хос доштанаш [[Рамон Калдерон]] дар барномаи пешазинтихоботии дуюм қавл дод, ки [[Криштиану Роналду]], [[Кака]] ва [[Сеск Фабрегас|Фабрегас]]ро барои даста харидорӣ хоҳад кард. Соли 2009 Рамон Калдерон ба далели моҷарои тақаллуб дар интихоботи [[соли 2006]] истеъфо дод. Дар тӯли дуюним соли президентии Калдерон «Реал Мадрид» ду маротиба пайиҳам қаҳрамони Испониё ва як маротиба Суперҷоми Испониёро соҳиб шуд.

=== Бозгашти дубораи Перес ===
Қабл аз интихобот ҳама рақибон номзадии худро пас гирифтанд ва [[Флорентино Перес]] [[1 июн|1-уми июн]]и [[соли 2009]], бидуни овоздиҳӣ боз президенти «Реал Мадрид» шуд&lt;ref&gt;{{cite web|url=//http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/8076515.stm|title=Perez to return as Real president|website=uefa.com|accessdate=2009-06-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160114075411/https://http/|archivedate=2016-01-14}}&lt;/ref&gt;. Пас аз бозгашт Перес ба ташкил кардани “галактикос”-и комилан нав шурӯъ кард. Ибтидо, дар даста тағйироти раҳбарӣ сурат гирифт: [[Зайниддин Зидон]] бозикуни собиқи «Реал Мадрид» мушовири президент таъйин шуд. Рӯзи [[9 июн|9-уми июн]] пас аз музокироти тӯлонӣ ва сару садоҳои мухталиф миёнмайдони дастаи «[[Милан (бошгоҳи футбол)|Милан]]»-и Итолиё ва тими миллии Брозил [[Кака]] ба маблағи 68 миллион [[евро]] ба «Реал Мадрид» гузашт. Ӯ бо даста қарордоди шашсола имзо кард ва пас аз бозгашти Перес ситораи аввалин шуд. Пас аз он бо беҳтарин бозигари ҷаҳон дар [[соли 2008]] [[Криштиану Роналду]], ки дер боз орзуи пӯшидани пироҳани “бланкос”-ро дошт, шартнома ба имзо расид. Перес барои ситораи портуғолӣ 80 миллион [[Фунт Стерлинг|фунт стерлинг]] (93,4 миллион евро) пардохт кард. Рӯзҳои 25-уми июн ва 1-уми июл, [[Раул Албиол]] аз «[[Валенсия (бошгоҳи футбол)|Валенсия]]» ва [[Карим Бензема]] аз «[[Олимпик Лион (бошгоҳи футбол)|Олимпик Лион]]» ба арзиши 15 миллион ва 35 миллион евро ба «Реал Мадрид» гузариш намуданд. Миёнмайдон [[Эстебан Гранеро]] аз бошгоҳи «Хетафе», муҳофиз [[Алваро Арбелоа]] ва миёнмайдони такягоҳӣ [[Хаби Алонсо]] ҳарду аз бошгоҳи «[[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]]» ба ҳайати тими «Реал Мадрид» ҳамроҳ шуданд. Мадридиҳо барои интиқоли Арбелоа 4 миллион евро ва барои Алонсо 30 миллион [[Фунт Стерлинг|фунт стерлинг]] харҷ намуданд&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/l/liverpool/8184444.stm|title=Alonso completes £30m Real move|lang=en|publisher=BBC Sport|accessdate=2009-08-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090805100933/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/l/liverpool/8184444.stm|archivedate=2009-08-05}}&lt;/ref&gt;.

Сарфи назар аз харидҳои муҳим, даста он мавсим натавонист ҳадди ақалл ҷомеро соҳиб шавад. Дар [[Чемпионати футболи Испониё|чемпионати Испониё]] «Реал» баъд аз тими «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» дар ҷои дуюм қарор гирифт. Бошгоҳ дар [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] низ шаҳди нокомӣ чашид ва шашумин бор пайиҳам дар марҳилаи 1/8-ниҳоӣ аз мусобиқот берун шуд. Дар Ҷоми Испониё бошад, даста дар марҳилаи аввал аз дастаи дивизиони сеюми Испониё «[[Алкоркон бошгоҳи футбол)|Алкоркон]]» шикаст хӯрда аз мубориза хориҷ шуд. Дар поёни мавсим сармураббӣ [[Мануел Пеллегрини]] барои натиҷаҳои ғайриқаноатбахш аз мақомаш барканор шуд. [[Ҷозе Моуринё]] ки бо бошгоҳи итолиёвии «[[Интер (бошгоҳи футбол)|Интер]]» «ҳет-трики тиллоӣ» анҷом дода буд, пас аз гуфтушунидҳои кӯтоҳ сармураббии «Реал Мадрид» таъйин карда шуд&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/european/mourinho-to-be-unveiled-at-madrid-on-monday-after-1637m-compensation-deal-1986040.html|title=Mourinho to be unveiled at Madrid on Monday after £7m compensation deal|website=independent.co.uk|publisher=The Independent|accessdate=2010-05-31}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/8708315.stm|title=Real Madrid unveil José Mourinho as their new coach|website=news.bbc.co.uk|publisher=BBC Sport|accessdate=2010-05-31}}&lt;/ref&gt;.

Гузариши тобистона дар ҳадди соли пеш пуровоза набуд, ҳарчанд бидуни одатҳои маъмулӣ нагузашт. Барои харидорӣ беш аз 70 миллион евро харҷ шуд ва дастаро ботаҷрибатарин муҳофизатгари портуғолӣ [[Рикарду Карвалё]], миёнмайдонҳои ҷавони испонӣ - [[Педро Леон]] ва [[Серхио Каналес]], намояндагони насли нави футболи олмонӣ - [[Сами Хедира]] ва [[Масъуд Озил]], инчунин ҳуҷумкори аргентинӣ [[Анхел Ди Мария]] пурра карданд.

«Реал Мадрид» мавсими 2010/11-ро хеле бомуваффақият оғоз кард ва нишон дод, ки омодаи мубориза барои унвони қаҳрамонӣ аст, вале дар ниҳоят дар ҷои дуюм қарор гирифт. Дар Ҷоми Испониё корҳо хеле бобарор буданд. Даста дилпурона ба финал баромад ва он ҷо онҳоро рақиби азалӣ «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» интизор буд. «Реал Мадрид» дар бозии барои ҳарду даста душвор тавонист пирӯз шавад: Голи [[Криштиану Роналду]], ки дар вақти изофӣ зада шуд, ҷоми деринтизорро барои даста ба армуғон овард. Дар [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] «Реал Мадрид» ба даври ниманиҳоӣ роҳ ёфт, ки дар як бозии пуртаниш ва баҳсбарангези доварон дар ҷамъи ду бозӣ аз «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» шикаст хӯрд.

Тобистони [[соли 2011]], бошгоҳ барои таҳкими ҳайат ҳимоятгарон [[Рафаел Варан]], [[Фабио Коентрао]], миёнмайдонҳо [[Нури Шоҳин]], [[Ҳамид Алтинтоп]] ва ҳамлагар [[Хосе Калехон]]ро ба даста овард. Илова бар ин, бошгоҳ 22-юми июн расман аз васеъ кардани салоҳиятҳои сармураббии даста ва вогузор кардани вазифаи мудири варзишӣ ба [[Ҷозе Моуринё]] хабар дод&lt;ref&gt;[http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1330063139382/noticia/ComunicadoOficial/Official_Announcement_2011-07-23.htm Official Announcement] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110725011416/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1330063139382/noticia/ComunicadoOficial/Official_Announcement_2011-07-23.htm |date=2011-07-25 }} // Realmadrid.com&lt;/ref&gt;. Ба ин тартиб «Реал Мадрид» ба модели инглисии идоракунии даста гузашт.

Шогирдони Моуринё дар мавсими 2011/12 дастоварди «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]»-ро, ки дар мавсими 2009/10 – 99 хол дар як фасл буд, бо касби 100 имтиёз шикаста, рекорди наве дар [[Чемпионати футболи Испониё|Ла Лига]] сабт карданд. Илова бар ин, «Реал Мадрид» аввалин тиме гардид, ки дар 32 бозии як мавсим пирӯз шуда, аз рӯи шумораи голҳо (121 гол) дар як фасл рекорд гузошт.

Тобистони [[соли 2012]] миёнмайдонҳои «[[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]]» [[Майкл Эссиен]] ва «[[Тоттенҳем Ҳотспур (бошгоҳи футбол)|Тоттенҳем]]» [[Лука Модрич]] ба Мадрид пайвастанд. Аввалӣ ба тарзи иҷора ва дуввумӣ харидорӣ шуд. Аммо як қатор бозикунҳо дастаро тарк карданд: [[Фернандо Гаго]] ва [[Серхио Каналес]] ба «[[Валенсия (бошгоҳи футбол)|Валенсия]]», [[Ҳамид Алтинтоп]] ба «[[Галатасарой (бошгоҳи футбол)|Галатасарой]]», [[Эстебан Гранеро]] ба «[[Квинз Парк Рейнҷерс (бошгоҳи футбол)|Квинз Парк Рейнҷерс]]», [[Лассана Диарра]] ба «[[Анжи (бошгоҳи футбол)|Анжи]]», [[Ройстон Дренте]] ба «[[Алания (бошгоҳи футбол)|Алания]]» инчунин ба тарзи иҷоравӣ бошад [[Дани Карвахал]] ба «[[Байер 04 (бошгоҳи футбол)|Байер 04]]» ва [[Нури Шоҳин]] нахуст ба «[[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]]» ва зимистони соли 2012 ба «[[Боруссия Дортмунд]]». Зимистон дарвозабон [[Диего Лопес (дарвозабон)|Диего Лопес]], ки қаблан дар бошгоҳҳои «[[Вийярреал (бошгоҳи футбол)|Вийярреал]]» ва «[[Севийя (бошгоҳи футбол)|Севийя]]» ҳунарнамоӣ мекард, ба даста баргашт.

«Каҳкашониҳо» мавсими 2012/13-ро бо шикаст додани дастаи «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» (ҳисоби умумӣ 4:4) дар Суперҷоми Испониё оғоз карданд. [[Чемпионати футболи Испониё|Лигбартари Испониё]]ро бошад, дар зинаи дуюм ҷамъбаст карданд. Дар Ҷоми Испониё «Реал Мадрид» ба финал расид ва «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]»-ро дар ин масир аз мусобиқа берун кард, вале бозии финалиро бар «[[Атлетико Мадрид (бошгоҳи футбол)|Атлетико Мадрид]]» (1:2) бохт. Дар [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] «мадридиҳо» ҳунарнамоиро дар даври нимниҳоии мусобиқа бо шикаст хӯрдан аз тими «[[Боруссия Дортмунд]]» (дар маҷмӯъ 3:4) ба поён расонд.

[[20 май|20–уми май]] мушаххас шуд, ки [[Ҷозе Моуринё]] дастаро тарк мекунад&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/22583729|title=Jose Mourinho: Real Madrid boss to leave next month|publisher=BBC|date=2013-05-20|accessdate=2013-12-04|archivedate=2013-08-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130810231148/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/22583729}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Jose Mourinho: Real Madrid season worst of my career|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/22578880|accessdate=2013-05-17|newspaper=BBC|date=2013-05-17|archivedate=2013-06-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130612004204/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/22578880}}&lt;/ref&gt;. Рӯзи [[2 июн|2–юми июн]] [[Флорентино Перес]] бори дигар президенти «Реал Мадрид» интихоб шуд. [[27 июн|27–уми июн]] [[Карло Анчелотти]] ҳамчун сармураббии бошгоҳ муаррифӣ шуд&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad_Primer_Equipo_en/1330152799545/noticia/Noticia/Carlo_Ancelotti,_new_Real_Madrid_coach.htm|title=Carlo Ancelotti, new Real Madrid coach|date=2013-06-25|accessdate=2013-06-25|publisher=Real Madrid C.F.|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130628231323/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad_Primer_Equipo_en/1330152799545/noticia/Noticia/Carlo_Ancelotti,_new_Real_Madrid_coach.htm#|archivedate=2013-06-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad_Primer_Equipo_en/1330153439722/noticia/Noticia/Carlo_Ancelotti_has_signed_his_contract_with_Real_Madrid.htm|title=Official: Real Madrid confirm Ancelotti signing|date=2013-06-26|accessdate=2013-06-26|publisher=Real Madrid C.F.|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131012022320/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad_Primer_Equipo_en/1330153439722/noticia/Noticia/Carlo_Ancelotti_has_signed_his_contract_with_Real_Madrid.htm#|archivedate=2013-10-12}}&lt;/ref&gt;. Ёварони сармураббӣ [[Зайниддин Зидон]]и фаронсавӣ ва Пол Клементи инглис таъйин шуданд.

=== «Десима» ва требли урупоӣ ===
Тобистони [[соли 2013]] як қатор миёнмайдонҳо харидорӣ шуданд: ситораи «[[Тоттенҳем Ҳотспур (бошгоҳи футбол)|Тоттенҳем]]» [[Гарет Бейл]], [[Карлос Каземиро|Каземиро]] аз «[[Сан-Паулу (бошгоҳи футбол)|Сан-Паулу]]», [[Асиер Ийярраменди]] аз «[[Реал Сосиедад (бошгоҳи футбол)|Реал Сосиедад]]» ва [[Иско]] аз «[[Малага (бошгоҳи футбол)|Малага]]». Инчунин, [[Дани Карвахал]] пас аз гузаронидани мавсими иҷоравӣ дар «[[Байер 04 (бошгоҳи футбол)|Байер 04]]» ба даста баргашт. Футболбози [[Русҳо|рус]] [[Денис Черишев]] ва ҳамлагари испониёӣ [[Хесе]] аз дастаи ҷавонони «[[Реал Мадрид Кастийя]]» ба ҳайати дастаи асосӣ интиқол ёфтанд. Бо вуҷуди ин, як қатор бозигарон дастаро тарк карданд: ҳимоятгар [[Раул Албиол]], ҳамлагарон [[Гонсало Игуаин]] ва [[Хосе Калехон]] ба «[[Наполи (бошгоҳи футбол)|Наполи]]», миёнмайдонҳо [[Масъуд Озил]] ба «[[Арсенал (бошгоҳи футбол)|Арсенал]]», [[Кака]] ба «[[Милан (бошгоҳи футбол)|Милан]]» ва [[Педро Леон]] ба дастаи «[[Хетафе (бошгоҳи футбол)|Хетафе]]». Ҳамчун бозигарони озод, [[Рикарду Карвалё]] ба «[[Монако (бошгоҳи футбол)|Монако]]» ва [[Антонио Адан]] ба «[[Каляри (бошгоҳи футбол)|Каляри]]» гузаштанд. [[Майкл Эссиен]] баъди анҷоми мавсим ба «[[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]]» баргашт ва дар авоили сентябр [[Денис Черишев]] ба тими «[[Вийярреал (бошгоҳи футбол)|Вийярреал]]» ба иҷора дода шуд.

[[16 апрел|16-уми апрел]]и [[соли 2014]], «сафедпӯшҳо» бо шикаст додани «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» дар финал бо ҳисоби 2:1, Ҷоми Испониёро ба даст оварданд. Голи ҳалкунандаро [[Гарет Бейл]] ба самар расонд.

Баъд аз 12 соли интизорӣ, [[24 май|24–уми май]]и [[соли 2014]], дар варзишгоҳи «[[Варзишгоҳи Эштадиу да Луш|Эштадиу да Луш]]»-и [[Лиссабон]] «мадридиҳо» бо ҳарифи азалӣ «[[Атлетико Мадрид (бошгоҳи футбол)|Атлетико Мадрид]]» дар финали [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] қарор гирифтанд. Вақти асосии бозӣ мусовӣ (1:1) анҷом ёфт. Голи мадридиҳоро дар дақиқаи изофии қисми дуюм [[Серхио Рамос]]и дастон ба ҳадаф расонид ва пирӯзиро аз чанголи шогирдони [[Диего Симеоне]] рабуд. Дар қисматҳои иловагии бозӣ хати ҳимояи «Атлетико Мадрид» куллан рахна гардид ва 3 голи дигар ба дарвоза сар доданд. Ин рақобат бо ҳисоби 4:1 ба фоидаи шогирдони Анчелотти хотима ёфта, «Каҳкашониҳо» даҳумин ҷоми [[Лигаи Қаҳрамонҳо]]ро аз худ намуданд&lt;ref&gt;{{cite web|title=Real Madrid make history with La Decima|url=http://www.euronews.com/2014/05/26/real-madrid-make-history-with-la-decima/|publisher=euronews.com|accessdate=2014-05-26|archive-date=2021-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125021920/https://www.euronews.com/2014/05/26/real-madrid-make-history-with-la-decima|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

Пас аз пирӯзӣ дар [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] дар [[соли 2014]], «Реал Мадрид» бо [[Кейлор Навас]], [[Тони Кроос]] ва [[Хамес Родригес]] шартнома баст&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.firstpost.com/sports/real-madrid-unleash-new-signings-rodriguez-kroos-super-cup-final-1660463.html|title=Real Madrid to unleash new signings Rodriguez and Kroos in Super Cup|magazine=First Post|accessdate=14 августа 2014|archive-date=2020-09-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200915053350/https://www.firstpost.com/sports/real-madrid-unleash-new-signings-rodriguez-kroos-super-cup-final-1660463.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Бошгоҳ [[соли 2014]] дар бозии Суперҷоми УЕФА бар «[[Севийя (бошгоҳи футбол)|Севийя]]» пирӯз шуд. Ин 79-умин ҷоиза дар таърихи даста гардид&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.marca.com/2014/08/13/futbol/equipos/real_madrid/1407909398.html?cdi=WID33801&amp;s_kw=Noticias_Medio_Tiempo_MX_Noticia5|title=Real Madrid ties with Barcelona in trophies|newspaper=[[Marca (newspaper)|Marca]]|accessdate=2014-08-14|archivedate=2014-08-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140814102105/http://www.marca.com/2014/08/13/futbol/equipos/real_madrid/1407909398.html?cdi=WID33801&amp;s_kw=Noticias_Medio_Tiempo_MX_Noticia5}}&lt;/ref&gt;. Дар охирин ҳафтаи равзанаи интиқоли тобистонаи соли 2014 «Реал Мадрид» бозигарони калидӣ [[Хаби Алонсо]]ро ба «[[Бавария (бошгоҳи футбол)|Бавария]]» ва [[Анхел Ди Мария]]ро ба «[[Манчестер Юнайтед (бошгоҳи футбол)|Манчестер Юнайтед]]» фурӯхт. Ин тасмими бошгоҳ ба баҳсу мунозираҳои зиёд печид. [[Криштиану Роналду]] изҳор дошт: ''«Агар ман масъул мебудам, шояд корҳоро ба таври дигар анҷом медодам»'' ва [[Карло Анчелотти]] иқрор шуд, ки ''«Мо корҳоро бояд дубора аз сифр шурӯъ кунем&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sg.sports.yahoo.com/news/ancelotti-madrid-must-start-again-scratch-135000249.html |title=Ancelotti: Madrid must start again from scratch |work=Yahoo! Sports |accessdate=2014-09-05|archivedate=2014-09-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140905062158/https://sg.sports.yahoo.com/news/ancelotti-madrid-must-start-again-scratch-135000249.html}}&lt;/ref&gt;».''

Пас аз оғози нобарори мавсими 2014/15, «Реал Мадрид» силсилаи 22 пирӯзии пайиҳамро ба қайд гирифт, ки зафарият бар «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» ва «[[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]]» шомили он рекорд буд. Ин натиҷаи назаррас, рекорди пешинаи Испониё - 18 ғалабаи пайдарпайи «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» таҳти роҳбарии [[Франк Райкаард]] дар мавсими 2005/06-ро барҳам зад&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/30406666 «Real Madrid stretch winning run as Ronaldo and Gareth Bale score»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160106052028/https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/30406666 |date=2016-01-06 }}. BBC. 20 декабри 2014&lt;/ref&gt;. Силсилаи рекордӣ дар аввалин бозии [[соли 2015]] бо мағлубият аз тими «[[Валенсия (бошгоҳи футбол)|Валенсия]]» ба итмом расид. Барои такрор кардани рекорди ҷаҳонӣ (24 ғалабаи пайдарпай) ба даста ду ғалаба нарасид&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/30673410 «Valencia 2 — 1 Real Madrid»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160106075551/https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/30673410 |date=2016-01-06 }}. BBC. Сана: 4 январи 2015&lt;/ref&gt;. Рӯзи [[20 декабр|20-уми декабр]] «Реал Мадрид» дар финал бар дастаи «[[Сан-Лоренсо (бошгоҳи футбол)|Сан-Лоренсо]]»-и аргентинӣ ғолиб омада, [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо]]ро соҳиб шуд. «Каҳкашониҳо» дар даври ниманиҳоии [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] аз «[[Ювентус (бошгоҳи футбол)|Ювентус]]» мағлуб шуда, муваффақияти соли гузаштаро такрор карда натавонистанд. Дар Ҷоми Испониё низ мувоҷеҳи шикаст шуданд, инчунин дар [[Ла Лига]] бо касби ду имтиёз кам аз «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» мақоми дуюмро аз худ карданд. [[25 май|25-уми май]]и [[соли 2015]] [[Карло Анчелотти]] аз вазифаи сармураббӣ бекор карда шуд&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/en/news/2015/05/florentino-perez-holds-a-press-conference|title=Florentino Pérez holds a press conference|date=2015-05-25|website=Realmadrid.com|access-date=2020-07-31|archive-date=2020-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20201116212359/https://www.realmadrid.com/en/news/2015/05/florentino-perez-holds-a-press-conference|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

[[3 июн|3-юми июн]]и [[соли 2015]] [[Рафаэл Бенитес]] сармураббии ҷадиди «Реал Мадрид» эълон шуд ва ӯ бо даста қарордоди дусола имзо намуд&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www1.skysports.com/football/news/11835/9873743/rafa-benitez-named-new-coach-of-real-madrid|title=Rafa Benitez named new coach of Real Madrid |work=Sky Sports|date=2015-06-03 |accessdate=2015-06-03|archivedate=2018-12-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181213125935/https://www.skysports.com/football/news/11835/9873743/rafa-benitez-named-new-coach-of-real-madrid}}&lt;/ref&gt;. «Реал»-и [[Мадрид]] бидуни мағлубият ба пеш мерафт, то дар бозии даври 11-уми чемпионати Испониё аз бошгоҳи «[[Севийя (бошгоҳи футбол)|Севийя]]» бо ҳисоби 2:3 шикаст хӯрд. Ба дунболи он бохти хонагии 0:4 аз «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» дар «Эл-Класико»-и фасли якум рух дод. Дар дидори аввали 1/16-ниҳоии Ҷоми Испониё «Реал Мадрид» дар сафар дастаи «[[Кадис (бошгоҳи футбол)|Кадис]]»-ро бо ҳисоби 1:3 мағлуб намуд. Бинобар сабаби ба майдон баромадани [[Денис Черишев]]и масдудшуда дар ҳайати мадридиҳо, бозии баргашт лағв шуд ва «Реал Мадрид» аз идомаи мусобиқа маҳрум гашт&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/european/real-madrid-disqualified-from-copa-del-rey-over-fielding-denis-cheryshev-despite-being-suspended-a6760666.html|title=Real Madrid disqualified from Copa del Rey over fielding Denis Cheryshev despite being suspended|date=2015-12-04|work=Independent|accessdate=2017-06-22|archive-date=2017-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20170827124704/https://www.independent.co.uk/sport/football/european/real-madrid-disqualified-from-copa-del-rey-over-fielding-denis-cheryshev-despite-being-suspended-a6760666.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. [[Рафаэл Бенитес|Бенитес]] [[4 январ|4-уми январ]]и [[соли 2016]] бо иттиҳоми надоштани маҳбубият миёни ҳаводорон, норизоятии бозикунон ва нотавонӣ дар касби натиҷаҳои арзанда зидди тимҳои қавӣ аз вазифааш барканор карда шуд&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/en/news/2016/01/zidane-a-club-legend-in-the-real-madrid-dugout|title=Zidane: a club legend in the Real Madrid dugout|publisher=realmadrid.com|date=2016-01-04|accessdate=2016-01-04|archivedate=2020-11-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201120220536/https://www.realmadrid.com/en/news/2016/01/zidane-a-club-legend-in-the-real-madrid-dugout}}&lt;/ref&gt;.

[[4 январ|4-уми январ]]и [[соли 2016]] дар баробари барканории Бенитес, хабари ба ҳайси сармураббӣ таъйин шудани [[Зайниддин Зидон]] эълон шуд&lt;ref name=&quot;Coach Zidane&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2322281.html|title=Zidane replaces Benítez at Real Madrid|website=UEFA.com|accessdate=2016-01-05|archive-date=2016-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160106214146/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2322281.html|deadlink=no }}&lt;/ref&gt;. Зери роҳбарии [[Зайниддин Зидон|Зидон]], «Реал Мадрид» мавсими 2015/16-ро дар [[Ла Лига]] бо як хол камтар аз «Барселона» дар ҷои дуюм ба анҷом расонд&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.skysports.com/la-liga-table/2015|work=Sky Sports|title=2015–16 La Liga Table|date=2016-06-08|accessdate=2017-06-15|archive-date=2017-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20170607012146/http://www.skysports.com/la-liga-table/2015|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Рӯзи [[28 май|28-уми май]] дар шаҳри [[Милан]], «Реал Мадрид» дар финал боз ҳам бо «[[Атлетико Мадрид (бошгоҳи футбол)|Атлетико Мадрид]]» андари майдон шуд. Қисмати асосии бозӣ бо ҳисоби 1:1 ба анҷом расид ва дар силсилазарбаҳои пеналтӣ (5:3) бахт боз ҳам ба рӯи тими «Шоҳона» хандид. Бо ба даст овардани 11-умин унвони қаҳрамонӣ дар [[Лигаи Қаҳрамонҳо]], мадридиҳо рекорди худро барои бештарин пирӯзӣ дар ин мусобиқот афзоиш доданд. Ин дастовард дар таърихи бошгоҳ номи “Ундесима”-ро гирифт&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2016/matches/round=2000638/match=2015789/postmatch/report/index.html|title=Spot-on Real Madrid defeat Atlético in final again|date=2016-05-28|website=UEFA.com|access-date=2020-07-31|archive-date=2018-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20180110225552/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2016/matches/round=2000638/match=2015789/postmatch/report/index.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.
[[Акс:Real Madrid, campeón de la Champions (27309388821).jpg||thumb|center|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Шодии мухлисони «Реал Мадрид» дар майдони Пуэрта-дел-Соли шаҳри [[Мадрид]]&lt;/div&gt;]]

[[Зайниддин Зидон|Зидон]] ба ҳайси сармураббии «Реал Мадрид» аввалин мавсими пурраи худро бо пирӯзии [[Суперҷоми УЕФА 2016|Суперҷоми УЕФА]] дар соли 2016 оғоз кард&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefasupercup/season=2016/matches/round=2000778/match=2019261/postmatch/report/index.html|title=Carvajal wonder goal wins Super Cup for Madrid|date=2016-08-09|website=UEFA.com|accessdate=2017-06-15|publisher=UEFA|archive-date=2017-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20170726034128/http://www.uefa.com/uefasupercup/season=2016/matches/round=2000778/match=2019261/postmatch/report/index.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. То 10-уми декабри соли 2016 мадридиҳо 35 бозиро пайиҳам бидуни бохт паси сар карда, рекорди нави бошгоҳро гузоштанд&lt;ref&gt;{{cite web|title=Real Madrid 3–2 Deportivo de La Coruña|url=https://www.bbc.com/sport/football/38203086|website=bbc.com|accessdate=2016-12-10|archive-date=2019-08-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190831091313/https://www.bbc.com/sport/football/38203086|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Санаи [[18 декабр|18-уми декабр]]и [[соли 2016]] дар бозии финалӣ, «Реал Мадрид» бар дастаи «[[Кашима Антлерс (бошгоҳи футбол)|Кашима Антлерс]]»-и [[Ҷопон]] бо ҳисоби 4:2 ғолиб омада, [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо]]ро ба даст овард&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/clubworldcup/matches/round=276112/match=300364984/match-report.html|title=Madrid see off spirited Kashima in electric extra time final|date=2016-12-18|accessdate=2016-12-18|publisher=FIFA|archive-date=2016-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220125922/http://www.fifa.com/clubworldcup/matches/round=276112/match=300364984/match-report.html|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161220125922/http://www.fifa.com/clubworldcup/matches/round=276112/match=300364984/match-report.html|archivedate=2016-12-20}}&lt;/ref&gt;. Пас аз мусовӣ бо «[[Севийя (бошгоҳи футбол)|Севийя]]» (3:3) дар Ҷоми Испониё, [[12 январ|12-уми январ]]и [[соли 2017]], силсилаи шикастнопазирии мадридиҳо ба 40 бозӣ тӯл кашид ва рекорди бошгоҳи «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» бо 39 бозӣ бидуни мағлубият дар тамоми рақобатҳои фасли қабл шикаста шуд&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.espnfc.com/real-madrid/story/3037193/real-madrid-break-barcelonas-spanish-record-as-unbeaten-run-reaches-40|title=Real Madrid break Barcelona's Spanish record as unbeaten run reaches 40|date=2017-01-12|accessdate=2017-05-27|publisher=ESPN|archive-date=2017-08-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170801052008/http://www.espnfc.com/real-madrid/story/3037193/real-madrid-break-barcelonas-spanish-record-as-unbeaten-run-reaches-40|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Се рӯз пас дар майдони худ бошгоҳи «[[Севийя (бошгоҳи футбол)|Севийя]]» бо ҳисоби (2:1) тими «Шоҳона»-ро мағлуб намуда, ба силсилаи шикастнопазирии онҳо нуқта гузошт&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.foxsports.com/soccer/story/sevilla-just-snapped-real-madrids-unbeaten-streak-one-match-new-record-011517|title=Sevilla just snapped Real Madrid's unbeaten streak one match after they set the record|date=2017-01-15|accessdate=2017-05-27|publisher=Fox Sports|archive-date=2017-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20170513143527/http://www.foxsports.com/soccer/story/sevilla-just-snapped-real-madrids-unbeaten-streak-one-match-new-record-011517|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Моҳи майи соли 2017, «Реал Мадрид» 33-юмин маротиба дар таърих (бори аввал дар панҷ соли охир) ғолиби [[Ла Лига]] шуд&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/39926301|title=Real Madrid won their first La Liga title since 2012 thanks to a final-day victory at Malaga.|publisher=BBC.com|date=2017-05-21|access-date=2020-07-31|archive-date=2019-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20191211030150/https://www.bbc.com/sport/football/39926301|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.
[[Акс:El dulce recibimiento del Ayuntamiento al Real Madrid (01).jpg|thumb|center|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;[[Флорентино Перес|Перес]], [[Зайниддин Зидон|Зидон]] ва бозигарони «Реал» дар канори шаҳрдори Мадрид [[Мануела Кармена]] баъди пирӯзии 33-юм дар [[Ла Лига]], моҳи майи соли 2017&lt;/div&gt;]]

[[3 июн|3-юми июн]]и [[соли 2017]], бошгоҳ бо шикаст додани «[[Ювентус (бошгоҳи футбол)|Ювентус]]»-и туринӣ (4:1) дар финал унвони [[Лигаи Қаҳрамонҳо]]ро ҳифз карда дар таърихи муосир нахустин дастае гардид, ки дар ин мусобиқа пайиҳам ду маротиба пирӯз шуд&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2017/jun/03/juventus-real-madrid-champions-league-final-match-report|title=Real Madrid win Champions League as Cristiano Ronaldo double defeats Juve|author=Daniel Taylor|work=The Guardian|date=2017-06-03|accessdate=2017-06-03|archivedate=2017-06-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170603205009/https://www.theguardian.com/football/2017/jun/03/juventus-real-madrid-champions-league-final-match-report}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2017/matches/round=2000787/match=2019641/postmatch/report/index.html#majestic+real+madrid+champions+league+cardiff|title=Majestic Real Madrid win Champions League in Cardiff|author=Andrew Haslam|website=UEFA.com|date=2017-06-03|accessdate=2017-06-03|archive-date=2019-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20190926004946/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2017/matches/round=2000787/match=2019641/postmatch/report/index.html#majestic+real+madrid+champions+league+cardiff|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Ин сеюмин ҷом дар чор соли охир ва дар умум 12-ум ҷоми «Реал Мадрид» буд, ки ҳамчун рекорд дар таърихи мусобиқа ба қайд гирифта шуд. Ин дастовард бо номи “Дуодесима” низ маълум аст&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2017/06/03/sports/champions-league-final-score.html?_r=0|title=Champions League Final: Real Madrid Confirms Its Spot as World's Best|newspaper=nytimes.com|date=2017-06-03|accessdate=2017-06-03|archivedate=2020-12-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201230230428/https://www.nytimes.com/2017/06/03/sports/champions-league-final-score.html?_r=0}}&lt;/ref&gt;. Дар мавсими 2016/17, «Реал Мадрид» дар таърихи худ шумораи бештари ҷомҳоро дар як мавсим касб кард&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/en/news/2017/06/the-best-season-in-history|title=The best season in history|website=Realmadrid.com|date=2017-06-08|accessdate=2017-06-09|location=Madrid, Spain|quote=Real Madrid won four titles for the first time in their 115-year history.|publisher=Real Madrid Club de Fútbol|archive-date=2017-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170609041313/http://www.realmadrid.com/en/news/2017/06/the-best-season-in-history|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

«Реал Мадрид» бо бартарии 2:1 бар «[[Манчестер Юнайтед (бошгоҳи футбол)|Манчестер Юнайтед]]» ғолиби [[Суперҷоми УЕФА 2017]] шуд&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.theguardian.com/football/live/2017/aug/08/real-madrid-v-manchester-united-super-cup-live |title=Real Madrid v Manchester United: Super Cup – as it happened |website=TheGuardian.com |publisher=Guardian Media Group |date=2017-08-08 |access-date=2017-08-09 |archive-date=2021-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426010232/https://www.theguardian.com/football/live/2017/aug/08/real-madrid-v-manchester-united-super-cup-live |deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. 5 рӯз баъд, «Реал Мадрид» дар якумин дидори Суперҷоми Испониё дар «[[Камп Ноу (варзишгоҳ)|Камп Ноу]]» [[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барса]]ро 1:3 шикаст дод ва сипас дар бозии баргашт 2:0 пирӯз шуда, ба силсилаи 24 голи пайиҳами «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» ба дарвозаи хомаиҳо хотима бахшид&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/football/2017/08/16/real-madrid-vs-barcelona-spanish-super-cup-live-score-updates/|title=Real Madrid 2 Barcelona 0 (5–1 on aggregate): Woeful Barca dismissed as Zinedine Zidane's unstoppable side win Super Cup|date=2017-08-17|work=Telegraph|accessdate=2017-08-24|archive-date=2020-11-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20201122213914/https://www.telegraph.co.uk/football/2017/08/16/real-madrid-vs-barcelona-spanish-super-cup-live-score-updates/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Санаи [[16 декабр|16-уми декабр]]и [[соли 2017]], дар бозии ниҳоӣ «Реал Мадрид» дастаи «[[Гремио (бошгоҳи футбол)|Гремио]]»-и Брозилро бо ҳисоби 1:0 шикаст дода, қаҳрамони [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо]] шуд ва аввалин бошгоҳе гардид, ки ду бор пайиҳам ҷоми ин мусобиқотро ба даст овард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/clubworldcup/news/ramos-y-el-madrid-redondean-un-ano-historico-en-emiratos-2925318-2925321|title=FIFA Club World Cup 2017 — News — Ramos and Real make history in the Emirates — FIFA.com|access-date=2020-07-31|archive-date=2018-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20181223073615/https://www.fifa.com/clubworldcup/news/ramos-y-el-madrid-redondean-un-ano-historico-en-emiratos-2925318-2925321|deadlink=yes|accessdate=2022-05-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181223073615/https://www.fifa.com/clubworldcup/news/ramos-y-el-madrid-redondean-un-ano-historico-en-emiratos-2925318-2925321|archivedate=2018-12-23}}&lt;/ref&gt;. Худи ҳамон мавсим, «Реал Мадрид» бо «[[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]]» ба даври ниҳоии [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] расиданд. Ин бозӣ дар варзишгоҳи «Олимпӣ»-и шаҳри [[Киев]] баргузор шуда, бо ҷароҳат бардоштану ашкҳои [[Муҳаммад Салоҳ]] ва [[Дани Карвахал]], иштибоҳҳои дарвозабони «[[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]]» Лорис Кариус ва голҳои зебои [[Гарет Бейл]]у [[Карим Бензема]] дар хотираи ҳаводорони футбол нақш баст. Ин дидорро «Реал Мадрид» (3:1) ба нафъи хеш хотима дод ва унвони ғолиби [[Лигаи Қаҳрамонҳо]]ро нигоҳ дошта, аввалин дастае гардид, ки аз рӯзи таъсис дар ин мусобиқа пайиҳам се маротиба пирӯз шуд. Инчунин пас аз солҳои 70-ум баъд аз «[[Бавария (бошгоҳи футбол)|Бавария]]» якумин бошгоҳе шуд, ки дар се мусобиқаи пайдарпайи урупоӣ ғолиб омад.

=== Реал баъди истеъфои Зидон ва фурӯши Роналду ===
Рӯзи [[31 май|31-уми май]], панҷ рӯз пас аз пирӯзӣ дар финал, [[Зайниддин Зидон|Зидон]] аз вазифаи сармураббии «Реал Мадрид» истеъфо дод ва сабаби рафтанашро “ниёз ба тағйир” унвон кард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.esquire.com/uk/latest-news/a20973571/zinedine-zidane-announces-his-resignation-from-real-madrid/|title=Zinedine Zidane Announces His Resignation From Real Madrid|date=2018-05-31|work=Esquire|access-date=14 июня 2018|language=en|accessdate=2020-07-31|archivedate=2021-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210311212221/https://www.esquire.com/uk/latest-news/a20973571/zinedine-zidane-announces-his-resignation-from-real-madrid/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/44315700|title=Zinedine Zidane: Real Madrid boss stands down five days after Champions League win|date=2018-05-31|work=BBC Sport|language=en|accessdate=2020-07-31|archivedate=2021-01-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210113121505/https://www.bbc.com/sport/football/44315700}}&lt;/ref&gt;.

«Реал Мадрид» дар соли 2017, ҷоми «Нӯҳ арзиш», ҷоиза аз барномаи иҷтимоии байналмилалии кӯдакон «[[Футбол барои дӯстӣ]]»-ро дарёфт кард. Ҳар сол ҷом барои сатҳи баланди масъулияти иҷтимоии бошгоҳ ва ӯҳдадориҳои бештар ба арзишҳои лоиҳа (дӯстӣ, баробарӣ, адл, саломатӣ, сулҳ, садоқат, пирӯзӣ, анъанаҳо ва шараф) дода мешавад. Ғолибро кӯдакони иштироккунандаи чорабиниҳои ниҳоии барномаи F4F аз 64 кишвари ҷаҳон интихоб карданд&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://amp.championat.com/football/news-3395989-real-madrid-poluchil-kubok-devjati-cennostej.html|title=«Реал Мадрид» получил Кубок «Девяти ценностей»|website=championat.com|date=2018-04-05|accessdate=2022-06-02|archive-date=|archive-url=}}&lt;/ref&gt;.

«Реал Мадрид» [[12 июн|12–уми июн]]и соли 2018 расман эълон кард, ки [[Хулен Лопетеги]] сармураббии тими миллии Испониё баъди анҷоми мусобиқаи [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018]] вазифаи сармураббии бошгоҳро ба ӯҳда мегирад. Вале як рӯз пеш аз оғози мусобиқот [[Хулен Лопетеги|Лопетеги]] барои бидуни огоҳӣ музокира кардан бо бошгоҳ, аз мунтахаби Испониё барканор шуд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/44459380|title=Julen Lopetegui: Real Madrid name Spain manager as new head coach|date=2018-06-12|work=BBC Sport|language=en|accessdate=2020-07-31|archivedate=2018-06-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180615101656/https://www.bbc.com/sport/football/44459380}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2018/jun/13/julen-lopetegui-sacked-spain-manager-real-madrid-job|title=Julen Lopetegui sacked by Spain as Fernando Hierro takes over|date=2018-06-13|website=the Guardian|language=en|archive-date=2019-01-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190101183643/https://www.theguardian.com/football/2018/jun/13/julen-lopetegui-sacked-spain-manager-real-madrid-job|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/44467548|title=World Cup 2018: Spain sack manager Julen Lopetegui two days before first match|date=2018-06-13|work=BBC Sport|language=en|accessdate=2020-07-31|archivedate=2019-04-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190412054747/https://www.bbc.com/sport/football/44467548}}&lt;/ref&gt;. Тобистони соли 2018 дар пайи таҷдиди ҳайат, устураи бошгоҳ [[Криштиану Роналду]] ба арзиши 112 миллион евро ба тими «[[Ювентус (бошгоҳи футбол)|Ювентус]]» гузашт&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44785173|title=Cristiano Ronaldo: Juventus sign Real Madrid forward for £99.2m|date=2018-07-10|work=BBC Sport|language=en|accessdate=2020-07-31|archivedate=2018-07-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180710154813/https://www.bbc.co.uk/sport/football/44785173}}&lt;/ref&gt;. Пас аз як қатор бозиҳои заъиф ва мағлубиятҳои даста, Лопетеги аз кор озод карда шуда, мураббии онвақтаи «[[Реал Мадрид Кастийя]]» [[Сантияго Солари]] ҷойгузини ӯ таъйин гашт&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.abc.es/deportes/real-madrid/abci-solari-sentara-banquillo-real-madrid-tras-destitucion-lopetegui-201810291705_video.html |title=Solari se sentará en el banquillo del Real Madrid tras la destitución de Lopetegui |date=2018-10-29|newspaper=ABC |language=es |publisher=Vocento |accessdate=2020-07-31 |archivedate=2019-04-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190413235328/https://www.abc.es/deportes/real-madrid/abci-solari-sentara-banquillo-real-madrid-tras-destitucion-lopetegui-201810291705_video.html }}&lt;/ref&gt;. [[22 декабр|22-юми декабр]]и соли 2018 «Реал Мадрид» дар финал бар дастаи «[[Ал-Айн (бошгоҳи футбол)|Ал-Айн]]»-и Аморати Муттаҳидаи Араб бо ҳисоби 4:1 ғалаба карда, пайиҳам сеюмин [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо]]ро ба даст овард. Пас аз ин пирӯзӣ «Реал Мадрид» бо чаҳор унвон ба рекорддори мутлақи мусобиқа табдил ёфт. Бошгоҳ дар маҷмӯъ ҳафт маротиба қаҳрамони ҷаҳон дониста мешавад, зеро ФИФА Ҷоми байниқораиро ҳамчун пешгузаштаи Ҷоми бошгоҳҳои ҷаҳон эътироф мекунад. «Реал Мадрид» инчунин шумораи рекорди пайдарпай дар ин мусобиқаро афзоиш дод&lt;ref name=&quot;Real becomes highest trophy holder in FIFA Club World Cup&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.fifa.com/clubworldcup/news/real-madrid-win-third-successive-global-crown |title=Real Madrid win third successive global crown |website=FIFA.com |publisher=FIFA |date=2018-12-22 |access-date=22 декабря 2018 |accessdate=2020-07-31 |archivedate=2018-12-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181222230424/https://www.fifa.com/clubworldcup/news/real-madrid-win-third-successive-global-crown}}&lt;/ref&gt;. [[11 март|11-уми март]]и соли 2019 «Реал Мадрид» дубора [[Зайниддин Зидон|Зидон]]ро сармураббии бошгоҳ таъйин кард&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.realmadrid.com/en/news/2019/03/official-announcement|title=Official Announcement|publisher=Real Madrid C.F.|date=2019-03-11|accessdate=2019-03-11|archive-date=2019-03-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20190330054737/https://www.realmadrid.com/en/news/2019/03/official-announcement|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.realmadrid.com/noticias/2019/03/zidane-regresa-al-real-madrid|title=Zidane regresa al real madrid|date=2019-03-11|work=Real Madrid C.F.|access-date=11 марти 2019|language=es|accessdate=2020-07-31|archivedate=2020-08-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200817161913/https://www.realmadrid.com/noticias/2019/03/zidane-regresa-al-real-madrid}}&lt;/ref&gt;.

[[12 январ|12-уми январ]]и соли 2020 «Реал Мадрид» дар силсилазарбаҳои пеналтӣ «[[Атлетико Мадрид (бошгоҳи футбол)|Атлетико Мадрид]]»-ро шикаст дод ва ёздаҳумин унвони қаҳрамонии Суперҷоми Испониёро касб кард&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/51085601|title=Spanish Super Cup: Real Madrid beat Atletico Madrid on penalties|date=2020-01-12|work=BBC Sport|access-date=9 февраля 2020|language=en|accessdate=2020-07-31|archivedate=2020-01-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200113072532/https://www.bbc.com/sport/football/51085601}}&lt;/ref&gt;. Моҳи марти соли 2020 бар асари [[Дунёгирии COVID-19|пандемияи COVID-19]] таътил эълон шуд ва дар моҳи июн бозиҳо дубора шурӯъ шуданд. Бозигарони бошгоҳи «Шоҳона» баъди баргашт 10 ғалабаи пайиҳам ба даст оварда унвони 34-ум қаҳрамонӣ дар Ла Лигаро соҳиб шуданд&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.marca.com/en/football/real-madrid/2020/07/17/5f10db2146163f3c2c8b45d7.html|title=Real Madrid win the longest LaLiga Santander season|date=2020-07-17|accessdate=2020-07-17|website=marca.com|archive-date=2020-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721011320/https://www.marca.com/en/football/real-madrid/2020/07/17/5f10db2146163f3c2c8b45d7.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

19-уми апрели соли 2021 бошгоҳ эълон кард, ки якҷоя бо 11 бошгоҳи дигар ба [[Суперлигаи Урупо]] ҳамроҳ мешавад. Вале баъди чанд рӯз, бинобар норозигии шадиди ҳаводорон, бошгоҳҳо як паси дигар расман аз ин лоиҳа хориҷ шуданд. «Реал» бо се бошгоҳи дигар дар ҳоли идомаи музокирот боқӣ монданд&lt;ref&gt;{{cite web|title=Перес: &quot;Реал&quot;, «Барселона», «Ювентус» и «Милан» продолжают переговоры по Суперлиге|url=https://tass.ru/sport/11213415|website=tass.ru|date=2021-04-22|accessdate=2022-03-21}}&lt;/ref&gt;. Дар чемпионат, даста мавсимро дар ҷойи дуюм бо 2 хол камтар аз «Атлетико Мадрид» ба анҷом расонид. Дар [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2020/2021]] даста дар нимфинал аз тими «[[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]]» мағлуб шуд. [[27 май|27-уми май]] [[Зайниддин Зидон|Зидон]] расман истеъфо дод ва [[1 июн|1-уми июн]]и [[соли 2021]] [[Карло Анчелотти]] дубора ба ҳайси сармураббӣ баргашт.

=== Бозгашти дубораи Анчелотти ===
Пас аз омадани мураббии пуртаҷриба дар фасли 2021/22 ду бозикуни муҳим, миёнмайдони ҷавони бошгоҳи фаронсавии «[[Ренн (бошгоҳи футбол)|Ренн]]» [[Эдуардо Камавинга]] ва муҳофизи утришии «[[Бавария (бошгоҳи футбол)|Бавария]]» [[Давид Алаба]] ба даста ҷалб шуданд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://varzishtv.tj/tj/news/rasman-real-futbolbozi-nav-kharid/?sphrase_id=31196|title=Расман: “Реал” футболбози нав харид|lang=tg|last=varzishtv.tj|website=varzishtv.tj|access-date=2021-09-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://varzishtv.tj/tj/news/marca-alaba-bo-real-madrid-shartnoma-bast/?sphrase_id=31195|title=Marca: Алаба бо “Реал Мадрид” шартнома баст|lang=tg|last=varzishtv.tj|website=varzishtv.tj|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;. Мавсимро бошгоҳ комёбона анҷом дод: «Реал Мадрид» барандаи Суперҷоми Испониё, Ла Лига (натиҷаи рекордии 35-умин бор) ва [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2021/2022|Лигаи Қаҳрамонҳо]] гардид. [[27 май|27-уми май]]и [[соли 2022]] дар финал, даста бо ҳисоби 1:0 бар тими инглисии «[[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]]» пирӯз шуд ва бори 14-ум унвони қаҳрамониро ба даст овард, ки дар таърихи мусобиқа натиҷаи рекордӣ маҳсуб мешавад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://varzishtv.tj/tj/news/vinisius-unior-marotibai-14-um-real-ro-a-ramoni-lch-gardonid/?sphrase_id=31201|title=Винисиус Ҷуниор маротибаи 14-ум “Реал”-ро қаҳрамони ЛЧ гардонид|lang=tg|last=varzishtv.tj|website=varzishtv.tj|access-date=2022-05-29}}&lt;/ref&gt;.
[[Акс:Ofrenda de la Liga y la Champions-57-L.Millán (52109310843).jpg|thumb|center|250px|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Футболбозони «Реал» як рӯз пас аз пирӯзӣ дар [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2021/2022|Лигаи Қаҳрамонҳо 2021/22]] [[Дубли тиллоӣ (футбол)|дубл]]ро ҷашн гирифтанд&lt;/div&gt;]]

[[10 август|10-уми август]]и [[соли 2022]] «Реал Мадрид» дар бозии [[Суперҷоми УЕФА 2022]] бар дастаи «[[Айнтрахт Франкфурт]]» бо ҳисоби 2:0 ғалаба ба даст овард. Ин пирӯзии арзишманд бошгоҳро соҳиби Суперҷом гардонда, аз рӯи шумораи ҷом ба тимҳои машҳури урупоӣ — «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» ва «[[Милан (бошгоҳи футбол)|Милан]]» ҳамсаф намуд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ftv.tj/news/6614-real-madrid-barandai-superomi-uefa-2022.html|title=&quot;Реал Мадрид&quot; - барандаи Суперҷоми УЕФА-2022!|lang=tg|last=ftv.tj|website=ftv.tj|access-date=2024-08-11}}&lt;/ref&gt;.

[[1 июн|1-уми июн]]и [[соли 2024]] дастаи «Реал Мадрид» бори понздаҳум ғолиби Лигаи қаҳрамонҳои УЕФА гардид. Дар бозии ниҳоӣ тими «[[Боруссия Дортмунд|Боруссия]]»-и Дортмундро бо ҳисоби 2:0 мағлуб намуд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ftv.tj/news/9010-real-i-madrid-olibi-ponzdakaratai-ligai-chempionoi-uefa.html/|title=&quot;Реал&quot;-и Мадрид – ғолиби понздаҳкаратаи Лигаи Чемпионҳои УЕФА|lang=tg|last=ftv.tj|website=ftv.tj|access-date=2024-06-02|accessdate=2025-06-02|archivedate=2024-06-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240602115020/https://ftv.tj/news/9010-real-i-madrid-olibi-ponzdakaratai-ligai-chempionoi-uefa.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2039970/|title=History: B. Dortmund 0-2 Real Madrid: UEFA Champions League 2023/24 Final|lang=en|last=UEFA.com|website=UEFA.com|access-date=2025-01-29}}&lt;/ref&gt;. Илова бар ин, «Реал» бори аввал дар таърихи худ мавсими Лигаи қаҳрамонҳоро бидуни ягон бохт анҷом дод&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.uefa.com/errors/|title=The official website for European football|lang=en|last=UEFA.com|website=UEFA.com|access-date=2025-01-29}}&lt;/ref&gt;.

== Намодҳои бошгоҳ ==
=== Ангораҳо ===
&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;'''Таърихи ангораҳои бошгоҳ'''&lt;/div&gt;
&lt;gallery caption=&quot;&quot; 'таърихи=&quot;&quot; ангораҳои=&quot;&quot; бошгоҳ'''=&quot;&quot; widths=&quot;150px&quot; heights=&quot;150px&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Real emblem.png|Нахустин ангораи бошгоҳ (1902—1908)
Real emblem 4.png|(1908—1920)
Real emblem 5.png|(1920-1931)
Escudo Real madrid 1931.png|(1931—1941)
&lt;/gallery&gt;

=== Пироҳанҳои даста дар мавсимҳои гуногун ===
==== Хонагӣ ====
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
{{Football kit
|pattern_la =
|pattern_b = _old
|pattern_ra =
|pattern_sh = _RM1902
|pattern_so = _rmcf1902h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = 111111
|title = 1902
}}
|
{{Football kit
|pattern_la =
|pattern_b = _old
|pattern_ra =
|pattern_sh =
|pattern_so = _rmcf1908h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = 0047AB
|title = 1911
}}
|
{{Football kit
|pattern_la =
|pattern_b = _old_laced
|pattern_ra =
|pattern_sh =
|pattern_so = _rmcf1908h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = 0047AB
|title = 1914
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1925h
|pattern_b =_rmcf1925h
|pattern_ra =_rmcf1925h
|pattern_sh =
|pattern_so = 
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = 000000
|socks = 000000
|title = 1925
}}
|
{{Football kit
|pattern_la =
|pattern_b = _old_laced
|pattern_ra =
|pattern_sh =
|pattern_so = _rmcf1908h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = 0047AB
|title = 1926
}}
|
{{Football kit
|pattern_la =
|pattern_b = _old
|pattern_ra =
|pattern_sh =
|pattern_so = _band_white
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = 000000
|title = 1931
}}
|
{{Football kit
|pattern_la =
|pattern_b = _old_laced
|pattern_ra =
|pattern_sh =
|pattern_so = _band_white
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = 000000
|title = 1941
}}
|}
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
{{Football kit
|pattern_la =
|pattern_b = 
|pattern_ra =
|pattern_sh =
|pattern_so = _band_white
|leftarm= FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = 0047AB
|title = 1954
}}
|
{{Football kit
|pattern_la =
|pattern_b = 
|pattern_ra =
|pattern_sh =
|pattern_so = 
|leftarm= FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1955
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _RM1981
|pattern_b = _RM1981
|pattern_ra = _RM1981
|pattern_sh = _RM1981
|pattern_so = _RM1981
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1980
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _RM1981
|pattern_b = _rmcf8286
|pattern_ra = _RM1981
|pattern_sh = _RM1981
|pattern_so = _RM1981
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1982
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _RM1981
|pattern_b = _rmcf8586h
|pattern_ra = _RM1981
|pattern_sh = _RM1981
|pattern_so = _RM1981
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1984
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf8689
|pattern_b = _rmcf8689
|pattern_ra = _rmcf8689
|pattern_sh = _rmcf8689
|pattern_so = _RM1981
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1986
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf8689
|pattern_b = _rmcf8990
|pattern_ra = _rmcf8689
|pattern_sh = _rmcf8689
|pattern_so = _RM1981
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1989
}}
|}
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9091h
|pattern_b = _rmcf9091h
|pattern_ra = _rmcf9091h
|pattern_sh = _rmcf9091h
|pattern_so = _rmcf9091h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1990
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9091h
|pattern_b = _rmcf9293h
|pattern_ra = _rmcf9091h
|pattern_sh = _rmcf9293h
|pattern_so = _rmcf9091h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1992
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9394
|pattern_b = _rmcf9394
|pattern_ra = _rmcf9394
|pattern_sh = _rmcf9293h
|pattern_so = _rmcf9394
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1993
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9495h
|pattern_b = _rmcf9495h
|pattern_ra = _rmcf9495h
|pattern_sh = _rmcf9495h
|pattern_so = _rmcf9495h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1994
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9697h
|pattern_b = _rmcf9697h
|pattern_ra = _rmcf9697h
|pattern_sh = _rmcf9697h
|pattern_so = _rmcf9495h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1996
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9798h
|pattern_b = _rmcf9798h
|pattern_ra = _rmcf9798h
|pattern_sh = _rmcf9798h
|pattern_so = _rmcf9495h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1997
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9899h
|pattern_b = _real9899h
|pattern_ra = _rmcf9899h
|pattern_sh = _rmcf9899h
|pattern_so = 
|leftarm = 9900CC
|body = 9900CC
|rightarm = 9900CC
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1998
}}
|}
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0001h
|pattern_b = _rmcf0001h
|pattern_ra = _rm0001h
|pattern_sh = _rmcf0001h
|pattern_so = _rmcf0304h
|leftarm = 9900CC
|body = 9900CC
|rightarm = 9900CC
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2000
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0102h
|pattern_b = _rmcf0102h
|pattern_ra = _rmcf0102h
|pattern_sh = _rmcf0102h
|pattern_so = _rmcf0304h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2001
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = 
|pattern_b = _rmcf2002
|pattern_ra = 
|pattern_sh = 
|pattern_so = 
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2002
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0304
|pattern_b = _rmcf0304
|pattern_ra = _rmcf0304
|pattern_sh = _rmcf0304h
|pattern_so = _rmcf0304
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2003
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rm0506h
|pattern_b = _rmcf0405H
|pattern_ra = _rm0506h
|pattern_sh = _rmcf0405h
|pattern_so = _rmcf0405h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2004
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rm0506h
|pattern_b = _rm0506h
|pattern_ra = _rm0506h
|pattern_sh = _rmcf0405h
|pattern_so = 
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2005
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid0607h
|pattern_b = _realmadrid0607h
|pattern_ra = _realmadrid0607h
|pattern_sh = _realmadrid0607h
|pattern_so = _realmadrid0607h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2006
}}
|}
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0708h1
|pattern_b  = _rmcf0708h1
|pattern_ra = _rmcf0708h1
|pattern_sh = _rmcf0708h
|leftarm    = FFFFFF
|body       = FFFFFF
|rightarm   = FFFFFF
|shorts     = 0000FF
|socks      = FFFFFF
|title = 2007
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _derbyc0910h
|pattern_b = _rmcf0809h
|pattern_ra = _derbyc0910h
|pattern_sh = _adidasonwhite
|pattern_so = _3_stripes_black
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = 000000
|socks = FFFFFF
|title = 2008
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0910h
|pattern_b = _realmadrid0910home
|pattern_ra = _rmcf0910h
|pattern_sh = _rmcf0910h2
|pattern_so = _realmadrid0910home
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = 000000
|socks = FFFFFF
|title = 2009
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1011h
|pattern_b = _rmcf1011h1
|pattern_ra = _rmcf1011h
|pattern_sh = _realmadrid1011home
|pattern_so = _rmcf1011h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = 000099
|socks = FFFFFF
|title = 2010
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1112h
|pattern_b = _rmcf1112
|pattern_ra = _rmcf1112h
|pattern_sh = _rmcf1112h
|pattern_so = _rmcf1112h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2011
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1213h2
|pattern_b = _rmcf1213h4
|pattern_ra = _rmcf1213h2
|pattern_sh = _rmcf1213h
|pattern_so = _rmcf1213h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2012
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1314h2
|pattern_b = _rmcf1314h
|pattern_ra = _rmcf1314h2
|pattern_sh = _realmadrid1314home
|pattern_so = _rmcf1314h2
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2013
}}
|}
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
{{Football kit
|alt =
|pattern_la = _realmadrid1415h
|pattern_b = _realmadridcf1415h
|pattern_ra = _realmadrid1415h
|pattern_so = _realmadrid1415h
|pattern_sh = _realmadrid1415h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2014
}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _rmcf1516h
|pattern_b = _rmcf1516h
|pattern_ra = _rmcf1516h
|pattern_sh = _rmcf1516h
|pattern_so = _rmcf1516h
|leftarm = _rmcf1516h
|body = _rmcf1516h
|rightarm = _rmcf1516h
|shorts = _rmcf1516h
|socks = _rmcf1516h
|title = 2015/16
}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid1617h
|pattern_b = _realmadrid1617h
|pattern_ra = _realmadrid1617h
|pattern_sh = _realmadrid1617h
|pattern_so = _realmadrid1617h
|leftarm =
|body = 
|rightarm =
|shorts = 
|socks = 
|title = 2016/17
}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid1718h
|pattern_b = _realmadrid1718h
|pattern_ra = _realmadrid1718h
|pattern_sh = _realmadrid1718h
|pattern_so = _realmadrid1718h
|leftarm =
|body = 
|rightarm =
|shorts = 
|socks = 
|title = 2017/18
}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid1920h
|pattern_b = _realmadrid1920h
|pattern_ra = _realmadrid1920h
|pattern_sh = _realmadrid1920h
|pattern_so = _realmadrid1920h
|leftarm = ffffff
|body = ffffff
|rightarm = ffffff
|shorts = ffffff
|socks = ffffff
|title = 2019
}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid2021h
|pattern_b = _realmadrid2021h
|pattern_ra = _realmadrid2021h
|pattern_sh = _realmadrid2021h
|pattern_so = _realmadrid2021h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2020/21
}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid2122H
|pattern_b = _realmadrid2122H
|pattern_ra = _realmadrid2122H
|pattern_sh = _realmadrid2122H
|pattern_so = _realmadrid2122H
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2021/22
}}
|}
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid2223H
|pattern_b = _realmadrid2223H
|pattern_ra = _realmadrid2223H
|pattern_sh = _realmadrid2223H
|pattern_so = _realmadrid2223H
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|short = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2022/23
}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadridcf2324h
|pattern_b = _realmadridcf2324h
|pattern_ra = _realmadridcf2324h
|pattern_sh = _realmadridcf2324h
|pattern_so = _realmadridcf2324hl
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|short = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2023/24
}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid2425h
|pattern_b = _realmadrid2425h
|pattern_ra = _realmadrid2425h
|pattern_sh = _realmadrid2425h
|pattern_so = _realmadrid2425hl
|leftarm = FF9000
|body = FF9000
|rightarm = FF9000
|short = FF9000
|socks = FF9000
|title = 2024/25
}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid2526h
|pattern_b = _realmadrid2526h
|pattern_ra = _realmadrid2526h
|pattern_sh = _realmadrid2526h
|pattern_so = _adidasonwhitel
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|short = FFFFFF
|socks = 433E3A
|title = 2025/26
}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid2627h
|pattern_b = _realmadrid2627h
|pattern_ra = _realmadrid2627h
|pattern_sh = _realmadrid2627h
|pattern_so = _realmadrid2627hl
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|short = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2026/27
}}
|}

==== Меҳмонӣ ====
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|pattern_la = _RM1981A
|pattern_b = _ RM1981A
|pattern_ra = _RM1981A
|pattern_sh = _RM1981A
|pattern_so =_RM1981A
|socks = 8673a1
|title = 1980}}
|{{Football kit
|pattern_la = _RM1981A
|pattern_b = _RM1982B
|pattern_ra = _RM1981A
|pattern_sh = _RM1982A
|pattern_so = _RM1981A
|socks = 8673a1
|title = 1982}}
|{{Football kit
|pattern_la = _RM1981A
|pattern_b = _RM1982A
|pattern_ra = _RM1981A
|pattern_sh = _RM1982A
|pattern_so = _RM1981A
|socks = 8673a1
|title = 1984}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf8788a
|pattern_b = _rmcf8788a
|pattern_ra = _rmcf8788a
|pattern_sh = _rmcf8788a
|pattern_so = _rmcf8788a
|socks = 0246d0
|title = 1986}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf8788a
|pattern_b = _rmcf8990a
|pattern_ra = _rmcf8788a
|pattern_sh = _rmcf8990a
|pattern_so = _rmcf8788a
|socks = 0246d0
|title = 1989}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9293a
|pattern_b = _rmcf9293a
|pattern_ra = _rmcf9293a
|pattern_sh = _rmcf9293a
|pattern_so = _rmcf9293a
|socks = 0246d0
|title = 1992/93}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9394a
|pattern_b = _rmcf9394a
|pattern_ra = _rmcf9394a
|pattern_sh = _rmcf9293a
|pattern_so =_rmcf9394a
|socks = 0246d0
|title = 1993/94
}}
|}
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9496A
|pattern_b = _rmcf9496a
|pattern_ra = _rmcf9496A
|pattern_sh = _rmcf9496a
|pattern_so = _rmcf9496a
|socks = 4234B5
|title = 1994/95}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9697a
|pattern_b = _rmcf9697a
|pattern_ra = _rmcf9697a
|pattern_sh = _rmcf9697a
|pattern_so = _rmcf9697a
|socks = 362F78
|title = 1996/97}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9798a
|pattern_b = _rmcf9798a
|pattern_ra = _rmcf9798a
|pattern_sh = _rmcf9798a
|pattern_so = _rmcf9798a
|socks = 4234B5
|title = 1997/98}}
|{{Football kit
|pattern_la = _real9899a
|pattern_b = _rmcf9899a
|pattern_ra = _real9899a
|pattern_sh = _real9899a
|pattern_so = _rmcf9899a
|socks = 0F1F5E
|title = 1998/99}}
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid9900
|pattern_b = _rmcf9900a
|pattern_ra = _realmadrid9900
|pattern_sh = _rmcf9900a
|pattern_so = _rmcf9900a
|socks = 000000
|title = 1999/2001}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0102a
|pattern_b = _rmcf0102a
|pattern_ra = _rmcf0102a
|pattern_sh = _rmcf0102a
|pattern_so = _3_stripes_white
|socks = 000000
|title = 2001/02}}
|{{Football kit
|pattern_b = _rmcf2002a1
|leftarm = 000000
|body = 000000
|rightarm = 000000
|shorts = 000000
|socks = 000000
|title = 2002/03
}}
|}
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0304a
|pattern_b = _rmcf0304A1
|pattern_ra = _rmcf0304a
|pattern_sh = _rmcf0304a
|pattern_so = _rmcf0304a
|leftarm = 000000
|body = 000000
|rightarm = 000000
|shorts = 000000
|socks = 000000
|title = 2003/04}}
|{{Football kit
|pattern_la = _saturn0708h
|pattern_b = _rmcf0405a
|pattern_ra = _saturn0708h
|pattern_sh = _adidaswhite2002
|pattern_so = _whiteline
|shorts = 0000FF
|socks = 0000FF
|title = 2004/05}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0506a
|pattern_b = _rmcf0506a
|pattern_ra = _rmcf0506a
|pattern_sh = _rmcf0506a
|pattern_so = _rmcf0506a
|socks = 000140
|title = 2005/06}}
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid0607a
|pattern_b = _realmadrid0607a
|pattern_ra = _realmadrid0607a
|pattern_sh = _realmadrid0607a
|pattern_so = _realmadrid0607a
|socks = 000000
|title = 2006/07}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0708a
|pattern_b = _rmcf0708a
|pattern_ra = _rmcf0708a
|pattern_sh = _rmcf0708a
|pattern_so = _rmcf0708A
|socks = 000080
|title = 2007/08}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0809a
|pattern_b = _rmcf0809a
|pattern_ra = _rmcf0809a
|pattern_sh = _adidaswhite
|pattern_so = _3_stripes_white
|shorts = 0000FF
|socks = 0000FF
|title = 2008/09}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0910a
|pattern_b = _rmcf0910a
|pattern_ra = _rmcf0910a
|pattern_sh = _rmcf0910a
|pattern_so = _rmcf0910a
|socks = 002040
|title = 2009/10
}}
|}
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1011a
|pattern_b = _rmcf1011a
|pattern_ra = _rmcf1011a
|pattern_sh = _rmcf1011a
|pattern_so = _3_stripes_white
|socks = 001020
|title = 2010/11}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1112a
|pattern_b = _rmcf1112a
|pattern_ra = _rmcf1112a
|pattern_sh = _rmcf1112a
|pattern_so = _rmcf1112a
|socks = 000000
|title = 2011/12}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1213a
|pattern_b = _rmcf1213a
|pattern_ra = _rmcf1213a
|pattern_sh = _rmcf1213a
|pattern_so = _rmcf1213a
|socks = 000040
|title = 2012/13}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1314a
|pattern_b = _rmcf1314a
|pattern_ra = _rmcf1314a
|pattern_sh = _rmcf1314a
|pattern_so = _rmcf1314a
|socks = 0159FE
|title = 2013/14}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1415a
|pattern_b = _realmadridcf1415a
|pattern_ra = _rmcf1415a
|pattern_sh = _rmcf1415a
|pattern_so = _realmadrid1415a
|socks = EC1370
|title = 2014/15}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1516a
|pattern_b = _rmcf1516a
|pattern_ra = _rmcf1516a
|pattern_sh = _rmcf1516a
|pattern_so = _rmcf1516a
|leftarm = B7B7B7
|body = B7B7B7
|rightarm = B7B7B7
|shorts = B7B7B7
|socks = B7B7B7
|title = 2015/16}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1617a
|pattern_b = _rmcf1617a
|pattern_ra = _rmcf1617a
|pattern_sh = _rmcf1617a
|pattern_so = _rmcf1617a
|socks = 8449CE
|title = 2016/17
}}
|}
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid1718a
|pattern_b = _realmadrid1718a
|pattern_ra = _realmadrid1718a
|pattern_sh = _realmadrid1718a
|pattern_so = _realmadrid1718a
|socks = 000000
|title = 2017/18}}
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid1819a
|pattern_b = _realmadrid1819a
|pattern_ra = _realmadrid1819a
|pattern_sh = _realmadrid1819a
|pattern_so = _realmadrid1819a
|socks = 070715
|title = 2018/19}}
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid1920a
|pattern_b = _realmadrid1920a
|pattern_ra = _realmadrid1920a
|pattern_sh = _realmadrid1920a
|pattern_so = _realmadrid1920a
|socks = 021748
|title = 2019/20}}
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid2021a
|pattern_b = _realmadrid2021a
|pattern_ra = _realmadrid2021a
|pattern_sh = _realmadrid2021A
|pattern_so = _realmadrid2021A
|socks = FF8789
|title = 2020/21}}
|{{Football kit
|pattern_la =_realmadrid2122A
|pattern_b = _realmadrid2122A
|pattern_ra = _realmadrid2122A
|pattern_sh = _realmadrid2122A
|pattern_so = _realmadrid2122Al
|socks = 28315C
|title = 2021/22}}
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadridcf2223a
|pattern_b = _realmadridcf2223a
|pattern_ra = _realmadridcf2223a
|pattern_sh = _realmadridcf2223a
|pattern_so = _realmadridcf2223a
|socks = 8C89C0
|title = 2022/23}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadridcf2324a
|pattern_b = _realmadridcf2324a
|pattern_ra = _realmadridcf2324a
|pattern_sh = _realmadridcf2324a
|pattern_so = _realmadridcf2324al
|leftarm = 000030
|body = 000030
|rightarm = 000030
|short = 000030
|socks = 000030
|title = 2023/24
}}
|}
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid2425a
|pattern_b = _realmadrid2425a
|pattern_ra = _realmadrid2425a
|pattern_sh = _realmadrid2425a
|pattern_so = _realmadrid2425al
|leftarm = 4b4848
|body = 4b4848
|rightarm = 4b4848
|short = 4b4848
|socks = 4b4848
|title = 2024/25
}}
|
|{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid2526a
|pattern_b = _realmadrid2526a
|pattern_ra = _realmadrid2526a
|pattern_sh = _realmadrid2526a
|pattern_so = _realmadrid2526al
|leftarm = 262a45
|body = 262a45
|rightarm = 262a45
|short = 262a45
|socks = 262a45
|title = 2025/26
}}
|}

==== Эҳтиётӣ ====
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|pattern_la = _real9899t
|pattern_b = _real9899t
|pattern_ra = _real9899t
|pattern_sh = _real9899t
|pattern_so = _3_stripes_white
|socks = 0F1F5E
|title = 1998/99}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9900t
|pattern_b = _rmcf9900t
|pattern_ra = _rmcf9900t
|pattern_sh = _rmcf9900t
|pattern_so = _rmcf9900t
|socks = 000080
|title = 1999/2001}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid0102t
|pattern_b = _realmadrid0102t
|pattern_ra = _realmadrid0102t
|pattern_sh = _realmadrid0102t
|pattern_so = _3_stripes_white
|socks = 000000
|title = 2001/02}}
|
|{{Football kit
|pattern_b = _rmcf2002t
|leftarm = 400080
|body = 400080
|rightarm = 400080
|shorts = 400080
|socks = 400080
|title = 2002/03}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid0304t
|pattern_b = _realmadrid0304t
|pattern_ra = _realmadrid0304t
|pattern_sh = _adidasonblack
|pattern_so = _realmadrid0304t
|socks = 000000
|title = 2003/04}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _brugge0304h
|pattern_b = _rmcf0405t
|pattern_ra = _brugge0304h
|pattern_sh = _adidaswhite2002
|pattern_so = _whiteline
|leftarm = 000000
|body = 000000
|rightarm = 000000
|shorts = 000000
|socks = 000000
|title = 2004/05}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0506t
|pattern_b = _rmcf0506t
|pattern_ra = _rmcf0506t
|pattern_sh = _rmcf0506t
|pattern_so = _rmcf0506t
|socks = 000000
|title = 2005/06
}}
|}
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid0607t
|pattern_b = _realmadrid0607t
|pattern_ra = _realmadrid0607t
|pattern_sh = _realmadrid0607t
|pattern_so = _realmadrid0607t
|socks = 400080
|title = 2006/07}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0708t
|pattern_b = _rmcf0708t
|pattern_ra = _rmcf0708t
|pattern_sh = _adidaswhite
|shorts = 404040
|socks = 404040
|title = 2007/08}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _derbyc0910a
|pattern_b = _rmcf0809t
|pattern_r = _derbyc0910a
|pattern_sh = _rmcf1415t
|pattern_so = _rmcf1415t
|leftarm = 000000
|body = 000000
|rightarm = 000000
|shorts = 000000
|socks = 000000
|title = 2008/09}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0910t
|pattern_b = _rmcf0910t
|pattern_ra = _rmcf0910t
|pattern_sh = _rmcf0910t
|pattern_so = _galaxy11t
|socks = 000000
|title = 2009/10}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1011t
|pattern_b = _rmcf1011t
|pattern_ra = _rmcf1011t
|pattern_sh = _adidaswhite
|pattern_so = _3_stripes_white
|shorts = 4B088A
|socks = 4B088A
|title = 2010/11}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1112t
|pattern_b = _rmcf1112t
|pattern_ra = _rmcf1112t
|pattern_sh = _adidaswhite
|pattern_so = _mexico86h
|shorts = FF0000
|socks = FF0000
|title = 2011/12}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1213t
|pattern_b = _rmcf1213t
|pattern_ra = _rmcf1213t
|pattern_sh = _rmcf1213t
|pattern_so = _rmcf1213t
|socks = 006030
|title = 2012/13
}}
|}
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1314t2
|pattern_b = _rmcf1314t2
|pattern_ra = _rmcf1314t2
|pattern_sh = _rmcf1314t2
|pattern_so = _3_stripes_black
|socks = FF5500
|title = 2013/14}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1415t
|pattern_b = _realmadridcf1415t
|pattern_ra = _rmcf1415t
|pattern_sh = _rmcf1415t
|pattern_so = _rmcf1415t
|socks = 000000
|title = 2014/15}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1516t
|pattern_b = _rmcf1516t
|pattern_ra = _rmcf1516t
|pattern_sh = _rmcf1516t
|pattern_so = _rmcf1516t
|leftarm = 000033
|body = 000033
|rightarm = 000033
|shorts = 000033
|socks = 000033
|title = 2015/16}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1617t
|pattern_b = _rmcf1617t
|pattern_ra = _rmcf1617t
|pattern_sh = _rmcf1617t
|pattern_so = _rmcf1617t
|socks = 000000
|title = 2016/17}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid1718t
|pattern_b = _realmadrid1718t
|pattern_ra = _realmadrid1718t
|pattern_sh = _realmadrid1718t
|pattern_so = _realmadrid1718t
|socks = 22A6BF
|title = 2017/18}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid1819t
|pattern_b = _realmadrid1819t
|pattern_ra = _realmadrid1819t
|pattern_sh = _realmadrid1819t
|pattern_so = _realmadrid1819t
|socks = FF2828
|title = 2018/19}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid1920t
|pattern_b = _realmadrid1920t
|pattern_ra = _realmadrid1920t
|pattern_sh = _rmcf201920t
|pattern_so = _rmcf201920t
|shorts = 00CC99
|socks = 00CC99
|title = 2019/20
}}
|}
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadridcf2021t
|pattern_b = _realmadridcf2021t
|pattern_ra = _realmadridcf2021t
|pattern_sh = _realmadridcf2021t
|pattern_so = _realmadridcf2021t
|shorts = 0F0F0F
|socks = 0F0F0F
|title = 2020/21}}
|
|{{Football kit
|pattern_b = _realmadrid2122t
|pattern_sh = _realmadrid2122t
|pattern_so = _3_stripes_white
|leftarm = 2BB6BB
|rightarm = 2BB6BB
|socks = 2BB6BB
|title = 2021/22}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadridcf2223t
|pattern_b = _realmadridcf2223t
|pattern_ra = _realmadridcf2223t
|pattern_sh = _realmadridcf2223t
|pattern_so = _realmadridcf2223t
|socks = 000000
|title = 2022/23}}
|
|{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadridcf2324t
|pattern_b = _realmadridcf2324t
|pattern_ra = _realmadridcf2324t
|pattern_sh = _realmadridcf2324t
|pattern_so = _realmadridcf2324tl
|socks = 000000
|title = 2023/24}}
|
|{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid2425t
|pattern_b = _realmadrid2425t
|pattern_ra = _realmadrid2425t
|pattern_sh = _realmadrid2425t
|pattern_so = _realmadrid2425tl
|leftarm = 000000
|body = 000000
|rightarm = 000000
|shorts = 000000
|socks = 000000
|title = 2024/25
}}
|
|{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid2526t
|pattern_b = _realmadrid2526t
|pattern_ra = _realmadrid2526t
|pattern_sh = _adidaswhite
|pattern_so = _adidaswhitel
|leftarm = 007CE4
|body = 007CE4
|rightarm = 007CE4
|shorts = 007CE4
|socks = 007CE4
|title = 2025/26
}}
|}

=== Брендҳо ва сарпарастҳо ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;margin-left:1em&quot;
|-
!Давра
!Истеҳсолкунандаи либос
!Сарпарасти пироҳан
|-
|1980—1982
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Парчами Олмон}} [[Adidas]]
|&lt;small&gt;''-''&lt;/small&gt;
|-
|1982—1985
|{{Парчами Италия (1946—2003)}} [[Zanussi]]
|-
|1985—1989
| rowspan=&quot;4&quot; |{{Парчами Дания}} [[Hummel International|Hummel]]
|{{Парчами Италия (1946—2003)}} [[Parmalat]]
|-
|1989—1991
|{{Парчами Испания}} Reny Picot
|-
|1991—1992
|{{Парчами Испания}} Otaysa
|-
|1992—1994
| rowspan=&quot;3&quot; |{{Парчами Олмон}} [[Teka]]
|-
|1994—1998
|{{Парчами Испания}} [[Kelme]]
|-
|1998—2001
| rowspan=&quot;8&quot; |{{Парчами Олмон}} [[Adidas]]
|-
|2001—2002
|{{Парчами Испания}} Realmadrid.com
|-
|2002—2005
|{{Парчами Олмон}} [[Siemens mobile]]
|-
|2005—2006
|{{Парчами Олмон}} [[Siemens]]
|-
|2006—2007
|{{Парчами Олмон}} [[BenQ-Siemens]]
|-
|2007—2013
|{{Парчами Австрия}} [[Bwin]]
|-
|2013—{{Т. ҳ.}}
|{{Парчами Имороти Муттаҳидаи Арабӣ}} [[Fly Emirates]]
|}

== Рӯйхати мавсимҳо ==
{|
|valign=&quot;top&quot; width=0%|
{|  class=&quot;wide collapsible collapsed&quot;  style=&quot;text-align:center&quot;
|- style=&quot;background:#f0f6fa;&quot;
!'''Мавсим'''
!'''Дивизион'''
!'''Мақом'''
!'''[[Ҷоми футболи Испониё|Ҷом]]'''
!'''Мусобиқаҳои байналмилалӣ'''
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё (1929)|1929]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1928/1929|Финалист]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1929/1930|1929/30]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|5-ум
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1929/1930|Финалист]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1930/1931|1930/31]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|6-ум
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1930/1931|1/4]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1931/1932|1931/32]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1931/1932|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1932/1933|1932/33]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1932/1933|Финалист]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1933/1934|1933/34]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1933/1934|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1934/1935|1934/35]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1934/1935|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1935/1936|1935/36]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1935/1936|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1939/1940|1939/40]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|4-ум
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1939/1940|Финалист]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1940/1941|1940/41]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|6-ум
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1940/1941|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1941/1942|1941/42]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1941/1942|1/4]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1942/1943|1942/43]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|10-ум
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1942/1943|Финалист]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1943/1944|1943/44]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|7-ум
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1943/1944|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1944/1945|1944/45]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1944/1945|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1945/1946|1945/46]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|4-ум
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1945/1946|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1946/1947|1946/47]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|7-ум
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1946/1947|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1947/1948|1947/48]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|11-ум
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1947/1948|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1948/1949|1948/49]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|3-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1948/1949|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1949/1950|1949/50]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|4-ум
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1949/1950|1/2]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1950/1951|1950/51]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|9-ум
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1950/1951|1/2]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1951/1952|1951/52]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|3-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1951/1952|1/2]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1952/1953|1952/53]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|3-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1952/1953|1/2]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1953/1954|1953/54]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1953/1954|1/2]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1954/1955|1954/55]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1954/1955|1/2]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1955/1956|1955/56]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|3-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1955/1956|1/2]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1955/1956|ҶҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1956/1957|1956/57]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1956/1957|1/4]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1956/1957|ҶҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1957/1958|1957/58]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1957/1958|Финалист]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1957/1958|ҶҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1958/1959|1958/59]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1958/1959|1/2]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1958/1959|ҶҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1959/1960|1959/60]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1959/1960|Финалист]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1959/1960|ҶҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1960/1961|1960/61]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1960/1961|Финалист]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1960/1961|ҶҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1961/1962|1961/62]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1961/1962|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1961/1962|ҶҚ Финалист]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1962/1963|1962/63]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1962/1963|1/2]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1962/1963|ҶҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1963/1964|1963/64]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1963/1964|1/4]]
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1963/1964|ҶҚ Финалист]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1964/1965|1964/65]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1964/1965|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1964/1965|ҶҚ 1/4]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1965/1966|1965/66]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1965/1966|1/4]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1965/1966|ҶҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1966/1967|1966/67]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1966/1967|1/4]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1966/1967|ҶҚ 1/4]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1967/1968|1967/68]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1967/1968|Финалист]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1967/1968|ҶҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1968/1969|1968/69]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1968/1969|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1968/1969|ҶҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1969/1970|1969/70]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|5-ум
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1969/1970|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1969/1970|ҶҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1970/1971|1970/71]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|4-ум
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1970/1971|1/16]]
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА 1970/1971|ҶҶУ Финалист]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1971/1972|1971/72]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1971/1972|1/2]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми УЕФА 1971/1972|ҶУ 1/16]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1972/1973|1972/73]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|4-ум
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1972/1973|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1972/1973|ҶҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1973/1974|1973/74]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|8-ум
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1973/1974|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми УЕФА 1973/1974|ҶУ 1/32]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1974/1975|1974/75]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1974/1975|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА 1974/1975|ҶҶУ 1/4]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1975/1976|1975/76]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1975/1976|1/2]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1975/1976|ҶҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1976/1977|1976/77]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|9-ум
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1976/1977|1/16]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1976/1977|ҶҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1977/1978|1977/78]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1977/1978|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1978/1979|1978/79]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1978/1979|Финалист]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1978/1979|ҶҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1979/1980|1979/80]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1979/1980|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1979/1980|ҶҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1980/1981|1980/81]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1980/1981|1/4]]
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1980/1981|ҶҚ Финалист]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1981/1982|1981/82]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|3-юм
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1981/1982|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми УЕФА 1981/1982|ҶУ 1/4]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1982/1983|1982/83]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1982/1983|Финалист]]
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА 1982/1983|ҶҶУ Финалист]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1983/1984|1983/84]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1983/1984|1/2]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми УЕФА 1983/1984|ҶУ 1/32]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1984/1985|1984/85]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|5-ум
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1984/1985|1/8]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми УЕФА 1984/1985|ҶУ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1985/1986|1985/86]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1985/1986|1/2]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми УЕФА 1985/1986|ҶУ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1986/1987|1986/87]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Кубок Испании по футболу 1986/1987|1/2]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1986/1987|ҶҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1987/1988|1987/88]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1987/1988|1/2]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1987/1988|ҶҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1988/1989|1988/89]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1988/1989|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1988/1989|ҶҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1989/1990|1989/90]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1989/1990|Финалист]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1989/1990|ҶҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1990/1991|1990/91]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|3-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1990/1991|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1990/1991|ҶҚ 1/4]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1991/1992|1991/92]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1991/1992|Финалист]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми УЕФА 1991/1992|ҶУ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1992/1993|1992/93]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1992/1993|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми УЕФА 1992/1993|ҶУ 1/4]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1993/1994|1993/94]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|4-ум
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1993/1994|1/4]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА 1993/1994|ҶҶУ 1/4]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1994/1995|1994/95]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1994/1995|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми УЕФА 1994/1995|ҶУ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1995/1996|1995/96]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|6-ум
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1995/1996|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1995/1996|ЛҚ 1/4]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1996/1997|1996/97]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1996/1997|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1997/1998|1997/98]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|4-ум
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1997/1998|1/8]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}} [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1997/1998|ЛҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1998/1999|1998/99]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1998/1999|1/2]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1998/1999|ЛҚ 1/4]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1999/2000|1999/00]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|5-ум
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1999/2000|1/4]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}} [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1999/2000|ЛҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2000/2001|2000/01]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2000/2001|1/32]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2000/2001|ЛҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2001/2002|2001/02]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|3-юм
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2001/2002|Финалист]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2001/2002|ЛҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2002/2003|2002/03]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2002/2003|1/4]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2002/2003|ЛҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2003/2004|2003/04]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|4-ум
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2003/2004|Финалист]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2003/2004|ЛҚ 1/4]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2004/2005|2004/05]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2004/2005|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2004/2005|ЛҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2005/2006|2005/06]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2005/2006|1/2]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2005/2006|ЛҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2006/2007|2006/07]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2006/2007|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2006/2007|ЛҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2007/2008|2007/08]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2007/2008|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2007/2008|ЛҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2008/2009|2008/09]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2008/2009|1/16]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2008/2009|ЛҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2009/2010|2009/10]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2009/2010|1/16]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2009/2010|ЛҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2010/2011|2010/11]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2010/2011|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2010/2011|ЛҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2011/2012|2011/12]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2011/2012|1/4]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2011/2012|ЛҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2012/2013|2012/13]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2012/2013|Финалист]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2012/2013|ЛҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2013/2014|2013/14]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|3-юм
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2013/2014|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2013/2014|ЛҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2014/2015|2014/15]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2014/2015|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2014/2015|ЛҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2015/2016|2015/16]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2015/2016|ҳазф баъди 1/16]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2015/2016|ЛҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2016/2017|2016/17]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2016/2017|1/4]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2016/2017|ЛҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2017/2018|2017/18]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|3-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2017/2018|1/4]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2017/2018|ЛҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2018/2019|2018/19]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|3-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2018/2019|1/2]]
! style=&quot;background:#efefef;&quot; |[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2018/2019|ЛҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2019/2020|2019/20]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2019/2020|1/4]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2019/2020|ЛҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2020/2021|2020/21]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2020/2021|1/16]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2020/2021|ЛҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2021/2022|2021/22]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2021/2022|1/4]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2021/2022|ЛҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2022/2023|2022/23]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2022/2023|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2022/2023|ЛҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2023/2024|2023/24]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2023/2024|1/8]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2023/2024|ЛҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2024/2025|2024/25]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2024/2025|Финалист]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2024/2025|ЛҚ 1/4]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2025/2026|2025/26]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2025/2026|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2025/2026|ЛҚ 1/4]]
|}
|}

== Варзишгоҳ ==

Дар тӯли таърихи худ, бошгоҳи «Реал Мадрид» дар чандин варзишгоҳ бозӣ кардааст:

'''Кампо де О’Доннелл''' (1912–1923) — аввалин майдони расмии мадридиҳо, ки дар наздикии хиёбони О’Доннелл ҷойгир буд ва асосан барои бозиҳои дӯстона ва маҳаллӣ истифода мешуд.

'''Кампо де Сюдад Линеал''' (1923–1924) — яке аз варзишгоҳҳои кӯтоҳмуддати даста, ки дар маҳаллаи Сюдад Линеали Мадрид ҷойгир буд ва то оғози сохтмони варзишгоҳи Чамартин истифода мешуд.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Campo de Ciudad Lineal |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Campo_de_Ciudad_Lineal |access-date=2025-06-03}}&lt;/ref&gt;

'''Варзишгоҳи Чамартин''' (1924–1946) — нахустин варзишгоҳи замонавии бошгоҳ, ки [[17 май|17-уми май]]и [[соли 1924]] бо ғунҷоиши 22 500 тамошобин ифтитоҳ гардид. Он ҳамчун майдони хонагӣ барои соҳиб шудани ҷоизаҳои аввалини даста хизмат кард.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Old Chamartín Stadium |url=https://www.realmadrid.com/en/about-real-madrid/history/football-legends/chamartin |website=RealMadrid.com |access-date=2025-06-03}}&lt;/ref&gt;
[[Акс:Boca - Real Madrid 1925.jpg|thumb|left|240px|Акси қадимӣ аз варзишгоҳи Чамартин]]

'''Чамартини нав''' (1947–1955) — бинобар зарурати доштани варзишгоҳи бузургтар, сохтмони варзишгоҳи нав оғоз ёфт, ки бо номи «Чамартини нав» шинохта мешуд. Он [[14 декабр|14-уми декабри]] [[соли 1947]] ба истифода дода шуд ва дар бозии ифтитоҳӣ «Реал Мадрид» тими портуғолии «[[Белененсеш (бошгоҳи футбол)|Белененсеш]]»-ро бо ҳисоби 3:1 шикаст дод. Ғунҷоиши аввалияи он 75 145 ҷой буд.

'''[[Сантияго Бернабеу (варзишгоҳ)|Сантияго Бернабеу]]''' (аз соли 1955 {{Т. ҳ.}}) — соли 1955, варзишгоҳ ба номи президенти бошгоҳ [[Сантияго Бернабеу]] гузошта шуд. Дар тӯли даҳсолаҳо чандин навсозӣ аз сар гузаронд ва соли 2024 бо хароҷоти тақрибан 1,76 миллиард евро бозсозӣ шуд. Ғунҷоиши кунунии он 81 044 ҷой буда, дорои сақфи пӯшидашаванда, экрани 360-дараҷа ва низоми майдони ҳаракатдиҳанда мебошад.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Santiago Bernabeu renovation |url=https://www.padmagazine.co.uk/property-renovation-refurbishment/the-santiago-bernabeu-renovation-the-future-of-footballs-most-iconic-stadium/27423/ |website=PAD Magazine |access-date=2025-06-03}}&lt;/ref&gt;

'''[[Алфредо Ди Стефано (варзишгоҳ)|Алфредо Ди Стефано]]''' (2020–2023) — дар давраи навсозии «Сантияго Бернабеу» ва маҳдудиятҳои вобаста ба ҳамагирии COVID-19, даста бозии расмии худро дар варзишгоҳи хурдтар — «Алфредо Ди Стефано» баргузор кард, ки дар маҷмааи омӯзишӣ-тамринии «Валдебебас» ҷойгир аст.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Estadio Alfredo Di Stéfano |url=https://www.realmadrid.com/en/about-real-madrid/club-facilities/alfredo-di-stefano-stadium |website=RealMadrid.com |access-date=2025-06-03}}&lt;/ref&gt;

[[Акс:Panoramic santiago bernabeu.jpg|thumb|left|260px|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt; Даруни варзишгоҳи «[[Сантияго Бернабеу (варзишгоҳ)|Сантияго Бернабеу]]»&lt;/div&gt;]] [[Акс:Estadio Santiago Bernabeu - vista exterior.jpg|thumb|left|260px|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt; Намуди зоҳирӣ то бозсозӣ&lt;/div&gt;]]

'''[[Сантияго Бернабеу (варзишгоҳ)|Сантияго Бернабеу]]'''

'''Ғунҷоиш''' — 81 044 тамошобин

'''Андозаи майдон''' — 107×72 метр

'''Нишонӣ''' — Concha Espina 1, 28036 [[Мадрид]]

== Омори иштирок дар мусобиқаҳо ==
''Тибқи 3-юми июни соли 2025''

=== Чемпионати Испониё ===
«Реал»-и Мадрид (дар баробари «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» ва «[[Атлетик Билбао (бошгоҳи футбол)|Атлетик Билбао]]») дар тамоми [[Чемпионати футболи Испониё|чемпионатҳои кишвар]] иштирок кардааст. Мақоми аввал - 36 маротиба, дуюм - 26 маротиба, сеюм - 10 маротиба, яъне дар маҷмӯъ бошгоҳ зиёда аз 70 мавсим ба қатори ҷоизадорон роҳ ёфтааст. Инчунин 8 маротиба як қадам дур аз сегона, 3 бор — панҷум, 4 маротиба — шашум, 2 бор — ҳафтум, 1 бор — ҳаштум, 2 маротиба — нӯҳум, 1 бор — даҳум ва 1 бор — ёздаҳумро ([[соли 1948]]) ишғол кардааст.

=== Мусобиқаҳои байналмилалӣ ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!Мусобиқа!!Бозӣ!!Ғалаба!!Мусовӣ!!Бохт!!ГЗ!!ГС!!+/-!!Ғ%
|-
|align=left|[[Лигаи Қаҳрамонҳо|Ҷоми Қаҳрамонони Урупо/Лигаи қаҳрамонҳо]]
{{WDL|503|302|85|116|for=1104|against=558|diff=yes}}
|-
|align=left|[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА]]
{{WDL|31|16|9|6|for=57||against=24|diff=yes}}
|-
|align=left|[[Лигаи Урупо УЕФА|Ҷоми УЕФА/Лигаи Урупо]]
{{WDL|64|33|10|21|for=111|against=75|diff=yes}}
|-
|align=left|[[Суперҷоми УЕФА]]
{{WDL|9|6|0|3|for=15|against=10|diff=yes}}
|-
|align=left|[[Ҷоми футболи байниқораӣ|Ҷоми байниқораӣ]]
{{WDL|7|3|1|3|for=10|against=8|diff=yes}}
|-
|align=left|[[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо]]
{{WDL|20|16|3|1|for=51|against=23|diff=yes}}
|-
!Ҳамагӣ
{{WDLtot|634|376|108|150|for=1348|against=698|diff=yes}}
|}

== Сарвонҳои «Реал»-и Мадрид ==
[[Акс:Raúl González in Real Madrid 2009.jpg|thumb|left|250px| &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Устураи «Реал Мадрид» – [[Раул Гонсалес|Раул]]&lt;/div&gt;]]

{|align=&quot;centre&quot; bgcolor=&quot;#1F3B66&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;0&quot; border=&quot;1&quot; style=&quot;font-size: 95%; border: gold solid 1px; border-collapse: collapse;&quot;
|- align=center bgcolor=#1F3B66 style=&quot;color:white;&quot;
!width=&quot;250&quot;|Бозикун
!width=&quot;220&quot;|Фаъолият
!width=&quot;220&quot;|Сарвонӣ
!width=&quot;150&quot;|Шумора
!width=&quot;250&quot;|Миқдори бозӣ
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания (1785—1931)}} [[Феликс Кесада]]
|1922 — 1936
|1928 — 1936
|
|87 (2)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания (1931—1939)}} [[Хасинто Кинкосес]]
|1931 — 1942
|1936 — 1942
|
|167 (0)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Мексика (1934—1968)}} [[Хосе Рамон Сауто]]
|1933 — 1944
|1942 — 1944
|
|143 (0)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания (1939—1945)}} [[Хуан Ипиня]]
|1939 — 1949
|1944 — 1949
|
|302 (6)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания (1945—1977)}} [[Мигел Мунёс]]
|1948 — 1958
|1949 — 1958
|
|275 (24)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания (1945—1977)}} [[Хуан Алонсо]]
|1949 — 1961
|1958 — 1960
|
|296 (-337)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания (1945—1977)}} [[Хосе Мария Заррага]]
|1951 — 1962
|1960 — 1962
|
|217 (5)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания (1945—1977)}} [[Франсиско Хенто]]
|1953 — 1971
|1962 — 1971
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;11&lt;/div&gt;
|761 (253)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания (1945—1977)}} [[Игнасио Соко]]
|1962 — 1974
|1971 — 1974
|
|318 (8)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания (1945—1977)}} [[Амансио Амаро]]
|1962 — 1976
|1974 — 1976
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;7&lt;/div&gt;
|471 (154)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания (1945—1977)}} [[Пирри]]
|1964 — 1979
|1976 — 1979
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;4&lt;/div&gt;
|595 (210)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания (1977—1981)}} [[Мигел Анхел]]
|1967 — 1986
|1979 — 1986
|
|319 (-262)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания (1977—1981)}} [[Карлос Сантийяна]]
|1971 — 1988
|1986 — 1988
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;9&lt;/div&gt;
|774 (349)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания}} [[Хосе Антонио Камачо]]
|1973 — 1989
|1988 — 1989
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;3&lt;/div&gt;
|577 (11)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания}} [[Чендо]]
|1979 — 1998
|1989 — 1998
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;2&lt;/div&gt;
|497 (3)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания}} [[Мануэл Санчис]]
|1983 — 2001
|1988 — 2001
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;5&lt;/div&gt;
|710 (49)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания}} [[Фернандо Йерро]]
|1989 — 2003
|2001 — 2003
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;4&lt;/div&gt;
|601 (126)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания}} [[Раул Гонсалес]]
|1994 — 2010
|2003 — 2010
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;7&lt;/div&gt;
|854 (361)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания}} [[Икер Касиляс]]
|1999 — 2015
|2010 — 2015
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;1&lt;/div&gt;
|725 (-771)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания}} [[Серхио Рамос]]
|2005 — 2021
|2015 — 2021
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;4&lt;/div&gt;
|671 (101)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Бразилия}} [[Марсело]]
|2007 — 2022
|2021 — 2022
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;12&lt;/div&gt;
|546 (38)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Фаронса}} [[Карим Бензема]]
|2009 — 2023
|2022 — 2023
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;9&lt;/div&gt;
|648 (354)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания}} [[Начо Фернандес]]
|2010 — 2024
|2023 — 2024
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;6&lt;/div&gt;
|364 (16)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Хорватия}} [[Лука Модрич]]
|2013 — 2025
|2024 — 2025
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;10&lt;/div&gt;
|597 (43)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания}} [[Дани Карвахал]]
|2013 — 2026
|2025 — 2026
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;2&lt;/div&gt;
|451 (14)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Уругвай}} [[Федерико Валверде]]
|2018 — {{Т. ҳ.}}
|2026 — {{Т. ҳ.}}
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;8&lt;/div&gt;
|373 (41)
|}

== Ҷоизаҳо ==
=== Миллӣ ===
* [[Акс:Liga.png|15px]] '''[[Чемпионати футболи Испониё|Чемпионати Испониё]]:'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (36, рекорд):''' 1931/32; 1932/33; 1953/54; 1954/55; 1956/57; 1957/58; 1960/61; 1961/62; 1962/63; 1963/64; 1964/65; 1966/67; 1967/68; 1968/69; 1971/72; 1974/75; 1975/76; 1977/78; 1978/79; 1979/80; 1985/86; 1986/87; 1987/88; 1988/89; 1989/90; 1994/95; 1996/97; 2000/01; 2002/03; 2006/07; 2007/08; 2011/12; 2016/17; 2019/20; 2021/22; 2023/24
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Ноиби қаҳрамон (26):''' 1929; 1933/34; 1934/35; 1935/36; 1941/42; 1944/45; 1958/59; 1959/60; 1965/66; 1980/81; 1982/83; 1983/84; 1991/92; 1992/93; 1998/99; 2004/05; 2005/06; 2008/09; 2009/10; 2010/11; 2012/13; 2014/15; 2015/16; 2020/21; 2022/23; 2024/25
** [[Акс:Bronze medal icon.svg|15px]] '''Мақоми сеюм (10):''' 1948/49; 1951/52; 1952/53; 1955/56; 1981/82; 1990/91; 2001/02; 2013/14; 2017/18; 2018/19
* [[Акс:RFEF - Copa del Rey.svg|15px]] '''[[Ҷоми футболи Испониё|Ҷоми Испониё]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (20):''' 1905; 1906; 1907; 1908; 1917; 1934; 1936; 1946; 1947; 1961/62; 1969/70; 1973/74; 1974/75; 1979/80; 1981/82; 1988/89; 1992/93; 2010/11; 2013/14; 2022/23
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (21):''' 1903; 1916; 1918; 1924; 1929; 1930; 1933; 1940; 1943; 1958; 1959/60; 1960/61; 1967/1968; 1978/79; 1982/83; 1989/90; 1991/92; 2001/02; 2003/04; 2012/13; 2024/25
* [[Акс:RFEF - Supercopa de España.svg|15px]] '''[[Суперҷоми футболи Испониё|Суперҷоми Испониё]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (13):''' 1988; 1989; 1990; 1993; 1997; 2001; 2003; 2008; 2012; 2017; 2019/20; 2021/22; 2023/24
* [[Акс:Copa Eva Duarte.png|15px]] '''[[Ҷоми Эва Дуарте]]:'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1947
* [[Акс:Copa de Liga de España2.svg|15px]] '''[[Ҷоми Ла Лига]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1984/85
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1982/83
* '''[[Ҷоизаи Манкомунадо]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (23, рекорд)''': 1904/05, 1905/06, 1906/07, 1907/08, 1909/10, 1912/13, 1915/16, 1916/17, 1917/18, 1919/20, 1921/22, 1922/23, 1923/24, 1925/26, 1926/27, 1928/29, 1929/30, 1930/31, 1931/32, 1932/33, 1933/34, 1934/35, 1935/36

=== Байналмилалӣ ===
* {{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА|20px}} '''[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (15, рекорд):''' 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1966, [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1998|1998]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2000|2000]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2002|2002]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2014|2014]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2016|2016]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2017|2017]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2018|2018]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2022|2022]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2024|2024]]
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (3):''' 1962, 1964, 1981
* [[Акс:Coppauefa.png|15px]] '''[[Лигаи Урупо УЕФА|Ҷоми УЕФА]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (2):''' 1985, 1986
* [[Акс:Cup Winners Cup Trophy.png|15px]] '''[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА]]'''
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (2):''' 1971, 1983
* [[Акс:UEFA - Super Cup.png|15px]] '''[[Суперҷоми УЕФА]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (6):''' [[Суперҷоми УЕФА 2002|2002]], [[Суперҷоми УЕФА 2014|2014]], [[Суперҷоми УЕФА 2016|2016]], [[Суперҷоми УЕФА 2017|2017]], [[Суперҷоми УЕФА 2022|2022]], [[Суперҷоми УЕФА 2024|2024]]
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (3):''' [[Суперҷоми УЕФА 1998|1998]], [[Суперҷоми УЕФА 2000|2000]], [[Суперҷоми УЕФА 2018|2018]]
* [[Акс:Trofeo Copa Intercontinental 1960-2004.png|10px]] '''[[Ҷоми байниқораӣ]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (4, рекорд):''' 1960, 1998, 2002, 2024
* '''[[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (5, рекорд):''' [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2014|2014]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2016|2016]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2017|2017]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2022|2022]]
* '''[[Ҷоми ҷаҳонии хурд]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (2, рекорд):''' 1952, 1956
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1963
* '''[[Ҷоми Лотин]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (2):''' 1955, 1957
* '''[[Ҷоми иберо-америкоӣ]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1994
* '''Ҷоми иберӣ'''
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 2000
* '''[[Ҷоми Франс Беккенбауэр]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 2010
* '''[[Ҷоми Сантияго Бернабеу]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (28, рекорд):''' 1981, 1983, 1984, 1985, 1987, 1989, 1991, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2003, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2015, 2016, 2017, 2018
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (9):''' 1980, 1986, 1988, 1990, 1992, 1993, 2001, 2002, 2004

== Рекордҳо ==

=== Рекордҳои бошгоҳ ===
''Тибқи санаи 7-уми июли соли 2025.''
* 15 ғалаба дар Лигаи қаҳрамонҳои УЕФА
* 3 ғалабаи пайиҳам дар Лигаи қаҳрамонҳо
* 302 ғалаба дар бозиҳои Лигаи қаҳрамонҳои УЕФА
* 43 бозии хонагӣ пайиҳам «Реал» дар Лигаи қаҳрамонҳои УЕФА гол задааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.championat.com/football/news-3546265-real-ustanovil-rekord-zabiv-v-43-m-domashnem-evrokubkovom-matche-podrjad.html|title=«Реал» установил рекорд, забив в 43-м домашнем еврокубковом матче подряд|description=Прежний рекорд принадлежал «Тоттенхэм Хотспур», который с 1961 по 1984 год забивал в 42 еврокубковых матчах подряд|date=2018-09-20|publisher=Чемпионат.com|access-date=2018-10-12|archive-date=2018-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20181013014611/https://www.championat.com/football/news-3546265-real-ustanovil-rekord-zabiv-v-43-m-domashnem-evrokubkovom-matche-podrjad.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* 36 ҷоми қаҳрамонии Испониё
* 121 гол дар як мавсими чемпионати Испониё
* 73 бозӣ пайиҳам «Реал» ҳадди ақалл як гол задааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.championat.com/football/news-2906836-rezultativnaja-serija-reala-prervalas-na-74-m-matche.html|title=Результативная серия «Реала» прервалась на 74-м матче|description=Мадридцы повторили мировой рекорд, установленный бразильским «Сантосом» в начале 60-х, но не сумели превзойти это достижение|date=2017-09-21|publisher=Чемпионат.com|access-date=2018-05-28|archive-date=2018-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20180529130152/https://www.championat.com/football/news-2906836-rezultativnaja-serija-reala-prervalas-na-74-m-matche.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

=== Рекорди бозикунҳо ===
''Тибқи санаи 7-уми июли соли 2025.''
* [[Криштиану Роналду]] — 17 гол дар як мавсими [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]
* Криштиану Роналду — 11 гол дар як мавсими марҳилаи гурӯҳии Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА
* Криштиану Роналду — 19 гол дар як соли тақвимии Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА

==== Бар асоси теъдоди бозиҳо ====
* ''Ин феҳристи бозикунонест, ки дар таърихи бошгоҳ аз ҳама бештар бозӣ кардаанд.''
* ''Тибқи санаи 7-уми июли соли 2025.''
{|align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#1F3B66&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;0&quot; border=&quot;1&quot; style=&quot;font-size: 95%; border: gold solid 1px; border-collapse: collapse;&quot;
|- align=center bgcolor=#1F3B66 style=&quot;color:white;&quot;
!width=40|№
!width=200|Ном
!width=100|Замон
!width=65|Ла Лига
!width=60|Ҷоми Шоҳ
!width=60|Ҷомҳои урупоӣ
!width=60|Дигарон
!width=80|Бозиҳо
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|1||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Испания|20px}} {{sortname|Раул|Гонсалес}}||1994—2010||550||37||132||22||'''741'''
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|2||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Испания|20px}} {{sortname|Икер|Касиляс}}||1999—2015||510||40||152||23||'''725'''
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|3||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Испания|20px}} {{sortname|Мануэл|Санчис}}||1983—2001||523||67||100||20||'''710'''
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|4||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Испания|20px}} {{sortname|Серхио|Рамос}}||2005—2021||469||48||129||25||'''671'''
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|5||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Фаронса|20px}} {{sortname|Карим|Бензема}}||2009-2023||439||44||133||27||'''648'''
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|6||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Испания (1945—1977)|20px}} {{sortname|Карлос|Сантийяна}}||1971—1988||461||84||87||13||'''645'''
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|rowspan=2|7||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Испания|20px}} {{sortname|Фернандо|Йерро}}||1989—2003 ||439||49||103||16||'''607'''
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=&quot;left&quot;|{{Парчами Испания (1945—1977)|20px}} {{sortname|Франсиско|Хенто}}|| 1953—1971||428||74||94||6||'''602'''
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|9||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Хорватия|20px}} {{sortname|Лука|Модрич}}||2012—2025||394||34||134||35||'''597'''
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|10||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Испания (1945—1977)|20px}} {{sortname|Хосе Антонио|Камачо}}||1973—1989||414||61||90||12||'''577'''
|-
{{col-end}}

==== Бар асоси теъдоди голҳо ====
* ''Ин феҳристи бозикунонест, ки дар таърихи бошгоҳ аз ҳама бештар гол задаанд.''
* ''Тибқи санаи 7-уми июли соли 2025.''

{|align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#1F3B66&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;0&quot; border=&quot;1&quot; style=&quot;font-size: 95%; border: gold solid 1px; border-collapse: collapse;&quot;
|- align=center bgcolor=#1F3B66 style=&quot;color:white;&quot;
!width=40|№
!width=220|Ном
!width=100|Замон
!width=80|Голҳо
!width=80|Бозиҳо
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|1||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Португалия|20px}} {{sortname|Криштиану|Роналду}}||2009—2018 ||'''450'''||438
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|2||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Фаронса|20px}} {{sortname|Карим|Бензема}}||2009—2023||'''354'''||648
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|3||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Испания|20px}} {{sortname|Раул|Гонсалес}}||1994—2010||'''323'''||741
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|4||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Аргентина|20px}}{{Парчами Колумбия|20px}}{{Парчами Испания (1945—1977)|20px}} {{sortname|Алфредо|Ди Стефано}}||1953—1964||'''308'''||396
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|5||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Испания (1945—1977)|20px}} {{sortname|Карлос|Сантийяна}}||1971—1988||'''290'''||645
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|6||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Венгрия|20px}}{{Парчами Испания (1945—1977)|20px}} {{sortname|Ферентс|Пушкаш}}||1958—1966||'''242'''||262
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|7||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Мексика|20px}} {{sortname|Уго|Санчес}}|| 1985—1992||'''208'''||282
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|8||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Испания (1945—1977)|20px}} {{sortname|Франсиско|Хенто}}||1953—1971||'''182'''||601
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|9||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Испания (1945—1977)|20px}} {{sortname|Пирри|}}||1964—1979||'''172'''||561
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|10||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Испания|20px}} {{sortname|Эмилио|Бутрагенйо}}||1983—1995||'''171'''||463
{{col-end}}

== Ҳайати ҳозира ==
* ''Тибқи санаи 3-юми феврали соли 2026''
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:90%&quot;
|-
!style=&quot;background: #AAD0FF; color:white&quot; align=center width=30 | №
!style=&quot;background: #AAD0FF; color:white&quot; align=center width=200 | Бозигар
!style=&quot;background: #AAD0FF; color:white&quot; align=center width=50 | Кишвар
!style=&quot;background: #AAD0FF; color:white&quot; align=center width=200 | Рӯзи таваллуд
|-
!colspan=6 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Дарвозабонҳо
|-
|- bgcolor=white
| 1
| [[Тибо Куртуа]]
| {{Парчами Белгия}}
| {{Зодрӯз|11|5|1992}}
|-
|- bgcolor=white
| 13
| [[Андрей Лунин]]
| {{Парчами Украина}}
| {{Зодрӯз|11|2|1999}}
|-
!colspan=6 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Муҳофизатгарон
|-
|- bgcolor=white
| 2
| [[Дани Карвахал]] {{капитан_варзиш}}
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|11|1|1992}}
|-
|- bgcolor=white
| 3
| [[Эдер Милитао]]
| {{Парчами Бразилия}}
| {{Зодрӯз|18|1|1998}}
|-
|- bgcolor=white
| 4
| [[Давид Алаба]]
| {{Парчами Австрия}}
| {{Зодрӯз|24|6|1992}}
|-
|- bgcolor=white
| 12
| [[Трент Александер-Арнолд]]
| {{Парчами Англия}}
| {{Зодрӯз|7|10|1998}}
|-
|- bgcolor=white
| 17
| [[Раул Асенсио]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|13|2|2003}}
|-
|- bgcolor=white
| 18
| [[Алваро Каррерас]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|23|3|2003}}
|-
|- bgcolor=white
| 20
| [[Фран Гарсия]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|14|8|1999}}
|-
|- bgcolor=white
| 22
| [[Антонио Рӯдигер]]
| {{Парчами Олмон}}
| {{Зодрӯз|3|3|1993}}
|-
|- bgcolor=white
| 23
| [[Ферлан Менди]]
| {{Парчами Фаронса}}
| {{Зодрӯз|8|6|1995}}
|-
|- bgcolor=white
| 24
| [[Дин Ҳайсен]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|14|4|2005}}
|-
!colspan=6 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Миёнмайдонӣ
|- bgcolor=white
| 5
| [[Ҷуд Беллингҳем]]
| {{Парчами Англия}}
| {{Зодрӯз|29|6|2003}}
|-
|- bgcolor=white
| 6
| [[Эдуардо Камавинга]]
| {{Парчами Фаронса}}
| {{Зодрӯз|10|11|2002}}
|-
|- bgcolor=white
| 8
| [[Федерико Валверде]]
| {{Парчами Уругвай}}
| {{Зодрӯз|22|7|1998}}
|-
|- bgcolor=white
| 14
| [[Урелён Чуамени]]
| {{Парчами Фаронса}}
| {{Зодрӯз|27|1|2000}}
|-
|- bgcolor=white
| 15
| [[Арда Гӯлер]]
| {{Парчами Туркия}}
| {{Зодрӯз|25|2|2005}}
|-
|- bgcolor=white
| 19
| [[Дани Себайёс]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|7|8|1996}}
|-
|- bgcolor=white
| 30
| [[Франко Мастантуоно]]
| {{Парчами Аргентина}}
| {{Зодрӯз|14|8|2007}}
|-
!colspan=6 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Ҳамлаварон
|- bgcolor=white
| 7
| [[Винисиус Ҷуниор]]
| {{Парчами Бразилия}}
| {{Зодрӯз|12|7|2000}}
|-
|- bgcolor=white
| 9
| [[Эндрик Фелипе]]
| {{Парчами Бразилия}}
| {{Зодрӯз|21|7|2006}}
|-
|- bgcolor=white
| 10
| [[Килиан Мбаппе]]
| {{Парчами Фаронса}}
| {{Зодрӯз|20|12|1998}}
|-
|- bgcolor=white
| 11
| [[Родриго де Гоис|Родриго]]
| {{Парчами Бразилия}}
| {{Зодрӯз|9|1|2001}}
|-
|- bgcolor=white
| 16
| [[Гонсало Гарсия]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|24|3|2004}}
|-
|- bgcolor=white
| 21
| [[Браҳим Диас]]
| {{Парчами Марокаш}}
| {{Зодрӯз|3|8|1999}}
|-
|}

== Гузаришҳо 2026/2027 ==

=== Тобистони 2026 ===

=== Омаданд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: left; font-size:90%&quot; cellpadding=&quot;3&quot;
! width=&quot;70&quot; |Мавқеъ
! width=&quot;200&quot;|Бозигар
! width=&quot;200&quot;|Бошгоҳи пешина
|-
|align=&quot;center&quot; |[[Ҳимоятгар (футбол)|Ҳимоятгар]]||{{Парчами Испания}} [[Марк Кукурейя]]||{{Парчами Англия}} «[[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]]»
|-
|align=&quot;center&quot; |[[Ҳимоятгар (футбол)|Ҳимоятгар]]||{{Парчами Фаронса}} [[Иброҳима Конате]]***||{{Парчами Англия}} «[[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]]»
|-
|align=&quot;center&quot; |[[Ҳимоятгар (футбол)|Ҳимоятгар]]||{{Парчами Нидерланд}} [[Дензел Думфрис]]||{{Парчами Италия}} «[[Интер (бошгоҳи футбол)|Интер]]»
|-
|align=&quot;center&quot; |[[Нимҳимоятгар (футбол)|Миёнмайдон]]||{{Парчами Португалия}} [[Бернарду Силва]]***||{{Парчами Англия}} «[[Манчестер Сити]]»
|-
|align=&quot;center&quot; |[[Ҳамлагар (футбол)|Ҳамлагар]]||{{Парчами Пуэрто-Рико}} [[Ҷереми де Леон]]**||{{Парчами Испания}} «[[Эркулес (бошгоҳи футбол)|Эркулес]]»
|-
|align=&quot;center&quot; |[[Ҳамлагар (футбол)|Ҳамлагар]]||{{Парчами Бразилия}} [[Эндрик Фелипе]]**||{{Парчами Фаронса}} «[[Олимпик Лион (бошгоҳи футбол)|Олимпик Лион]]»
|-
|align=&quot;center&quot; |Сармураббӣ||{{Парчами Португалия}} [[Ҷозе Моуринё]]||{{Парчами Португалия}} «[[Бенфика (бошгоҳи футбол)|Бенфика]]»
|-
|}

=== Рафтанд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: left; font-size:90%&quot; cellpadding=&quot;3&quot;
! width=&quot;70&quot; |Мавқеъ
! width=&quot;200&quot;|Бозигар
! width=&quot;200&quot;|Бошгоҳи оянда
|-
|align=&quot;center&quot; |[[Ҳимоятгар (футбол)|Ҳимоятгар]]||{{Парчами Австрия}} [[Давид Алаба]]***||''[[Бозикуни озод]]''
|-
|align=&quot;center&quot; |[[Ҳимоятгар (футбол)|Ҳимоятгар]]||{{Парчами Испания}} [[Дани Карвахал]]***||''[[Бозикуни озод]]''
|-
|align=&quot;center&quot; |[[Ҳимоятгар (футбол)|Ҳимоятгар]]||{{Парчами Испания}} [[Марио Мартин]]||{{Парчами Испания}} «[[Хетафе (бошгоҳи футбол)|Хетафе]]»
|-
|align=&quot;center&quot; |[[Ҳимоятгар (футбол)|Ҳимоятгар]]||{{Парчами Испания}} [[Фран Гарсия]]||{{Парчами Испания}} «[[Реал Бетис (бошгоҳи футбол)|Реал Бетис]]»
|-
|align=&quot;center&quot; |[[Нимҳимоятгар (футбол)|Миёнмайдон]]||{{Парчами Испания}} [[Дани Себайёс]]***||''[[Бозикуни озод]]''
|-
|align=&quot;center&quot; |Сармураббӣ||{{Парчами Испания}} [[Алваро Арбелоа]]||{{Парчами Англия}} «[[Фулҳем (бошгоҳи футбол)|Фулҳем]]»
|-
|}

&lt;small&gt;* Ба иҷора &lt;/small&gt; &lt;br&gt;
&lt;small&gt;** Аз иҷора &lt;/small&gt; &lt;br&gt;
&lt;small&gt;*** [[Бозикуни озод]] &lt;/small&gt;

== Шахсиятҳо ==

=== Ситоди мураббиён ===
[[Акс:Mourinho Madrid.jpg|thumb|left|250px| &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Сармураббии «Реал Мадрид» – [[Ҷозе Моуринё]]&lt;/div&gt;]]

{| class=&quot;wikitable&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;
|-
! Вазифа !! Ном
|-
|Сармураббӣ || {{Парчами Португалия}} [[Ҷозе Моуринё]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |Дастёрони сармураббӣ
| {{Парчами Португалия}} [[Жоау Тралян]]
|-
| {{Парчами Португалия}} [[Педру Мачаду]]
|-
| {{Парчами Олмон}} [[Сами Хедира]]
|-
|Мураббии дарвозабонҳо || {{Парчами Португалия}} Нуну Сантуш
|-
|Мураббии бадансоз || {{Парчами Португалия}} [[Антониу Диаш]]
|-
|Мураббии омодагии ҷисмонӣ || {{Парчами Италия}} [[Антонио Пинтус]]
|-
|Мутахассиси илми варзишӣ || {{Парчами Португалия}} Сандру Каррису
|-
|Роҳбари шуъбаи таҳлил || {{Парчами Италия}} Роберто Мерелла
|}

* &lt;small&gt;''Тибқи санаи 10-уми июли соли 2026''&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;''Сарчашма: БФ Реал Мадрид''&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.realmadrid.com/en-US/football/first-team/players|title=Ситоди мураббиён|website=Real Madrid CF|access-date=15 July 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;

=== Феҳристи сармураббиён ===
{|
|valign=&quot;top&quot;|
* {{Парчами Ирландия}} [[Артур Ҷонсон]] (1910—1920)
* {{Парчами Испания}} [[Хуан де Карсер]] (1920—1926)
* {{Парчами Испания}} [[Педро Лйоренте]] (1926)
* {{Парчами Испания}} [[Сантияго Бернабеу]] (1926—1927)
* {{Парчами Испания}} [[Хосе Берраондо]] (1927—1929)
* {{Парчами Испания}} [[Хосе Киранте]] (1929—1930)
* {{Парчами Венгрия}} [[Липпо Ҳертска]] (1930—1932)
* {{Парчами Австрия}} [[Роберт Фирст]] (1932—1934)
* {{Парчами Испания}} [[Франсиско Бру]] (1934—1941)
* {{Парчами Испания}} [[Хуан Армет]] (1941—1943)
* {{Парчами Испания}} [[Рамон Энсинас]] (1943—1945)
* {{Парчами Испания}} [[Хасинто Кинкосес]] (1945—1946, 1947—1948)
* {{Парчами Испания}} [[Балтасар Албенис]] (1946—1947, 1950—1951)
* {{Парчами Англия}} [[Майкл Кипинг]] (1948—1950)
* {{Парчами Уругвай}} [[Эктор Скароне]] (1951—1952)
* {{Парчами Испания}} [[Хуан Антонио Ипиня]] (1952—1953)
* {{Парчами Уругвай}} [[Энрике Фернандес Виола|Энрике Фернандес]] (1953—1954)
* {{Парчами Испания}} [[Хосе Вилялонга]] (1954—1957)
* {{Парчами Аргентина}} [[Луис Карниглия]] (1957—1959; 1959)
* {{Парчами Испания}} [[Мигел Мунёс]] (1959; 1960—1974)
* {{Парчами Парагвай}} [[Мануэл Флейтас Солич|Мануэл Флейтас]] (1959—1960)
* {{Парчами Испания}} [[Луис Моловнй|Луис Моловни]] (1974; 1977—1979; 1982; 1985—1986)
* {{Парчами Югославия (1945-1991)}} [[Милян Милянич]] (1974—1977)
* {{Парчами Югославия (1945-1991)}} [[Вуядин Бошков]] (1979—1982)
* {{Парчами Испания}} {{Парчами Аргентина}} {{Парчами Колумбия}} [[Алфредо Ди Стефано]] (1982—1984; 1990—1991)
* {{Парчами Испания}} [[Амансио Амаро]] (1984—1985)
* {{Парчами Нидерланд}} [[Лео Беенҳаккер]] (1986—1989; 1992)
|valign=&quot;top&quot;|
* {{Парчами Вэлс}} [[Ҷон Тошак]] (1989—1990; 1999)
* {{Парчами Югославия (1945—1991)}} {{Парчами Югославия (1992—2003)}} [[Радомир Антич]] (1991—1992)
* {{Парчами Испания}} [[Бенито Флоро]] (1992—1994)
* {{Парчами Испания}} [[Висенте Дел Боске]] (1994; 1996; 1999—2003)
* {{Парчами Аргентина}} [[Хорхе Валдано]] (1994—1996)
* {{Парчами Испания}} [[Арсенио Иглесиас]] (1996)
* {{Парчами Италия}} [[Фабио Капелло]] (1996—1997; 2006—2007)
* {{Парчами Олмон}} [[Юпп Ҳайнкес]] (1997—1998)
* {{Парчами Нидерланд}} [[Гус Ҳиддинк]] (1998—1999)
* {{Парчами Португалия}} [[Карлуш Кейруш]] (2003—2004)
* {{Парчами Испания}} [[Хосе Антонио Камачо]] (2004)
* {{Парчами Испания}} [[Мариано Гарсия Ремон]] (2004)
* {{Парчами Бразилия}} [[Вандерлей Лушембурго]] (2004—2005)
* {{Парчами Испания}} [[Хуан Рамон Лопес Каро]] (2005—2006)
* {{Парчами Олмон}} [[Бернд Шустер]] (2007—2008)
* {{Парчами Испания}} [[Хуанде Рамос]] (2008—2009)
* {{Парчами Чили}} [[Мануэл Пеллегрини]] (2009—2010)
* {{Парчами Португалия}} [[Ҷозе Моуринё]] (2010—2013, 2026—{{Т. ҳ.}})
* {{Парчами Италия}} [[Карло Анчелотти]] (2013—2015, 2021—2025)
* {{Парчами Испания}} [[Рафаэл Бенитес]] (2015—2016)
* {{Парчами Фаронса}} [[Зайниддин Зидон]] (2016—2018; 2019—2021)
* {{Парчами Испания}} [[Хулен Лопетеги]] (2018)
* {{Парчами Аргентина}} [[Сантияго Солари]] (2018—2019)
* {{Парчами Испания}} [[Хаби Алонсо]] (2025—2026)
* {{Парчами Испания}} [[Алваро Арбелоа]] (2026)
|}

=== Феҳристи президентҳои бошгоҳ ===
{|align=&quot;centre&quot; bgcolor=&quot;#1F3B66&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;0&quot; border=&quot;1&quot; style=&quot;font-size: 95%; border: gold solid 1px; border-collapse: collapse;&quot;
|- align=center bgcolor=#1F3B66 style=&quot;color:white;&quot;
!width=&quot;200&quot;|Солҳо
!width=&quot;220&quot;|Президент
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|2009—{{Т. ҳ.}}
|align=left|{{Парчами Испания|20px}} '''[[Флорентино Перес]]'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|2006—2009
|align=left|{{Парчами Испания|20px}} '''[[Рамон Калдерон]]'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|2000—2006
|align=left|{{Парчами Испания|20px}} '''[[Флорентино Перес]]'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|1995—2000
|align=left|{{Парчами Испания|20px}} '''[[Лоренсо Санс]]'''&lt;ref&gt;[https://lenta.ru/news/2020/03/22/rip/ Собиқ президенти «Реал» [[Дунёгирии COVID-19|аз коронавирус]] даргузашт] // 22 марти 2020&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|1985—1995
|align=left|{{Парчами Испания|20px}} '''[[Рамон Мендоса]]'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|1978—1985
|align=left|{{Парчами Испания|20px}} '''[[Луис де Карлос]]'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|1943—1978
|align=left|{{Парчами Испания (1945—1977)|20px}} '''[[Сантияго Бернабеу]]'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|1940—1943
|align=left|{{Парчами Испания (1939—1945)|20px}} '''[[Антонио Сантос Пералба]]'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|1936—1940
|align=left|{{Парчами Испания (1939—1945)|20px}} '''[[Адолфо Мелендес]]'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|1930—1935
|align=left|{{Парчами Испания (1931—1939)|20px}} '''[[Луис Усера]]'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|1926—1930
|align=left|{{Парчами Испания (1785—1931)|20px}} '''[[Луис де Уркихо]]'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|1916—1926
|align=left|{{Парчами Испания (1785—1931)|20px}} '''[[Педро Парахес]]'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|1908—1916
|align=left|{{Парчами Испания (1785—1931)|20px}} '''[[Адолфо Мелендес]]'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|1904—1908
|align=left|{{Парчами Испания (1785—1931)|20px}} '''[[Карлос Падрос]]'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|1902—1904
|align=left|{{Парчами Испания (1785—1931)|20px}} '''[[Хуан Падрос]]'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|1900—1902
|align=left|{{Парчами Испания (1785—1931)|20px}} '''[[Хулиан Паласиос]]'''
|}

== Молия ва дороӣ == 

Бошгоҳи «Реал Мадрид» дар даврони аввалини раёсати [[Флорентино Перес]] (солҳои 2000–2006) ҳадафгузорӣ кард, ки ба сарватмандтарин бошгоҳи ҳирфаии футболи ҷаҳон табдил шавад&lt;ref&gt;{{cite news| title=Perez resigns as Real Madrid president| url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/4757112.stm| publisher=BBC| access-date=11 December 2008| date=27 February 2006| archive-date=3 February 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190203171959/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/4757112.stm| url-status=live}}&lt;/ref&gt;. [[Соли 2001]], бахше аз замини тамринии бошгоҳ ба шаҳрдории Мадрид вогузор шуд ва бахши дигари он ба ширкатҳои Repsol YPF, Mutua Automovilística de Madrid, Sacyr Vallehermoso ва OHL фурӯхта шуд. Фурӯши ин заминҳо қарзи 270 миллионевроии бошгоҳро пурра пардохт кард ва имкони ҷазби бозикунони гаронарзише чун [[Зайниддин Зидон]], [[Луиш Фигу]], [[Роналдо]] ва [[Дэвид Бекҳэм]]ро фароҳам намуд. 

Шаҳрдорӣ пештар корбарии заминро барои сохтмон тағйир дода буд, ки ҳамин амр боиси афзоиши арзиши он шуд. Сипас, Комиссиюни Урупо таҳқиқе оғоз кард, ки мушаххас шавад оё баҳои пардохтшуда беш аз ҳад набуда ва ба унвони кӯмаки молии ғайриқонунии давлатӣ ҳисоб намешавад. 

Даромади ҳосил аз фурӯши замин сарфи сохти маҷмааи тамринии замонавӣ дар канораҳои Мадрид шуд. Бо он ки сиёсатҳои Перес боиси рушди молии бошгоҳ гашт ва аз зарфияти бозоргии он, бавижа дар [[Осиё]] ба хубӣ баҳрабардорӣ шуд, аммо ба далели тамаркуз беш аз ҳад ба тиҷорат ва бренд ба ҷои натиҷаҳои варзишӣ, мавриди интиқод қарор гирифт. 

Дар моҳи сентябри соли 2007, «Реал Мадрид» аз тарафи оҷонсии BBDO ба унвони арзишмандтарин бренди футболи Урупо шинохта шуд. Дар [[соли 2008]], арзиши он 951 миллион евро баровард шуд ва пас аз бошгоҳи «[[Манчестер Юнайтед]]» дар ҷойгоҳи дуюм қарор гирифт. Дар соли 2010 бошгоҳ бештарин ҳаҷми даромадро дар миёни бошгоҳҳои футболи ҷаҳон дошт. 

Бар пояи пажӯҳиши [[Донишгоҳи Ҳарвард]], «Реал Мадрид» яке аз 20 бренди шинохташудаи ҷаҳон аст, ки ҳатто бозикунони он низ ба унвони чеҳраҳои маъруфи тиҷорӣ шинохта мешаванд. Шумори ҳаводорони бошгоҳ дар саросари ҷаҳон ҳудуди 287 миллион нафар тахмин мешавад. 

Дар соли 2010, маҷаллаи Forbes арзиши бошгоҳро 992 миллион евро (1.323 миллиард доллари ИМА) арзёбӣ карда, онро баъд аз бошгоҳи «[[Манчестер Юнайтед]]» дар ҷои дуюм гузошт&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.forbes.com/lists/2010/34/soccer-10_Soccer-Team-Valuations_Rank.html |title=Soccer Team Valuations |work=Forbes |date=2009-06-30 |accessdate=2010-08-07 |archivedate=2011-03-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110301233843/http://www.forbes.com/lists/2010/34/soccer-10_Soccer-Team-Valuations_Rank.html }}&lt;/ref&gt;. Дар ҳамон сол, мувофиқи гузориши Deloitte, даромади бошгоҳ 401 миллион евро буд, ки дар рутбаи нахусти ҷаҳон қарор дошт&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.deloitte.com/view/en_GB/uk/industries/sportsbusinessgroup/d039400401a17210VgnVCM100000ba42f00aRCRD.htm |title=Real Madrid becomes the first sports team in the world to generate €400m in revenues as it tops Deloitte Football Money League |publisher=Deloitte |date= |accessdate=2010-08-07 |archive-date=2010-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100805224812/http://www.deloitte.com/view/en_GB/uk/industries/sportsbusinessgroup/d039400401a17210VgnVCM100000ba42f00aRCRD.htm |url-status=live |archivedate=2010-08-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100805224812/http://www.deloitte.com/view/en_GB/uk/industries/sportsbusinessgroup/d039400401a17210VgnVCM100000ba42f00aRCRD.htm }}&lt;/ref&gt;. 

«Реал Мадрид» як анҷумани сабтшуда (асосан варзишӣ) мебошад ва ба аъзои худ («socio»-ҳо) тааллуқ дорад. Ин аъзо, ки солона ҳаққи узвият пардохт мекунанд, президенти бошгоҳро аз тариқи раъйдиҳӣ интихоб мекунанд. Президент иҷоза надорад аз сармояи шахсии худ истифода кунад ва бошгоҳ аз ҳисоби даромади худ идора мешавад&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=654437&amp;sec=transfersopinion&amp;root=transfersopinion&amp;cc=5739 |title=How Real Madrid can afford their transfer spending splurge?&amp;nbsp;– ESPN Soccernet |publisher=Soccernet.espn.go.com |date=2009-06-12 |accessdate=2012-07-04 |archive-date=2009-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090615020900/http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=654437&amp;sec=transfersopinion&amp;root=transfersopinion&amp;cc=5739 |url-status=live |archivedate=2009-06-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090615020900/http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=654437&amp;sec=transfersopinion&amp;root=transfersopinion&amp;cc=5739 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{книга |заглавие=Handbook on the economics of sport |издательство={{Нп3|Edward Elgar Publishing}} |год=2006 |isbn=1-84376-608-6 |страницы=299 |язык=und |автор=Andreff, Wladimir; Szymański, Stefan}}&lt;/ref&gt;. Тибқи омори соли 2010, бошгоҳ 60 000 узви расмӣ дорад&lt;ref&gt;{{cite web|title=Real Madrid drama. The oldest supporter died|url=http://www.ziare.com/real-madrid/suporteri/drama-la-real-madrid-a-murit-cel-mai-vechi-suporter-998175|publisher=ziare.com|year=2010|lang=ro|accessdate=2010-09-21|archive-date=2014-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140702113813/http://www.ziare.com/real-madrid/suporteri/drama-la-real-madrid-a-murit-cel-mai-vechi-suporter-998175|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. 

Дар поёни фасли 2009/10, қарзи софи бошгоҳ 244,6 миллион евро буд, ки нисбат ба соли қаблӣ 82,1 миллион евро коҳиш ёфт. Пас аз фасли 2010/11, ин нишондод то 170 миллион евро поин рафт&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad/1330091096621/noticia/ComunicadoOficial/Official_Announcement_2012-03-14.htm |title=Real Madrid C.F.&amp;nbsp;– Official Web Site&amp;nbsp;– Official Announcement |publisher=Realmadrid.com |date=2012-03-14 |accessdate=2012-07-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130928065352/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad/1330091096621/noticia/ComunicadoOficial/Official_Announcement_2012-03-14.htm |archivedate=2013-09-28 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. Аз соли 2007 то 2011, бошгоҳи «Шоҳона» 190 миллион евро фоидаи соф ба даст овард&lt;ref name=&quot;blogspot1&quot;&gt;{{cite web |author=The Swiss Rambler |url=http://swissramble.blogspot.ie/2011/06/real-madrid-and-financial-fair-play.html |title=The Swiss Ramble: Real Madrid And Financial Fair Play |publisher=Swissramble.blogspot.ie |date=2011-06-21 |accessdate=2012-07-04 |archive-date=2012-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121114043046/http://swissramble.blogspot.ie/2011/06/real-madrid-and-financial-fair-play.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1330066580018/noticia/Noticia/Real_Madrid_s_annual_turnover_amounts_to_480.2_million_euros,_showing_an_8.6%25_increase_over_the_.htm |title=Real Madrid C.F.&amp;nbsp;– Official Web Site&amp;nbsp;– Real Madrid's annual turnover amounts to €480.2 million, showing an 8.6% increase over the previous financial year |publisher=Realmadrid.com |date=2011-09-16 |accessdate=2012-07-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130606085658/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1330066580018/noticia/Noticia/Real_Madrid_s_annual_turnover_amounts_to_480.2_million_euros,_showing_an_8.6%_increase_over_the_.htm |archivedate=2013-06-06 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. 

Дар мавсими 2009/10, бошгоҳ аз ҳисоби фурӯши билетҳо 150 миллион евро даромад касб кард. Ҳамчунин, теъдоди фурӯши солонаи пироҳанҳои даста то 1,5 миллион адад мерасид. Маҷмӯи дастмузди тим дар фасли 2010/11 169 миллион евро буд. [[Соли 2013]], Forbes «Каҳкашониҳо»-ро бо арзиши 3,3 миллиард доллар гаронбаҳотарин бошгоҳи варзишии ҷаҳон муаррифӣ кард. То соли 2022, ин нишондод ба 5,1 миллиард доллар афзоиш ёфт.

== Футболбозони беҳтарин дар таърих ==

&lt;gallery caption=&quot;&quot; 'футболбозони=&quot;&quot; беҳтарин=&quot;&quot; дар=&quot;&quot; таърих'''=&quot;&quot; widths=&quot;150px&quot; heights=&quot;150px&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Mcu Alfredo Di Stefano.jpg|[[Алфредо Ди Стефано]]
Kopa, Franse vortballer.jpg|[[Раймон Копа]]
Ferenc Puskás.jpg|[[Ферентс Пушкаш]]
Francisco 'Paco' Gento en 1966.jpg|[[Франсиско Хенто]]
Raul Gonzalez 10mar2007 (cropped).jpg|[[Раул (футболбоз)|Раул]]
CasillasReal cropped.jpg|[[Икер Касиляс]]
UEFA TT 7209.jpg|[[Луиш Фигу]]
Zinedine Zidane (cropped).JPG|[[Зайниддин Зидон]]
Ronaldo 2002 cropped.jpg|[[Роналдо]]
Roberto-carlos-wikipedia-2021.png|[[Роберто Карлос]]
David-Beckham3.jpg|[[Дэвид Бекҳэм]]
Fabio Cannavaro Real Madrid.jpg|[[Фабио Каннаваро]]
SergioRamos.jpg|[[Серхио Рамос]]
C. Ronaldo - Ballon d'Or 2014.jpg|[[Криштиану Роналду]]
Karim Benzema 2018.jpg|[[Карим Бензема]]
Luka Modric 2015.jpg|[[Лука Модрич]]
Liver-RM (2) (cropped).jpg|[[Гарет Бейл]]
Toni Kroos Real Madrid 2021.jpg|[[Тони Кроос]]
&lt;/gallery&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{китоб |унвон=Real Madrid |нашриёт=Aréna 2000 |сол=2002 |isbn=963-86167-5-X |забон=und |муаллиф=Dénes, Tamás; Rochy, Zoltán}}
* {{китоб |унвон=Morbo: The Story of Spanish Football |ссылка=https://archive.org/details/morbostoryofspan0000ball |нашриёт=WSC Books Limited |год=2003 |нашр=New |isbn=0-9540134-6-8 |забон=und |муаллиф=Ball, Phil}}
* {{китоб |унвон=White Storm: The Story of Real Madrid |пайванд=https://archive.org/details/whitestorm100yea0000ball |нашриёт=Mainstream |сол=2003 |isbn=1-84018-763-8 |забон=und |муаллиф=Ball, Phil}}
* {{китоб |унвон=El Macca: Four Years with Real Madrid |нашриёт=[[Simon &amp; Schuster]] |сол=2003 |isbn=0-7434-8920-9 |забон=und |муаллиф=McManaman, Steve; Edworthy, Sarah}}
* {{китоб |унвон=Real Madrid: Cien años de leyenda, 1902–2002 |нашриёт=Everest |сол=2002 |isbn=84-241-9215-X |забон=es |муаллиф=Luis Miguel González; Luis González López; Fundación Real Madrid}}
* {{китоб |унвон=The Real Madrid Way: How Values Created the Most Successful Sports Team on the Planet |нашриёт={{Нп3|BenBella Books}} |сол=2016 |isbn=978-1942952541 |забон=en |муаллиф={{Нп3|Steven Mandis|Mandis, Steven G.|en|Steven Mandis}}}}

== Пайвандҳо ==
* [http://www.realmadrid.com Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Реал Мадрид»]{{ref|en}}{{ref|es}}{{ref|ja}}{{ref|ar}}
* [http://www.laliga.es/en/laliga-santander/real-madrid БФ «Реал Мадрид»] дар [[Ла Лига]]{{ref|en}}{{ref|es}}
* [http://www.uefa.com/teamsandplayers/teams/club=50051/profile/index.html БФ «Реал Мадрид»] дар [[УЕФА]]

{{Пайвандҳои беруна}}
{{Ҳайати БФ Реал Мадрид}}
{{Мураббиёни БФ Реал Мадрид}}
{{Реал Мадрид}}
{{Бозиҳои БФ Реал Мадрид}}
{{Мавсимҳои БФ Реал Мадрид}}
{{Қаҳрамонҳои футболи Испониё}}
{{Дорандагони Суперҷоми Урупо}}
{{Ғолибони Ҷоми байниқитъавӣ}}
{{Ғолибони Лигаи Урупо УЕФА}}
{{Чемпионати футболи Испониё}}
{{Ғолибони Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}
{{Бошгоҳҳо-бунёнгузорони ИБУ}}
{{Ғолибони ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо}}

[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]]
[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол, таъсисёфта дар соли 1902]]
[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Испониё]]
[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои варзишии Мадрид]]
[[Гурӯҳ:БФ «Реал Мадрид»| ]]</text>
      <sha1>0ttg94n9adqowcaq63cukdnw7l31iyc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1481946</id>
      <parentid>1481945</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T20:37:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1481946</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="205284" sha1="6lh97ipj9vf0xw9lzubazjm3kudxgf1" xml:space="preserve">{{Дигар мазмунҳо|Реал Мадрид}}
{{Ҷаъбаи БФ
 |замина         = #FFFFF0
 |матн           = #000000
 |ном            = {{Парчами Испания}} Реал Мадрид
 |мавсими ҷорӣ   = [[Чемпионати футболи Испониё 2025/2026|Мавсими ҷорӣ]]
 |логотип        = 
 |номи пурра     = Real Madrid Club de Fútbol&lt;ref&gt;{{cite web| title = Real Madrid Club de Fútbol | url = https://www.laliga.es/laliga-santander/real-madrid |lang = es |publisher = Саҳифаи расмии Ла Лига |accessdate = 2023-06-19}}&lt;/ref&gt;
 |лақаб          = ''Los Blancos (Сафедҳо)&lt;br&gt;Los Galácticos (Каҳкашониҳо)&lt;br&gt;Los Merengues (Хомаиҳо)&lt;br&gt;Los Vikingos (Викингҳо)&lt;br&gt;La Casa Blanca (Кохи сафед)''
 |таъсис         = 06.03.1902
 |барҳам         = 
 |майдон         = {{Парчами Испания}} «[[Сантияго Бернабеу (варзишгоҳ)|Сантияго Бернабеу]]», [[Мадрид]]
 |ғунҷоиш        = 81 044&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.realmadrid.com/en/santiago-bernabeu-stadium |title=Santiago Bernabéu Stadium |lang=es |publisher=Саҳифаи расмии бошгоҳи «Реал Мадрид» |accessdate=2019-06-19}}&lt;/ref&gt;
 |молик          = 
 |президент      = {{Парчами Испания}} [[Флорентино Перес]]
 |мудир          = {{Парчами Аргентина}} [[Сантияго Солари]]
 |мудири кул     = 
 |мураббӣ        = {{Парчами Португалия}} [[Ҷозе Моуринё]]
 |капитан        = {{Парчами Уругвай}} [[Федерико Валверде]]
 |рейтинг        = ҷойи 2-юм дар [[Ҷадвали зарибҳои УЕФА|раддабандии УЕФА]]&lt;ref&gt;{{cite web|url= https://www.uefa.com/nationalassociations/uefarankings/club/?year=2026|title=Раддабандии УЕФА барои бошгоҳҳо|website=uefa.com|accessdate=2026-07-03}}&lt;/ref&gt;
 |буҷет          = 
 |сарпараст      = {{Парчами Имороти Муттаҳидаи Арабӣ}} Fly Emirates
 |мусобиқа       = [[Ла Лига]]
 |мавсим         = [[Чемпионати футболи Испониё 2025/2026|2025/26]]
 |мавқеъ         = [[Акс:Silver star.png|20px|Медали нуқра]] ҷойи '''2-юм'''
 |сайт           = https://www.realmadrid.com/
| pattern_la1    = _realmadrid2627h
| pattern_b1     = _realmadrid2627h
| pattern_ra1    = _realmadrid2627h
| pattern_sh1    = _realmadrid2627h
| pattern_so1    = _realmadrid2627hl
| leftarm1       = FFFFFF
| body1          = FFFFFF
| rightarm1      = FFFFFF
| shorts1        = FFFFFF
| socks1         = FFFFFF
| pattern_la2    = _realmadrid2627a
| pattern_b2     = _realmadrid2627a
| pattern_ra2    = _realmadrid2627a
| pattern_sh2    = _realmadrid2627a
| pattern_so2    = _realmadrid2627al
| leftarm2       = 162E32
| body2          = 162E32
| rightarm2      = 162E32
| shorts2        = 162E32
| socks2         = 162E32
| pattern_la3    = _realmadrid2526t
| pattern_b3     = _realmadrid2526t
| pattern_ra3    = _realmadrid2526t
| pattern_sh3    = _adidaswhite
| pattern_so3    = _adidaswhitel
| leftarm3       = 007CE4
| body3          = 007CE4
| rightarm3      = 007CE4
| shorts3        = 007CE4
| socks3         = 007CE4
}}
'''«Реал Мадрид»''' ({{lang-es|Real Madrid Club de Fútbol}}, {{IPA-es|reˈal maˈðɾið ˈkluβ ðe ˈfuðβol|-|Real Madrid.ogg}}) — яке аз дурахшонтарин бошгоҳи футболи [[Испания|испониёӣ]], ки дар шаҳри [[Мадрид]] – пойтахти Испониё қарор дорад. Аз ҷониби [[ФИФА]] [[Беҳтарин бошгоҳҳои асри XX аз ҷониби ФИФА|беҳтарин бошгоҳи футболи асри XX]] эътироф шудааст.

«Реал Мадрид» яке аз се дастаест, ки дар қатори тимҳои «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» ва «[[Атлетик Билбао (бошгоҳи футбол)|Атлетик Билбао]]» ҳеч гоҳ дивизиони олии Испониёро тарк накардааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://www.worldfootball.net/alltime_table/esp-primera-division/|title= Spain » Primera División » All-time league table|author=|website=worldfootball.net|date=2026-01-14|publisher=|lang=en|accessdate=2026-01-14}}&lt;/ref&gt;. Яке аз бошгоҳҳои серҷомтарин дар футболи Испониё ба ҳисоб меравад. Дар тӯли фаъолият бошгоҳи «Реал Мадрид» 71 ҷоизаи миллиро соҳиб шудааст: 36 – қаҳрамони [[Чемпионати футболи Испониё|Ла Лига]], 20 – Ҷоми Испониё, 13 – Суперҷоми Испониё ва 1 – Ҷоми Ла Лига&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.realmadrid.com/en/about-real-madrid/honours/football|title=Real Madrid Honours: Trophies, Titles, Cups, and Championships|lang=en |publisher=Саҳифаи расмии бошгоҳи «Реал Мадрид»|accessdate=2018-08-11}}&lt;/ref&gt;. Аз рӯи шумораи ҷом ва гол дар [[Лигаи Қаҳрамонҳо|Лигаи қаҳрамонҳои Урупо]] натиҷаи рекордӣ (15 – ҷом, 5 маротиба пайиҳам) дорад.

«Реал Мадрид» яке аз арзишмандтарин бошгоҳҳои варзишии ҷаҳон аст. Тибқи маълумоти «Deloitte», дар мавсими 2025/26, бошгоҳ бо даромади солонаи 1,161 млрд евро дар ҷои якум аст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deloitte.com/uk/en/services/financial-advisory/analysis/deloitte-football-money-league.html|title=Deloitte Football Money League 2026|author=|website=|date=2026-01-22|publisher=Deloitte United Kingdom|lang=en|accessdate=2026-01-22}}&lt;/ref&gt;. Дар [[соли 2026]] бо арзиши умумии 9,5 миллиард доллар арзишмандтарин бошгоҳи футбол эътироф гардид&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/justinteitelbaum/2026/05/29/the-worlds-most-valuable-soccer-teams-2026/|title=The World’s Most Valuable Soccer Teams 2026|author=|website=|date=2026-05-29|publisher=Forbes|lang=en|accessdate=2026-06-03}}&lt;/ref&gt;.

== Таърих ==

=== Бунёд ===
[[Соли 1897]] дастаи «Sky Football» таъсис дода шуд, ки нахустин нишона аз бошгоҳи мадридӣ аст. Вале расман санаи [[6 март]]и [[соли 1902]] ҳамчун рӯзи таъсисёбии бошгоҳи ''Madrid Football Club'' аз тарафи [[Хулиан Паласиос]] ва бародарон Падросҳо ба ҳисоб меравад. [[29 июн]]и [[соли 1920]], шоҳи Испониё [[Алфонсо XIII]] ба даста унвони ''Шоҳона'' ({{lang-es|Real}})-ро гузошт. Аз ин рӯ номи муосири бошгоҳ ''Real Madrid'' аст.
[[Акс:Madrid C.F. 1905-06.jpg|thumb|left|260px|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;«Madrid FC», ғолибони Ҷоми Испониё дар соли 1906&lt;/div&gt;]]
[[Акс:Madrid FC 1908.jpg|thumb|left|260px|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt; «Madrid FC», мавсими 1907/08.
Росто (аз чап ба рост): Аспиунтса, Нейра, Парахес, Линдси (д), Ревулто ва Праст. Нишаста: Яртса, Новоа, Норманд, Берраондо ва Прада.&lt;/div&gt;]]

Аз ҳамон лаҳзаи таъсис, бошгоҳ шурӯъ ба иддаои раҳбарӣ дар футболи Испониё кард: аллакай дар [[соли 1903]] ба финали Ҷоми Испониё роҳ ёфт ва дар он аз «[[Атлетик Билбао (бошгоҳи футбол)|Атлетик Билбао]]» мағлуб шуд. Чанд сол баъд ин Ҷоми ифтихорӣ, муддати тӯлонӣ ба пойтахт кӯчид: футболбозони «Реал Мадрид» чор бор пайиҳам ғолиби Ҷоми Испониё шуданд. [[Чемпионати футболи Испониё|Чемпионати Испониё]] шурӯъ аз фасли 1928/29 баргузор мешавад, то он дам тимҳои қавитаринро бар асоси минтақа муайян мекарданд. «Мадрид» (аз соли 1920 — «Реал Мадрид») дар ин муддат 16 бор дар минтақаи пойтахт музаффар шудааст.
[[Акс:1926-02-22, La Nación, Equipo del Madrid F. C., que ayer quedó proclamado campeón del Centro, Pío.jpg|thumb|left|260px|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;«Реал Мадрид», ғолибони минтақаи пойтахт (феврали [[соли 1926]])&lt;/div&gt;]]

=== Даврони авҷи бошгоҳ ===
Дар миёнаи солҳои 50-уми қарни гузашта, замоне ки тасмим ба таъсиси як созмони футболи қораӣ гирифта шуд, то мусобиқаҳои мунтазамро барои бошгоҳҳо ва тимҳои миллӣ фароҳам орад, «Реал Мадрид» дар Испониё садрнишини асосӣ набуд. Бо вуҷуди ин, маҳз «Реал Мадрид» дар мавсими 1954/55 қаҳрамони [[Чемпионати футболи Испониё|Лигбартари Испониё]] шуд ва аввалин роҳхатро миёни бошгоҳҳои испонӣ барои ширкат дар [[Лигаи Қаҳрамонҳо|Ҷоми Қаҳрамонони Урупо]] мушарраф гашт. Аз он лаҳза, «Реал Мадрид» тӯли 5 сол рӯйиҳам ин [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА|ҷом]]ро ба номи худ мӯҳр зад. Дастовардҳои тим дар арсаи байналмилалро пирӯзиҳо дар [[Чемпионати футболи Испониё|Ла Лига]] ҳамқадам буданд, онҳо аз [[соли 1954]] то [[соли 1969|1969]] тавонистанд 12 маротиба қаҳрамони [[Чемпионати футболи Испониё|Лигбартар]] шаванд. Давоми зиёда аз даҳ сол тавре шуда буд, ки агар мадридиҳо имкони қаҳрамонӣ дар [[Чемпионати футболи Испониё|чемпионати дохили]]ро аз даст медоданд, ҳатман соҳиби [[Лигаи Қаҳрамонҳо|Ҷоми қаҳрамонҳо]] мешуданд. Ҳамин тариқ, 15 сол пайиҳам дар бонуфузтарин мусобиқаи Урупо иштирок карданд ва бори аввал [[соли 1970]] бинобар ишғоли ҷои 6-ум дар [[Чемпионати футболи Испониё|Ла Лига]] аз он бенасиб шуданд. Дар он даврони тиллоии «Реал Мадрид», [[Алфредо Ди Стефано]]и аргентинӣ (беҳтарин футболбози Урупо дар солҳои 1957 ва 1959), [[Раймон Копа]]и фаронсавӣ (ҷоизадори «Тӯби тиллоӣ» дар [[соли 1958]]), [[Ферентс Пушкаш]]и маҷорӣ (футболбози рақами дуи Урупо дар [[соли 1960]]), [[Франсиско Хенто]] - барандаи шашкаратаи [[Лигаи Қаҳрамонҳо|Ҷоми қаҳрамонҳо]] бозигарони калидӣ буданд. Дар миёнаи солҳои 60-ум [[Франсиско Хенто|Хенто]]и бузургро [[Хосе Сантамария]], [[Амансио Амаро|Амансио]], [[Пирри|Пиррӣ]], [[Мигел Ангел Гонсалес Суарес|Мигел Анхел]] ҳамроҳӣ мекарданд.

Ба рафтани футболбозони кӯҳантаҷриба, анъанаҳои фотеҳонаи бошгоҳи «Шоҳона» дар Урупо тадриҷан аз байн рафт. Ҳаводорони мадридӣ рушди навбатии тимро қариби бист сол мунтазир шуданд, замоне ки насли ҷадид бо раҳбарии [[Эмилио Бутрагенйо]] ва наздиктарин ҳамдастаҳояш [[Мишел (футболбоз)|Мишел]], Ҳуго Санчез, [[Мануэл Санчис|«Маноло» Санчис]], [[Рафаэл Мартин Васкес|Мартин Васкес]] ва [[Мигел Пардеса]] омаданд. Онҳо ду маротиба қаҳрамони [[Ҷоми УЕФА]] ва панҷ маротиба дар [[Чемпионати футболи Испониё|чемпионати Испониё]] пайдарпай ғолиб шуданд.

=== Солҳои 1970-1990 ===
Дар нимаи солҳои 70-ум «Реал Мадрид» дар мавсими 1973/1974 дар бозии финалӣ рақиби сарсахташ бошгоҳи «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]»-ро бо ҳисоби (4:0) мағлуб намуда, соҳиби Ҷоми Испониё шуд. [[Соли 1978]] дастаи «Реал Мадрид» [[Ули Штилике]] ва [[Хуанито]]ро харидорӣ кард. Бархилофи тафовут дар сабки бозӣ, онҳо барои солҳои тулонӣ қаҳрамони ҳаводорони мадридӣ хоҳанд монд. [[4 июн]]и [[соли 1980]] мадридиҳо дар бозии ниҳоии Ҷоми мамлакат бар «[[Реал Мадрид Кастийя]]» бо ҳисоби 6:1 ғолиб шуданд. Соли баъд «Реал Мадрид» дубора бо расидан ба финали [[Лигаи Қаҳрамонҳо|Ҷоми қаҳрамонҳо]] аз худ дар [[Аврупо|Урупо]] дарак дод. Дар ин набарди шадид бошгоҳи «[[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]]» таҳти раҳбарии [[Боб Пейсли]] бар дастаи мадридӣ ва сармураббӣ [[Вуядин Бошков]] бо ҳисоби минималии 1:0 зафар ёфт. Голи ягонаи бозиро дар дақиқаи 82-юм ҳимоягари хатти чапи мерсисайдиҳо [[Алан Кеннеди]] зад. [[Алфредо Ди Стефано]] моҳи декабри [[соли 1983]] ба вазифаи сармураббии «Реал Мадрид» таъйин шуда, бозигарон [[Рафаэл Мартин Васкес|Мартин Васкес]], [[Мишел (футболбоз)|Мишел]], [[Мануэл Санчис Онтиюело|«Маноло» Санчис]] ва [[Эмилио Бутрагенйо]]ро аз ҳайати ҷавонон ба дастаи асосӣ шомил намуд. [[Эмилио Бутрагенйо]]и ҷавон дар бозии якуми худ бо пироҳани бошгоҳи «Шоҳона» дар муқобили «[[Кадис (бошгоҳи футбол)|Кадис]]», ба задани ду гол даст ёфт ва ба мадридиҳо ғалаба овард. Дар пайи чунин талошҳо, ҳаводорон ӯро хеле зуд ҳамчун яке аз рамзҳои даста пазируфтанд.

[[24 май]]и [[соли 1985]] [[Рамон Мендоса]] курсии президентии бошгоҳи «Реал Мадрид»-ро ишғол намуда ба беҳтар шудани натиҷаҳои даста саҳм гузошт. Дар солҳои 1985 ва 1986 бо мағлуб намудани бошгоҳҳои «[[Видеотон (бошгоҳи футбол)|Видеотон]]» ва «[[Кёлн (бошгоҳи футбол)|Кёлн]]» дар бозиҳои финалӣ, мадридиҳо ҷоизадори 2 [[Ҷоми УЕФА]] шуданд. Он солҳо футболбозони «Реал Мадрид» дар варзишгоҳи худ бо илҳоми хос майдондорӣ мекарданд: ба назар чунин менамуд, ки баъди бохт бо ҳар ҳисобе, онҳо натиҷаи лозимияшонро метавонанд бозпас гиранд. Боре барояшон муяссар шуд, ки кори куллан боварнакарданиро анҷом диҳанд: бозии аввалро дар шаҳри [[Дӯсселдорф]] бар «[[Боруссия Мӯнхенгладбах|Боруссия М]]» бо ҳисоби 1:5 бохта, дар бозии ҷавобӣ дар «[[Сантияго Бернабеу (варзишгоҳ)|Сантияго Бернабеу]]» чор туби беҷавоб зада, ба даври дигар баромаданд.
 
Баъди чанд мавсими нисбатан номуваффақ вазифаи сармураббии «Реал Мадрид»-ро [[Хорхе Валдано]], ки то он лаҳза дар бошгоҳи «[[Тенерифе (бошгоҳи футбол)|Тенерифе]]» кори пурсамаре анҷом дода буд, ба ӯҳда гирифт. Ӯ ба [[Фернандо Редондо|Редондо]], [[Микаел Лаудруп|Лаудруп]], [[Хосе Эмилио Амависка|Амависка]] ва [[Кике Санчес Флорес|Кике Флорес]] мавқеи доимӣ дар ҳайати асосиро бовар намуд.

[[8 январ]]и [[соли 1995]] шогирдони Валдано рақибони асосии худ «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]»-ро бо ҳисоби бузурги 5:0 мағлуб карда, дар охир мақоми аввали Ла Лигаро соҳиб шуданд. Аммо, мавсими оянда нокомии бошгоҳи «Реал Мадрид» дар [[Чемпионати футболи Испониё|Ла Лига]] ва [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] сабаби барканор шудани Валдано ва моҳи июли [[соли 1996]] таъйин шудани мураббии машҳури [[Итолиё|итолиёвӣ]] [[Фабио Капелло]] гашт. Ӯ таркиби тимро ба таври назаррас навсозӣ намуда, ба он [[Кларенс Зеедорф]], [[Предраг Миятович]] ва [[Роберто Карлос]]ро шомил кард. Барои дастаи Капелло як мавсим кофӣ буд, то қаҳрамон шавад. Моҳи майи [[соли 1998]] «Реал Мадрид» таҳти идораи сармураббӣ [[Юпп Ҳайнкес]] дар бозии ҳалкунанда бар [[Ювентус (бошгоҳи футбол)|Ювентус]] (1:0) ғолиб омада, бори ҳафтум [[Лигаи Қаҳрамонҳо]]ро ба даст овард. «Реал» бо мураббии дигар [[Гуус Ҳиддинк]] пас аз чанд моҳ, бошгоҳи «[[Васко да Гама (бошгоҳи футбол)|Васко да Гама]]»-ро дар бозии ниҳоӣ шикаст дода, Ҷоми байниқораиро низ ба [[Мадрид]] интиқол дод.

Пас аз бебарории мавсими 1998/99, роҳбарияти «Реал Мадрид» тасмим гирифт вазифаи сармураббиро ба [[Висенте Дел Боске]] супорад ва хато накард: даста дар бозии финалӣ бар «[[Валенсия (бошгоҳи футбол)|Валенсия]]» (3:0) пирӯз шуда, бори ҳаштум [[Лигаи Қаҳрамонҳо]]ро ба даст овард. [[Раул Гонсалес|Раул]] голи сеюми бозиро зада, дар қатори [[Ривалдо]] ва [[Марио Жардел]] бо 10 гол дар қатори голзанҳои беҳтарини [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] номи худро сабт кард. [[Соли 2001]], «Реал Мадрид» 28-ум унвони қаҳрамонии Испониёро ноил шуд.

=== Президентии Флорентино Перес ===
[[Акс:Florentino perez.jpg|thumb|left|260px|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;[[Флорентино Перес]]&lt;/div&gt;]]
 
Бо интихоб шудан ба мансаби президентӣ [[Флорентино Перес]]и ҳадафманд тасмим гирифт, ки ҳама футболбозони беҳтарини сайёраро дар «Реал Мадрид» ҷамъ оварад. Перес фаъолияти худро бо хариди [[Луиш Фигу]]и портуғолӣ аз бошгоҳи «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» ба маблағи рекордии 71 миллион евро оғоз кард&lt;ref&gt;{{Cite news
|title=Figo's the Real deal|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/848836.stm|publisher=BBC Sport|date=2000-07-24|accessdate=2008-07-12}}&lt;/ref&gt;. Як сол баъд [[Зайниддин Зидон]] ба сафи «Реал Мадрид» пайваст, ки барои ӯ ба «[[Ювентус (бошгоҳи футбол)|Ювентус]]» боз ҳам зиёдтар - 75 миллион евро пардохт кард. Пас аз як сол, [[Роналдо]]ро аз бошгоҳи «[[Интер (бошгоҳи футбол)|Интер]]», тобистони [[соли 2003]] - [[Дэвид Бекҳэм]]ро аз «[[Манчестер Юнайтед]]», ва [[соли 2004]] ҳамлагари бошгоҳи [[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]] [[Майкл Овен]]ро ба даста овард. Ҳамин тариқ, дар мавсими 2004/05 чаҳор бозигар, ки ҷоизаи «[[Тӯби тило (France Football)|Тӯби тиллоӣ]]» доштанд: [[Роналдо]] (беҳтарин футболбози ҷаҳон дар солҳои 1997 ва 2002), [[Зайниддин Зидон|Зидон]] (1998), [[Луиш Фигу|Фигу]] (2000), Овен (2001) якҷоя дар ҳайати тими «Шоҳона» бозӣ карданд. Ин ҷамъи ситораҳои футбол ба номи «Галактикос» маъруф шуд. Дар тӯли зиёда аз панҷ соли ҳукмронии Перес (моҳи феврали соли 2006 истеъфо дод) «Реал Мадрид» ду маротиба қаҳрамони [[Чемпионати футболи Испониё|Испониё]] ва як маротиба ғолиби [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] (дар мавсими 2001/02) шуд.

=== Президентии Рамон Калдерон ===
[[Акс:Real Madrid vs Bayern Munich.jpg|thumb|left|260px|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Бозигарони «Реал Мадрид» дар ҳоли ҷашнгирии гол ба дарвозаи бошгоҳи «[[Бавария (бошгоҳи футбол)|Бавария]]», [[соли 2007]]&lt;/div&gt;]]
Пас аз [[Флорентино Перес]], [[Рамон Калдерон]] президенти «Реал Мадрид» интихоб шуд, ки сабки роҳбарии ӯ аз Перес хеле фарқ мекард. Калдерон ҳадафи харидани беҳтарин футболбозонро надошт. Пеш аз ҳама, президенти нав ба тозакунӣ ва ҷавонсозии таркиби даста, ки он замон рӯзҳои сахтеро аз сар мегузаронд, пардохт. Дар давраи ҳукмронии Калдерон, [[Дэвид Бекҳэм|Бекҳэм]], [[Роберто Карлос]], [[Робиню]] ва [[Роналдо]] яъне тамоми «мерос»-и Перес фурӯхта шуданд. Дар ивази ин Калдерон бозигарони машҳур [[Руд ван Нистелрой|Ван Нистелрой]], [[Фабио Каннаваро|Каннаваро]], [[Гонсало Игуаин|Игуаин]], [[Весли Снейдер|Снейдер]] ва [[Пепе]]ро ба тими «Шоҳона» овард. Вале тағйироти асосӣ иваз намудани сармураббӣ буд. [[Фабио Капелло]], мутахассиси қавӣ ва мустақил, дубора ба даста баргардонда шуд. Мавсими аввал «Каҳкашониҳо» дар [[Чемпионати футболи Испониё|Ла Лига]] қаҳрамон шуданд, аммо дар даври 1/8-ниҳоии [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] аз дастаи олмонии «[[Бавария (бошгоҳи футбол)|Бавария]]» дар маҷмӯъ (ҳисоби умумӣ 4:4) шикаст хӯрданд. Дар поёни фасли нахуст сарфи назар аз унвони қаҳрамони Испониё, ки аввалин бор дар тӯли чор соли охир буд, роҳбарияти «Реал Мадрид» мураббии итолиёвиро ба сабаби ҷорӣ кардани &quot;бозии дилгиркунандаи даставӣ&quot; аз кор озод кард. Курсии сармураббӣ ба мутахассиси олмонӣ ва мураббии «[[Хетафе (бошгоҳи футбол)|Хетафе]]» [[Бернд Шустер]] вогузошта шуд. Бо мураббии олмонӣ, «сафедпӯшҳо» Суперҷом ва қаҳрамонии [[Чемпионати футболи Испониё|Испониё]]ро пеш аз мӯҳлат ба даст оварданд. Аз ин рӯ, дар Эл-Класико (ҳисоб – 4:1), ки дар варзишгоҳи «Сантияго Бернабеу» баргузор шуд, футболбозони «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» тибқи анъанаи испониёӣ “роҳрави қаҳрамонӣ” ташкил карда, мадридиҳоро бо кафкӯбӣ истиқбол намуданд. Бо вуҷуди ин, дар [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] пешравӣ ба чашм намерасид. Дар даври 1/8-ниҳоӣ «Реал Мадрид»-ро бошгоҳи «[[Рум (бошгоҳи футбол)|Рум]]»-и итолиёвӣ (ҳисоби умумӣ – 2:4) аз мусобиқот берун кард. Новобаста аз усули хос доштанаш [[Рамон Калдерон]] дар барномаи пешазинтихоботии дуюм қавл дод, ки [[Криштиану Роналду]], [[Кака]] ва [[Сеск Фабрегас|Фабрегас]]ро барои даста харидорӣ хоҳад кард. Соли 2009 Рамон Калдерон ба далели моҷарои тақаллуб дар интихоботи [[соли 2006]] истеъфо дод. Дар тӯли дуюним соли президентии Калдерон «Реал Мадрид» ду маротиба пайиҳам қаҳрамони Испониё ва як маротиба Суперҷоми Испониёро соҳиб шуд.

=== Бозгашти дубораи Перес ===
Қабл аз интихобот ҳама рақибон номзадии худро пас гирифтанд ва [[Флорентино Перес]] [[1 июн|1-уми июн]]и [[соли 2009]], бидуни овоздиҳӣ боз президенти «Реал Мадрид» шуд&lt;ref&gt;{{cite web|url=//http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/8076515.stm|title=Perez to return as Real president|website=uefa.com|accessdate=2009-06-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160114075411/https://http/|archivedate=2016-01-14}}&lt;/ref&gt;. Пас аз бозгашт Перес ба ташкил кардани “галактикос”-и комилан нав шурӯъ кард. Ибтидо, дар даста тағйироти раҳбарӣ сурат гирифт: [[Зайниддин Зидон]] бозикуни собиқи «Реал Мадрид» мушовири президент таъйин шуд. Рӯзи [[9 июн|9-уми июн]] пас аз музокироти тӯлонӣ ва сару садоҳои мухталиф миёнмайдони дастаи «[[Милан (бошгоҳи футбол)|Милан]]»-и Итолиё ва тими миллии Брозил [[Кака]] ба маблағи 68 миллион [[евро]] ба «Реал Мадрид» гузашт. Ӯ бо даста қарордоди шашсола имзо кард ва пас аз бозгашти Перес ситораи аввалин шуд. Пас аз он бо беҳтарин бозигари ҷаҳон дар [[соли 2008]] [[Криштиану Роналду]], ки дер боз орзуи пӯшидани пироҳани “бланкос”-ро дошт, шартнома ба имзо расид. Перес барои ситораи портуғолӣ 80 миллион [[Фунт Стерлинг|фунт стерлинг]] (93,4 миллион евро) пардохт кард. Рӯзҳои 25-уми июн ва 1-уми июл, [[Раул Албиол]] аз «[[Валенсия (бошгоҳи футбол)|Валенсия]]» ва [[Карим Бензема]] аз «[[Олимпик Лион (бошгоҳи футбол)|Олимпик Лион]]» ба арзиши 15 миллион ва 35 миллион евро ба «Реал Мадрид» гузариш намуданд. Миёнмайдон [[Эстебан Гранеро]] аз бошгоҳи «Хетафе», муҳофиз [[Алваро Арбелоа]] ва миёнмайдони такягоҳӣ [[Хаби Алонсо]] ҳарду аз бошгоҳи «[[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]]» ба ҳайати тими «Реал Мадрид» ҳамроҳ шуданд. Мадридиҳо барои интиқоли Арбелоа 4 миллион евро ва барои Алонсо 30 миллион [[Фунт Стерлинг|фунт стерлинг]] харҷ намуданд&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/l/liverpool/8184444.stm|title=Alonso completes £30m Real move|lang=en|publisher=BBC Sport|accessdate=2009-08-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090805100933/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/teams/l/liverpool/8184444.stm|archivedate=2009-08-05}}&lt;/ref&gt;.

Сарфи назар аз харидҳои муҳим, даста он мавсим натавонист ҳадди ақалл ҷомеро соҳиб шавад. Дар [[Чемпионати футболи Испониё|чемпионати Испониё]] «Реал» баъд аз тими «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» дар ҷои дуюм қарор гирифт. Бошгоҳ дар [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] низ шаҳди нокомӣ чашид ва шашумин бор пайиҳам дар марҳилаи 1/8-ниҳоӣ аз мусобиқот берун шуд. Дар Ҷоми Испониё бошад, даста дар марҳилаи аввал аз дастаи дивизиони сеюми Испониё «[[Алкоркон бошгоҳи футбол)|Алкоркон]]» шикаст хӯрда аз мубориза хориҷ шуд. Дар поёни мавсим сармураббӣ [[Мануел Пеллегрини]] барои натиҷаҳои ғайриқаноатбахш аз мақомаш барканор шуд. [[Ҷозе Моуринё]] ки бо бошгоҳи итолиёвии «[[Интер (бошгоҳи футбол)|Интер]]» «ҳет-трики тиллоӣ» анҷом дода буд, пас аз гуфтушунидҳои кӯтоҳ сармураббии «Реал Мадрид» таъйин карда шуд&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/european/mourinho-to-be-unveiled-at-madrid-on-monday-after-1637m-compensation-deal-1986040.html|title=Mourinho to be unveiled at Madrid on Monday after £7m compensation deal|website=independent.co.uk|publisher=The Independent|accessdate=2010-05-31}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/8708315.stm|title=Real Madrid unveil José Mourinho as their new coach|website=news.bbc.co.uk|publisher=BBC Sport|accessdate=2010-05-31}}&lt;/ref&gt;.

Гузариши тобистона дар ҳадди соли пеш пуровоза набуд, ҳарчанд бидуни одатҳои маъмулӣ нагузашт. Барои харидорӣ беш аз 70 миллион евро харҷ шуд ва дастаро ботаҷрибатарин муҳофизатгари портуғолӣ [[Рикарду Карвалё]], миёнмайдонҳои ҷавони испонӣ - [[Педро Леон]] ва [[Серхио Каналес]], намояндагони насли нави футболи олмонӣ - [[Сами Хедира]] ва [[Масъуд Озил]], инчунин ҳуҷумкори аргентинӣ [[Анхел Ди Мария]] пурра карданд.

«Реал Мадрид» мавсими 2010/11-ро хеле бомуваффақият оғоз кард ва нишон дод, ки омодаи мубориза барои унвони қаҳрамонӣ аст, вале дар ниҳоят дар ҷои дуюм қарор гирифт. Дар Ҷоми Испониё корҳо хеле бобарор буданд. Даста дилпурона ба финал баромад ва он ҷо онҳоро рақиби азалӣ «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» интизор буд. «Реал Мадрид» дар бозии барои ҳарду даста душвор тавонист пирӯз шавад: Голи [[Криштиану Роналду]], ки дар вақти изофӣ зада шуд, ҷоми деринтизорро барои даста ба армуғон овард. Дар [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] «Реал Мадрид» ба даври ниманиҳоӣ роҳ ёфт, ки дар як бозии пуртаниш ва баҳсбарангези доварон дар ҷамъи ду бозӣ аз «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» шикаст хӯрд.

Тобистони [[соли 2011]], бошгоҳ барои таҳкими ҳайат ҳимоятгарон [[Рафаел Варан]], [[Фабио Коентрао]], миёнмайдонҳо [[Нури Шоҳин]], [[Ҳамид Алтинтоп]] ва ҳамлагар [[Хосе Калехон]]ро ба даста овард. Илова бар ин, бошгоҳ 22-юми июн расман аз васеъ кардани салоҳиятҳои сармураббии даста ва вогузор кардани вазифаи мудири варзишӣ ба [[Ҷозе Моуринё]] хабар дод&lt;ref&gt;[http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1330063139382/noticia/ComunicadoOficial/Official_Announcement_2011-07-23.htm Official Announcement] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110725011416/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1330063139382/noticia/ComunicadoOficial/Official_Announcement_2011-07-23.htm |date=2011-07-25 }} // Realmadrid.com&lt;/ref&gt;. Ба ин тартиб «Реал Мадрид» ба модели инглисии идоракунии даста гузашт.

Шогирдони Моуринё дар мавсими 2011/12 дастоварди «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]»-ро, ки дар мавсими 2009/10 – 99 хол дар як фасл буд, бо касби 100 имтиёз шикаста, рекорди наве дар [[Чемпионати футболи Испониё|Ла Лига]] сабт карданд. Илова бар ин, «Реал Мадрид» аввалин тиме гардид, ки дар 32 бозии як мавсим пирӯз шуда, аз рӯи шумораи голҳо (121 гол) дар як фасл рекорд гузошт.

Тобистони [[соли 2012]] миёнмайдонҳои «[[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]]» [[Майкл Эссиен]] ва «[[Тоттенҳем Ҳотспур (бошгоҳи футбол)|Тоттенҳем]]» [[Лука Модрич]] ба Мадрид пайвастанд. Аввалӣ ба тарзи иҷора ва дуввумӣ харидорӣ шуд. Аммо як қатор бозикунҳо дастаро тарк карданд: [[Фернандо Гаго]] ва [[Серхио Каналес]] ба «[[Валенсия (бошгоҳи футбол)|Валенсия]]», [[Ҳамид Алтинтоп]] ба «[[Галатасарой (бошгоҳи футбол)|Галатасарой]]», [[Эстебан Гранеро]] ба «[[Квинз Парк Рейнҷерс (бошгоҳи футбол)|Квинз Парк Рейнҷерс]]», [[Лассана Диарра]] ба «[[Анжи (бошгоҳи футбол)|Анжи]]», [[Ройстон Дренте]] ба «[[Алания (бошгоҳи футбол)|Алания]]» инчунин ба тарзи иҷоравӣ бошад [[Дани Карвахал]] ба «[[Байер 04 (бошгоҳи футбол)|Байер 04]]» ва [[Нури Шоҳин]] нахуст ба «[[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]]» ва зимистони соли 2012 ба «[[Боруссия Дортмунд]]». Зимистон дарвозабон [[Диего Лопес (дарвозабон)|Диего Лопес]], ки қаблан дар бошгоҳҳои «[[Вийярреал (бошгоҳи футбол)|Вийярреал]]» ва «[[Севийя (бошгоҳи футбол)|Севийя]]» ҳунарнамоӣ мекард, ба даста баргашт.

«Каҳкашониҳо» мавсими 2012/13-ро бо шикаст додани дастаи «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» (ҳисоби умумӣ 4:4) дар Суперҷоми Испониё оғоз карданд. [[Чемпионати футболи Испониё|Лигбартари Испониё]]ро бошад, дар зинаи дуюм ҷамъбаст карданд. Дар Ҷоми Испониё «Реал Мадрид» ба финал расид ва «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]»-ро дар ин масир аз мусобиқа берун кард, вале бозии финалиро бар «[[Атлетико Мадрид (бошгоҳи футбол)|Атлетико Мадрид]]» (1:2) бохт. Дар [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] «мадридиҳо» ҳунарнамоиро дар даври нимниҳоии мусобиқа бо шикаст хӯрдан аз тими «[[Боруссия Дортмунд]]» (дар маҷмӯъ 3:4) ба поён расонд.

[[20 май|20–уми май]] мушаххас шуд, ки [[Ҷозе Моуринё]] дастаро тарк мекунад&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/22583729|title=Jose Mourinho: Real Madrid boss to leave next month|publisher=BBC|date=2013-05-20|accessdate=2013-12-04|archivedate=2013-08-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130810231148/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/22583729}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Jose Mourinho: Real Madrid season worst of my career|url=http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/22578880|accessdate=2013-05-17|newspaper=BBC|date=2013-05-17|archivedate=2013-06-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130612004204/http://www.bbc.co.uk/sport/0/football/22578880}}&lt;/ref&gt;. Рӯзи [[2 июн|2–юми июн]] [[Флорентино Перес]] бори дигар президенти «Реал Мадрид» интихоб шуд. [[27 июн|27–уми июн]] [[Карло Анчелотти]] ҳамчун сармураббии бошгоҳ муаррифӣ шуд&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad_Primer_Equipo_en/1330152799545/noticia/Noticia/Carlo_Ancelotti,_new_Real_Madrid_coach.htm|title=Carlo Ancelotti, new Real Madrid coach|date=2013-06-25|accessdate=2013-06-25|publisher=Real Madrid C.F.|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130628231323/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad_Primer_Equipo_en/1330152799545/noticia/Noticia/Carlo_Ancelotti,_new_Real_Madrid_coach.htm#|archivedate=2013-06-28}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad_Primer_Equipo_en/1330153439722/noticia/Noticia/Carlo_Ancelotti_has_signed_his_contract_with_Real_Madrid.htm|title=Official: Real Madrid confirm Ancelotti signing|date=2013-06-26|accessdate=2013-06-26|publisher=Real Madrid C.F.|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131012022320/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad_Primer_Equipo_en/1330153439722/noticia/Noticia/Carlo_Ancelotti_has_signed_his_contract_with_Real_Madrid.htm#|archivedate=2013-10-12}}&lt;/ref&gt;. Ёварони сармураббӣ [[Зайниддин Зидон]]и фаронсавӣ ва Пол Клементи инглис таъйин шуданд.

=== «Десима» ва требли урупоӣ ===
Тобистони [[соли 2013]] як қатор миёнмайдонҳо харидорӣ шуданд: ситораи «[[Тоттенҳем Ҳотспур (бошгоҳи футбол)|Тоттенҳем]]» [[Гарет Бейл]], [[Карлос Каземиро|Каземиро]] аз «[[Сан-Паулу (бошгоҳи футбол)|Сан-Паулу]]», [[Асиер Ийярраменди]] аз «[[Реал Сосиедад (бошгоҳи футбол)|Реал Сосиедад]]» ва [[Иско]] аз «[[Малага (бошгоҳи футбол)|Малага]]». Инчунин, [[Дани Карвахал]] пас аз гузаронидани мавсими иҷоравӣ дар «[[Байер 04 (бошгоҳи футбол)|Байер 04]]» ба даста баргашт. Футболбози [[Русҳо|рус]] [[Денис Черишев]] ва ҳамлагари испониёӣ [[Хесе]] аз дастаи ҷавонони «[[Реал Мадрид Кастийя]]» ба ҳайати дастаи асосӣ интиқол ёфтанд. Бо вуҷуди ин, як қатор бозигарон дастаро тарк карданд: ҳимоятгар [[Раул Албиол]], ҳамлагарон [[Гонсало Игуаин]] ва [[Хосе Калехон]] ба «[[Наполи (бошгоҳи футбол)|Наполи]]», миёнмайдонҳо [[Масъуд Озил]] ба «[[Арсенал (бошгоҳи футбол)|Арсенал]]», [[Кака]] ба «[[Милан (бошгоҳи футбол)|Милан]]» ва [[Педро Леон]] ба дастаи «[[Хетафе (бошгоҳи футбол)|Хетафе]]». Ҳамчун бозигарони озод, [[Рикарду Карвалё]] ба «[[Монако (бошгоҳи футбол)|Монако]]» ва [[Антонио Адан]] ба «[[Каляри (бошгоҳи футбол)|Каляри]]» гузаштанд. [[Майкл Эссиен]] баъди анҷоми мавсим ба «[[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]]» баргашт ва дар авоили сентябр [[Денис Черишев]] ба тими «[[Вийярреал (бошгоҳи футбол)|Вийярреал]]» ба иҷора дода шуд.

[[16 апрел|16-уми апрел]]и [[соли 2014]], «сафедпӯшҳо» бо шикаст додани «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» дар финал бо ҳисоби 2:1, Ҷоми Испониёро ба даст оварданд. Голи ҳалкунандаро [[Гарет Бейл]] ба самар расонд.

Баъд аз 12 соли интизорӣ, [[24 май|24–уми май]]и [[соли 2014]], дар варзишгоҳи «[[Варзишгоҳи Эштадиу да Луш|Эштадиу да Луш]]»-и [[Лиссабон]] «мадридиҳо» бо ҳарифи азалӣ «[[Атлетико Мадрид (бошгоҳи футбол)|Атлетико Мадрид]]» дар финали [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] қарор гирифтанд. Вақти асосии бозӣ мусовӣ (1:1) анҷом ёфт. Голи мадридиҳоро дар дақиқаи изофии қисми дуюм [[Серхио Рамос]]и дастон ба ҳадаф расонид ва пирӯзиро аз чанголи шогирдони [[Диего Симеоне]] рабуд. Дар қисматҳои иловагии бозӣ хати ҳимояи «Атлетико Мадрид» куллан рахна гардид ва 3 голи дигар ба дарвоза сар доданд. Ин рақобат бо ҳисоби 4:1 ба фоидаи шогирдони Анчелотти хотима ёфта, «Каҳкашониҳо» даҳумин ҷоми [[Лигаи Қаҳрамонҳо]]ро аз худ намуданд&lt;ref&gt;{{cite web|title=Real Madrid make history with La Decima|url=http://www.euronews.com/2014/05/26/real-madrid-make-history-with-la-decima/|publisher=euronews.com|accessdate=2014-05-26|archive-date=2021-01-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20210125021920/https://www.euronews.com/2014/05/26/real-madrid-make-history-with-la-decima|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

Пас аз пирӯзӣ дар [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] дар [[соли 2014]], «Реал Мадрид» бо [[Кейлор Навас]], [[Тони Кроос]] ва [[Хамес Родригес]] шартнома баст&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.firstpost.com/sports/real-madrid-unleash-new-signings-rodriguez-kroos-super-cup-final-1660463.html|title=Real Madrid to unleash new signings Rodriguez and Kroos in Super Cup|magazine=First Post|accessdate=14 августа 2014|archive-date=2020-09-15|archive-url=https://web.archive.org/web/20200915053350/https://www.firstpost.com/sports/real-madrid-unleash-new-signings-rodriguez-kroos-super-cup-final-1660463.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Бошгоҳ [[соли 2014]] дар бозии Суперҷоми УЕФА бар «[[Севийя (бошгоҳи футбол)|Севийя]]» пирӯз шуд. Ин 79-умин ҷоиза дар таърихи даста гардид&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.marca.com/2014/08/13/futbol/equipos/real_madrid/1407909398.html?cdi=WID33801&amp;s_kw=Noticias_Medio_Tiempo_MX_Noticia5|title=Real Madrid ties with Barcelona in trophies|newspaper=[[Marca (newspaper)|Marca]]|accessdate=2014-08-14|archivedate=2014-08-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140814102105/http://www.marca.com/2014/08/13/futbol/equipos/real_madrid/1407909398.html?cdi=WID33801&amp;s_kw=Noticias_Medio_Tiempo_MX_Noticia5}}&lt;/ref&gt;. Дар охирин ҳафтаи равзанаи интиқоли тобистонаи соли 2014 «Реал Мадрид» бозигарони калидӣ [[Хаби Алонсо]]ро ба «[[Бавария (бошгоҳи футбол)|Бавария]]» ва [[Анхел Ди Мария]]ро ба «[[Манчестер Юнайтед (бошгоҳи футбол)|Манчестер Юнайтед]]» фурӯхт. Ин тасмими бошгоҳ ба баҳсу мунозираҳои зиёд печид. [[Криштиану Роналду]] изҳор дошт: ''«Агар ман масъул мебудам, шояд корҳоро ба таври дигар анҷом медодам»'' ва [[Карло Анчелотти]] иқрор шуд, ки ''«Мо корҳоро бояд дубора аз сифр шурӯъ кунем&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://sg.sports.yahoo.com/news/ancelotti-madrid-must-start-again-scratch-135000249.html |title=Ancelotti: Madrid must start again from scratch |work=Yahoo! Sports |accessdate=2014-09-05|archivedate=2014-09-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140905062158/https://sg.sports.yahoo.com/news/ancelotti-madrid-must-start-again-scratch-135000249.html}}&lt;/ref&gt;».''

Пас аз оғози нобарори мавсими 2014/15, «Реал Мадрид» силсилаи 22 пирӯзии пайиҳамро ба қайд гирифт, ки зафарият бар «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» ва «[[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]]» шомили он рекорд буд. Ин натиҷаи назаррас, рекорди пешинаи Испониё - 18 ғалабаи пайдарпайи «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» таҳти роҳбарии [[Франк Райкаард]] дар мавсими 2005/06-ро барҳам зад&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/30406666 «Real Madrid stretch winning run as Ronaldo and Gareth Bale score»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160106052028/https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/30406666 |date=2016-01-06 }}. BBC. 20 декабри 2014&lt;/ref&gt;. Силсилаи рекордӣ дар аввалин бозии [[соли 2015]] бо мағлубият аз тими «[[Валенсия (бошгоҳи футбол)|Валенсия]]» ба итмом расид. Барои такрор кардани рекорди ҷаҳонӣ (24 ғалабаи пайдарпай) ба даста ду ғалаба нарасид&lt;ref&gt;[https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/30673410 «Valencia 2 — 1 Real Madrid»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160106075551/https://www.bbc.co.uk/sport/0/football/30673410 |date=2016-01-06 }}. BBC. Сана: 4 январи 2015&lt;/ref&gt;. Рӯзи [[20 декабр|20-уми декабр]] «Реал Мадрид» дар финал бар дастаи «[[Сан-Лоренсо (бошгоҳи футбол)|Сан-Лоренсо]]»-и аргентинӣ ғолиб омада, [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо]]ро соҳиб шуд. «Каҳкашониҳо» дар даври ниманиҳоии [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] аз «[[Ювентус (бошгоҳи футбол)|Ювентус]]» мағлуб шуда, муваффақияти соли гузаштаро такрор карда натавонистанд. Дар Ҷоми Испониё низ мувоҷеҳи шикаст шуданд, инчунин дар [[Ла Лига]] бо касби ду имтиёз кам аз «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» мақоми дуюмро аз худ карданд. [[25 май|25-уми май]]и [[соли 2015]] [[Карло Анчелотти]] аз вазифаи сармураббӣ бекор карда шуд&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/en/news/2015/05/florentino-perez-holds-a-press-conference|title=Florentino Pérez holds a press conference|date=2015-05-25|website=Realmadrid.com|access-date=2020-07-31|archive-date=2020-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20201116212359/https://www.realmadrid.com/en/news/2015/05/florentino-perez-holds-a-press-conference|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

[[3 июн|3-юми июн]]и [[соли 2015]] [[Рафаэл Бенитес]] сармураббии ҷадиди «Реал Мадрид» эълон шуд ва ӯ бо даста қарордоди дусола имзо намуд&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www1.skysports.com/football/news/11835/9873743/rafa-benitez-named-new-coach-of-real-madrid|title=Rafa Benitez named new coach of Real Madrid |work=Sky Sports|date=2015-06-03 |accessdate=2015-06-03|archivedate=2018-12-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181213125935/https://www.skysports.com/football/news/11835/9873743/rafa-benitez-named-new-coach-of-real-madrid}}&lt;/ref&gt;. «Реал»-и [[Мадрид]] бидуни мағлубият ба пеш мерафт, то дар бозии даври 11-уми чемпионати Испониё аз бошгоҳи «[[Севийя (бошгоҳи футбол)|Севийя]]» бо ҳисоби 2:3 шикаст хӯрд. Ба дунболи он бохти хонагии 0:4 аз «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» дар «Эл-Класико»-и фасли якум рух дод. Дар дидори аввали 1/16-ниҳоии Ҷоми Испониё «Реал Мадрид» дар сафар дастаи «[[Кадис (бошгоҳи футбол)|Кадис]]»-ро бо ҳисоби 1:3 мағлуб намуд. Бинобар сабаби ба майдон баромадани [[Денис Черишев]]и масдудшуда дар ҳайати мадридиҳо, бозии баргашт лағв шуд ва «Реал Мадрид» аз идомаи мусобиқа маҳрум гашт&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.independent.co.uk/sport/football/european/real-madrid-disqualified-from-copa-del-rey-over-fielding-denis-cheryshev-despite-being-suspended-a6760666.html|title=Real Madrid disqualified from Copa del Rey over fielding Denis Cheryshev despite being suspended|date=2015-12-04|work=Independent|accessdate=2017-06-22|archive-date=2017-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20170827124704/https://www.independent.co.uk/sport/football/european/real-madrid-disqualified-from-copa-del-rey-over-fielding-denis-cheryshev-despite-being-suspended-a6760666.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. [[Рафаэл Бенитес|Бенитес]] [[4 январ|4-уми январ]]и [[соли 2016]] бо иттиҳоми надоштани маҳбубият миёни ҳаводорон, норизоятии бозикунон ва нотавонӣ дар касби натиҷаҳои арзанда зидди тимҳои қавӣ аз вазифааш барканор карда шуд&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/en/news/2016/01/zidane-a-club-legend-in-the-real-madrid-dugout|title=Zidane: a club legend in the Real Madrid dugout|publisher=realmadrid.com|date=2016-01-04|accessdate=2016-01-04|archivedate=2020-11-20|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201120220536/https://www.realmadrid.com/en/news/2016/01/zidane-a-club-legend-in-the-real-madrid-dugout}}&lt;/ref&gt;.

[[4 январ|4-уми январ]]и [[соли 2016]] дар баробари барканории Бенитес, хабари ба ҳайси сармураббӣ таъйин шудани [[Зайниддин Зидон]] эълон шуд&lt;ref name=&quot;Coach Zidane&quot;&gt;{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2322281.html|title=Zidane replaces Benítez at Real Madrid|website=UEFA.com|accessdate=2016-01-05|archive-date=2016-01-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160106214146/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/news/newsid=2322281.html|deadlink=no }}&lt;/ref&gt;. Зери роҳбарии [[Зайниддин Зидон|Зидон]], «Реал Мадрид» мавсими 2015/16-ро дар [[Ла Лига]] бо як хол камтар аз «Барселона» дар ҷои дуюм ба анҷом расонд&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.skysports.com/la-liga-table/2015|work=Sky Sports|title=2015–16 La Liga Table|date=2016-06-08|accessdate=2017-06-15|archive-date=2017-06-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20170607012146/http://www.skysports.com/la-liga-table/2015|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Рӯзи [[28 май|28-уми май]] дар шаҳри [[Милан]], «Реал Мадрид» дар финал боз ҳам бо «[[Атлетико Мадрид (бошгоҳи футбол)|Атлетико Мадрид]]» андари майдон шуд. Қисмати асосии бозӣ бо ҳисоби 1:1 ба анҷом расид ва дар силсилазарбаҳои пеналтӣ (5:3) бахт боз ҳам ба рӯи тими «Шоҳона» хандид. Бо ба даст овардани 11-умин унвони қаҳрамонӣ дар [[Лигаи Қаҳрамонҳо]], мадридиҳо рекорди худро барои бештарин пирӯзӣ дар ин мусобиқот афзоиш доданд. Ин дастовард дар таърихи бошгоҳ номи “Ундесима”-ро гирифт&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2016/matches/round=2000638/match=2015789/postmatch/report/index.html|title=Spot-on Real Madrid defeat Atlético in final again|date=2016-05-28|website=UEFA.com|access-date=2020-07-31|archive-date=2018-01-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20180110225552/http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2016/matches/round=2000638/match=2015789/postmatch/report/index.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.
[[Акс:Real Madrid, campeón de la Champions (27309388821).jpg||thumb|center|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Шодии мухлисони «Реал Мадрид» дар майдони Пуэрта-дел-Соли шаҳри [[Мадрид]]&lt;/div&gt;]]

[[Зайниддин Зидон|Зидон]] ба ҳайси сармураббии «Реал Мадрид» аввалин мавсими пурраи худро бо пирӯзии [[Суперҷоми УЕФА 2016|Суперҷоми УЕФА]] дар соли 2016 оғоз кард&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefasupercup/season=2016/matches/round=2000778/match=2019261/postmatch/report/index.html|title=Carvajal wonder goal wins Super Cup for Madrid|date=2016-08-09|website=UEFA.com|accessdate=2017-06-15|publisher=UEFA|archive-date=2017-07-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20170726034128/http://www.uefa.com/uefasupercup/season=2016/matches/round=2000778/match=2019261/postmatch/report/index.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. То 10-уми декабри соли 2016 мадридиҳо 35 бозиро пайиҳам бидуни бохт паси сар карда, рекорди нави бошгоҳро гузоштанд&lt;ref&gt;{{cite web|title=Real Madrid 3–2 Deportivo de La Coruña|url=https://www.bbc.com/sport/football/38203086|website=bbc.com|accessdate=2016-12-10|archive-date=2019-08-31|archive-url=https://web.archive.org/web/20190831091313/https://www.bbc.com/sport/football/38203086|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Санаи [[18 декабр|18-уми декабр]]и [[соли 2016]] дар бозии финалӣ, «Реал Мадрид» бар дастаи «[[Кашима Антлерс (бошгоҳи футбол)|Кашима Антлерс]]»-и [[Ҷопон]] бо ҳисоби 4:2 ғолиб омада, [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо]]ро ба даст овард&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/clubworldcup/matches/round=276112/match=300364984/match-report.html|title=Madrid see off spirited Kashima in electric extra time final|date=2016-12-18|accessdate=2016-12-18|publisher=FIFA|archive-date=2016-12-20|archive-url=https://web.archive.org/web/20161220125922/http://www.fifa.com/clubworldcup/matches/round=276112/match=300364984/match-report.html|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161220125922/http://www.fifa.com/clubworldcup/matches/round=276112/match=300364984/match-report.html|archivedate=2016-12-20}}&lt;/ref&gt;. Пас аз мусовӣ бо «[[Севийя (бошгоҳи футбол)|Севийя]]» (3:3) дар Ҷоми Испониё, [[12 январ|12-уми январ]]и [[соли 2017]], силсилаи шикастнопазирии мадридиҳо ба 40 бозӣ тӯл кашид ва рекорди бошгоҳи «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» бо 39 бозӣ бидуни мағлубият дар тамоми рақобатҳои фасли қабл шикаста шуд&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.espnfc.com/real-madrid/story/3037193/real-madrid-break-barcelonas-spanish-record-as-unbeaten-run-reaches-40|title=Real Madrid break Barcelona's Spanish record as unbeaten run reaches 40|date=2017-01-12|accessdate=2017-05-27|publisher=ESPN|archive-date=2017-08-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20170801052008/http://www.espnfc.com/real-madrid/story/3037193/real-madrid-break-barcelonas-spanish-record-as-unbeaten-run-reaches-40|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Се рӯз пас дар майдони худ бошгоҳи «[[Севийя (бошгоҳи футбол)|Севийя]]» бо ҳисоби (2:1) тими «Шоҳона»-ро мағлуб намуда, ба силсилаи шикастнопазирии онҳо нуқта гузошт&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.foxsports.com/soccer/story/sevilla-just-snapped-real-madrids-unbeaten-streak-one-match-new-record-011517|title=Sevilla just snapped Real Madrid's unbeaten streak one match after they set the record|date=2017-01-15|accessdate=2017-05-27|publisher=Fox Sports|archive-date=2017-05-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20170513143527/http://www.foxsports.com/soccer/story/sevilla-just-snapped-real-madrids-unbeaten-streak-one-match-new-record-011517|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Моҳи майи соли 2017, «Реал Мадрид» 33-юмин маротиба дар таърих (бори аввал дар панҷ соли охир) ғолиби [[Ла Лига]] шуд&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/39926301|title=Real Madrid won their first La Liga title since 2012 thanks to a final-day victory at Malaga.|publisher=BBC.com|date=2017-05-21|access-date=2020-07-31|archive-date=2019-12-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20191211030150/https://www.bbc.com/sport/football/39926301|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.
[[Акс:El dulce recibimiento del Ayuntamiento al Real Madrid (01).jpg|thumb|center|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;[[Флорентино Перес|Перес]], [[Зайниддин Зидон|Зидон]] ва бозигарони «Реал» дар канори шаҳрдори Мадрид [[Мануела Кармена]] баъди пирӯзии 33-юм дар [[Ла Лига]], моҳи майи соли 2017&lt;/div&gt;]]

[[3 июн|3-юми июн]]и [[соли 2017]], бошгоҳ бо шикаст додани «[[Ювентус (бошгоҳи футбол)|Ювентус]]»-и туринӣ (4:1) дар финал унвони [[Лигаи Қаҳрамонҳо]]ро ҳифз карда дар таърихи муосир нахустин дастае гардид, ки дар ин мусобиқа пайиҳам ду маротиба пирӯз шуд&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.theguardian.com/football/2017/jun/03/juventus-real-madrid-champions-league-final-match-report|title=Real Madrid win Champions League as Cristiano Ronaldo double defeats Juve|author=Daniel Taylor|work=The Guardian|date=2017-06-03|accessdate=2017-06-03|archivedate=2017-06-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170603205009/https://www.theguardian.com/football/2017/jun/03/juventus-real-madrid-champions-league-final-match-report}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2017/matches/round=2000787/match=2019641/postmatch/report/index.html#majestic+real+madrid+champions+league+cardiff|title=Majestic Real Madrid win Champions League in Cardiff|author=Andrew Haslam|website=UEFA.com|date=2017-06-03|accessdate=2017-06-03|archive-date=2019-09-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20190926004946/https://www.uefa.com/uefachampionsleague/season=2017/matches/round=2000787/match=2019641/postmatch/report/index.html#majestic+real+madrid+champions+league+cardiff|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Ин сеюмин ҷом дар чор соли охир ва дар умум 12-ум ҷоми «Реал Мадрид» буд, ки ҳамчун рекорд дар таърихи мусобиқа ба қайд гирифта шуд. Ин дастовард бо номи “Дуодесима” низ маълум аст&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.nytimes.com/2017/06/03/sports/champions-league-final-score.html?_r=0|title=Champions League Final: Real Madrid Confirms Its Spot as World's Best|newspaper=nytimes.com|date=2017-06-03|accessdate=2017-06-03|archivedate=2020-12-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201230230428/https://www.nytimes.com/2017/06/03/sports/champions-league-final-score.html?_r=0}}&lt;/ref&gt;. Дар мавсими 2016/17, «Реал Мадрид» дар таърихи худ шумораи бештари ҷомҳоро дар як мавсим касб кард&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.realmadrid.com/en/news/2017/06/the-best-season-in-history|title=The best season in history|website=Realmadrid.com|date=2017-06-08|accessdate=2017-06-09|location=Madrid, Spain|quote=Real Madrid won four titles for the first time in their 115-year history.|publisher=Real Madrid Club de Fútbol|archive-date=2017-06-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20170609041313/http://www.realmadrid.com/en/news/2017/06/the-best-season-in-history|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

«Реал Мадрид» бо бартарии 2:1 бар «[[Манчестер Юнайтед (бошгоҳи футбол)|Манчестер Юнайтед]]» ғолиби [[Суперҷоми УЕФА 2017]] шуд&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.theguardian.com/football/live/2017/aug/08/real-madrid-v-manchester-united-super-cup-live |title=Real Madrid v Manchester United: Super Cup – as it happened |website=TheGuardian.com |publisher=Guardian Media Group |date=2017-08-08 |access-date=2017-08-09 |archive-date=2021-04-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210426010232/https://www.theguardian.com/football/live/2017/aug/08/real-madrid-v-manchester-united-super-cup-live |deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. 5 рӯз баъд, «Реал Мадрид» дар якумин дидори Суперҷоми Испониё дар «[[Камп Ноу (варзишгоҳ)|Камп Ноу]]» [[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барса]]ро 1:3 шикаст дод ва сипас дар бозии баргашт 2:0 пирӯз шуда, ба силсилаи 24 голи пайиҳами «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» ба дарвозаи хомаиҳо хотима бахшид&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.telegraph.co.uk/football/2017/08/16/real-madrid-vs-barcelona-spanish-super-cup-live-score-updates/|title=Real Madrid 2 Barcelona 0 (5–1 on aggregate): Woeful Barca dismissed as Zinedine Zidane's unstoppable side win Super Cup|date=2017-08-17|work=Telegraph|accessdate=2017-08-24|archive-date=2020-11-22|archive-url=https://web.archive.org/web/20201122213914/https://www.telegraph.co.uk/football/2017/08/16/real-madrid-vs-barcelona-spanish-super-cup-live-score-updates/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Санаи [[16 декабр|16-уми декабр]]и [[соли 2017]], дар бозии ниҳоӣ «Реал Мадрид» дастаи «[[Гремио (бошгоҳи футбол)|Гремио]]»-и Брозилро бо ҳисоби 1:0 шикаст дода, қаҳрамони [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо]] шуд ва аввалин бошгоҳе гардид, ки ду бор пайиҳам ҷоми ин мусобиқотро ба даст овард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/clubworldcup/news/ramos-y-el-madrid-redondean-un-ano-historico-en-emiratos-2925318-2925321|title=FIFA Club World Cup 2017 — News — Ramos and Real make history in the Emirates — FIFA.com|access-date=2020-07-31|archive-date=2018-12-23|archive-url=https://web.archive.org/web/20181223073615/https://www.fifa.com/clubworldcup/news/ramos-y-el-madrid-redondean-un-ano-historico-en-emiratos-2925318-2925321|deadlink=yes|accessdate=2022-05-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181223073615/https://www.fifa.com/clubworldcup/news/ramos-y-el-madrid-redondean-un-ano-historico-en-emiratos-2925318-2925321|archivedate=2018-12-23}}&lt;/ref&gt;. Худи ҳамон мавсим, «Реал Мадрид» бо «[[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]]» ба даври ниҳоии [[Лигаи Қаҳрамонҳо]] расиданд. Ин бозӣ дар варзишгоҳи «Олимпӣ»-и шаҳри [[Киев]] баргузор шуда, бо ҷароҳат бардоштану ашкҳои [[Муҳаммад Салоҳ]] ва [[Дани Карвахал]], иштибоҳҳои дарвозабони «[[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]]» Лорис Кариус ва голҳои зебои [[Гарет Бейл]]у [[Карим Бензема]] дар хотираи ҳаводорони футбол нақш баст. Ин дидорро «Реал Мадрид» (3:1) ба нафъи хеш хотима дод ва унвони ғолиби [[Лигаи Қаҳрамонҳо]]ро нигоҳ дошта, аввалин дастае гардид, ки аз рӯзи таъсис дар ин мусобиқа пайиҳам се маротиба пирӯз шуд. Инчунин пас аз солҳои 70-ум баъд аз «[[Бавария (бошгоҳи футбол)|Бавария]]» якумин бошгоҳе шуд, ки дар се мусобиқаи пайдарпайи урупоӣ ғолиб омад.

=== Реал баъди истеъфои Зидон ва фурӯши Роналду ===
Рӯзи [[31 май|31-уми май]], панҷ рӯз пас аз пирӯзӣ дар финал, [[Зайниддин Зидон|Зидон]] аз вазифаи сармураббии «Реал Мадрид» истеъфо дод ва сабаби рафтанашро “ниёз ба тағйир” унвон кард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.esquire.com/uk/latest-news/a20973571/zinedine-zidane-announces-his-resignation-from-real-madrid/|title=Zinedine Zidane Announces His Resignation From Real Madrid|date=2018-05-31|work=Esquire|access-date=14 июня 2018|language=en|accessdate=2020-07-31|archivedate=2021-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210311212221/https://www.esquire.com/uk/latest-news/a20973571/zinedine-zidane-announces-his-resignation-from-real-madrid/}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/44315700|title=Zinedine Zidane: Real Madrid boss stands down five days after Champions League win|date=2018-05-31|work=BBC Sport|language=en|accessdate=2020-07-31|archivedate=2021-01-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210113121505/https://www.bbc.com/sport/football/44315700}}&lt;/ref&gt;.

«Реал Мадрид» дар соли 2017, ҷоми «Нӯҳ арзиш», ҷоиза аз барномаи иҷтимоии байналмилалии кӯдакон «[[Футбол барои дӯстӣ]]»-ро дарёфт кард. Ҳар сол ҷом барои сатҳи баланди масъулияти иҷтимоии бошгоҳ ва ӯҳдадориҳои бештар ба арзишҳои лоиҳа (дӯстӣ, баробарӣ, адл, саломатӣ, сулҳ, садоқат, пирӯзӣ, анъанаҳо ва шараф) дода мешавад. Ғолибро кӯдакони иштироккунандаи чорабиниҳои ниҳоии барномаи F4F аз 64 кишвари ҷаҳон интихоб карданд&lt;ref&gt;{{Cite web|lang=ru|url=https://amp.championat.com/football/news-3395989-real-madrid-poluchil-kubok-devjati-cennostej.html|title=«Реал Мадрид» получил Кубок «Девяти ценностей»|website=championat.com|date=2018-04-05|accessdate=2022-06-02|archive-date=|archive-url=}}&lt;/ref&gt;.

«Реал Мадрид» [[12 июн|12–уми июн]]и соли 2018 расман эълон кард, ки [[Хулен Лопетеги]] сармураббии тими миллии Испониё баъди анҷоми мусобиқаи [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018]] вазифаи сармураббии бошгоҳро ба ӯҳда мегирад. Вале як рӯз пеш аз оғози мусобиқот [[Хулен Лопетеги|Лопетеги]] барои бидуни огоҳӣ музокира кардан бо бошгоҳ, аз мунтахаби Испониё барканор шуд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/44459380|title=Julen Lopetegui: Real Madrid name Spain manager as new head coach|date=2018-06-12|work=BBC Sport|language=en|accessdate=2020-07-31|archivedate=2018-06-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180615101656/https://www.bbc.com/sport/football/44459380}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.theguardian.com/football/2018/jun/13/julen-lopetegui-sacked-spain-manager-real-madrid-job|title=Julen Lopetegui sacked by Spain as Fernando Hierro takes over|date=2018-06-13|website=the Guardian|language=en|archive-date=2019-01-01|archive-url=https://web.archive.org/web/20190101183643/https://www.theguardian.com/football/2018/jun/13/julen-lopetegui-sacked-spain-manager-real-madrid-job|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.com/sport/football/44467548|title=World Cup 2018: Spain sack manager Julen Lopetegui two days before first match|date=2018-06-13|work=BBC Sport|language=en|accessdate=2020-07-31|archivedate=2019-04-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190412054747/https://www.bbc.com/sport/football/44467548}}&lt;/ref&gt;. Тобистони соли 2018 дар пайи таҷдиди ҳайат, устураи бошгоҳ [[Криштиану Роналду]] ба арзиши 112 миллион евро ба тими «[[Ювентус (бошгоҳи футбол)|Ювентус]]» гузашт&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.bbc.co.uk/sport/football/44785173|title=Cristiano Ronaldo: Juventus sign Real Madrid forward for £99.2m|date=2018-07-10|work=BBC Sport|language=en|accessdate=2020-07-31|archivedate=2018-07-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180710154813/https://www.bbc.co.uk/sport/football/44785173}}&lt;/ref&gt;. Пас аз як қатор бозиҳои заъиф ва мағлубиятҳои даста, Лопетеги аз кор озод карда шуда, мураббии онвақтаи «[[Реал Мадрид Кастийя]]» [[Сантияго Солари]] ҷойгузини ӯ таъйин гашт&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.abc.es/deportes/real-madrid/abci-solari-sentara-banquillo-real-madrid-tras-destitucion-lopetegui-201810291705_video.html |title=Solari se sentará en el banquillo del Real Madrid tras la destitución de Lopetegui |date=2018-10-29|newspaper=ABC |language=es |publisher=Vocento |accessdate=2020-07-31 |archivedate=2019-04-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190413235328/https://www.abc.es/deportes/real-madrid/abci-solari-sentara-banquillo-real-madrid-tras-destitucion-lopetegui-201810291705_video.html }}&lt;/ref&gt;. [[22 декабр|22-юми декабр]]и соли 2018 «Реал Мадрид» дар финал бар дастаи «[[Ал-Айн (бошгоҳи футбол)|Ал-Айн]]»-и Аморати Муттаҳидаи Араб бо ҳисоби 4:1 ғалаба карда, пайиҳам сеюмин [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо]]ро ба даст овард. Пас аз ин пирӯзӣ «Реал Мадрид» бо чаҳор унвон ба рекорддори мутлақи мусобиқа табдил ёфт. Бошгоҳ дар маҷмӯъ ҳафт маротиба қаҳрамони ҷаҳон дониста мешавад, зеро ФИФА Ҷоми байниқораиро ҳамчун пешгузаштаи Ҷоми бошгоҳҳои ҷаҳон эътироф мекунад. «Реал Мадрид» инчунин шумораи рекорди пайдарпай дар ин мусобиқаро афзоиш дод&lt;ref name=&quot;Real becomes highest trophy holder in FIFA Club World Cup&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.fifa.com/clubworldcup/news/real-madrid-win-third-successive-global-crown |title=Real Madrid win third successive global crown |website=FIFA.com |publisher=FIFA |date=2018-12-22 |access-date=22 декабря 2018 |accessdate=2020-07-31 |archivedate=2018-12-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181222230424/https://www.fifa.com/clubworldcup/news/real-madrid-win-third-successive-global-crown}}&lt;/ref&gt;. [[11 март|11-уми март]]и соли 2019 «Реал Мадрид» дубора [[Зайниддин Зидон|Зидон]]ро сармураббии бошгоҳ таъйин кард&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.realmadrid.com/en/news/2019/03/official-announcement|title=Official Announcement|publisher=Real Madrid C.F.|date=2019-03-11|accessdate=2019-03-11|archive-date=2019-03-30|archive-url=https://web.archive.org/web/20190330054737/https://www.realmadrid.com/en/news/2019/03/official-announcement|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.realmadrid.com/noticias/2019/03/zidane-regresa-al-real-madrid|title=Zidane regresa al real madrid|date=2019-03-11|work=Real Madrid C.F.|access-date=11 марти 2019|language=es|accessdate=2020-07-31|archivedate=2020-08-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200817161913/https://www.realmadrid.com/noticias/2019/03/zidane-regresa-al-real-madrid}}&lt;/ref&gt;.

[[12 январ|12-уми январ]]и соли 2020 «Реал Мадрид» дар силсилазарбаҳои пеналтӣ «[[Атлетико Мадрид (бошгоҳи футбол)|Атлетико Мадрид]]»-ро шикаст дод ва ёздаҳумин унвони қаҳрамонии Суперҷоми Испониёро касб кард&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.bbc.com/sport/football/51085601|title=Spanish Super Cup: Real Madrid beat Atletico Madrid on penalties|date=2020-01-12|work=BBC Sport|access-date=9 февраля 2020|language=en|accessdate=2020-07-31|archivedate=2020-01-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200113072532/https://www.bbc.com/sport/football/51085601}}&lt;/ref&gt;. Моҳи марти соли 2020 бар асари [[Дунёгирии COVID-19|пандемияи COVID-19]] таътил эълон шуд ва дар моҳи июн бозиҳо дубора шурӯъ шуданд. Бозигарони бошгоҳи «Шоҳона» баъди баргашт 10 ғалабаи пайиҳам ба даст оварда унвони 34-ум қаҳрамонӣ дар Ла Лигаро соҳиб шуданд&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.marca.com/en/football/real-madrid/2020/07/17/5f10db2146163f3c2c8b45d7.html|title=Real Madrid win the longest LaLiga Santander season|date=2020-07-17|accessdate=2020-07-17|website=marca.com|archive-date=2020-07-21|archive-url=https://web.archive.org/web/20200721011320/https://www.marca.com/en/football/real-madrid/2020/07/17/5f10db2146163f3c2c8b45d7.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

19-уми апрели соли 2021 бошгоҳ эълон кард, ки якҷоя бо 11 бошгоҳи дигар ба [[Суперлигаи Урупо]] ҳамроҳ мешавад. Вале баъди чанд рӯз, бинобар норозигии шадиди ҳаводорон, бошгоҳҳо як паси дигар расман аз ин лоиҳа хориҷ шуданд. «Реал» бо се бошгоҳи дигар дар ҳоли идомаи музокирот боқӣ монданд&lt;ref&gt;{{cite web|title=Перес: &quot;Реал&quot;, «Барселона», «Ювентус» и «Милан» продолжают переговоры по Суперлиге|url=https://tass.ru/sport/11213415|website=tass.ru|date=2021-04-22|accessdate=2022-03-21}}&lt;/ref&gt;. Дар чемпионат, даста мавсимро дар ҷойи дуюм бо 2 хол камтар аз «Атлетико Мадрид» ба анҷом расонид. Дар [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2020/2021]] даста дар нимфинал аз тими «[[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]]» мағлуб шуд. [[27 май|27-уми май]] [[Зайниддин Зидон|Зидон]] расман истеъфо дод ва [[1 июн|1-уми июн]]и [[соли 2021]] [[Карло Анчелотти]] дубора ба ҳайси сармураббӣ баргашт.

=== Бозгашти дубораи Анчелотти ===
Пас аз омадани мураббии пуртаҷриба дар фасли 2021/22 ду бозикуни муҳим, миёнмайдони ҷавони бошгоҳи фаронсавии «[[Ренн (бошгоҳи футбол)|Ренн]]» [[Эдуардо Камавинга]] ва муҳофизи утришии «[[Бавария (бошгоҳи футбол)|Бавария]]» [[Давид Алаба]] ба даста ҷалб шуданд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://varzishtv.tj/tj/news/rasman-real-futbolbozi-nav-kharid/?sphrase_id=31196|title=Расман: “Реал” футболбози нав харид|lang=tg|last=varzishtv.tj|website=varzishtv.tj|access-date=2021-09-01}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://varzishtv.tj/tj/news/marca-alaba-bo-real-madrid-shartnoma-bast/?sphrase_id=31195|title=Marca: Алаба бо “Реал Мадрид” шартнома баст|lang=tg|last=varzishtv.tj|website=varzishtv.tj|access-date=2021-01-19}}&lt;/ref&gt;. Мавсимро бошгоҳ комёбона анҷом дод: «Реал Мадрид» барандаи Суперҷоми Испониё, Ла Лига (натиҷаи рекордии 35-умин бор) ва [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2021/2022|Лигаи Қаҳрамонҳо]] гардид. [[27 май|27-уми май]]и [[соли 2022]] дар финал, даста бо ҳисоби 1:0 бар тими инглисии «[[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]]» пирӯз шуд ва бори 14-ум унвони қаҳрамониро ба даст овард, ки дар таърихи мусобиқа натиҷаи рекордӣ маҳсуб мешавад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://varzishtv.tj/tj/news/vinisius-unior-marotibai-14-um-real-ro-a-ramoni-lch-gardonid/?sphrase_id=31201|title=Винисиус Ҷуниор маротибаи 14-ум “Реал”-ро қаҳрамони ЛЧ гардонид|lang=tg|last=varzishtv.tj|website=varzishtv.tj|access-date=2022-05-29}}&lt;/ref&gt;.
[[Акс:Ofrenda de la Liga y la Champions-57-L.Millán (52109310843).jpg|thumb|center|250px|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Футболбозони «Реал» як рӯз пас аз пирӯзӣ дар [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2021/2022|Лигаи Қаҳрамонҳо 2021/22]] [[Дубли тиллоӣ (футбол)|дубл]]ро ҷашн гирифтанд&lt;/div&gt;]]

[[10 август|10-уми август]]и [[соли 2022]] «Реал Мадрид» дар бозии [[Суперҷоми УЕФА 2022]] бар дастаи «[[Айнтрахт Франкфурт]]» бо ҳисоби 2:0 ғалаба ба даст овард. Ин пирӯзии арзишманд бошгоҳро соҳиби Суперҷом гардонда, аз рӯи шумораи ҷом ба тимҳои машҳури урупоӣ — «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» ва «[[Милан (бошгоҳи футбол)|Милан]]» ҳамсаф намуд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ftv.tj/news/6614-real-madrid-barandai-superomi-uefa-2022.html|title=&quot;Реал Мадрид&quot; - барандаи Суперҷоми УЕФА-2022!|lang=tg|last=ftv.tj|website=ftv.tj|access-date=2024-08-11}}&lt;/ref&gt;.

[[1 июн|1-уми июн]]и [[соли 2024]] дастаи «Реал Мадрид» бори понздаҳум ғолиби Лигаи қаҳрамонҳои УЕФА гардид. Дар бозии ниҳоӣ тими «[[Боруссия Дортмунд|Боруссия]]»-и Дортмундро бо ҳисоби 2:0 мағлуб намуд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ftv.tj/news/9010-real-i-madrid-olibi-ponzdakaratai-ligai-chempionoi-uefa.html/|title=&quot;Реал&quot;-и Мадрид – ғолиби понздаҳкаратаи Лигаи Чемпионҳои УЕФА|lang=tg|last=ftv.tj|website=ftv.tj|access-date=2024-06-02|accessdate=2025-06-02|archivedate=2024-06-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240602115020/https://ftv.tj/news/9010-real-i-madrid-olibi-ponzdakaratai-ligai-chempionoi-uefa.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.uefa.com/uefachampionsleague/match/2039970/|title=History: B. Dortmund 0-2 Real Madrid: UEFA Champions League 2023/24 Final|lang=en|last=UEFA.com|website=UEFA.com|access-date=2025-01-29}}&lt;/ref&gt;. Илова бар ин, «Реал» бори аввал дар таърихи худ мавсими Лигаи қаҳрамонҳоро бидуни ягон бохт анҷом дод&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.uefa.com/errors/|title=The official website for European football|lang=en|last=UEFA.com|website=UEFA.com|access-date=2025-01-29}}&lt;/ref&gt;.

== Намодҳои бошгоҳ ==
=== Ангораҳо ===
&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;'''Таърихи ангораҳои бошгоҳ'''&lt;/div&gt;
&lt;gallery caption=&quot;&quot; 'таърихи=&quot;&quot; ангораҳои=&quot;&quot; бошгоҳ'''=&quot;&quot; widths=&quot;150px&quot; heights=&quot;150px&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Real emblem.png|Нахустин ангораи бошгоҳ (1902—1908)
Real emblem 4.png|(1908—1920)
Real emblem 5.png|(1920-1931)
Escudo Real madrid 1931.png|(1931—1941)
&lt;/gallery&gt;

=== Пироҳанҳои даста дар мавсимҳои гуногун ===
==== Хонагӣ ====
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
{{Football kit
|pattern_la =
|pattern_b = _old
|pattern_ra =
|pattern_sh = _RM1902
|pattern_so = _rmcf1902h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = 111111
|title = 1902
}}
|
{{Football kit
|pattern_la =
|pattern_b = _old
|pattern_ra =
|pattern_sh =
|pattern_so = _rmcf1908h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = 0047AB
|title = 1911
}}
|
{{Football kit
|pattern_la =
|pattern_b = _old_laced
|pattern_ra =
|pattern_sh =
|pattern_so = _rmcf1908h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = 0047AB
|title = 1914
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1925h
|pattern_b =_rmcf1925h
|pattern_ra =_rmcf1925h
|pattern_sh =
|pattern_so = 
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = 000000
|socks = 000000
|title = 1925
}}
|
{{Football kit
|pattern_la =
|pattern_b = _old_laced
|pattern_ra =
|pattern_sh =
|pattern_so = _rmcf1908h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = 0047AB
|title = 1926
}}
|
{{Football kit
|pattern_la =
|pattern_b = _old
|pattern_ra =
|pattern_sh =
|pattern_so = _band_white
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = 000000
|title = 1931
}}
|
{{Football kit
|pattern_la =
|pattern_b = _old_laced
|pattern_ra =
|pattern_sh =
|pattern_so = _band_white
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = 000000
|title = 1941
}}
|}
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
{{Football kit
|pattern_la =
|pattern_b = 
|pattern_ra =
|pattern_sh =
|pattern_so = _band_white
|leftarm= FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = 0047AB
|title = 1954
}}
|
{{Football kit
|pattern_la =
|pattern_b = 
|pattern_ra =
|pattern_sh =
|pattern_so = 
|leftarm= FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1955
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _RM1981
|pattern_b = _RM1981
|pattern_ra = _RM1981
|pattern_sh = _RM1981
|pattern_so = _RM1981
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1980
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _RM1981
|pattern_b = _rmcf8286
|pattern_ra = _RM1981
|pattern_sh = _RM1981
|pattern_so = _RM1981
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1982
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _RM1981
|pattern_b = _rmcf8586h
|pattern_ra = _RM1981
|pattern_sh = _RM1981
|pattern_so = _RM1981
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1984
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf8689
|pattern_b = _rmcf8689
|pattern_ra = _rmcf8689
|pattern_sh = _rmcf8689
|pattern_so = _RM1981
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1986
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf8689
|pattern_b = _rmcf8990
|pattern_ra = _rmcf8689
|pattern_sh = _rmcf8689
|pattern_so = _RM1981
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1989
}}
|}
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9091h
|pattern_b = _rmcf9091h
|pattern_ra = _rmcf9091h
|pattern_sh = _rmcf9091h
|pattern_so = _rmcf9091h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1990
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9091h
|pattern_b = _rmcf9293h
|pattern_ra = _rmcf9091h
|pattern_sh = _rmcf9293h
|pattern_so = _rmcf9091h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1992
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9394
|pattern_b = _rmcf9394
|pattern_ra = _rmcf9394
|pattern_sh = _rmcf9293h
|pattern_so = _rmcf9394
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1993
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9495h
|pattern_b = _rmcf9495h
|pattern_ra = _rmcf9495h
|pattern_sh = _rmcf9495h
|pattern_so = _rmcf9495h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1994
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9697h
|pattern_b = _rmcf9697h
|pattern_ra = _rmcf9697h
|pattern_sh = _rmcf9697h
|pattern_so = _rmcf9495h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1996
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9798h
|pattern_b = _rmcf9798h
|pattern_ra = _rmcf9798h
|pattern_sh = _rmcf9798h
|pattern_so = _rmcf9495h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1997
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9899h
|pattern_b = _real9899h
|pattern_ra = _rmcf9899h
|pattern_sh = _rmcf9899h
|pattern_so = 
|leftarm = 9900CC
|body = 9900CC
|rightarm = 9900CC
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 1998
}}
|}
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0001h
|pattern_b = _rmcf0001h
|pattern_ra = _rm0001h
|pattern_sh = _rmcf0001h
|pattern_so = _rmcf0304h
|leftarm = 9900CC
|body = 9900CC
|rightarm = 9900CC
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2000
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0102h
|pattern_b = _rmcf0102h
|pattern_ra = _rmcf0102h
|pattern_sh = _rmcf0102h
|pattern_so = _rmcf0304h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2001
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = 
|pattern_b = _rmcf2002
|pattern_ra = 
|pattern_sh = 
|pattern_so = 
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2002
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0304
|pattern_b = _rmcf0304
|pattern_ra = _rmcf0304
|pattern_sh = _rmcf0304h
|pattern_so = _rmcf0304
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2003
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rm0506h
|pattern_b = _rmcf0405H
|pattern_ra = _rm0506h
|pattern_sh = _rmcf0405h
|pattern_so = _rmcf0405h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2004
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rm0506h
|pattern_b = _rm0506h
|pattern_ra = _rm0506h
|pattern_sh = _rmcf0405h
|pattern_so = 
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2005
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid0607h
|pattern_b = _realmadrid0607h
|pattern_ra = _realmadrid0607h
|pattern_sh = _realmadrid0607h
|pattern_so = _realmadrid0607h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2006
}}
|}
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0708h1
|pattern_b  = _rmcf0708h1
|pattern_ra = _rmcf0708h1
|pattern_sh = _rmcf0708h
|leftarm    = FFFFFF
|body       = FFFFFF
|rightarm   = FFFFFF
|shorts     = 0000FF
|socks      = FFFFFF
|title = 2007
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _derbyc0910h
|pattern_b = _rmcf0809h
|pattern_ra = _derbyc0910h
|pattern_sh = _adidasonwhite
|pattern_so = _3_stripes_black
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = 000000
|socks = FFFFFF
|title = 2008
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0910h
|pattern_b = _realmadrid0910home
|pattern_ra = _rmcf0910h
|pattern_sh = _rmcf0910h2
|pattern_so = _realmadrid0910home
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = 000000
|socks = FFFFFF
|title = 2009
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1011h
|pattern_b = _rmcf1011h1
|pattern_ra = _rmcf1011h
|pattern_sh = _realmadrid1011home
|pattern_so = _rmcf1011h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = 000099
|socks = FFFFFF
|title = 2010
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1112h
|pattern_b = _rmcf1112
|pattern_ra = _rmcf1112h
|pattern_sh = _rmcf1112h
|pattern_so = _rmcf1112h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2011
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1213h2
|pattern_b = _rmcf1213h4
|pattern_ra = _rmcf1213h2
|pattern_sh = _rmcf1213h
|pattern_so = _rmcf1213h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2012
}}
|
{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1314h2
|pattern_b = _rmcf1314h
|pattern_ra = _rmcf1314h2
|pattern_sh = _realmadrid1314home
|pattern_so = _rmcf1314h2
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2013
}}
|}
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
{{Football kit
|alt =
|pattern_la = _realmadrid1415h
|pattern_b = _realmadridcf1415h
|pattern_ra = _realmadrid1415h
|pattern_so = _realmadrid1415h
|pattern_sh = _realmadrid1415h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2014
}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _rmcf1516h
|pattern_b = _rmcf1516h
|pattern_ra = _rmcf1516h
|pattern_sh = _rmcf1516h
|pattern_so = _rmcf1516h
|leftarm = _rmcf1516h
|body = _rmcf1516h
|rightarm = _rmcf1516h
|shorts = _rmcf1516h
|socks = _rmcf1516h
|title = 2015/16
}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid1617h
|pattern_b = _realmadrid1617h
|pattern_ra = _realmadrid1617h
|pattern_sh = _realmadrid1617h
|pattern_so = _realmadrid1617h
|leftarm =
|body = 
|rightarm =
|shorts = 
|socks = 
|title = 2016/17
}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid1718h
|pattern_b = _realmadrid1718h
|pattern_ra = _realmadrid1718h
|pattern_sh = _realmadrid1718h
|pattern_so = _realmadrid1718h
|leftarm =
|body = 
|rightarm =
|shorts = 
|socks = 
|title = 2017/18
}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid1920h
|pattern_b = _realmadrid1920h
|pattern_ra = _realmadrid1920h
|pattern_sh = _realmadrid1920h
|pattern_so = _realmadrid1920h
|leftarm = ffffff
|body = ffffff
|rightarm = ffffff
|shorts = ffffff
|socks = ffffff
|title = 2019
}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid2021h
|pattern_b = _realmadrid2021h
|pattern_ra = _realmadrid2021h
|pattern_sh = _realmadrid2021h
|pattern_so = _realmadrid2021h
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2020/21
}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid2122H
|pattern_b = _realmadrid2122H
|pattern_ra = _realmadrid2122H
|pattern_sh = _realmadrid2122H
|pattern_so = _realmadrid2122H
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|shorts = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2021/22
}}
|}
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid2223H
|pattern_b = _realmadrid2223H
|pattern_ra = _realmadrid2223H
|pattern_sh = _realmadrid2223H
|pattern_so = _realmadrid2223H
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|short = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2022/23
}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadridcf2324h
|pattern_b = _realmadridcf2324h
|pattern_ra = _realmadridcf2324h
|pattern_sh = _realmadridcf2324h
|pattern_so = _realmadridcf2324hl
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|short = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2023/24
}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid2425h
|pattern_b = _realmadrid2425h
|pattern_ra = _realmadrid2425h
|pattern_sh = _realmadrid2425h
|pattern_so = _realmadrid2425hl
|leftarm = FF9000
|body = FF9000
|rightarm = FF9000
|short = FF9000
|socks = FF9000
|title = 2024/25
}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid2526h
|pattern_b = _realmadrid2526h
|pattern_ra = _realmadrid2526h
|pattern_sh = _realmadrid2526h
|pattern_so = _adidasonwhitel
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|short = FFFFFF
|socks = 433E3A
|title = 2025/26
}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid2627h
|pattern_b = _realmadrid2627h
|pattern_ra = _realmadrid2627h
|pattern_sh = _realmadrid2627h
|pattern_so = _realmadrid2627hl
|leftarm = FFFFFF
|body = FFFFFF
|rightarm = FFFFFF
|short = FFFFFF
|socks = FFFFFF
|title = 2026/27
}}
|}

==== Меҳмонӣ ====
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|pattern_la = _RM1981A
|pattern_b = _ RM1981A
|pattern_ra = _RM1981A
|pattern_sh = _RM1981A
|pattern_so =_RM1981A
|socks = 8673a1
|title = 1980}}
|{{Football kit
|pattern_la = _RM1981A
|pattern_b = _RM1982B
|pattern_ra = _RM1981A
|pattern_sh = _RM1982A
|pattern_so = _RM1981A
|socks = 8673a1
|title = 1982}}
|{{Football kit
|pattern_la = _RM1981A
|pattern_b = _RM1982A
|pattern_ra = _RM1981A
|pattern_sh = _RM1982A
|pattern_so = _RM1981A
|socks = 8673a1
|title = 1984}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf8788a
|pattern_b = _rmcf8788a
|pattern_ra = _rmcf8788a
|pattern_sh = _rmcf8788a
|pattern_so = _rmcf8788a
|socks = 0246d0
|title = 1986}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf8788a
|pattern_b = _rmcf8990a
|pattern_ra = _rmcf8788a
|pattern_sh = _rmcf8990a
|pattern_so = _rmcf8788a
|socks = 0246d0
|title = 1989}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9293a
|pattern_b = _rmcf9293a
|pattern_ra = _rmcf9293a
|pattern_sh = _rmcf9293a
|pattern_so = _rmcf9293a
|socks = 0246d0
|title = 1992/93}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9394a
|pattern_b = _rmcf9394a
|pattern_ra = _rmcf9394a
|pattern_sh = _rmcf9293a
|pattern_so =_rmcf9394a
|socks = 0246d0
|title = 1993/94
}}
|}
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9496A
|pattern_b = _rmcf9496a
|pattern_ra = _rmcf9496A
|pattern_sh = _rmcf9496a
|pattern_so = _rmcf9496a
|socks = 4234B5
|title = 1994/95}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9697a
|pattern_b = _rmcf9697a
|pattern_ra = _rmcf9697a
|pattern_sh = _rmcf9697a
|pattern_so = _rmcf9697a
|socks = 362F78
|title = 1996/97}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9798a
|pattern_b = _rmcf9798a
|pattern_ra = _rmcf9798a
|pattern_sh = _rmcf9798a
|pattern_so = _rmcf9798a
|socks = 4234B5
|title = 1997/98}}
|{{Football kit
|pattern_la = _real9899a
|pattern_b = _rmcf9899a
|pattern_ra = _real9899a
|pattern_sh = _real9899a
|pattern_so = _rmcf9899a
|socks = 0F1F5E
|title = 1998/99}}
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid9900
|pattern_b = _rmcf9900a
|pattern_ra = _realmadrid9900
|pattern_sh = _rmcf9900a
|pattern_so = _rmcf9900a
|socks = 000000
|title = 1999/2001}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0102a
|pattern_b = _rmcf0102a
|pattern_ra = _rmcf0102a
|pattern_sh = _rmcf0102a
|pattern_so = _3_stripes_white
|socks = 000000
|title = 2001/02}}
|{{Football kit
|pattern_b = _rmcf2002a1
|leftarm = 000000
|body = 000000
|rightarm = 000000
|shorts = 000000
|socks = 000000
|title = 2002/03
}}
|}
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0304a
|pattern_b = _rmcf0304A1
|pattern_ra = _rmcf0304a
|pattern_sh = _rmcf0304a
|pattern_so = _rmcf0304a
|leftarm = 000000
|body = 000000
|rightarm = 000000
|shorts = 000000
|socks = 000000
|title = 2003/04}}
|{{Football kit
|pattern_la = _saturn0708h
|pattern_b = _rmcf0405a
|pattern_ra = _saturn0708h
|pattern_sh = _adidaswhite2002
|pattern_so = _whiteline
|shorts = 0000FF
|socks = 0000FF
|title = 2004/05}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0506a
|pattern_b = _rmcf0506a
|pattern_ra = _rmcf0506a
|pattern_sh = _rmcf0506a
|pattern_so = _rmcf0506a
|socks = 000140
|title = 2005/06}}
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid0607a
|pattern_b = _realmadrid0607a
|pattern_ra = _realmadrid0607a
|pattern_sh = _realmadrid0607a
|pattern_so = _realmadrid0607a
|socks = 000000
|title = 2006/07}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0708a
|pattern_b = _rmcf0708a
|pattern_ra = _rmcf0708a
|pattern_sh = _rmcf0708a
|pattern_so = _rmcf0708A
|socks = 000080
|title = 2007/08}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0809a
|pattern_b = _rmcf0809a
|pattern_ra = _rmcf0809a
|pattern_sh = _adidaswhite
|pattern_so = _3_stripes_white
|shorts = 0000FF
|socks = 0000FF
|title = 2008/09}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0910a
|pattern_b = _rmcf0910a
|pattern_ra = _rmcf0910a
|pattern_sh = _rmcf0910a
|pattern_so = _rmcf0910a
|socks = 002040
|title = 2009/10
}}
|}
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1011a
|pattern_b = _rmcf1011a
|pattern_ra = _rmcf1011a
|pattern_sh = _rmcf1011a
|pattern_so = _3_stripes_white
|socks = 001020
|title = 2010/11}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1112a
|pattern_b = _rmcf1112a
|pattern_ra = _rmcf1112a
|pattern_sh = _rmcf1112a
|pattern_so = _rmcf1112a
|socks = 000000
|title = 2011/12}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1213a
|pattern_b = _rmcf1213a
|pattern_ra = _rmcf1213a
|pattern_sh = _rmcf1213a
|pattern_so = _rmcf1213a
|socks = 000040
|title = 2012/13}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1314a
|pattern_b = _rmcf1314a
|pattern_ra = _rmcf1314a
|pattern_sh = _rmcf1314a
|pattern_so = _rmcf1314a
|socks = 0159FE
|title = 2013/14}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1415a
|pattern_b = _realmadridcf1415a
|pattern_ra = _rmcf1415a
|pattern_sh = _rmcf1415a
|pattern_so = _realmadrid1415a
|socks = EC1370
|title = 2014/15}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1516a
|pattern_b = _rmcf1516a
|pattern_ra = _rmcf1516a
|pattern_sh = _rmcf1516a
|pattern_so = _rmcf1516a
|leftarm = B7B7B7
|body = B7B7B7
|rightarm = B7B7B7
|shorts = B7B7B7
|socks = B7B7B7
|title = 2015/16}}
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1617a
|pattern_b = _rmcf1617a
|pattern_ra = _rmcf1617a
|pattern_sh = _rmcf1617a
|pattern_so = _rmcf1617a
|socks = 8449CE
|title = 2016/17
}}
|}
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid1718a
|pattern_b = _realmadrid1718a
|pattern_ra = _realmadrid1718a
|pattern_sh = _realmadrid1718a
|pattern_so = _realmadrid1718a
|socks = 000000
|title = 2017/18}}
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid1819a
|pattern_b = _realmadrid1819a
|pattern_ra = _realmadrid1819a
|pattern_sh = _realmadrid1819a
|pattern_so = _realmadrid1819a
|socks = 070715
|title = 2018/19}}
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid1920a
|pattern_b = _realmadrid1920a
|pattern_ra = _realmadrid1920a
|pattern_sh = _realmadrid1920a
|pattern_so = _realmadrid1920a
|socks = 021748
|title = 2019/20}}
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid2021a
|pattern_b = _realmadrid2021a
|pattern_ra = _realmadrid2021a
|pattern_sh = _realmadrid2021A
|pattern_so = _realmadrid2021A
|socks = FF8789
|title = 2020/21}}
|{{Football kit
|pattern_la =_realmadrid2122A
|pattern_b = _realmadrid2122A
|pattern_ra = _realmadrid2122A
|pattern_sh = _realmadrid2122A
|pattern_so = _realmadrid2122Al
|socks = 28315C
|title = 2021/22}}
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadridcf2223a
|pattern_b = _realmadridcf2223a
|pattern_ra = _realmadridcf2223a
|pattern_sh = _realmadridcf2223a
|pattern_so = _realmadridcf2223a
|socks = 8C89C0
|title = 2022/23}}
|
{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadridcf2324a
|pattern_b = _realmadridcf2324a
|pattern_ra = _realmadridcf2324a
|pattern_sh = _realmadridcf2324a
|pattern_so = _realmadridcf2324al
|leftarm = 000030
|body = 000030
|rightarm = 000030
|short = 000030
|socks = 000030
|title = 2023/24
}}
|}
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid2425a
|pattern_b = _realmadrid2425a
|pattern_ra = _realmadrid2425a
|pattern_sh = _realmadrid2425a
|pattern_so = _realmadrid2425al
|leftarm = 4b4848
|body = 4b4848
|rightarm = 4b4848
|short = 4b4848
|socks = 4b4848
|title = 2024/25
}}
|
|{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid2526a
|pattern_b = _realmadrid2526a
|pattern_ra = _realmadrid2526a
|pattern_sh = _realmadrid2526a
|pattern_so = _realmadrid2526al
|leftarm = 262a45
|body = 262a45
|rightarm = 262a45
|short = 262a45
|socks = 262a45
|title = 2025/26
}}
|}

==== Эҳтиётӣ ====
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|pattern_la = _real9899t
|pattern_b = _real9899t
|pattern_ra = _real9899t
|pattern_sh = _real9899t
|pattern_so = _3_stripes_white
|socks = 0F1F5E
|title = 1998/99}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf9900t
|pattern_b = _rmcf9900t
|pattern_ra = _rmcf9900t
|pattern_sh = _rmcf9900t
|pattern_so = _rmcf9900t
|socks = 000080
|title = 1999/2001}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid0102t
|pattern_b = _realmadrid0102t
|pattern_ra = _realmadrid0102t
|pattern_sh = _realmadrid0102t
|pattern_so = _3_stripes_white
|socks = 000000
|title = 2001/02}}
|
|{{Football kit
|pattern_b = _rmcf2002t
|leftarm = 400080
|body = 400080
|rightarm = 400080
|shorts = 400080
|socks = 400080
|title = 2002/03}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid0304t
|pattern_b = _realmadrid0304t
|pattern_ra = _realmadrid0304t
|pattern_sh = _adidasonblack
|pattern_so = _realmadrid0304t
|socks = 000000
|title = 2003/04}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _brugge0304h
|pattern_b = _rmcf0405t
|pattern_ra = _brugge0304h
|pattern_sh = _adidaswhite2002
|pattern_so = _whiteline
|leftarm = 000000
|body = 000000
|rightarm = 000000
|shorts = 000000
|socks = 000000
|title = 2004/05}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0506t
|pattern_b = _rmcf0506t
|pattern_ra = _rmcf0506t
|pattern_sh = _rmcf0506t
|pattern_so = _rmcf0506t
|socks = 000000
|title = 2005/06
}}
|}
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid0607t
|pattern_b = _realmadrid0607t
|pattern_ra = _realmadrid0607t
|pattern_sh = _realmadrid0607t
|pattern_so = _realmadrid0607t
|socks = 400080
|title = 2006/07}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0708t
|pattern_b = _rmcf0708t
|pattern_ra = _rmcf0708t
|pattern_sh = _adidaswhite
|shorts = 404040
|socks = 404040
|title = 2007/08}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _derbyc0910a
|pattern_b = _rmcf0809t
|pattern_r = _derbyc0910a
|pattern_sh = _rmcf1415t
|pattern_so = _rmcf1415t
|leftarm = 000000
|body = 000000
|rightarm = 000000
|shorts = 000000
|socks = 000000
|title = 2008/09}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf0910t
|pattern_b = _rmcf0910t
|pattern_ra = _rmcf0910t
|pattern_sh = _rmcf0910t
|pattern_so = _galaxy11t
|socks = 000000
|title = 2009/10}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1011t
|pattern_b = _rmcf1011t
|pattern_ra = _rmcf1011t
|pattern_sh = _adidaswhite
|pattern_so = _3_stripes_white
|shorts = 4B088A
|socks = 4B088A
|title = 2010/11}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1112t
|pattern_b = _rmcf1112t
|pattern_ra = _rmcf1112t
|pattern_sh = _adidaswhite
|pattern_so = _mexico86h
|shorts = FF0000
|socks = FF0000
|title = 2011/12}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1213t
|pattern_b = _rmcf1213t
|pattern_ra = _rmcf1213t
|pattern_sh = _rmcf1213t
|pattern_so = _rmcf1213t
|socks = 006030
|title = 2012/13
}}
|}
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1314t2
|pattern_b = _rmcf1314t2
|pattern_ra = _rmcf1314t2
|pattern_sh = _rmcf1314t2
|pattern_so = _3_stripes_black
|socks = FF5500
|title = 2013/14}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1415t
|pattern_b = _realmadridcf1415t
|pattern_ra = _rmcf1415t
|pattern_sh = _rmcf1415t
|pattern_so = _rmcf1415t
|socks = 000000
|title = 2014/15}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1516t
|pattern_b = _rmcf1516t
|pattern_ra = _rmcf1516t
|pattern_sh = _rmcf1516t
|pattern_so = _rmcf1516t
|leftarm = 000033
|body = 000033
|rightarm = 000033
|shorts = 000033
|socks = 000033
|title = 2015/16}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _rmcf1617t
|pattern_b = _rmcf1617t
|pattern_ra = _rmcf1617t
|pattern_sh = _rmcf1617t
|pattern_so = _rmcf1617t
|socks = 000000
|title = 2016/17}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid1718t
|pattern_b = _realmadrid1718t
|pattern_ra = _realmadrid1718t
|pattern_sh = _realmadrid1718t
|pattern_so = _realmadrid1718t
|socks = 22A6BF
|title = 2017/18}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid1819t
|pattern_b = _realmadrid1819t
|pattern_ra = _realmadrid1819t
|pattern_sh = _realmadrid1819t
|pattern_so = _realmadrid1819t
|socks = FF2828
|title = 2018/19}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadrid1920t
|pattern_b = _realmadrid1920t
|pattern_ra = _realmadrid1920t
|pattern_sh = _rmcf201920t
|pattern_so = _rmcf201920t
|shorts = 00CC99
|socks = 00CC99
|title = 2019/20
}}
|}
{| width=50% style=&quot;font-size:85%&quot;
|align=center bg color=#ffffff|
|
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadridcf2021t
|pattern_b = _realmadridcf2021t
|pattern_ra = _realmadridcf2021t
|pattern_sh = _realmadridcf2021t
|pattern_so = _realmadridcf2021t
|shorts = 0F0F0F
|socks = 0F0F0F
|title = 2020/21}}
|
|{{Football kit
|pattern_b = _realmadrid2122t
|pattern_sh = _realmadrid2122t
|pattern_so = _3_stripes_white
|leftarm = 2BB6BB
|rightarm = 2BB6BB
|socks = 2BB6BB
|title = 2021/22}}
|
|{{Football kit
|pattern_la = _realmadridcf2223t
|pattern_b = _realmadridcf2223t
|pattern_ra = _realmadridcf2223t
|pattern_sh = _realmadridcf2223t
|pattern_so = _realmadridcf2223t
|socks = 000000
|title = 2022/23}}
|
|{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadridcf2324t
|pattern_b = _realmadridcf2324t
|pattern_ra = _realmadridcf2324t
|pattern_sh = _realmadridcf2324t
|pattern_so = _realmadridcf2324tl
|socks = 000000
|title = 2023/24}}
|
|{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid2425t
|pattern_b = _realmadrid2425t
|pattern_ra = _realmadrid2425t
|pattern_sh = _realmadrid2425t
|pattern_so = _realmadrid2425tl
|leftarm = 000000
|body = 000000
|rightarm = 000000
|shorts = 000000
|socks = 000000
|title = 2024/25
}}
|
|{{Football kit
|align = right
|pattern_la = _realmadrid2526t
|pattern_b = _realmadrid2526t
|pattern_ra = _realmadrid2526t
|pattern_sh = _adidaswhite
|pattern_so = _adidaswhitel
|leftarm = 007CE4
|body = 007CE4
|rightarm = 007CE4
|shorts = 007CE4
|socks = 007CE4
|title = 2025/26
}}
|}

=== Брендҳо ва сарпарастҳо ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;margin-left:1em&quot;
|-
!Давра
!Истеҳсолкунандаи либос
!Сарпарасти пироҳан
|-
|1980—1982
| rowspan=&quot;2&quot; |{{Парчами Олмон}} [[Adidas]]
|&lt;small&gt;''-''&lt;/small&gt;
|-
|1982—1985
|{{Парчами Италия (1946—2003)}} [[Zanussi]]
|-
|1985—1989
| rowspan=&quot;4&quot; |{{Парчами Дания}} [[Hummel International|Hummel]]
|{{Парчами Италия (1946—2003)}} [[Parmalat]]
|-
|1989—1991
|{{Парчами Испания}} Reny Picot
|-
|1991—1992
|{{Парчами Испания}} Otaysa
|-
|1992—1994
| rowspan=&quot;3&quot; |{{Парчами Олмон}} [[Teka]]
|-
|1994—1998
|{{Парчами Испания}} [[Kelme]]
|-
|1998—2001
| rowspan=&quot;8&quot; |{{Парчами Олмон}} [[Adidas]]
|-
|2001—2002
|{{Парчами Испания}} Realmadrid.com
|-
|2002—2005
|{{Парчами Олмон}} [[Siemens mobile]]
|-
|2005—2006
|{{Парчами Олмон}} [[Siemens]]
|-
|2006—2007
|{{Парчами Олмон}} [[BenQ-Siemens]]
|-
|2007—2013
|{{Парчами Австрия}} [[Bwin]]
|-
|2013—{{Т. ҳ.}}
|{{Парчами Имороти Муттаҳидаи Арабӣ}} [[Fly Emirates]]
|}

== Рӯйхати мавсимҳо ==
{|
|valign=&quot;top&quot; width=0%|
{|  class=&quot;wide collapsible collapsed&quot;  style=&quot;text-align:center&quot;
|- style=&quot;background:#f0f6fa;&quot;
!'''Мавсим'''
!'''Дивизион'''
!'''Мақом'''
!'''[[Ҷоми футболи Испониё|Ҷом]]'''
!'''Мусобиқаҳои байналмилалӣ'''
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё (1929)|1929]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1928/1929|Финалист]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1929/1930|1929/30]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|5-ум
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1929/1930|Финалист]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1930/1931|1930/31]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|6-ум
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1930/1931|1/4]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1931/1932|1931/32]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1931/1932|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1932/1933|1932/33]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1932/1933|Финалист]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1933/1934|1933/34]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1933/1934|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1934/1935|1934/35]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1934/1935|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1935/1936|1935/36]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1935/1936|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1939/1940|1939/40]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|4-ум
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1939/1940|Финалист]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1940/1941|1940/41]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|6-ум
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1940/1941|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1941/1942|1941/42]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1941/1942|1/4]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1942/1943|1942/43]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|10-ум
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1942/1943|Финалист]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1943/1944|1943/44]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|7-ум
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1943/1944|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1944/1945|1944/45]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1944/1945|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1945/1946|1945/46]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|4-ум
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1945/1946|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1946/1947|1946/47]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|7-ум
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1946/1947|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1947/1948|1947/48]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|11-ум
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1947/1948|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1948/1949|1948/49]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|3-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1948/1949|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1949/1950|1949/50]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|4-ум
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1949/1950|1/2]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1950/1951|1950/51]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|9-ум
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1950/1951|1/2]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1951/1952|1951/52]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|3-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1951/1952|1/2]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1952/1953|1952/53]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|3-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1952/1953|1/2]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1953/1954|1953/54]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1953/1954|1/2]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1954/1955|1954/55]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1954/1955|1/2]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1955/1956|1955/56]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|3-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1955/1956|1/2]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1955/1956|ҶҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1956/1957|1956/57]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1956/1957|1/4]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1956/1957|ҶҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1957/1958|1957/58]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1957/1958|Финалист]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1957/1958|ҶҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1958/1959|1958/59]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1958/1959|1/2]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1958/1959|ҶҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1959/1960|1959/60]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1959/1960|Финалист]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1959/1960|ҶҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1960/1961|1960/61]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1960/1961|Финалист]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1960/1961|ҶҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1961/1962|1961/62]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1961/1962|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1961/1962|ҶҚ Финалист]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1962/1963|1962/63]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1962/1963|1/2]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1962/1963|ҶҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1963/1964|1963/64]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1963/1964|1/4]]
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1963/1964|ҶҚ Финалист]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1964/1965|1964/65]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1964/1965|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1964/1965|ҶҚ 1/4]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1965/1966|1965/66]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1965/1966|1/4]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1965/1966|ҶҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1966/1967|1966/67]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1966/1967|1/4]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1966/1967|ҶҚ 1/4]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1967/1968|1967/68]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1967/1968|Финалист]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1967/1968|ҶҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1968/1969|1968/69]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1968/1969|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1968/1969|ҶҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1969/1970|1969/70]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|5-ум
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1969/1970|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1969/1970|ҶҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1970/1971|1970/71]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|4-ум
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1970/1971|1/16]]
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА 1970/1971|ҶҶУ Финалист]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1971/1972|1971/72]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1971/1972|1/2]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми УЕФА 1971/1972|ҶУ 1/16]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1972/1973|1972/73]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|4-ум
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1972/1973|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1972/1973|ҶҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1973/1974|1973/74]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|8-ум
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1973/1974|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми УЕФА 1973/1974|ҶУ 1/32]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1974/1975|1974/75]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1974/1975|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА 1974/1975|ҶҶУ 1/4]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1975/1976|1975/76]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1975/1976|1/2]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1975/1976|ҶҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1976/1977|1976/77]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|9-ум
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1976/1977|1/16]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1976/1977|ҶҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1977/1978|1977/78]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1977/1978|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1978/1979|1978/79]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1978/1979|Финалист]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1978/1979|ҶҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1979/1980|1979/80]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1979/1980|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1979/1980|ҶҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1980/1981|1980/81]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1980/1981|1/4]]
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1980/1981|ҶҚ Финалист]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1981/1982|1981/82]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|3-юм
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1981/1982|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми УЕФА 1981/1982|ҶУ 1/4]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1982/1983|1982/83]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1982/1983|Финалист]]
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА 1982/1983|ҶҶУ Финалист]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1983/1984|1983/84]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1983/1984|1/2]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми УЕФА 1983/1984|ҶУ 1/32]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1984/1985|1984/85]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|5-ум
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1984/1985|1/8]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми УЕФА 1984/1985|ҶУ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1985/1986|1985/86]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1985/1986|1/2]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми УЕФА 1985/1986|ҶУ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1986/1987|1986/87]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Кубок Испании по футболу 1986/1987|1/2]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1986/1987|ҶҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1987/1988|1987/88]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1987/1988|1/2]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1987/1988|ҶҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1988/1989|1988/89]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1988/1989|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1988/1989|ҶҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1989/1990|1989/90]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1989/1990|Финалист]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1989/1990|ҶҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1990/1991|1990/91]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|3-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1990/1991|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми Қаҳрамонҳои Урупо 1990/1991|ҶҚ 1/4]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1991/1992|1991/92]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1991/1992|Финалист]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми УЕФА 1991/1992|ҶУ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1992/1993|1992/93]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1992/1993|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми УЕФА 1992/1993|ҶУ 1/4]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1993/1994|1993/94]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|4-ум
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1993/1994|1/4]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА 1993/1994|ҶҶУ 1/4]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1994/1995|1994/95]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1994/1995|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми УЕФА 1994/1995|ҶУ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1995/1996|1995/96]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|6-ум
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1995/1996|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1995/1996|ЛҚ 1/4]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1996/1997|1996/97]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1996/1997|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1997/1998|1997/98]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|4-ум
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1997/1998|1/8]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}} [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1997/1998|ЛҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1998/1999|1998/99]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1998/1999|1/2]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1998/1999|ЛҚ 1/4]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 1999/2000|1999/00]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|5-ум
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 1999/2000|1/4]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}} [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1999/2000|ЛҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2000/2001|2000/01]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2000/2001|1/32]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2000/2001|ЛҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2001/2002|2001/02]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|3-юм
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2001/2002|Финалист]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2001/2002|ЛҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2002/2003|2002/03]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2002/2003|1/4]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2002/2003|ЛҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2003/2004|2003/04]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|4-ум
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2003/2004|Финалист]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2003/2004|ЛҚ 1/4]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2004/2005|2004/05]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2004/2005|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2004/2005|ЛҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2005/2006|2005/06]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2005/2006|1/2]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2005/2006|ЛҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2006/2007|2006/07]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2006/2007|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2006/2007|ЛҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2007/2008|2007/08]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2007/2008|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2007/2008|ЛҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2008/2009|2008/09]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2008/2009|1/16]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2008/2009|ЛҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2009/2010|2009/10]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2009/2010|1/16]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2009/2010|ЛҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2010/2011|2010/11]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2010/2011|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2010/2011|ЛҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2011/2012|2011/12]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2011/2012|1/4]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2011/2012|ЛҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2012/2013|2012/13]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2012/2013|Финалист]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2012/2013|ЛҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2013/2014|2013/14]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|3-юм
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2013/2014|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2013/2014|ЛҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2014/2015|2014/15]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2014/2015|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2014/2015|ЛҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2015/2016|2015/16]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2015/2016|ҳазф баъди 1/16]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2015/2016|ЛҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2016/2017|2016/17]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2016/2017|1/4]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2016/2017|ЛҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2017/2018|2017/18]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|3-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2017/2018|1/4]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2017/2018|ЛҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2018/2019|2018/19]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|3-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2018/2019|1/2]]
! style=&quot;background:#efefef;&quot; |[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2018/2019|ЛҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2019/2020|2019/20]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2019/2020|1/4]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2019/2020|ЛҚ 1/8]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2020/2021|2020/21]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2020/2021|1/16]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2020/2021|ЛҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2021/2022|2021/22]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2021/2022|1/4]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2021/2022|ЛҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2022/2023|2022/23]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2022/2023|Ғолиб]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2022/2023|ЛҚ 1/2]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2023/2024|2023/24]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|Қаҳрамон
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2023/2024|1/8]]
!style=&quot;background:#FFFF00;&quot;|{{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2023/2024|ЛҚ Ғолиб]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2024/2025|2024/25]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#808080;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2024/2025|Финалист]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2024/2025|ЛҚ 1/4]]
|-
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Чемпионати футболи Испониё 2025/2026|2025/26]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ла Лига|1ª]]
|style=&quot;background:#efefef;&quot;|2-юм
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Ҷоми футболи Испониё 2025/2026|1/8]]
!style=&quot;background:#efefef;&quot;|[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2025/2026|ЛҚ 1/4]]
|}
|}

== Варзишгоҳ ==

Дар тӯли таърихи худ, бошгоҳи «Реал Мадрид» дар чандин варзишгоҳ бозӣ кардааст:

'''Кампо де О’Доннелл''' (1912–1923) — аввалин майдони расмии мадридиҳо, ки дар наздикии хиёбони О’Доннелл ҷойгир буд ва асосан барои бозиҳои дӯстона ва маҳаллӣ истифода мешуд.

'''Кампо де Сюдад Линеал''' (1923–1924) — яке аз варзишгоҳҳои кӯтоҳмуддати даста, ки дар маҳаллаи Сюдад Линеали Мадрид ҷойгир буд ва то оғози сохтмони варзишгоҳи Чамартин истифода мешуд.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Campo de Ciudad Lineal |url=https://en.wikipedia.org/wiki/Campo_de_Ciudad_Lineal |access-date=2025-06-03}}&lt;/ref&gt;

'''Варзишгоҳи Чамартин''' (1924–1946) — нахустин варзишгоҳи замонавии бошгоҳ, ки [[17 май|17-уми май]]и [[соли 1924]] бо ғунҷоиши 22 500 тамошобин ифтитоҳ гардид. Он ҳамчун майдони хонагӣ барои соҳиб шудани ҷоизаҳои аввалини даста хизмат кард.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Old Chamartín Stadium |url=https://www.realmadrid.com/en/about-real-madrid/history/football-legends/chamartin |website=RealMadrid.com |access-date=2025-06-03}}&lt;/ref&gt;
[[Акс:Boca - Real Madrid 1925.jpg|thumb|left|240px|Акси қадимӣ аз варзишгоҳи Чамартин]]

'''Чамартини нав''' (1947–1955) — бинобар зарурати доштани варзишгоҳи бузургтар, сохтмони варзишгоҳи нав оғоз ёфт, ки бо номи «Чамартини нав» шинохта мешуд. Он [[14 декабр|14-уми декабри]] [[соли 1947]] ба истифода дода шуд ва дар бозии ифтитоҳӣ «Реал Мадрид» тими портуғолии «[[Белененсеш (бошгоҳи футбол)|Белененсеш]]»-ро бо ҳисоби 3:1 шикаст дод. Ғунҷоиши аввалияи он 75 145 ҷой буд.

'''[[Сантияго Бернабеу (варзишгоҳ)|Сантияго Бернабеу]]''' (аз соли 1955 {{Т. ҳ.}}) — соли 1955, варзишгоҳ ба номи президенти бошгоҳ [[Сантияго Бернабеу]] гузошта шуд. Дар тӯли даҳсолаҳо чандин навсозӣ аз сар гузаронд ва соли 2024 бо хароҷоти тақрибан 1,76 миллиард евро бозсозӣ шуд. Ғунҷоиши кунунии он 81 044 ҷой буда, дорои сақфи пӯшидашаванда, экрани 360-дараҷа ва низоми майдони ҳаракатдиҳанда мебошад.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=The Santiago Bernabeu renovation |url=https://www.padmagazine.co.uk/property-renovation-refurbishment/the-santiago-bernabeu-renovation-the-future-of-footballs-most-iconic-stadium/27423/ |website=PAD Magazine |access-date=2025-06-03}}&lt;/ref&gt;

'''[[Алфредо Ди Стефано (варзишгоҳ)|Алфредо Ди Стефано]]''' (2020–2023) — дар давраи навсозии «Сантияго Бернабеу» ва маҳдудиятҳои вобаста ба ҳамагирии COVID-19, даста бозии расмии худро дар варзишгоҳи хурдтар — «Алфредо Ди Стефано» баргузор кард, ки дар маҷмааи омӯзишӣ-тамринии «Валдебебас» ҷойгир аст.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Estadio Alfredo Di Stéfano |url=https://www.realmadrid.com/en/about-real-madrid/club-facilities/alfredo-di-stefano-stadium |website=RealMadrid.com |access-date=2025-06-03}}&lt;/ref&gt;

[[Акс:Panoramic santiago bernabeu.jpg|thumb|left|260px|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt; Даруни варзишгоҳи «[[Сантияго Бернабеу (варзишгоҳ)|Сантияго Бернабеу]]»&lt;/div&gt;]] [[Акс:Estadio Santiago Bernabeu - vista exterior.jpg|thumb|left|260px|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt; Намуди зоҳирӣ то бозсозӣ&lt;/div&gt;]]

'''[[Сантияго Бернабеу (варзишгоҳ)|Сантияго Бернабеу]]'''

'''Ғунҷоиш''' — 81 044 тамошобин

'''Андозаи майдон''' — 107×72 метр

'''Нишонӣ''' — Concha Espina 1, 28036 [[Мадрид]]

== Омори иштирок дар мусобиқаҳо ==
''Тибқи 3-юми июни соли 2025''

=== Чемпионати Испониё ===
«Реал»-и Мадрид (дар баробари «[[Барселона (бошгоҳи футбол)|Барселона]]» ва «[[Атлетик Билбао (бошгоҳи футбол)|Атлетик Билбао]]») дар тамоми [[Чемпионати футболи Испониё|чемпионатҳои кишвар]] иштирок кардааст. Мақоми аввал - 36 маротиба, дуюм - 26 маротиба, сеюм - 10 маротиба, яъне дар маҷмӯъ бошгоҳ зиёда аз 70 мавсим ба қатори ҷоизадорон роҳ ёфтааст. Инчунин 8 маротиба як қадам дур аз сегона, 3 бор — панҷум, 4 маротиба — шашум, 2 бор — ҳафтум, 1 бор — ҳаштум, 2 маротиба — нӯҳум, 1 бор — даҳум ва 1 бор — ёздаҳумро ([[соли 1948]]) ишғол кардааст.

=== Мусобиқаҳои байналмилалӣ ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!Мусобиқа!!Бозӣ!!Ғалаба!!Мусовӣ!!Бохт!!ГЗ!!ГС!!+/-!!Ғ%
|-
|align=left|[[Лигаи Қаҳрамонҳо|Ҷоми Қаҳрамонони Урупо/Лигаи қаҳрамонҳо]]
{{WDL|503|302|85|116|for=1104|against=558|diff=yes}}
|-
|align=left|[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА]]
{{WDL|31|16|9|6|for=57||against=24|diff=yes}}
|-
|align=left|[[Лигаи Урупо УЕФА|Ҷоми УЕФА/Лигаи Урупо]]
{{WDL|64|33|10|21|for=111|against=75|diff=yes}}
|-
|align=left|[[Суперҷоми УЕФА]]
{{WDL|9|6|0|3|for=15|against=10|diff=yes}}
|-
|align=left|[[Ҷоми футболи байниқораӣ|Ҷоми байниқораӣ]]
{{WDL|7|3|1|3|for=10|against=8|diff=yes}}
|-
|align=left|[[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо]]
{{WDL|20|16|3|1|for=51|against=23|diff=yes}}
|-
!Ҳамагӣ
{{WDLtot|634|376|108|150|for=1348|against=698|diff=yes}}
|}

== Сарвонҳои «Реал»-и Мадрид ==
[[Акс:Raúl González in Real Madrid 2009.jpg|thumb|left|250px| &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Устураи «Реал Мадрид» – [[Раул Гонсалес|Раул]]&lt;/div&gt;]]

{|align=&quot;centre&quot; bgcolor=&quot;#1F3B66&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;0&quot; border=&quot;1&quot; style=&quot;font-size: 95%; border: gold solid 1px; border-collapse: collapse;&quot;
|- align=center bgcolor=#1F3B66 style=&quot;color:white;&quot;
!width=&quot;250&quot;|Бозикун
!width=&quot;220&quot;|Фаъолият
!width=&quot;220&quot;|Сарвонӣ
!width=&quot;150&quot;|Шумора
!width=&quot;250&quot;|Миқдори бозӣ
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания (1785—1931)}} [[Феликс Кесада]]
|1922 — 1936
|1928 — 1936
|
|87 (2)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания (1931—1939)}} [[Хасинто Кинкосес]]
|1931 — 1942
|1936 — 1942
|
|167 (0)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Мексика (1934—1968)}} [[Хосе Рамон Сауто]]
|1933 — 1944
|1942 — 1944
|
|143 (0)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания (1939—1945)}} [[Хуан Ипиня]]
|1939 — 1949
|1944 — 1949
|
|302 (6)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания (1945—1977)}} [[Мигел Мунёс]]
|1948 — 1958
|1949 — 1958
|
|275 (24)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания (1945—1977)}} [[Хуан Алонсо]]
|1949 — 1961
|1958 — 1960
|
|296 (-337)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания (1945—1977)}} [[Хосе Мария Заррага]]
|1951 — 1962
|1960 — 1962
|
|217 (5)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания (1945—1977)}} [[Франсиско Хенто]]
|1953 — 1971
|1962 — 1971
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;11&lt;/div&gt;
|761 (253)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания (1945—1977)}} [[Игнасио Соко]]
|1962 — 1974
|1971 — 1974
|
|318 (8)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания (1945—1977)}} [[Амансио Амаро]]
|1962 — 1976
|1974 — 1976
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;7&lt;/div&gt;
|471 (154)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания (1945—1977)}} [[Пирри]]
|1964 — 1979
|1976 — 1979
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;4&lt;/div&gt;
|595 (210)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания (1977—1981)}} [[Мигел Анхел]]
|1967 — 1986
|1979 — 1986
|
|319 (-262)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания (1977—1981)}} [[Карлос Сантийяна]]
|1971 — 1988
|1986 — 1988
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;9&lt;/div&gt;
|774 (349)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания}} [[Хосе Антонио Камачо]]
|1973 — 1989
|1988 — 1989
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;3&lt;/div&gt;
|577 (11)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания}} [[Чендо]]
|1979 — 1998
|1989 — 1998
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;2&lt;/div&gt;
|497 (3)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания}} [[Мануэл Санчис]]
|1983 — 2001
|1988 — 2001
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;5&lt;/div&gt;
|710 (49)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания}} [[Фернандо Йерро]]
|1989 — 2003
|2001 — 2003
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;4&lt;/div&gt;
|601 (126)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания}} [[Раул Гонсалес]]
|1994 — 2010
|2003 — 2010
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;7&lt;/div&gt;
|854 (361)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания}} [[Икер Касиляс]]
|1999 — 2015
|2010 — 2015
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;1&lt;/div&gt;
|725 (-771)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания}} [[Серхио Рамос]]
|2005 — 2021
|2015 — 2021
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;4&lt;/div&gt;
|671 (101)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Бразилия}} [[Марсело]]
|2007 — 2022
|2021 — 2022
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;12&lt;/div&gt;
|546 (38)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Фаронса}} [[Карим Бензема]]
|2009 — 2023
|2022 — 2023
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;9&lt;/div&gt;
|648 (354)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания}} [[Начо Фернандес]]
|2010 — 2024
|2023 — 2024
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;6&lt;/div&gt;
|364 (16)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Хорватия}} [[Лука Модрич]]
|2013 — 2025
|2024 — 2025
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;10&lt;/div&gt;
|597 (43)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Испания}} [[Дани Карвахал]]
|2013 — 2026
|2025 — 2026
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;2&lt;/div&gt;
|451 (14)
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|{{Парчами Уругвай}} [[Федерико Валверде]]
|2018 — {{Т. ҳ.}}
|2026 — {{Т. ҳ.}}
|&lt;div class=&quot;center&quot;&gt;8&lt;/div&gt;
|373 (41)
|}

== Ҷоизаҳо ==
=== Миллӣ ===
* [[Акс:Liga.png|15px]] '''[[Чемпионати футболи Испониё|Чемпионати Испониё]]:'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Қаҳрамон (36, рекорд):''' 1931/32; 1932/33; 1953/54; 1954/55; 1956/57; 1957/58; 1960/61; 1961/62; 1962/63; 1963/64; 1964/65; 1966/67; 1967/68; 1968/69; 1971/72; 1974/75; 1975/76; 1977/78; 1978/79; 1979/80; 1985/86; 1986/87; 1987/88; 1988/89; 1989/90; 1994/95; 1996/97; 2000/01; 2002/03; 2006/07; 2007/08; 2011/12; 2016/17; 2019/20; 2021/22; 2023/24
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Ноиби қаҳрамон (26):''' 1929; 1933/34; 1934/35; 1935/36; 1941/42; 1944/45; 1958/59; 1959/60; 1965/66; 1980/81; 1982/83; 1983/84; 1991/92; 1992/93; 1998/99; 2004/05; 2005/06; 2008/09; 2009/10; 2010/11; 2012/13; 2014/15; 2015/16; 2020/21; 2022/23; 2024/25
** [[Акс:Bronze medal icon.svg|15px]] '''Мақоми сеюм (10):''' 1948/49; 1951/52; 1952/53; 1955/56; 1981/82; 1990/91; 2001/02; 2013/14; 2017/18; 2018/19
* [[Акс:RFEF - Copa del Rey.svg|15px]] '''[[Ҷоми футболи Испониё|Ҷоми Испониё]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (20):''' 1905; 1906; 1907; 1908; 1917; 1934; 1936; 1946; 1947; 1961/62; 1969/70; 1973/74; 1974/75; 1979/80; 1981/82; 1988/89; 1992/93; 2010/11; 2013/14; 2022/23
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (21):''' 1903; 1916; 1918; 1924; 1929; 1930; 1933; 1940; 1943; 1958; 1959/60; 1960/61; 1967/1968; 1978/79; 1982/83; 1989/90; 1991/92; 2001/02; 2003/04; 2012/13; 2024/25
* [[Акс:RFEF - Supercopa de España.svg|15px]] '''[[Суперҷоми футболи Испониё|Суперҷоми Испониё]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (13):''' 1988; 1989; 1990; 1993; 1997; 2001; 2003; 2008; 2012; 2017; 2019/20; 2021/22; 2023/24
* [[Акс:Copa Eva Duarte.png|15px]] '''[[Ҷоми Эва Дуарте]]:'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1947
* [[Акс:Copa de Liga de España2.svg|15px]] '''[[Ҷоми Ла Лига]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1984/85
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1982/83
* '''[[Ҷоизаи Манкомунадо]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (23, рекорд)''': 1904/05, 1905/06, 1906/07, 1907/08, 1909/10, 1912/13, 1915/16, 1916/17, 1917/18, 1919/20, 1921/22, 1922/23, 1923/24, 1925/26, 1926/27, 1928/29, 1929/30, 1930/31, 1931/32, 1932/33, 1933/34, 1934/35, 1935/36

=== Байналмилалӣ ===
* {{Ҷоми Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА|20px}} '''[[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (15, рекорд):''' 1956, 1957, 1958, 1959, 1960, 1966, [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 1998|1998]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2000|2000]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2002|2002]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2014|2014]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2016|2016]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2017|2017]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2018|2018]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2022|2022]], [[Финали Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА 2024|2024]]
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (3):''' 1962, 1964, 1981
* [[Акс:Coppauefa.png|15px]] '''[[Лигаи Урупо УЕФА|Ҷоми УЕФА]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (2):''' 1985, 1986
* [[Акс:Cup Winners Cup Trophy.png|15px]] '''[[Ҷоми ҷомдорони УЕФА]]'''
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (2):''' 1971, 1983
* [[Акс:UEFA - Super Cup.png|15px]] '''[[Суперҷоми УЕФА]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (6):''' [[Суперҷоми УЕФА 2002|2002]], [[Суперҷоми УЕФА 2014|2014]], [[Суперҷоми УЕФА 2016|2016]], [[Суперҷоми УЕФА 2017|2017]], [[Суперҷоми УЕФА 2022|2022]], [[Суперҷоми УЕФА 2024|2024]]
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (3):''' [[Суперҷоми УЕФА 1998|1998]], [[Суперҷоми УЕФА 2000|2000]], [[Суперҷоми УЕФА 2018|2018]]
* [[Акс:Trofeo Copa Intercontinental 1960-2004.png|10px]] '''[[Ҷоми байниқораӣ]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (4, рекорд):''' 1960, 1998, 2002, 2024
* '''[[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (5, рекорд):''' [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2014|2014]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2016|2016]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2017|2017]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо 2022|2022]]
* '''[[Ҷоми ҷаҳонии хурд]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (2, рекорд):''' 1952, 1956
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 1963
* '''[[Ҷоми Лотин]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (2):''' 1955, 1957
* '''[[Ҷоми иберо-америкоӣ]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 1994
* '''Ҷоми иберӣ'''
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист:''' 2000
* '''[[Ҷоми Франс Беккенбауэр]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб:''' 2010
* '''[[Ҷоми Сантияго Бернабеу]]'''
** [[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] '''Ғолиб (28, рекорд):''' 1981, 1983, 1984, 1985, 1987, 1989, 1991, 1994, 1995, 1996, 1997, 1998, 1999, 2000, 2003, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2015, 2016, 2017, 2018
** [[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (9):''' 1980, 1986, 1988, 1990, 1992, 1993, 2001, 2002, 2004

== Рекордҳо ==

=== Рекордҳои бошгоҳ ===
''Тибқи санаи 7-уми июли соли 2025.''
* 15 ғалаба дар Лигаи қаҳрамонҳои УЕФА
* 3 ғалабаи пайиҳам дар Лигаи қаҳрамонҳо
* 302 ғалаба дар бозиҳои Лигаи қаҳрамонҳои УЕФА
* 43 бозии хонагӣ пайиҳам «Реал» дар Лигаи қаҳрамонҳои УЕФА гол задааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.championat.com/football/news-3546265-real-ustanovil-rekord-zabiv-v-43-m-domashnem-evrokubkovom-matche-podrjad.html|title=«Реал» установил рекорд, забив в 43-м домашнем еврокубковом матче подряд|description=Прежний рекорд принадлежал «Тоттенхэм Хотспур», который с 1961 по 1984 год забивал в 42 еврокубковых матчах подряд|date=2018-09-20|publisher=Чемпионат.com|access-date=2018-10-12|archive-date=2018-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20181013014611/https://www.championat.com/football/news-3546265-real-ustanovil-rekord-zabiv-v-43-m-domashnem-evrokubkovom-matche-podrjad.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;
* 36 ҷоми қаҳрамонии Испониё
* 121 гол дар як мавсими чемпионати Испониё
* 73 бозӣ пайиҳам «Реал» ҳадди ақалл як гол задааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.championat.com/football/news-2906836-rezultativnaja-serija-reala-prervalas-na-74-m-matche.html|title=Результативная серия «Реала» прервалась на 74-м матче|description=Мадридцы повторили мировой рекорд, установленный бразильским «Сантосом» в начале 60-х, но не сумели превзойти это достижение|date=2017-09-21|publisher=Чемпионат.com|access-date=2018-05-28|archive-date=2018-05-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20180529130152/https://www.championat.com/football/news-2906836-rezultativnaja-serija-reala-prervalas-na-74-m-matche.html|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;

=== Рекорди бозикунҳо ===
''Тибқи санаи 7-уми июли соли 2025.''
* [[Криштиану Роналду]] — 17 гол дар як мавсими [[Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА]]
* Криштиану Роналду — 11 гол дар як мавсими марҳилаи гурӯҳии Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА
* Криштиану Роналду — 19 гол дар як соли тақвимии Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА

==== Бар асоси теъдоди бозиҳо ====
* ''Ин феҳристи бозикунонест, ки дар таърихи бошгоҳ аз ҳама бештар бозӣ кардаанд.''
* ''Тибқи санаи 7-уми июли соли 2025.''
{|align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#1F3B66&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;0&quot; border=&quot;1&quot; style=&quot;font-size: 95%; border: gold solid 1px; border-collapse: collapse;&quot;
|- align=center bgcolor=#1F3B66 style=&quot;color:white;&quot;
!width=40|№
!width=200|Ном
!width=100|Замон
!width=65|Ла Лига
!width=60|Ҷоми Шоҳ
!width=60|Ҷомҳои урупоӣ
!width=60|Дигарон
!width=80|Бозиҳо
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|1||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Испания|20px}} {{sortname|Раул|Гонсалес}}||1994—2010||550||37||132||22||'''741'''
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|2||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Испания|20px}} {{sortname|Икер|Касиляс}}||1999—2015||510||40||152||23||'''725'''
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|3||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Испания|20px}} {{sortname|Мануэл|Санчис}}||1983—2001||523||67||100||20||'''710'''
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|4||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Испания|20px}} {{sortname|Серхио|Рамос}}||2005—2021||469||48||129||25||'''671'''
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|5||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Фаронса|20px}} {{sortname|Карим|Бензема}}||2009-2023||439||44||133||27||'''648'''
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|6||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Испания (1945—1977)|20px}} {{sortname|Карлос|Сантийяна}}||1971—1988||461||84||87||13||'''645'''
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|rowspan=2|7||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Испания|20px}} {{sortname|Фернандо|Йерро}}||1989—2003 ||439||49||103||16||'''607'''
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=&quot;left&quot;|{{Парчами Испания (1945—1977)|20px}} {{sortname|Франсиско|Хенто}}|| 1953—1971||428||74||94||6||'''602'''
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|9||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Хорватия|20px}} {{sortname|Лука|Модрич}}||2012—2025||394||34||134||35||'''597'''
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|10||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Испания (1945—1977)|20px}} {{sortname|Хосе Антонио|Камачо}}||1973—1989||414||61||90||12||'''577'''
|-
{{col-end}}

==== Бар асоси теъдоди голҳо ====
* ''Ин феҳристи бозикунонест, ки дар таърихи бошгоҳ аз ҳама бештар гол задаанд.''
* ''Тибқи санаи 7-уми июли соли 2025.''

{|align=&quot;center&quot; bgcolor=&quot;#1F3B66&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;0&quot; border=&quot;1&quot; style=&quot;font-size: 95%; border: gold solid 1px; border-collapse: collapse;&quot;
|- align=center bgcolor=#1F3B66 style=&quot;color:white;&quot;
!width=40|№
!width=220|Ном
!width=100|Замон
!width=80|Голҳо
!width=80|Бозиҳо
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|1||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Португалия|20px}} {{sortname|Криштиану|Роналду}}||2009—2018 ||'''450'''||438
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|2||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Фаронса|20px}} {{sortname|Карим|Бензема}}||2009—2023||'''354'''||648
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|3||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Испания|20px}} {{sortname|Раул|Гонсалес}}||1994—2010||'''323'''||741
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|4||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Аргентина|20px}}{{Парчами Колумбия|20px}}{{Парчами Испания (1945—1977)|20px}} {{sortname|Алфредо|Ди Стефано}}||1953—1964||'''308'''||396
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|5||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Испания (1945—1977)|20px}} {{sortname|Карлос|Сантийяна}}||1971—1988||'''290'''||645
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|6||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Венгрия|20px}}{{Парчами Испания (1945—1977)|20px}} {{sortname|Ферентс|Пушкаш}}||1958—1966||'''242'''||262
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|7||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Мексика|20px}} {{sortname|Уго|Санчес}}|| 1985—1992||'''208'''||282
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|8||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Испания (1945—1977)|20px}} {{sortname|Франсиско|Хенто}}||1953—1971||'''182'''||601
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|9||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Испания (1945—1977)|20px}} {{sortname|Пирри|}}||1964—1979||'''172'''||561
|-
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|10||align=&quot;left&quot;|{{Парчами Испания|20px}} {{sortname|Эмилио|Бутрагенйо}}||1983—1995||'''171'''||463
{{col-end}}

== Ҳайати ҳозира ==
* ''Тибқи санаи 3-юми феврали соли 2026''
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:90%&quot;
|-
!style=&quot;background: #AAD0FF; color:white&quot; align=center width=30 | №
!style=&quot;background: #AAD0FF; color:white&quot; align=center width=200 | Бозигар
!style=&quot;background: #AAD0FF; color:white&quot; align=center width=50 | Кишвар
!style=&quot;background: #AAD0FF; color:white&quot; align=center width=200 | Рӯзи таваллуд
|-
!colspan=6 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Дарвозабонҳо
|-
|- bgcolor=white
| 1
| [[Тибо Куртуа]]
| {{Парчами Белгия}}
| {{Зодрӯз|11|5|1992}}
|-
|- bgcolor=white
| 13
| [[Андрей Лунин]]
| {{Парчами Украина}}
| {{Зодрӯз|11|2|1999}}
|-
!colspan=6 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Муҳофизатгарон
|-
|- bgcolor=white
| 2
| [[Дани Карвахал]] {{капитан_варзиш}}
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|11|1|1992}}
|-
|- bgcolor=white
| 3
| [[Эдер Милитао]]
| {{Парчами Бразилия}}
| {{Зодрӯз|18|1|1998}}
|-
|- bgcolor=white
| 4
| [[Давид Алаба]]
| {{Парчами Австрия}}
| {{Зодрӯз|24|6|1992}}
|-
|- bgcolor=white
| 12
| [[Трент Александер-Арнолд]]
| {{Парчами Англия}}
| {{Зодрӯз|7|10|1998}}
|-
|- bgcolor=white
| 17
| [[Раул Асенсио]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|13|2|2003}}
|-
|- bgcolor=white
| 18
| [[Алваро Каррерас]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|23|3|2003}}
|-
|- bgcolor=white
| 20
| [[Фран Гарсия]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|14|8|1999}}
|-
|- bgcolor=white
| 22
| [[Антонио Рӯдигер]]
| {{Парчами Олмон}}
| {{Зодрӯз|3|3|1993}}
|-
|- bgcolor=white
| 23
| [[Ферлан Менди]]
| {{Парчами Фаронса}}
| {{Зодрӯз|8|6|1995}}
|-
|- bgcolor=white
| 24
| [[Дин Ҳайсен]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|14|4|2005}}
|-
!colspan=6 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Миёнмайдонӣ
|- bgcolor=white
| 5
| [[Ҷуд Беллингҳем]]
| {{Парчами Англия}}
| {{Зодрӯз|29|6|2003}}
|-
|- bgcolor=white
| 6
| [[Эдуардо Камавинга]]
| {{Парчами Фаронса}}
| {{Зодрӯз|10|11|2002}}
|-
|- bgcolor=white
| 8
| [[Федерико Валверде]]
| {{Парчами Уругвай}}
| {{Зодрӯз|22|7|1998}}
|-
|- bgcolor=white
| 14
| [[Урелён Чуамени]]
| {{Парчами Фаронса}}
| {{Зодрӯз|27|1|2000}}
|-
|- bgcolor=white
| 15
| [[Арда Гӯлер]]
| {{Парчами Туркия}}
| {{Зодрӯз|25|2|2005}}
|-
|- bgcolor=white
| 19
| [[Дани Себайёс]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|7|8|1996}}
|-
|- bgcolor=white
| 30
| [[Франко Мастантуоно]]
| {{Парчами Аргентина}}
| {{Зодрӯз|14|8|2007}}
|-
!colspan=6 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Ҳамлаварон
|- bgcolor=white
| 7
| [[Винисиус Ҷуниор]]
| {{Парчами Бразилия}}
| {{Зодрӯз|12|7|2000}}
|-
|- bgcolor=white
| 9
| [[Эндрик Фелипе]]
| {{Парчами Бразилия}}
| {{Зодрӯз|21|7|2006}}
|-
|- bgcolor=white
| 10
| [[Килиан Мбаппе]]
| {{Парчами Фаронса}}
| {{Зодрӯз|20|12|1998}}
|-
|- bgcolor=white
| 11
| [[Родриго де Гоис|Родриго]]
| {{Парчами Бразилия}}
| {{Зодрӯз|9|1|2001}}
|-
|- bgcolor=white
| 16
| [[Гонсало Гарсия]]
| {{Парчами Испания}}
| {{Зодрӯз|24|3|2004}}
|-
|- bgcolor=white
| 21
| [[Браҳим Диас]]
| {{Парчами Марокаш}}
| {{Зодрӯз|3|8|1999}}
|-
|}

== Гузаришҳо 2026/2027 ==

=== Тобистони 2026 ===

=== Омаданд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: left; font-size:90%&quot; cellpadding=&quot;3&quot;
! width=&quot;70&quot; |Мавқеъ
! width=&quot;200&quot;|Бозигар
! width=&quot;200&quot;|Бошгоҳи пешина
|-
|align=&quot;center&quot; |[[Ҳимоятгар (футбол)|Ҳимоятгар]]||{{Парчами Испания}} [[Марк Кукурейя]]||{{Парчами Англия}} «[[Челси (бошгоҳи футбол)|Челси]]»
|-
|align=&quot;center&quot; |[[Ҳимоятгар (футбол)|Ҳимоятгар]]||{{Парчами Фаронса}} [[Иброҳима Конате]]***||{{Парчами Англия}} «[[Ливерпул (бошгоҳи футбол)|Ливерпул]]»
|-
|align=&quot;center&quot; |[[Ҳимоятгар (футбол)|Ҳимоятгар]]||{{Парчами Нидерланд}} [[Дензел Думфрис]]||{{Парчами Италия}} «[[Интер (бошгоҳи футбол)|Интер]]»
|-
|align=&quot;center&quot; |[[Нимҳимоятгар (футбол)|Миёнмайдон]]||{{Парчами Португалия}} [[Бернарду Силва]]***||{{Парчами Англия}} «[[Манчестер Сити]]»
|-
|align=&quot;center&quot; |[[Ҳамлагар (футбол)|Ҳамлагар]]||{{Парчами Пуэрто-Рико}} [[Ҷереми де Леон]]**||{{Парчами Испания}} «[[Эркулес (бошгоҳи футбол)|Эркулес]]»
|-
|align=&quot;center&quot; |[[Ҳамлагар (футбол)|Ҳамлагар]]||{{Парчами Бразилия}} [[Эндрик Фелипе]]**||{{Парчами Фаронса}} «[[Олимпик Лион (бошгоҳи футбол)|Олимпик Лион]]»
|-
|align=&quot;center&quot; |Сармураббӣ||{{Парчами Португалия}} [[Ҷозе Моуринё]]||{{Парчами Португалия}} «[[Бенфика (бошгоҳи футбол)|Бенфика]]»
|-
|}

=== Рафтанд ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: left; font-size:90%&quot; cellpadding=&quot;3&quot;
! width=&quot;70&quot; |Мавқеъ
! width=&quot;200&quot;|Бозигар
! width=&quot;200&quot;|Бошгоҳи оянда
|-
|align=&quot;center&quot; |[[Ҳимоятгар (футбол)|Ҳимоятгар]]||{{Парчами Австрия}} [[Давид Алаба]]***||''[[Бозикуни озод]]''
|-
|align=&quot;center&quot; |[[Ҳимоятгар (футбол)|Ҳимоятгар]]||{{Парчами Испания}} [[Дани Карвахал]]***||''[[Бозикуни озод]]''
|-
|align=&quot;center&quot; |[[Ҳимоятгар (футбол)|Ҳимоятгар]]||{{Парчами Испания}} [[Марио Мартин]]||{{Парчами Испания}} «[[Хетафе (бошгоҳи футбол)|Хетафе]]»
|-
|align=&quot;center&quot; |[[Ҳимоятгар (футбол)|Ҳимоятгар]]||{{Парчами Испания}} [[Фран Гарсия]]||{{Парчами Испания}} «[[Реал Бетис (бошгоҳи футбол)|Реал Бетис]]»
|-
|align=&quot;center&quot; |[[Нимҳимоятгар (футбол)|Миёнмайдон]]||{{Парчами Испания}} [[Дани Себайёс]]***||''[[Бозикуни озод]]''
|-
|align=&quot;center&quot; |Сармураббӣ||{{Парчами Испания}} [[Алваро Арбелоа]]||{{Парчами Англия}} «[[Фулҳем (бошгоҳи футбол)|Фулҳем]]»
|-
|}

&lt;small&gt;* Ба иҷора &lt;/small&gt; &lt;br&gt;
&lt;small&gt;** Аз иҷора &lt;/small&gt; &lt;br&gt;
&lt;small&gt;*** [[Бозикуни озод]] &lt;/small&gt;

== Шахсиятҳо ==

=== Ситоди мураббиён ===
[[Акс:Mourinho Madrid.jpg|thumb|left|250px| &lt;div class=&quot;center&quot;&gt;Сармураббии «Реал Мадрид» – [[Ҷозе Моуринё]]&lt;/div&gt;]]

{| class=&quot;wikitable&quot; cellpadding=&quot;3&quot; style=&quot;text-align: left;&quot;
|-
! Вазифа !! Ном
|-
|Сармураббӣ || {{Парчами Португалия}} [[Ҷозе Моуринё]]
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |Дастёрони сармураббӣ
| {{Парчами Португалия}} [[Жоау Тралян]]
|-
| {{Парчами Португалия}} [[Педру Мачаду]]
|-
| {{Парчами Олмон}} [[Сами Хедира]]
|-
|Мураббии дарвозабонҳо || {{Парчами Португалия}} Нуну Сантуш
|-
|Мураббии бадансоз || {{Парчами Португалия}} [[Антониу Диаш]]
|-
|Мураббии омодагии ҷисмонӣ || {{Парчами Италия}} [[Антонио Пинтус]]
|-
|Мутахассиси илми варзишӣ || {{Парчами Португалия}} Сандру Каррису
|-
|Роҳбари шуъбаи таҳлил || {{Парчами Италия}} Роберто Мерелла
|}

* &lt;small&gt;''Тибқи санаи 10-уми июли соли 2026''&lt;/small&gt;
* &lt;small&gt;''Сарчашма: БФ Реал Мадрид''&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.realmadrid.com/en-US/football/first-team/players|title=Ситоди мураббиён|website=Real Madrid CF|access-date=15 July 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;/small&gt;

=== Феҳристи сармураббиён ===
{|
|valign=&quot;top&quot;|
* {{Парчами Ирландия}} [[Артур Ҷонсон]] (1910—1920)
* {{Парчами Испания}} [[Хуан де Карсер]] (1920—1926)
* {{Парчами Испания}} [[Педро Лйоренте]] (1926)
* {{Парчами Испания}} [[Сантияго Бернабеу]] (1926—1927)
* {{Парчами Испания}} [[Хосе Берраондо]] (1927—1929)
* {{Парчами Испания}} [[Хосе Киранте]] (1929—1930)
* {{Парчами Венгрия}} [[Липпо Ҳертска]] (1930—1932)
* {{Парчами Австрия}} [[Роберт Фирст]] (1932—1934)
* {{Парчами Испания}} [[Франсиско Бру]] (1934—1941)
* {{Парчами Испания}} [[Хуан Армет]] (1941—1943)
* {{Парчами Испания}} [[Рамон Энсинас]] (1943—1945)
* {{Парчами Испания}} [[Хасинто Кинкосес]] (1945—1946, 1947—1948)
* {{Парчами Испания}} [[Балтасар Албенис]] (1946—1947, 1950—1951)
* {{Парчами Англия}} [[Майкл Кипинг]] (1948—1950)
* {{Парчами Уругвай}} [[Эктор Скароне]] (1951—1952)
* {{Парчами Испания}} [[Хуан Антонио Ипиня]] (1952—1953)
* {{Парчами Уругвай}} [[Энрике Фернандес Виола|Энрике Фернандес]] (1953—1954)
* {{Парчами Испания}} [[Хосе Вилялонга]] (1954—1957)
* {{Парчами Аргентина}} [[Луис Карниглия]] (1957—1959; 1959)
* {{Парчами Испания}} [[Мигел Мунёс]] (1959; 1960—1974)
* {{Парчами Парагвай}} [[Мануэл Флейтас Солич|Мануэл Флейтас]] (1959—1960)
* {{Парчами Испания}} [[Луис Моловнй|Луис Моловни]] (1974; 1977—1979; 1982; 1985—1986)
* {{Парчами Югославия (1945-1991)}} [[Милян Милянич]] (1974—1977)
* {{Парчами Югославия (1945-1991)}} [[Вуядин Бошков]] (1979—1982)
* {{Парчами Испания}} {{Парчами Аргентина}} {{Парчами Колумбия}} [[Алфредо Ди Стефано]] (1982—1984; 1990—1991)
* {{Парчами Испания}} [[Амансио Амаро]] (1984—1985)
* {{Парчами Нидерланд}} [[Лео Беенҳаккер]] (1986—1989; 1992)
|valign=&quot;top&quot;|
* {{Парчами Вэлс}} [[Ҷон Тошак]] (1989—1990; 1999)
* {{Парчами Югославия (1945—1991)}} {{Парчами Югославия (1992—2003)}} [[Радомир Антич]] (1991—1992)
* {{Парчами Испания}} [[Бенито Флоро]] (1992—1994)
* {{Парчами Испания}} [[Висенте Дел Боске]] (1994; 1996; 1999—2003)
* {{Парчами Аргентина}} [[Хорхе Валдано]] (1994—1996)
* {{Парчами Испания}} [[Арсенио Иглесиас]] (1996)
* {{Парчами Италия}} [[Фабио Капелло]] (1996—1997; 2006—2007)
* {{Парчами Олмон}} [[Юпп Ҳайнкес]] (1997—1998)
* {{Парчами Нидерланд}} [[Гус Ҳиддинк]] (1998—1999)
* {{Парчами Португалия}} [[Карлуш Кейруш]] (2003—2004)
* {{Парчами Испания}} [[Хосе Антонио Камачо]] (2004)
* {{Парчами Испания}} [[Мариано Гарсия Ремон]] (2004)
* {{Парчами Бразилия}} [[Вандерлей Лушембурго]] (2004—2005)
* {{Парчами Испания}} [[Хуан Рамон Лопес Каро]] (2005—2006)
* {{Парчами Олмон}} [[Бернд Шустер]] (2007—2008)
* {{Парчами Испания}} [[Хуанде Рамос]] (2008—2009)
* {{Парчами Чили}} [[Мануэл Пеллегрини]] (2009—2010)
* {{Парчами Португалия}} [[Ҷозе Моуринё]] (2010—2013, 2026—{{Т. ҳ.}})
* {{Парчами Италия}} [[Карло Анчелотти]] (2013—2015, 2021—2025)
* {{Парчами Испания}} [[Рафаэл Бенитес]] (2015—2016)
* {{Парчами Фаронса}} [[Зайниддин Зидон]] (2016—2018; 2019—2021)
* {{Парчами Испания}} [[Хулен Лопетеги]] (2018)
* {{Парчами Аргентина}} [[Сантияго Солари]] (2018—2019)
* {{Парчами Испания}} [[Хаби Алонсо]] (2025—2026)
* {{Парчами Испания}} [[Алваро Арбелоа]] (2026)
|}

=== Феҳристи президентҳои бошгоҳ ===
{|align=&quot;centre&quot; bgcolor=&quot;#1F3B66&quot; cellpadding=&quot;3&quot; cellspacing=&quot;0&quot; border=&quot;1&quot; style=&quot;font-size: 95%; border: gold solid 1px; border-collapse: collapse;&quot;
|- align=center bgcolor=#1F3B66 style=&quot;color:white;&quot;
!width=&quot;200&quot;|Солҳо
!width=&quot;220&quot;|Президент
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|2009—{{Т. ҳ.}}
|align=left|{{Парчами Испания|20px}} '''[[Флорентино Перес]]'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|2006—2009
|align=left|{{Парчами Испания|20px}} '''[[Рамон Калдерон]]'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|2000—2006
|align=left|{{Парчами Испания|20px}} '''[[Флорентино Перес]]'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|1995—2000
|align=left|{{Парчами Испания|20px}} '''[[Лоренсо Санс]]'''&lt;ref&gt;[https://lenta.ru/news/2020/03/22/rip/ Собиқ президенти «Реал» [[Дунёгирии COVID-19|аз коронавирус]] даргузашт] // 22 марти 2020&lt;/ref&gt;
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|1985—1995
|align=left|{{Парчами Испания|20px}} '''[[Рамон Мендоса]]'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|1978—1985
|align=left|{{Парчами Испания|20px}} '''[[Луис де Карлос]]'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|1943—1978
|align=left|{{Парчами Испания (1945—1977)|20px}} '''[[Сантияго Бернабеу]]'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|1940—1943
|align=left|{{Парчами Испания (1939—1945)|20px}} '''[[Антонио Сантос Пералба]]'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|1936—1940
|align=left|{{Парчами Испания (1939—1945)|20px}} '''[[Адолфо Мелендес]]'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|1930—1935
|align=left|{{Парчами Испания (1931—1939)|20px}} '''[[Луис Усера]]'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|1926—1930
|align=left|{{Парчами Испания (1785—1931)|20px}} '''[[Луис де Уркихо]]'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|1916—1926
|align=left|{{Парчами Испания (1785—1931)|20px}} '''[[Педро Парахес]]'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|1908—1916
|align=left|{{Парчами Испания (1785—1931)|20px}} '''[[Адолфо Мелендес]]'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|1904—1908
|align=left|{{Парчами Испания (1785—1931)|20px}} '''[[Карлос Падрос]]'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|1902—1904
|align=left|{{Парчами Испания (1785—1931)|20px}} '''[[Хуан Падрос]]'''
|- bgcolor=&quot;#FFFFFF&quot;
|align=center|1900—1902
|align=left|{{Парчами Испания (1785—1931)|20px}} '''[[Хулиан Паласиос]]'''
|}

== Молия ва дороӣ == 

Бошгоҳи «Реал Мадрид» дар даврони аввалини раёсати [[Флорентино Перес]] (солҳои 2000–2006) ҳадафгузорӣ кард, ки ба сарватмандтарин бошгоҳи ҳирфаии футболи ҷаҳон табдил шавад&lt;ref&gt;{{cite news| title=Perez resigns as Real Madrid president| url=http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/4757112.stm| publisher=BBC| access-date=11 December 2008| date=27 February 2006| archive-date=3 February 2019| archive-url=https://web.archive.org/web/20190203171959/http://news.bbc.co.uk/sport2/hi/football/europe/4757112.stm| url-status=live}}&lt;/ref&gt;. [[Соли 2001]], бахше аз замини тамринии бошгоҳ ба шаҳрдории Мадрид вогузор шуд ва бахши дигари он ба ширкатҳои Repsol YPF, Mutua Automovilística de Madrid, Sacyr Vallehermoso ва OHL фурӯхта шуд. Фурӯши ин заминҳо қарзи 270 миллионевроии бошгоҳро пурра пардохт кард ва имкони ҷазби бозикунони гаронарзише чун [[Зайниддин Зидон]], [[Луиш Фигу]], [[Роналдо]] ва [[Дэвид Бекҳэм]]ро фароҳам намуд. 

Шаҳрдорӣ пештар корбарии заминро барои сохтмон тағйир дода буд, ки ҳамин амр боиси афзоиши арзиши он шуд. Сипас, Комиссиюни Урупо таҳқиқе оғоз кард, ки мушаххас шавад оё баҳои пардохтшуда беш аз ҳад набуда ва ба унвони кӯмаки молии ғайриқонунии давлатӣ ҳисоб намешавад. 

Даромади ҳосил аз фурӯши замин сарфи сохти маҷмааи тамринии замонавӣ дар канораҳои Мадрид шуд. Бо он ки сиёсатҳои Перес боиси рушди молии бошгоҳ гашт ва аз зарфияти бозоргии он, бавижа дар [[Осиё]] ба хубӣ баҳрабардорӣ шуд, аммо ба далели тамаркуз беш аз ҳад ба тиҷорат ва бренд ба ҷои натиҷаҳои варзишӣ, мавриди интиқод қарор гирифт. 

Дар моҳи сентябри соли 2007, «Реал Мадрид» аз тарафи оҷонсии BBDO ба унвони арзишмандтарин бренди футболи Урупо шинохта шуд. Дар [[соли 2008]], арзиши он 951 миллион евро баровард шуд ва пас аз бошгоҳи «[[Манчестер Юнайтед]]» дар ҷойгоҳи дуюм қарор гирифт. Дар соли 2010 бошгоҳ бештарин ҳаҷми даромадро дар миёни бошгоҳҳои футболи ҷаҳон дошт. 

Бар пояи пажӯҳиши [[Донишгоҳи Ҳарвард]], «Реал Мадрид» яке аз 20 бренди шинохташудаи ҷаҳон аст, ки ҳатто бозикунони он низ ба унвони чеҳраҳои маъруфи тиҷорӣ шинохта мешаванд. Шумори ҳаводорони бошгоҳ дар саросари ҷаҳон ҳудуди 287 миллион нафар тахмин мешавад. 

Дар соли 2010, маҷаллаи Forbes арзиши бошгоҳро 992 миллион евро (1.323 миллиард доллари ИМА) арзёбӣ карда, онро баъд аз бошгоҳи «[[Манчестер Юнайтед]]» дар ҷои дуюм гузошт&lt;ref&gt;{{cite news |url=https://www.forbes.com/lists/2010/34/soccer-10_Soccer-Team-Valuations_Rank.html |title=Soccer Team Valuations |work=Forbes |date=2009-06-30 |accessdate=2010-08-07 |archivedate=2011-03-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110301233843/http://www.forbes.com/lists/2010/34/soccer-10_Soccer-Team-Valuations_Rank.html }}&lt;/ref&gt;. Дар ҳамон сол, мувофиқи гузориши Deloitte, даромади бошгоҳ 401 миллион евро буд, ки дар рутбаи нахусти ҷаҳон қарор дошт&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.deloitte.com/view/en_GB/uk/industries/sportsbusinessgroup/d039400401a17210VgnVCM100000ba42f00aRCRD.htm |title=Real Madrid becomes the first sports team in the world to generate €400m in revenues as it tops Deloitte Football Money League |publisher=Deloitte |date= |accessdate=2010-08-07 |archive-date=2010-08-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100805224812/http://www.deloitte.com/view/en_GB/uk/industries/sportsbusinessgroup/d039400401a17210VgnVCM100000ba42f00aRCRD.htm |url-status=live |archivedate=2010-08-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100805224812/http://www.deloitte.com/view/en_GB/uk/industries/sportsbusinessgroup/d039400401a17210VgnVCM100000ba42f00aRCRD.htm }}&lt;/ref&gt;. 

«Реал Мадрид» як анҷумани сабтшуда (асосан варзишӣ) мебошад ва ба аъзои худ («socio»-ҳо) тааллуқ дорад. Ин аъзо, ки солона ҳаққи узвият пардохт мекунанд, президенти бошгоҳро аз тариқи раъйдиҳӣ интихоб мекунанд. Президент иҷоза надорад аз сармояи шахсии худ истифода кунад ва бошгоҳ аз ҳисоби даромади худ идора мешавад&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=654437&amp;sec=transfersopinion&amp;root=transfersopinion&amp;cc=5739 |title=How Real Madrid can afford their transfer spending splurge?&amp;nbsp;– ESPN Soccernet |publisher=Soccernet.espn.go.com |date=2009-06-12 |accessdate=2012-07-04 |archive-date=2009-06-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090615020900/http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=654437&amp;sec=transfersopinion&amp;root=transfersopinion&amp;cc=5739 |url-status=live |archivedate=2009-06-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090615020900/http://soccernet.espn.go.com/columns/story?id=654437&amp;sec=transfersopinion&amp;root=transfersopinion&amp;cc=5739 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{книга |заглавие=Handbook on the economics of sport |издательство={{Нп3|Edward Elgar Publishing}} |год=2006 |isbn=1-84376-608-6 |страницы=299 |язык=und |автор=Andreff, Wladimir; Szymański, Stefan}}&lt;/ref&gt;. Тибқи омори соли 2010, бошгоҳ 60 000 узви расмӣ дорад&lt;ref&gt;{{cite web|title=Real Madrid drama. The oldest supporter died|url=http://www.ziare.com/real-madrid/suporteri/drama-la-real-madrid-a-murit-cel-mai-vechi-suporter-998175|publisher=ziare.com|year=2010|lang=ro|accessdate=2010-09-21|archive-date=2014-07-02|archive-url=https://web.archive.org/web/20140702113813/http://www.ziare.com/real-madrid/suporteri/drama-la-real-madrid-a-murit-cel-mai-vechi-suporter-998175|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. 

Дар поёни фасли 2009/10, қарзи софи бошгоҳ 244,6 миллион евро буд, ки нисбат ба соли қаблӣ 82,1 миллион евро коҳиш ёфт. Пас аз фасли 2010/11, ин нишондод то 170 миллион евро поин рафт&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad/1330091096621/noticia/ComunicadoOficial/Official_Announcement_2012-03-14.htm |title=Real Madrid C.F.&amp;nbsp;– Official Web Site&amp;nbsp;– Official Announcement |publisher=Realmadrid.com |date=2012-03-14 |accessdate=2012-07-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130928065352/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/Actualidad/1330091096621/noticia/ComunicadoOficial/Official_Announcement_2012-03-14.htm |archivedate=2013-09-28 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. Аз соли 2007 то 2011, бошгоҳи «Шоҳона» 190 миллион евро фоидаи соф ба даст овард&lt;ref name=&quot;blogspot1&quot;&gt;{{cite web |author=The Swiss Rambler |url=http://swissramble.blogspot.ie/2011/06/real-madrid-and-financial-fair-play.html |title=The Swiss Ramble: Real Madrid And Financial Fair Play |publisher=Swissramble.blogspot.ie |date=2011-06-21 |accessdate=2012-07-04 |archive-date=2012-11-14 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121114043046/http://swissramble.blogspot.ie/2011/06/real-madrid-and-financial-fair-play.html |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1330066580018/noticia/Noticia/Real_Madrid_s_annual_turnover_amounts_to_480.2_million_euros,_showing_an_8.6%25_increase_over_the_.htm |title=Real Madrid C.F.&amp;nbsp;– Official Web Site&amp;nbsp;– Real Madrid's annual turnover amounts to €480.2 million, showing an 8.6% increase over the previous financial year |publisher=Realmadrid.com |date=2011-09-16 |accessdate=2012-07-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130606085658/http://www.realmadrid.com/cs/Satellite/en/1330066580018/noticia/Noticia/Real_Madrid_s_annual_turnover_amounts_to_480.2_million_euros,_showing_an_8.6%_increase_over_the_.htm |archivedate=2013-06-06 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;. 

Дар мавсими 2009/10, бошгоҳ аз ҳисоби фурӯши билетҳо 150 миллион евро даромад касб кард. Ҳамчунин, теъдоди фурӯши солонаи пироҳанҳои даста то 1,5 миллион адад мерасид. Маҷмӯи дастмузди тим дар фасли 2010/11 169 миллион евро буд. [[Соли 2013]], Forbes «Каҳкашониҳо»-ро бо арзиши 3,3 миллиард доллар гаронбаҳотарин бошгоҳи варзишии ҷаҳон муаррифӣ кард. То соли 2022, ин нишондод ба 5,1 миллиард доллар афзоиш ёфт.

== Футболбозони беҳтарин дар таърих ==

&lt;gallery caption=&quot;&quot; 'футболбозони=&quot;&quot; беҳтарин=&quot;&quot; дар=&quot;&quot; таърих'''=&quot;&quot; widths=&quot;150px&quot; heights=&quot;150px&quot; class=&quot;center&quot;&gt;
Mcu Alfredo Di Stefano.jpg|[[Алфредо Ди Стефано]]
Kopa, Franse vortballer.jpg|[[Раймон Копа]]
Ferenc Puskás.jpg|[[Ферентс Пушкаш]]
Francisco 'Paco' Gento en 1966.jpg|[[Франсиско Хенто]]
Raul Gonzalez 10mar2007 (cropped).jpg|[[Раул (футболбоз)|Раул]]
CasillasReal cropped.jpg|[[Икер Касиляс]]
UEFA TT 7209.jpg|[[Луиш Фигу]]
Zinedine Zidane (cropped).JPG|[[Зайниддин Зидон]]
Ronaldo 2002 cropped.jpg|[[Роналдо]]
Roberto-carlos-wikipedia-2021.png|[[Роберто Карлос]]
David-Beckham3.jpg|[[Дэвид Бекҳэм]]
Fabio Cannavaro Real Madrid.jpg|[[Фабио Каннаваро]]
SergioRamos.jpg|[[Серхио Рамос]]
C. Ronaldo - Ballon d'Or 2014.jpg|[[Криштиану Роналду]]
Karim Benzema 2018.jpg|[[Карим Бензема]]
Luka Modric 2015.jpg|[[Лука Модрич]]
Liver-RM (2) (cropped).jpg|[[Гарет Бейл]]
Toni Kroos Real Madrid 2021.jpg|[[Тони Кроос]]
&lt;/gallery&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{китоб |унвон=Real Madrid |нашриёт=Aréna 2000 |сол=2002 |isbn=963-86167-5-X |забон=und |муаллиф=Dénes, Tamás; Rochy, Zoltán}}
* {{китоб |унвон=Morbo: The Story of Spanish Football |ссылка=https://archive.org/details/morbostoryofspan0000ball |нашриёт=WSC Books Limited |год=2003 |нашр=New |isbn=0-9540134-6-8 |забон=und |муаллиф=Ball, Phil}}
* {{китоб |унвон=White Storm: The Story of Real Madrid |пайванд=https://archive.org/details/whitestorm100yea0000ball |нашриёт=Mainstream |сол=2003 |isbn=1-84018-763-8 |забон=und |муаллиф=Ball, Phil}}
* {{китоб |унвон=El Macca: Four Years with Real Madrid |нашриёт=[[Simon &amp; Schuster]] |сол=2003 |isbn=0-7434-8920-9 |забон=und |муаллиф=McManaman, Steve; Edworthy, Sarah}}
* {{китоб |унвон=Real Madrid: Cien años de leyenda, 1902–2002 |нашриёт=Everest |сол=2002 |isbn=84-241-9215-X |забон=es |муаллиф=Luis Miguel González; Luis González López; Fundación Real Madrid}}
* {{китоб |унвон=The Real Madrid Way: How Values Created the Most Successful Sports Team on the Planet |нашриёт={{Нп3|BenBella Books}} |сол=2016 |isbn=978-1942952541 |забон=en |муаллиф={{Нп3|Steven Mandis|Mandis, Steven G.|en|Steven Mandis}}}}

== Пайвандҳо ==
* [http://www.realmadrid.com Сомонаи расмии бошгоҳи футболи «Реал Мадрид»]{{ref|en}}{{ref|es}}{{ref|ja}}{{ref|ar}}
* [http://www.laliga.es/en/laliga-santander/real-madrid БФ «Реал Мадрид»] дар [[Ла Лига]]{{ref|en}}{{ref|es}}
* [http://www.uefa.com/teamsandplayers/teams/club=50051/profile/index.html БФ «Реал Мадрид»] дар [[УЕФА]]

{{Пайвандҳои беруна}}
{{Ҳайати БФ Реал Мадрид}}
{{Мураббиёни БФ Реал Мадрид}}
{{Реал Мадрид}}
{{Бозиҳои БФ Реал Мадрид}}
{{Мавсимҳои БФ Реал Мадрид}}
{{Қаҳрамонҳои футболи Испониё}}
{{Дорандагони Суперҷоми Урупо}}
{{Ғолибони Ҷоми байниқитъавӣ}}
{{Ғолибони Лигаи Урупо УЕФА}}
{{Чемпионати футболи Испониё}}
{{Ғолибони Лигаи Қаҳрамонҳои УЕФА}}
{{Бошгоҳҳо-бунёнгузорони ИБУ}}
{{Ғолибони ҷоми ҷаҳонии бошгоҳҳо}}

[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболӣ]]
[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футбол, таъсисёфта дар соли 1902]]
[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Испониё]]
[[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои варзишии Мадрид]]
[[Гурӯҳ:БФ «Реал Мадрид»| ]]</text>
      <sha1>6lh97ipj9vf0xw9lzubazjm3kudxgf1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лионел Скалони</title>
    <ns>0</ns>
    <id>151613</id>
    <revision>
      <id>1481954</id>
      <parentid>1152400</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T00:43:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-41392-82</username>
        <id>144848</id>
      </contributor>
      <origin>1481954</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4828" sha1="pot97hztjnp3nkp7a5jf8ozjycrcsnd" xml:space="preserve">{{Варақаи футболбоз
 |embed = no
 |ном = Лионел Скалони
 |акс = 
 |андозаи_акс = 
 |alt = 
 |шарҳи_акс = Scaloni training with [[Atalanta B.C.|Atalanta]] in 2014
 |номи_пурра = Лионел Себастян Скалони&lt;br&gt;(Lionel Sebastián Scaloni)
 |ном_ҳангоми_таваллуд = 
 |санаи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|1978|5|16|df=y}}
 |макони_таваллуд = [[Росарио]], [[Санта Фе]], [[Аргентина]]&lt;ref group=қайд&gt;[[:en:Argentina|Argentina]], [[:en:Santa Fe|Santa Fe]], [[:en:Rosario|Rosario]]&lt;/ref&gt;
 |санаи_вафот = 
 |макони_вафот = 
 |қад = {{қад|m=1.82}}
 |мавқеъ = {{afp|WB}}
 |бошгоҳи_кунунӣ = 
 |рақам =

 |солҳо1 = 1995–1996
 |бошгоҳҳо1 = {{расми парчам|Аргентина}} [[Невел'с Олд Бойс]][[:en:Newell's Old Boys|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо1 = 12
 |голҳо1 = 0
 |солҳо2 = 1996–1998
 |бошгоҳҳо2 = {{расми парчам|Аргентина}} [[Эстудянтес Де Ла Плата|Эстудянтес (лп)]][[:en:Estudiantes de La Plata|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо2 = 37
 |голҳо2 = 7
 |солҳо3 = 1998–2006
 |бошгоҳҳо3 = {{расми парчам|Испания}} [[Депортиво Де Ла Коруня|Депортиво Ла Коруня]][[:en:Deportivo de La Coruña|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо3 = 200
 |голҳо3 = 14
 |солҳо4 = 2006
 |бошгоҳҳо4 = {{расми парчам|Англия}} → [[Вест Хем Юнайтед (бошгоҳи футбол)|Вест Хем Юнайтед]] (кироӣ)[[:en:West Ham United F.C.|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо4 = 13
 |голҳо4 = 0
 |солҳо5 = 2006–2007
 |бошгоҳҳо5 = {{расми парчам|Испания}} [[Расинг Де Сантандер|Расинг Сантандер]][[:en:Racing de Santander|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо5 = 30
 |голҳо5 = 1
 |солҳо6 = 2007–2013
 |бошгоҳҳо6 = {{расми парчам|Италия}} [[C.C. Латсио|Латсио]][[:en:S.S. Lazio|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо6 = 52
 |голҳо6 = 1
 |солҳо7 = 2008–2009
 |бошгоҳҳо7 = RCD Mallorca[[:en:RCD Mallorca|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо7 = 28
 |голҳо7 = 0
 |солҳо8 = 2013–2015
 |бошгоҳҳо8 = {{расми парчам|Италия}} [[Аталанта Б.К.|Аталанта]][[:en:Atalanta B.C.|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳо8 = 15
 |голҳо8 = 0

 |солҳои_умумӣ = 
 |баромадҳои_умумӣ = 387
 |голҳои_умумӣ = 23

 |солҳои_миллӣ1 = 1997
 |дастаи_миллӣ1 = {{Футбол то|20|Argentina}}[[:en:Argentina national under-20 football team|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳои_миллӣ1 = 7
 |голҳои_миллӣ1 = 2
 |солҳои_миллӣ2 = 2003–2006
 |дастаи_миллӣ2 = {{Футбол|Argentina}}[[:en:Argentina national football team|&lt;sup&gt;en&lt;/sup&gt;]]
 |баромадҳои_миллӣ2 = 7
 |голҳои_миллӣ2 = 0

 |шаблонҳои_медал-title = 
 |шаблонҳои_медал = 
 |шаблонҳои_медал-expand = 
 |module = 
 |азнавсозии_бошгоҳ = 
 |азнавсозии_дастаи_миллӣ = 
 }}
'''Лионел Себастян Скалони''' (тав. [[16 Май|16 майи]] [[1978]]) —  футболбози [[Аргентина|аргентинӣ]], {{afp|wb}}.&lt;ref&gt;[[:en:Lionel Scaloni|Lionel Scaloni]]&lt;/ref&gt;

== Зиндагинома ==
{{васеъкунии фасл}}

== Маснади бошгоҳӣ ==

== Мунтахаби миллӣ ==

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}}
== Пайвандҳо ==
{{эзоҳ}}

__FORCETOC__

[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1978]]
[[Гурӯҳ:Зодагони 16 май]]
[[Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина]]
[[Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Аргентина]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Невел'с Олд Бойс]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Эстудянтес Де Ла Плата]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Депортиво Де Ла Коруня]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Вест Хем Юнайтед]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Расинг Де Сантандер]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Латсио]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ RCD Mallorca]]
[[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Аталанта Б.К.]]


{{Argentina-footy-bio-stub}}</text>
      <sha1>pot97hztjnp3nkp7a5jf8ozjycrcsnd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018</title>
    <ns>14</ns>
    <id>209171</id>
    <revision>
      <id>1481944</id>
      <parentid>1001548</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T14:32:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>1481944</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="119" sha1="led2j5thfuko29faj2y56vgyezue14g" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои Ҷоми ҷаҳонии футбол|2018]]
[[Гурӯҳ:2018 дар футбол]]</text>
      <sha1>led2j5thfuko29faj2y56vgyezue14g</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳси корбар:Sekidoki</title>
    <ns>3</ns>
    <id>227500</id>
    <revision>
      <id>1481963</id>
      <parentid>1059741</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T04:18:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SHB2000</username>
        <id>32491</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>SHB2000 moved page [[Баҳси корбар:Taiwania Justo]] to [[Баҳси корбар:Sekidoki]]: Automatically moved page while renaming the user &quot;[[Special:CentralAuth/Taiwania Justo|Taiwania Justo]]&quot; to &quot;[[Special:CentralAuth/Sekidoki|Sekidoki]]&quot;</comment>
      <origin>1059741</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5115" sha1="3eanfl22k9ejh60qciy9u914pz9dguo" xml:space="preserve">{{Хуш омадед/чаҳорчӯба

|welcomeHeader=Хуш омадед ба Википедиаи Тоҷикӣ, {{#if:  | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }}!

|firstStepsTitle=Роҳнамои қадамҳои аввалин

|firstStepsText=[[Image:Heckert GNU white.svg|left|60px|thumb|]] 
Акнун Шумо метавонед на фақат мақолаҳоро дар Википедиа хонед, боз Шумо метавонед мақолаҳоро вироиш кунед ва ё мақолаи худро ба Википедиа ирсол кунед. Барои дар Википедиа чӣ тавр мақола навиштан аз [[Википедиа:Барои_навкорон|ин ҷо]] бинед.
Муҳтавои Википедиа таҳти иҷозаномаи [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ Creative Commons Attribution-ShareAlike] (CC-BY-SA) ва иҷозаномаи [http://69.246.228.115/tajikngo/www/CBT/TAJIKTEXTBOOKS/license.html GFDL] дастрас аст.

Шумо метавонед бо литсензияи GFDL дар [http://69.246.228.115/tajikngo/www/CBT/TAJIKTEXTBOOKS/license.html инҷо] ва [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ Creative Commons Attribution-ShareAlike] (CC-BY-SA) шинос шавед. 

* [[Википедиа:Роҳнамои намуд]]
* [[Википедиа:Ҳуқуқи муаллиф]]

|helpTitle=Ёрӣ

|helpText=Иттилооти бештарро метавонед дар [[Википедиа:Вуруди корбарон|вуруди корбарон]] пайдо намоед. Шумо боз метавонед саволҳои худро дар ин ҷо нависед '''[[Роҳнамо:Мундариҷа|Роҳнамо]]''' ё дар канали [[w:Wikipedia:IRC tutorial|IRC]] [[irc:wikipedia-tg|#wikipedia-tg]] ([http://java.freenode.net//index.php?channel=wikipedia-tg бевосита аз дигарон бипурсед]). Инчунин шумо метавонед бо яке аз [[Википедиа:Мудирон|мудирон]] дар тамос бошед ё дар саҳифаи баҳси яке аз онҳо саволи худро нависед.

|tipsTitle=Чизҳои хуб ва роҳнамоиҳо

|tipsText=&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;!--empty div is to make sure bullets work--&gt;
* Ба саҳифаи корбарии худ қуттиҳо забонҳоро гузоред ва сатҳи дониши забондонии худро ба дигарон муайян кунед.
* Дар вақти дар саҳифаи баҳси корбарон саволеро навишта бо илова кардани &amp;#126;&amp;#126;&amp;#126;&amp;#126; дар охири савол имзои худро гузоред.
* Бисёр мақолаҳои Википедиа нопурра мебошад, агар мақолаи нопурраеро дарёфт кардед, пайванди вироишро дар болои он мақола пахш кунед, баъд як аз ин рамзҳои зеринро &lt;nowiki&gt;{{stub}}&lt;/nowiki&gt; ё &lt;nowiki&gt;{{ҷавона}}&lt;/nowiki&gt; ба матн илова карда, саҳифаро захира кунед.
 
|mistakeTitle=Ба хатогие роҳ додед ё дучор шудед?

|mistakeText=&lt;div&gt;&lt;/div&gt;&lt;!--empty div is to make sure bullets work--&gt;
* Агар ягон хатогиеро дар мақолае пайдо кардед, метавонед дар боло пайванди Вироишро пахш карда хатогиро бартараф кунед ва саҳифаро захира кунед.
* Агар ба ягон хатогие роҳ додед ва ё унвони ягон мақоларо хато навиштед. Бо яке аз мудирон дар тамос шавед.
* Агар ду мақолаи монандеро пайдо кардед, лутфан яке аз онҳоро холи карда масири онро ба дигар тағйир диҳед.
* Агар мақолае бо забони ғайри тоҷикиро дарёфт кардед, лутфан вироишро пахш карда дар боло &lt;nowiki&gt;{{тарҷума}}&lt;/nowiki&gt; нависед ва саҳифаро захира кунед.
* Агар мақолаи бемазмунро дарёфт кардед, лутфан вироишро дар боло пахш карда дар болои саҳифа &lt;nowiki&gt;{{delete}}&lt;/nowiki&gt; нависед ва саҳифаро захира кунед. Баъд яке аз мудирон он мақоларо баррасӣ карда дар ҳолати зарури онро ҳазв ё вироиш хоҳанд кард.

|feedbackText=(P.S. Барои ин паём мехоҳед [[Википедиа баҳс:Гузориши Хуш омадед|пешниҳоди]] худро нависед?)

|lang=en
}} --[[File:Robot icon.svg|26px]] [[User:SamakBot|'''&lt;span style=&quot;color:#ff5722&quot;&gt;Samak&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;color:#666565&quot;&gt;Bot&lt;/span&gt;''']] &lt;sup&gt;[[Баҳси_корбар:SamakBot|'''Talk''']]&lt;/sup&gt; 22:41, 21 Декабри 2019 (UTC)</text>
      <sha1>3eanfl22k9ejh60qciy9u914pz9dguo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Искандарун</title>
    <ns>0</ns>
    <id>273908</id>
    <revision>
      <id>1481965</id>
      <parentid>1179379</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T05:48:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1481965</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1441" sha1="73ggy5a0s3q1shuk7nk6n7ug915mvmw" xml:space="preserve">{{ВМ|{{PAGENAME}}|Шаҳр}}
[[Image:  İskenderun.jpg|thumb|300px|right| İskenderun]]	
'''Искандарун''' (собиқ '''Александретта''', {{Lang-tr|İskenderun}} , {{Lang-grc|Ἀλεξανδρέττα}} {{Lang-grc|Ἀλεξανδρέττα}}  &lt;span lang=&quot;grc&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: palatino linotype, new athena unicode, athena, gentium, code2000, serif; font-size: 105%;&quot;&gt;Ἀλεξανδρέττα&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;  —   &quot;Искандарияи Хурд&quot;) —  шаҳр ва ноҳияи дар [[Вилояти Ҳатой|вилояти Ҳатай]] дар ҷануби [[Туркия|Туркия аст]].

Бузургтарин шаҳри вилоят ва бандари калон дар соҳили [[Баҳри миёназамин|баҳри Миёназамин]]. Искандарун саноати металлургӣ дорад.

== Аҳолӣ ==
Аҳолӣ — {{Шумора|248,335 }} нафар (2018).

== Адабиёт ==
* {{ВТ-ЭСБЕ|Александретта}}

== Пайвандҳо ==
* [http://www.iskenderun.gov.tr/ Сомонаи расмии ноҳия] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20080918041450/http://www.iskenderun.gov.tr/ |date=2008-09-18 }} 
* [http://www.iskenderun.bel.tr/ Сомонаи расмии шаҳр] 
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
{{Authority control}}
{{Шаҳрҳои Туркия}}

[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркия]]</text>
      <sha1>73ggy5a0s3q1shuk7nk6n7ug915mvmw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҷамоат (Олмон)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285060</id>
    <revision>
      <id>1481972</id>
      <parentid>1263566</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T10:23:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Умумӣ */</comment>
      <origin>1481972</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3222" sha1="fq6wfbe4d34e521z0hhunz449jq9153" xml:space="preserve">{{Мазмунҳо}}

'''Ҷамоат''' ё '''коммуна''' ({{Lang-de|Gemeinde}}) дар системаи сиёсии [[Олмон]] сатҳи пасттарин дар [[тақсимоти маъмурии Олмон|сохтори]] идоракунии давлатӣ, дорандаи сифатҳои худидоракунии коммуналӣ ва демократия мебошад. Ҷамоа метавонад шаҳр, шаҳраки деҳот ё маҷмӯи якчанд нуқтаҳои аҳолинишин бошад.

== Умумӣ ==
Дар сохтори амудии ҳукумати [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]], [[ҷомеъа|ҷомеъаҳо]] сатҳи пасттаринро ташкил медиҳанд. Ҳамаи онҳо як қисми сатҳи олии минбаъдаи ҳокимияти давлатӣ, яъне [[Ноҳия (Олмон)|ноҳия]], [[Заминҳои Олмон|замин]] ва федератсия мебошанд. Дар солҳои 1965-1975 дар Ҷумҳурии Федеративии Олмон ислоҳоти худидоракунии маҳаллӣ гузаронида шуд, ки бо роҳи муттаҳидшавӣ шумораи ҷамоаҳоро якчанд маротиба кам кард. Дар Олмон 12141 ҷамоатҳо мавҷуд аст.

Конститутсияҳои тамоми заминҳо шарти ҳатмии мавҷудияти [[ҷамоат]], яъне мавҷудияти алоҳидаи мақомоти намояндагӣ ва иҷроияи ҳокимиятро пешбинӣ мекунанд. Мақомоти худидоракунии ҷамъиятӣ тавассути интихоботи мустақим, баробар ва умумихалқӣ ташкил карда мешаванд. Дар ҷамоатҳои хурд нақши мақомоти намояндагиро маҷлиси тамоми сокинон иҷро карда метавонад &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://polbu.ru/starcev_govmanagement/ch25_all.html|title=Федеративная Республика Германия. Германская система местного управления: Я. Ю. Старцев. Государственное и муниципальное управление в зарубежных странах&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;|deadlink=yes|accessdate=2009-11-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180114114621/http://polbu.ru/starcev_govmanagement/ch25_all.html|archivedate=2018-01-14}}&lt;/ref&gt;.

== Ҳамчунин нигаред ==

* [[Ҷамоат (Утриш)|Ҷамоатҳои Австрия]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==

* [http://www.statistik.bayern.de/imperia/md/content/lfstad/bbs_schluessel_2009_01_15.xls Ҷамъиятҳои Олмон, январи 2008 (Excel: Ҷадвали SA61)]{{Недоступная ссылка|date=Октябрь 2018|bot=InternetArchiveBot}}

[[Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурии Олмон]]
[[Гурӯҳ:Ҷамоатҳо аз рӯи кишвар]]
[[Гурӯҳ:Ҷамоатҳои Олмон]]</text>
      <sha1>fq6wfbe4d34e521z0hhunz449jq9153</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1481973</id>
      <parentid>1481972</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T10:24:25Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Пайвандҳо */ гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1481973</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3206" sha1="deyuort4z3sbuszjv5tlhk0uxflxqt8" xml:space="preserve">{{Мазмунҳо}}

'''Ҷамоат''' ё '''коммуна''' ({{Lang-de|Gemeinde}}) дар системаи сиёсии [[Олмон]] сатҳи пасттарин дар [[тақсимоти маъмурии Олмон|сохтори]] идоракунии давлатӣ, дорандаи сифатҳои худидоракунии коммуналӣ ва демократия мебошад. Ҷамоа метавонад шаҳр, шаҳраки деҳот ё маҷмӯи якчанд нуқтаҳои аҳолинишин бошад.

== Умумӣ ==
Дар сохтори амудии ҳукумати [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]], [[ҷомеъа|ҷомеъаҳо]] сатҳи пасттаринро ташкил медиҳанд. Ҳамаи онҳо як қисми сатҳи олии минбаъдаи ҳокимияти давлатӣ, яъне [[Ноҳия (Олмон)|ноҳия]], [[Заминҳои Олмон|замин]] ва федератсия мебошанд. Дар солҳои 1965-1975 дар Ҷумҳурии Федеративии Олмон ислоҳоти худидоракунии маҳаллӣ гузаронида шуд, ки бо роҳи муттаҳидшавӣ шумораи ҷамоаҳоро якчанд маротиба кам кард. Дар Олмон 12141 ҷамоатҳо мавҷуд аст.

Конститутсияҳои тамоми заминҳо шарти ҳатмии мавҷудияти [[ҷамоат]], яъне мавҷудияти алоҳидаи мақомоти намояндагӣ ва иҷроияи ҳокимиятро пешбинӣ мекунанд. Мақомоти худидоракунии ҷамъиятӣ тавассути интихоботи мустақим, баробар ва умумихалқӣ ташкил карда мешаванд. Дар ҷамоатҳои хурд нақши мақомоти намояндагиро маҷлиси тамоми сокинон иҷро карда метавонад &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://polbu.ru/starcev_govmanagement/ch25_all.html|title=Федеративная Республика Германия. Германская система местного управления: Я. Ю. Старцев. Государственное и муниципальное управление в зарубежных странах&lt;!-- Заголовок добавлен ботом --&gt;|deadlink=yes|accessdate=2009-11-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180114114621/http://polbu.ru/starcev_govmanagement/ch25_all.html|archivedate=2018-01-14}}&lt;/ref&gt;.

== Ҳамчунин нигаред ==

* [[Ҷамоат (Утриш)|Ҷамоатҳои Австрия]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==

* [http://www.statistik.bayern.de/imperia/md/content/lfstad/bbs_schluessel_2009_01_15.xls Ҷамъиятҳои Олмон, январи 2008 (Excel: Ҷадвали SA61)]{{Недоступная ссылка|date=Октябрь 2018|bot=InternetArchiveBot}}

[[Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурии Олмон]]
[[Гурӯҳ:Ҷамъияти Олмон]]
[[Гурӯҳ:Заминҳои Олмон]]</text>
      <sha1>deyuort4z3sbuszjv5tlhk0uxflxqt8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Иёлати Утриш</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285845</id>
    <redirect title="Заминҳои федеролии Утриш" />
    <revision>
      <id>1481959</id>
      <parentid>1233097</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T01:17:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1543</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ислоҳи масири дукарата ба [[Заминҳои федеролии Утриш]]</comment>
      <origin>1481959</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64" sha1="alobrxzav9690849x4b4ajb43up38yb" xml:space="preserve">#равона [[Заминҳои федеролии Утриш]]</text>
      <sha1>alobrxzav9690849x4b4ajb43up38yb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Заминҳои федералии Австрия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>285903</id>
    <redirect title="Заминҳои федеролии Утриш" />
    <revision>
      <id>1481960</id>
      <parentid>1233324</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T01:17:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1543</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ислоҳи масири дукарата ба [[Заминҳои федеролии Утриш]]</comment>
      <origin>1481960</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="64" sha1="alobrxzav9690849x4b4ajb43up38yb" xml:space="preserve">#равона [[Заминҳои федеролии Утриш]]</text>
      <sha1>alobrxzav9690849x4b4ajb43up38yb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Касениро</title>
    <ns>0</ns>
    <id>297964</id>
    <redirect title="Каземиро" />
    <revision>
      <id>1481962</id>
      <parentid>1299170</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T01:17:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Xqbot</username>
        <id>1543</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Ислоҳи масири дукарата ба [[Каземиро]]</comment>
      <origin>1481962</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="34" sha1="rnjam8axcw00bopazxl95y82gjioy55" xml:space="preserve">#равона [[Каземиро]]</text>
      <sha1>rnjam8axcw00bopazxl95y82gjioy55</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Сурӯш Сиҳҳат</title>
    <ns>0</ns>
    <id>298000</id>
    <revision>
      <id>1481948</id>
      <parentid>1451413</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T21:44:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>/* Телевизион */</comment>
      <origin>1481948</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22077" sha1="mgics05xb43g6rlafalfa68fhr9i9iw" xml:space="preserve">{{Синамогар
|ном                  = Сурӯш Сиҳҳат
|номи аслӣ            = {{lang-fa|سروش صحت}}
|тасвир               = Soroush Sehat 2019.jpg
|бар                  = 
|тавсифи тасвир       = 
|ном ҳангоми таваллуд = Сурӯш Сиҳҳат Ноинӣ
|таърихи таваллуд     = 29.11.1965
|зодгоҳ               = [[Ноин]], [[Исфаҳон]], [[Эрон]]
|таърихи даргузашт    =
|маҳалли даргузашт    =
|шаҳрвандӣ            = {{Парчами Эрон|20px}} [[Эрон]]
|касб                 = Коршиноси аршади олудагӣ ва ҳифозати муҳити зисти дарё
|солҳои фаъолият      = 1998–{{Т. ҳ.}}
|самт                 = [[ҳунарпеша]], [[Телефилм|ҳунарпешаи телевизиюн]], [[филмноманавис]], [[коргардон]], [[Ровӣ|муҷрӣ]]
|падар                = 
|модар                = 
|ҳамсар               = Соро Солор
|фарзандон            = Сурино Сурӯш
|мукофотҳо            = 
|викианбор            = Soroush Sehat
}}

'''Сурӯш Сиҳҳат''' ({{lang-fa|سروش صحت}}; зод. [[29 ноябр]]и [[соли 1965]], шаҳри [[Ноин]], устони [[Исфаҳон]], [[Эрон]]) — ҳунарпеша, филмноманавис ва коргардони [[эрон]]ӣ. Соли 2019 ӯ дар 37-умин Ҷашнвораи байналмилалии «Фаҷр», барандаи «Симурғи симин» ба унвони «Беҳтарин коргардон» барои филми «Ҷаҳон бо ман бирақс» шуд&lt;ref&gt;{{cite web|title=گزارش کامل مراسم اختتامیه جشنواره جهانی فیلم فجر/ سروش صحت با «جهان با من برقص» سیمرغ گرفت + اسامی برگزیدگان|url=https://cinemacinema.ir/news/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC/|website=cinemacinema.ir/|accessdate=29 March 2022|language=fa|date=25 April 2019|archivedate=2022-09-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220921135428/https://cinemacinema.ir/news/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC/}}&lt;/ref&gt;.

&lt;blockquote&gt;
Сиҳҳат пас аз дарёфти ин ҷоиза гуфт:
''«Аз ҳайати доварон ва баргузоркунандагони ҷашнвора бисёр ташаккур мекунам. Бисёр хушҳол ҳастам. Дар ин ду, се рӯз бештар мешунидам, ки ҳама дар бораи филм мегуфтанд, ки ҳоли ин филм хуб аст. Фикр мекунам иллати ин ҳоли хуб ин аст, ки мо дар тӯли сохти ин филм ҳамагӣ ҳоламон хуб буд ва масоилро бо ҳам ҳал мекардем. Фикр мекунам агар мо ҳам гоҳе кӯчаро барои меҳмонон ҷоруб кунем, бо меҳмонон меҳрубон бошем, каме худамон, бақия ва ҳатто касонеро ки ақоидашон мухолифи мост дӯст дошта бошем, он вақтест ки ҷаҳон бо мо хоҳад рақсид&lt;ref&gt;{{cite web|title=گزارش کامل مراسم اختتامیه جشنواره جهانی فیلم فجر/ سروش صحت با «جهان با من برقص» سیمرغ گرفت + اسامی برگزیدگان|url=https://cinemacinema.ir/news/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC/|website=cinemacinema.ir/|accessdate=29 March 2022|language=fa|date=25 April 2019|archivedate=2022-09-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220921135428/https://cinemacinema.ir/news/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC/}}&lt;/ref&gt;.»''
&lt;/blockquote&gt;

== Зиндагинома ==
Сурӯш Сиҳҳат [[29 ноябр]]и [[соли 1965]] дар шаҳри [[Ноин]]и устони [[Исфаҳон]] ба дунё омадааст. Ӯ се бародар ва як хоҳар дорад. Айёми ҷавониро дар зодгоҳ гузаронида, [[соли 1984]] пас аз пазируфта шудан дар донишгоҳ ӯ ба [[Теҳрон]] омад ва пойтахтнишин шуд. Вай дорои мадраки кордонии родиюлужӣ, коршиноси химияи амалӣ ва коршиноси аршади олудагӣ ва ҳифозати муҳити зисти дарё аст.

Сурӯш Сиҳҳат бо маҷмӯаи «Ҷунг 88»-и [[Меҳрон Мудирӣ]] дар [[соли 1998]] по ба арсаи ҳунар гузошт ва ба шуҳрат расид. Ҳамзамон дар ҳамон барнома нависандагиро дар канори бозигарӣ таҷриба кард. Бозӣ дар синаморо [[соли 1999]] бо филми «Шарора» ба коргардонии Сиёмак Шоиқӣ оғоз намуд. Ҳамсараш Соро Солор нависандаи романи «Эҳтимолан гум шудаам» ва барандаи «ҷоизаи адабии Ҳушанг Гулширӣ» мебошад.

== Осор ==

=== Телевизион ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:90%&quot;
|-
!colspan=6 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Осори телевизионӣ
|-
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Сол
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=200  | Номи барнома
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Бозигар
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Нависанда
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=100  | Коргардон
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=80   | Пахш

|-
|- bgcolor=white
| 1998
| «Ҷунг 88»
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;4&quot;&gt; 1999 &lt;/td&gt;
| «Бибахшед Шумо»
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Қатори абадӣ»
| -
| {{Yes}}
| Беҳрӯз Бақойӣ, &lt;br&gt; Ризо Атторон
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Достони як шаҳр»
| {{Yes}}
| -
| Асғар Фарҳодӣ
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
| 2000
| «Чароғи ҷоду»
| -
| {{Yes}}
| Ҳумоюн Асадиён
| Шабакаи Як
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;5&quot;&gt; 2001 &lt;/td&gt;
| «Кактус»
| {{Yes}}
| -
| Муҳаммадризо Ҳунарманд
| Шабакаи Як
|-
|- bgcolor=white
| «Зери осмони шаҳр»
| -
| {{Yes}}
| Меҳрон Ғафуриён
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Корогоҳ Шамсӣ ва дастёраш Модом»
| -
| {{Yes}}
| Марзия Барӯманд
| Шабакаи Панҷ
|-8
|- bgcolor=white
| «Борони ишқ»
| -
| {{Yes}}
| Аҳмад Аминӣ, &lt;br&gt; Фариддун Ҳасанпур
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
| 2002
| «Бидуни шарҳ»
| -
| {{Yes}}
| Маҳдӣ Мазлумӣ
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2003
| «Боҷаноқҳо»
| -
| {{Yes}}
| Фарҳод Ойиш
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
| 2003-2004
| «Кӯчаи Ақоқиё»
| -
| {{Yes}}
| Ризо Атторон
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;3&quot;&gt; 2004 &lt;/td&gt;
| «Таби сард»
| {{Yes}}
| -
| Алиризо Афхамӣ
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Расми ошиқӣ»
| {{Yes}}
| -
| Саид Султонӣ
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
| 2005
| «Ҷоизаи бузург»
| -
| {{Yes}}
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;5&quot;&gt; 2006 &lt;/td&gt;
| «Шабҳои барара»
| -
| {{Yes}}
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Тангно»
| {{Yes}}
| -
| Алиризо Базрафшон
| -
|-
|- bgcolor=white
| «Боғи Музаффар»
| -
| {{Yes}}
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Зери замин»
| {{Yes}}
| -
| Алиризо Афхамӣ
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;6&quot;&gt; 2007 &lt;/td&gt;
| «Турш ва ширин»
| -
| {{Yes}}
| Ризо Атторон
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Чор хона»
| -
| -
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Марди ҳазорчеҳра»
| {{Yes}}
| -
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Базнгоҳ»
| -
| {{Yes}}
| Ризо Атторон
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Бозӣ»
| {{Yes}}
| -
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;5&quot;&gt; 2009 &lt;/td&gt;
| «Шамс-ул-имора»
| {{Yes}}
| -
| Сомон Муқаддам
| Шабакаи Ду
|-
|- bgcolor=white
| «Говсандуқ»
| {{Yes}}
| -
| Мозёр Мирӣ
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Замини инсонҳо»
| {{Yes}}
| -
| Абулҳасани Довудӣ
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
| «Як лаҳза дертар»
| {{Yes}}
| -
| Файёзи Мусавӣ
| Шабакаи Ду
|-
|- bgcolor=white
| 2010
| «Сохтмони пизишкон»
| -
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2011
| «Чеки баргаштӣ»
| -
| {{Yes}}
| Сирус Муқаддам
| Шабакаи Як
|-
|- bgcolor=white
| 2012
| «Хотироти марди нотамом»
| {{Yes}}
| -
| Содиқ Карамёр
| Шабакаи Як
|-
|- bgcolor=white
| 2013
| «Пажмон»
| -
| -
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2014-2015
| «Шамъдунӣ»
| -
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2015-2016
| «[[Лисонсеҳо (филм)|Лисонсеҳо]]»
| -
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2019
| «Фавқ-ул-лисонсеҳо»
| -
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2016–2021
| «[[Китоббоз]]»
| муҷрӣ
| -
| Муҳаммадризо Ризоиён 
| Шабакаи Насим
|-
|}

=== Синамо ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:90%&quot;
|-
!colspan=5 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Филмҳои синамоӣ
|-
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Сол
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=200  | Номи филм
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Бозигар
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Нависанда
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=100  | Коргардон

|-
|- bgcolor=white
| [[Соли 1999|1999]]
| «Шарора»
| {{Yes}}
| Беҳрӯз Туронӣ, &lt;br&gt; Сиёмак Шоиқӣ
| Сиёмак Шоиқӣ
|-
|- bgcolor=white
| 2001
| «Нон, ишқ ва мутури 1000»
| {{Yes}}
| Паймон Қосимхонӣ, &lt;br&gt; Абулҳасан Довудӣ
| Абулҳасан Довудӣ
|-
|- bgcolor=white
| 2002
| «Говхунӣ»
| {{Yes}}
| Беҳрӯз Афхамӣ
| Беҳрӯз Афхамӣ
|-
|- bgcolor=white
| 2004
| «Бозанда»
| {{Yes}}
| Алиризо Козимипур
| Қосим Ҷаъфарӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;3&quot;&gt; 2005 &lt;/td&gt;
| «Тақотуъ»
| {{Yes}}
| Фарид Мустафовӣ, &lt;br&gt; Абулҳасан Довудӣ
| Абулҳасан Довудӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Нуки бурҷ»
|
| {{Yes}}
| Каюмарс Пураҳмад
|-
|- bgcolor=white
| 2006
| «Сарбаланд»
| {{Yes}}
| Сайид Саид Раҳмонӣ
| Саид Теҳронӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;3&quot;&gt; 2008 &lt;/td&gt;
| «Теҳрон дар ҷустуҷӯи зебоӣ»
| {{Yes}}
| Маҳдӣ Карампур, &lt;br&gt; Хусрав Нақибӣ
| Маҳдӣ Карампур
|-
|- bgcolor=white
| «Бархӯрди хеле наздик»
| {{Yes}}
| Исмоил Меҳандӯст
| Исмоил Меҳандӯст
|-
|- bgcolor=white
| 2009
| «Теҳрон, Теҳрон»
| {{Yes}}
|
| Дорюш Меҳрҷуйӣ, &lt;br&gt; Маҳдӣ Карампур
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;5&quot;&gt; 2010 &lt;/td&gt;
| «Неши занбӯр»
|
| {{Yes}}
| Ҳамидризо Салоҳманд
|-
|- bgcolor=white
| «Пӯпак ва Мош Мошоллоҳ»
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Фарзод Муътаман
|-
|- bgcolor=white
| «Санкт-Петербург»
| {{Yes}}
| Паймон Қосимхонӣ, &lt;br&gt; Меҳроб Қосимхонӣ
| Беҳрӯз Афхамӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Зери об»
| {{Yes}}
| Сапеда Форсӣ, &lt;br&gt; Муҳаммад Ризоирод
| Сапеда Форсӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;4&quot;&gt; 2012 &lt;/td&gt;
| «Экботон»
| {{Yes}}
| Меҳршод Корхонӣ
| Меҳршод Корхонӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Як фирорӣ аз Богбу»
| {{Yes}}
| Ҳотиф Алимардонӣ
| Ҳотиф Алимардонӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Хобам меояд»
| {{Yes}}
| Аҳмад Рафиъзода
| Ризо Атторон
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;5&quot;&gt; 2013 &lt;/td&gt;
| «Қоидаи тасодуф»
| {{Yes}}
| Беҳном Беҳзодӣ
| Беҳном Беҳзодӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Амалиёти маҳди кӯдак»
| {{Yes}}
| Фарзод Аждарӣ
| Фарзод Аждарӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Гунҷишкаки ашимашӣ»
| {{Yes}}
| Ваҳид Некхоҳозод
| Ваҳид Некхоҳозод, &lt;br&gt; Ғуломризо Рамазонӣ, &lt;br&gt; Масъуд Кароматӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Ошиқҳо истода мемиранд»
| {{Yes}}
| Шаҳром Маслахӣ
| Шаҳром Маслахӣ
|-
|- bgcolor=white
| 2014
| «Дарбасти озодӣ»
| {{Yes}}
| Меҳршод Корхонӣ
| Меҳршод Корхонӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;5&quot;&gt; 2015 &lt;/td&gt;
| «Вақте баргаштам…»
| {{Yes}}
| Ваҳид Мусоиён
| Ваҳид Мусоиён
|-
|- bgcolor=white
| «Қайчӣ»
| {{Yes}}
| Карим Лакзода
| Карим Лакзода
|-
|- bgcolor=white
| «Рабудашуда»
| {{Yes}}
| Бежан Мирбоқирӣ
| Бежан Мирбоқирӣ
|-
|- bgcolor=white
| «50 кило олуболу»
| {{Yes}}
| Фарҳод Тавҳидӣ, &lt;br&gt; Монӣ Ҳақиқӣ
| Монӣ Ҳақиқӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;4&quot;&gt; 2018 &lt;/td&gt;
| «Мо ҳама бо ҳам ҳастем»
| {{Yes}}
| Пидром Пурамирӣ, &lt;br&gt; Муҳаммад Довудӣ &lt;br&gt; Ҳусайн Амири Думорӣ
| Камол Табрезӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Қонуни Мурфӣ»
| {{Yes}}
| Муҳаммадалӣ Ҳусайнӣ, &lt;br&gt; Пурё Шуҷоъӣ, &lt;br&gt; Пӯё Маҳдизода
| Ромбад Ҷавон
|-
|- bgcolor=white
| «Ҷаҳон бо ман бирақс»
|
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|-
|- bgcolor=white
| 2019
| «Чап-рост»
| {{Yes}}
| Ҳомид Муҳаммадӣ
| Ҳомид Муҳаммадӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;4&quot;&gt; 2020 &lt;/td&gt;
| «Хонаи арвоҳ»
| {{Yes}}
| Шоҳрӯх Кофӣ, &lt;br&gt; Комбиз Бобойӣ
| Киёраш Асадизода
|-
|- bgcolor=white
| «Гиҷгоҳ»
| {{Yes}}
| Арсалон Амирӣ, &lt;br&gt; Одил Табрезӣ
| Одил Табрезӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Торо»
| {{Yes}}
| 
| Коваи Қаҳрамон 
|-
|- bgcolor=white
| 2021
| «Аҳмад ба танҳоӣ»
| {{Yes}}
|
| Ҳусайн Маҳком
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;4&quot;&gt; 2023 &lt;/td&gt;
| «Субҳона бо заррофаҳо»
| 
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|-
|- bgcolor=white
| «Бебадан»
| {{Yes}}
| Козим Донишӣ 
| Муртазо Ализода
|-
|- bgcolor=white
| «Айнаки қирмиз»
| {{Yes}}
| Ҳусайн Маҳком
| Ҳусайн Маҳком
|-
|- bgcolor=white
| номушаххас
| «Истахр»
| 
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|-
|}

=== Театр ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:90%&quot;
|-
!colspan=6 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Намоиши театрӣ
|-
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Сол
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=200  | Номи намоиш
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Бозигар
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=100  | Коргардон
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=80   | Макон

|-
|- bgcolor=white
| 2005
| «Панҷараҳо»
| {{Yes}}
| Фарҳод Ойиш
| [[Театри шаҳрии Теҳрон]] (толори аслӣ)
|-
|}

=== Шабакаи намоиши хонагӣ ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:90%&quot;
|-
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Сол
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=200  | Ном
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Бозигар
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=90  | Нависанда
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50  | Коргардон
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=90   | Пахш

|-
|- bgcolor=white
| 2011
| «Шоми эронӣ»
| {{Yes}}
| 
| Бежан Беранг
| Ин барнома дар расонаи хонагӣ ба пахш расид.
|-
|- bgcolor=white
| 2012
| «Бурҷи ором»
| {{Yes}}
| 
| Масъуд Атёбӣ
| Ин филм дар кинотеатр намоиш дода нашуд ва соли 2013 вориди шабакаи намоиши хонагӣ гардид&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://cinemapress.ir/news/43211/%D8%A8%D8%B1%D8%AC-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF/|archive-url=https://web.archive.org/web/20190328191953/http://cinemapress.ir/news/43211/%D8%A8%D8%B1%D8%AC-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF|url-status=dead|archive-date=|title=برج آرام، به جای اکران، وارد شبکه خانگی می‌شود|last=|date=08/07/2013|accessdate=28 March 2019|archivedate=2022-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220126051809/https://www.cinemapress.ir/news/43211/%D8%A8%D8%B1%D8%AC-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF}}&lt;/ref&gt;.
|-
|- bgcolor=white
| 2015
| «Шоми эронӣ»
| 
|
| {{Yes}}
| Ин барнома дар расонаи хонагӣ ба пахш расид.
|-
|- bgcolor=white
| 2021
| «Ҳамрафиқ»
| {{Yes}}
| 
| [[Шаҳоб Ҳусайнӣ]]
| Ин барномаи ток-шоу дар 30 қисмат аз платформи Намово пахш шудааст.
|-
|- bgcolor=white
| 2021
| «Қиблаи олам»
| {{Yes}}
| 
| Ҳомид Муҳаммадӣ
| Ин маҷмӯа (ба сурати нимтамом) аз платформи Филимо пахш шудааст.
|-
| 2021
| «Хотун»
| {{Yes}}
| 
| Тино Покравон
| Ин маҷмӯа аз платформи Намово пахш шудааст.
|-
| 2022
| «Магар тамоми умр чандто баҳор аст?»
| 
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Ин маҷмӯа аз платформи Филимо ва Намово пахш шудааст.
|-
| 2023
| «Афъи Теҳрон»
| {{Yes}}
| 
| Сомон Муқаддам 
| Ӯ дар ин маҷмӯа ҳузури ифтихорӣ дошт. Ин маҷмӯа аз платформи Филимо пахш шудааст.
|-
| 2024
| «Акнун»
| {{Yes}}
| 
| Муҳаммадризо Ризоиён 
| Ин маҷмӯа аз платформи Филимо пахш шудааст.
|-
|}

== Ҷоизаҳо ==
* '''[[Фаҷр (ҷашнвораи синамо)|Ҷашнвораи байналмилалии «Фаҷр»]]'''
** 2019 — Барандаи «Симурғи симин» (беҳтарин коргардон) — барои филми «Ҷаҳон бо ман бирақс»

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://imdb.com/name/nm1367995/ Сурӯш Сиҳҳат] дар [[IMDb]]
* [https://sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201170418/ Сурӯш Сиҳҳат]{{Пайванди мурда|date=April 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} дар [[Sourehcinema]]
* [https://instagram.com/soroushsehat Сурӯш Сиҳҳат] дар [[Instagram]]

[[Гурӯҳ:Ҳунармандон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Эрон]]</text>
      <sha1>mgics05xb43g6rlafalfa68fhr9i9iw</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1481949</id>
      <parentid>1481948</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T21:44:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>/* Телевизион */</comment>
      <origin>1481949</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22077" sha1="bfjkvpg1u2gap4zgn3bnquq5n5jf1qi" xml:space="preserve">{{Синамогар
|ном                  = Сурӯш Сиҳҳат
|номи аслӣ            = {{lang-fa|سروش صحت}}
|тасвир               = Soroush Sehat 2019.jpg
|бар                  = 
|тавсифи тасвир       = 
|ном ҳангоми таваллуд = Сурӯш Сиҳҳат Ноинӣ
|таърихи таваллуд     = 29.11.1965
|зодгоҳ               = [[Ноин]], [[Исфаҳон]], [[Эрон]]
|таърихи даргузашт    =
|маҳалли даргузашт    =
|шаҳрвандӣ            = {{Парчами Эрон|20px}} [[Эрон]]
|касб                 = Коршиноси аршади олудагӣ ва ҳифозати муҳити зисти дарё
|солҳои фаъолият      = 1998–{{Т. ҳ.}}
|самт                 = [[ҳунарпеша]], [[Телефилм|ҳунарпешаи телевизиюн]], [[филмноманавис]], [[коргардон]], [[Ровӣ|муҷрӣ]]
|падар                = 
|модар                = 
|ҳамсар               = Соро Солор
|фарзандон            = Сурино Сурӯш
|мукофотҳо            = 
|викианбор            = Soroush Sehat
}}

'''Сурӯш Сиҳҳат''' ({{lang-fa|سروش صحت}}; зод. [[29 ноябр]]и [[соли 1965]], шаҳри [[Ноин]], устони [[Исфаҳон]], [[Эрон]]) — ҳунарпеша, филмноманавис ва коргардони [[эрон]]ӣ. Соли 2019 ӯ дар 37-умин Ҷашнвораи байналмилалии «Фаҷр», барандаи «Симурғи симин» ба унвони «Беҳтарин коргардон» барои филми «Ҷаҳон бо ман бирақс» шуд&lt;ref&gt;{{cite web|title=گزارش کامل مراسم اختتامیه جشنواره جهانی فیلم فجر/ سروش صحت با «جهان با من برقص» سیمرغ گرفت + اسامی برگزیدگان|url=https://cinemacinema.ir/news/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC/|website=cinemacinema.ir/|accessdate=29 March 2022|language=fa|date=25 April 2019|archivedate=2022-09-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220921135428/https://cinemacinema.ir/news/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC/}}&lt;/ref&gt;.

&lt;blockquote&gt;
Сиҳҳат пас аз дарёфти ин ҷоиза гуфт:
''«Аз ҳайати доварон ва баргузоркунандагони ҷашнвора бисёр ташаккур мекунам. Бисёр хушҳол ҳастам. Дар ин ду, се рӯз бештар мешунидам, ки ҳама дар бораи филм мегуфтанд, ки ҳоли ин филм хуб аст. Фикр мекунам иллати ин ҳоли хуб ин аст, ки мо дар тӯли сохти ин филм ҳамагӣ ҳоламон хуб буд ва масоилро бо ҳам ҳал мекардем. Фикр мекунам агар мо ҳам гоҳе кӯчаро барои меҳмонон ҷоруб кунем, бо меҳмонон меҳрубон бошем, каме худамон, бақия ва ҳатто касонеро ки ақоидашон мухолифи мост дӯст дошта бошем, он вақтест ки ҷаҳон бо мо хоҳад рақсид&lt;ref&gt;{{cite web|title=گزارش کامل مراسم اختتامیه جشنواره جهانی فیلم فجر/ سروش صحت با «جهان با من برقص» سیمرغ گرفت + اسامی برگزیدگان|url=https://cinemacinema.ir/news/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC/|website=cinemacinema.ir/|accessdate=29 March 2022|language=fa|date=25 April 2019|archivedate=2022-09-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220921135428/https://cinemacinema.ir/news/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC/}}&lt;/ref&gt;.»''
&lt;/blockquote&gt;

== Зиндагинома ==
Сурӯш Сиҳҳат [[29 ноябр]]и [[соли 1965]] дар шаҳри [[Ноин]]и устони [[Исфаҳон]] ба дунё омадааст. Ӯ се бародар ва як хоҳар дорад. Айёми ҷавониро дар зодгоҳ гузаронида, [[соли 1984]] пас аз пазируфта шудан дар донишгоҳ ӯ ба [[Теҳрон]] омад ва пойтахтнишин шуд. Вай дорои мадраки кордонии родиюлужӣ, коршиноси химияи амалӣ ва коршиноси аршади олудагӣ ва ҳифозати муҳити зисти дарё аст.

Сурӯш Сиҳҳат бо маҷмӯаи «Ҷунг 88»-и [[Меҳрон Мудирӣ]] дар [[соли 1998]] по ба арсаи ҳунар гузошт ва ба шуҳрат расид. Ҳамзамон дар ҳамон барнома нависандагиро дар канори бозигарӣ таҷриба кард. Бозӣ дар синаморо [[соли 1999]] бо филми «Шарора» ба коргардонии Сиёмак Шоиқӣ оғоз намуд. Ҳамсараш Соро Солор нависандаи романи «Эҳтимолан гум шудаам» ва барандаи «ҷоизаи адабии Ҳушанг Гулширӣ» мебошад.

== Осор ==

=== Телевизион ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:90%&quot;
|-
!colspan=6 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Осори телевизионӣ
|-
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Сол
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=200  | Номи барнома
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Бозигар
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Нависанда
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=100  | Коргардон
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=80   | Пахш

|-
|- bgcolor=white
| 1998
| «Ҷунг 88»
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;3&quot;&gt; 1999 &lt;/td&gt;
| «Бибахшед Шумо»
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Қатори абадӣ»
| -
| {{Yes}}
| Беҳрӯз Бақойӣ, &lt;br&gt; Ризо Атторон
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Достони як шаҳр»
| {{Yes}}
| -
| Асғар Фарҳодӣ
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
| 2000
| «Чароғи ҷоду»
| -
| {{Yes}}
| Ҳумоюн Асадиён
| Шабакаи Як
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;5&quot;&gt; 2001 &lt;/td&gt;
| «Кактус»
| {{Yes}}
| -
| Муҳаммадризо Ҳунарманд
| Шабакаи Як
|-
|- bgcolor=white
| «Зери осмони шаҳр»
| -
| {{Yes}}
| Меҳрон Ғафуриён
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Корогоҳ Шамсӣ ва дастёраш Модом»
| -
| {{Yes}}
| Марзия Барӯманд
| Шабакаи Панҷ
|-8
|- bgcolor=white
| «Борони ишқ»
| -
| {{Yes}}
| Аҳмад Аминӣ, &lt;br&gt; Фариддун Ҳасанпур
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
| 2002
| «Бидуни шарҳ»
| -
| {{Yes}}
| Маҳдӣ Мазлумӣ
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2003
| «Боҷаноқҳо»
| -
| {{Yes}}
| Фарҳод Ойиш
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
| 2003-2004
| «Кӯчаи Ақоқиё»
| -
| {{Yes}}
| Ризо Атторон
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;3&quot;&gt; 2004 &lt;/td&gt;
| «Таби сард»
| {{Yes}}
| -
| Алиризо Афхамӣ
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Расми ошиқӣ»
| {{Yes}}
| -
| Саид Султонӣ
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
| 2005
| «Ҷоизаи бузург»
| -
| {{Yes}}
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;5&quot;&gt; 2006 &lt;/td&gt;
| «Шабҳои барара»
| -
| {{Yes}}
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Тангно»
| {{Yes}}
| -
| Алиризо Базрафшон
| -
|-
|- bgcolor=white
| «Боғи Музаффар»
| -
| {{Yes}}
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Зери замин»
| {{Yes}}
| -
| Алиризо Афхамӣ
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;6&quot;&gt; 2007 &lt;/td&gt;
| «Турш ва ширин»
| -
| {{Yes}}
| Ризо Атторон
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Чор хона»
| -
| -
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Марди ҳазорчеҳра»
| {{Yes}}
| -
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Базнгоҳ»
| -
| {{Yes}}
| Ризо Атторон
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Бозӣ»
| {{Yes}}
| -
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;5&quot;&gt; 2009 &lt;/td&gt;
| «Шамс-ул-имора»
| {{Yes}}
| -
| Сомон Муқаддам
| Шабакаи Ду
|-
|- bgcolor=white
| «Говсандуқ»
| {{Yes}}
| -
| Мозёр Мирӣ
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Замини инсонҳо»
| {{Yes}}
| -
| Абулҳасани Довудӣ
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
| «Як лаҳза дертар»
| {{Yes}}
| -
| Файёзи Мусавӣ
| Шабакаи Ду
|-
|- bgcolor=white
| 2010
| «Сохтмони пизишкон»
| -
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2011
| «Чеки баргаштӣ»
| -
| {{Yes}}
| Сирус Муқаддам
| Шабакаи Як
|-
|- bgcolor=white
| 2012
| «Хотироти марди нотамом»
| {{Yes}}
| -
| Содиқ Карамёр
| Шабакаи Як
|-
|- bgcolor=white
| 2013
| «Пажмон»
| -
| -
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2014-2015
| «Шамъдунӣ»
| -
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2015-2016
| «[[Лисонсеҳо (филм)|Лисонсеҳо]]»
| -
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2019
| «Фавқ-ул-лисонсеҳо»
| -
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2016–2021
| «[[Китоббоз]]»
| муҷрӣ
| -
| Муҳаммадризо Ризоиён 
| Шабакаи Насим
|-
|}

=== Синамо ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:90%&quot;
|-
!colspan=5 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Филмҳои синамоӣ
|-
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Сол
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=200  | Номи филм
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Бозигар
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Нависанда
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=100  | Коргардон

|-
|- bgcolor=white
| [[Соли 1999|1999]]
| «Шарора»
| {{Yes}}
| Беҳрӯз Туронӣ, &lt;br&gt; Сиёмак Шоиқӣ
| Сиёмак Шоиқӣ
|-
|- bgcolor=white
| 2001
| «Нон, ишқ ва мутури 1000»
| {{Yes}}
| Паймон Қосимхонӣ, &lt;br&gt; Абулҳасан Довудӣ
| Абулҳасан Довудӣ
|-
|- bgcolor=white
| 2002
| «Говхунӣ»
| {{Yes}}
| Беҳрӯз Афхамӣ
| Беҳрӯз Афхамӣ
|-
|- bgcolor=white
| 2004
| «Бозанда»
| {{Yes}}
| Алиризо Козимипур
| Қосим Ҷаъфарӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;3&quot;&gt; 2005 &lt;/td&gt;
| «Тақотуъ»
| {{Yes}}
| Фарид Мустафовӣ, &lt;br&gt; Абулҳасан Довудӣ
| Абулҳасан Довудӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Нуки бурҷ»
|
| {{Yes}}
| Каюмарс Пураҳмад
|-
|- bgcolor=white
| 2006
| «Сарбаланд»
| {{Yes}}
| Сайид Саид Раҳмонӣ
| Саид Теҳронӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;3&quot;&gt; 2008 &lt;/td&gt;
| «Теҳрон дар ҷустуҷӯи зебоӣ»
| {{Yes}}
| Маҳдӣ Карампур, &lt;br&gt; Хусрав Нақибӣ
| Маҳдӣ Карампур
|-
|- bgcolor=white
| «Бархӯрди хеле наздик»
| {{Yes}}
| Исмоил Меҳандӯст
| Исмоил Меҳандӯст
|-
|- bgcolor=white
| 2009
| «Теҳрон, Теҳрон»
| {{Yes}}
|
| Дорюш Меҳрҷуйӣ, &lt;br&gt; Маҳдӣ Карампур
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;5&quot;&gt; 2010 &lt;/td&gt;
| «Неши занбӯр»
|
| {{Yes}}
| Ҳамидризо Салоҳманд
|-
|- bgcolor=white
| «Пӯпак ва Мош Мошоллоҳ»
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Фарзод Муътаман
|-
|- bgcolor=white
| «Санкт-Петербург»
| {{Yes}}
| Паймон Қосимхонӣ, &lt;br&gt; Меҳроб Қосимхонӣ
| Беҳрӯз Афхамӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Зери об»
| {{Yes}}
| Сапеда Форсӣ, &lt;br&gt; Муҳаммад Ризоирод
| Сапеда Форсӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;4&quot;&gt; 2012 &lt;/td&gt;
| «Экботон»
| {{Yes}}
| Меҳршод Корхонӣ
| Меҳршод Корхонӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Як фирорӣ аз Богбу»
| {{Yes}}
| Ҳотиф Алимардонӣ
| Ҳотиф Алимардонӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Хобам меояд»
| {{Yes}}
| Аҳмад Рафиъзода
| Ризо Атторон
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;5&quot;&gt; 2013 &lt;/td&gt;
| «Қоидаи тасодуф»
| {{Yes}}
| Беҳном Беҳзодӣ
| Беҳном Беҳзодӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Амалиёти маҳди кӯдак»
| {{Yes}}
| Фарзод Аждарӣ
| Фарзод Аждарӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Гунҷишкаки ашимашӣ»
| {{Yes}}
| Ваҳид Некхоҳозод
| Ваҳид Некхоҳозод, &lt;br&gt; Ғуломризо Рамазонӣ, &lt;br&gt; Масъуд Кароматӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Ошиқҳо истода мемиранд»
| {{Yes}}
| Шаҳром Маслахӣ
| Шаҳром Маслахӣ
|-
|- bgcolor=white
| 2014
| «Дарбасти озодӣ»
| {{Yes}}
| Меҳршод Корхонӣ
| Меҳршод Корхонӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;5&quot;&gt; 2015 &lt;/td&gt;
| «Вақте баргаштам…»
| {{Yes}}
| Ваҳид Мусоиён
| Ваҳид Мусоиён
|-
|- bgcolor=white
| «Қайчӣ»
| {{Yes}}
| Карим Лакзода
| Карим Лакзода
|-
|- bgcolor=white
| «Рабудашуда»
| {{Yes}}
| Бежан Мирбоқирӣ
| Бежан Мирбоқирӣ
|-
|- bgcolor=white
| «50 кило олуболу»
| {{Yes}}
| Фарҳод Тавҳидӣ, &lt;br&gt; Монӣ Ҳақиқӣ
| Монӣ Ҳақиқӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;4&quot;&gt; 2018 &lt;/td&gt;
| «Мо ҳама бо ҳам ҳастем»
| {{Yes}}
| Пидром Пурамирӣ, &lt;br&gt; Муҳаммад Довудӣ &lt;br&gt; Ҳусайн Амири Думорӣ
| Камол Табрезӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Қонуни Мурфӣ»
| {{Yes}}
| Муҳаммадалӣ Ҳусайнӣ, &lt;br&gt; Пурё Шуҷоъӣ, &lt;br&gt; Пӯё Маҳдизода
| Ромбад Ҷавон
|-
|- bgcolor=white
| «Ҷаҳон бо ман бирақс»
|
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|-
|- bgcolor=white
| 2019
| «Чап-рост»
| {{Yes}}
| Ҳомид Муҳаммадӣ
| Ҳомид Муҳаммадӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;4&quot;&gt; 2020 &lt;/td&gt;
| «Хонаи арвоҳ»
| {{Yes}}
| Шоҳрӯх Кофӣ, &lt;br&gt; Комбиз Бобойӣ
| Киёраш Асадизода
|-
|- bgcolor=white
| «Гиҷгоҳ»
| {{Yes}}
| Арсалон Амирӣ, &lt;br&gt; Одил Табрезӣ
| Одил Табрезӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Торо»
| {{Yes}}
| 
| Коваи Қаҳрамон 
|-
|- bgcolor=white
| 2021
| «Аҳмад ба танҳоӣ»
| {{Yes}}
|
| Ҳусайн Маҳком
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;4&quot;&gt; 2023 &lt;/td&gt;
| «Субҳона бо заррофаҳо»
| 
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|-
|- bgcolor=white
| «Бебадан»
| {{Yes}}
| Козим Донишӣ 
| Муртазо Ализода
|-
|- bgcolor=white
| «Айнаки қирмиз»
| {{Yes}}
| Ҳусайн Маҳком
| Ҳусайн Маҳком
|-
|- bgcolor=white
| номушаххас
| «Истахр»
| 
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|-
|}

=== Театр ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:90%&quot;
|-
!colspan=6 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Намоиши театрӣ
|-
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Сол
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=200  | Номи намоиш
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Бозигар
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=100  | Коргардон
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=80   | Макон

|-
|- bgcolor=white
| 2005
| «Панҷараҳо»
| {{Yes}}
| Фарҳод Ойиш
| [[Театри шаҳрии Теҳрон]] (толори аслӣ)
|-
|}

=== Шабакаи намоиши хонагӣ ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:90%&quot;
|-
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Сол
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=200  | Ном
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Бозигар
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=90  | Нависанда
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50  | Коргардон
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=90   | Пахш

|-
|- bgcolor=white
| 2011
| «Шоми эронӣ»
| {{Yes}}
| 
| Бежан Беранг
| Ин барнома дар расонаи хонагӣ ба пахш расид.
|-
|- bgcolor=white
| 2012
| «Бурҷи ором»
| {{Yes}}
| 
| Масъуд Атёбӣ
| Ин филм дар кинотеатр намоиш дода нашуд ва соли 2013 вориди шабакаи намоиши хонагӣ гардид&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://cinemapress.ir/news/43211/%D8%A8%D8%B1%D8%AC-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF/|archive-url=https://web.archive.org/web/20190328191953/http://cinemapress.ir/news/43211/%D8%A8%D8%B1%D8%AC-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF|url-status=dead|archive-date=|title=برج آرام، به جای اکران، وارد شبکه خانگی می‌شود|last=|date=08/07/2013|accessdate=28 March 2019|archivedate=2022-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220126051809/https://www.cinemapress.ir/news/43211/%D8%A8%D8%B1%D8%AC-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF}}&lt;/ref&gt;.
|-
|- bgcolor=white
| 2015
| «Шоми эронӣ»
| 
|
| {{Yes}}
| Ин барнома дар расонаи хонагӣ ба пахш расид.
|-
|- bgcolor=white
| 2021
| «Ҳамрафиқ»
| {{Yes}}
| 
| [[Шаҳоб Ҳусайнӣ]]
| Ин барномаи ток-шоу дар 30 қисмат аз платформи Намово пахш шудааст.
|-
|- bgcolor=white
| 2021
| «Қиблаи олам»
| {{Yes}}
| 
| Ҳомид Муҳаммадӣ
| Ин маҷмӯа (ба сурати нимтамом) аз платформи Филимо пахш шудааст.
|-
| 2021
| «Хотун»
| {{Yes}}
| 
| Тино Покравон
| Ин маҷмӯа аз платформи Намово пахш шудааст.
|-
| 2022
| «Магар тамоми умр чандто баҳор аст?»
| 
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Ин маҷмӯа аз платформи Филимо ва Намово пахш шудааст.
|-
| 2023
| «Афъи Теҳрон»
| {{Yes}}
| 
| Сомон Муқаддам 
| Ӯ дар ин маҷмӯа ҳузури ифтихорӣ дошт. Ин маҷмӯа аз платформи Филимо пахш шудааст.
|-
| 2024
| «Акнун»
| {{Yes}}
| 
| Муҳаммадризо Ризоиён 
| Ин маҷмӯа аз платформи Филимо пахш шудааст.
|-
|}

== Ҷоизаҳо ==
* '''[[Фаҷр (ҷашнвораи синамо)|Ҷашнвораи байналмилалии «Фаҷр»]]'''
** 2019 — Барандаи «Симурғи симин» (беҳтарин коргардон) — барои филми «Ҷаҳон бо ман бирақс»

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://imdb.com/name/nm1367995/ Сурӯш Сиҳҳат] дар [[IMDb]]
* [https://sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201170418/ Сурӯш Сиҳҳат]{{Пайванди мурда|date=April 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} дар [[Sourehcinema]]
* [https://instagram.com/soroushsehat Сурӯш Сиҳҳат] дар [[Instagram]]

[[Гурӯҳ:Ҳунармандон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Эрон]]</text>
      <sha1>bfjkvpg1u2gap4zgn3bnquq5n5jf1qi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1481950</id>
      <parentid>1481949</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T21:45:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>/* Телевизион */</comment>
      <origin>1481950</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22077" sha1="9s9z4gxlww0b0e0g0cbo1hrf9e76zs6" xml:space="preserve">{{Синамогар
|ном                  = Сурӯш Сиҳҳат
|номи аслӣ            = {{lang-fa|سروش صحت}}
|тасвир               = Soroush Sehat 2019.jpg
|бар                  = 
|тавсифи тасвир       = 
|ном ҳангоми таваллуд = Сурӯш Сиҳҳат Ноинӣ
|таърихи таваллуд     = 29.11.1965
|зодгоҳ               = [[Ноин]], [[Исфаҳон]], [[Эрон]]
|таърихи даргузашт    =
|маҳалли даргузашт    =
|шаҳрвандӣ            = {{Парчами Эрон|20px}} [[Эрон]]
|касб                 = Коршиноси аршади олудагӣ ва ҳифозати муҳити зисти дарё
|солҳои фаъолият      = 1998–{{Т. ҳ.}}
|самт                 = [[ҳунарпеша]], [[Телефилм|ҳунарпешаи телевизиюн]], [[филмноманавис]], [[коргардон]], [[Ровӣ|муҷрӣ]]
|падар                = 
|модар                = 
|ҳамсар               = Соро Солор
|фарзандон            = Сурино Сурӯш
|мукофотҳо            = 
|викианбор            = Soroush Sehat
}}

'''Сурӯш Сиҳҳат''' ({{lang-fa|سروش صحت}}; зод. [[29 ноябр]]и [[соли 1965]], шаҳри [[Ноин]], устони [[Исфаҳон]], [[Эрон]]) — ҳунарпеша, филмноманавис ва коргардони [[эрон]]ӣ. Соли 2019 ӯ дар 37-умин Ҷашнвораи байналмилалии «Фаҷр», барандаи «Симурғи симин» ба унвони «Беҳтарин коргардон» барои филми «Ҷаҳон бо ман бирақс» шуд&lt;ref&gt;{{cite web|title=گزارش کامل مراسم اختتامیه جشنواره جهانی فیلم فجر/ سروش صحت با «جهان با من برقص» سیمرغ گرفت + اسامی برگزیدگان|url=https://cinemacinema.ir/news/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC/|website=cinemacinema.ir/|accessdate=29 March 2022|language=fa|date=25 April 2019|archivedate=2022-09-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220921135428/https://cinemacinema.ir/news/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC/}}&lt;/ref&gt;.

&lt;blockquote&gt;
Сиҳҳат пас аз дарёфти ин ҷоиза гуфт:
''«Аз ҳайати доварон ва баргузоркунандагони ҷашнвора бисёр ташаккур мекунам. Бисёр хушҳол ҳастам. Дар ин ду, се рӯз бештар мешунидам, ки ҳама дар бораи филм мегуфтанд, ки ҳоли ин филм хуб аст. Фикр мекунам иллати ин ҳоли хуб ин аст, ки мо дар тӯли сохти ин филм ҳамагӣ ҳоламон хуб буд ва масоилро бо ҳам ҳал мекардем. Фикр мекунам агар мо ҳам гоҳе кӯчаро барои меҳмонон ҷоруб кунем, бо меҳмонон меҳрубон бошем, каме худамон, бақия ва ҳатто касонеро ки ақоидашон мухолифи мост дӯст дошта бошем, он вақтест ки ҷаҳон бо мо хоҳад рақсид&lt;ref&gt;{{cite web|title=گزارش کامل مراسم اختتامیه جشنواره جهانی فیلم فجر/ سروش صحت با «جهان با من برقص» سیمرغ گرفت + اسامی برگزیدگان|url=https://cinemacinema.ir/news/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC/|website=cinemacinema.ir/|accessdate=29 March 2022|language=fa|date=25 April 2019|archivedate=2022-09-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220921135428/https://cinemacinema.ir/news/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC/}}&lt;/ref&gt;.»''
&lt;/blockquote&gt;

== Зиндагинома ==
Сурӯш Сиҳҳат [[29 ноябр]]и [[соли 1965]] дар шаҳри [[Ноин]]и устони [[Исфаҳон]] ба дунё омадааст. Ӯ се бародар ва як хоҳар дорад. Айёми ҷавониро дар зодгоҳ гузаронида, [[соли 1984]] пас аз пазируфта шудан дар донишгоҳ ӯ ба [[Теҳрон]] омад ва пойтахтнишин шуд. Вай дорои мадраки кордонии родиюлужӣ, коршиноси химияи амалӣ ва коршиноси аршади олудагӣ ва ҳифозати муҳити зисти дарё аст.

Сурӯш Сиҳҳат бо маҷмӯаи «Ҷунг 88»-и [[Меҳрон Мудирӣ]] дар [[соли 1998]] по ба арсаи ҳунар гузошт ва ба шуҳрат расид. Ҳамзамон дар ҳамон барнома нависандагиро дар канори бозигарӣ таҷриба кард. Бозӣ дар синаморо [[соли 1999]] бо филми «Шарора» ба коргардонии Сиёмак Шоиқӣ оғоз намуд. Ҳамсараш Соро Солор нависандаи романи «Эҳтимолан гум шудаам» ва барандаи «ҷоизаи адабии Ҳушанг Гулширӣ» мебошад.

== Осор ==

=== Телевизион ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:90%&quot;
|-
!colspan=6 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Осори телевизионӣ
|-
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Сол
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=200  | Номи барнома
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Бозигар
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Нависанда
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=100  | Коргардон
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=80   | Пахш

|-
|- bgcolor=white
| 1998
| «Ҷунг 88»
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;3&quot;&gt; 1999 &lt;/td&gt;
| «Бибахшед Шумо»
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Қатори абадӣ»
| -
| {{Yes}}
| Беҳрӯз Бақойӣ, &lt;br&gt; Ризо Атторон
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Достони як шаҳр»
| {{Yes}}
| -
| Асғар Фарҳодӣ
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
| 2000
| «Чароғи ҷоду»
| -
| {{Yes}}
| Ҳумоюн Асадиён
| Шабакаи Як
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;4&quot;&gt; 2001 &lt;/td&gt;
| «Кактус»
| {{Yes}}
| -
| Муҳаммадризо Ҳунарманд
| Шабакаи Як
|-
|- bgcolor=white
| «Зери осмони шаҳр»
| -
| {{Yes}}
| Меҳрон Ғафуриён
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Корогоҳ Шамсӣ ва дастёраш Модом»
| -
| {{Yes}}
| Марзия Барӯманд
| Шабакаи Панҷ
|-8
|- bgcolor=white
| «Борони ишқ»
| -
| {{Yes}}
| Аҳмад Аминӣ, &lt;br&gt; Фариддун Ҳасанпур
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
| 2002
| «Бидуни шарҳ»
| -
| {{Yes}}
| Маҳдӣ Мазлумӣ
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2003
| «Боҷаноқҳо»
| -
| {{Yes}}
| Фарҳод Ойиш
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
| 2003-2004
| «Кӯчаи Ақоқиё»
| -
| {{Yes}}
| Ризо Атторон
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;3&quot;&gt; 2004 &lt;/td&gt;
| «Таби сард»
| {{Yes}}
| -
| Алиризо Афхамӣ
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Расми ошиқӣ»
| {{Yes}}
| -
| Саид Султонӣ
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
| 2005
| «Ҷоизаи бузург»
| -
| {{Yes}}
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;5&quot;&gt; 2006 &lt;/td&gt;
| «Шабҳои барара»
| -
| {{Yes}}
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Тангно»
| {{Yes}}
| -
| Алиризо Базрафшон
| -
|-
|- bgcolor=white
| «Боғи Музаффар»
| -
| {{Yes}}
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Зери замин»
| {{Yes}}
| -
| Алиризо Афхамӣ
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;6&quot;&gt; 2007 &lt;/td&gt;
| «Турш ва ширин»
| -
| {{Yes}}
| Ризо Атторон
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Чор хона»
| -
| -
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Марди ҳазорчеҳра»
| {{Yes}}
| -
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Базнгоҳ»
| -
| {{Yes}}
| Ризо Атторон
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Бозӣ»
| {{Yes}}
| -
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;5&quot;&gt; 2009 &lt;/td&gt;
| «Шамс-ул-имора»
| {{Yes}}
| -
| Сомон Муқаддам
| Шабакаи Ду
|-
|- bgcolor=white
| «Говсандуқ»
| {{Yes}}
| -
| Мозёр Мирӣ
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Замини инсонҳо»
| {{Yes}}
| -
| Абулҳасани Довудӣ
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
| «Як лаҳза дертар»
| {{Yes}}
| -
| Файёзи Мусавӣ
| Шабакаи Ду
|-
|- bgcolor=white
| 2010
| «Сохтмони пизишкон»
| -
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2011
| «Чеки баргаштӣ»
| -
| {{Yes}}
| Сирус Муқаддам
| Шабакаи Як
|-
|- bgcolor=white
| 2012
| «Хотироти марди нотамом»
| {{Yes}}
| -
| Содиқ Карамёр
| Шабакаи Як
|-
|- bgcolor=white
| 2013
| «Пажмон»
| -
| -
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2014-2015
| «Шамъдунӣ»
| -
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2015-2016
| «[[Лисонсеҳо (филм)|Лисонсеҳо]]»
| -
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2019
| «Фавқ-ул-лисонсеҳо»
| -
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2016–2021
| «[[Китоббоз]]»
| муҷрӣ
| -
| Муҳаммадризо Ризоиён 
| Шабакаи Насим
|-
|}

=== Синамо ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:90%&quot;
|-
!colspan=5 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Филмҳои синамоӣ
|-
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Сол
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=200  | Номи филм
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Бозигар
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Нависанда
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=100  | Коргардон

|-
|- bgcolor=white
| [[Соли 1999|1999]]
| «Шарора»
| {{Yes}}
| Беҳрӯз Туронӣ, &lt;br&gt; Сиёмак Шоиқӣ
| Сиёмак Шоиқӣ
|-
|- bgcolor=white
| 2001
| «Нон, ишқ ва мутури 1000»
| {{Yes}}
| Паймон Қосимхонӣ, &lt;br&gt; Абулҳасан Довудӣ
| Абулҳасан Довудӣ
|-
|- bgcolor=white
| 2002
| «Говхунӣ»
| {{Yes}}
| Беҳрӯз Афхамӣ
| Беҳрӯз Афхамӣ
|-
|- bgcolor=white
| 2004
| «Бозанда»
| {{Yes}}
| Алиризо Козимипур
| Қосим Ҷаъфарӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;3&quot;&gt; 2005 &lt;/td&gt;
| «Тақотуъ»
| {{Yes}}
| Фарид Мустафовӣ, &lt;br&gt; Абулҳасан Довудӣ
| Абулҳасан Довудӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Нуки бурҷ»
|
| {{Yes}}
| Каюмарс Пураҳмад
|-
|- bgcolor=white
| 2006
| «Сарбаланд»
| {{Yes}}
| Сайид Саид Раҳмонӣ
| Саид Теҳронӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;3&quot;&gt; 2008 &lt;/td&gt;
| «Теҳрон дар ҷустуҷӯи зебоӣ»
| {{Yes}}
| Маҳдӣ Карампур, &lt;br&gt; Хусрав Нақибӣ
| Маҳдӣ Карампур
|-
|- bgcolor=white
| «Бархӯрди хеле наздик»
| {{Yes}}
| Исмоил Меҳандӯст
| Исмоил Меҳандӯст
|-
|- bgcolor=white
| 2009
| «Теҳрон, Теҳрон»
| {{Yes}}
|
| Дорюш Меҳрҷуйӣ, &lt;br&gt; Маҳдӣ Карампур
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;5&quot;&gt; 2010 &lt;/td&gt;
| «Неши занбӯр»
|
| {{Yes}}
| Ҳамидризо Салоҳманд
|-
|- bgcolor=white
| «Пӯпак ва Мош Мошоллоҳ»
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Фарзод Муътаман
|-
|- bgcolor=white
| «Санкт-Петербург»
| {{Yes}}
| Паймон Қосимхонӣ, &lt;br&gt; Меҳроб Қосимхонӣ
| Беҳрӯз Афхамӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Зери об»
| {{Yes}}
| Сапеда Форсӣ, &lt;br&gt; Муҳаммад Ризоирод
| Сапеда Форсӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;4&quot;&gt; 2012 &lt;/td&gt;
| «Экботон»
| {{Yes}}
| Меҳршод Корхонӣ
| Меҳршод Корхонӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Як фирорӣ аз Богбу»
| {{Yes}}
| Ҳотиф Алимардонӣ
| Ҳотиф Алимардонӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Хобам меояд»
| {{Yes}}
| Аҳмад Рафиъзода
| Ризо Атторон
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;5&quot;&gt; 2013 &lt;/td&gt;
| «Қоидаи тасодуф»
| {{Yes}}
| Беҳном Беҳзодӣ
| Беҳном Беҳзодӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Амалиёти маҳди кӯдак»
| {{Yes}}
| Фарзод Аждарӣ
| Фарзод Аждарӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Гунҷишкаки ашимашӣ»
| {{Yes}}
| Ваҳид Некхоҳозод
| Ваҳид Некхоҳозод, &lt;br&gt; Ғуломризо Рамазонӣ, &lt;br&gt; Масъуд Кароматӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Ошиқҳо истода мемиранд»
| {{Yes}}
| Шаҳром Маслахӣ
| Шаҳром Маслахӣ
|-
|- bgcolor=white
| 2014
| «Дарбасти озодӣ»
| {{Yes}}
| Меҳршод Корхонӣ
| Меҳршод Корхонӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;5&quot;&gt; 2015 &lt;/td&gt;
| «Вақте баргаштам…»
| {{Yes}}
| Ваҳид Мусоиён
| Ваҳид Мусоиён
|-
|- bgcolor=white
| «Қайчӣ»
| {{Yes}}
| Карим Лакзода
| Карим Лакзода
|-
|- bgcolor=white
| «Рабудашуда»
| {{Yes}}
| Бежан Мирбоқирӣ
| Бежан Мирбоқирӣ
|-
|- bgcolor=white
| «50 кило олуболу»
| {{Yes}}
| Фарҳод Тавҳидӣ, &lt;br&gt; Монӣ Ҳақиқӣ
| Монӣ Ҳақиқӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;4&quot;&gt; 2018 &lt;/td&gt;
| «Мо ҳама бо ҳам ҳастем»
| {{Yes}}
| Пидром Пурамирӣ, &lt;br&gt; Муҳаммад Довудӣ &lt;br&gt; Ҳусайн Амири Думорӣ
| Камол Табрезӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Қонуни Мурфӣ»
| {{Yes}}
| Муҳаммадалӣ Ҳусайнӣ, &lt;br&gt; Пурё Шуҷоъӣ, &lt;br&gt; Пӯё Маҳдизода
| Ромбад Ҷавон
|-
|- bgcolor=white
| «Ҷаҳон бо ман бирақс»
|
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|-
|- bgcolor=white
| 2019
| «Чап-рост»
| {{Yes}}
| Ҳомид Муҳаммадӣ
| Ҳомид Муҳаммадӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;4&quot;&gt; 2020 &lt;/td&gt;
| «Хонаи арвоҳ»
| {{Yes}}
| Шоҳрӯх Кофӣ, &lt;br&gt; Комбиз Бобойӣ
| Киёраш Асадизода
|-
|- bgcolor=white
| «Гиҷгоҳ»
| {{Yes}}
| Арсалон Амирӣ, &lt;br&gt; Одил Табрезӣ
| Одил Табрезӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Торо»
| {{Yes}}
| 
| Коваи Қаҳрамон 
|-
|- bgcolor=white
| 2021
| «Аҳмад ба танҳоӣ»
| {{Yes}}
|
| Ҳусайн Маҳком
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;4&quot;&gt; 2023 &lt;/td&gt;
| «Субҳона бо заррофаҳо»
| 
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|-
|- bgcolor=white
| «Бебадан»
| {{Yes}}
| Козим Донишӣ 
| Муртазо Ализода
|-
|- bgcolor=white
| «Айнаки қирмиз»
| {{Yes}}
| Ҳусайн Маҳком
| Ҳусайн Маҳком
|-
|- bgcolor=white
| номушаххас
| «Истахр»
| 
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|-
|}

=== Театр ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:90%&quot;
|-
!colspan=6 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Намоиши театрӣ
|-
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Сол
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=200  | Номи намоиш
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Бозигар
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=100  | Коргардон
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=80   | Макон

|-
|- bgcolor=white
| 2005
| «Панҷараҳо»
| {{Yes}}
| Фарҳод Ойиш
| [[Театри шаҳрии Теҳрон]] (толори аслӣ)
|-
|}

=== Шабакаи намоиши хонагӣ ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:90%&quot;
|-
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Сол
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=200  | Ном
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Бозигар
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=90  | Нависанда
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50  | Коргардон
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=90   | Пахш

|-
|- bgcolor=white
| 2011
| «Шоми эронӣ»
| {{Yes}}
| 
| Бежан Беранг
| Ин барнома дар расонаи хонагӣ ба пахш расид.
|-
|- bgcolor=white
| 2012
| «Бурҷи ором»
| {{Yes}}
| 
| Масъуд Атёбӣ
| Ин филм дар кинотеатр намоиш дода нашуд ва соли 2013 вориди шабакаи намоиши хонагӣ гардид&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://cinemapress.ir/news/43211/%D8%A8%D8%B1%D8%AC-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF/|archive-url=https://web.archive.org/web/20190328191953/http://cinemapress.ir/news/43211/%D8%A8%D8%B1%D8%AC-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF|url-status=dead|archive-date=|title=برج آرام، به جای اکران، وارد شبکه خانگی می‌شود|last=|date=08/07/2013|accessdate=28 March 2019|archivedate=2022-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220126051809/https://www.cinemapress.ir/news/43211/%D8%A8%D8%B1%D8%AC-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF}}&lt;/ref&gt;.
|-
|- bgcolor=white
| 2015
| «Шоми эронӣ»
| 
|
| {{Yes}}
| Ин барнома дар расонаи хонагӣ ба пахш расид.
|-
|- bgcolor=white
| 2021
| «Ҳамрафиқ»
| {{Yes}}
| 
| [[Шаҳоб Ҳусайнӣ]]
| Ин барномаи ток-шоу дар 30 қисмат аз платформи Намово пахш шудааст.
|-
|- bgcolor=white
| 2021
| «Қиблаи олам»
| {{Yes}}
| 
| Ҳомид Муҳаммадӣ
| Ин маҷмӯа (ба сурати нимтамом) аз платформи Филимо пахш шудааст.
|-
| 2021
| «Хотун»
| {{Yes}}
| 
| Тино Покравон
| Ин маҷмӯа аз платформи Намово пахш шудааст.
|-
| 2022
| «Магар тамоми умр чандто баҳор аст?»
| 
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Ин маҷмӯа аз платформи Филимо ва Намово пахш шудааст.
|-
| 2023
| «Афъи Теҳрон»
| {{Yes}}
| 
| Сомон Муқаддам 
| Ӯ дар ин маҷмӯа ҳузури ифтихорӣ дошт. Ин маҷмӯа аз платформи Филимо пахш шудааст.
|-
| 2024
| «Акнун»
| {{Yes}}
| 
| Муҳаммадризо Ризоиён 
| Ин маҷмӯа аз платформи Филимо пахш шудааст.
|-
|}

== Ҷоизаҳо ==
* '''[[Фаҷр (ҷашнвораи синамо)|Ҷашнвораи байналмилалии «Фаҷр»]]'''
** 2019 — Барандаи «Симурғи симин» (беҳтарин коргардон) — барои филми «Ҷаҳон бо ман бирақс»

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://imdb.com/name/nm1367995/ Сурӯш Сиҳҳат] дар [[IMDb]]
* [https://sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201170418/ Сурӯш Сиҳҳат]{{Пайванди мурда|date=April 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} дар [[Sourehcinema]]
* [https://instagram.com/soroushsehat Сурӯш Сиҳҳат] дар [[Instagram]]

[[Гурӯҳ:Ҳунармандон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Эрон]]</text>
      <sha1>9s9z4gxlww0b0e0g0cbo1hrf9e76zs6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1481952</id>
      <parentid>1481950</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T23:07:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>Ботили нусхаи [[Special:Diff/1481948|1481948]] аз тарафи [[Special:Contributions/Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] ([[User talk:Yoonoos.tj|Баҳс]])</comment>
      <origin>1481952</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22122" sha1="tbxfrbivoj2jx19bv011pxffrkxgfyv" xml:space="preserve">[[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] ([[Баҳси корбар:Yoonoos.tj|баҳс]]) 23:07, 24 июли 2026 (UTC){{Синамогар
|ном                  = Сурӯш Сиҳҳат
|номи аслӣ            = {{lang-fa|سروش صحت}}
|тасвир               = Soroush Sehat 2019.jpg
|бар                  = 
|тавсифи тасвир       = 
|ном ҳангоми таваллуд = Сурӯш Сиҳҳат Ноинӣ
|таърихи таваллуд     = 29.11.1965
|зодгоҳ               = [[Ноин]], [[Исфаҳон]], [[Эрон]]
|таърихи даргузашт    =
|маҳалли даргузашт    =
|шаҳрвандӣ            = {{Парчами Эрон|20px}} [[Эрон]]
|касб                 = Коршиноси аршади олудагӣ ва ҳифозати муҳити зисти дарё
|солҳои фаъолият      = 1998–{{Т. ҳ.}}
|самт                 = [[ҳунарпеша]], [[Телефилм|ҳунарпешаи телевизиюн]], [[филмноманавис]], [[коргардон]], [[Ровӣ|муҷрӣ]]
|падар                = 
|модар                = 
|ҳамсар               = Соро Солор
|фарзандон            = Сурино Сурӯш
|мукофотҳо            = 
|викианбор            = Soroush Sehat
}}

'''Сурӯш Сиҳҳат''' ({{lang-fa|سروش صحت}}; зод. [[29 ноябр]]и [[соли 1965]], шаҳри [[Ноин]], устони [[Исфаҳон]], [[Эрон]]) — ҳунарпеша, филмноманавис ва коргардони [[эрон]]ӣ. Соли 2019 ӯ дар 37-умин Ҷашнвораи байналмилалии «Фаҷр», барандаи «Симурғи симин» ба унвони «Беҳтарин коргардон» барои филми «Ҷаҳон бо ман бирақс» шуд&lt;ref&gt;{{cite web|title=گزارش کامل مراسم اختتامیه جشنواره جهانی فیلم فجر/ سروش صحت با «جهان با من برقص» سیمرغ گرفت + اسامی برگزیدگان|url=https://cinemacinema.ir/news/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC/|website=cinemacinema.ir/|accessdate=29 March 2022|language=fa|date=25 April 2019|archivedate=2022-09-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220921135428/https://cinemacinema.ir/news/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC/}}&lt;/ref&gt;.

&lt;blockquote&gt;
Сиҳҳат пас аз дарёфти ин ҷоиза гуфт:
''«Аз ҳайати доварон ва баргузоркунандагони ҷашнвора бисёр ташаккур мекунам. Бисёр хушҳол ҳастам. Дар ин ду, се рӯз бештар мешунидам, ки ҳама дар бораи филм мегуфтанд, ки ҳоли ин филм хуб аст. Фикр мекунам иллати ин ҳоли хуб ин аст, ки мо дар тӯли сохти ин филм ҳамагӣ ҳоламон хуб буд ва масоилро бо ҳам ҳал мекардем. Фикр мекунам агар мо ҳам гоҳе кӯчаро барои меҳмонон ҷоруб кунем, бо меҳмонон меҳрубон бошем, каме худамон, бақия ва ҳатто касонеро ки ақоидашон мухолифи мост дӯст дошта бошем, он вақтест ки ҷаҳон бо мо хоҳад рақсид&lt;ref&gt;{{cite web|title=گزارش کامل مراسم اختتامیه جشنواره جهانی فیلم فجر/ سروش صحت با «جهان با من برقص» سیمرغ گرفت + اسامی برگزیدگان|url=https://cinemacinema.ir/news/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC/|website=cinemacinema.ir/|accessdate=29 March 2022|language=fa|date=25 April 2019|archivedate=2022-09-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220921135428/https://cinemacinema.ir/news/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC/}}&lt;/ref&gt;.»''
&lt;/blockquote&gt;

== Зиндагинома ==
Сурӯш Сиҳҳат [[29 ноябр]]и [[соли 1965]] дар шаҳри [[Ноин]]и устони [[Исфаҳон]] ба дунё омадааст. Ӯ се бародар ва як хоҳар дорад. Айёми ҷавониро дар зодгоҳ гузаронида, [[соли 1984]] пас аз пазируфта шудан дар донишгоҳ ӯ ба [[Теҳрон]] омад ва пойтахтнишин шуд. Вай дорои мадраки кордонии родиюлужӣ, коршиноси химияи амалӣ ва коршиноси аршади олудагӣ ва ҳифозати муҳити зисти дарё аст.

Сурӯш Сиҳҳат бо маҷмӯаи «Ҷунг 88»-и [[Меҳрон Мудирӣ]] дар [[соли 1998]] по ба арсаи ҳунар гузошт ва ба шуҳрат расид. Ҳамзамон дар ҳамон барнома нависандагиро дар канори бозигарӣ таҷриба кард. Бозӣ дар синаморо [[соли 1999]] бо филми «Шарора» ба коргардонии Сиёмак Шоиқӣ оғоз намуд. Ҳамсараш Соро Солор нависандаи романи «Эҳтимолан гум шудаам» ва барандаи «ҷоизаи адабии Ҳушанг Гулширӣ» мебошад.

== Осор ==

=== Телевизион ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:90%&quot;
|-
!colspan=6 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Осори телевизионӣ
|-
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Сол
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=200  | Номи барнома
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Бозигар
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Нависанда
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=100  | Коргардон
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=80   | Пахш

|-
|- bgcolor=white
| 1998
| «Ҷунг 88»
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;3&quot;&gt; 1999 &lt;/td&gt;
| «Бибахшед Шумо»
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Қатори абадӣ»
|
| {{Yes}}
| Беҳрӯз Бақойӣ, &lt;br&gt; Ризо Атторон
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Достони як шаҳр»
| {{Yes}}
|
| Асғар Фарҳодӣ
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
| 2000
| «Чароғи ҷоду»
|
| {{Yes}}
| Ҳумоюн Асадиён
| Шабакаи Як
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;4&quot;&gt; 2001 &lt;/td&gt;
| «Кактус»
| {{Yes}}
|
| Муҳаммадризо Ҳунарманд
| Шабакаи Як
|-
|- bgcolor=white
| «Зери осмони шаҳр»
|
| {{Yes}}
| Меҳрон Ғафуриён
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Корогоҳ Шамсӣ ва дастёраш Модом»
|
| {{Yes}}
| Марзия Барӯманд
| Шабакаи Панҷ
|-8
|- bgcolor=white
| «Борони ишқ»
|
| {{Yes}}
| Аҳмад Аминӣ, &lt;br&gt; Фариддун Ҳасанпур
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
| 2002
| «Бидуни шарҳ»
|
| {{Yes}}
| Маҳдӣ Мазлумӣ
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2003
| «Боҷаноқҳо»
|
| {{Yes}}
| Фарҳод Ойиш
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
| 2003-2004
| «Кӯчаи Ақоқиё»
|
| {{Yes}}
| Ризо Атторон
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;3&quot;&gt; 2004 &lt;/td&gt;
| «Таби сард»
| {{Yes}}
|
| Алиризо Афхамӣ
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Расми ошиқӣ»
| {{Yes}}
|
| Саид Султонӣ
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
| 2005
| «Ҷоизаи бузург»
|
| {{Yes}}
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;5&quot;&gt; 2006 &lt;/td&gt;
| «Шабҳои барара»
|
| {{Yes}}
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Тангно»
| {{Yes}}
|
| Алиризо Базрафшон
|
|-
|- bgcolor=white
| «Боғи Музаффар»
|
| {{Yes}}
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Зери замин»
| {{Yes}}
|
| Алиризо Афхамӣ
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;6&quot;&gt; 2007 &lt;/td&gt;
| «Турш ва ширин»
|
| {{Yes}}
| Ризо Атторон
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Чор хона»
|
|
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Марди ҳазорчеҳра»
| {{Yes}}
|
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Базнгоҳ»
|
| {{Yes}}
| Ризо Атторон
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Бозӣ»
| {{Yes}}
|
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;5&quot;&gt; 2009 &lt;/td&gt;
| «Шамс-ул-имора»
| {{Yes}}
|
| Сомон Муқаддам
| Шабакаи Ду
|-
|- bgcolor=white
| «Говсандуқ»
| {{Yes}}
|
| Мозёр Мирӣ
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Замини инсонҳо»
| {{Yes}}
|
| Абулҳасани Довудӣ
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
| «Як лаҳза дертар»
| {{Yes}}
|
| Файёзи Мусавӣ
| Шабакаи Ду
|-
|- bgcolor=white
| 2010
| «Сохтмони пизишкон»
|
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2011
| «Чеки баргаштӣ»
|
| {{Yes}}
| Сирус Муқаддам
| Шабакаи Як
|-
|- bgcolor=white
| 2012
| «Хотироти марди нотамом»
| {{Yes}}
|
| Содиқ Карамёр
| Шабакаи Як
|-
|- bgcolor=white
| 2013
| «Пажмон»
|
|
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2014-2015
| «Шамъдунӣ»
|
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2015-2016
| «[[Лисонсеҳо (филм)|Лисонсеҳо]]»
|
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2019
| «Фавқ-ул-лисонсеҳо»
|
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2016–2021
| «[[Китоббоз]]»
| муҷрӣ
| 
| Муҳаммадризо Ризоиён 
| Шабакаи Насим
|-
|}

=== Синамо ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:90%&quot;
|-
!colspan=5 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Филмҳои синамоӣ
|-
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Сол
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=200  | Номи филм
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Бозигар
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Нависанда
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=100  | Коргардон

|-
|- bgcolor=white
| [[Соли 1999|1999]]
| «Шарора»
| {{Yes}}
| Беҳрӯз Туронӣ, &lt;br&gt; Сиёмак Шоиқӣ
| Сиёмак Шоиқӣ
|-
|- bgcolor=white
| 2001
| «Нон, ишқ ва мутури 1000»
| {{Yes}}
| Паймон Қосимхонӣ, &lt;br&gt; Абулҳасан Довудӣ
| Абулҳасан Довудӣ
|-
|- bgcolor=white
| 2002
| «Говхунӣ»
| {{Yes}}
| Беҳрӯз Афхамӣ
| Беҳрӯз Афхамӣ
|-
|- bgcolor=white
| 2004
| «Бозанда»
| {{Yes}}
| Алиризо Козимипур
| Қосим Ҷаъфарӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;3&quot;&gt; 2005 &lt;/td&gt;
| «Тақотуъ»
| {{Yes}}
| Фарид Мустафовӣ, &lt;br&gt; Абулҳасан Довудӣ
| Абулҳасан Довудӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Нуки бурҷ»
|
| {{Yes}}
| Каюмарс Пураҳмад
|-
|- bgcolor=white
| 2006
| «Сарбаланд»
| {{Yes}}
| Сайид Саид Раҳмонӣ
| Саид Теҳронӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;3&quot;&gt; 2008 &lt;/td&gt;
| «Теҳрон дар ҷустуҷӯи зебоӣ»
| {{Yes}}
| Маҳдӣ Карампур, &lt;br&gt; Хусрав Нақибӣ
| Маҳдӣ Карампур
|-
|- bgcolor=white
| «Бархӯрди хеле наздик»
| {{Yes}}
| Исмоил Меҳандӯст
| Исмоил Меҳандӯст
|-
|- bgcolor=white
| 2009
| «Теҳрон, Теҳрон»
| {{Yes}}
|
| Дорюш Меҳрҷуйӣ, &lt;br&gt; Маҳдӣ Карампур
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;5&quot;&gt; 2010 &lt;/td&gt;
| «Неши занбӯр»
|
| {{Yes}}
| Ҳамидризо Салоҳманд
|-
|- bgcolor=white
| «Пӯпак ва Мош Мошоллоҳ»
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Фарзод Муътаман
|-
|- bgcolor=white
| «Санкт-Петербург»
| {{Yes}}
| Паймон Қосимхонӣ, &lt;br&gt; Меҳроб Қосимхонӣ
| Беҳрӯз Афхамӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Зери об»
| {{Yes}}
| Сапеда Форсӣ, &lt;br&gt; Муҳаммад Ризоирод
| Сапеда Форсӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;4&quot;&gt; 2012 &lt;/td&gt;
| «Экботон»
| {{Yes}}
| Меҳршод Корхонӣ
| Меҳршод Корхонӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Як фирорӣ аз Богбу»
| {{Yes}}
| Ҳотиф Алимардонӣ
| Ҳотиф Алимардонӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Хобам меояд»
| {{Yes}}
| Аҳмад Рафиъзода
| Ризо Атторон
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;5&quot;&gt; 2013 &lt;/td&gt;
| «Қоидаи тасодуф»
| {{Yes}}
| Беҳном Беҳзодӣ
| Беҳном Беҳзодӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Амалиёти маҳди кӯдак»
| {{Yes}}
| Фарзод Аждарӣ
| Фарзод Аждарӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Гунҷишкаки ашимашӣ»
| {{Yes}}
| Ваҳид Некхоҳозод
| Ваҳид Некхоҳозод, &lt;br&gt; Ғуломризо Рамазонӣ, &lt;br&gt; Масъуд Кароматӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Ошиқҳо истода мемиранд»
| {{Yes}}
| Шаҳром Маслахӣ
| Шаҳром Маслахӣ
|-
|- bgcolor=white
| 2014
| «Дарбасти озодӣ»
| {{Yes}}
| Меҳршод Корхонӣ
| Меҳршод Корхонӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;5&quot;&gt; 2015 &lt;/td&gt;
| «Вақте баргаштам…»
| {{Yes}}
| Ваҳид Мусоиён
| Ваҳид Мусоиён
|-
|- bgcolor=white
| «Қайчӣ»
| {{Yes}}
| Карим Лакзода
| Карим Лакзода
|-
|- bgcolor=white
| «Рабудашуда»
| {{Yes}}
| Бежан Мирбоқирӣ
| Бежан Мирбоқирӣ
|-
|- bgcolor=white
| «50 кило олуболу»
| {{Yes}}
| Фарҳод Тавҳидӣ, &lt;br&gt; Монӣ Ҳақиқӣ
| Монӣ Ҳақиқӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;4&quot;&gt; 2018 &lt;/td&gt;
| «Мо ҳама бо ҳам ҳастем»
| {{Yes}}
| Пидром Пурамирӣ, &lt;br&gt; Муҳаммад Довудӣ &lt;br&gt; Ҳусайн Амири Думорӣ
| Камол Табрезӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Қонуни Мурфӣ»
| {{Yes}}
| Муҳаммадалӣ Ҳусайнӣ, &lt;br&gt; Пурё Шуҷоъӣ, &lt;br&gt; Пӯё Маҳдизода
| Ромбад Ҷавон
|-
|- bgcolor=white
| «Ҷаҳон бо ман бирақс»
|
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|-
|- bgcolor=white
| 2019
| «Чап-рост»
| {{Yes}}
| Ҳомид Муҳаммадӣ
| Ҳомид Муҳаммадӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;4&quot;&gt; 2020 &lt;/td&gt;
| «Хонаи арвоҳ»
| {{Yes}}
| Шоҳрӯх Кофӣ, &lt;br&gt; Комбиз Бобойӣ
| Киёраш Асадизода
|-
|- bgcolor=white
| «Гиҷгоҳ»
| {{Yes}}
| Арсалон Амирӣ, &lt;br&gt; Одил Табрезӣ
| Одил Табрезӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Торо»
| {{Yes}}
| 
| Коваи Қаҳрамон 
|-
|- bgcolor=white
| 2021
| «Аҳмад ба танҳоӣ»
| {{Yes}}
|
| Ҳусайн Маҳком
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;4&quot;&gt; 2023 &lt;/td&gt;
| «Субҳона бо заррофаҳо»
| 
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|-
|- bgcolor=white
| «Бебадан»
| {{Yes}}
| Козим Донишӣ 
| Муртазо Ализода
|-
|- bgcolor=white
| «Айнаки қирмиз»
| {{Yes}}
| Ҳусайн Маҳком
| Ҳусайн Маҳком
|-
|- bgcolor=white
| номушаххас
| «Истахр»
| 
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|-
|}

=== Театр ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:90%&quot;
|-
!colspan=6 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Намоиши театрӣ
|-
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Сол
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=200  | Номи намоиш
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Бозигар
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=100  | Коргардон
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=80   | Макон

|-
|- bgcolor=white
| 2005
| «Панҷараҳо»
| {{Yes}}
| Фарҳод Ойиш
| [[Театри шаҳрии Теҳрон]] (толори аслӣ)
|-
|}

=== Шабакаи намоиши хонагӣ ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:90%&quot;
|-
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Сол
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=200  | Ном
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Бозигар
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=90  | Нависанда
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50  | Коргардон
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=90   | Пахш

|-
|- bgcolor=white
| 2011
| «Шоми эронӣ»
| {{Yes}}
| 
| Бежан Беранг
| Ин барнома дар расонаи хонагӣ ба пахш расид.
|-
|- bgcolor=white
| 2012
| «Бурҷи ором»
| {{Yes}}
| 
| Масъуд Атёбӣ
| Ин филм дар кинотеатр намоиш дода нашуд ва соли 2013 вориди шабакаи намоиши хонагӣ гардид&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://cinemapress.ir/news/43211/%D8%A8%D8%B1%D8%AC-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF/|archive-url=https://web.archive.org/web/20190328191953/http://cinemapress.ir/news/43211/%D8%A8%D8%B1%D8%AC-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF|url-status=dead|archive-date=|title=برج آرام، به جای اکران، وارد شبکه خانگی می‌شود|last=|date=08/07/2013|accessdate=28 March 2019|archivedate=2022-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220126051809/https://www.cinemapress.ir/news/43211/%D8%A8%D8%B1%D8%AC-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF}}&lt;/ref&gt;.
|-
|- bgcolor=white
| 2015
| «Шоми эронӣ»
| 
|
| {{Yes}}
| Ин барнома дар расонаи хонагӣ ба пахш расид.
|-
|- bgcolor=white
| 2021
| «Ҳамрафиқ»
| {{Yes}}
| 
| [[Шаҳоб Ҳусайнӣ]]
| Ин барномаи ток-шоу дар 30 қисмат аз платформи Намово пахш шудааст.
|-
|- bgcolor=white
| 2021
| «Қиблаи олам»
| {{Yes}}
| 
| Ҳомид Муҳаммадӣ
| Ин маҷмӯа (ба сурати нимтамом) аз платформи Филимо пахш шудааст.
|-
| 2021
| «Хотун»
| {{Yes}}
| 
| Тино Покравон
| Ин маҷмӯа аз платформи Намово пахш шудааст.
|-
| 2022
| «Магар тамоми умр чандто баҳор аст?»
| 
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Ин маҷмӯа аз платформи Филимо ва Намово пахш шудааст.
|-
| 2023
| «Афъи Теҳрон»
| {{Yes}}
| 
| Сомон Муқаддам 
| Ӯ дар ин маҷмӯа ҳузури ифтихорӣ дошт. Ин маҷмӯа аз платформи Филимо пахш шудааст.
|-
| 2024
| «Акнун»
| {{Yes}}
| 
| Муҳаммадризо Ризоиён 
| Ин маҷмӯа аз платформи Филимо пахш шудааст.
|-
|}

== Ҷоизаҳо ==
* '''[[Фаҷр (ҷашнвораи синамо)|Ҷашнвораи байналмилалии «Фаҷр»]]'''
** 2019 — Барандаи «Симурғи симин» (беҳтарин коргардон) — барои филми «Ҷаҳон бо ман бирақс»

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://imdb.com/name/nm1367995/ Сурӯш Сиҳҳат] дар [[IMDb]]
* [https://sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201170418/ Сурӯш Сиҳҳат]{{Пайванди мурда|date=April 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} дар [[Sourehcinema]]
* [https://instagram.com/soroushsehat Сурӯш Сиҳҳат] дар [[Instagram]]

[[Гурӯҳ:Ҳунармандон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Эрон]]</text>
      <sha1>tbxfrbivoj2jx19bv011pxffrkxgfyv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1481953</id>
      <parentid>1481952</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T23:09:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1481953</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="22004" sha1="o2dq1kgns8k8ewn3tjv7quu7tdp6m38" xml:space="preserve">{{Синамогар
|ном                  = Сурӯш Сиҳҳат
|номи аслӣ            = {{lang-fa|سروش صحت}}
|тасвир               = Soroush Sehat 2019.jpg
|бар                  = 
|тавсифи тасвир       = 
|ном ҳангоми таваллуд = Сурӯш Сиҳҳат Ноинӣ
|таърихи таваллуд     = 29.11.1965
|зодгоҳ               = [[Ноин]], [[Исфаҳон]], [[Эрон]]
|таърихи даргузашт    =
|маҳалли даргузашт    =
|шаҳрвандӣ            = {{Парчами Эрон|20px}} [[Эрон]]
|касб                 = Коршиноси аршади олудагӣ ва ҳифозати муҳити зисти дарё
|солҳои фаъолият      = 1998–{{Т. ҳ.}}
|самт                 = [[ҳунарпеша]], [[Телефилм|ҳунарпешаи телевизиюн]], [[филмноманавис]], [[коргардон]], [[Ровӣ|муҷрӣ]]
|падар                = 
|модар                = 
|ҳамсар               = Соро Солор
|фарзандон            = Сурино Сурӯш
|мукофотҳо            = 
|викианбор            = Soroush Sehat
}}

'''Сурӯш Сиҳҳат''' ({{lang-fa|سروش صحت}}; зод. [[29 ноябр]]и [[соли 1965]], шаҳри [[Ноин]], устони [[Исфаҳон]], [[Эрон]]) — ҳунарпеша, филмноманавис ва коргардони [[эрон]]ӣ. Соли 2019 ӯ дар 37-умин Ҷашнвораи байналмилалии «Фаҷр», барандаи «Симурғи симин» ба унвони «Беҳтарин коргардон» барои филми «Ҷаҳон бо ман бирақс» шуд&lt;ref&gt;{{cite web|title=گزارش کامل مراسم اختتامیه جشنواره جهانی فیلم فجر/ سروش صحت با «جهان با من برقص» سیمرغ گرفت + اسامی برگزیدگان|url=https://cinemacinema.ir/news/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC/|website=cinemacinema.ir/|accessdate=29 March 2022|language=fa|date=25 April 2019|archivedate=2022-09-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220921135428/https://cinemacinema.ir/news/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC/}}&lt;/ref&gt;.

&lt;blockquote&gt;
Сиҳҳат пас аз дарёфти ин ҷоиза гуфт:
''«Аз ҳайати доварон ва баргузоркунандагони ҷашнвора бисёр ташаккур мекунам. Бисёр хушҳол ҳастам. Дар ин ду, се рӯз бештар мешунидам, ки ҳама дар бораи филм мегуфтанд, ки ҳоли ин филм хуб аст. Фикр мекунам иллати ин ҳоли хуб ин аст, ки мо дар тӯли сохти ин филм ҳамагӣ ҳоламон хуб буд ва масоилро бо ҳам ҳал мекардем. Фикр мекунам агар мо ҳам гоҳе кӯчаро барои меҳмонон ҷоруб кунем, бо меҳмонон меҳрубон бошем, каме худамон, бақия ва ҳатто касонеро ки ақоидашон мухолифи мост дӯст дошта бошем, он вақтест ки ҷаҳон бо мо хоҳад рақсид&lt;ref&gt;{{cite web|title=گزارش کامل مراسم اختتامیه جشنواره جهانی فیلم فجر/ سروش صحت با «جهان با من برقص» سیمرغ گرفت + اسامی برگزیدگان|url=https://cinemacinema.ir/news/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC/|website=cinemacinema.ir/|accessdate=29 March 2022|language=fa|date=25 April 2019|archivedate=2022-09-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220921135428/https://cinemacinema.ir/news/%D9%85%D8%B9%D8%B1%D9%81%DB%8C-%D8%A8%D8%B1%DA%AF%D8%B2%DB%8C%D8%AF%DA%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AC%D8%B4%D9%86%D9%88%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D8%AC%D9%87%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D9%81%D8%AC/}}&lt;/ref&gt;.»''
&lt;/blockquote&gt;

== Зиндагинома ==
Сурӯш Сиҳҳат [[29 ноябр]]и [[соли 1965]] дар шаҳри [[Ноин]]и устони [[Исфаҳон]] ба дунё омадааст. Ӯ се бародар ва як хоҳар дорад. Айёми ҷавониро дар зодгоҳ гузаронида, [[соли 1984]] пас аз пазируфта шудан дар донишгоҳ ӯ ба [[Теҳрон]] омад ва пойтахтнишин шуд. Вай дорои мадраки кордонии родиюлужӣ, коршиноси химияи амалӣ ва коршиноси аршади олудагӣ ва ҳифозати муҳити зисти дарё аст.

Сурӯш Сиҳҳат бо маҷмӯаи «Ҷунг 88»-и [[Меҳрон Мудирӣ]] дар [[соли 1998]] по ба арсаи ҳунар гузошт ва ба шуҳрат расид. Ҳамзамон дар ҳамон барнома нависандагиро дар канори бозигарӣ таҷриба кард. Бозӣ дар синаморо [[соли 1999]] бо филми «Шарора» ба коргардонии Сиёмак Шоиқӣ оғоз намуд. Ҳамсараш Соро Солор нависандаи романи «Эҳтимолан гум шудаам» ва барандаи «ҷоизаи адабии Ҳушанг Гулширӣ» мебошад.

== Осор ==

=== Телевизион ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:90%&quot;
|-
!colspan=6 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Осори телевизионӣ
|-
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Сол
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=200  | Номи барнома
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Бозигар
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Нависанда
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=100  | Коргардон
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=80   | Пахш

|-
|- bgcolor=white
| 1998
| «Ҷунг 88»
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;3&quot;&gt; 1999 &lt;/td&gt;
| «Бибахшед Шумо»
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Қатори абадӣ»
|
| {{Yes}}
| Беҳрӯз Бақойӣ, &lt;br&gt; Ризо Атторон
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Достони як шаҳр»
| {{Yes}}
|
| Асғар Фарҳодӣ
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
| 2000
| «Чароғи ҷоду»
|
| {{Yes}}
| Ҳумоюн Асадиён
| Шабакаи Як
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;4&quot;&gt; 2001 &lt;/td&gt;
| «Кактус»
| {{Yes}}
|
| Муҳаммадризо Ҳунарманд
| Шабакаи Як
|-
|- bgcolor=white
| «Зери осмони шаҳр»
|
| {{Yes}}
| Меҳрон Ғафуриён
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Корогоҳ Шамсӣ ва дастёраш Модом»
|
| {{Yes}}
| Марзия Барӯманд
| Шабакаи Панҷ
|-8
|- bgcolor=white
| «Борони ишқ»
|
| {{Yes}}
| Аҳмад Аминӣ, &lt;br&gt; Фариддун Ҳасанпур
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
| 2002
| «Бидуни шарҳ»
|
| {{Yes}}
| Маҳдӣ Мазлумӣ
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2003
| «Боҷаноқҳо»
|
| {{Yes}}
| Фарҳод Ойиш
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
| 2003-2004
| «Кӯчаи Ақоқиё»
|
| {{Yes}}
| Ризо Атторон
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;3&quot;&gt; 2004 &lt;/td&gt;
| «Таби сард»
| {{Yes}}
|
| Алиризо Афхамӣ
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Расми ошиқӣ»
| {{Yes}}
|
| Саид Султонӣ
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
| 2005
| «Ҷоизаи бузург»
|
| {{Yes}}
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;5&quot;&gt; 2006 &lt;/td&gt;
| «Шабҳои барара»
|
| {{Yes}}
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Тангно»
| {{Yes}}
|
| Алиризо Базрафшон
|
|-
|- bgcolor=white
| «Боғи Музаффар»
|
| {{Yes}}
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Зери замин»
| {{Yes}}
|
| Алиризо Афхамӣ
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;6&quot;&gt; 2007 &lt;/td&gt;
| «Турш ва ширин»
|
| {{Yes}}
| Ризо Атторон
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Чор хона»
|
|
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Марди ҳазорчеҳра»
| {{Yes}}
|
| [[Меҳрон Мудирӣ]]
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Базнгоҳ»
|
| {{Yes}}
| Ризо Атторон
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Бозӣ»
| {{Yes}}
|
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;5&quot;&gt; 2009 &lt;/td&gt;
| «Шамс-ул-имора»
| {{Yes}}
|
| Сомон Муқаддам
| Шабакаи Ду
|-
|- bgcolor=white
| «Говсандуқ»
| {{Yes}}
|
| Мозёр Мирӣ
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| «Замини инсонҳо»
| {{Yes}}
|
| Абулҳасани Довудӣ
| Шабакаи Теҳрон
|-
|- bgcolor=white
| «Як лаҳза дертар»
| {{Yes}}
|
| Файёзи Мусавӣ
| Шабакаи Ду
|-
|- bgcolor=white
| 2010
| «Сохтмони пизишкон»
|
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2011
| «Чеки баргаштӣ»
|
| {{Yes}}
| Сирус Муқаддам
| Шабакаи Як
|-
|- bgcolor=white
| 2012
| «Хотироти марди нотамом»
| {{Yes}}
|
| Содиқ Карамёр
| Шабакаи Як
|-
|- bgcolor=white
| 2013
| «Пажмон»
|
|
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2014-2015
| «Шамъдунӣ»
|
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2015-2016
| «[[Лисонсеҳо (филм)|Лисонсеҳо]]»
|
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2019
| «Фавқ-ул-лисонсеҳо»
|
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Шабакаи Се
|-
|- bgcolor=white
| 2016–2021
| «[[Китоббоз]]»
| муҷрӣ
| 
| Муҳаммадризо Ризоиён 
| Шабакаи Насим
|-
|}

=== Синамо ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:90%&quot;
|-
!colspan=5 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Филмҳои синамоӣ
|-
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Сол
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=200  | Номи филм
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Бозигар
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Нависанда
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=100  | Коргардон

|-
|- bgcolor=white
| [[Соли 1999|1999]]
| «Шарора»
| {{Yes}}
| Беҳрӯз Туронӣ, &lt;br&gt; Сиёмак Шоиқӣ
| Сиёмак Шоиқӣ
|-
|- bgcolor=white
| 2001
| «Нон, ишқ ва мутури 1000»
| {{Yes}}
| Паймон Қосимхонӣ, &lt;br&gt; Абулҳасан Довудӣ
| Абулҳасан Довудӣ
|-
|- bgcolor=white
| 2002
| «Говхунӣ»
| {{Yes}}
| Беҳрӯз Афхамӣ
| Беҳрӯз Афхамӣ
|-
|- bgcolor=white
| 2004
| «Бозанда»
| {{Yes}}
| Алиризо Козимипур
| Қосим Ҷаъфарӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;3&quot;&gt; 2005 &lt;/td&gt;
| «Тақотуъ»
| {{Yes}}
| Фарид Мустафовӣ, &lt;br&gt; Абулҳасан Довудӣ
| Абулҳасан Довудӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Нуки бурҷ»
|
| {{Yes}}
| Каюмарс Пураҳмад
|-
|- bgcolor=white
| 2006
| «Сарбаланд»
| {{Yes}}
| Сайид Саид Раҳмонӣ
| Саид Теҳронӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;3&quot;&gt; 2008 &lt;/td&gt;
| «Теҳрон дар ҷустуҷӯи зебоӣ»
| {{Yes}}
| Маҳдӣ Карампур, &lt;br&gt; Хусрав Нақибӣ
| Маҳдӣ Карампур
|-
|- bgcolor=white
| «Бархӯрди хеле наздик»
| {{Yes}}
| Исмоил Меҳандӯст
| Исмоил Меҳандӯст
|-
|- bgcolor=white
| 2009
| «Теҳрон, Теҳрон»
| {{Yes}}
|
| Дорюш Меҳрҷуйӣ, &lt;br&gt; Маҳдӣ Карампур
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;5&quot;&gt; 2010 &lt;/td&gt;
| «Неши занбӯр»
|
| {{Yes}}
| Ҳамидризо Салоҳманд
|-
|- bgcolor=white
| «Пӯпак ва Мош Мошоллоҳ»
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Фарзод Муътаман
|-
|- bgcolor=white
| «Санкт-Петербург»
| {{Yes}}
| Паймон Қосимхонӣ, &lt;br&gt; Меҳроб Қосимхонӣ
| Беҳрӯз Афхамӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Зери об»
| {{Yes}}
| Сапеда Форсӣ, &lt;br&gt; Муҳаммад Ризоирод
| Сапеда Форсӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;4&quot;&gt; 2012 &lt;/td&gt;
| «Экботон»
| {{Yes}}
| Меҳршод Корхонӣ
| Меҳршод Корхонӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Як фирорӣ аз Богбу»
| {{Yes}}
| Ҳотиф Алимардонӣ
| Ҳотиф Алимардонӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Хобам меояд»
| {{Yes}}
| Аҳмад Рафиъзода
| Ризо Атторон
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;5&quot;&gt; 2013 &lt;/td&gt;
| «Қоидаи тасодуф»
| {{Yes}}
| Беҳном Беҳзодӣ
| Беҳном Беҳзодӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Амалиёти маҳди кӯдак»
| {{Yes}}
| Фарзод Аждарӣ
| Фарзод Аждарӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Гунҷишкаки ашимашӣ»
| {{Yes}}
| Ваҳид Некхоҳозод
| Ваҳид Некхоҳозод, &lt;br&gt; Ғуломризо Рамазонӣ, &lt;br&gt; Масъуд Кароматӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Ошиқҳо истода мемиранд»
| {{Yes}}
| Шаҳром Маслахӣ
| Шаҳром Маслахӣ
|-
|- bgcolor=white
| 2014
| «Дарбасти озодӣ»
| {{Yes}}
| Меҳршод Корхонӣ
| Меҳршод Корхонӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;5&quot;&gt; 2015 &lt;/td&gt;
| «Вақте баргаштам…»
| {{Yes}}
| Ваҳид Мусоиён
| Ваҳид Мусоиён
|-
|- bgcolor=white
| «Қайчӣ»
| {{Yes}}
| Карим Лакзода
| Карим Лакзода
|-
|- bgcolor=white
| «Рабудашуда»
| {{Yes}}
| Бежан Мирбоқирӣ
| Бежан Мирбоқирӣ
|-
|- bgcolor=white
| «50 кило олуболу»
| {{Yes}}
| Фарҳод Тавҳидӣ, &lt;br&gt; Монӣ Ҳақиқӣ
| Монӣ Ҳақиқӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;4&quot;&gt; 2018 &lt;/td&gt;
| «Мо ҳама бо ҳам ҳастем»
| {{Yes}}
| Пидром Пурамирӣ, &lt;br&gt; Муҳаммад Довудӣ &lt;br&gt; Ҳусайн Амири Думорӣ
| Камол Табрезӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Қонуни Мурфӣ»
| {{Yes}}
| Муҳаммадалӣ Ҳусайнӣ, &lt;br&gt; Пурё Шуҷоъӣ, &lt;br&gt; Пӯё Маҳдизода
| Ромбад Ҷавон
|-
|- bgcolor=white
| «Ҷаҳон бо ман бирақс»
|
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|-
|- bgcolor=white
| 2019
| «Чап-рост»
| {{Yes}}
| Ҳомид Муҳаммадӣ
| Ҳомид Муҳаммадӣ
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;4&quot;&gt; 2020 &lt;/td&gt;
| «Хонаи арвоҳ»
| {{Yes}}
| Шоҳрӯх Кофӣ, &lt;br&gt; Комбиз Бобойӣ
| Киёраш Асадизода
|-
|- bgcolor=white
| «Гиҷгоҳ»
| {{Yes}}
| Арсалон Амирӣ, &lt;br&gt; Одил Табрезӣ
| Одил Табрезӣ
|-
|- bgcolor=white
| «Торо»
| {{Yes}}
| 
| Коваи Қаҳрамон 
|-
|- bgcolor=white
| 2021
| «Аҳмад ба танҳоӣ»
| {{Yes}}
|
| Ҳусайн Маҳком
|-
|- bgcolor=white
&lt;td rowspan=&quot;4&quot;&gt; 2023 &lt;/td&gt;
| «Субҳона бо заррофаҳо»
| 
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|-
|- bgcolor=white
| «Бебадан»
| {{Yes}}
| Козим Донишӣ 
| Муртазо Ализода
|-
|- bgcolor=white
| «Айнаки қирмиз»
| {{Yes}}
| Ҳусайн Маҳком
| Ҳусайн Маҳком
|-
|- bgcolor=white
| номушаххас
| «Истахр»
| 
| {{Yes}}
| {{Yes}}
|-
|}

=== Театр ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:90%&quot;
|-
!colspan=6 style=&quot;background: #DCDCDC; color:#000000&quot; align=center| Намоиши театрӣ
|-
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Сол
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=200  | Номи намоиш
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Бозигар
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=100  | Коргардон
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=80   | Макон

|-
|- bgcolor=white
| 2005
| «Панҷараҳо»
| {{Yes}}
| Фарҳод Ойиш
| [[Театри шаҳрии Теҳрон]] (толори аслӣ)
|-
|}

=== Шабакаи намоиши хонагӣ ===
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align: center; font-size:90%&quot;
|-
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Сол
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=200  | Ном
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50   | Бозигар
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=90  | Нависанда
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=50  | Коргардон
!style=&quot;background: #DCDCDC; color:black&quot; align=center width=90   | Пахш

|-
|- bgcolor=white
| 2011
| «Шоми эронӣ»
| {{Yes}}
| 
| Бежан Беранг
| Ин барнома дар расонаи хонагӣ ба пахш расид.
|-
|- bgcolor=white
| 2012
| «Бурҷи ором»
| {{Yes}}
| 
| Масъуд Атёбӣ
| Ин филм дар кинотеатр намоиш дода нашуд ва соли 2013 вориди шабакаи намоиши хонагӣ гардид&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://cinemapress.ir/news/43211/%D8%A8%D8%B1%D8%AC-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF/|archive-url=https://web.archive.org/web/20190328191953/http://cinemapress.ir/news/43211/%D8%A8%D8%B1%D8%AC-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF|url-status=dead|archive-date=|title=برج آرام، به جای اکران، وارد شبکه خانگی می‌شود|last=|date=08/07/2013|accessdate=28 March 2019|archivedate=2022-01-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220126051809/https://www.cinemapress.ir/news/43211/%D8%A8%D8%B1%D8%AC-%D8%A2%D8%B1%D8%A7%D9%85-%D8%A8%D9%87-%D8%AC%D8%A7%DB%8C-%D8%A7%DA%A9%D8%B1%D8%A7%D9%86-%D9%88%D8%A7%D8%B1%D8%AF-%D8%B4%D8%A8%DA%A9%D9%87-%D8%AE%D8%A7%D9%86%DA%AF%DB%8C-%D9%85%DB%8C-%D8%B4%D9%88%D8%AF}}&lt;/ref&gt;.
|-
|- bgcolor=white
| 2015
| «Шоми эронӣ»
| 
|
| {{Yes}}
| Ин барнома дар расонаи хонагӣ ба пахш расид.
|-
|- bgcolor=white
| 2021
| «Ҳамрафиқ»
| {{Yes}}
| 
| [[Шаҳоб Ҳусайнӣ]]
| Ин барномаи ток-шоу дар 30 қисмат аз платформи Намово пахш шудааст.
|-
|- bgcolor=white
| 2021
| «Қиблаи олам»
| {{Yes}}
| 
| Ҳомид Муҳаммадӣ
| Ин маҷмӯа (ба сурати нимтамом) аз платформи Филимо пахш шудааст.
|-
| 2021
| «Хотун»
| {{Yes}}
| 
| Тино Покравон
| Ин маҷмӯа аз платформи Намово пахш шудааст.
|-
| 2022
| «Магар тамоми умр чандто баҳор аст?»
| 
| {{Yes}}
| {{Yes}}
| Ин маҷмӯа аз платформи Филимо ва Намово пахш шудааст.
|-
| 2023
| «Афъи Теҳрон»
| {{Yes}}
| 
| Сомон Муқаддам 
| Ӯ дар ин маҷмӯа ҳузури ифтихорӣ дошт. Ин маҷмӯа аз платформи Филимо пахш шудааст.
|-
| 2024
| «Акнун»
| {{Yes}}
| 
| Муҳаммадризо Ризоиён 
| Ин маҷмӯа аз платформи Филимо пахш шудааст.
|-
|}

== Ҷоизаҳо ==
* '''[[Фаҷр (ҷашнвораи синамо)|Ҷашнвораи байналмилалии «Фаҷр»]]'''
** 2019 — Барандаи «Симурғи симин» (беҳтарин коргардон) — барои филми «Ҷаҳон бо ман бирақс»

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://imdb.com/name/nm1367995/ Сурӯш Сиҳҳат] дар [[IMDb]]
* [https://sourehcinema.com/People/People.aspx?Id=138201170418/ Сурӯш Сиҳҳат]{{Пайванди мурда|date=April 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} дар [[Sourehcinema]]
* [https://instagram.com/soroushsehat Сурӯш Сиҳҳат] дар [[Instagram]]

[[Гурӯҳ:Ҳунармандон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои Эрон]]</text>
      <sha1>o2dq1kgns8k8ewn3tjv7quu7tdp6m38</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҷумҳурии Демократии Олмон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>298635</id>
    <revision>
      <id>1481976</id>
      <parentid>1300959</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T10:29:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Олмони Шарқӣ]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1481976</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1628" sha1="189lglleo8kenr7dc4kf8impba9ght6" xml:space="preserve">{{Давлати таърихӣ}}

'''Ҷумҳурии Демократии Олмон''' ('''Республикаи Демократии Германия''' ('''РДГ''', '''ҶДО''') (ба [[Забони олмонӣ|олм]]. ''Deutsche Demokratische Republik, DDR'');  ба таври ғайрирасмӣ инчунин '''Олмони Шарқӣ''' (ба олм. ''Ostdeutschland'' ''Остдойчланд'') — давлати сотсиалистӣ буд, ки дар қаламрави [[Аврупои Марказӣ]] аз [[7 октябр]]&lt;nowiki/&gt;и [[1949|соли 1949]] то [[3 октябр]]&lt;nowiki/&gt;и [[соли 1990]] вуҷуд дошт.

ҶДО 7 октябри соли 1949 дар макони минтақаи ишғоли шӯравии собиқи Олмон дар Олмони Шарқӣ пас аз чаҳор соли анҷоми [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ташкил шудааст.

ҶДО то вайрон шудани [[девори Берлин]] ва аз нав муттаҳид шудани Олмон дар соли 1990 яке аз аъзои асосии иттиҳоди сотсиалистии СПВ (Паймони Варшава) буд.

ҶДО аз Иттифоқи Советӣ режими сиёсии сотсиалистиро қабул карда, дар давоми тамоми таърихи «[[Ҷанги Сард|ҷанги сард]]» яке аз мамлакатҳои пешқадами [[лагери сотсиалистӣ]] буд.

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:ҶДО|*]]
[[Гурӯҳ:Олмони Шарқӣ]]</text>
      <sha1>189lglleo8kenr7dc4kf8impba9ght6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1481977</id>
      <parentid>1481976</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T10:33:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */ навсозӣ, гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1481977</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1644" sha1="5irqro8co0ee7h6dq5do9v1h6ddo4vg" xml:space="preserve">{{Давлати таърихӣ}}

'''Ҷумҳурии Демократии Олмон''' ('''Республикаи Демократии Германия''' ('''ҶДО''') (ба [[Забони олмонӣ|олм]]. ''Deutsche Demokratische Republik, DDR'');  ба таври ғайрирасмӣ инчунин '''Олмони Шарқӣ''' (ба олм. ''Ostdeutschland'' ''Остдойчланд'') — давлати сотсиалистӣ буд, ки дар қаламрави [[Аврупои Марказӣ]] аз [[7 октябр]]&lt;nowiki/&gt;и [[1949|соли 1949]] то [[3 октябр]]&lt;nowiki/&gt;и [[соли 1990]] вуҷуд дошт.

ҶДО 7 октябри соли 1949 дар макони минтақаи ишғоли шӯравии собиқи Олмон дар Олмони Шарқӣ пас аз чаҳор соли анҷоми [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ташкил шудааст.

ҶДО то вайрон шудани девори Берлин ва аз нав муттаҳид шудани Олмон дар [[соли 1990]] яке аз аъзои асосии иттиҳоди сотсиалистии (Паймони Варшава) буд.

Ҷумҳурии Демократии Олмон аз [[ИҶШС]] режими сиёсии сотсиалистиро қабул карда, дар давоми тамоми таърихи «[[Ҷанги Сард|ҷанги сард]]» яке аз мамлакатҳои пешқадами [[лагери сотсиалистӣ]] буд.
{{хурд}}
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:ҶДО|*]]
[[Гурӯҳ:Олмони Шарқӣ]]</text>
      <sha1>5irqro8co0ee7h6dq5do9v1h6ddo4vg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1481979</id>
      <parentid>1481977</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T10:45:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Олмон дар асри XX]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1481979</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1689" sha1="48bz4be37fbmtf8uws4859fsqaz87hx" xml:space="preserve">{{Давлати таърихӣ}}

'''Ҷумҳурии Демократии Олмон''' ('''Республикаи Демократии Германия''' ('''ҶДО''') (ба [[Забони олмонӣ|олм]]. ''Deutsche Demokratische Republik, DDR'');  ба таври ғайрирасмӣ инчунин '''Олмони Шарқӣ''' (ба олм. ''Ostdeutschland'' ''Остдойчланд'') — давлати сотсиалистӣ буд, ки дар қаламрави [[Аврупои Марказӣ]] аз [[7 октябр]]&lt;nowiki/&gt;и [[1949|соли 1949]] то [[3 октябр]]&lt;nowiki/&gt;и [[соли 1990]] вуҷуд дошт.

ҶДО 7 октябри соли 1949 дар макони минтақаи ишғоли шӯравии собиқи Олмон дар Олмони Шарқӣ пас аз чаҳор соли анҷоми [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] ташкил шудааст.

ҶДО то вайрон шудани девори Берлин ва аз нав муттаҳид шудани Олмон дар [[соли 1990]] яке аз аъзои асосии иттиҳоди сотсиалистии (Паймони Варшава) буд.

Ҷумҳурии Демократии Олмон аз [[ИҶШС]] режими сиёсии сотсиалистиро қабул карда, дар давоми тамоми таърихи «[[Ҷанги Сард|ҷанги сард]]» яке аз мамлакатҳои пешқадами [[лагери сотсиалистӣ]] буд.
{{хурд}}
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:ҶДО|*]]
[[Гурӯҳ:Олмони Шарқӣ]]
[[Гурӯҳ:Олмон дар асри XX]]</text>
      <sha1>48bz4be37fbmtf8uws4859fsqaz87hx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026</title>
    <ns>0</ns>
    <id>325305</id>
    <revision>
      <id>1481943</id>
      <parentid>1481573</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T14:27:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <comment>/* Пайвандҳо */</comment>
      <origin>1481943</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="124464" sha1="q9cjbxw4y81ismrqv77vcz68gwdu8q7" xml:space="preserve">{{Варақаи мусобиқаи байналмилалии футбол 
| ном = Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026
| номи_мусобиқа = FIFA World Cup 2026&lt;br&gt;Coupe du monde de football 2026&lt;br&gt;Copa Mundial de la FIFA 2026
| лого = 
| имзо = 
| размер = {{Logo size|FIFA trophy}}
| макон = {{USA}} &lt;br&gt; {{CAN}} &lt;br&gt; {{MEX}}
| шаҳрҳо = 16
| варзишгоҳҳо = 16
| санаҳо = {{Nowrap|11 июн – 19 июл}}
| сана = 
| замонинтихобӣ = 
| замон = 
| иштирокчиён = 
| иштирокчиённиҳоӣ = 48 (аз 6 конфедератсия)
| финал = «[[MetLife (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи MetLife]]», [[Ратерфорди шарқӣ]]
| қаҳрамон = {{Футбол|ESP}}
| ғолиб = 
| бор = 2
| 2 ҷой = {{Футбол|ARG}}
| 3 ҷой = {{Футбол|ENG}}
| 4 ҷой = {{Футбол|FRA}}
| тамошобинон = 6810966
| бозӣ = 104
| бозинт = 899
| голҳо = 308
| голинт = 2527
| голзан = {{Flagicon|Фаронса}} [[Килиан Мбаппе]]
| гголҳо = 10
| голзанинт = {{Flagicon|Норвегия}} [[Эрлинг Ҳоланн]]
| ҳамаголҳо = 16
| беҳтарин = {{Flagicon|ESP}} [[Родри]]
| беҳтарин_бозикун = 
| дарвозабон = {{Flagicon|ESP}} [[Унаи Симон]]
| ҷавон = {{Flagicon|ESP}} [[Пау Кубарси]]
| фейр-плей = {{Футбол|NED}}
| чемпионат қаблӣ = [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
| чемпионат оянда = ''[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2030|2030]]''
}}

'''Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026''' ({{lang-en|2026 FIFA World Cup}}) — 23-юм [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|ҷоми ҷаҳонии ФИФА]], аз рӯи нақша аз [[11 июн]] то [[19 июл]]и [[соли 2026]]&lt;ref&gt;{{cite web|title=Date set for FIFA World Cup 26™ final|url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|publisher=fifa.com|date=2023-03-14|access-date=2023-11-16|lang=en|archive-date=2023-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231116030400/https://www.fifa.com/fifaplus/en/articles/date-set-for-2026-world-cup-final-canada-mexico-usa|url-status=live}}&lt;/ref&gt; дар мамлакатҳои [[ИМА]], [[Канада]] ва [[Мексика]] баргузор шуд.

Дар ибтидо пешбинӣ мешуд, ки дар қисми ниҳоии мусобиқот, тибқи анъана, 32 мунтахаби миллӣ ҳузур дошта бошанд, аммо 10-уми январи соли 2017 президенти ФИФА [[Ҷаннӣ Инфантино]] эълон кард, ки шумораи тимҳои ширкаткунанда ба 48 даста афзоиш хоҳад ёфт.

13 июни соли 2018 дар нишасти 68-уми Конгресси ФИФА дар Маскав, дар арафаи [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|Ҷоми ҷаҳон 2018]], тасмимгирӣ дар бораи маҳалли баргузории мусобиқот анҷом шуд. 17 июни соли 2022 шаҳрҳое, ки мизбони бозиҳои чемпионат хоҳанд буд, эълон шуданд. Бозиҳо дар 16 шаҳр доир мешаванд: (ИМА — 11, Мексика — 3, Канада — 2)

Бозиҳои чемпионат дар шаҳрҳои зерин баргузор мешаванд: [[Гвадалупе (Нуэво-Леон)]], [[Мехико]], [[Сапопан]] (ҳамагӣ — [[Мексика]]), [[Ванкувер]], [[Торонто]] (ҳарду — [[Канада]]), [[Атланта]], [[Бостон]], [[Даллас]], [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]], [[Лос-Анҷелес]], [[Майами]], [[Ню-Йорк]] (атрофи [[Ратерфорди шарқӣ]]), [[Сан-Франсиско]], [[Сиэтл]], [[Филаделфия]], [[Ҳюстон]] (ҳамагӣ — [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]])&lt;ref&gt;{{cite web|title=Названы города, которые примут ЧМ по футболу-2026|url=https://www.kommersant.ru/doc/5413685|publisher=КоммерсантЪ|date=2022-06-17|access-date=2023-11-16|archive-date=2022-09-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20220907215245/https://www.kommersant.ru/doc/5413685|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|title=Стали известны города, которые примут матчи ЧМ-2026 в США, Мексике и Канаде|url=https://www.championat.com/football/news-4728087-stali-izvestny-goroda-kotorye-primut-matchi-chm-2026-v-ssha-meksike-i-kanade.html|publisher=Чемпионат|date=2022-06-17|access-date=2023-11-16|archive-date=2023-11-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20231116030355/https://www.championat.com/football/news-4728087-stali-izvestny-goroda-kotorye-primut-matchi-chm-2026-v-ssha-meksike-i-kanade.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;

Аз қисми ниҳоии Ҷоми ҷаҳонии 2026 сар карда, марҳилаи гурӯҳӣ ба ин сурат хоҳад буд: 12 гурӯҳ, ки дар ҳар як гурӯҳ 4 даста иштирок мекунанд. Ба плей-офф дастаҳое роҳ меёбанд, ки дар гурӯҳҳои худ ҷойҳои якум ва дуюмро ишғол кардаанд, ҳамчунин 8 дастаи беҳтарин, ки ҷойи сеюмро гирифтанд. Ба ин марҳила ҳамчунин як марҳилаи нав — 1/16 ниҳоӣ — илова шудааст. То аввали соли 2023 чанд варианти формати мусобиқот бо иштироки 40 ё 48 даста, аз ҷумла 16 гурӯҳ бо 3 даста, баррасӣ гардида буд.

== Интихоби мизбон ==
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!Кишвар
!Даври якум
|-
|align=left|{{Парчами ИМА}} [[ИМА]] / {{Парчами Канада}} [[Канада]] / {{Парчами Мексика}} [[Мексика]]|| 134 {{yes|134}}
|-
|align=left|{{Парчами Марокаш}} [[Марокаш]] || 65
|}

=== Бозпас гирифтани дархост ===
* {{Парчами Чин}} [[Чин]] / {{Парчами Ҳиндустон}} [[Ҳиндустон]] — ин ду кишвари осиёӣ ният доштанд, ки чемпионатро якҷоя баргузор намоянд. Баъдтар дархости худро бозпас гирифтанд.
* {{Парчами Индонезия}} [[Индонезия]] — дар оғоз таваҷҷуҳ зоҳир карда буд. Фаъолони маҳаллӣ тасмим гирифтанд барои қабули чемпионат ба ҳукумати кишвар муроҷиатнома ташкил намоянд, аммо ин иқдом натиҷа надод.
* {{Парчами Эквадор}} [[Эквадор]] / {{Парчами Боливия}} [[Боливия]] / {{Парчами Перу}} [[Перу]] / {{Парчами Парагвай}} [[Парагвай]] — якбора чор кишвари Амрикои Ҷанубӣ барои баргузории муштараки чемпионати ҷаҳон дархост пешниҳод карданд. Аммо баъдтар ин идея дастгирии кофӣ пайдо накард.
* {{Парчами Зеландияи Нав}} [[Зеландияи Нав]] — кишвар дар ибтидо мехост чемпионатро мустақилона баргузор кунад, вале баъдан тасмим гирифт дархостро якҷоя бо ҳамсояи худ — [[Австралия]], ки узви [[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]] мебошад, пешниҳод намояд. Бар хилофи он, Зеландияи Нав узви [[Конфедератсияи футболи Уқёнусия|КФУ]] мебошад.

== Иштирокчиён ==
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ)}}
Марҳилаи муқаддамотӣ 7 сентябри соли 2023 оғоз гардида, бояд моҳи марти соли 2026 ба анҷом расад.

=== Маълумоти умумӣ дар бораи ҷараёни марҳилаи муқаддамотӣ ===
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
|+Тақсимоти роҳхатҳо байни конфедератсияҳо
|-
| colspan=&quot;10&quot; bgcolor=&quot;white&quot; |[[Акс:World Map FIFA2.svg|350px]]
|-
! width=&quot;90&quot; |Қитъа (конфедератсия)
! width=&quot;80&quot; |Теъдоди роҳхатҳо
! width=&quot;80&quot; |Шумораи аъзои ФИФА
! width=&quot;80&quot; |Ҷойҳои холӣ
! width=&quot;80&quot; |Дастаҳои иштироккунанда (ҳамагӣ)
! width=&quot;80&quot; |Ба қисми ниҳоӣ роҳ ёфтанд
! width=&quot;80&quot; |Имкони роҳёбӣ доранд
! width=&quot;80&quot; |Хориҷ шуданд ё даст кашиданд
! width=&quot;115&quot; |Оғози марҳилаи муқаддамотӣ
! width=&quot;115&quot; |Анҷоми марҳилаи муқаддамотӣ
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО)|Осиё ([[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]])||'''8'''||46||0||46||8||1||37|| 12 октябри 2023 || 18 ноябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КАФ)|Африқо ([[Конфедератсияи футболи Африқо|КФА]])||'''9'''||54||0||53||9||1||43|| 15 ноябри 2023 || 18 ноябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|Амрикои Шимолӣ ва Марказӣ ([[КОНКАКАФ]])||'''3+3 (мизбон)'''||35||0||32+3 (мизбон)||3+3||2||27|| 22 марти 2024 || 18 ноябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|Амрикои Ҷанубӣ ([[КОНМЕБОЛ]])||'''6'''||10||0||10||6||1||3|| 7 сентябри 2023 || 9 сентябри 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФУ, даври сеюм)|Уқёнусия ([[Конфедератсияи футболи Уқёнусия|КФУ]])||'''1'''||11||0||11||1||1||9|| 6 сентябри 2024 || 24 марти 2025
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|Урупо ([[УЕФА]])||'''16'''||55||4||54||12||16||26|| 21 марти 2025 || 31 марти 2026
|-
|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи ҳазфӣ)|[[Марҳилаи ҳазфӣ]]||'''2'''||1||2||0||0||0||0|| март 2026 || март 2026
|-
!Ҳамагӣ||45+3 (мизбон)||212||6||206+3 (мизбон)||39+3||22||145|| 7 сентябри 2023 || 31 марти 2026
|}

[[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]], [[Канада]] ва [[Мексика]] ба ҳайси кишварҳои мизбон ба таври худкор ба қисми ниҳоии Ҷоми ҷаҳонии 2026 роҳ ёфтанд. Конфедератсияҳо 43 ҷойи кафолатнок дар қисми ниҳоӣ мегиранд. Ҳамчунин 2 ҷойи дигар дар бозиҳои байниқитъавии плей-офф муайян карда мешаванд, ки дар онҳо аз ҳар конфедератсия (ғайр аз [[УЕФА]]) як даста ва инчунин як дастаи иловагӣ аз конфедератсияи мизбон ([[КОНКАКАФ]]) иштирок мекунад.

=== Ба марҳилаи ниҳоӣ роҳ ёфтанд ===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;
!Дастаи миллӣ
!Тарзи роҳхат гирифтан
!Санаи роҳхат гирифтан
!Шумораи иштирок
!Пайдарпай
!Бори охир
!Натиҷаи беҳтарин
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|USA}}
|rowspan=&quot;3&quot; |Мизбон
|rowspan=&quot;3&quot; |[[13 июн]]и [[2018]]
|12
| rowspan=&quot;2&quot; |2
| rowspan=&quot;4&quot; |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1930|1930]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|CAN}}
|3
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|MEX}}
|18
|9
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|JPN}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи C, ҷойи 1-ум]]
|[[20 март]]и [[2025]]
|8
|8
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|NZL}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФУ)|КФУ, Даври сеюм, қаҳрамони марҳилаи ҳазфӣ]]
|[[24 март]]и [[2025]]
|3
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1982|1982]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|IRN}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи A, ҷойи 1-ум]]
|[[25 март]]и [[2025]]
|7
|4
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|ARG}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 1-ум]]
|[[25 март]]и [[2025]]
|19
|14
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978,]] [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986,]] [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|UZB}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи A, ҷойи 2-юм]]
|[[5 июн]]и [[2025]]
| colspan=&quot;4&quot; |''Дебют''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|KOR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи B, ҷойи 1-ум]]
|[[5 июн]]и [[2025]]
|12
|11
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Ҷойи 4-ум ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|JOR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи B, ҷойи 2-юм]]
|[[5 июн]]и [[2025]]
|colspan=&quot;4&quot; |''Дебют''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|AUS}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври сеюм)|КФО, Гурӯҳи С, ҷойи 2-юм]]
|[[10 июн]]и [[2025]]
|7
|6
| rowspan=&quot;4&quot; |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|BRA}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 5-ум]]
|[[11 июн]]и [[2025]]
|23
|23
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1958|1958]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1962|1962]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994|1994]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|ECU}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 2-юм]]
|[[11 июн]]и [[2025]]
|5
|2
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|URU}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 4-ум]]
|[[4 сентябр]]и [[2025]]
|15
|5
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1930|1930]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1950|1950]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|COL}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 3-юм]]
|[[4 сентябр]]и [[2025]]
|6
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол|2014]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|PAR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНМЕБОЛ)|КОНМЕБОЛ, даври муқаддамотӣ, ҷойи 6-ум]]
|[[4 сентябр]]и [[2025]]
|8
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|MAR}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи Е, ҷойи 1-ум]]
|[[5 сентябр]]и [[2025]]
|7
|3
| rowspan=&quot;2&quot; |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Ҷойи 4-ум ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|TUN}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи Н, ҷойи 1-ум]]
|[[8 сентябр]]и [[2025]]
|7
|3
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|EGY}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи А, ҷойи 1-ум]]
|[[8 октябр]]и [[2025]]
|4
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1934|1934]])&lt;ref&gt;Дар соли 1934 марҳилаи гурӯҳӣ вуҷуд надошт ва дастаҳо бозиро аз 1/8 ниҳоӣ шурӯъ карданд&lt;/ref&gt;&lt;br&gt;Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1990|1990]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|ALG}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи G, ҷойи 1-ум]]
|[[9 октябр]]и [[2025]]
|5
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|GHA}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи I, ҷойи 1-ум]]
|[[12 октябр]]и [[2025]]
|5
|2
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|CPV}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи D, ҷойи 1-ум]]
|[[13 октябр]]и [[2025]]
|colspan=&quot;4&quot; |''Дебют''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|RSA}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи C, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|4
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|QAT}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври чорум)|КФО, Гурӯҳи A, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|2
|2
|rowspan=&quot;4&quot; |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|KSA}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО, Даври чорум)|КФО, Гурӯҳи B, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|7
|3
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994|1994]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|ENG}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи K, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|17
|8
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1966|1966]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|SEN}}
| [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи В, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|4
|3
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|CIV}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|КФА, Гурӯҳи F, ҷойи 1-ум]]
|[[14 октябр]]и [[2025]]
|4
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|FRA}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи D, ҷойи 1-ум]]
|[[13 ноябр]]и [[2025]]
|17
|8
|rowspan=&quot;3&quot; |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|CRO}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи L, ҷойи 1-ум]]
|[[14 ноябр]]и [[2025]]
|7
|4
|Финалист ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|POR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи F, ҷойи 1-ум]]
|[[16 ноябр]]и [[2025]]
|9
|7
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1966|1966]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|NOR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи I, ҷойи 1-ум]]
|[[16 ноябр]]и [[2025]]
|4
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]]
|1/8 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1938|1938]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|NED}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи G, ҷойи 1-ум]]
|[[17 ноябр]]и [[2025]]
|12
|2
|rowspan=&quot;3&quot; |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|Финалист ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|GER}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи A, ҷойи 1-ум]]
|[[17 ноябр]]и [[2025]]
|21
|19
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1990|1990]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|BEL}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи J, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|15
|4
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|AUT}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи H, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|8
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]]
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|SUI}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи B, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|13
|6
|rowspan=&quot;2&quot; |[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]
|1/4 ниҳоӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1934|1934]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1938|1938]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|ESP}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи E, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|17
|13
|'''Қаҳрамон''' ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|SCO}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА)|УЕФА, Гурӯҳи C, ҷойи 1-ум]]
|[[18 ноябр]]и [[2025]]
|9
|1
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1954|1954]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1958|1958]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1982|1982]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1990|1990]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|
{{Футбол|Кюрасао}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|КОНКАКАФ, Гурӯҳи В, ҷойи 1-ум]]
|[[19 ноябр]]и [[2025]]
| colspan=&quot;4&quot; |''Дебют''
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|
{{Футбол|PAN}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|КОНКАКАФ, Гурӯҳи А, ҷойи 1-ум]]
|[[19 ноябр]]и [[2025]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|
{{Футбол|HAI}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КОНКАКАФ)|КОНКАКАФ, Гурӯҳи С, ҷойи 1-ум]]
|[[19 ноябр]]и [[2025]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|BIH}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи А]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|SWE}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи В]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|13
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]
|Ҷойи 2-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1958|1958]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{fb|TUR}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи С]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|3
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]]
|Ҷойи 3-юм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2002|2002]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|CZE}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф), ғолиби роҳи D]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|COD}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ)|Бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ, ғолиби роҳи 1]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1974|1974]])
|-
|style=&quot;text-align:left;&quot;|{{Футбол|IRQ}}
|[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ)|Бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ, ғолиби роҳи 2]]
|[[31 март]]и [[2026]]
|2
|1
||[[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]]
|Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]])
|}

=== Ҳайати дастаҳо ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (ҳайатҳо)}}

Ба ҳайатҳои ниҳоии тимҳои миллӣ 26 бозикун дохил карда шуданд, ки аз онҳо танҳо 23 нафар барои иштирок дар бозӣ иҷозат доранд. Аз ин 23 бозикун, ҳадди ақалл 3-тояш бояд дарвозабон бошанд.

=== Доварон ===
9 апрели соли 2026 ФИФА феҳристи доваронеро, ки бозиҳои Ҷоми ҷаҳонро доварӣ мекунанд, тасдиқ намуд&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-officials-appointed-referees |title=Match officials appointed for World Cup 2026 |website=fifa.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2026-04-09 |lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/asset/7879a8c6-c228-4848-a8de-7dc69b37b594/Final-List-of-Match-Officials-FWC-2026.pdf |title=Match officials appointed for World Cup 2026 |website=fifa.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2026-04-09 |lang=en}}&lt;/ref&gt;:
{{col-begin}}
{{col-3}}
;[[КОНКАКАФ]]
: {{Парчами Гондурас}} [[Саид Мартинес]]
: {{Парчами ИМА}} [[Исмаил Элфат]]
: {{Парчами ИМА}} [[Тори Пенсо]]
: {{Парчами Канада}} [[Дру Фишер]]
: {{Парчами Коста-Рика}} [[Хуан Калдерон (довари футбол)|Хуан Калдерон]]
: {{Парчами Мексика}} [[Катя Итсел Гарсия]]
: {{Парчами Мексика}} [[Сесар Рамос]]
: {{Парчами Салвадор}} [[Иван Бартон]]
: {{Парчами Ямайка}} [[Ошейн Нейшн]]
;[[КОНМЕБОЛ]]
: {{Парчами Аргентина}} [[Дарио Эррера]]
: {{Парчами Аргентина}} [[Факундо Тейё]]
: {{Парчами Аргентина}} [[Яэл Фалкон]]
: {{Парчами Бразилия}} [[Вилтон Сампаё]]
: {{Парчами Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
: {{Парчами Бразилия}} [[Рафаэл Клаус]]
: {{Парчами Венесуэла}} [[Хесус Валенсуэла]]
: {{Парчами Колумбия}} [[Андрес Рохас]]
: {{Парчами Парагвай}} [[Хуан Бенитес]]
: {{Парчами Перу}} [[Кевин Ортега]]
: {{Парчами Уругвай}} [[Густаво Техера]]
: {{Парчами Чили}} [[Кристиан Гарай]]
{{col-3}}
;[[Конфедератсияи футболи Африқо|КФА]]
: {{Парчами Алҷазоир}} [[Мустафо Ғурбол]]
: {{Парчами Габон}} [[Пиер Ачо]]
: {{Парчами Мавритания}} [[Даҳане Бейда]]
: {{Парчами Марокаш}} [[Ҷалол Ҷойед]]
: {{Парчами Миср}} [[Амин Умар]]
: {{Парчами ҶАҶ}} [[Абонгиле Том]]
: {{Парчами Сомали}} &lt;s&gt;[[Умар Артан]]&lt;/s&gt;{{efn|[[Умар Артан]] ҳамчун довари асосии Ҷоми ҷаҳон интихоб шуда буд, аммо 8 июни соли 2026 ба ӯ иҷозати вуруд ба ИМА дода нашуд ва аз доварӣ дар мусобиқа маҳрум гардид&lt;ref&gt;{{cite web|author=Mike Peter|title=Somali referee Artan barred from entering USA|url=https://www.bbc.com/sport/football/articles/cnv9drg0qzgo|website=[[BBC Sport]]|date=2026-06-08|access-date=2026-06-09|lang=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=Сергей Базекин|title=Сомалийскому арбитру Омару Артану отказали во въезде в США перед ЧМ‑2026 — Молина|url=https://www.championat.com/football/news-6498980-somalijskomu-arbitru-omaru-artanu-otkazali-vo-vezde-v-ssha-pered-chm-2026-molina.html|website=[[Чемпионат (сайт)|Чемпионат]]|date=2026-06-08|access-date=2026-06-09|lang=ru}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|author=|title=Федератсияи футболи Сомалӣ аз роҳ надодани довари беҳтарини Африқо ба Ҷоми ҷаҳон интиқод кард|url=https://varzishtv.tj/tj/news/federatsiyai-futboli-somal-az-ro-nadodani-dovari-be-tarini-afri-o-ba-omi-a-on-inti-od-kard/?sphrase_id=250240|website=[[Варзиш ТВ]]|date=2026-06-11|access-date=2026-06-11|lang=tg}}&lt;/ref&gt;.}}
;[[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]]
: {{Парчами Австралия}} [[Алиризо Фағонӣ]]
: {{Парчами АМА}} [[Умар ал-Алӣ]]
: {{Парчами Арабистони Саудӣ}} [[Холид ат-Тураис]]
: {{Парчами Қатар}} [[Абдурраҳмон ал-Ҷоссим]]
: {{Парчами Урдун}} [[Адҳам Махадмеҳ]]
: {{Парчами Ӯзбекистон}} [[Илгиз Танташев]]
: {{Парчами Чин}} [[Ма Нинг]]
: {{Парчами Ҷопон}} [[Юсукэ Араки]]
;[[Конфедератсияи футболи Уқёнусия|КФУ]]
: {{Парчами Зеландияи Нав}} [[Кэмпбелл-Керк Кавана-Уо]]
{{col-3}}
;[[УЕФА]]
: {{Парчами Англия}} [[Майкл Оливер (довари футбол)|Майкл Оливер]]
: {{Парчами Англия}} [[Энтони Тейлор]]
: {{Парчами Испания}} [[Алехандро Хосе Эрнандес Эрнандес]]
: {{Парчами Италия}} [[Мауритсио Мариани]]
: {{Парчами Лаҳистон}} [[Шимон Мартсиняк]]
: {{Парчами Нидерланд}} [[Данни Маккели]]
: {{Парчами Норвегия}} [[Эспен Эскос]]
: {{Парчами Олмон}} [[Феликс Тсвайер]]
: {{Парчами Португалия}} [[Жуан Пинейру]]
: {{Парчами Руминия}} [[Иштван Ковач (довари футбол)|Иштван Ковач]]
: {{Парчами Словения}} [[Славко Винчич]]
: {{Парчами Фаронса}} [[Клеман Тюрпен]]
: {{Парчами Фаронса}} [[Франсуа Летексие]]
: {{Парчами Швейсария}} [[Сандро Шерер]]
: {{Парчами Шветсия}} [[Гленн Нюберг]]
{{col-end}}

{{Notelist}}

== Шаҳрҳо ва варзишгоҳҳо ==
Аввал 23 шаҳри номзад муайян шуданд, ки дар давраи 2020–2022 аз миёни онҳо 16 шаҳр барои баргузор намудани Ҷоми Ҷаҳонӣ интихоб гардиданд: 2 дар [[Канада]], 3 дар [[Мексика]] ва 11 дар [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]].
Ягона варзишгоҳе, ки пештар мизбони Ҷоми Ҷаҳонӣ будааст, «[[Варзишгоҳи Азтека|Азтека]]» дар [[Мехико]] мебошад. Дар ин варзишгоҳ бозиҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|Ҷоми Ҷаҳон]]ии солҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]] ва [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]] баргузор шуда буд. Ҳеч кадоме аз 9 варзишгоҳи [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994|Ҷоми Ҷаҳонӣ-1994]], ки дар ИМА баргузор гардид, дар Ҷоми Ҷаҳонии 2026 мизбони дидорҳо нахоҳанд шуд.
: A {{Dagger}} — варзишгоҳ қаблан барои баргузории бозиҳои Ҷоми Ҷаҳонии гузашта дар ([[Мексика]] ва [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]) истифода шудааст
: A {{Double-Dagger}} — варзишгоҳи болопӯшида
{|class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center&quot;
|-
!{{Парчами Мексика}} [[Мехико]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Парчами ИМА}} [[Ратерфорди шарқӣ]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Парчами ИМА}} [[Арлингтон (Техас)|Арлингтон]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Парчами ИМА}} [[Канзас-Сити (Миссури)|Канзас-Сити]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Парчами ИМА}} [[Ҳюстон]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Варзишгоҳи Азтека]]{{Dagger}}
|[[MetLife (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи MetLife]]
|[[AT&amp;T (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи AT&amp;T]]{{Double-Dagger}}
|[[Варзишгоҳи Эрровҳед]]
|[[NRG (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи NRG]]{{Double-Dagger}}
|-
|Ғунҷоиш: '''87 523'''
|Ғунҷоиш: '''82 500'''
|Ғунҷоиш: '''80 000'''
|Ғунҷоиш: '''76 416'''
|Ғунҷоиш: '''72 220'''
|-
|[[Акс:Soccer game at the Azteca Stadium.JPG|250px]]
|[[Акс:Copa America game between Columbia vs Peru at the MetLife Stadium.jpg|250px]]
|[[Акс:Cowboys stadium inside view 4.JPG|250px]]
|[[Акс:25 July 2010 Kansas City Wizards vs Manchester United friendly.jpg|250px]]
|[[Акс:Reliantstadium.jpg|250px]]
|-
!{{Парчами ИМА}} [[Атланта]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|rowspan=12 colspan=3|
!{{Парчами ИМА}} [[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|title=Los Angeles 2026|access-date=2022-07-02|archive-date=2021-06-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/|url-status=dead|accessdate=2026-06-30|archivedate=2021-06-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210629172852/https://www.lasec.net/los-angeles-2026/}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Мерседес-Бенс (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи Мерседес-Бенс]]{{Double-Dagger}}
|[[SoFi (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи SoFi]]
|-
|Ғунҷоиш: '''83 000'''
|Ғунҷоиш: '''70 240'''
|-
|[[Акс:2017 Orlando City at Atlanta United MLS Game.jpg|250px]]
|[[Акс:SoFi Stadium interior 2021.jpg|250px]]
|-
!{{Парчами ИМА}} [[Филаделфия]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Парчами ИМА}} [[Сиэтл]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Lincoln Financial (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи Lincoln Financial]]
|[[Lumen (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи Lumen]]
|-
|Ғунҷоиш: '''69 796'''
|Ғунҷоиш: '''72 000'''
|-
|[[Акс:Philly (45).JPG|250px]]
|[[Акс:2022 CONCACAF Champions League Final - View from southeast corner at night.jpg|250px]]
|-
!{{Парчами ИМА}} [[Санта-Клара (Калифорния)|Санта-Клара]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Парчами ИМА}} [[Фоксборо]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
|-
|[[Levi's (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи Levi's]]
|[[Gillette (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи Gillette]]
|-
|Ғунҷоиш: '''75 000'''
|Ғунҷоиш: '''65 878'''
|-
|[[Акс:Entering Levi's Stadium.JPG|250px]]
|[[Акс:Gillette Stadium (Top View).jpg|250px]]
|-
!{{Парчами ИМА}} [[Майами-Гарденс]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Парчами Канада}} [[Ванкувер]]&lt;ref name=&quot;vancouver_candidatecity&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process|title=Update on FIFA World Cup 2026 candidate host city process|publisher=FIFA|date=2022-04-14|access-date=2022-04-14|archive-date=2022-07-12|archive-url=https://web.archive.org/web/20220712003456/https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/media-releases/update-on-fifa-world-cup-2026-candidate-host-city-process|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
!{{Парчами Мексика}} [[Гвадалупе (Нуэво-Леон)|Гвадалупе]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Парчами Мексика}} [[Сапопан]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot; /&gt;
!{{Парчами Канада}} [[Торонто]]&lt;ref name=&quot;bid_cities&quot;&gt;{{Cite web |title=United 2026 bid book |url=https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |access-date=2018-04-30 |publisher=united2026.com |archive-date=2021-09-15 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210915131958/https://digitalhub.fifa.com/m/3c077448dcd5c0ab/original/w3yjeu7dadt5erw26wmu-pdf.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Hard Rock (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи Hard Rock]]
|[[BC Place (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи BC Place]]{{Double-Dagger}}
|[[BBVA (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи BBVA]]
|[[Акрон (варзишгоҳ)|Акрон]]
|[[Бимо Филд]]
|-
|Ғунҷоиш: '''67 518'''
|Ғунҷоиш: '''54 500'''
|Ғунҷоиш: '''53 500'''
|Ғунҷоиш: '''49 850'''
|Ғунҷоиш: '''45 500'''
|-
|[[Акс:Hard Rock Stadium 2017 2.jpg|250px]]
|[[Акс:BC Place 2015 Women's FIFA World Cup.jpg|250px]]
|[[Акс:Estadio BBVA Bancomer - Diciembre 2017.jpg|250px]]
|[[Акс:Estadio Akron 02-07-2022 cabecera sur lado derecho.jpg|300px]]
|[[Акс:Bmo field (8820851518).jpg|250px]]
|}

== Марҳилаи ниҳоӣ ==

=== Қуръакашӣ ===
Қуръапартоии марҳилаи гурӯҳӣ рӯзи 5 декабри соли 2025 дар [[Маркази ҳунарҳои намоишии ба номи Ҷон Ф. Кеннедӣ|Маркази Кеннедӣ]] дар [[Вашингтон]] баргузор шуд. Дар ин маросим президенти ИМА, президенти Мексика ва нахуствазири Канада ҳузур доштанд&lt;ref&gt;{{cite web|title=Жеребьевка футбольного чемпионата мира прошла в штатовском режиме|url=https://www.kommersant.ru/doc/8268325|publisher=КоммерсантЪ|date=2025-12-05|access-date=2025-12-06}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.sportstravelmagazine.com/las-vegas-among-candidates-to-host-fifa-2026-world-cup-draw/ |first=Matt. |last=Traub |title=Las Vegas Among Candidates to Host FIFA 2026 World Cup Draw |website=Sports Travel Magazine |date=2025-02-26 |lang=en}}&lt;/ref&gt;. То он замон шаш дастаи иштирокчӣ мушаххас нашуда буданд — чор ғолиби плей-оффи УЕФА ва ду ғолиби бозиҳои плей-оффи байниқитъавӣ, ки бозиҳои онҳо моҳи марти соли 2026 доир шуд.

Дар ҷараёни қуръакашӣ 48 даста ба чор сабад тақсим шуданд, ки бар асоси охирин [[Раддабандии ҷаҳонии ФИФА|раддабандии ФИФА]] таъйин шуда буд. Дар сабади 1 дастаҳои Мексика, Канада ва ИМА (ки аллакай ба гурӯҳҳои A, B ва D ҷудо шуда буданд) ва 9 дастаи беҳтарин аз рӯи раддабандӣ ҷой гирифтанд. Дар сабади 4 шаш даста бо раддабандии паст ва шаш дастаи номаълум ҷой гирифтанд, ки дар плей-оффи УЕФА ва плей-оффи байниқитъавӣ ширкат карданд.

{| class=&quot;wikitable&quot;
|+Сабадҳо&lt;ref&gt;Дар дохили қавс ҷойгоҳи даста дар [[раддабандии ҷаҳонии ФИФА]] тибқи санаи 19 ноябри соли 2025 нишон дода шудааст&lt;/ref&gt;
|-
!width=25%| Сабади 1
!width=25%| Сабади 2
!width=25%| Сабади 3
!width=25%| Сабади 4
|-
|{{ordered list
|{{nowrap|{{футбол|USA}} ''(кишвари мизбон) ''(14)}}
|{{футбол|MEX}} ''(кишвари мизбон)'' (15)
|{{футбол|CAN}} ''(кишвари мизбон)'' (27)
|{{футбол|ESP}} (1)
|{{футбол|ARG}} (2)
|{{футбол|FRA}} (3)
|{{футбол|ENG}} (4)
|{{футбол|BRA}} (5)
|{{футбол|POR}} (6)
|{{футбол|NED}} (7)
|{{футбол|BEL}} (8)
|{{футбол|GER}} (9)
}}
|{{ordered list
| start = 13
|{{футбол|CRO}} (10)
|{{футбол|MAR}} (11)
|{{футбол|COL}} (13)
|{{футбол|URU}} (16)
|{{футбол|SUI}} (17)
|{{футбол|JPN}} (18)
|{{футбол|SEN}} (19)
|{{футбол|IRN}} (20)
|{{nowrap|{{футбол|KOR}} (22)}}
|{{футбол|ECU}} (23)
|{{футбол|AUT}} (24)
|{{футбол|AUS}} (26)
}}
|{{ordered list|start=25
|{{футбол|NOR}} (29)
|{{футбол|PAN}} (30)
|{{футбол|EGY}} (34)
|{{футбол|ALG}} (35)
|{{футбол|SCO}} (36)
|{{футбол|PAR}} (39)
|{{футбол|TUN}} (40)
|{{футбол|CIV}} (42)
|{{футбол|UZB}} (50)
|{{футбол|QAT}} (51)
|{{nowrap|{{футбол|KSA}} (60)}}
|{{футбол|RSA}} (61)
}}
|{{ordered list|start=37
|{{футбол|JOR}} (66)
|{{футбол|CPV}} (68)
|{{футбол|GHA}} (72)
|{{футбол|Кюрасао}} (82)
|{{футбол|HAI}} (84)
|{{футбол|NZL}} (86)
|{{футбол|BIH}} (71){{efn|name=&quot;муқаддамотӣ&quot;|Ғолибони [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, плей-офф)|бозиҳои муқаддамотии УЕФА]] (Босния ва Ҳерсеговина, Суэд, Туркия, Чехия) ва [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (плей-оффи байниқитъавӣ)|плей-оффи байниқитъавӣ]] (ҶД Конго, Ироқ) танҳо баъд аз гузаронидани қуръакашӣ муайян шуданд.}}
|{{футбол|SWE}} (43){{efn|name=&quot;муқаддамотӣ&quot;}}
|{{футбол|TUR}} (25){{efn|name=&quot;муқаддамотӣ&quot;}}
|{{футбол|CZE}} (44){{efn|name=&quot;муқаддамотӣ&quot;}}
|{{футбол|COD}} (56){{efn|name=&quot;муқаддамотӣ&quot;}}
|{{футбол|IRQ}} (58){{efn|name=&quot;муқаддамотӣ&quot;}}
}}
|}
{{Notelist}}

=== Натиҷаи қуръакашӣ ===
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;background:#DEF; border-width:0;&quot;
|-
! style=&quot;width:25%&quot;| Гурӯҳи A
! style=&quot;width:25%&quot;| Гурӯҳи B
! style=&quot;width:25%&quot;| Гурӯҳи C
! style=&quot;width:25%&quot;| Гурӯҳи D
|-
| {{Футбол|MEX}} || {{Футбол|CAN}} || {{Футбол|BRA}} || {{Футбол|USA}}
|-
| {{Футбол|RSA}} || {{Футбол|BIH}} || {{Футбол|MAR}} || {{Футбол|PAR}}
|-
| {{Футбол|KOR}} || {{Футбол|QAT}} || {{Футбол|HAI}} || {{Футбол|AUS}}
|-
| {{Футбол|CZE}} || {{Футбол|SUI}} || {{Футбол|SCO}} || {{Футбол|TUR}}
|-
| style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; colspan=&quot;4&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot;| Гурӯҳи E
! style=&quot;width:25%&quot;| Гурӯҳи F
! style=&quot;width:25%&quot;| Гурӯҳи G
! style=&quot;width:25%&quot;| Гурӯҳи H
|-
| {{Футбол|GER}} || {{Футбол|NED}} || {{Футбол|BEL}} || {{Футбол|ESP}}
|-
| {{Футбол|CUW}} || {{Футбол|JPN}} || {{Футбол|EGY}} || {{Футбол|CPV}}
|-
| {{Футбол|CIV}} || {{Футбол|SWE}} || {{Футбол|IRI}} || {{Футбол|KSA}}
|-
| {{Футбол|ECU}} || {{Футбол|TUN}} || {{Футбол|NZL}} || {{Футбол|URU}}
|-
| style=&quot;background:#FFF; border-width:0;&quot; colspan=&quot;4&quot; |
|-
! style=&quot;width:25%&quot;| Гурӯҳи I
! style=&quot;width:25%&quot;| Гурӯҳи J
! style=&quot;width:25%&quot;| Гурӯҳи K
! style=&quot;width:25%&quot;| Гурӯҳи L
|-
| {{Футбол|FRA}} || {{Футбол|ARG}} || {{Футбол|POR}} || {{Футбол|ENG}}
|-
| {{Футбол|SEN}} || {{Футбол|ALG}} || {{Футбол|COD}} || {{Футбол|CRO}}
|-
| {{Футбол|IRQ}} || {{Футбол|AUT}} || {{Футбол|UZB}} || {{Футбол|GHA}}
|-
| {{Футбол|NOR}} || {{Футбол|JOR}} || {{Футбол|COL}} || {{Футбол|PAN}}
|-
|}

== Ҷадвали бозиҳо ==
Ҷадвали бозиҳои марҳилаи ниҳоии '''Ҷоми Ҷаҳонии Футбол 2026''' рӯзи 4-уми феврали 2024 эълон шуд&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-schedule-to-be-announced-4-february-2024 |title=FIFA World Cup 2026 match schedule to be announced on 4 February |website=FIFA.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2024-01-18 |lang=en |archive-date=2024-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240131125757/https://www.fifa.com/fifaplus/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/match-schedule-to-be-announced-4-february-2024 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Schedule&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |website=FIFA.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2024-02-04 |lang=en |archive-date=2024-02-05 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240205034420/https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |url-status=live }}&lt;/ref&gt;. Иёлоти Муттаҳида мизбони 78 бозӣ хоҳад буд, Канада ва Мексика — ҳар кадоме 13 бозӣ.&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://theathletic.com/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/ |last=Dominski |first=Michael. |title=World Cup 2026 schedule announcement live updates: Latest as FIFA selects host city for final |website=[[The Athletic]] |date=2024-02-04 |lang=en |archive-date=2024-02-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240206103527/https://theathletic.com/live-blogs/world-cup-2026-schedule-announcement-live-updates-final/r7oDr4oG9qK4/ |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

{| class=&quot;wikitable&quot;
!colspan=3|Ҷадвал
|-
!Марҳила!!Давр!!Сана
|-
|rowspan=3|[[#Марҳилаи гурӯҳӣ| Марҳилаи гурӯҳӣ]]
|Даври якум
|11—17 июни 2026
|-
|Даври дуюм
|18—23 июни 2026
|-
|Даври сеюм
|24—27 июни 2026
|- style=&quot;border-top:3px solid green&quot;
|rowspan=6|[[#Марҳилаи ҳазфӣ|Марҳилаи ҳазфӣ]]
|1/16 ниҳоӣ
|28 июн — 3 июли 2026
|-
|1/8 ниҳоӣ
|4—7 июли 2026
|-
|1/4 ниҳоӣ
|9—11 июли 2026
|-
|Нимниҳоӣ
|14—15 июли 2026
|-
|Бозӣ барои ҷои 3-юм
|18 июли 2026
|-
|Финал
|19 июли 2026
|}

== Марҳилаи гурӯҳӣ ==
[[Акс:2026 world cup.svg|upright=2.5|thumb|{{Div col}} {{легенда|#2b42a3|Қаҳрамон}} {{легенда|#34c0be|Медали нуқра}} {{легенда|#269c5a|Медали биринҷӣ}} {{легенда|#81c846|Ҷойи 4-ум}} {{легенда|#e4e454|1/4 ниҳоӣ}} {{легенда|#ffa03e|1/8 ниҳоӣ}} {{легенда|#b94954|1/16 ниҳоӣ}} {{легенда|#8e62a6ff|Марҳилаи гурӯҳӣ}} {{Div col end}}]]
Марҳилаи гурӯҳӣ аз 11 то 27 июн баргузор шуд&lt;ref name=&quot;Schedule&quot;/&gt;. Кишварҳои иштироккунанда ба дувоздаҳ гурӯҳ, ҳар кадом аз чор даста, тақсим карда шуданд. Ду дастаи беҳтарин аз ҳар гурӯҳ ва инчунин ҳашт дастаи беҳтарини ҷойи сеюм ба марҳилаи 1/16 ниҳоӣ роҳ ёфтанд.

Замони оғози ҳамаи бозиҳо бо вақти маҳаллӣ нишон дода шудааст.

{| class=&quot;wikitable mw-collapsible&quot;
|+ {{nowrap|{{Лангар|Меъёрҳои рутбабандии дастаҳо}} Меъёрҳои рутбабандии дастаҳо дар марҳилаи гурӯҳӣ}}
|-
|Ҷойҳои дастаҳо дар гурӯҳ аз рӯи маҷмӯи умумии холҳое, ки дар ҳамаи бозиҳои гурӯҳӣ ба даст оварда шудаанд, муайян карда мешаванд. Агар ду ё зиёда даста миқдори баробари хол дошта бошанд, ҷойҳои онҳо бо истифода аз меъёрҳои иловагии дар поён зикршуда муайян карда мешаванд&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{Cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |publisher=[[ФИФА]] |lang=en |date=2025-05}}&lt;/ref&gt;:

{{Ordered list |list_style_type=lower-alpha
| Холҳое, ки дар бозиҳои марҳилаи гурӯҳӣ байни дастаҳои мавриди назар ба даст оварда шудаанд;
| Таносуби голҳои задашуда ва голҳои сардодашуда дар бозиҳои марҳилаи гурӯҳӣ байни дастаҳои мавриди назар;
| Шумораи голҳое, ки дар бозиҳои марҳилаи гурӯҳӣ байни дастаҳои мавриди назар зада шудаанд;
}}

Агар пас аз татбиқи меъёрҳои '''а''' то '''c''' боз ҳам чанд даста мавқеи номуайян дошта бошанд, ин меъёрҳо танҳо ба бозиҳои байни ҳамин дастаҳо татбиқ карда мешаванд. Агар ин ҳам барои муайян кардани ҷойҳо кофӣ набошад, меъёрҳои '''d''' то '''h''' истифода мешаванд:

{{Ordered list |list_style_type=lower-alpha |start=4
| Таносуби голҳои задашуда ва голҳои сардодашуда дар ҳамаи бозиҳои марҳилаи гурӯҳӣ;
| Шумораи голҳое, ки дар ҳамаи бозиҳои марҳилаи гурӯҳӣ зада шудаанд;
| Холҳои [[фейр-плей]]: {{Феҳристи нишондор
 | Корти зарди аввал: тарҳи 1 хол;
 | Корти сурхи ғайримустақим (корти зарди дуюм): тарҳи 3 хол;
 | Корти сурхи мустақим: тарҳи 4 хол;
 | Корти зард ва корти сурхи мустақим: тарҳи 5 хол.
 }}
|Мавқеи баландтар дар раддабандии амалкунандаи [[Раддабандии ҷаҳонии ФИФА|раддабандии дастаҳои миллии ФИФА]];
| Мавқеи баландтар дар версияҳои қаблии раддабандии дастаҳои миллии ФИФА — то он даме ки дастаҳо дар ҷойҳои гуногун қарор гиранд.
}}
|}

=== Гурӯҳи A ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи A|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи A|A6}}

=== Гурӯҳи B ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи B|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B|B6}}

=== Гурӯҳи C ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи C|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C|C6}}

=== Гурӯҳи D ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи D|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D4}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|D6}}

=== Гурӯҳи E ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи E|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи E|E6}}

=== Гурӯҳи F ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи F|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F|F6}}

=== Гурӯҳи G ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи G|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G2}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G|G6}}

=== Гурӯҳи H ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи H|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H|H6}}

=== Гурӯҳи I ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I}}

{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи I|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|I6}}

=== Гурӯҳи J ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J}}

{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи J|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J|J6}}

=== Гурӯҳи K ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K}}

{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи K|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K|K6}}

=== Гурӯҳи L ===
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L}}

{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи L|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L1}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L3}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L5}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи L|L6}}

=== Раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм ===
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Ҷойи сеюм|only_pld_pts=no_hide_class_rules}}

== Марҳилаи ҳазфӣ ==
{{main|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ}}

=== Тури марҳилаи ҳазфӣ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|Bracket}}

=== 1/16 ниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-5}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-6}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-7}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-8}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-9}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-10}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-11}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-12}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-13}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-14}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-15}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R32-16}}

=== 1/8 ниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-4}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-5}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-6}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-7}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|R16-8}}

=== 1/4 ниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF2}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF3}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|QF4}}

=== Нимниҳоӣ ===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|SF1}}
----
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|SF2}}

=== Бозӣ барои ҷойи 3-юм===
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|3rd}}

=== Финал ===
{{main|Финали ҷоми ҷаҳонии футбол 2026}}
{{#lst:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|Final}}

== Омор ==

=== Голзанҳо ===
&lt;small&gt;Эзоҳ: Дар дохили қавс, шумораи голҳои аз пеналти задашуда, қайд шудаанд.&lt;/small&gt;

;10 гол
{{div col|gap=16em}}
* {{Парчами Фаронса}} [[Килиан Мбаппе]] (1)
{{div col end}}{{^|1em}}

;8 гол
{{div col|gap=16em}}
* {{Парчами Аргентина}} [[Лионел Месси]]
{{div col end}}{{^|1em}}

;7 гол
{{div col|gap=16em}}
* {{Парчами Англия}} [[Ҷуд Беллингҳем]]
* {{Парчами Норвегия}} [[Эрлинг Ҳоланн]]
{{div col end}}{{^|1em}}

;6 гол
{{div col|gap=16em}}
* {{Парчами Англия}} [[Ҳарри Кейн]] (2)
* {{Парчами Фаронса}} [[Усмон Дембеле]]
{{div col end}}{{^|1em}}

;5 гол
{{div col|gap=16em}}
* {{Парчами Испания}} [[Микел Оярсабал]] (1)
{{div col end}}{{^|1em}}

;4 гол
{{div col|gap=16em}}
* {{Парчами Бразилия}} [[Винисиус Ҷуниор]]
* {{Парчами Мексика}} [[Хулиан Кинёнес]]
* {{Парчами Сенегал}} [[Исмоила Сарр]]
{{div col end}}{{^|1em}}

;3 гол
{{div col|gap=16em}}
* {{Парчами Англия}} [[Букаё Сака]] (1)
* {{Парчами Аргентина}} [[Лаутаро Мартинес]] (1)
* {{Парчами Белгия}} [[Ромелу Лукаку]]
* {{Парчами Белгия}} [[Шарл Де Кетеларе]]
* {{Парчами Бразилия}} [[Матеус Куня]]
* {{Парчами Зеландияи Нав}} [[Элайҷа Ҷаст]]
* {{Парчами ИМА}} [[Фоларин Балоган]]
* {{Парчами Канада}} [[Ҷонатан Дэвид]]
* {{Парчами Марокаш}} [[Исмоил Сайборӣ]]
* {{Парчами Мексика}} [[Раул Хименес]] (1)
* {{Парчами Нидерланд}} [[Брайан Бробби]]
* {{Парчами Нидерланд}} [[Коди Гакпо]]
* {{Парчами Олмон}} [[Дениз Ундав]]
* {{Парчами Олмон}} [[Кай Ҳавертс]] (1)
* {{Парчами Португалия}} [[Криштиану Роналду]] (1)
* {{Парчами Фаронса}} [[Брадли Баркола]]
* {{Парчами ҶД Конго}} [[Ёан Висса]] (1)
* {{Парчами Швейтсария}} [[Жоан Манзамби]]
{{div col end}}{{^|1em}}

;2 гол
{{div col|gap=16em}}
* {{Парчами Австрия}} [[Марко Арнаутович]] (1)
* {{Парчами Алҷазоир}} [[Риёз Маҳрез]]
* {{Парчами Аргентина}} [[Энсо Фернандес]]
* {{Парчами Белгия}} [[Леандро Троссард]]
* {{Парчами Белгия}} [[Юри Тилеманс]] (1)
* {{Парчами Босния ва Ҳерсеговина}} [[Эрмин Махмич]]
* {{Парчами ИМА}} [[Малик Тиллман]]
* {{Парчами Испания}} [[Микел Мерино]]
* {{Парчами Испания}} [[Педро Порро]]
* {{Парчами Канада}} [[Кайл Ларин]]
* {{Парчами Колумбия}} [[Даниэл Мунёс Мехия|Даниэл Мунёс]]
* {{Парчами Кот-д’Ивуар}} [[Аҳмад Диалло]]
* {{Парчами Кот-д’Ивуар}} [[Николя Пепе]]
* {{Парчами Марокаш}} [[Аззаддин Уноҳӣ]]
* {{Парчами Марокаш}} [[Суфён Раҳимӣ]]
* {{Парчами Миср}} [[Имом Ашур]]
* {{Парчами Миср}} [[Мустафо Закӣ]]
* {{Парчами Нидерланд}} [[Крисенсио Саммервилл]]
* {{Парчами Сенегал}} [[Пап Гейе]]
* {{Парчами Сенегал}} [[Ҳабиб Диарра]]
* {{Парчами Уругвай}} [[Максимилиано Араухо]]
* {{Парчами Швейсария}} [[Дан Ндойе]]
* {{Парчами Швейсария}} [[Рубен Варгас]]
* {{Парчами Швейсария}} [[Брел Эмболо]] (1)
* {{Парчами Шветсия}} [[Антони Эланга]]
* {{Парчами Шветсия}} [[Ёсин Айярӣ]]
* {{Парчами Ҷопон}} [[Даити Камада]]
* {{Парчами Ҷопон}} [[Аясе Уеда]]
* {{Парчами Эрон}} [[Ромин Ризоиён]]
{{div col end}}{{^|1em}}

;1 гол
{{div col|gap=16em}}
* {{Парчами Австралия}} [[Коннор Меткалф]]
* {{Парчами Австралия}} [[Нестори Иранкунда]]
* {{Парчами Австрия}} [[Марсел Забитсер]]
* {{Парчами Австрия}} [[Романо Шмид]]
* {{Парчами Австрия}} [[Саша Калайҷич]]
* {{Парчами Алҷазоир}} [[Амин Ғуирӣ]]
* {{Парчами Алҷазоир}} [[Нодир Бенбуалӣ]]
* {{Парчами Алҷазоир}} [[Рафиқ Белғолӣ]]
* {{Парчами Англия}} [[Деклан Райс]]
* {{Парчами Англия}} [[Маркус Рашфорд]]
* {{Парчами Англия}} [[Эзри Конса]]
* {{Парчами Англия}} [[Энтони Гордон]]
* {{Парчами Арабистони Саудӣ}} [[Абдулолаҳ ал-Амрӣ]]
* {{Парчами Аргентина}} [[Алексис Макаллистер]]
* {{Парчами Аргентина}} [[Кристиан Ромеро]]
* {{Парчами Аргентина}} [[Лисандро Мартинес]]
* {{Парчами Аргентина}} [[Хулиан Алварес]]
* {{Парчами Аргентина}} [[Ҷовани Ло Челсо]]
* {{Парчами Белгия}} [[Алексис Салемакерс]]
* {{Парчами Белгия}} [[Кевин Де Брёйне]]
* {{Парчами Белгия}} [[Ҳанс Ванакен]]
* {{Парчами Босния ва Ҳерсеговина}} [[Ёво Лукич]]
* {{Парчами Босния ва Ҳерсеговина}} [[Керим Алайбегович]]
* {{Парчами Бразилия}} [[Каземиро]]
* {{Парчами Бразилия}} [[Габриэл Мартинелли]]
* {{Парчами Бразилия}} [[Неймар]] (1)
* {{Парчами Гана}} [[Деррик Люккасен]]
* {{Парчами Гана}} [[Калеб Йиренки]]
* {{Парчами Зеландияи Нав}} [[Финн Серман]]
* {{Парчами ИМА}} [[Алекс Фримен]]
* {{Парчами ИМА}} [[Остон Трасти]]
* {{Парчами ИМА}} [[Себастиян Берҳалтер]]
* {{Парчами ИМА}} [[Ҷованни Рейна]]
* {{Парчами Ироқ}} [[Айман Ҳусейн]]
* {{Парчами Испания}} [[Алекс Баэна]]
* {{Парчами Испания}} [[Ламин Ямал]]
* {{Парчами Испания}} [[Фабиан Руис]]
* {{Парчами Испания}} [[Ферран Торрес]]
* {{Парчами Кабо-Верде}} [[Дерой Дуарте]]
* {{Парчами Кабо-Верде}} [[Кевин Ленини]]
* {{Парчами Кабо-Верде}} [[Сидни Лопеш Кабрал]]
* {{Парчами Кабо-Верде}} [[Элиу Варела]]
* {{Парчами Канада}} [[Нейтан Салиба]]
* {{Парчами Канада}} [[Промис Дэвид]]
* {{Парчами Канада}} [[Стивен Эуштакиу]]
* {{Парчами Колумбия}} [[Луис Фернандо Диас|Луис Диас]]
* {{Парчами Колумбия}} [[Хаминтон Кампас]]
* {{Парчами Колумбия}} [[Ҷон Ариас]]
* {{Парчами Кореяи Ҷанубӣ}} [[О Ҳён Гю]]
* {{Парчами Кореяи Ҷанубӣ}} [[Ҳванг Ин Бом]]
* {{Парчами Кот-д’Ивуар}} [[Франк Кессие]]
* {{Парчами Кюрасао}} [[Ливано Комененсия]]
* {{Парчами Қатар}} [[Ҳасан ал-Ҳайдус]]
* {{Парчами Марокаш}} [[Ашраф Ҳакимӣ]]
* {{Парчами Марокаш}} [[Исо Диоп]]
* {{Парчами Марокаш}} [[Ҷосим Ёсин]]
* {{Парчами Мексика}} [[Алваро Фидалго]]
* {{Парчами Мексика}} [[Луис Ромо]]
* {{Парчами Мексика}} [[Матео Чавес]]
* {{Парчами Миср}} [[Ёсир Иброҳим]]
* {{Парчами Миср}} [[Маҳмуд Собир]]
* {{Парчами Миср}} [[Муҳаммад Салоҳ]]
* {{Парчами Миср}} [[Маҳмуд Ҳасан|Трезеге]]
* {{Парчами Нидерланд}} [[Вирҷил ван Дайк]]
* {{Парчами Нидерланд}} [[Ян Паул ван Ҳекке]]
* {{Парчами Норвегия}} [[Андреас Шелдеруп]]
* {{Парчами Норвегия}} [[Антонио Нуса]]
* {{Парчами Норвегия}} [[Лео Эстигор]]
* {{Парчами Норвегия}} [[Маркус Ҳолмгрен Педерсен]]
* {{Парчами Олмон}} [[Лерой Зане]]
* {{Парчами Олмон}} [[Натаниел Браун]]
* {{Парчами Олмон}} [[Нико Шлоттербек]]
* {{Парчами Олмон}} [[Феликс Нмеча]]
* {{Парчами Олмон}} [[Ҷамол Мусиала]]
* {{Парчами Парагвай}} [[Матиас Галарса]]
* {{Парчами Парагвай}} [[Маурисио Магаляйнс Прадо|Маурисио]]
* {{Парчами Парагвай}} [[Хулио Энсисо]]
* {{Парчами Португалия}} [[Гонсалу Рамуш]]
* {{Парчами Португалия}} [[Рафаэл Леао]]
* {{Парчами Португалия}} [[Нуну Мендеш]]
* {{Парчами Португалия}} [[Жуан Невеш]]
* {{Парчами Сенегал}} [[Иброҳим Мбайе]]
* {{Парчами Сенегал}} [[Илиман Ндиай]]
* {{Парчами Тунис}} [[Умар Рекик]]
* {{Парчами Тунис}} [[Ҳозим Мастурӣ]]
* {{Парчами Туркия}} [[Арда Гӯлер]]
* {{Парчами Туркия}} [[Бариш Йилмаз]]
* {{Парчами Туркия}} [[Каан Айҳан]]
* {{Парчами Урдун}} [[Али Олван]]
* {{Парчами Урдун}} [[Мусо ал-Таъмарӣ]]
* {{Парчами Урдун}} [[Низор ар-Рашдан]]
* {{Парчами Уругвай}} [[Агустин Каноббио]]
* {{Парчами Ӯзбекистон}} [[Аббосбек Файзуллаев]]
* {{Парчами Ӯзбекистон}} [[Элдор Шомуродов]]
* {{Парчами Фаронса}} [[Дезире Дуэ]]
* {{Парчами Хорватия}} [[Анте Будимир]]
* {{Парчами Хорватия}} [[Иван Перишич]]
* {{Парчами Хорватия}} [[Мартин Батурина]]
* {{Парчами Хорватия}} [[Никола Влашич]]
* {{Парчами Хорватия}} [[Петар Муса]]
* {{Парчами Хорватия}} [[Петар Сучич]]
* {{Парчами Гаити}} [[Вилсон Изидор]]
* {{Парчами Чехия}} [[Ладислав Крейчий]]
* {{Парчами Чехия}} [[Михал Садилек]]
* {{Парчами ҶАҶ}} [[Тапело Масеко]]
* {{Парчами ҶАҶ}} [[Тебоҳо Мокоена]] (1)
* {{Парчами Ҷопон}} [[Дайдзен Маэда]]
* {{Парчами Ҷопон}} [[Дзюнъя Ито]]
* {{Парчами Ҷопон}} [[Кайсю Сано]]
* {{Парчами Ҷопон}} [[Кэйто Накамура]]
* {{Парчами ҶД Конго}} [[Бриан Сипенга]]
* {{Парчами ҶД Конго}} [[Фистон Майеле]]
* {{Парчами Швейсария}} [[Гранит Ҷака]] (1)
* {{Парчами Шветсия}} [[Александер Исак]]
* {{Парчами Шветсия}} [[Виктор Дёкереш]]
* {{Парчами Шветсия}} [[Маттиас Сванберг]]
* {{Парчами Шотландия}} [[Ҷон Макгинн]]
* {{Парчами Эквадор}} [[Гонсало Плата]]
* {{Парчами Эквадор}} [[Нилсон Ангуло]]
* {{Парчами Эрон}} [[Муҳаммад Муҳибӣ]]
{{div col end}}{{^|1em}}

;Худголҳо
{{div col|gap=40em}}
* {{Парчами Австралия}} [[Камерон Берҷесс]] ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D#ИМА — Австралия|дар бозии марҳилаи гурӯҳӣ]] бар зидди {{Парчами ИМА}} [[Тими миллии футболи ИМА|ИМА]])
* {{Парчами Арабистони Саудӣ}} [[Ҳасан ат-Тамбакти]] ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи H#Испониё — Арабистони Саудӣ|дар бозии марҳилаи гурӯҳӣ]] бар зидди {{Парчами Испания}} [[Тими миллии футболи Испониё|Испониё]])
* {{Парчами Ироқ}} [[Айман Ҳусейн]] ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I#Ироқ — Норвегия|дар бозии марҳилаи гурӯҳӣ]] бар зидди {{Парчами Норвегия}} [[Тими миллии футболи Норвегия|Норвегия]])
* {{Парчами Кабо-Верде}} [[Дини]] ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. 1/16 ниҳоӣ#Аргентина — Кабо-Верде|дар бозии 1/16 ниҳоӣ]] зидди {{Парчами Аргентина}} [[Тими миллии футболи Аргентина|Аргентина]])
* {{Парчами Қатар}} [[Маҳмуд Абунада]] ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B#Босния ва Ҳерсеговина — Қатар|дар бозии марҳилаи гурӯҳӣ]] бар зидди {{Парчами Босния ва Ҳерсеговина}} [[Тими миллии футболи Босния ва Ҳерсеговина|Босния ва Ҳерсеговина]])
* {{Парчами Қатар}} [[Муҳаммад Манай]] ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B#Канада — Қатар|дар бозии марҳилаи гурӯҳӣ]] бар зидди {{Парчами Канада}} [[Тими миллии футболи Канада|Канада]])
* {{Парчами Марокаш}} [[Ёсин Буну]] ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи C#Марокаш — Ҳоитӣ|дар бозии марҳилаи гурӯҳӣ]] бар зидди {{Парчами Гаити}} [[Тими миллии футболи Ҳоитӣ|Ҳоитӣ]])
* {{Парчами Миср}} [[Муҳаммад Ҳанӣ]] ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G#Белгия — Миср|дар бозии марҳилаи гурӯҳӣ]] бар зидди {{Парчами Белгия}} [[Тими миллии футболи Белгия|Белгия]])
* {{Парчами Миср}} [[Муҳаммад Ҳанӣ]] ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. 1/16 ниҳоӣ#Австралия — Миср|дар бозии 1/16 ниҳоӣ]] зидди {{Парчами Австралия}} [[Тими миллии футболи Австралия|Австралия]])
* {{Парчами Парагвай}} [[Дамян Бобадийя]] ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D#ИМА — Парагвай|дар бозии марҳилаи гурӯҳӣ]] бар зидди {{Парчами ИМА}} [[Тими миллии футболи ИМА|ИМА]])
* {{Парчами Тунис}} [[Илёс Сахирӣ]] ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи F#Тунис — Нидерланд|дар бозии марҳилаи гурӯҳӣ]] бар зидди {{Парчами Нидерланд}} [[Тими миллии футболи Нидерланд|Нидерланд]])
* {{Парчами Урдун}} [[Язан ал-Араб]] ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи J#Австрия — Урдун|дар бозии марҳилаи гурӯҳӣ]] бар зидди {{Парчами Австрия}} [[Тими миллии футболи Австрия|Австрия]])
* {{Парчами Ӯзбекистон}} [[Абдувоҳид Нематов]] ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи K#Португалия — Ӯзбекистон|дар бозии марҳилаи гурӯҳӣ]] бар зидди {{Парчами Португалия}} [[Тими миллии футболи Португалия|Португалия]])
* {{Парчами Швейсария}} [[Миро Мухайм]] ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи B#Қатар — Швейтсария|дар бозии марҳилаи гурӯҳӣ]] бар зидди {{Парчами Қатар}} [[Тими миллии футболи Қатар|Қатар]])
{{div col end}}{{^|1em}}

=== Муаллифони пасҳои головар ===
;7 паси головар
{{div col|gap=16em}}
* {{Парчами Фаронса}} [[Майкл Олисе]]
{{div col end}}{{^|1em}}

;4 паси головар
{{div col|gap=16em}}
* {{Парчами Аргентина}} [[Лионел Месси]]
* {{Парчами Бразилия}} [[Бруно Гимарайнс]]
* {{Парчами Марокаш}} [[Браҳим Диас]]
* {{Парчами Норвегия}} [[Мартин Эдегор]]
* {{Парчами Фаронса}} [[Килиан Мбаппе]]
{{div col end}}{{^|1em}}

;3 паси головар
{{div col|gap=16em}}
* {{Парчами Англия}} [[Букаё Сака]]
* {{Парчами Англия}} [[Энтони Гордон]]
* {{Парчами Олмон}} [[Флориан Виртс]]
* {{Парчами Мексика}} [[Роберто Алварадо]]
* {{Парчами Норвегия}} [[Андреас Шелдеруп]]
* {{Парчами Шветсия}} [[Александер Исак]]
{{div col end}}{{^|1em}}

;2 паси головар
{{div col|gap=16em}}
* {{Парчами Алҷазоир}} [[Ҳусомиддин Авор]]
* {{Парчами Англия}} [[Деклан Райс]]
* {{Парчами Белгия}} [[Леандро Троссард]]
* {{Парчами Белгия}} [[Николас Раскин]]
* {{Парчами Белгия}} [[Ҳанс Ванакен]]
* {{Парчами Зеландияи Нав}} [[Крис Вуд]]
* {{Парчами Испания}} [[Дани Олмо]]
* {{Парчами Испания}} [[Марк Кукурейя]]
* {{Парчами Канада}} [[Нейтан Салиба]]
* {{Парчами Марокаш}} [[Ашраф Ҳакимӣ]]
* {{Парчами Миср}} [[Муҳаммад Салоҳ]]
* {{Парчами Нидерланд}} [[Дензел Думфрис]]
* {{Парчами Нидерланд}} [[Крисенсио Саммервилл]]
* {{Парчами Нидерланд}} [[Райан Гравенберх]]
* {{Парчами Норвегия}} [[Патрик Берг]]
* {{Парчами Олмон}} [[Дениз Ундав]]
* {{Парчами Олмон}} [[Йозуа Киммих]]
* {{Парчами Парагвай}} [[Хулио Энсисо]]
* {{Парчами Сенегал}} [[Илиман Ндиай]]
* {{Парчами Тунис}} [[Ҳаннибал Меҷбри]]
* {{Парчами Фаронса}} [[Усмон Дембеле]]
* {{Парчами Швейсария}} [[Брел Эмболо]]
* {{Парчами Швейсария}} [[Жоан Манзамби]]
* {{Парчами Шветсия}} [[Виктор Дёкереш]]
{{div col end}}{{^|1em}}

;1 паси головар
{{div col|gap=16em}}
* {{Парчами Австралия}} [[Пол Окон-Энгстелер]]
* {{Парчами Австрия}} [[Давид Алаба]]
* {{Парчами Австрия}} [[Михаел Грегорич]]
* {{Парчами Австрия}} [[Конрад Лаймер]]
* {{Парчами Австрия}} [[Ксавер Шлагер]]
* {{Парчами Алҷазоир}} [[Риёз Маҳрез]]
* {{Парчами Англия}} [[Морган Роҷерс]]
* {{Парчами Англия}} [[Ҳарри Кейн]]
* {{Парчами Англия}} [[Ҷуд Беллингҳем]]
* {{Парчами Англия}} [[Эллиот Андерсон]]
* {{Парчами Аргентина}} [[Алексис Макаллистер]]
* {{Парчами Аргентина}} [[Гонсало Монтиел]]
* {{Парчами Аргентина}} [[Лаутаро Мартинес]]
* {{Парчами Аргентина}} [[Лисандро Мартинес]]
* {{Парчами Аргентина}} [[Николас Гонсалес]]
* {{Парчами Аргентина}} [[Родриго Де Паул]]
* {{Парчами Аргентина}} [[Факундо Медина]]
* {{Парчами Аргентина}} [[Хосе Мануел Лопес]]
* {{Парчами Белгия}} [[Ромелу Лукаку]]
* {{Парчами Белгия}} [[Тома Мёние]]
* {{Парчами Белгия}} [[Тимоти Кастан]]
* {{Парчами Белгия}} [[Шарл Де Кетеларе]]
* {{Парчами Босния ва Ҳерсеговина}} [[Деннис Ҳаҷикадунич]]
* {{Парчами Босния ва Ҳерсеговина}} [[Иван Башич]]
* {{Парчами Босния ва Ҳерсеговина}} [[Сеад Колашинатс]]
* {{Парчами Бразилия}} [[Винисиус Ҷуниор]]
* {{Парчами Бразилия}} [[Габриэл Магаляйнс]]
* {{Парчами Бразилия}} [[Лукас Пакета]]
* {{Парчами Бразилия}} [[Райан Симплисио Роша|Райан]]
* {{Парчами Гана}} [[Эрнест Нуама]]
* {{Парчами Зеландияи Нав}} [[Тим Пейн]]
* {{Парчами Ироқ}} [[Амир ал-Аммарӣ]]
* {{Парчами ИМА}} [[Алекс Фримен]]
* {{Парчами ИМА}} [[Кристиан Пулишич]]
* {{Парчами ИМА}} [[Малик Тиллман]]
* {{Парчами ИМА}} [[Себастиян Берҳалтер]]
* {{Парчами Испания}} [[Алекс Баэна]]
* {{Парчами Испания}} [[Маркос Лоренте]]
* {{Парчами Испания}} [[Микел Оярсабал]]
* {{Парчами Испания}} [[Ферран Торрес]]
* {{Парчами Испания}} [[Эмерик Ляпорт]]
* {{Парчами Кабо-Верде}} [[Райан Мендеш]]
* {{Парчами Кабо-Верде}} [[Янник Семеду]]
* {{Парчами Канада}} [[Промис Дэвид]]
* {{Парчами Колумбия}} [[Густаво Пуэрта]]
* {{Парчами Колумбия}} [[Кучо Эрнандес]]
* {{Парчами Колумбия}} [[Луис Фернандо Диас|Луис Диас]]
* {{Парчами Колумбия}} [[Луис Хавиер Суарес|Луис Суарес]]
* {{Парчами Колумбия}} [[Хуан Кинтеро]]
* {{Парчами Кореяи Ҷанубӣ}} [[Ли Кан Ин]]
* {{Парчами Кореяи Ҷанубӣ}} [[Ҳванг Ин Бом]]
* {{Парчами Кот-д’Ивуар}} [[Вилфрид Синго]]
* {{Парчами Кот-д’Ивуар}} [[Николя Пепе]]
* {{Парчами Кот-д’Ивуар}} [[Франк Кессие]]
* {{Парчами Кот-д’Ивуар}} [[Ян Диоманде]]
* {{Парчами Қатар}} [[Эдмилсон Ҷуниор]]
* {{Парчами Марокаш}} [[Суфён Раҳимӣ]]
* {{Парчами Марокаш}} [[Шамсиддин Толибӣ]]
* {{Парчами Марокаш}} [[Шоди Риёз]]
* {{Парчами Мексика}} [[Луис Ромо]]
* {{Парчами Мексика}} [[Хорхе Санчес Рамос]]
* {{Парчами Мексика}} [[Хулиан Кинёнес]]
* {{Парчами Мексика}} [[Эрик Лира]]
* {{Парчами Миср}} [[Карим Ҳофиз]]
* {{Парчами Миср}} [[Марвон Атийя]]
* {{Парчами Миср}} [[Маҳмуд  Ҳасан|Трезеге]]
* {{Парчами Миср}} [[Мустафо Закӣ]]
* {{Парчами Миср}} [[Муҳаммад Ҳанӣ]]
* {{Парчами Миср}} [[Ҳайсам Ҳасан]]
* {{Парчами Нидерланд}} [[Вирҷил ван Дайк]]
* {{Парчами Нидерланд}} [[Коди Гакпо]]
* {{Парчами Нидерланд}} [[Мемфис Депай]]
* {{Парчами Нидерланд}} [[Тиҷани Рейнерс]]
* {{Парчами Норвегия}} [[Давид Мёллер Волфе]]
* {{Парчами Олмон}} [[Надим Амирӣ]]
* {{Парчами Олмон}} [[Натаниел Браун]]
* {{Парчами Олмон}} [[Феликс Нмеча]]
* {{Парчами Парагвай}} [[Матиас Галарса]]
* {{Парчами Португалия}} [[Бруну Фернандеш]]
* {{Парчами Португалия}} [[Жуан Канселу]]
* {{Парчами Португалия}} [[Педру Нету]]
* {{Парчами Португалия}} [[Рафаэл Леао]]
* {{Парчами Сенегал}} [[Абдуллое Сек]]
* {{Парчами Сенегал}} [[Исмоила Сарр]]
* {{Парчами Сенегал}} [[Ламин Камара]]
* {{Парчами Сенегал}} [[Мусо Ниакате]]
* {{Парчами Сенегал}} [[Николас Ҷексон]]
* {{Парчами Сенегал}} [[Пап Гейе]]
* {{Парчами Сенегал}} [[Садио Мане]]
* {{Парчами Туркия}} [[Бариш Йилмаз]]
* {{Парчами Туркия}} [[Эрен Элмали]]
* {{Парчами Урдун}} [[Иҳсон Ҳаддод]]
* {{Парчами Урдун}} [[Мусо ал-Тамарӣ]]
* {{Парчами Урдун}} [[Нур ар-Равабда]]
* {{Парчами Уругвай}} [[Максимилиано Араухо]]
* {{Парчами Ӯзбекистон}} [[Акмал Мозговой]]
* {{Парчами Фаронса}} [[Адриен Рабио]]
* {{Парчами Фаронса}} [[Брадли Баркола]]
* {{Парчами Фаронса}} [[Дезире Дуэ]]
* {{Парчами Фаронса}} [[Урелён Чуамени]]
* {{Парчами Хорватия}} [[Ёсип Станишич]]
* {{Парчами Хорватия}} [[Иван Перишич]]
* {{Парчами Хорватия}} [[Лука Модрич]]
* {{Парчами Хорватия}} [[Матео Ковачич]]
* {{Парчами Хорватия}} [[Петар Сучич]]
* {{Парчами Гаити}} [[Жан-Кевен Дюверн]]
* {{Парчами Чехия}} [[Александр Сойка]]
* {{Парчами Чехия}} [[Владимир Тсоуфал]]
* {{Парчами Ҷопон}} [[Аясэ Уэда]]
* {{Парчами Ҷопон}} [[Кайсю Сано]]
* {{Парчами Ҷопон}} [[Кейто Накамура]]
* {{Парчами Ҷопон}} [[Ко Итакура]]
* {{Парчами Ҷопон}} [[Коки Огава]]
* {{Парчами Ҷопон}} [[Ритсу Доан]]
* {{Парчами Ҷопон}} [[Такефуса Кубо]]
* {{Парчами ҶАҶ}} [[Тшепанг Мореми]]
* {{Парчами ҶД Конго}} [[Артур Масуаку]]
* {{Парчами ҶД Конго}} [[Мешак Элиа]]
* {{Парчами ҶД Конго}} [[Шансел Мбемба]]
* {{Парчами Швейсария}} [[Рикардо Родригес]]
* {{Парчами Швейсария}} [[Рубен Варгас]]
* {{Парчами Шветсия}} [[Лукас Бергвалл]]
* {{Парчами Эквадор}} [[Кевин Родригес]]
* {{Парчами Эквадор}} [[Педро Вите]]
* {{Парчами Эрон}} [[Ромин Ризоиён]]
{{div col end}}{{^|1em}}

=== Маҳрумиятҳо ===
Футболбозе, ки корти сурх мегирад ё дар бозиҳои гуногун ду корти зард ҷамъ мекунад, бозии навбатиро аз даст медиҳад. Дар ҳолате ки тими миллӣ баъд аз марҳилае, ки ҷазои бозикун оғоз шудааст, аз мусобиқа хориҷ шавад, андозаи ҷазо ба таври иловагӣ муайян карда мешавад.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! Футболбоз
! Даста
! Қоидавайронкунӣ
! Бозиҳои аз даст рафта
|-
|[[Сфифело Ситҳоул]]
|{{Футбол|RSA}}
|{{Ихроҷ|0}} дар гурӯҳи A зидди {{Парчами Мексика}} [[Тими миллии футболи Мексика|Мексика]]
|дар гурӯҳи A зидди {{Парчами Чехия}} [[Тими миллии футболи Чехия|Чехия]]
|-
|[[Темба Зване]]{{efn|Зване аз ҳаққи иштирок дар се бозӣ маҳрум гардид&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.espn.com/espn/story/_/id/49097656/south-africa-themba-zwane-handed-three-match-ban-red-card-mexico-fifa-world-cup-opener |title=South Africa's Themba Zwane handed three-match ban for red card against Mexico in FIFA World Cup opener |website=[[ESPN.com]] |date=2026-06-17 |lang=en}}&lt;/ref&gt;.}}
|{{Футбол|RSA}}
|{{Ихроҷ|0}} дар гурӯҳи A зидди {{Парчами Мексика}} [[Тими миллии футболи Мексика|Мексика]]
|дар гурӯҳи A зидди {{Парчами Чехия}} [[Тими миллии футболи Чехия|Чехия]]&lt;br&gt;дар гурӯҳи A зидди {{Парчами Кореяи Ҷанубӣ}} [[Тими миллии футболи Кореяи Ҷанубӣ|Кореяи Ҷанубӣ]]&lt;br&gt;дар 1/16 ниҳоӣ зидди {{Парчами Канада}} [[Тими миллии футболи Канада|Канада]]
|-
|[[Сесар Монтес]]
|{{Футбол|MEX}}
|{{Ихроҷ|0}} дар гурӯҳи A зидди {{Парчами ҶАҶ}} [[Тими миллии футболи ҶАҶ|ҶАҶ]]
|дар гурӯҳи A зидди {{Парчами Кореяи Ҷанубӣ}} [[Тими миллии футболи Кореяи Ҷанубӣ|Кореяи Ҷанубӣ]]
|-
|[[Тебоҳо Мокоена]]
|{{Футбол|RSA}}
|{{Yel}} дар гурӯҳи A зидди {{Парчами Мексика}} [[Тими миллии футболи Мексика|Мексика]]&lt;br&gt;{{Yel}} дар гурӯҳи A зидди {{Парчами Чехия}} [[Тими миллии футболи Чехия|Чехия]]
|дар гурӯҳи A зидди {{Парчами Кореяи Ҷанубӣ}} [[Тими миллии футболи Кореяи Ҷанубӣ|Кореяи Ҷанубӣ]]
|-
|[[Тарик Мухаремович]]
|{{Футбол|BIH}}
|{{Ихроҷ|0}} дар гурӯҳи B зидди {{Парчами Швейсария}} [[Тими миллии футболи Швейсария|Швейсария]]
|дар гурӯҳи B зидди {{Парчами Қатар}} [[Тими миллии футболи Қатар|Қатар]]
|-
|[[Ҳомам Аҳмад]]
|{{Футбол|QAT}}
|{{Ихроҷ|0}} дар гурӯҳи B зидди {{Парчами Канада}} [[Тими миллии футболи Канада|Канада]]
|дар гурӯҳи B зидди {{Парчами Босния ва Ҳерсеговина}} [[Тими миллии футболи Босния ва Ҳерсеговина|Босния ва Ҳерсеговина]]
|-
|[[Осим Модибу]]
|{{Футбол|QAT}}
|{{Ихроҷ|0}} дар гурӯҳи B зидди {{Парчами Канада}} [[Тими миллии футболи Канада|Канада]]
|дар гурӯҳи B зидди {{Парчами Босния ва Ҳерсеговина}} [[Тими миллии футболи Босния ва Ҳерсеговина|Босния ва Ҳерсеговина]]
|-
|[[Мигел Алмирон]]
|{{Футбол|PAR}}
|{{Ихроҷ|0}} дар гурӯҳи D зидди {{Парчами Туркия}} [[Тими миллии футболи Туркия|Туркия]]
|дар гурӯҳи D зидди {{Парчами Австралия}} [[Тими миллии футболи Австралия|Австралия]]
|-
|[[Натан Нгой]]
|{{Футбол|BEL}}
|{{Ихроҷ|0}} дар гурӯҳи G зидди {{Парчами Эрон}} [[Тими миллии футболи Эрон|Эрон]]
|дар гурӯҳи G зидди {{Парчами Зеландияи Нав}} [[Тими миллии футболи Зеландияи Нав|Зеландияи Нав]]
|-
|[[Сидни Лопеш Кабрал]]
|{{Футбол|CPV}}
|{{Yel}} дар гурӯҳи H зидди {{Парчами Испания}} [[Тими миллии футболи Испания|Испания]]&lt;br&gt;{{Yel}} дар гурӯҳи H зидди {{Парчами Уругвай}} [[Тими миллии футболи Уругвай|Уругвай]]
|дар гурӯҳи H зидди {{Парчами Арабистони Саудӣ}} [[Тими миллии футболи Арабистони Саудӣ|Арабистони Саудӣ]]
|-
|[[Диего Гомес]]
|{{Футбол|PAR}}
|{{Yel}} дар гурӯҳи D зидди {{Парчами ИМА}} [[Тими миллии футболи ИМА|ИМА]]&lt;br&gt;{{Yel}} дар гурӯҳи D зидди {{Парчами Австралия}} [[Тими миллии футболи Австралия|Австралия]]
|дар 1/16 ниҳоӣ зидди {{Парчами Олмон}} [[Тими миллии футболи Олмон|Олмон]]
|-
|[[Рибин Сулоқо]]
|{{Футбол|IRQ}}
|{{Ихроҷ|0}} дар гурӯҳи I зидди {{Парчами Сенегал}} [[Тими миллии футболи Сенегал|Сенегал]]
|''Бозикун ҷазои маҳрумиятро берун аз ин мусобиқа адо мекунад''
|-
|[[Агустин Каноббио]]
|{{Футбол|URY}}
|{{Ихроҷ|0}} дар гурӯҳи H зидди {{Парчами Испания}} [[Тими миллии футболи Испониё|Испониё]]
|''Бозикун ҷазои маҳрумиятро берун аз ин мусобиқа адо мекунад''
|-
|[[Муҳанад Лошин]]
|{{Футбол|EGY}}
|{{Yel}} дар гурӯҳи G зидди {{Парчами Зеландияи Нав}} [[Тими миллии футболи Зеландияи Нав|Зеландияи Нав]]&lt;br&gt;{{Yel}} дар гурӯҳи G зидди {{Парчами Эрон}} [[Тими миллии футболи Эрон|Эрон]]
|дар 1/16 ниҳоӣ зидди {{Парчами Австралия}} [[Тими миллии футболи Австралия|Австралия]]
|-
|[[Пиеро Инкапие]]
|{{Футбол|ECU}}
|{{Ихроҷ|0}} дар 1/16 ниҳоӣ зидди {{Парчами Мексика}} [[Тими миллии футболи Мексика|Мексика]]
|''Бозикун ҷазои маҳрумиятро берун аз ин мусобиқа адо мекунад''
|-
|[[Фоларин Балоган]]
|{{Футбол|USA}}
|{{Ихроҷ|0}} дар 1/16 ниҳоӣ зидди {{Парчами Босния ва Ҳерсеговина}} [[Тими миллии футболи Босния ва Ҳерсеговина|Босния ва Ҳерсеговина]]
|''Маҳрумият ба таъхир гузошта шудааст''&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.nytimes.com/athletic/7423410/2026/07/05/usmnt-folarin-balogun-red-card-available/ |title=Folarin Balogun available for USMNT vs. Belgium as red card ban suspended |website=[[The New York Times]] |date=2026-07-05 |access-date=2026-07-05 |lang=en}}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Ҷарелл Куанса]]
|{{Футбол|ENG}}
|{{Ихроҷ|0}} дар 1/8 ниҳоӣ зидди {{Парчами Мексика}} [[Тими миллии футболи Мексика|Мексика]]
|дар 1/4 ниҳоӣ зидди {{Парчами Норвегия}} [[Тими миллии футболи Норвегия|Норвегия]]&lt;br&gt;дар нимниҳоӣ зидди {{Парчами Аргентина}} [[Тими миллии футболи Аргентина|Аргентина]]{{efn|Куанса ба муҳлати ду бозӣ маҳрум шуд&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.nytimes.com/athletic/7426609/2026/07/09/jarell-quansah-england-ban-world-cup/ |title=FIFA gives Jarell Quansah two-game ban for red card, would miss England's World Cup semi-final |website=[[The New York Times]] |date=2026-07-09 |lang=en}}&lt;/ref&gt;.}}
|-
|[[Брел Эмболо]]
|{{Футбол|SUI}}
|{{Ихроҷ|2}} дар 1/4 ниҳоӣ зидди {{Парчами Аргентина}} [[Тими миллии футболи Аргентина|Аргентина]]
|''Бозикун ҷазои маҳрумиятро берун аз ин мусобиқа адо мекунад''
|-
|[[Энсо Фернандес]]
|{{Футбол|ARG}}
|{{Ихроҷ|2}} дар финал зидди {{Парчами Испания}} [[Тими миллии футболи Испониё|Испониё]]
|''Бозикун ҷазои маҳрумиятро берун аз ин мусобиқа адо мекунад''
|}

=== Шумораи голҳои сардодашуда ===
{| class=&quot;wikitable&quot;
! colspan=&quot;11&quot; |Шумораи голҳои сардодашуда
|-
!width=&quot;300&quot;|0
!width=&quot;300&quot;|1
!width=&quot;300&quot;|2
!width=&quot;300&quot;|3
!width=&quot;300&quot;|4
!width=&quot;300&quot;|5
!width=&quot;300&quot;|6
!width=&quot;300&quot;|7
!width=&quot;300&quot;|8
!width=&quot;300&quot;|9
!width=&quot;300&quot;|10
|-
| {{Парчами Австралия}} [[Мэтю Райан]] || {{Парчами Белгия}} [[Сенне Ламменс]] || {{Парчами Гана}} [[Бенҷамин Асаре]] || {{Парчами Австралия}} [[Патрик Бич]] || {{Парчами Бразилия}} [[Алиссон Беккер]] || {{Парчами ҶД Конго}} [[Лионел Мпаси]] || {{Парчами Алҷазоир}} [[Лука Зидан]] || {{Парчами Аргентина}} [[Эмилиано Мартинес]] || {{Парчами Англия}} [[Ҷордан Пикфорд]] || {{Парчами Австрия}} [[Александер Шлагер]] || {{Парчами Қатар}} [[Маҳмуд Абунада]]
|-
| {{Парчами Мексика}} [[Гилермо Очоа]] || {{Парчами Гана}} [[Лоуренс Ати-Зиги]] || || {{Парчами Алҷазоир}} [[Уссома Бинбут]] || {{Парчами Олмон}} [[Мануел Нойер]] || {{Парчами Кабо-Верде}} [[Возиня]] || {{Парчами Белгия}} [[Тибо Куртуа]] || {{Парчами Миср}} [[Мустафо Шубайр]] || {{Парчами Босния ва Ҳерсеговина}} [[Никола Васил]] || {{Парчами Кюрасао}} [[Элой Ром]] || {{Парчами Зеландияи Нав}} [[Макс Кроуком]]
|-
| {{Парчами Уругвай}} [[Серхио Рочет]] || {{Парчами Испания}} [[Унаи Симон]]|| || {{Парчами Эрон}} [[Алиризо Бейронванд]] || {{Парчами Ироқ}} [[Аҳмад Басил]] || {{Парчами Нидерланд}} [[Барт Вербрюгген]] || {{Парчами Канада}} [[Максим Крепо]] || {{Парчами Норвегия}} [[Орян Нюланн]] || {{Парчами Гаити}} [[Ҷонни Пласид]] || ||
|-
| || {{Парчами Колумбия}} [[Камило Варгас]] || || {{Парчами Мексика}} [[Раул Ранхел]] || {{Парчами Кот-д’Ивуар}} [[Яҳё Фофана]] || {{Парчами Арабистони Саудӣ}} [[Муҳаммад ал-Увайс]] || {{Парчами Марокаш}} [[Ёсин Буну]] || {{Парчами Тунис}} [[Айман Даҳмен]] || {{Парчами Урдун}} [[Язид Абу Лайло]] || ||
|-
| || || || {{Парчами Португалия}} [[Диогу Кошта]] || {{Парчами Норвегия}} [[Эгил Селвик]] || {{Парчами ИМА}} [[Мэтт Фриз]] || {{Парчами Парагвай}} [[Орландо Хил]] || {{Парчами Хорватия}} [[Доминик Ливакович]] || {{Парчами Ироқ}} [[Ҷалол Ҳассан]] || ||
|-
| || || || {{Парчами Кореяи Ҷанубӣ}} [[Ким Сингю]] || {{Парчами Панама}} [[Орландо Москера]] || {{Парчами Тунис}} [[Муҳиб Шамах]] || {{Парчами Сенегал}} [[Эдуар Менди]] || || {{Парчами Ӯзбекистон}} [[Абдувоҳид Нематов]] || ||
|-
| || || || {{Парчами Сенегал}} [[Мори Диав]] || {{Парчами Уругвай}} [[Фернандо Муслера]] || {{Парчами Туркия}} [[Угурҷан Чакир]] || {{Парчами Чехия}} [[Матей Коварж]] || || || ||
|-
| || || || {{Парчами ИМА}} [[Мэтт Тернер]] || {{Парчами Фаронса}} [[Майк Менян]] || {{Парчами Ҷопон}} [[Дзион Судзуки]] || {{Парчами Швейсария}} [[Грегор Кобел]] || || || ||
|-
| || || || {{Парчами Ӯзбекистон}} [[Уткир Юсупов]] || {{Парчами Шветсия}} [[Якоб Виделл-Сеттерстрём]] || || {{Парчами Шветсия}} [[Кристоффер Нурдфелдт]] || || || ||
|-
| || || || || {{Парчами Шотландия}} [[Ангус Ганн]] || || || || || ||
|-
| || || || || {{Парчами Эквадор}} [[Эрнан Галиндес]] || || || || || ||
|-
| || || || || {{Парчами ҶАҶ}} [[Ронвен Вилямс]] || || || || || ||
|}

== Намод, тӯб ва мусиқӣ ==

=== Намодҳо ===
{{main|Гавазни шимолӣ, ягуар ва уқоби сарсафед}}
Намодҳои расмии мусобиқа рӯзи 25 сентябри 2025 муаррифӣ шуданд&lt;ref&gt;{{cite web|title=Who are the 2026 World Cup mascots? Maple, Zayu and Clutch!|url=https://www.espn.com/soccer/story/_/id/46377619/who-2026-fifa-world-cup-mascots-maple-zayu-clutch|author=Cesar Hernandez|publisher=ESPN|date=2025-09-25|access-date=2026-02-15|lang=en}}&lt;/ref&gt;: 
* '''Maple''' — гавазни шимолӣ, рамзи Канада
* '''Zayu''' — ягуар, рамзи Мексика
* '''Clutch''' — уқоби сарсафед, рамзи ИМА
Намодҳо тарҳрезӣ шудаанд, то мероси фарҳангии кишварҳои мизбонро нишон диҳанд&lt;ref&gt;{{cite web|title=Colourful trio of mascots unveiled for FIFA World Cup 26|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/clutch-maple-zayu-mascots-unveiled|publisher=FIFA|date=2025-09-25|access-date=2026-02-15|lang=en}}&lt;/ref&gt;.

=== Тӯби расмӣ ===
{{main|Adidas Trionda}}
[[Акс:Trionda (cropped).jpg|thumb|Adidas Trionda|242x242px]]
ФИФА тӯби расмии Ҷоми ҷаҳонии 2026-ро муаррифӣ кард. Тӯб бо номи «Trionda» аз ҷониби ширкати Adidas истеҳсол шудааст. Тарҳи он се ранг дорад — сабз, сурх ва кабуд — ки рамзи кишварҳои мизбон мебошанд&lt;ref&gt;{{cite web|title=ФИФА тӯби расмии ҶҶ-2026-ро дар ИМА, Мексика ва Канада муаррифӣ кард|url=https://ftv.tj/news/10952-fifa-tbi-rasmii-2026-ro-dar-ima-meksika-va-kanada-muarrif-kard.html|author=Imombek Shodibekzod|publisher=ТВ Футбол|date=2025-10-03|access-date=2026-02-15|lang=tg}}&lt;/ref&gt;. Ин рангҳо дар парчамҳои Мексика, Канада ва ИМА низ ҳастанд.
Мавҷи сафеди тӯб се рангро бо ҳам мепайвандад. Аз ин рӯ номи тӯб аз калимаҳои испониёӣ гирифта шудааст: tri (се) ва onda (мавҷ).
Дар тарҳи тӯб рамзҳои миллии кишварҳои мизбон низ ҷой гирифтаанд:
* [[Барги афро]] — Канада
* [[Уқоби тилоӣ]] — Мексика
* [[Ситораи панҷкунҷа]] — ИМА
Ороишҳои тиллоӣ рамзи Ҷоми ҷаҳони футбол мебошанд&lt;ref&gt;{{cite web|title=FIFA celebrates launch of Official Match Ball of FIFA World Cup 26™: TRIONDA|url=https://inside.fifa.com/organisation/media-releases/fifa-celebrates-launch-official-match-ball-world-cup-26-trionda|publisher=FIFA|date=2025-10-02|access-date=2026-02-15|lang=en}}&lt;/ref&gt;.

=== Мусиқӣ ===
Рӯзи 17 майи 2023, суруди расмии Ҷоми ҷаҳонии 2026 нашр шуд. Ин суруди инструменталӣ бо номи «FIFA World Cup 26 Theme Song» маъруф аст. Дар моҳи марти 2025, 16 ремикс аз суруд ба намоиш гузошта шуд, ки ҳар яке аз онҳо бо услуби маҳаллӣ ва ҷузъиёти фарҳангии шаҳрҳои мизбон офарида шудааст&lt;ref&gt;{{cite web|title=Official FIFA World Cup 26™ Sonic IDs celebrate diversity and creativity of Host Cities|url=https://inside.fifa.com/organisation/news/world-cup-2026-host-city-sonic-ids|publisher=FIFA|date=2025-02-26|access-date=2026-02-15|lang=en}}&lt;/ref&gt;:
* Atlanta – Dallas Austin
* Boston – Ben Zakharenko, Dayvin, Berklee College of Music
* Dallas – Tre Nagella
* Guadalajara – Bautista
* Houston – Bombón
* Kansas City – Tech N9ne
* Los Angeles – DJ Flict
* Mexico City – Mexican Institute of Sound
* Miami – Mr. NaisGai
* Monterrey – Toy Selectah
* New York/New Jersey – Take a Daytrip
* Philadelphia – DJ Jazzy Jeff
* San Francisco Bay Area – Dan the Automator
* Seattle – Sango
* Toronto – Hill Kourkoutis
* Vancouver – Grayson Repp

== Арзиши мусобиқа ==

== Мукофотҳои пулии мусобиқа ==
Дар моҳи апрели соли 2026 ФИФА мукофотпулиҳоро барои ҳамаи кишварҳои иштироккунанда тасдиқ кард. Ҳаҷми умумии маблағҳои тақсимшаванда дар ин мусобиқа 871 миллион доллар хоҳад буд, ки нисбат ба фонди ҷоизаҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|мусобиқаи гузашта]] 431 миллион доллар бештар аст.
Ғайр аз маблағи ҷоизавӣ вобаста ба натиҷаҳои мусобиқа, ҳар як дастае, ки роҳхат гирифтааст, инчунин 10 миллион доллар ҳамчун пардохти роҳхатгирӣ ва 2,5 миллион доллар барои омодагӣ пеш аз оғози мусобиқа дарёфт мекунад&lt;ref&gt;{{Cite web |title=FIFA Council increases record financial distribution for FIFA World Cup 2026 |url=https://inside.fifa.com/organisation/fifa-council/media-releases/council-increases-record-financial-distribution-member-associations-world-cup-2026 |publisher=FIFA |access-date=May 3, 2026}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=2026 FIFA World Cup Prize Money: How Much Will the Champions Really Earn? |url=https://worldcuplocaltime.com/2026-fifa-world-cup-prize-money/ |website=World Cup Local Time |access-date=May 3, 2026 |date=May 3, 2026 |last=Sharma |first=Pooja|orig-date=January 25, 2026}}&lt;/ref&gt;.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|+ Мукофотпулӣ вобаста ба ҷойи ниҳоии даста дар мусобиқа
|-
! rowspan=&quot;2&quot; | Мақом
! rowspan=&quot;2&quot; | Дастаҳо
! colspan=&quot;2&quot; | Маблағ (млн)
|-
! Ҳар як даста
! Ҳамагӣ
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Қаҳрамон
|1
| $50
| $50
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Ноиби қаҳрамон
|1
| $33
| $33
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Ҷойи сеюм
|1
| $29
| $29
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Ҷойи чаҳорум
|1
| $27
| $27
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Ҷойҳои 5 то 8-ум (1/4-ниҳоӣ)
|4
| $19
| $76
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Ҷойҳои 9 то 16-ум (1/8-ниҳоӣ)
|8
| $15
| $120
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Ҷойҳои 17 то 32-юм (1/16-ниҳоӣ)
|16
| $11
| $176
|-
| style=&quot;text-align:left;&quot; | Ҷойҳои 33 то 48-ум (марҳилаи гурӯҳӣ)
|16
| $9
| $144
|-
! Ҳамагӣ 
!48
! colspan=&quot;2&quot; |$655
|}

=== Ҷоизаҳои инфиродӣ ва даставӣ ===
{{Ҳамчунин бубинед|Беҳтаринҳои Ҷоми ҷаҳонии футбол}}

Ҷоизаҳои зерин дар охири мусобиқа супорида мешаванд:

*Кафши тилло: ба беҳтарин голзани мусобиқа.
*Дастпӯши тилло: ба беҳтарин дарвозабони мусобиқа.
*Тӯби тилло: ба беҳтарин бозикуни кулли мусобиқа.
*Ҷоизаи бозигари ҷавони ФИФА: ба беҳтарин бозикуни зери 21 соли мусобиқа.
*Ҷоми Fair Play-и ФИФА: ба дастаи боинтизомтарини мусобиқа дар марҳилаи ҳазфӣ.

== Пахши мусобиқа ==

== Бори нахуст дар таърихи Ҷоми ҷаҳонии футбол ==
* Бори аввал [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|ҶҶ]] дар [[Канада]] баргузор шуд&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/world-cup-2026-who-has-qualified|title=Qualified teams for the FIFA World Cup 2026|lang=en|website=www.fifa.com|access-date=2026-06-26}}&lt;/ref&gt;.
* Бори аввал [[Ҷоми ҷаҳонии футбол|ҶҶ]] дар се кишвар баргузор гардид&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.tomsguide.com/entertainment/sports/watch-world-cup-2026-free-live-streams|title=How to watch World Cup 2026: live stream every game for free|lang=en|website=Tom's Guide|date=2026-06-08|access-date=2026-06-26}}&lt;/ref&gt;.
* Бори аввал як кишвар (дар ин ҳолат [[Мексика]]) [[Ҷоми ҷаҳонии футбол]]ро сеюмин бор мизбонӣ кард (пештар дар солҳои [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970|1970]] ва [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986|1986]])&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.
* Бори аввал дар марҳилаи ниҳоӣ [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Иштирокчиён|48 даста]] иштирок карданд&lt;ref&gt;{{Cite news|title=FIFA World Cup 2026: Five nations bow out as race for round of 32 heats up|url=https://timesofindia.indiatimes.com/sports/football/fifa-world-cup/fifa-world-cup-2026-five-nations-bow-out-as-race-for-round-of-32-heats-up/articleshow/131960169.cms|website=The Times of India|id=0971-8257|date=2026-06-24|access-date=2026-06-26}}&lt;/ref&gt;.
* Бори аввал дар марҳилаи ниҳоӣ тимҳои миллии Кабо-Верде, Кюрасао, Ӯзбекистон ва Урдун иштирок намуданд&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;. Кишвари Кюрасао хурдтарин иштирокчии ҶҶ (аз ҷиҳати масоҳат) буд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.reuters.com/sports/soccer/ivory-coast-advance-pepe-scores-twice-send-curacao-home-2026-06-26/|title=Ivory Coast advance as Pepe scores twice to send Curacao home|lang=en|author=Quillen, Ian|website=www.reuters.com|date=2026-06-26|access-date={{2026-06-26}}}}&lt;/ref&gt;.
* Бори аввал дар бозии ифтитоҳии марҳилаи ниҳоии мусобиқа ([[#Гурӯҳи A|Мексика — ҶАҶ]]) ҳамзамон се бозикун аз майдон ихроҷ шуданд&lt;ref&gt;{{cite web|title=Впервые на матче открытия ЧМ судья показал три красных карточки|url=https://www.rbc.ru/sport/12/06/2026/6a2b2e359a794772b7e5eb13|website=[[РБК]]|date=2026-06-12|access-date=2026-06-13|lang=ru}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kp.ru/sports/futbol/chempionat-mira-po-futbolu-2026/arbitr-igor-fedotov-prokommentiroval-rekordnye-udaleniya-v-startovom-matche-chm-2026-meksika-yuar/|title=«Все три красные карточки – стопроцентные». Арбитр Игорь Федотов прокомментировал рекордные удаления в стартовом матче ЧМ-2026 Мексика – ЮАР|lang=ru|author=Серов, Кирилл|website=www.kp.ru|date=2026-06-12|access-date=2026-06-27}}&lt;/ref&gt;.
* Бори аввал дар таърихи финали Ҷоми ҷаҳонии футбол яке аз дастаҳо (дар ин маврид тими миллии Аргентина) дар давоми 90 дақиқа ягон зарба ба чаҳорчӯби дарвоза надошт&lt;ref&gt;[https://www.sport-express.net/football/world/chempionat-mira-2026/news/argentina-ne-nanesla-ni-odnogo-udara-po-vorotam-ispanii-v-osnovnoe-vremya-finala-chm-2026-2440814/ Аргентина не нанесла ни одного удара по воротам Испании в основное время финала ЧМ-2026]&lt;/ref&gt;.

== Нигаред ==
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1970]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1986]]
* [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1994]]

== Эзоҳ ==
&lt;references group=&quot;lower-alpha&quot;/&gt;
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.fifa.com/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Вебгоҳи расмии мусобиқа]{{ref-en}}

{{Пайвандҳои беруна}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026}}
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол}}

[[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол]]
[[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026| ]]
[[Гурӯҳ:соли 2026 дар футбол]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои байналмилалии футбол дар Мексика]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои байналмилалии футбол дар ИМА]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои байналмилалии футбол дар Канада]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои Ҷоми ҷаҳонии футбол]]
[[Гурӯҳ:Мусобиқаҳои варзишӣ дар Амрико]]</text>
      <sha1>q9cjbxw4y81ismrqv77vcz68gwdu8q7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G</title>
    <ns>0</ns>
    <id>328380</id>
    <revision>
      <id>1481947</id>
      <parentid>1481681</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T21:29:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Yoonoos.tj</username>
        <id>27005</id>
      </contributor>
      <origin>1481947</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="23663" sha1="jns07y8phphnja7qborni7qn1bhn3a7" xml:space="preserve">Бозиҳои '''гурӯҳи G [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026|чемпионати ҷаҳони соли 2026]]''' аз 15 то 26 июни соли 2026 баргузор шуданд&lt;ref name=&quot;match schedule&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/1be9ce37eb98fcc5/original/FWC26-Match-Schedule_English.pdf |title=FIFA World Cup 26 – Match Schedule |website=FIFA.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2024-02-04 |lang=en}}&lt;/ref&gt;. Дар ин гурӯҳ дастаҳои миллии [[Тими миллии футболи Белгия|Белгия]], [[Тими миллии футболи Миср|Миср]], [[Тими миллии футболи Эрон|Эрон]] ва [[Тими миллии футболи Зеландияи Нав|Зеландияи Нав]] иштирок карданд. Ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|марҳилаи ҳазфӣ]] дастаҳои Белгия ва Миср роҳхат гирифтанд, ки дар гурӯҳ ҷойҳои якум ва дуюмро ишғол намуданд. Дастаи ҷойи сеюми гурӯҳи G (Эрон) ба марҳилаи ҳазфӣ роҳ наёфт, зеро ба қатори [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм|ҳашт дастаи беҳтарини ҷойҳои сеюм дар марҳилаи гурӯҳӣ]] дохил нашуд&lt;ref name=&quot;regulations&quot;&gt;{{cite web |url=https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |title=FIFA World Cup 2026 Regulations |website=FIFA.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2025 |lang=en |archive-date=2025-06-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250623212158/https://digitalhub.fifa.com/m/636f5c9c6f29771f/original/FWC2026_regulations_EN.pdf |url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Дастаҳо ==
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
!rowspan=2|Мавқеъ ҳангоми&lt;br&gt;қуръакашӣ
!rowspan=2|Даста
!rowspan=2|Сабад
!rowspan=2|Конфедератсия
!rowspan=2|Тарзи роҳёбӣ
!rowspan=2|Санаи роҳёбӣ
!rowspan=2 data-sort-type=&quot;number&quot;|Иштирок дар&lt;br&gt;марҳилаи ниҳоӣ
!rowspan=2|Иштироки&lt;br&gt;охирин
!rowspan=2|Натиҷаи&lt;br&gt;беҳтарин
!colspan=2|[[Раддабандии ҷаҳонии ФИФА]]&lt;ref&gt;{{cite web |url=https://inside.fifa.com/fifa-world-ranking/men?dateId=id14933 |title=FIFA/Coca-Cola Men's World Ranking |website=FIFA.com |publisher=[[ФИФА]] |date=2025-11-19 |lang=en}}&lt;/ref&gt;
|-
!Ноябри 2025{{refn|group=a|Бар асоси раддабандии ноябри 2025 [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Қуръакашӣ]] баргузор шуд.}}
!Июни 2026
|-
| G1 || style=white-space:nowrap | {{Футбол|BEL}} || 1 || [[УЕФА]] || Ғолиби [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, УЕФА, гурӯҳи J)|гурӯҳи J роҳхати УЕФА]] || 18 ноябри 2025 || 15-ум || [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]] || data-sort-value=&quot;6.1&quot; | Ҷойи сеюм ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]) || 8 ||
|-
| G2 || style=white-space:nowrap | {{Футбол|EGY}} || 3 || [[Конфедератсияи футболи Африқо|КФА]] || Ғолиби [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФА)|гурӯҳи A роҳхати КФА]] || 8 октябри 2025 || 4-ум || [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]] || data-sort-value=&quot;1.3&quot; | Даври якум ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1934|1934]]), групповой этап ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1990|1990]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]]) || 34 ||
|-
| G3 || style=white-space:nowrap | {{Футбол|IRN}} || 2 || [[Конфедератсияи футболи Осиё|КФО]] || Ғолиби [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФО)|гурӯҳи A роҳхати КФО]] || 25 марти 2025 || 7-ум || [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]] || data-sort-value=&quot;1.6&quot; | Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1978|1978]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1998|1998]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2006|2006]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2014|2014]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2018|2018]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2022|2022]]) || 20 ||
|-
| G4 || style=white-space:nowrap | {{Футбол|NZL}} || 4 || [[Конфедератсияи футболи Уқёнусия|КФУ]] || Ғолиби [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026 (марҳилаи муқаддамотӣ, КФУ)|роҳхати КФУ]] || 24 марти 2025 || 3-юм || [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]] || data-sort-value=&quot;1.2&quot; | Марҳилаи гурӯҳӣ ([[Ҷоми ҷаҳонии футбол 1982|1982]], [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2010|2010]]) || 86 ||
|}
'''Эзоҳ'''
{{эзоҳ|group=a}}

== Ҷадвал ==
{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ|Гурӯҳи G}}

Ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи ҳазфӣ|марҳилаи ҳазфӣ]] роҳ ёфтанд&lt;ref name=&quot;regulations&quot; /&gt;:
* Ғолиби гурӯҳи G (Белгия), ки бо дастаи ҷойи сеюми [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи I|гурӯҳи I]] (Сенегал) бозӣ кард.
* Дастаи ҷойи дуюм дар гурӯҳи G (Миср), ки бо дастаи ҷойи дуюми [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи D|гурӯҳи D]] (Австралия) бозӣ кард.
* Дастаи ҷойи сеюми гурӯҳи G (Эрон) ба марҳилаи ҳазфӣ роҳ наёфт, зеро ба қатори [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Раддабандии дастаҳои ҷойи сеюм|ҳашт дастаи беҳтарини ҷойҳои сеюм дар марҳилаи гурӯҳӣ]] дохил нашуд.

== Бозиҳо ==
Вақти оғози ҳамаи бозиҳо ба вақти маҳаллӣ муайян шудааст&lt;ref name=&quot;match schedule&quot; /&gt;.

=== Белгия — Миср ===
&lt;section begin=G1 /&gt;{{Football box
|date=15 июн 2026
|time=12:00 &lt;includeonly&gt;[[UTC−07:00|UTC−7]]&lt;/includeonly&gt;
|team1={{Футбол|BEL|||R}}
|score={{score link|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G#Белгия — Миср|1:1}}
|team2={{Футбол|EGY}}
|goals1=[[Муҳаммад Ҳанӣ]] {{гол|66|авт.}}
|goals2=[[Имом Ашур]] {{гол|19}}
|stadium=«[[Lumen (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи Lumen]]»
|location=[[Сиэтл]]
|attendance=66 775
|referee={{Парчами Бразилия}} [[Рамон Абатти]]
|report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021478
}}&lt;section end=G1 /&gt;

{| width=92%
|-
|{{Либоси тими футбол
 |pattern_la = _bel26h
 |pattern_b  = _bel26h
 |pattern_ra = _bel26h
 |pattern_sh = _bel26h
 |pattern_so = _bel26hl
 |leftarm    = ee3137
 |body       = ee3137
 |rightarm   = ee3137
 |shorts     = 000000
 |socks      = 000000
 |title      = Белгия&lt;ref name=&quot;BEL-EGY line-ups&quot;&gt;{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12488/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group G – Belgium v. Egypt |publisher=[[ФИФА]] |lang=en |date=2026-06-15 |access-date=2026-06-15}}&lt;/ref&gt;
}}
|{{Либоси тими футбол
 |pattern_la = _mrc26a
 |pattern_b  = _egy26a
 |pattern_ra = _mrc26a
 |pattern_sh = _gha26h
 |pattern_so = _egy26al
 |leftarm    = FFFFFF
 |body       = FFFFFF
 |rightarm   = FFFFFF
 |shorts     = FFFFFF
 |socks      = FFFFFF
 |title      = Миср&lt;ref name=&quot;BEL-EGY line-ups&quot;/&gt;
}}
|}

{| width=&quot;100%&quot;
|valign=&quot;top&quot; width=&quot;40%&quot;|
{| style=&quot;font-size:90%&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot;
|-
!width=31| !!width=25|
|-
|Д ||'''1''' ||[[Тибо Куртуа]]
|-
|Ҳим ||'''15'''||[[Тома Мёние]]
|-
|Ҳим ||'''25'''||[[Натан Нгой]]
|-
|Ҳим ||'''4''' ||[[Брэндон Мехеле]]
|-
|Ҳим ||'''21'''||[[Тимоти Кастан]] || {{Yel|14}} || {{Suboff|56}}
|-
|ММ ||'''24'''||[[Амаду Онана]] || || {{Suboff|56}}
|-
|ММ ||'''8''' ||[[Юри Тилеманс]] {{Капитан варзиш}}
|-
|ММ ||'''10'''||[[Леандро Троссард]]
|-
|ММ ||'''7''' ||[[Кевин Де Брёйне]] || || {{Suboff|85}}
|-
|ММ ||'''11'''||[[Жереми Доку]] || || {{Suboff|85}}
|-
|Ҳам ||'''17'''||[[Шарл Де Кетеларе]] || || {{Suboff|66}}
|-
|colspan=3|'''Эҳтиётӣ:'''
|-
|ММ ||'''23'''||[[Николас Раскин]] || || {{Subon|56}}
|-
|Ҳим ||'''5'''||[[Максим Де Кёйпер]] || {{Yel|75}} || {{Subon|56}}
|-
|Ҳам ||'''9'''||[[Ромелу Лукаку]] || || {{Subon|66}}
|-
|ММ ||'''20'''||[[Ҳанс Ванакен]] || || {{Subon|85}}
|-
|Ҳам ||'''26'''||[[Матиас Фернандес Пардо]] || || {{Subon|85}}
|-
|colspan=3|'''Сармураббӣ:'''
|-
|colspan=3|{{Парчами Фаронса}} [[Руди Гарсия]]
|}
|valign=&quot;top&quot;|[[Акс:BEL-EGY 2026-06-15.svg|300px]]
|valign=&quot;top&quot; width=&quot;50%&quot;|
{| style=&quot;font-size:90%; margin:auto&quot; cellspacing=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;0&quot;
|-
!width=31| !!width=25|
|-
|Д ||'''23'''||[[Мустафо Шубайр]]
|-
|Ҳим ||'''3''' ||[[Муҳаммад Ҳанӣ]]
|-
|Ҳим ||'''2''' ||[[Ёсир Иброҳим]]
|-
|Ҳим ||'''14'''||[[Ҳамдӣ Фатҳӣ]] || || {{Suboff|88}}
|-
|Ҳим ||'''13'''||[[Аҳмад Фатух]] || {{Yel|34}} || {{Suboff|88}}
|-
|ММ ||'''17'''||[[Муҳанад Лошин]]
|-
|ММ ||'''19'''||[[Марвон Атийя]] || {{Yel|13}}
|-
|ММ ||'''10'''||[[Муҳаммад Салоҳ]] {{Капитан варзиш}} || || {{Suboff|76}}
|-
|ММ ||'''8''' ||[[Имом Ашур]] || || {{Suboff|71}}
|-
|ММ ||'''11'''||[[Мустафо Закӣ]] || || {{Suboff|76}}
|-
|Ҳам ||'''22'''||[[Умар Мармуш]]
|-
|colspan=3|'''Эҳтиётӣ:'''
|-
|Ҳим ||'''5'''||[[Рами Рабиа]] || || {{Subon|71}}
|-
|Ҳам ||'''25'''||[[Аҳмад Сайид|Зизу]] || || {{Subon|76}}
|-
|Ҳам ||'''9'''||[[Ҳамза Абдулкарим]] || || {{Subon|76}}
|-
|Ҳим ||'''15'''||[[Карим Ҳофиз]] || || {{Subon|88}}
|-
|Ҳам ||'''20'''||[[Иброҳим Одил]] || || {{Subon|88}}
|-
|colspan=3|'''Сармураббӣ:'''
|-
|colspan=3|[[Ҳусам Ҳасан]]
|}
|}

{| style=&quot;width:100%; font-size:90%;&quot;
|
'''Беҳтарин бозикуни бозӣ:'''
&lt;br&gt;[[Имом Ашур]] (Миср)&lt;ref name=&quot;MOTM&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026/articles/michelob-ultra-superior-player-of-match-winner |title=Michelob Ultra Superior Player of the Match – every winner |publisher=[[ФИФА]] |lang=en |date=2026-06-12 |access-date=2026-06-15}}&lt;/ref&gt;

'''[[Кӯмакдовар (футбол)|Кӯмакдоварон]]&lt;ref name=&quot;BEL-EGY line-ups&quot;/&gt;:'''
&lt;br&gt;Данило Манис ([[Конфедератсияи футболи Бразилия|Бразилия]])
&lt;br&gt;Рафаэл Алвес ([[Конфедератсияи футболи Бразилия|Бразилия]])
&lt;br&gt;'''Довари чаҳорум:'''
&lt;br&gt;[[Кевин Ортега]] ([[Федератсияи футболи Перу|Перу]])
&lt;br&gt;'''Кӯмакдовари эҳтиётӣ:'''
&lt;br&gt;Майкл Оруэ ([[Федератсияи футболи Перу|Перу]])
&lt;br&gt;'''[[Кӯмакдовари видеоӣ|Кӯмакдовари видеоӣ (VAR)]]:'''
&lt;br&gt;Хуан Сото ([[Федератсияи футболи Венесуэла|Венесуэла]])
&lt;br&gt;'''Ёвари кӯмакдовари видеоӣ:'''
&lt;br&gt;Леодан Гонсалес ([[Анҷумани футболи Уругвай|Уругвай]])
&lt;br&gt;'''Ёвари дуюми кӯмакдовари видеоӣ:'''
&lt;br&gt;[[Карлос дел Серро Гранде]] ([[Федератсияи футболи шоҳигарии Испониё|Испониё]])
|}

=== Эрон — Зеландияи Нав ===
&lt;section begin=G2 /&gt;{{Football box
|date=15 июн 2026
|time=18:00 &lt;includeonly&gt;[[UTC−07:00|UTC−7]]&lt;/includeonly&gt;
|team1={{Футбол|IRN|||R}}
|score={{score link|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G#Эрон — Зеландияи Нав|2:2}}
| team2 = {{Футбол|NZL}}
| goals1 =
* [[Ромин Ризоиён]] {{гол|32}}
* [[Муҳаммад Муҳибӣ]] {{гол|64}}
| goals2 =
* [[Элайҷа Ҷаст]] {{гол|7}} {{гол|54}}
|stadium=«[[SoFi (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи SoFi]]»
|location=[[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
|attendance = 70 108
|referee = {{Парчами Мексика}} [[Сесар Артуро Рамос]]
|report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021476
}}&lt;section end=G2 /&gt;

{| width=92%
|-
|{{Либоси тими футбол
 |pattern_la = _irn26h
 |pattern_b  = _irn26h
 |pattern_ra = _irn26h
 |pattern_sh =
 |pattern_so =
 |leftarm    = FFFFFF
 |body       = FFFFFF
 |rightarm   = FFFFFF
 |shorts     = FFFFFF
 |socks      = FFFFFF
 |title      = Эрон&lt;ref name=&quot;IRN-NZL line-ups&quot;&gt;{{cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12485/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group G – IR Iran v. New Zealand |publisher=[[ФИФА]] |lang=en |date=2026-06-15 |access-date=2026-06-15}}&lt;/ref&gt;
}}
|{{Либоси тими футбол
 |pattern_la = _nze26a
 |pattern_b  = _nze26a
 |pattern_ra = _nze26a
 |pattern_sh = _nze26a
 |pattern_so =
 |leftarm    = 000000
 |body       = 000000
 |rightarm   = 000000
 |shorts     = 000000
 |socks      = 000000
 |title      = Зеландияи Нав&lt;ref name=&quot;IRN-NZL line-ups&quot;/&gt;
}}
|}

=== Белгия — Эрон ===
&lt;section begin=G3 /&gt;{{Football box
|date=21 июн 2026
|time=12:00 &lt;includeonly&gt;[[UTC−07:00|UTC−7]]&lt;/includeonly&gt;
|team1={{Футбол|BEL|||R}}
|score={{score link|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G#Белгия — Эрон|0:0}}
|team2={{Футбол|IRN}}
|goals1=
|goals2=
|stadium=«[[SoFi (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи SoFi]]»
|location=[[Инглвуд (Калифорния)|Инглвуд]]
|attendance=70 317
|referee={{Парчами Аргентина}} [[Дарио Эррера]]
|report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021477
}}&lt;section end=G3 /&gt;

{| width=92%
|-
|{{Либоси тими футбол
 |pattern_la = _bel26h
 |pattern_b  = _bel26hA
 |pattern_ra = _bel26h
 |pattern_sh = _bel26h
 |pattern_so = _bel26hl
 |leftarm    = ee3137
 |body       = ee3137
 |rightarm   = ee3137
 |shorts     = 000000
 |socks      = 000000
 |title      = Белгия&lt;ref name=&quot;BEL-IRN line-ups&quot;&gt;{{Cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12486/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group G – Belgium v. IR Iran |publisher=[[ФИФА]] |lang=en |date=2026-06-21 |access-date=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
}}
|{{Либоси тими футбол
 |pattern_la = _irn26h
 |pattern_b  = _irn26h
 |pattern_ra = _irn26h
 |pattern_sh =
 |pattern_so =
 |leftarm    = FFFFFF
 |body       = FFFFFF
 |rightarm   = FFFFFF
 |shorts     = FFFFFF
 |socks      = FFFFFF
 |title      = Эрон&lt;ref name=&quot;BEL-IRN line-ups&quot;/&gt;
}}
|}

=== Зеландияи Нав — Миср ===
&lt;section begin=G4 /&gt;{{Football box
|date=21 июн 2026
|time=18:00 &lt;includeonly&gt;[[UTC−07:00|UTC−7]]&lt;/includeonly&gt;
|team1={{Футбол|NZL|||R}}
|score={{score link|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G#Зеландияи Нав — Миср|1:3}}
|team2={{Футбол|EGY}}
|goals1=[[Финн Серман]] {{гол|15}}
|goals2=
* [[Мостафа Закӣ]] {{гол|58}}
* [[Муҳаммад Салоҳ]] {{гол|67}}
* [[Маҳмуд Ҳасан|Трезеге]] {{гол|82}}
|stadium=«[[BC Place (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи BC Place]]»
|location=[[Ванкувер]]
|attendance=52 497
|referee={{Парчами Имороти Муттаҳидаи Арабӣ}} [[Умар ал-Алӣ]]
|report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021480
}}&lt;section end=G4 /&gt;

{| width=92%
|-
|{{Либоси тими футбол
 |pattern_la = _nzl26h
 |pattern_b  = _nzl26h
 |pattern_ra = _nzl26h
 |pattern_sh = _nzl26h
 |pattern_so = _nzl26hl
 |leftarm    = FFFFFF
 |body       = FFFFFF
 |rightarm   = FFFFFF
 |shorts     = FFFFFF
 |socks      = FFFFFF
 |title      = Зеландияи Нав&lt;ref name=&quot;NZL-EGY line-ups&quot;&gt;{{Cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12489/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group G – New Zealand v. Egypt |publisher=[[ФИФА]] |lang=en |date=2026-06-21 |access-date=2026-06-21}}&lt;/ref&gt;
}}
|{{Либоси тими футбол
 |pattern_la = _egy26h
 |pattern_b  = _egy26h
 |pattern_ra = _egy26h
 |pattern_sh = _nze26a
 |pattern_so =
 |leftarm    = FF0000
 |body       = FF0000
 |rightarm   = FF0000
 |shorts     = 000000
 |socks      = 000000
 |title      = Миср&lt;ref name=&quot;NZL-EGY line-ups&quot;/&gt;
}}
|}

=== Миср — Эрон ===
&lt;section begin=G5 /&gt;{{Football box
|date=26 июн 2026
|time=20:00 &lt;includeonly&gt;[[UTC−07:00|UTC−7]]&lt;/includeonly&gt;
|team1={{Футбол|EGY|||R}}
|score={{score link|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G#Миср — Эрон|1:1}}
| team2 = {{Футбол|IRN}}
| goals1 = [[Маҳмуд Собир]] {{гол|5}}
| goals2 = [[Ромин Ризоиён]] {{гол|14}}
|stadium=«[[Lumen (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи Lumen]]»
|location=[[Сиэтл]]
|attendance = 66 925
|referee = {{Парчами Лаҳистон}} [[Шимон Мартсиняк]]
|report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021479
}}&lt;section end=G5 /&gt;

{| width=92%
|-
|{{Либоси тими футбол
 |pattern_la = _egy26h
 |pattern_b  = _egy26h
 |pattern_ra = _egy26h
 |pattern_sh = _nze26a
 |pattern_so =
 |leftarm    = FF0000
 |body       = FF0000
 |rightarm   = FF0000
 |shorts     = 000000
 |socks      = 000000
 |title      = Миср&lt;ref name=&quot;EGY-IRN line-ups&quot;&gt;{{Cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12487/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group G – Egypt v. IR Iran |publisher=[[ФИФА]] |lang=en |date=2026-06-26 |access-date=2026-06-26}}&lt;/ref&gt;
}}
|{{Либоси тими футбол
 |pattern_la = _irn26h
 |pattern_b  = _irn26h
 |pattern_ra = _irn26h
 |pattern_sh =
 |pattern_so =
 |leftarm    = FFFFFF
 |body       = FFFFFF
 |rightarm   = FFFFFF
 |shorts     = FFFFFF
 |socks      = FFFFFF
 |title      = Эрон&lt;ref name=&quot;EGY-IRN line-ups&quot;/&gt;
}}
|}

=== Зеландияи Нав — Белгия ===
&lt;section begin=G6 /&gt;{{Football box
|date=26 июн 2026
|time=20:00 &lt;includeonly&gt;[[UTC−07:00|UTC−7]]&lt;/includeonly&gt;
|team1={{Футбол|NZL|||R}}
|score={{score link|Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Гурӯҳи G#Зеландияи Нав — Белгия|1:5}}
| team2 = {{Футбол|BEL}}
| goals1 = [[Элайҷа Ҷаст]] {{гол|84}}
| goals2 =
* [[Леандро Троссард]] {{гол|28}} {{гол|50}}
* [[Кевин Де Брёйне]] {{гол|66}}
* [[Ромелу Лукаку]] {{гол|86}}
* [[Алексис Салемакерс]] {{гол|90+4}}
|stadium=«[[BC Place (варзишгоҳ)|Варзишгоҳи BC Place]]»
|location=[[Ванкувер]]
|attendance = 52 497
|referee = {{Парчами Урдун}} [[Адҳам Махадмеҳ]]
|report=https://www.fifa.com/en/match-centre/match/17/285023/289273/400021481
}}&lt;section end=G6 /&gt;

{| width=92%
|-
|{{Либоси тими футбол
 |pattern_la = _nzl26h
 |pattern_b  = _nzl26h
 |pattern_ra = _nzl26h
 |pattern_sh = _nzl26h
 |pattern_so = _nzl26hl
 |leftarm    = FFFFFF
 |body       = FFFFFF
 |rightarm   = FFFFFF
 |shorts     = FFFFFF
 |socks      = FFFFFF
 |title      = Зеландияи Нав&lt;ref name=&quot;NZL-BEL line-ups&quot;&gt;{{Cite web |url=https://fdp.fifa.org/assetspublic/ce281/r12490/pdf/TacticalLineup-English.pdf |title=Tactical Line-up – Group G – New Zealand v. Belgium |publisher=[[ФИФА]] |lang=en |date=2026-06-26 |access-date=2026-06-26}}&lt;/ref&gt;
}}
|{{Либоси тими футбол
 |pattern_la = _bel26h
 |pattern_b  = _bel26h
 |pattern_ra = _bel26h
 |pattern_sh = _bel26h
 |pattern_so = _bel26hl
 |leftarm    = ee3137
 |body       = ee3137
 |rightarm   = ee3137
 |shorts     = 000000
 |socks      = 000000
 |title      = Белгия&lt;ref name=&quot;NZL-BEL line-ups&quot;/&gt;
}}
|}

== Холҳои фейр-плей ==
Дар ҳолате, ки дастаҳо бо шумори холҳо, фарқи тӯбҳо ва дигар меъёрҳо (нигаред ба [[Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026#Меъёрҳои рутбабандии дастаҳо|меъёрҳои рутбабандӣ]]) баробар бошанд, холҳои [[фейр-плей]] ҳамчун меъёри рутбабандӣ истифода мешаванд. Холҳо бар асоси кортҳои зард ва сурхи дастаҳо дар бозиҳои марҳилаи гурӯҳӣ ҳисоб карда мешаванд:
* корти зарди аввал: тарҳи 1 хол;
* корти сурхи ғайримустақим (корти зарди дуюм): тарҳи 3 хол;
* корти сурхи мустақим: тарҳи 4 хол;
* корти зард ва корти сурхи мустақим: тарҳи 5 хол.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;text-align:center;&quot;
|-
!rowspan=2|Даста
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|Бозӣ № 1
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|Бозӣ № 2
!colspan=4 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|Бозӣ № 3
!rowspan=2 style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|Холҳо
|-
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{Yel}}
!{{ихроҷ|2}}
!{{ихроҷ|0}}
!{{ихроҷ|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{Yel}}
!{{ихроҷ|2}}
!{{ихроҷ|0}}
!{{ихроҷ|1}}
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;|{{Yel}}
!{{ихроҷ|2}}
!{{ихроҷ|0}}
!{{ихроҷ|1}}
|-
|align=left|{{Футбол|NZL}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 2 ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 2 ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| −4
|-
|align=left|{{Футбол|EGY}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 2 ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 1 ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 3 ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| −6
|-
|align=left|{{Футбол|IRN}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 1 ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 1 ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 4 ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| −6
|-
|align=left|{{Футбол|BEL}}
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 2 ||  ||  ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| 1 ||  || 1 ||
|style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| ||  ||  ||
!style=&quot;border-left:3px solid gray&quot;| −7
|}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [https://www.fifa.com/en/tournaments/mens/worldcup/canadamexicousa2026 Вебгоҳи расмӣ]{{ref|en}}

{{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026}}

[[Гурӯҳ:Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026|Гурӯҳи G]]</text>
      <sha1>jns07y8phphnja7qborni7qn1bhn3a7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Нақибхон Шарифзода</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332693</id>
    <revision>
      <id>1481955</id>
      <parentid>1480540</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T00:50:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>163</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:Nakibkhon_Sharifzoda_portrait_1949-1978.png|Nakibkhon_Sharifzoda_portrait_1949-1978.png]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Nakibkhon Sharifzoda p</comment>
      <origin>1481955</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6215" sha1="t9bq479ct7vgic38r8e8zugtqwkagsh" xml:space="preserve">'''Нақибхон Шарифзода (Шарифов)''' (31 августи 1949, деҳаи Некнот, ноҳияи Панҷакент — 25 майи 1978) — олим, мунаққиди адабӣ, фолклоршинос ва номзади илмҳои филологӣ. Узви ҳайати таҳририяи Энсиклопедияи Советии Тоҷик ва ноиби ректори Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода (1977–1978).

== Тарҷумаи ҳол ==
Нақибхон Шарифзода 31 августи соли 1949 дар деҳаи Некноти ноҳияи Панҷакент, дар оилаи омӯзгори шинохта Шариф Зарифӣ чашм ба олами ҳастӣ кушодааст. Соли 1966 мактаби миёнаи рақами 13-и деҳаро хатм намуда, ба факултаи филологияи тоҷики Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин (ҳоло Донишгоҳи миллии Тоҷикистон) дохил мешавад. Уро соли 1971 бо баҳои аъло хатм намудааст.

Аз даврони донишҷӯӣ таҳти роҳнамоии устодони бузурги соҳа ба мисли Воҳид Асрорӣ, Шарифҷон Ҳусейнзода, Раҷаб Амонов ва Асадулло Саъдуллоев ба таҳқиқи пайванди фолклор ва адабиёти муосир оғоз кардааст. Бо назардошти қобилияти баланди илмӣ, ӯ ба аспирантура тавсия шуд.

Шаби 25 майи соли 1978 дар айни камоли ҷавонӣ ва шукуфоии фаъолияти илмӣ бар асари садамаи автомобилӣ вафот кард. Шоири халқии Тоҷикистон Лоиқ Шералӣ дар сӯги ӯ чунин нигоштааст:
&lt;poem&gt;
Сафири мулки ҳунар будаӣ бо зоти хеш,
Дареғ оҳ Нақибхон шаҳиди роҳ шудӣ.
&lt;/poem&gt;

== Фаъолияти илмӣ ==
27 марти соли 1975, дар синни 25-солагӣ, Нақибхон Шарифзода рисолаи номзадии худро дар мавзуи «Адабиёти шифоҳӣ ва драматургия дар мисоли эҷодиёти М. Миршакар» бо муваффақият дифоъ намуд. Ин кори илмии ҳаҷман 210-саҳифагӣ аз аввалин таҳқиқоти густурда дар самти баррасии муносибати суннатҳои шифоҳии халқ бо адабиёт ва драматургияи муосири тоҷик маҳсуб меёфт, ки сазовори таҳсини шоири халқӣ Мирсаид Миршакар ва дигар донишмандони соҳа гардид.

Мавсуф муддате дар редаксияи «Адабиёт ва санъат»-и Энсиклопедияи Советии Тоҷик фаъолият карда, дар таҳия ва нашри мақолаҳои энсиклопедӣ саҳми арзанда гузоштааст. Аз соли 1977 то охири умр вазифаи ноиби ректори Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзодаро бар уҳда дошт.

== Осор ва мақолаҳо ==
Нақибхон Шарифзода муаллифи беш аз 100 мақолаи илмӣ, илмӣ-оммавӣ ва тадқиқотӣ мебошад. Мақолаҳои зерин аз ҷумлаи осори муҳими ӯ мебошанд:
* «Бо дили гарм»
* «Драматургияи Миршакар»
* «Қишлоқи тиллоӣ»
* «Баъзе хусусиятҳои драматургияи тоҷик (1929–1941)»
* «Фолклор ва драматургияи Миршакар»
* «„Шоҳнома“-и Фирдавсӣ ва драматургияи олам»
* «Ду драмаи афсонавӣ»

== Бузургдошт ва Хона-музей ==
Соли 1999 бо дархости Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон 50-солагии олим дар деҳаи Некноти ноҳияи Панҷакент бо иштироки аҳли зиё ва фарҳанг таҷлил гардид. Бо фармони Вазири фарҳанги вақт Б. А. Маҳмадов, маҷмӯаи хотироти наздикону ҳамкорони олим бо номи «Дар ёди дӯстон» ба чоп расид.

Дар ҳамон сол дар деҳаи Некнот '''Хона-музейи Нақибхон Шарифзода''' таъсис дода шуд. Имрӯз ин боргоҳ ҳамчун маркази фарҳангиву маърифатӣ ва бахше аз Муассисаи давлатии «Осорхонаи ҷумҳуриявии таърихию кишваршиносии ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакии шаҳри Панҷакент» фаъолият мекунад. Дар хона-музей дастнависҳо, рисолаи илмӣ, ашёи шахсӣ ва нигораҳои марбут ба ҳаёту фаъолияти олим нигоҳдорӣ мешаванд, ки бозгӯкунандаи фазои илмиву адабии нимаи дуюми асри XX мебошанд.

== Адабиёт ==
* «Дар ёди дӯстон» (Маҷмӯаи хотирот) / Зери таҳрири Б. А. Маҳмадов. — Душанбе, 1999.

[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо ба назари Лоиқ Шералӣ]]
[[Гурӯҳ:Адабиётшиносони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Фолклоршиносони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Панҷакент]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1978]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1949]]</text>
      <sha1>t9bq479ct7vgic38r8e8zugtqwkagsh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Замини федеролӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332914</id>
    <revision>
      <id>1481938</id>
      <parentid>1481919</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T12:38:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <origin>1481938</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="660" sha1="pmogyi6u9rt1fl2bfeq0aktcn4hxe93" xml:space="preserve">'''Замини федеролӣ''' ( {{Lang-de|Land}}, инчунин {{Lang-de|Bundesland, мн. Bundesländer}} ) — истилоҳе, ки барои ишора ба [[Тақсимоти маъмуриву ҳудудӣ|тақсимоти маъмурӣ]] дар кишварҳои [[олмонӣ]] истифода мешавад.

* [[Заминҳои Олмон]] — 16 субъекти федеролии [[Олмон]].
* [[Заминҳои федеролии Утриш]] — 9 субъекти федеролии [[Утриш]].
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурии Утриш]]
[[Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурӣ]]</text>
      <sha1>pmogyi6u9rt1fl2bfeq0aktcn4hxe93</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1481939</id>
      <parentid>1481938</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T12:41:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи гурӯҳ</comment>
      <origin>1481939</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="705" sha1="rdv33d82lixhqqs273y01a3pevk2h03" xml:space="preserve">'''Замини федеролӣ''' ( {{Lang-de|Land}}, инчунин {{Lang-de|Bundesland, мн. Bundesländer}} ) — истилоҳе, ки барои ишора ба [[Тақсимоти маъмуриву ҳудудӣ|тақсимоти маъмурӣ]] дар кишварҳои [[олмонӣ]] истифода мешавад.

* Заминҳои Олмон — 16 субъекти федеролии [[Олмон]].
* [[Заминҳои федеролии Утриш]] — 9 субъекти федеролии [[Утриш]].
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурии Утриш]]
[[Гурӯҳ:Федерализм]]
[[Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурии Олмон]]</text>
      <sha1>rdv33d82lixhqqs273y01a3pevk2h03</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Заминҳои Олмон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332919</id>
    <revision>
      <id>1481933</id>
      <timestamp>2026-07-24T12:04:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:ru:Special:Redirect/revision/153609130|Земли Германии]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1481933</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30105" sha1="8i42sezcn6ptsrzpwrv8rg4khr4u727" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot;
|+Заминҳои Олмон
|{{Карта Земель Германии/Флаги}}
|}
'''Замин''' ( {{Lang-de|Land}} (маънои аслии он «замин, [[кишвар]] ») дар [[Олмон|Олмони]] муосир аз соли 1919 [[Воҳиди марзию маъмурӣ|як воҳиди маъмурӣ-ҳудудӣ]] буда, дар асоси ғайримарказӣ ва аз соли 1949 дар асоси [[Давлати федеролӣ]] ба ҳайати давлат дохил мешавад. Дар асри 18 дар заминҳои Олмон тақрибан 350 давлат ([[мулк]]) мавҷуд буд ва пас аз Конгресси Вена 36 [[мулк]] &lt;ref&gt;{{ВТ-ЭСБЕ|Национальные движения}}&lt;/ref&gt; буданд.

Дар замони муосир, дар [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон,]] [[иёлот]]&lt;nowiki/&gt;ҳо (заминҳо) [[Қонуни асосии давлат|конститутсияҳои]] худро, [[Ҳокимияти қонунбарор|мақомоти қонунгузории]] интихобшуда (ландштагҳо), [[Ҳукумат|ҳукуматҳо]] [[Додгоҳ|ва мақомоти судӣ]] доранд, ки дар масъалаҳои ташкили дохилӣ ва [[Идоракунии маҳаллӣ|худидоракунии маҳаллӣ]] бо ваколатҳои васеъ дар ҳама соҳаҳои асосии [[Идораи давлатӣ|идоракунии давлатӣ]] ва қонунгузории мақомоти федералӣ аз [[Автономия|мухторияти]] муайян бархӯрдоранд. Барои фарқ кардани он аз истилоҳи &quot;[[кишвар]]&quot; дар маънои васеъи истилоҳ, аксар вақт истилоҳи &quot; '''[[давлати федеролӣ]]''' &quot; ( {{Lang-de|Bundesland}} ), аммо дар ҳуҷҷатҳои ҳуқуқӣ - масалан, Қонуни асосии [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]] ё конститутсияҳои заминҳо - он истифода намешавад ва ба ҷои он истилоҳи &quot; '''Заминҳои Олмон''' &quot; ( ''Deutsche Länder'' ) &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.verfassungen.de/gg49-i.htm|title=Основной закон Федеративной Республики Германия|accessdate=2021-08-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210831224425/http://www.verfassungen.de/gg49-i.htm|archivedate=2021-08-31}}&lt;/ref&gt; ё '''&quot;Заминҳои Ҷумҳурии Федеративии Олмон&quot;''' ( ''Länder der Bundesrepublik Deutschland'' )    ] &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.verfassungen.de/mv/index.htm|title=Verfassung des Landes Mecklenburg-Vorpommern|accessdate=2021-09-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200118083826/http://www.verfassungen.de/mv/index.htm|archivedate=2020-01-18}}&lt;/ref&gt;  .

== Ҳолати муосир ==
Калимаи ''&quot;Land&quot;'' на ҳамеша дар номҳои расмии заминҳо мавҷуд аст. Ҳамин тариқ, танҳо ёздаҳ аз 16 замин расман ин номро дар номи худ доранд. Се [[иёлот]] расман &quot; давлатҳои озод &quot; ( [[Бавария]], [[Саксония]] ва [[Тӯринген|Тюрингия]] ) ва ду иёлот ( [[Ҳамбург]] ва [[Бремен]] ) &quot; шаҳрҳои озод &quot; номида мешаванд, аммо ин ба онҳо дар муқоиса бо дигар заминҳо ягон ҳуқуқи махсус намедиҳад ва чунин номгузорӣ хусусияти таърихӣ дорад.

Даҳ замини ғарбӣ, ки пеш аз муттаҳид шудан бо [[Ҷумҳурии Демократии Олмон]], Ҷумҳурии Федеративии Олмонро ташкил медоданд, имрӯз ғайрирасмӣ &quot; давлатҳои кӯҳна &quot; номида мешаванд. Панҷ замини шарқӣ, ки замоне қаламрави [[Ҷумҳурии Демократии Олмон]]&lt;nowiki/&gt;ро ташкил медоданд, имрӯз ба таври ғайрирасмӣ &quot; заминҳои нав &quot; номида мешаванд. [[Берлин]] ( Ғарб ва Берлини Шарқӣ ), бинобар мақоми махсуси қаблии худ, ба заминҳои на кӯҳна ва на ба заминҳои нав тааллуқ надорад ва мавқеи миёнаро ишғол мекунад.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width:100%; text-align:right;&quot;
 |- style=&quot;background-color:#bbbbbb;&quot;
 !Код
 !Парчам
 !Нишон
 !Номгузории расмӣ
 !Миқдори ҷой дар&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Бундесрат
 ! data-sort-type=&quot;number&quot; |Масоҳат,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;км²
 ! data-sort-type=&quot;number&quot; |Аҳолӣ, наф. (2018)&lt;ref name=&quot;stat_bl&quot; /&gt;
 ! data-sort-type=&quot;number&quot; |Зичии аҳолӣ,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;наф./км² (2018)  
 !Пойтахт
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''BW'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_Baden-Württemberg_(state,_greater_arms).svg|пайванд=Файл:Flag_of_Baden-Württemberg_(state,_greater_arms).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Baden-Württemberg_(lesser).svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Baden-Württemberg_(lesser).svg|70x70пкс]]
 |[[Баден-Вӯрттемберг|Баден-Вюртемберг]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Baden-Württemberg''
 | align=&quot;center&quot; |6
 |35 748,22
 |11 069 533
 |310
 |[[Штуттгарт|Штутгарт]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Stuttgart''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''BY'''
 | align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |[[Акс:Bayern_Wappen.svg|пайванд=Файл:Bayern_Wappen.svg|67x67пкс]]
 |[[Бавария|Свободное государство Бавария]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Freistaat Bayern''
 | align=&quot;center&quot; |6
 |70 541,57
 |13 076 721
 |185
 |[[Мюнхен]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''München''
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''BE'''
 | align=&quot;center&quot; |{{Парчами Берлин|70px}}
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:DEU_Berlin_COA.svg|пайванд=Файл:DEU_Berlin_COA.svg|82x82пкс]]
 |[[Берлин]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Berlin''
 | align=&quot;center&quot; |4
 |891,12
 |3 644 826
 |4090
 |[[Берлин]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Berlin''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''BB'''
 | align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |[[Акс:Brandenburg_Wappen.svg|пайванд=Файл:Brandenburg_Wappen.svg|60x60пкс]]
 |[[Бранденбург]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Brandenburg''
 | align=&quot;center&quot; |4
 |29 654,48
 |2 511 917
 |85
 |Потсдам&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Potsdam''
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''HB'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_Bremen_(middle_arms).svg|пайванд=Файл:Flag_of_Bremen_(middle_arms).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Bremen_Wappen(Mittel).svg|пайванд=Файл:Bremen_Wappen(Mittel).svg|73x73пкс]]
 |[[Бремен|Свободный ганзейский город Бремен]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Freie Hansestadt Bremen''
 | align=&quot;center&quot; |3
 |419,36
 |682 986
 |1629
 |Бремен&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Bremen''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''HH'''
 | align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |[[Акс:DEU_Hamburg_COA.svg|пайванд=Файл:DEU_Hamburg_COA.svg|70x70пкс]]
 |[[Ҳамбург|Свободный и ганзейский город Гамбург]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Freie und Hansestadt Hamburg''
 | align=&quot;center&quot; |3
 |755,09
 |1 841 179
 |2438
 |[[Ҳамбург|Гамбург]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Hamburg''
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''HE'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_Hesse_(state).svg|пайванд=Файл:Flag_of_Hesse_(state).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Hesse.svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Hesse.svg|60x60пкс]]
 |[[Ҳессен|Гессен]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Hessen''
 | align=&quot;center&quot; |5
 |21 115,68
 |6 265 809
 |297
 |[[Висбаден]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Wiesbaden''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''MV'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_Mecklenburg-Western_Pomerania_(state).svg|пайванд=Файл:Flag_of_Mecklenburg-Western_Pomerania_(state).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Mecklenburg-Western_Pomerania_(great).svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Mecklenburg-Western_Pomerania_(great).svg|54x54пкс]]
 |[[Мекленбург-Форпоммерн|Мекленбург-Передняя Померания]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Mecklenburg-Vorpommern''
 | align=&quot;center&quot; |3
 |23 294,62
 |1 609 675
 |69
 |Шверин&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Schwerin''
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''NI'''
 | align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Lower_Saxony.svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Lower_Saxony.svg|57x57пкс]]
 |[[Саксонияи Поёнӣ|Нижняя Саксония]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Niedersachsen''
 | align=&quot;center&quot; |6
 |47 709,50
 |7 982 448
 |167
 |[[Ҳаннофер (шаҳр)|Ганновер]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Hannover''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''NW'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_North_Rhine-Westphalia_(state).svg|пайванд=Файл:Flag_of_North_Rhine-Westphalia_(state).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_North_Rhine-Westfalia.svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_North_Rhine-Westfalia.svg|58x58пкс]]
 |[[Райн-Вестфалени шимолӣ|Северный Рейн-Вестфалия]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Nordrhein-Westfalen''
 | align=&quot;center&quot; |6
 |34 112,31
 |17 932 651
 |526
 |Дюссельдорф&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Düsseldorf''
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''RP'''
 | align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Rhineland-Palatinate.svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Rhineland-Palatinate.svg|61x61пкс]]
 |[[Райнланд-Пфалс|Рейнланд-Пфальц]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Rheinland-Pfalz''
 | align=&quot;center&quot; |4
 |19 858,00
 |4 084 844
 |206
 |Майнц&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Mainz''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''SL'''
 | align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |[[Акс:Wappen_des_Saarlands.svg|пайванд=Файл:Wappen_des_Saarlands.svg|62x62пкс]]
 |[[Заарланд|Саар]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Saarland''
 | align=&quot;center&quot; |3
 |2 571,11
 |990 509
 |385
 |Саарбрюккен&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Saarbrücken''
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''SN'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_Saxony_(state).svg|пайванд=Файл:Flag_of_Saxony_(state).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Saxony.svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Saxony.svg|56x56пкс]]
 |[[Саксония|Свободное государство Саксония]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Freistaat Sachsen''
 | align=&quot;center&quot; |4
 |18 449,96
 |4 077 937
 |221
 |[[Дрезден]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Dresden''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''ST'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_Saxony-Anhalt_(state).svg|пайванд=Файл:Flag_of_Saxony-Anhalt_(state).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Wappen_Sachsen-Anhalt.svg|пайванд=Файл:Wappen_Sachsen-Anhalt.svg|61x61пкс]]
 |[[Саксония-Анҳалт|Саксония-Анхальт]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Sachsen-Anhalt''
 | align=&quot;center&quot; |4
 |20 454,31
 |2 208 321
 |108
 |Магдебург&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Magdeburg''
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''SH'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_Schleswig-Holstein_(state).svg|пайванд=Файл:Flag_of_Schleswig-Holstein_(state).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Schleswig-Holstein.svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Schleswig-Holstein.svg|58x58пкс]]
 |[[Шлезвиг-Ҳолштайн|Шлезвиг-Гольштейн]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Schleswig-Holstein''
 | align=&quot;center&quot; |4
 |15 804,30
 |2 896 712
 |183
 |Киль&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Kiel''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''TH'''
 | align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Thuringia.svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Thuringia.svg|58x58пкс]]
 |[[Тӯринген|Свободное государство Тюрингия]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Freistaat Thüringen''
 | align=&quot;center&quot; |4
 |16 202,37
 |2 143 145
 |132
 |Эрфурт&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Erfurt''
 |- style=&quot;background-color:#cccccc;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''DE'''
 | align=&quot;center&quot; |{{Парчами Олмон|70px}}
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_Arms_of_Germany.svg|пайванд=Файл:Coat_of_Arms_of_Germany.svg|65x65пкс]]
 |'''[[Олмон|Федеративная Республика Германия]]'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Bundesrepublik Deutschland''
 | align=&quot;center&quot; |69
 |'''357 582,00'''
 |'''83 019 213'''
 |232
 |[[Берлин]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Berlin''
 |}

== Таърихи заминҳои Олмон ==

=== Пешгузаштагони заминҳои муосир ===
[[Акс:Grossdeutsches_Reich_Staatliche_Administration_1944.png|мини|340x340пкс| Заминҳо, Рейхсгау ва дигар қаламравҳо таҳти маъмурияти &quot;Империяи Бузурги Олмон&quot; (1944)]]
Аз нигоҳи таърихӣ, то нимаи [[садаи XIX]] Олмон макони бисёр давлатҳои мустақили алоҳида буд ва харитаи сиёсии Олмон дар тӯли асрҳо ба таври назаррас тағйир ёфт. Пас аз таъсиси [[Имперотурии Олмон]] дар [[соли 1871]], Олмон 25 заминро дар бар мегирифт (чор салтанат, шаш герсогияи бузург, панҷ герсогиня, ҳафт князӣ, се шаҳри озод бо роҳбарони интихобшудаи давлат ва баъдтар як «замини императорӣ» ба онҳо илова карда шуд). Бузургтарин давлати [[Имперотурии Олмон]] Пошоҳии Пруссия буд, ки беш аз нисфи масоҳати онро ишғол мекард.

Конститутсияи [[соли 1919]] истилоҳи &quot;давлат&quot;-ро бо истилоҳи &quot;замин&quot; иваз кард ва инчунин шакли ҳатмии ҷумҳуриявии идоракуниро барои ҳамаи онҳо муқаррар кард. Дар тӯли чанд соли оянда, шумораи иёлотҳо дар дохили Ҷумҳурии Веймар кам шуд - баъзеҳо барҳам дода шуда, ба воҳидҳои калонтар дохил карда шуданд; дигарон барои ташкили иёлотҳои нав муттаҳид шуданд. 1 майи соли 1920 ҳафт давлати Тюрингия муттаҳид шуда, давлати [[Тӯринген|Турингенро]] ташкил доданд. Давлати озоди Валдек соли 1929 ба ҳайати Давлати озоди Пруссия шомил шуд.

Дар давраи диктатураи NSDAP дар Олмон худидоракунии иёлотҳо барҳам дода шуд. Худи заминҳо вуҷуд доштанд, гарчанде ки шумораи онҳо коҳиш меёфт: дар соли 1934 давлати озоди Мекленбург-Шверин ва давлати озоди Мекленбург-Штрелитс ба замини Мекленбург  муттаҳид карда шуданд ва шаҳри озод ва ганзагии Любек дар [[соли 1937]] ба Пруссия ҳамроҳ карда шуд ва яке аз шаҳрҳои тобеи ноҳиявии музофоти Шлезвиг-Ҳолштейн дар Пруссия гардид.

=== Ташаккули заминҳои пас аз ҷанг ===
[[Акс:Deutschland_Besatzungszonen_8_Jun_1947_-_22_Apr_1949.svg|мини|272x272пкс| Заминҳое, ки солҳои 1947-1949 дар қаламрави чор минтақаи ишғолӣ таъсис дода шудаанд]]
Пас аз [[Ҷанги ҷаҳонии дувум|Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] дар [[соли 1945]], Олмон аз ҷониби чор қудрат ( [[Иттиҳоди Шуравӣ|Иттиҳоди Ҷумҳуриҳои Шӯравии Сотсиалистӣ]], [[Британияи Кабир|Подшоҳии Муттаҳида]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] ва [[Фаронса|Ҷумҳурии Фаронса]] ) ишғол карда шуд ва онро маъмуриятҳои низомии ин давлатҳои муттаҳид идора мекарданд. Як қисми қаламрави он ба [[ИҶШС]] ва [[Лаҳистон]] дода шуд ва қаламравҳои боқимонда ба чор минтақаи ишғолӣ тақсим карда шуданд.

Ҳанӯз 19 сентябри [[соли 1945]] дар минтақаи ишғолии [[ИМА]] се [[иёлот]] эълон карда шуданд:

* ''Ҳессени Калон'' (аз соли 1946 сарзамини Ҳессен): қисми асосии собиқ Давлати Халқии Ҳессен ва қисми асосии музофоти собиқи Пруссия Ҳессен-Нассау ;
* Вюртемберг-Баден : қисми шимолии собиқ Давлати Халқии Вюртемберг ва қисми шимолии собиқ Ҷумҳурии Баден ;
* ''Бавария'' : қисми зиёди давлати озоди Бавария  .

''Бремен'' инчунин мақоми худро ҳамчун як иёлот нигоҳ дошт, ки бо фармони соли 1947 тасдиқ карда шуд, ки он инчунин як минтақаи хурди Саксонияи Поёнро дар иёлати Бремен дар бар мегирифт  .

Бо фармони 23 августи соли 1946, Давлати Озоди Пруссия дар минтақаи ишғоли Бритониё барҳам дода шуд ва се замин дар вилоятҳои собиқи он эълон карда шуданд:

* ''Шлезвиг-Ҳолштейн'' (собиқ музофоти Шлезвиг-Ҳолштейн );
* ''Ҳановер'' (собиқ музофоти Ҳановер );
* ''Рейн-Вестфалияи Шимолӣ'' (собиқ музофоти Вестфалия, инчунин ноҳияҳои Аахен, Дюсселдорф ва Кёлни музофоти собиқи Рейн )  .

Баъдтар, музофоти Ҳановер, якҷоя бо қаламравҳои собиқ музофоти озоди Олденбург, музофоти озоди Брунсвик ва музофоти озоди Шаумбург-Липпе, барои ташкили замини ''Саксонияи Поён'' муттаҳид карда шуданд. ''[[Ҳамбург]]'' мақоми худро ҳамчун шаҳри озод ва давлати мустақил нигоҳ дошт. Сарзамини ''Липпе'' (қаламрави собиқ Давлати Озоди Липпе ) дар аввал истиқлолияти худро нигоҳ дошт, аммо соли 1947 он ба замини Рейн-Вестфалияи Шимолӣ интиқол дода шуд  .

Дар минтақаи ишғоли Фаронса дар соли 1945 се музофот таъсис дода шуданд:

* ''Бадени Ҷанубӣ'' (аз соли 1947 Баден): қисми ҷанубии Ҷумҳурии собиқи Баден ;
* Вюртемберг-Гоҳенсоллерн : қисми ҷанубии собиқ Давлати Халқии Вюртемберг ва собиқ вилояти Пруссияи Гоҳенсоллерн ;
* ''Рейнланд-Пфалс'' : музофотҳои ҷанубии Кобленс ва Трири музофоти Рейни Пруссия, қисми ғарбии музофоти Гессен-Нассау, қисми ҷанубу ғарбии музофоти Гессен -Рениш Гессен ва ''Пфалс'' Бавария.

[[Акс:Deutsches_Reich_DDR_Karte.png|мини|253x253пкс| Қаламрави Империяи Олмон дар минтақаи ишғоли Шӯравӣ]]
Дар минтақаи ишғоли Шӯравӣ панҷ замин ташкил карда шуданд:

* ''Бранденбург'' : қисми боқимондаи вилояти Бранденбурги Пруссия пас аз ҳамроҳ кардани қисме аз қаламрав ба фоидаи [[Лаҳистон]];
* ''Мекленбург'' : собиқ музофоти Мекленбург бо қисмҳои боқимондаи музофоти Померанияи Пруссия ;
* ''Саксония-Анҳалт'' : давлати озоди Анҳалт, қисми зиёди музофоти Саксонияи Пруссия ва эсклавҳои хурди Брунсвик ва Тюрингия;
* ''Саксония'' : Давлати озоди Саксония дар якҷоягӣ бо боқимондаҳои Силезияи Поёнии Пруссия;
* ''Тюрингия'' : собиқ музофоти Тюрингия якҷоя бо музофоти Эрфурт дар Саксонияи Пруссия.

Берлин мақоми махсуси чорпартиявӣ дошт ва аз ҷониби ҳар чор қудрат идора мешуд; баъдтар Берлини Ғарбӣ ва Берлини Шарқӣ бо мақомҳои махсус ташкил карда шуданд. Саарланд, ки дар аввал қисми минтақаи Фаронса буд, соли 1947 аз назорати Шӯрои назоратӣ хориҷ карда шуд ва ба он конститутсияи худ ҳамчун протекторати Фаронса дода шуд.

Ҳамин тариқ, дар давраи ташаккули заминҳои пас аз ҷанг, ҷомеаи анъанавии ҷамоатҳои минтақавӣ ва марзҳои таърихан муқарраршуда на ҳамеша ба назар гирифта мешуданд ва марзҳои заминҳо аксар вақт аз рӯи марзҳои минтақаҳои ишғолӣ муайян карда мешуданд. [[Соли 1949]] музофотҳое (заминҳое), ки дар минтақаҳои ишғолии Амрико, Бритониё ва Фаронса ташкил шуда буданд [[Олмон|, Ҷумҳурии Федеративии Олмонро]] ташкил доданд. Соли 1949 [[Ҷумҳурии Демократии Олмон]] дар заминҳои минтақаи ишғолии Шӯравӣ эълон карда шуд, аммо аллакай дар [[соли 1952]] заминҳо дар ҶДОлмон ба фоидаи ноҳияҳо дар дохили [[давлати унитарӣ]]  бекор карда шуданд.

=== Рушди минбаъда ===
Дар соли 1952 музофотҳои Вюртемберг-Баден, Баден ва Вюртемберг-Генцоллерн ба як давлати ягонаи [[Баден-Вӯрттемберг|Баден-Вюртемберг]] муттаҳид карда шуданд. Дар [[соли 1956]], дар натиҷаи раъйпурсӣ ва имзои шартномаи Люксембург бо [[Фаронса]], Саарланд, ки таҳти ҳимояти Фаронса қарор дошт, ҳамчун як даҳяки Саарланд ба [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]] дохил шуд. Саарланд расман 1 январи [[соли 1957]] ба ҳайати [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]] шомил шуд  .

Дар моҳи августи соли 1990, [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]] ва [[Ҷумҳурии Демократии Олмон]] созишномаеро дар бораи муттаҳидсозии Олмон имзо карданд, ки барҳам додани [[Ҷумҳурии Демократии Олмон]] ва дохил кардани қаламрави он ба ҳайати [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]] дар шакли панҷ замини аз нав барқароршуда (бо марзҳои каме тағйирёфта), инчунин муттаҳид кардани Берлини Шарқӣ бо Берлини Ғарбӣ дар доираи як давлати ягонаи федеролии Берлин ва интиқоли пойтахти [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]] ба он пешбинӣ мекард.

[[11 январ]]&lt;nowiki/&gt;и [[соли 1991]] Берлини Ғарбӣ ва Берлини Шарқӣ дубора муттаҳид шуданд.
[[Акс:Germany_Region_(ru).png|мини|392x392пкс| Минтақаҳои Олмон]]

=== Аксҳо тағйироти сарҳади заминҳо ===
&lt;gallery class=&quot;center&quot;&gt;
Акс:Germany_location_map_23_April_1949_-_22_May_1949.svg|пайванд=Файл:Germany_location_map_23_April_1949_-_22_May_1949.svg|алт=Земли на территории четырёх зон оккупации Германии по состоянию на апрель 1949 года| Заминҳо дар чаҳор минтақаи ишғолии Олмон аз апрели соли 1949
Акс:Germany,_German_Democratic_Republic_location_map_October_1949_-_July_1952.svg|пайванд=Файл:Germany,_German_Democratic_Republic_location_map_October_1949_-_July_1952.svg|алт=Земли советской зоны оккупации на момент провозглашения ГДР в октябре 1949 года| Заминҳои минтақаи ишғолшудаи Шӯравӣ дар замони эълони ГДР дар моҳи октябри соли 1949
Акс:Germany,_Federal_Republic_of_location_map_October_1949_-_November_1950.svg|пайванд=Файл:Germany,_Federal_Republic_of_location_map_October_1949_-_November_1950.svg|алт=Земли западных зон оккупации на момент провозглашения ФРГ в октябре 1949 года| Заминҳои минтақаҳои ишғолии Ғарбӣ дар замони эълони Ҷумҳурии Федеративии Олмон дар моҳи октябри соли 1949
Акс:Germany,_Federal_Republic_of_location_map_April_1952_-_August_1955.svg|пайванд=Файл:Germany,_Federal_Republic_of_location_map_April_1952_-_August_1955.svg|алт=Земли ФРГ в апреле 1952 года после создания земли Баден-Вюртемберг| Заминҳои  Ҷумҳурии Федеративии Олмон дар моҳи апрели соли 1952 пас аз таъсиси иёлати Баден-Вюртемберг
Акс:Germany,_Federal_Republic_of_location_map_January_1957_-_October_1990.svg|пайванд=Файл:Germany,_Federal_Republic_of_location_map_January_1957_-_October_1990.svg|алт=Земли ФРГ в январе 1957 года после вступления Саара| Заминҳои  Ҷумҳурии Федеративии Олмон дар моҳи январи соли 1957 пас аз ҳамроҳ шудани Саар
Акс:Germany_location_map_October_1990_-_March_1992.svg|пайванд=Файл:Germany_location_map_October_1990_-_March_1992.svg|алт=Земли ФРГ в октябре 1990 года после воссоединения с ГДР| Заминҳои  Ҷумҳурии Федеративии Олмон дар моҳи октябри соли 1990 пас аз муттаҳидшавӣ бо ҶДО
Акс:Germany_location_map.svg|пайванд=Файл:Germany_location_map.svg|алт=Современное состояние после многочисленных перераспределений небольших территорий после 1990 года| Ҳолати кунунӣ пас аз тақсимоти сершумори қаламравҳои хурд пас аз соли 1990
&lt;/gallery&gt;

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ|2}}&lt;templatestyles src=&quot;Шаблон:Родственный_проект/styles.css&quot; /&gt;{{Викилуғат|Земли}}&lt;templatestyles src=&quot;Шаблон:Родственные_проекты/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Пайванд ба лоиҳаҳои хоҳар}}

== Адабиёт ==

* Вернер Кюнзел/Вернер Реллекке: ''Geschichte der deutschen Länder'' ; Мюнстер 2005, ISBN 3-402-03416-6
* Ҳанс Геог Вехлинг: Бимиред deutschen Länder. Geschichte, Politik, Wirtschaft; 2004, ISBN 3-531-43229-X
* Свен Леуниг: Бимиред Regierungssysteme der deutschen Länder, 2007, 3825228444

== Пайвандҳо ==

* [http://www.citymayors.com/government/germany_government.html Шаҳрдорони шаҳр дар зербахшҳои Олмон ҳузур доранд]
[[Гурӯҳ:Федерализм]]
[[Гурӯҳ:Заминҳои Олмон]]
[[Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурии Олмон]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>8i42sezcn6ptsrzpwrv8rg4khr4u727</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1481934</id>
      <parentid>1481933</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T12:12:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Пешгузаштагони заминҳои муосир */ ислоҳ</comment>
      <origin>1481934</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="30148" sha1="eh8oifoe4a20vig3rewjon9l2oqp5r9" xml:space="preserve">{| class=&quot;infobox&quot;
|+Заминҳои Олмон
|{{Карта Земель Германии/Флаги}}
|}
'''Замин''' ( {{Lang-de|Land}} (маънои аслии он «замин, [[кишвар]] ») дар [[Олмон|Олмони]] муосир аз соли 1919 [[Воҳиди марзию маъмурӣ|як воҳиди маъмурӣ-ҳудудӣ]] буда, дар асоси ғайримарказӣ ва аз соли 1949 дар асоси [[Давлати федеролӣ]] ба ҳайати давлат дохил мешавад. Дар асри 18 дар заминҳои Олмон тақрибан 350 давлат ([[мулк]]) мавҷуд буд ва пас аз Конгресси Вена 36 [[мулк]] &lt;ref&gt;{{ВТ-ЭСБЕ|Национальные движения}}&lt;/ref&gt; буданд.

Дар замони муосир, дар [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон,]] [[иёлот]]&lt;nowiki/&gt;ҳо (заминҳо) [[Қонуни асосии давлат|конститутсияҳои]] худро, [[Ҳокимияти қонунбарор|мақомоти қонунгузории]] интихобшуда (ландштагҳо), [[Ҳукумат|ҳукуматҳо]] [[Додгоҳ|ва мақомоти судӣ]] доранд, ки дар масъалаҳои ташкили дохилӣ ва [[Идоракунии маҳаллӣ|худидоракунии маҳаллӣ]] бо ваколатҳои васеъ дар ҳама соҳаҳои асосии [[Идораи давлатӣ|идоракунии давлатӣ]] ва қонунгузории мақомоти федералӣ аз [[Автономия|мухторияти]] муайян бархӯрдоранд. Барои фарқ кардани он аз истилоҳи &quot;[[кишвар]]&quot; дар маънои васеъи истилоҳ, аксар вақт истилоҳи &quot; '''[[давлати федеролӣ]]''' &quot; ( {{Lang-de|Bundesland}} ), аммо дар ҳуҷҷатҳои ҳуқуқӣ - масалан, Қонуни асосии [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]] ё конститутсияҳои заминҳо - он истифода намешавад ва ба ҷои он истилоҳи &quot; '''Заминҳои Олмон''' &quot; ( ''Deutsche Länder'' ) &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.verfassungen.de/gg49-i.htm|title=Основной закон Федеративной Республики Германия|accessdate=2021-08-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210831224425/http://www.verfassungen.de/gg49-i.htm|archivedate=2021-08-31}}&lt;/ref&gt; ё '''&quot;Заминҳои Ҷумҳурии Федеративии Олмон&quot;''' ( ''Länder der Bundesrepublik Deutschland'' )    ] &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.verfassungen.de/mv/index.htm|title=Verfassung des Landes Mecklenburg-Vorpommern|accessdate=2021-09-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200118083826/http://www.verfassungen.de/mv/index.htm|archivedate=2020-01-18}}&lt;/ref&gt;  .

== Ҳолати муосир ==
Калимаи ''&quot;Land&quot;'' на ҳамеша дар номҳои расмии заминҳо мавҷуд аст. Ҳамин тариқ, танҳо ёздаҳ аз 16 замин расман ин номро дар номи худ доранд. Се [[иёлот]] расман &quot; давлатҳои озод &quot; ( [[Бавария]], [[Саксония]] ва [[Тӯринген|Тюрингия]] ) ва ду иёлот ( [[Ҳамбург]] ва [[Бремен]] ) &quot; шаҳрҳои озод &quot; номида мешаванд, аммо ин ба онҳо дар муқоиса бо дигар заминҳо ягон ҳуқуқи махсус намедиҳад ва чунин номгузорӣ хусусияти таърихӣ дорад.

Даҳ замини ғарбӣ, ки пеш аз муттаҳид шудан бо [[Ҷумҳурии Демократии Олмон]], Ҷумҳурии Федеративии Олмонро ташкил медоданд, имрӯз ғайрирасмӣ &quot; давлатҳои кӯҳна &quot; номида мешаванд. Панҷ замини шарқӣ, ки замоне қаламрави [[Ҷумҳурии Демократии Олмон]]&lt;nowiki/&gt;ро ташкил медоданд, имрӯз ба таври ғайрирасмӣ &quot; заминҳои нав &quot; номида мешаванд. [[Берлин]] ( Ғарб ва Берлини Шарқӣ ), бинобар мақоми махсуси қаблии худ, ба заминҳои на кӯҳна ва на ба заминҳои нав тааллуқ надорад ва мавқеи миёнаро ишғол мекунад.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width:100%; text-align:right;&quot;
 |- style=&quot;background-color:#bbbbbb;&quot;
 !Код
 !Парчам
 !Нишон
 !Номгузории расмӣ
 !Миқдори ҷой дар&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Бундесрат
 ! data-sort-type=&quot;number&quot; |Масоҳат,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;км²
 ! data-sort-type=&quot;number&quot; |Аҳолӣ, наф. (2018)&lt;ref name=&quot;stat_bl&quot; /&gt;
 ! data-sort-type=&quot;number&quot; |Зичии аҳолӣ,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;наф./км² (2018)  
 !Пойтахт
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''BW'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_Baden-Württemberg_(state,_greater_arms).svg|пайванд=Файл:Flag_of_Baden-Württemberg_(state,_greater_arms).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Baden-Württemberg_(lesser).svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Baden-Württemberg_(lesser).svg|70x70пкс]]
 |[[Баден-Вӯрттемберг|Баден-Вюртемберг]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Baden-Württemberg''
 | align=&quot;center&quot; |6
 |35 748,22
 |11 069 533
 |310
 |[[Штуттгарт|Штутгарт]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Stuttgart''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''BY'''
 | align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |[[Акс:Bayern_Wappen.svg|пайванд=Файл:Bayern_Wappen.svg|67x67пкс]]
 |[[Бавария|Свободное государство Бавария]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Freistaat Bayern''
 | align=&quot;center&quot; |6
 |70 541,57
 |13 076 721
 |185
 |[[Мюнхен]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''München''
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''BE'''
 | align=&quot;center&quot; |{{Парчами Берлин|70px}}
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:DEU_Berlin_COA.svg|пайванд=Файл:DEU_Berlin_COA.svg|82x82пкс]]
 |[[Берлин]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Berlin''
 | align=&quot;center&quot; |4
 |891,12
 |3 644 826
 |4090
 |[[Берлин]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Berlin''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''BB'''
 | align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |[[Акс:Brandenburg_Wappen.svg|пайванд=Файл:Brandenburg_Wappen.svg|60x60пкс]]
 |[[Бранденбург]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Brandenburg''
 | align=&quot;center&quot; |4
 |29 654,48
 |2 511 917
 |85
 |Потсдам&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Potsdam''
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''HB'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_Bremen_(middle_arms).svg|пайванд=Файл:Flag_of_Bremen_(middle_arms).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Bremen_Wappen(Mittel).svg|пайванд=Файл:Bremen_Wappen(Mittel).svg|73x73пкс]]
 |[[Бремен|Свободный ганзейский город Бремен]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Freie Hansestadt Bremen''
 | align=&quot;center&quot; |3
 |419,36
 |682 986
 |1629
 |Бремен&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Bremen''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''HH'''
 | align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |[[Акс:DEU_Hamburg_COA.svg|пайванд=Файл:DEU_Hamburg_COA.svg|70x70пкс]]
 |[[Ҳамбург|Свободный и ганзейский город Гамбург]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Freie und Hansestadt Hamburg''
 | align=&quot;center&quot; |3
 |755,09
 |1 841 179
 |2438
 |[[Ҳамбург|Гамбург]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Hamburg''
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''HE'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_Hesse_(state).svg|пайванд=Файл:Flag_of_Hesse_(state).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Hesse.svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Hesse.svg|60x60пкс]]
 |[[Ҳессен|Гессен]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Hessen''
 | align=&quot;center&quot; |5
 |21 115,68
 |6 265 809
 |297
 |[[Висбаден]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Wiesbaden''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''MV'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_Mecklenburg-Western_Pomerania_(state).svg|пайванд=Файл:Flag_of_Mecklenburg-Western_Pomerania_(state).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Mecklenburg-Western_Pomerania_(great).svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Mecklenburg-Western_Pomerania_(great).svg|54x54пкс]]
 |[[Мекленбург-Форпоммерн|Мекленбург-Передняя Померания]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Mecklenburg-Vorpommern''
 | align=&quot;center&quot; |3
 |23 294,62
 |1 609 675
 |69
 |Шверин&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Schwerin''
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''NI'''
 | align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Lower_Saxony.svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Lower_Saxony.svg|57x57пкс]]
 |[[Саксонияи Поёнӣ|Нижняя Саксония]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Niedersachsen''
 | align=&quot;center&quot; |6
 |47 709,50
 |7 982 448
 |167
 |[[Ҳаннофер (шаҳр)|Ганновер]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Hannover''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''NW'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_North_Rhine-Westphalia_(state).svg|пайванд=Файл:Flag_of_North_Rhine-Westphalia_(state).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_North_Rhine-Westfalia.svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_North_Rhine-Westfalia.svg|58x58пкс]]
 |[[Райн-Вестфалени шимолӣ|Северный Рейн-Вестфалия]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Nordrhein-Westfalen''
 | align=&quot;center&quot; |6
 |34 112,31
 |17 932 651
 |526
 |Дюссельдорф&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Düsseldorf''
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''RP'''
 | align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Rhineland-Palatinate.svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Rhineland-Palatinate.svg|61x61пкс]]
 |[[Райнланд-Пфалс|Рейнланд-Пфальц]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Rheinland-Pfalz''
 | align=&quot;center&quot; |4
 |19 858,00
 |4 084 844
 |206
 |Майнц&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Mainz''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''SL'''
 | align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |[[Акс:Wappen_des_Saarlands.svg|пайванд=Файл:Wappen_des_Saarlands.svg|62x62пкс]]
 |[[Заарланд|Саар]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Saarland''
 | align=&quot;center&quot; |3
 |2 571,11
 |990 509
 |385
 |Саарбрюккен&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Saarbrücken''
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''SN'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_Saxony_(state).svg|пайванд=Файл:Flag_of_Saxony_(state).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Saxony.svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Saxony.svg|56x56пкс]]
 |[[Саксония|Свободное государство Саксония]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Freistaat Sachsen''
 | align=&quot;center&quot; |4
 |18 449,96
 |4 077 937
 |221
 |[[Дрезден]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Dresden''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''ST'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_Saxony-Anhalt_(state).svg|пайванд=Файл:Flag_of_Saxony-Anhalt_(state).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Wappen_Sachsen-Anhalt.svg|пайванд=Файл:Wappen_Sachsen-Anhalt.svg|61x61пкс]]
 |[[Саксония-Анҳалт|Саксония-Анхальт]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Sachsen-Anhalt''
 | align=&quot;center&quot; |4
 |20 454,31
 |2 208 321
 |108
 |Магдебург&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Magdeburg''
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''SH'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_Schleswig-Holstein_(state).svg|пайванд=Файл:Flag_of_Schleswig-Holstein_(state).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Schleswig-Holstein.svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Schleswig-Holstein.svg|58x58пкс]]
 |[[Шлезвиг-Ҳолштайн|Шлезвиг-Гольштейн]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Schleswig-Holstein''
 | align=&quot;center&quot; |4
 |15 804,30
 |2 896 712
 |183
 |Киль&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Kiel''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''TH'''
 | align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Thuringia.svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Thuringia.svg|58x58пкс]]
 |[[Тӯринген|Свободное государство Тюрингия]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Freistaat Thüringen''
 | align=&quot;center&quot; |4
 |16 202,37
 |2 143 145
 |132
 |Эрфурт&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Erfurt''
 |- style=&quot;background-color:#cccccc;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''DE'''
 | align=&quot;center&quot; |{{Парчами Олмон|70px}}
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_Arms_of_Germany.svg|пайванд=Файл:Coat_of_Arms_of_Germany.svg|65x65пкс]]
 |'''[[Олмон|Федеративная Республика Германия]]'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Bundesrepublik Deutschland''
 | align=&quot;center&quot; |69
 |'''357 582,00'''
 |'''83 019 213'''
 |232
 |[[Берлин]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Berlin''
 |}

== Таърихи заминҳои Олмон ==

=== Пешгузаштагони заминҳои муосир ===
[[Акс:Grossdeutsches_Reich_Staatliche_Administration_1944.png|мини|340x340пкс| Заминҳо, Рейхсгау ва дигар қаламравҳо таҳти маъмурияти &quot;Империяи Бузурги Олмон&quot; (1944)]]
Аз нигоҳи таърихӣ, то нимаи [[садаи XIX]] Олмон макони бисёр давлатҳои мустақили алоҳида буд ва харитаи сиёсии Олмон дар тӯли асрҳо ба таври назаррас тағйир ёфт. Пас аз таъсиси [[Имперотурии Олмон]] дар [[соли 1871]], Олмон 25 заминро дар бар мегирифт (чор салтанат, шаш герсогияи бузург, панҷ герсогиня, ҳафт князӣ, се шаҳри озод бо роҳбарони интихобшудаи давлат ва баъдтар як «замини императорӣ» ба онҳо илова карда шуд). Бузургтарин давлати [[Имперотурии Олмон]] Пошоҳии Пруссия буд, ки беш аз нисфи масоҳати онро ишғол мекард.

Конститутсияи [[соли 1919]] истилоҳи &quot;давлат&quot;-ро бо истилоҳи &quot;замин&quot; иваз кард ва инчунин шакли ҳатмии ҷумҳуриявии идоракуниро барои ҳамаи онҳо муқаррар кард. Дар тӯли чанд соли оянда, шумораи музофотҳо дар дохили Ҷумҳурии Веймар кам шуд - баъзеҳо барҳам дода шуда, ба воҳидҳои калонтар дохил карда шуданд; дигарон барои ташкили музофотҳои нав муттаҳид шуданд. 1 майи [[соли 1920]] ҳафт музофотҳои Тюрингия муттаҳид шуда, давлати [[Туринген|Турингенро]] ташкил доданд. Давлати озоди Валдек [[соли 1929]] ба ҳайати Давлати озоди Пруссия шомил шуд.

Дар давраи диктатураи [[фашистӣ]] дар Олмон худидоракунии музофотҳо барҳам дода шуд. Худи заминҳо вуҷуд доштанд, гарчанде ки шумораи онҳо коҳиш меёфт: дар [[соли 1934]] Давлати озоди Мекленбург-Шверин ва Давлати озоди Мекленбург-Штрелитс ба замини Мекленбург  муттаҳид карда шуданд ва шаҳри озод ва Ганзагии Любек дар [[соли 1937]] ба Пруссия ҳамроҳ карда шуд ва яке аз шаҳрҳои тобеи ноҳиявии музофоти Шлезвиг-Ҳолштейн дар Пруссия гардид.

=== Ташаккули заминҳои пас аз ҷанг ===
[[Акс:Deutschland_Besatzungszonen_8_Jun_1947_-_22_Apr_1949.svg|мини|272x272пкс| Заминҳое, ки солҳои 1947-1949 дар қаламрави чор минтақаи ишғолӣ таъсис дода шудаанд]]
Пас аз [[Ҷанги ҷаҳонии дувум|Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] дар [[соли 1945]], Олмон аз ҷониби чор қудрат ( [[Иттиҳоди Шуравӣ|Иттиҳоди Ҷумҳуриҳои Шӯравии Сотсиалистӣ]], [[Британияи Кабир|Подшоҳии Муттаҳида]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] ва [[Фаронса|Ҷумҳурии Фаронса]] ) ишғол карда шуд ва онро маъмуриятҳои низомии ин давлатҳои муттаҳид идора мекарданд. Як қисми қаламрави он ба [[ИҶШС]] ва [[Лаҳистон]] дода шуд ва қаламравҳои боқимонда ба чор минтақаи ишғолӣ тақсим карда шуданд.

Ҳанӯз 19 сентябри [[соли 1945]] дар минтақаи ишғолии [[ИМА]] се [[иёлот]] эълон карда шуданд:

* ''Ҳессени Калон'' (аз соли 1946 сарзамини Ҳессен): қисми асосии собиқ Давлати Халқии Ҳессен ва қисми асосии музофоти собиқи Пруссия Ҳессен-Нассау ;
* Вюртемберг-Баден : қисми шимолии собиқ Давлати Халқии Вюртемберг ва қисми шимолии собиқ Ҷумҳурии Баден ;
* ''Бавария'' : қисми зиёди давлати озоди Бавария  .

''Бремен'' инчунин мақоми худро ҳамчун як иёлот нигоҳ дошт, ки бо фармони соли 1947 тасдиқ карда шуд, ки он инчунин як минтақаи хурди Саксонияи Поёнро дар иёлати Бремен дар бар мегирифт  .

Бо фармони 23 августи соли 1946, Давлати Озоди Пруссия дар минтақаи ишғоли Бритониё барҳам дода шуд ва се замин дар вилоятҳои собиқи он эълон карда шуданд:

* ''Шлезвиг-Ҳолштейн'' (собиқ музофоти Шлезвиг-Ҳолштейн );
* ''Ҳановер'' (собиқ музофоти Ҳановер );
* ''Рейн-Вестфалияи Шимолӣ'' (собиқ музофоти Вестфалия, инчунин ноҳияҳои Аахен, Дюсселдорф ва Кёлни музофоти собиқи Рейн )  .

Баъдтар, музофоти Ҳановер, якҷоя бо қаламравҳои собиқ музофоти озоди Олденбург, музофоти озоди Брунсвик ва музофоти озоди Шаумбург-Липпе, барои ташкили замини ''Саксонияи Поён'' муттаҳид карда шуданд. ''[[Ҳамбург]]'' мақоми худро ҳамчун шаҳри озод ва давлати мустақил нигоҳ дошт. Сарзамини ''Липпе'' (қаламрави собиқ Давлати Озоди Липпе ) дар аввал истиқлолияти худро нигоҳ дошт, аммо соли 1947 он ба замини Рейн-Вестфалияи Шимолӣ интиқол дода шуд  .

Дар минтақаи ишғоли Фаронса дар соли 1945 се музофот таъсис дода шуданд:

* ''Бадени Ҷанубӣ'' (аз соли 1947 Баден): қисми ҷанубии Ҷумҳурии собиқи Баден ;
* Вюртемберг-Гоҳенсоллерн : қисми ҷанубии собиқ Давлати Халқии Вюртемберг ва собиқ вилояти Пруссияи Гоҳенсоллерн ;
* ''Рейнланд-Пфалс'' : музофотҳои ҷанубии Кобленс ва Трири музофоти Рейни Пруссия, қисми ғарбии музофоти Гессен-Нассау, қисми ҷанубу ғарбии музофоти Гессен -Рениш Гессен ва ''Пфалс'' Бавария.

[[Акс:Deutsches_Reich_DDR_Karte.png|мини|253x253пкс| Қаламрави Империяи Олмон дар минтақаи ишғоли Шӯравӣ]]
Дар минтақаи ишғоли Шӯравӣ панҷ замин ташкил карда шуданд:

* ''Бранденбург'' : қисми боқимондаи вилояти Бранденбурги Пруссия пас аз ҳамроҳ кардани қисме аз қаламрав ба фоидаи [[Лаҳистон]];
* ''Мекленбург'' : собиқ музофоти Мекленбург бо қисмҳои боқимондаи музофоти Померанияи Пруссия ;
* ''Саксония-Анҳалт'' : давлати озоди Анҳалт, қисми зиёди музофоти Саксонияи Пруссия ва эсклавҳои хурди Брунсвик ва Тюрингия;
* ''Саксония'' : Давлати озоди Саксония дар якҷоягӣ бо боқимондаҳои Силезияи Поёнии Пруссия;
* ''Тюрингия'' : собиқ музофоти Тюрингия якҷоя бо музофоти Эрфурт дар Саксонияи Пруссия.

Берлин мақоми махсуси чорпартиявӣ дошт ва аз ҷониби ҳар чор қудрат идора мешуд; баъдтар Берлини Ғарбӣ ва Берлини Шарқӣ бо мақомҳои махсус ташкил карда шуданд. Саарланд, ки дар аввал қисми минтақаи Фаронса буд, соли 1947 аз назорати Шӯрои назоратӣ хориҷ карда шуд ва ба он конститутсияи худ ҳамчун протекторати Фаронса дода шуд.

Ҳамин тариқ, дар давраи ташаккули заминҳои пас аз ҷанг, ҷомеаи анъанавии ҷамоатҳои минтақавӣ ва марзҳои таърихан муқарраршуда на ҳамеша ба назар гирифта мешуданд ва марзҳои заминҳо аксар вақт аз рӯи марзҳои минтақаҳои ишғолӣ муайян карда мешуданд. [[Соли 1949]] музофотҳое (заминҳое), ки дар минтақаҳои ишғолии Амрико, Бритониё ва Фаронса ташкил шуда буданд [[Олмон|, Ҷумҳурии Федеративии Олмонро]] ташкил доданд. Соли 1949 [[Ҷумҳурии Демократии Олмон]] дар заминҳои минтақаи ишғолии Шӯравӣ эълон карда шуд, аммо аллакай дар [[соли 1952]] заминҳо дар ҶДОлмон ба фоидаи ноҳияҳо дар дохили [[давлати унитарӣ]]  бекор карда шуданд.

=== Рушди минбаъда ===
Дар соли 1952 музофотҳои Вюртемберг-Баден, Баден ва Вюртемберг-Генцоллерн ба як давлати ягонаи [[Баден-Вӯрттемберг|Баден-Вюртемберг]] муттаҳид карда шуданд. Дар [[соли 1956]], дар натиҷаи раъйпурсӣ ва имзои шартномаи Люксембург бо [[Фаронса]], Саарланд, ки таҳти ҳимояти Фаронса қарор дошт, ҳамчун як даҳяки Саарланд ба [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]] дохил шуд. Саарланд расман 1 январи [[соли 1957]] ба ҳайати [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]] шомил шуд  .

Дар моҳи августи соли 1990, [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]] ва [[Ҷумҳурии Демократии Олмон]] созишномаеро дар бораи муттаҳидсозии Олмон имзо карданд, ки барҳам додани [[Ҷумҳурии Демократии Олмон]] ва дохил кардани қаламрави он ба ҳайати [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]] дар шакли панҷ замини аз нав барқароршуда (бо марзҳои каме тағйирёфта), инчунин муттаҳид кардани Берлини Шарқӣ бо Берлини Ғарбӣ дар доираи як давлати ягонаи федеролии Берлин ва интиқоли пойтахти [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]] ба он пешбинӣ мекард.

[[11 январ]]&lt;nowiki/&gt;и [[соли 1991]] Берлини Ғарбӣ ва Берлини Шарқӣ дубора муттаҳид шуданд.
[[Акс:Germany_Region_(ru).png|мини|392x392пкс| Минтақаҳои Олмон]]

=== Аксҳо тағйироти сарҳади заминҳо ===
&lt;gallery class=&quot;center&quot;&gt;
Акс:Germany_location_map_23_April_1949_-_22_May_1949.svg|пайванд=Файл:Germany_location_map_23_April_1949_-_22_May_1949.svg|алт=Земли на территории четырёх зон оккупации Германии по состоянию на апрель 1949 года| Заминҳо дар чаҳор минтақаи ишғолии Олмон аз апрели соли 1949
Акс:Germany,_German_Democratic_Republic_location_map_October_1949_-_July_1952.svg|пайванд=Файл:Germany,_German_Democratic_Republic_location_map_October_1949_-_July_1952.svg|алт=Земли советской зоны оккупации на момент провозглашения ГДР в октябре 1949 года| Заминҳои минтақаи ишғолшудаи Шӯравӣ дар замони эълони ГДР дар моҳи октябри соли 1949
Акс:Germany,_Federal_Republic_of_location_map_October_1949_-_November_1950.svg|пайванд=Файл:Germany,_Federal_Republic_of_location_map_October_1949_-_November_1950.svg|алт=Земли западных зон оккупации на момент провозглашения ФРГ в октябре 1949 года| Заминҳои минтақаҳои ишғолии Ғарбӣ дар замони эълони Ҷумҳурии Федеративии Олмон дар моҳи октябри соли 1949
Акс:Germany,_Federal_Republic_of_location_map_April_1952_-_August_1955.svg|пайванд=Файл:Germany,_Federal_Republic_of_location_map_April_1952_-_August_1955.svg|алт=Земли ФРГ в апреле 1952 года после создания земли Баден-Вюртемберг| Заминҳои  Ҷумҳурии Федеративии Олмон дар моҳи апрели соли 1952 пас аз таъсиси иёлати Баден-Вюртемберг
Акс:Germany,_Federal_Republic_of_location_map_January_1957_-_October_1990.svg|пайванд=Файл:Germany,_Federal_Republic_of_location_map_January_1957_-_October_1990.svg|алт=Земли ФРГ в январе 1957 года после вступления Саара| Заминҳои  Ҷумҳурии Федеративии Олмон дар моҳи январи соли 1957 пас аз ҳамроҳ шудани Саар
Акс:Germany_location_map_October_1990_-_March_1992.svg|пайванд=Файл:Germany_location_map_October_1990_-_March_1992.svg|алт=Земли ФРГ в октябре 1990 года после воссоединения с ГДР| Заминҳои  Ҷумҳурии Федеративии Олмон дар моҳи октябри соли 1990 пас аз муттаҳидшавӣ бо ҶДО
Акс:Germany_location_map.svg|пайванд=Файл:Germany_location_map.svg|алт=Современное состояние после многочисленных перераспределений небольших территорий после 1990 года| Ҳолати кунунӣ пас аз тақсимоти сершумори қаламравҳои хурд пас аз соли 1990
&lt;/gallery&gt;

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ|2}}&lt;templatestyles src=&quot;Шаблон:Родственный_проект/styles.css&quot; /&gt;{{Викилуғат|Земли}}&lt;templatestyles src=&quot;Шаблон:Родственные_проекты/styles.css&quot;&gt;&lt;/templatestyles&gt;{{Пайванд ба лоиҳаҳои хоҳар}}

== Адабиёт ==

* Вернер Кюнзел/Вернер Реллекке: ''Geschichte der deutschen Länder'' ; Мюнстер 2005, ISBN 3-402-03416-6
* Ҳанс Геог Вехлинг: Бимиред deutschen Länder. Geschichte, Politik, Wirtschaft; 2004, ISBN 3-531-43229-X
* Свен Леуниг: Бимиред Regierungssysteme der deutschen Länder, 2007, 3825228444

== Пайвандҳо ==

* [http://www.citymayors.com/government/germany_government.html Шаҳрдорони шаҳр дар зербахшҳои Олмон ҳузур доранд]
[[Гурӯҳ:Федерализм]]
[[Гурӯҳ:Заминҳои Олмон]]
[[Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурии Олмон]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>eh8oifoe4a20vig3rewjon9l2oqp5r9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1481937</id>
      <parentid>1481934</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T12:36:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>илова</comment>
      <origin>1481937</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29162" sha1="tqk8t684vxwp2f0f6cjpmjvgjqtothk" xml:space="preserve">{{қуттии ҳамагонӣ}}
'''Замин''' ( {{Lang-de|Land}} (маънои аслии он «замин, [[кишвар]] ») дар [[Олмон|Олмони]] муосир аз [[соли 1919]] [[Воҳиди марзию маъмурӣ|як воҳиди маъмурӣ-ҳудудӣ]] буда, дар асоси ғайримарказӣ ва аз соли 1949 дар асоси [[Давлати федеролӣ]] ба ҳайати давлат дохил мешавад. Дар асри 18 дар заминҳои Олмон тақрибан 350 давлат ([[мулк]]) мавҷуд буд ва пас аз Конгресси Вена 36 [[мулк]]  буданд.

Дар замони муосир, дар [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]], музофотҳо (заминҳо) [[Қонуни асосии давлат|конститутсияҳои]] худро, [[Ҳокимияти қонунбарор|мақомоти қонунгузории]] интихобшуда (ландштагҳо), [[Ҳукумат|ҳукуматҳо]] [[Додгоҳ|ва мақомоти судӣ]] доранд, ки дар масъалаҳои ташкили дохилӣ ва [[Идоракунии маҳаллӣ|худидоракунии маҳаллӣ]] бо ваколатҳои васеъ дар ҳама соҳаҳои асосии [[Идораи давлатӣ|идоракунии давлатӣ]] ва қонунгузории мақомоти федералӣ аз [[Автономия|мухторияти]] муайян бархӯрдоранд. Барои фарқ кардани он аз истилоҳи &quot;[[кишвар]]&quot; дар маънои васеъи [[истилоҳ]], аксар вақт истилоҳи &quot; '''[[давлати федеролӣ]]''' &quot; ( {{Lang-de|Bundesland}} ), аммо дар ҳуҷҷатҳои ҳуқуқӣ - масалан, Қонуни асосии [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]] ё конститутсияҳои заминҳо - он истифода намешавад ва ба ҷои он истилоҳи &quot; '''Заминҳои Олмон''' &quot; ( ''Deutsche Länder'' ) &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.verfassungen.de/gg49-i.htm|title=Основной закон Федеративной Республики Германия|accessdate=2021-08-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210831224425/http://www.verfassungen.de/gg49-i.htm|archivedate=2021-08-31}}&lt;/ref&gt; ё '''&quot;Заминҳои Ҷумҳурии Федеративии Олмон&quot;''' ( ''Länder der Bundesrepublik Deutschland'' )]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.verfassungen.de/mv/index.htm|title=Verfassung des Landes Mecklenburg-Vorpommern|accessdate=2021-09-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200118083826/http://www.verfassungen.de/mv/index.htm|archivedate=2020-01-18}}&lt;/ref&gt;.

== Ҳолати муосир ==
Калимаи ''&quot;Land&quot;'' на ҳамеша дар номҳои расмии заминҳо мавҷуд аст. Ҳамин тариқ, танҳо ёздаҳ аз 16 замин расман ин номро дар номи худ доранд. Се музофот] расман &quot; давлатҳои озод &quot; ( [[Бавария]], [[Саксония]] ва [[Тӯринген|Тюрингия]] ) ва ду шаҳр ( [[Ҳамбург]] ва [[Бремен]] ) &quot; шаҳрҳои озод &quot; номида мешаванд, аммо ин ба онҳо дар муқоиса бо дигар заминҳо ягон ҳуқуқи махсус намедиҳад ва чунин номгузорӣ хусусияти таърихӣ дорад.

Даҳ замини ғарбӣ, ки пеш аз муттаҳид шудан бо [[Ҷумҳурии Демократии Олмон]], [[Ҷумҳурии Федеративии Олмон]]ро ташкил медоданд, имрӯз ғайрирасмӣ &quot; давлатҳои кӯҳна &quot; номида мешаванд. Панҷ замини шарқӣ, ки замоне қаламрави [[Ҷумҳурии Демократии Олмон]]&lt;nowiki/&gt;ро ташкил медоданд, имрӯз ба таври ғайрирасмӣ &quot; заминҳои нав &quot; номида мешаванд. [[Берлин]] ( Ғарб ва Берлини Шарқӣ ), бинобар мақоми махсуси қаблии худ, ба заминҳои на кӯҳна ва на ба заминҳои нав тааллуқ надорад ва мавқеи миёнаро ишғол мекунад.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width:100%; text-align:right;&quot;
 |- style=&quot;background-color:#bbbbbb;&quot;
 !Код
 !Парчам
 !Нишон
 !Номгузории расмӣ
 !Миқдори ҷой дар&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Бундесрат
 ! data-sort-type=&quot;number&quot; |Масоҳат,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;км²
 ! data-sort-type=&quot;number&quot; |Аҳолӣ, наф. (2018)
 ! data-sort-type=&quot;number&quot; |Зичии аҳолӣ,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;наф./км² (2018)  
 !Пойтахт
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''BW'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_Baden-Württemberg_(state,_greater_arms).svg|пайванд=Файл:Flag_of_Baden-Württemberg_(state,_greater_arms).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Baden-Württemberg_(lesser).svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Baden-Württemberg_(lesser).svg|70x70пкс]]
 |[[Баден-Вӯрттемберг]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Baden-Württemberg''
 | align=&quot;center&quot; |6
 |35 748,22
 |11 069 533
 |310
 |[[Штуттгарт|Штутгарт]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Stuttgart''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''BY'''
 | align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |[[Акс:Bayern_Wappen.svg|пайванд=Файл:Bayern_Wappen.svg|67x67пкс]]
 |[[Бавария|Свободное государство Бавария]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Freistaat Bayern''
 | align=&quot;center&quot; |6
 |70 541,57
 |13 076 721
 |185
 |[[Мюнхен]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''München''
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''BE'''
 | align=&quot;center&quot; |{{Парчами Берлин|70px}}
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:DEU_Berlin_COA.svg|пайванд=Файл:DEU_Berlin_COA.svg|82x82пкс]]
 |[[Берлин]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Berlin''
 | align=&quot;center&quot; |4
 |891,12
 |3 644 826
 |4090
 |[[Берлин]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Berlin''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''BB'''
 | align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |[[Акс:Brandenburg_Wappen.svg|пайванд=Файл:Brandenburg_Wappen.svg|60x60пкс]]
 |[[Бранденбург]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Brandenburg''
 | align=&quot;center&quot; |4
 |29 654,48
 |2 511 917
 |85
 |Потсдам&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Potsdam''
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''HB'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_Bremen_(middle_arms).svg|пайванд=Файл:Flag_of_Bremen_(middle_arms).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Bremen_Wappen(Mittel).svg|пайванд=Файл:Bremen_Wappen(Mittel).svg|73x73пкс]]
 |[[Бремен]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Freie Hansestadt Bremen''
 | align=&quot;center&quot; |3
 |419,36
 |682 986
 |1629
 |Бремен&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Bremen''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''HH'''
 | align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |[[Акс:DEU_Hamburg_COA.svg|пайванд=Файл:DEU_Hamburg_COA.svg|70x70пкс]]
 |[[Ҳамбург]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Freie und Hansestadt Hamburg''
 | align=&quot;center&quot; |3
 |755,09
 |1 841 179
 |2438
 |[[Ҳамбург]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Hamburg''
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''HE'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_Hesse_(state).svg|пайванд=Файл:Flag_of_Hesse_(state).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Hesse.svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Hesse.svg|60x60пкс]]
 |[[Ҳессен]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Hessen''
 | align=&quot;center&quot; |5
 |21 115,68
 |6 265 809
 |297
 |[[Висбаден]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Wiesbaden''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''MV'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_Mecklenburg-Western_Pomerania_(state).svg|пайванд=Файл:Flag_of_Mecklenburg-Western_Pomerania_(state).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Mecklenburg-Western_Pomerania_(great).svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Mecklenburg-Western_Pomerania_(great).svg|54x54пкс]]
 |[[Мекленбург-Форпоммерн]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Mecklenburg-Vorpommern''
 | align=&quot;center&quot; |3
 |23 294,62
 |1 609 675
 |69
 |Шверин&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Schwerin''
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''NI'''
 | align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Lower_Saxony.svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Lower_Saxony.svg|57x57пкс]]
 |[[Саксонияи Поёнӣ]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Niedersachsen''
 | align=&quot;center&quot; |6
 |47 709,50
 |7 982 448
 |167
 |[[Ҳаннофер (шаҳр)|Ҳаннофер]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Hannover''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''NW'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_North_Rhine-Westphalia_(state).svg|пайванд=Файл:Flag_of_North_Rhine-Westphalia_(state).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_North_Rhine-Westfalia.svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_North_Rhine-Westfalia.svg|58x58пкс]]
 |[[Райн-Вестфалени шимолӣ]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Nordrhein-Westfalen''
 | align=&quot;center&quot; |6
 |34 112,31
 |17 932 651
 |526
 |Дюсселдорф&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Düsseldorf''
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''RP'''
 | align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Rhineland-Palatinate.svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Rhineland-Palatinate.svg|61x61пкс]]
 |[[Райнланд-Пфалс]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Rheinland-Pfalz''
 | align=&quot;center&quot; |4
 |19 858,00
 |4 084 844
 |206
 |Майнтс&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Mainz''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''SL'''
 | align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |[[Акс:Wappen_des_Saarlands.svg|пайванд=Файл:Wappen_des_Saarlands.svg|62x62пкс]]
 |[[Заарланд]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Saarland''
 | align=&quot;center&quot; |3
 |2 571,11
 |990 509
 |385
 |Саарбрюккен&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Saarbrücken''
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''SN'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_Saxony_(state).svg|пайванд=Файл:Flag_of_Saxony_(state).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Saxony.svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Saxony.svg|56x56пкс]]
 |[[Саксония]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Freistaat Sachsen''
 | align=&quot;center&quot; |4
 |18 449,96
 |4 077 937
 |221
 |[[Дрезден]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Dresden''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''ST'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_Saxony-Anhalt_(state).svg|пайванд=Файл:Flag_of_Saxony-Anhalt_(state).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Wappen_Sachsen-Anhalt.svg|пайванд=Файл:Wappen_Sachsen-Anhalt.svg|61x61пкс]]
 |[[Саксония-Анҳалт]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Sachsen-Anhalt''
 | align=&quot;center&quot; |4
 |20 454,31
 |2 208 321
 |108
 |Магдебург&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Magdeburg''
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''SH'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_Schleswig-Holstein_(state).svg|пайванд=Файл:Flag_of_Schleswig-Holstein_(state).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Schleswig-Holstein.svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Schleswig-Holstein.svg|58x58пкс]]
 |[[Шлезвиг-Ҳолштайн]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Schleswig-Holstein''
 | align=&quot;center&quot; |4
 |15 804,30
 |2 896 712
 |183
 |Киел &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Kiel''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''TH'''
 | align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Thuringia.svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Thuringia.svg|58x58пкс]]
 |[[Туринген]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Freistaat Thüringen''
 | align=&quot;center&quot; |4
 |16 202,37
 |2 143 145
 |132
 |[[Эрфурт]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Erfurt''
 |- style=&quot;background-color:#cccccc;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''DE'''
 | align=&quot;center&quot; |{{Парчами Олмон|70px}}
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_Arms_of_Germany.svg|пайванд=Файл:Coat_of_Arms_of_Germany.svg|65x65пкс]]
 |'''[[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]]'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Bundesrepublik Deutschland''
 | align=&quot;center&quot; |69
 |'''357 582,00'''
 |'''83 019 213'''
 |232
 |[[Берлин]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Berlin''
 |}

== Таърихи заминҳои Олмон ==

=== Пешгузаштагони заминҳои муосир ===
[[Акс:Grossdeutsches_Reich_Staatliche_Administration_1944.png|мини|340x340пкс| Заминҳо, Рейхсгау ва дигар қаламравҳо таҳти маъмурияти &quot;Империяи Бузурги Олмон&quot; (1944)]]
Аз нигоҳи таърихӣ, то нимаи [[садаи XIX]] Олмон макони бисёр давлатҳои мустақили алоҳида буд ва харитаи сиёсии Олмон дар тӯли асрҳо ба таври назаррас тағйир ёфт. Пас аз таъсиси [[Имперотурии Олмон]] дар [[соли 1871]], Олмон 25 заминро дар бар мегирифт (чор салтанат, шаш герсогияи бузург, панҷ герсогиня, ҳафт князӣ, се шаҳри озод бо роҳбарони интихобшудаи давлат ва баъдтар як «замини императорӣ» ба онҳо илова карда шуд). Бузургтарин давлати [[Имперотурии Олмон]] Пошоҳии Пруссия буд, ки беш аз нисфи масоҳати онро ишғол мекард.

Конститутсияи [[соли 1919]] истилоҳи &quot;давлат&quot;-ро бо истилоҳи &quot;замин&quot; иваз кард ва инчунин шакли ҳатмии ҷумҳуриявии идоракуниро барои ҳамаи онҳо муқаррар кард. Дар тӯли чанд соли оянда, шумораи музофотҳо дар дохили Ҷумҳурии Веймар кам шуд - баъзеҳо барҳам дода шуда, ба воҳидҳои калонтар дохил карда шуданд; дигарон барои ташкили музофотҳои нав муттаҳид шуданд. 1 майи [[соли 1920]] ҳафт музофотҳои Тюрингия муттаҳид шуда, давлати [[Туринген|Турингенро]] ташкил доданд. Давлати озоди Валдек [[соли 1929]] ба ҳайати Давлати озоди Пруссия шомил шуд.

Дар давраи диктатураи [[фашистӣ]] дар Олмон худидоракунии музофотҳо барҳам дода шуд. Худи заминҳо вуҷуд доштанд, гарчанде ки шумораи онҳо коҳиш меёфт: дар [[соли 1934]] Давлати озоди Мекленбург-Шверин ва Давлати озоди Мекленбург-Штрелитс ба замини Мекленбург  муттаҳид карда шуданд ва шаҳри озод ва Ганзагии Любек дар [[соли 1937]] ба Пруссия ҳамроҳ карда шуд ва яке аз шаҳрҳои тобеи ноҳиявии музофоти Шлезвиг-Ҳолштейн дар Пруссия гардид.

=== Ташаккули заминҳои пас аз ҷанг ===
[[Акс:Deutschland_Besatzungszonen_8_Jun_1947_-_22_Apr_1949.svg|мини|272x272пкс| Заминҳое, ки солҳои 1947-1949 дар қаламрави чор минтақаи ишғолӣ таъсис дода шудаанд]]
Пас аз [[Ҷанги ҷаҳонии дувум|Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] дар [[соли 1945]], Олмон аз ҷониби чор қудрат ( [[Иттиҳоди Шуравӣ|Иттиҳоди Ҷумҳуриҳои Шӯравии Сотсиалистӣ]], [[Британияи Кабир|Подшоҳии Муттаҳида]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] ва [[Фаронса|Ҷумҳурии Фаронса]] ) ишғол карда шуд ва онро маъмуриятҳои низомии ин давлатҳои муттаҳид идора мекарданд. Як қисми қаламрави он ба [[ИҶШС]] ва [[Лаҳистон]] дода шуд ва қаламравҳои боқимонда ба чор минтақаи ишғолӣ тақсим карда шуданд.

Ҳанӯз 19 сентябри [[соли 1945]] дар минтақаи ишғолии [[ИМА]] се [[иёлот]] эълон карда шуданд:

* ''Ҳессени Калон'' (аз соли 1946 сарзамини Ҳессен): қисми асосии собиқ Давлати Халқии Ҳессен ва қисми асосии музофоти собиқи Пруссия Ҳессен-Нассау ;
* Вюртемберг-Баден : қисми шимолии собиқ Давлати Халқии Вюртемберг ва қисми шимолии собиқ Ҷумҳурии Баден ;
* ''Бавария'' : қисми зиёди давлати озоди Бавария  .

''Бремен'' инчунин мақоми худро ҳамчун як иёлот нигоҳ дошт, ки бо фармони соли 1947 тасдиқ карда шуд, ки он инчунин як минтақаи хурди Саксонияи Поёнро дар иёлати Бремен дар бар мегирифт  .

Бо фармони 23 августи соли 1946, Давлати Озоди Пруссия дар минтақаи ишғоли Бритониё барҳам дода шуд ва се замин дар вилоятҳои собиқи он эълон карда шуданд:

* ''Шлезвиг-Ҳолштейн'' (собиқ музофоти Шлезвиг-Ҳолштейн );
* ''Ҳановер'' (собиқ музофоти Ҳановер );
* ''Рейн-Вестфалияи Шимолӣ'' (собиқ музофоти Вестфалия, инчунин ноҳияҳои Аахен, Дюсселдорф ва Кёлни музофоти собиқи Рейн )  .

Баъдтар, музофоти Ҳановер, якҷоя бо қаламравҳои собиқ музофоти озоди Олденбург, музофоти озоди Брунсвик ва музофоти озоди Шаумбург-Липпе, барои ташкили замини ''Саксонияи Поён'' муттаҳид карда шуданд. ''[[Ҳамбург]]'' мақоми худро ҳамчун шаҳри озод ва давлати мустақил нигоҳ дошт. Сарзамини ''Липпе'' (қаламрави собиқ Давлати Озоди Липпе ) дар аввал истиқлолияти худро нигоҳ дошт, аммо соли 1947 он ба замини Рейн-Вестфалияи Шимолӣ интиқол дода шуд  .

Дар минтақаи ишғоли Фаронса дар соли 1945 се музофот таъсис дода шуданд:

* ''Бадени Ҷанубӣ'' (аз соли 1947 Баден): қисми ҷанубии Ҷумҳурии собиқи Баден ;
* Вюртемберг-Гоҳенсоллерн : қисми ҷанубии собиқ Давлати Халқии Вюртемберг ва собиқ вилояти Пруссияи Гоҳенсоллерн ;
* ''Рейнланд-Пфалс'' : музофотҳои ҷанубии Кобленс ва Трири музофоти Рейни Пруссия, қисми ғарбии музофоти Гессен-Нассау, қисми ҷанубу ғарбии музофоти Гессен -Рениш Гессен ва ''Пфалс'' Бавария.

[[Акс:Deutsches_Reich_DDR_Karte.png|мини|253x253пкс| Қаламрави Империяи Олмон дар минтақаи ишғоли Шӯравӣ]]
Дар минтақаи ишғоли Шӯравӣ панҷ замин ташкил карда шуданд:

* ''Бранденбург'' : қисми боқимондаи вилояти Бранденбурги Пруссия пас аз ҳамроҳ кардани қисме аз қаламрав ба фоидаи [[Лаҳистон]];
* ''Мекленбург'' : собиқ музофоти Мекленбург бо қисмҳои боқимондаи музофоти Померанияи Пруссия ;
* ''Саксония-Анҳалт'' : давлати озоди Анҳалт, қисми зиёди музофоти Саксонияи Пруссия ва эсклавҳои хурди Брунсвик ва Тюрингия;
* ''Саксония'' : Давлати озоди Саксония дар якҷоягӣ бо боқимондаҳои Силезияи Поёнии Пруссия;
* ''Тюрингия'' : собиқ музофоти Тюрингия якҷоя бо музофоти Эрфурт дар Саксонияи Пруссия.

Берлин мақоми махсуси чорпартиявӣ дошт ва аз ҷониби ҳар чор қудрат идора мешуд; баъдтар Берлини Ғарбӣ ва Берлини Шарқӣ бо мақомҳои махсус ташкил карда шуданд. Саарланд, ки дар аввал қисми минтақаи Фаронса буд, соли 1947 аз назорати Шӯрои назоратӣ хориҷ карда шуд ва ба он конститутсияи худ ҳамчун протекторати Фаронса дода шуд.

Ҳамин тариқ, дар давраи ташаккули заминҳои пас аз ҷанг, ҷомеаи анъанавии ҷамоатҳои минтақавӣ ва марзҳои таърихан муқарраршуда на ҳамеша ба назар гирифта мешуданд ва марзҳои заминҳо аксар вақт аз рӯи марзҳои минтақаҳои ишғолӣ муайян карда мешуданд. [[Соли 1949]] музофотҳое (заминҳое), ки дар минтақаҳои ишғолии Амрико, Бритониё ва Фаронса ташкил шуда буданд [[Олмон|, Ҷумҳурии Федеративии Олмонро]] ташкил доданд. Соли 1949 [[Ҷумҳурии Демократии Олмон]] дар заминҳои минтақаи ишғолии Шӯравӣ эълон карда шуд, аммо аллакай дар [[соли 1952]] заминҳо дар ҶДОлмон ба фоидаи ноҳияҳо дар дохили [[давлати унитарӣ]]  бекор карда шуданд.

=== Рушди минбаъда ===
Дар соли 1952 музофотҳои Вюртемберг-Баден, Баден ва Вюртемберг-Генцоллерн ба як давлати ягонаи [[Баден-Вӯрттемберг|Баден-Вюртемберг]] муттаҳид карда шуданд. Дар [[соли 1956]], дар натиҷаи раъйпурсӣ ва имзои шартномаи Люксембург бо [[Фаронса]], Саарланд, ки таҳти ҳимояти Фаронса қарор дошт, ҳамчун як даҳяки Саарланд ба [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]] дохил шуд. Саарланд расман 1 январи [[соли 1957]] ба ҳайати [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]] шомил шуд  .

Дар моҳи августи соли 1990, [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]] ва [[Ҷумҳурии Демократии Олмон]] созишномаеро дар бораи муттаҳидсозии Олмон имзо карданд, ки барҳам додани [[Ҷумҳурии Демократии Олмон]] ва дохил кардани қаламрави он ба ҳайати [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]] дар шакли панҷ замини аз нав барқароршуда (бо марзҳои каме тағйирёфта), инчунин муттаҳид кардани Берлини Шарқӣ бо Берлини Ғарбӣ дар доираи як давлати ягонаи федеролии Берлин ва интиқоли пойтахти [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]] ба он пешбинӣ мекард.

[[11 январ]]&lt;nowiki/&gt;и [[соли 1991]] Берлини Ғарбӣ ва Берлини Шарқӣ дубора муттаҳид шуданд.
[[Акс:Germany_Region_(ru).png|мини|392x392пкс| Минтақаҳои Олмон]]

=== Аксҳо тағйироти сарҳади заминҳо ===
&lt;gallery class=&quot;center&quot;&gt;
Акс:Germany_location_map_23_April_1949_-_22_May_1949.svg|пайванд=Файл:Germany_location_map_23_April_1949_-_22_May_1949.svg|алт=Земли на территории четырёх зон оккупации Германии по состоянию на апрель 1949 года| Заминҳо дар чаҳор минтақаи ишғолии Олмон аз апрели соли 1949
Акс:Germany,_German_Democratic_Republic_location_map_October_1949_-_July_1952.svg|пайванд=Файл:Germany,_German_Democratic_Republic_location_map_October_1949_-_July_1952.svg|алт=Земли советской зоны оккупации на момент провозглашения ГДР в октябре 1949 года| Заминҳои минтақаи ишғолшудаи Шӯравӣ дар замони эълони ГДР дар моҳи октябри соли 1949
Акс:Germany,_Federal_Republic_of_location_map_October_1949_-_November_1950.svg|пайванд=Файл:Germany,_Federal_Republic_of_location_map_October_1949_-_November_1950.svg|алт=Земли западных зон оккупации на момент провозглашения ФРГ в октябре 1949 года| Заминҳои минтақаҳои ишғолии Ғарбӣ дар замони эълони Ҷумҳурии Федеративии Олмон дар моҳи октябри соли 1949
Акс:Germany,_Federal_Republic_of_location_map_April_1952_-_August_1955.svg|пайванд=Файл:Germany,_Federal_Republic_of_location_map_April_1952_-_August_1955.svg|алт=Земли ФРГ в апреле 1952 года после создания земли Баден-Вюртемберг| Заминҳои  Ҷумҳурии Федеративии Олмон дар моҳи апрели соли 1952 пас аз таъсиси иёлати Баден-Вюртемберг
Акс:Germany,_Federal_Republic_of_location_map_January_1957_-_October_1990.svg|пайванд=Файл:Germany,_Federal_Republic_of_location_map_January_1957_-_October_1990.svg|алт=Земли ФРГ в январе 1957 года после вступления Саара| Заминҳои  Ҷумҳурии Федеративии Олмон дар моҳи январи соли 1957 пас аз ҳамроҳ шудани Саар
Акс:Germany_location_map_October_1990_-_March_1992.svg|пайванд=Файл:Germany_location_map_October_1990_-_March_1992.svg|алт=Земли ФРГ в октябре 1990 года после воссоединения с ГДР| Заминҳои  Ҷумҳурии Федеративии Олмон дар моҳи октябри соли 1990 пас аз муттаҳидшавӣ бо ҶДО
Акс:Germany_location_map.svg|пайванд=Файл:Germany_location_map.svg|алт=Современное состояние после многочисленных перераспределений небольших территорий после 1990 года| Ҳолати кунунӣ пас аз тақсимоти сершумори қаламравҳои хурд пас аз соли 1990
&lt;/gallery&gt;

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ|2}}

== Адабиёт ==

* Вернер Кюнзел/Вернер Реллекке: ''Geschichte der deutschen Länder'' ; Мюнстер 2005, ISBN 3-402-03416-6
* Ҳанс Геог Вехлинг: Бимиред deutschen Länder. Geschichte, Politik, Wirtschaft; 2004, ISBN 3-531-43229-X
* Свен Леуниг: Бимиред Regierungssysteme der deutschen Länder, 2007, 3825228444

== Пайвандҳо ==

* [http://www.citymayors.com/government/germany_government.html Шаҳрдорони шаҳр дар зербахшҳои Олмон ҳузур доранд]

{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Федерализм]]
[[Гурӯҳ:Заминҳои Олмон]]
[[Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурии Олмон]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>tqk8t684vxwp2f0f6cjpmjvgjqtothk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1481941</id>
      <parentid>1481937</parentid>
      <timestamp>2026-07-24T12:45:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Тағйироти ҳудудҳои Олмон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1481941</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29224" sha1="5k8i0botfwnhdqxzkdpu0x4nixjvc2u" xml:space="preserve">{{қуттии ҳамагонӣ}}
'''Замин''' ( {{Lang-de|Land}} (маънои аслии он «замин, [[кишвар]] ») дар [[Олмон|Олмони]] муосир аз [[соли 1919]] [[Воҳиди марзию маъмурӣ|як воҳиди маъмурӣ-ҳудудӣ]] буда, дар асоси ғайримарказӣ ва аз соли 1949 дар асоси [[Давлати федеролӣ]] ба ҳайати давлат дохил мешавад. Дар асри 18 дар заминҳои Олмон тақрибан 350 давлат ([[мулк]]) мавҷуд буд ва пас аз Конгресси Вена 36 [[мулк]]  буданд.

Дар замони муосир, дар [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]], музофотҳо (заминҳо) [[Қонуни асосии давлат|конститутсияҳои]] худро, [[Ҳокимияти қонунбарор|мақомоти қонунгузории]] интихобшуда (ландштагҳо), [[Ҳукумат|ҳукуматҳо]] [[Додгоҳ|ва мақомоти судӣ]] доранд, ки дар масъалаҳои ташкили дохилӣ ва [[Идоракунии маҳаллӣ|худидоракунии маҳаллӣ]] бо ваколатҳои васеъ дар ҳама соҳаҳои асосии [[Идораи давлатӣ|идоракунии давлатӣ]] ва қонунгузории мақомоти федералӣ аз [[Автономия|мухторияти]] муайян бархӯрдоранд. Барои фарқ кардани он аз истилоҳи &quot;[[кишвар]]&quot; дар маънои васеъи [[истилоҳ]], аксар вақт истилоҳи &quot; '''[[давлати федеролӣ]]''' &quot; ( {{Lang-de|Bundesland}} ), аммо дар ҳуҷҷатҳои ҳуқуқӣ - масалан, Қонуни асосии [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]] ё конститутсияҳои заминҳо - он истифода намешавад ва ба ҷои он истилоҳи &quot; '''Заминҳои Олмон''' &quot; ( ''Deutsche Länder'' ) &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.verfassungen.de/gg49-i.htm|title=Основной закон Федеративной Республики Германия|accessdate=2021-08-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210831224425/http://www.verfassungen.de/gg49-i.htm|archivedate=2021-08-31}}&lt;/ref&gt; ё '''&quot;Заминҳои Ҷумҳурии Федеративии Олмон&quot;''' ( ''Länder der Bundesrepublik Deutschland'' )]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.verfassungen.de/mv/index.htm|title=Verfassung des Landes Mecklenburg-Vorpommern|accessdate=2021-09-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200118083826/http://www.verfassungen.de/mv/index.htm|archivedate=2020-01-18}}&lt;/ref&gt;.

== Ҳолати муосир ==
Калимаи ''&quot;Land&quot;'' на ҳамеша дар номҳои расмии заминҳо мавҷуд аст. Ҳамин тариқ, танҳо ёздаҳ аз 16 замин расман ин номро дар номи худ доранд. Се музофот] расман &quot; давлатҳои озод &quot; ( [[Бавария]], [[Саксония]] ва [[Тӯринген|Тюрингия]] ) ва ду шаҳр ( [[Ҳамбург]] ва [[Бремен]] ) &quot; шаҳрҳои озод &quot; номида мешаванд, аммо ин ба онҳо дар муқоиса бо дигар заминҳо ягон ҳуқуқи махсус намедиҳад ва чунин номгузорӣ хусусияти таърихӣ дорад.

Даҳ замини ғарбӣ, ки пеш аз муттаҳид шудан бо [[Ҷумҳурии Демократии Олмон]], [[Ҷумҳурии Федеративии Олмон]]ро ташкил медоданд, имрӯз ғайрирасмӣ &quot; давлатҳои кӯҳна &quot; номида мешаванд. Панҷ замини шарқӣ, ки замоне қаламрави [[Ҷумҳурии Демократии Олмон]]&lt;nowiki/&gt;ро ташкил медоданд, имрӯз ба таври ғайрирасмӣ &quot; заминҳои нав &quot; номида мешаванд. [[Берлин]] ( Ғарб ва Берлини Шарқӣ ), бинобар мақоми махсуси қаблии худ, ба заминҳои на кӯҳна ва на ба заминҳои нав тааллуқ надорад ва мавқеи миёнаро ишғол мекунад.
{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;width:100%; text-align:right;&quot;
 |- style=&quot;background-color:#bbbbbb;&quot;
 !Код
 !Парчам
 !Нишон
 !Номгузории расмӣ
 !Миқдори ҷой дар&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Бундесрат
 ! data-sort-type=&quot;number&quot; |Масоҳат,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;км²
 ! data-sort-type=&quot;number&quot; |Аҳолӣ, наф. (2018)
 ! data-sort-type=&quot;number&quot; |Зичии аҳолӣ,&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;наф./км² (2018)  
 !Пойтахт
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''BW'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_Baden-Württemberg_(state,_greater_arms).svg|пайванд=Файл:Flag_of_Baden-Württemberg_(state,_greater_arms).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Baden-Württemberg_(lesser).svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Baden-Württemberg_(lesser).svg|70x70пкс]]
 |[[Баден-Вӯрттемберг]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Baden-Württemberg''
 | align=&quot;center&quot; |6
 |35 748,22
 |11 069 533
 |310
 |[[Штуттгарт|Штутгарт]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Stuttgart''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''BY'''
 | align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |[[Акс:Bayern_Wappen.svg|пайванд=Файл:Bayern_Wappen.svg|67x67пкс]]
 |[[Бавария|Свободное государство Бавария]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Freistaat Bayern''
 | align=&quot;center&quot; |6
 |70 541,57
 |13 076 721
 |185
 |[[Мюнхен]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''München''
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''BE'''
 | align=&quot;center&quot; |{{Парчами Берлин|70px}}
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:DEU_Berlin_COA.svg|пайванд=Файл:DEU_Berlin_COA.svg|82x82пкс]]
 |[[Берлин]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Berlin''
 | align=&quot;center&quot; |4
 |891,12
 |3 644 826
 |4090
 |[[Берлин]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Berlin''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''BB'''
 | align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |[[Акс:Brandenburg_Wappen.svg|пайванд=Файл:Brandenburg_Wappen.svg|60x60пкс]]
 |[[Бранденбург]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Brandenburg''
 | align=&quot;center&quot; |4
 |29 654,48
 |2 511 917
 |85
 |Потсдам&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Potsdam''
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''HB'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_Bremen_(middle_arms).svg|пайванд=Файл:Flag_of_Bremen_(middle_arms).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Bremen_Wappen(Mittel).svg|пайванд=Файл:Bremen_Wappen(Mittel).svg|73x73пкс]]
 |[[Бремен]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Freie Hansestadt Bremen''
 | align=&quot;center&quot; |3
 |419,36
 |682 986
 |1629
 |Бремен&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Bremen''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''HH'''
 | align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |[[Акс:DEU_Hamburg_COA.svg|пайванд=Файл:DEU_Hamburg_COA.svg|70x70пкс]]
 |[[Ҳамбург]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Freie und Hansestadt Hamburg''
 | align=&quot;center&quot; |3
 |755,09
 |1 841 179
 |2438
 |[[Ҳамбург]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Hamburg''
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''HE'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_Hesse_(state).svg|пайванд=Файл:Flag_of_Hesse_(state).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Hesse.svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Hesse.svg|60x60пкс]]
 |[[Ҳессен]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Hessen''
 | align=&quot;center&quot; |5
 |21 115,68
 |6 265 809
 |297
 |[[Висбаден]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Wiesbaden''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''MV'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_Mecklenburg-Western_Pomerania_(state).svg|пайванд=Файл:Flag_of_Mecklenburg-Western_Pomerania_(state).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Mecklenburg-Western_Pomerania_(great).svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Mecklenburg-Western_Pomerania_(great).svg|54x54пкс]]
 |[[Мекленбург-Форпоммерн]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Mecklenburg-Vorpommern''
 | align=&quot;center&quot; |3
 |23 294,62
 |1 609 675
 |69
 |Шверин&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Schwerin''
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''NI'''
 | align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Lower_Saxony.svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Lower_Saxony.svg|57x57пкс]]
 |[[Саксонияи Поёнӣ]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Niedersachsen''
 | align=&quot;center&quot; |6
 |47 709,50
 |7 982 448
 |167
 |[[Ҳаннофер (шаҳр)|Ҳаннофер]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Hannover''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''NW'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_North_Rhine-Westphalia_(state).svg|пайванд=Файл:Flag_of_North_Rhine-Westphalia_(state).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_North_Rhine-Westfalia.svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_North_Rhine-Westfalia.svg|58x58пкс]]
 |[[Райн-Вестфалени шимолӣ]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Nordrhein-Westfalen''
 | align=&quot;center&quot; |6
 |34 112,31
 |17 932 651
 |526
 |Дюсселдорф&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Düsseldorf''
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''RP'''
 | align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Rhineland-Palatinate.svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Rhineland-Palatinate.svg|61x61пкс]]
 |[[Райнланд-Пфалс]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Rheinland-Pfalz''
 | align=&quot;center&quot; |4
 |19 858,00
 |4 084 844
 |206
 |Майнтс&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Mainz''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''SL'''
 | align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |[[Акс:Wappen_des_Saarlands.svg|пайванд=Файл:Wappen_des_Saarlands.svg|62x62пкс]]
 |[[Заарланд]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Saarland''
 | align=&quot;center&quot; |3
 |2 571,11
 |990 509
 |385
 |Саарбрюккен&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Saarbrücken''
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''SN'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_Saxony_(state).svg|пайванд=Файл:Flag_of_Saxony_(state).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Saxony.svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Saxony.svg|56x56пкс]]
 |[[Саксония]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Freistaat Sachsen''
 | align=&quot;center&quot; |4
 |18 449,96
 |4 077 937
 |221
 |[[Дрезден]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Dresden''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''ST'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_Saxony-Anhalt_(state).svg|пайванд=Файл:Flag_of_Saxony-Anhalt_(state).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Wappen_Sachsen-Anhalt.svg|пайванд=Файл:Wappen_Sachsen-Anhalt.svg|61x61пкс]]
 |[[Саксония-Анҳалт]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Sachsen-Anhalt''
 | align=&quot;center&quot; |4
 |20 454,31
 |2 208 321
 |108
 |Магдебург&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Magdeburg''
 |- style=&quot;background-color:#eeeeee;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''SH'''
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Flag_of_Schleswig-Holstein_(state).svg|пайванд=Файл:Flag_of_Schleswig-Holstein_(state).svg|70x70пкс]]
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Schleswig-Holstein.svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Schleswig-Holstein.svg|58x58пкс]]
 |[[Шлезвиг-Ҳолштайн]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Land Schleswig-Holstein''
 | align=&quot;center&quot; |4
 |15 804,30
 |2 896 712
 |183
 |Киел &lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Kiel''
 |- style=&quot;background-color:#dddddd;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''TH'''
 | align=&quot;center&quot; |
| align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_arms_of_Thuringia.svg|пайванд=Файл:Coat_of_arms_of_Thuringia.svg|58x58пкс]]
 |[[Туринген]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Freistaat Thüringen''
 | align=&quot;center&quot; |4
 |16 202,37
 |2 143 145
 |132
 |[[Эрфурт]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Erfurt''
 |- style=&quot;background-color:#cccccc;&quot;
 | align=&quot;center&quot; |'''DE'''
 | align=&quot;center&quot; |{{Парчами Олмон|70px}}
 | align=&quot;center&quot; |[[Акс:Coat_of_Arms_of_Germany.svg|пайванд=Файл:Coat_of_Arms_of_Germany.svg|65x65пкс]]
 |'''[[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]]'''&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Bundesrepublik Deutschland''
 | align=&quot;center&quot; |69
 |'''357 582,00'''
 |'''83 019 213'''
 |232
 |[[Берлин]]&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;''Berlin''
 |}

== Таърихи заминҳои Олмон ==

=== Пешгузаштагони заминҳои муосир ===
[[Акс:Grossdeutsches_Reich_Staatliche_Administration_1944.png|мини|340x340пкс| Заминҳо, Рейхсгау ва дигар қаламравҳо таҳти маъмурияти &quot;Империяи Бузурги Олмон&quot; (1944)]]
Аз нигоҳи таърихӣ, то нимаи [[садаи XIX]] Олмон макони бисёр давлатҳои мустақили алоҳида буд ва харитаи сиёсии Олмон дар тӯли асрҳо ба таври назаррас тағйир ёфт. Пас аз таъсиси [[Имперотурии Олмон]] дар [[соли 1871]], Олмон 25 заминро дар бар мегирифт (чор салтанат, шаш герсогияи бузург, панҷ герсогиня, ҳафт князӣ, се шаҳри озод бо роҳбарони интихобшудаи давлат ва баъдтар як «замини императорӣ» ба онҳо илова карда шуд). Бузургтарин давлати [[Имперотурии Олмон]] Пошоҳии Пруссия буд, ки беш аз нисфи масоҳати онро ишғол мекард.

Конститутсияи [[соли 1919]] истилоҳи &quot;давлат&quot;-ро бо истилоҳи &quot;замин&quot; иваз кард ва инчунин шакли ҳатмии ҷумҳуриявии идоракуниро барои ҳамаи онҳо муқаррар кард. Дар тӯли чанд соли оянда, шумораи музофотҳо дар дохили Ҷумҳурии Веймар кам шуд - баъзеҳо барҳам дода шуда, ба воҳидҳои калонтар дохил карда шуданд; дигарон барои ташкили музофотҳои нав муттаҳид шуданд. 1 майи [[соли 1920]] ҳафт музофотҳои Тюрингия муттаҳид шуда, давлати [[Туринген|Турингенро]] ташкил доданд. Давлати озоди Валдек [[соли 1929]] ба ҳайати Давлати озоди Пруссия шомил шуд.

Дар давраи диктатураи [[фашистӣ]] дар Олмон худидоракунии музофотҳо барҳам дода шуд. Худи заминҳо вуҷуд доштанд, гарчанде ки шумораи онҳо коҳиш меёфт: дар [[соли 1934]] Давлати озоди Мекленбург-Шверин ва Давлати озоди Мекленбург-Штрелитс ба замини Мекленбург  муттаҳид карда шуданд ва шаҳри озод ва Ганзагии Любек дар [[соли 1937]] ба Пруссия ҳамроҳ карда шуд ва яке аз шаҳрҳои тобеи ноҳиявии музофоти Шлезвиг-Ҳолштейн дар Пруссия гардид.

=== Ташаккули заминҳои пас аз ҷанг ===
[[Акс:Deutschland_Besatzungszonen_8_Jun_1947_-_22_Apr_1949.svg|мини|272x272пкс| Заминҳое, ки солҳои 1947-1949 дар қаламрави чор минтақаи ишғолӣ таъсис дода шудаанд]]
Пас аз [[Ҷанги ҷаҳонии дувум|Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] дар [[соли 1945]], Олмон аз ҷониби чор қудрат ( [[Иттиҳоди Шуравӣ|Иттиҳоди Ҷумҳуриҳои Шӯравии Сотсиалистӣ]], [[Британияи Кабир|Подшоҳии Муттаҳида]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] ва [[Фаронса|Ҷумҳурии Фаронса]] ) ишғол карда шуд ва онро маъмуриятҳои низомии ин давлатҳои муттаҳид идора мекарданд. Як қисми қаламрави он ба [[ИҶШС]] ва [[Лаҳистон]] дода шуд ва қаламравҳои боқимонда ба чор минтақаи ишғолӣ тақсим карда шуданд.

Ҳанӯз 19 сентябри [[соли 1945]] дар минтақаи ишғолии [[ИМА]] се [[иёлот]] эълон карда шуданд:

* ''Ҳессени Калон'' (аз соли 1946 сарзамини Ҳессен): қисми асосии собиқ Давлати Халқии Ҳессен ва қисми асосии музофоти собиқи Пруссия Ҳессен-Нассау ;
* Вюртемберг-Баден : қисми шимолии собиқ Давлати Халқии Вюртемберг ва қисми шимолии собиқ Ҷумҳурии Баден ;
* ''Бавария'' : қисми зиёди давлати озоди Бавария  .

''Бремен'' инчунин мақоми худро ҳамчун як иёлот нигоҳ дошт, ки бо фармони соли 1947 тасдиқ карда шуд, ки он инчунин як минтақаи хурди Саксонияи Поёнро дар иёлати Бремен дар бар мегирифт  .

Бо фармони 23 августи соли 1946, Давлати Озоди Пруссия дар минтақаи ишғоли Бритониё барҳам дода шуд ва се замин дар вилоятҳои собиқи он эълон карда шуданд:

* ''Шлезвиг-Ҳолштейн'' (собиқ музофоти Шлезвиг-Ҳолштейн );
* ''Ҳановер'' (собиқ музофоти Ҳановер );
* ''Рейн-Вестфалияи Шимолӣ'' (собиқ музофоти Вестфалия, инчунин ноҳияҳои Аахен, Дюсселдорф ва Кёлни музофоти собиқи Рейн )  .

Баъдтар, музофоти Ҳановер, якҷоя бо қаламравҳои собиқ музофоти озоди Олденбург, музофоти озоди Брунсвик ва музофоти озоди Шаумбург-Липпе, барои ташкили замини ''Саксонияи Поён'' муттаҳид карда шуданд. ''[[Ҳамбург]]'' мақоми худро ҳамчун шаҳри озод ва давлати мустақил нигоҳ дошт. Сарзамини ''Липпе'' (қаламрави собиқ Давлати Озоди Липпе ) дар аввал истиқлолияти худро нигоҳ дошт, аммо соли 1947 он ба замини Рейн-Вестфалияи Шимолӣ интиқол дода шуд  .

Дар минтақаи ишғоли Фаронса дар соли 1945 се музофот таъсис дода шуданд:

* ''Бадени Ҷанубӣ'' (аз соли 1947 Баден): қисми ҷанубии Ҷумҳурии собиқи Баден ;
* Вюртемберг-Гоҳенсоллерн : қисми ҷанубии собиқ Давлати Халқии Вюртемберг ва собиқ вилояти Пруссияи Гоҳенсоллерн ;
* ''Рейнланд-Пфалс'' : музофотҳои ҷанубии Кобленс ва Трири музофоти Рейни Пруссия, қисми ғарбии музофоти Гессен-Нассау, қисми ҷанубу ғарбии музофоти Гессен -Рениш Гессен ва ''Пфалс'' Бавария.

[[Акс:Deutsches_Reich_DDR_Karte.png|мини|253x253пкс| Қаламрави Империяи Олмон дар минтақаи ишғоли Шӯравӣ]]
Дар минтақаи ишғоли Шӯравӣ панҷ замин ташкил карда шуданд:

* ''Бранденбург'' : қисми боқимондаи вилояти Бранденбурги Пруссия пас аз ҳамроҳ кардани қисме аз қаламрав ба фоидаи [[Лаҳистон]];
* ''Мекленбург'' : собиқ музофоти Мекленбург бо қисмҳои боқимондаи музофоти Померанияи Пруссия ;
* ''Саксония-Анҳалт'' : давлати озоди Анҳалт, қисми зиёди музофоти Саксонияи Пруссия ва эсклавҳои хурди Брунсвик ва Тюрингия;
* ''Саксония'' : Давлати озоди Саксония дар якҷоягӣ бо боқимондаҳои Силезияи Поёнии Пруссия;
* ''Тюрингия'' : собиқ музофоти Тюрингия якҷоя бо музофоти Эрфурт дар Саксонияи Пруссия.

Берлин мақоми махсуси чорпартиявӣ дошт ва аз ҷониби ҳар чор қудрат идора мешуд; баъдтар Берлини Ғарбӣ ва Берлини Шарқӣ бо мақомҳои махсус ташкил карда шуданд. Саарланд, ки дар аввал қисми минтақаи Фаронса буд, соли 1947 аз назорати Шӯрои назоратӣ хориҷ карда шуд ва ба он конститутсияи худ ҳамчун протекторати Фаронса дода шуд.

Ҳамин тариқ, дар давраи ташаккули заминҳои пас аз ҷанг, ҷомеаи анъанавии ҷамоатҳои минтақавӣ ва марзҳои таърихан муқарраршуда на ҳамеша ба назар гирифта мешуданд ва марзҳои заминҳо аксар вақт аз рӯи марзҳои минтақаҳои ишғолӣ муайян карда мешуданд. [[Соли 1949]] музофотҳое (заминҳое), ки дар минтақаҳои ишғолии Амрико, Бритониё ва Фаронса ташкил шуда буданд [[Олмон|, Ҷумҳурии Федеративии Олмонро]] ташкил доданд. Соли 1949 [[Ҷумҳурии Демократии Олмон]] дар заминҳои минтақаи ишғолии Шӯравӣ эълон карда шуд, аммо аллакай дар [[соли 1952]] заминҳо дар ҶДОлмон ба фоидаи ноҳияҳо дар дохили [[давлати унитарӣ]]  бекор карда шуданд.

=== Рушди минбаъда ===
Дар соли 1952 музофотҳои Вюртемберг-Баден, Баден ва Вюртемберг-Генцоллерн ба як давлати ягонаи [[Баден-Вӯрттемберг|Баден-Вюртемберг]] муттаҳид карда шуданд. Дар [[соли 1956]], дар натиҷаи раъйпурсӣ ва имзои шартномаи Люксембург бо [[Фаронса]], Саарланд, ки таҳти ҳимояти Фаронса қарор дошт, ҳамчун як даҳяки Саарланд ба [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]] дохил шуд. Саарланд расман 1 январи [[соли 1957]] ба ҳайати [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]] шомил шуд  .

Дар моҳи августи соли 1990, [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]] ва [[Ҷумҳурии Демократии Олмон]] созишномаеро дар бораи муттаҳидсозии Олмон имзо карданд, ки барҳам додани [[Ҷумҳурии Демократии Олмон]] ва дохил кардани қаламрави он ба ҳайати [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]] дар шакли панҷ замини аз нав барқароршуда (бо марзҳои каме тағйирёфта), инчунин муттаҳид кардани Берлини Шарқӣ бо Берлини Ғарбӣ дар доираи як давлати ягонаи федеролии Берлин ва интиқоли пойтахти [[Олмон|Ҷумҳурии Федеративии Олмон]] ба он пешбинӣ мекард.

[[11 январ]]&lt;nowiki/&gt;и [[соли 1991]] Берлини Ғарбӣ ва Берлини Шарқӣ дубора муттаҳид шуданд.
[[Акс:Germany_Region_(ru).png|мини|392x392пкс| Минтақаҳои Олмон]]

=== Аксҳо тағйироти сарҳади заминҳо ===
&lt;gallery class=&quot;center&quot;&gt;
Акс:Germany_location_map_23_April_1949_-_22_May_1949.svg|пайванд=Файл:Germany_location_map_23_April_1949_-_22_May_1949.svg|алт=Земли на территории четырёх зон оккупации Германии по состоянию на апрель 1949 года| Заминҳо дар чаҳор минтақаи ишғолии Олмон аз апрели соли 1949
Акс:Germany,_German_Democratic_Republic_location_map_October_1949_-_July_1952.svg|пайванд=Файл:Germany,_German_Democratic_Republic_location_map_October_1949_-_July_1952.svg|алт=Земли советской зоны оккупации на момент провозглашения ГДР в октябре 1949 года| Заминҳои минтақаи ишғолшудаи Шӯравӣ дар замони эълони ГДР дар моҳи октябри соли 1949
Акс:Germany,_Federal_Republic_of_location_map_October_1949_-_November_1950.svg|пайванд=Файл:Germany,_Federal_Republic_of_location_map_October_1949_-_November_1950.svg|алт=Земли западных зон оккупации на момент провозглашения ФРГ в октябре 1949 года| Заминҳои минтақаҳои ишғолии Ғарбӣ дар замони эълони Ҷумҳурии Федеративии Олмон дар моҳи октябри соли 1949
Акс:Germany,_Federal_Republic_of_location_map_April_1952_-_August_1955.svg|пайванд=Файл:Germany,_Federal_Republic_of_location_map_April_1952_-_August_1955.svg|алт=Земли ФРГ в апреле 1952 года после создания земли Баден-Вюртемберг| Заминҳои  Ҷумҳурии Федеративии Олмон дар моҳи апрели соли 1952 пас аз таъсиси иёлати Баден-Вюртемберг
Акс:Germany,_Federal_Republic_of_location_map_January_1957_-_October_1990.svg|пайванд=Файл:Germany,_Federal_Republic_of_location_map_January_1957_-_October_1990.svg|алт=Земли ФРГ в январе 1957 года после вступления Саара| Заминҳои  Ҷумҳурии Федеративии Олмон дар моҳи январи соли 1957 пас аз ҳамроҳ шудани Саар
Акс:Germany_location_map_October_1990_-_March_1992.svg|пайванд=Файл:Germany_location_map_October_1990_-_March_1992.svg|алт=Земли ФРГ в октябре 1990 года после воссоединения с ГДР| Заминҳои  Ҷумҳурии Федеративии Олмон дар моҳи октябри соли 1990 пас аз муттаҳидшавӣ бо ҶДО
Акс:Germany_location_map.svg|пайванд=Файл:Germany_location_map.svg|алт=Современное состояние после многочисленных перераспределений небольших территорий после 1990 года| Ҳолати кунунӣ пас аз тақсимоти сершумори қаламравҳои хурд пас аз соли 1990
&lt;/gallery&gt;

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ|2}}

== Адабиёт ==

* Вернер Кюнзел/Вернер Реллекке: ''Geschichte der deutschen Länder'' ; Мюнстер 2005, ISBN 3-402-03416-6
* Ҳанс Геог Вехлинг: Бимиред deutschen Länder. Geschichte, Politik, Wirtschaft; 2004, ISBN 3-531-43229-X
* Свен Леуниг: Бимиред Regierungssysteme der deutschen Länder, 2007, 3825228444

== Пайвандҳо ==

* [http://www.citymayors.com/government/germany_government.html Шаҳрдорони шаҳр дар зербахшҳои Олмон ҳузур доранд]

{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Федерализм]]
[[Гурӯҳ:Заминҳои Олмон]]
[[Гурӯҳ:Тақсимоти маъмурии Олмон]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]
[[Гурӯҳ:Тағйироти ҳудудҳои Олмон]]</text>
      <sha1>5k8i0botfwnhdqxzkdpu0x4nixjvc2u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳси корбар:Taiwania Justo</title>
    <ns>3</ns>
    <id>332920</id>
    <redirect title="Баҳси корбар:Sekidoki" />
    <revision>
      <id>1481964</id>
      <timestamp>2026-07-25T04:18:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>SHB2000</username>
        <id>32491</id>
      </contributor>
      <comment>SHB2000 moved page [[Баҳси корбар:Taiwania Justo]] to [[Баҳси корбар:Sekidoki]]: Automatically moved page while renaming the user &quot;[[Special:CentralAuth/Taiwania Justo|Taiwania Justo]]&quot; to &quot;[[Special:CentralAuth/Sekidoki|Sekidoki]]&quot;</comment>
      <origin>1481964</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="50" sha1="0efut5mg9k8us4zlqkpjb7wnbhocmkt" xml:space="preserve">#равона [[Баҳси корбар:Sekidoki]]</text>
      <sha1>0efut5mg9k8us4zlqkpjb7wnbhocmkt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Заминҳои нави Олмон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332921</id>
    <revision>
      <id>1481966</id>
      <timestamp>2026-07-25T10:08:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:ru:Special:Redirect/revision/149931222|Новые земли Германии]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1481966</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2662" sha1="iydcwuodm0j7kp7d5h4qbexjh7a0sdf" xml:space="preserve">[[Акс:NeueLaender.png|мини| Заминҳои нав ва Берлин]]
'''Заминҳои нав''' ( {{Lang-de|neue Bundesländer}} ) дар [[Олмон|Олмони]] муосир (ФРГ) (бар хилофи заминҳои кӯҳна ) [[Заминҳои Олмон|Заминҳои федералии Олмон]]  мебошанд, ки дар қаламрави собиқ [[Ҷумҳурии Демократии Олмон|Олмони]] [[Ҷумҳурии Демократии Олмон|Шарқӣ]] пас аз пайвастани Олмон ба Федератсияи Олмон дар соли 1990 &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dw-world.de/dw/article/0,,1000112,00.html|title=Блеск и нищета восточногерманских городов|accessdate=2011-12-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120128105239/http://www.dw-world.de/dw/article/0,,1000112,00.html|archivedate=2012-01-28}}&lt;/ref&gt;    ташкил шудаанд.

Аз ин рӯ, инҳо «заминҳои нав» ҳисобида мешаванд:

* {{DE-BB}}
* {{DE-ST}}
* {{DE-SN}}
* {{DE-TH}}
* {{DE-MV}}

Масъалаи он ки [[Берлин]] ба давлатҳои нав ё кӯҳна тааллуқ дорад, баҳсбарангез боқӣ мемонад. Берлин дар моҳи январи соли 1991 бо муттаҳидшавии Берлини Шарқӣ (пойтахти собиқи ҶДО) ва Берлини Ғарбӣ ташкил ёфт, ки мақоми махсуси чорҳизбӣ дошт ва расман узви [[Ҷумҳурии Федеролии Олмон (1949—1990)|ҶФО]] набуд, гарчанде ки он дар Конститутсияи ҶФО ҳамчун давлат зикр шуда буд.

Истилоҳи &quot;сарзаминҳои шарқӣ&quot; ( {{Lang-de|östliche Bundesländer}} &quot;Заминҳои нав&quot;) аксар вақт ҳамчун [[Муродиф|муродифи]] мафҳуми &quot;сарзаминҳои нав&quot; низ истифода мешавад. ) ва &quot; [[Ҷумҳурии Демократии Олмон|Ҷумҳурии Демократии Олмон Германияи Шарқӣ]] &quot; ( {{Lang-de|Ostdeutschland}} ).

== Инчунин нигаред ==

* Амт Нойхаус

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ|2}}

== Пайвандҳо ==

* [http://www.bpb.de/apuz/26014/abwanderung-aus-den-neuen-bundeslaendern-von-1989-bis-2000?p=all Abwanderung aus den neuen Bundesländern von 1989 то 2000] (Олмонӣ)
[[Гурӯҳ:Ҷамъияти Олмон]]
[[Гурӯҳ:Заминҳои Олмон]]
[[Гурӯҳ:Олмон дар асри XX]]</text>
      <sha1>iydcwuodm0j7kp7d5h4qbexjh7a0sdf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1481970</id>
      <parentid>1481966</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T10:21:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>илова</comment>
      <origin>1481970</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2805" sha1="ski11ag18ddx42cgaeld9g26txwweut" xml:space="preserve">[[Акс:NeueLaender.png|мини| Заминҳои нав ва Берлин]]
'''Заминҳои нав''' ( {{Lang-de|neue Bundesländer}} ) дар [[Олмон|Олмони]] муосир (ФРГ) (бар хилофи заминҳои кӯҳна ) [[Заминҳои Олмон|Заминҳои федералии Олмон]]  мебошанд, ки дар қаламрави собиқ [[Ҷумҳурии Демократии Олмон|Олмони]] [[Ҷумҳурии Демократии Олмон|Шарқӣ]] пас аз пайвастани Олмон ба Федератсияи Олмон дар соли 1990 &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dw-world.de/dw/article/0,,1000112,00.html|title=Блеск и нищета восточногерманских городов|accessdate=2011-12-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120128105239/http://www.dw-world.de/dw/article/0,,1000112,00.html|archivedate=2012-01-28}}&lt;/ref&gt;    ташкил шудаанд.

Аз ин рӯ, инҳо «заминҳои нав» ҳисобида мешаванд:

* {{DE-BB}}
* {{DE-ST}}
* {{DE-SN}}
* {{DE-TH}}
* {{DE-MV}}

Масъалаи он ки [[Берлин]] ба давлатҳои нав ё кӯҳна тааллуқ дорад, баҳсбарангез боқӣ мемонад. [[Берлин]] дар моҳи январи [[соли 1991]] бо муттаҳидшавии Берлини Шарқӣ (пойтахти собиқи [[Ҷумҳурии Демократии Олмон|ЧДО]]) ва Берлини Ғарбӣ ташкил ёфт, ки мақоми махсуси чорҳизбӣ дошт ва расман узви [[Ҷумҳурии Федеролии Олмон (1949—1990)|ҶФО]] набуд, гарчанде ки он дар Конститутсияи ҶФО ҳамчун давлат зикр шуда буд.

Истилоҳи &quot;сарзаминҳои шарқӣ&quot; ( {{Lang-de|östliche Bundesländer}} &quot;Заминҳои нав&quot;) аксар вақт ҳамчун [[Муродиф|муродифи]] мафҳуми &quot;сарзаминҳои нав&quot; низ истифода мешавад. ) ва &quot; [[Ҷумҳурии Демократии Олмон|Ҷумҳурии Демократии Олмон - Германияи Шарқӣ]] &quot; ( {{Lang-de|Ostdeutschland}} ).

== Инчунин нигаред ==
* [[Заминҳои Олмон]]
* [[Ҷумҳурии Демократии Олмон]]
* [[Олмон]]
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ|2}}

== Пайвандҳо ==

* [http://www.bpb.de/apuz/26014/abwanderung-aus-den-neuen-bundeslaendern-von-1989-bis-2000?p=all Abwanderung aus den neuen Bundesländern von 1989 то 2000] (Олмонӣ)
[[Гурӯҳ:Ҷамъияти Олмон]]
[[Гурӯҳ:Заминҳои Олмон]]
[[Гурӯҳ:Олмон дар асри XX]]</text>
      <sha1>ski11ag18ddx42cgaeld9g26txwweut</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1481971</id>
      <parentid>1481970</parentid>
      <timestamp>2026-07-25T10:22:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <origin>1481971</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2805" sha1="buhg916wx6kd6au5h3dhybzp4unx2me" xml:space="preserve">[[Акс:NeueLaender.png|мини| Заминҳои нав ва Берлин]]
'''Заминҳои нав''' ( {{Lang-de|neue Bundesländer}} ) дар [[Олмон|Олмони]] муосир (ЧФО) (бар хилофи заминҳои кӯҳна ) [[Заминҳои Олмон|Заминҳои федералии Олмон]]  мебошанд, ки дар қаламрави собиқ [[Ҷумҳурии Демократии Олмон|Олмони]] [[Ҷумҳурии Демократии Олмон|Шарқӣ]] пас аз пайвастани Олмон ба Федератсияи Олмон дар соли 1990 &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.dw-world.de/dw/article/0,,1000112,00.html|title=Блеск и нищета восточногерманских городов|accessdate=2011-12-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120128105239/http://www.dw-world.de/dw/article/0,,1000112,00.html|archivedate=2012-01-28}}&lt;/ref&gt;    ташкил шудаанд.

Аз ин рӯ, инҳо «заминҳои нав» ҳисобида мешаванд:

* {{DE-BB}}
* {{DE-ST}}
* {{DE-SN}}
* {{DE-TH}}
* {{DE-MV}}

Масъалаи он ки [[Берлин]] ба давлатҳои нав ё кӯҳна тааллуқ дорад, баҳсбарангез боқӣ мемонад. [[Берлин]] дар моҳи январи [[соли 1991]] бо муттаҳидшавии Берлини Шарқӣ (пойтахти собиқи [[Ҷумҳурии Демократии Олмон|ЧДО]]) ва Берлини Ғарбӣ ташкил ёфт, ки мақоми махсуси чорҳизбӣ дошт ва расман узви [[Ҷумҳурии Федеролии Олмон (1949—1990)|ҶФО]] набуд, гарчанде ки он дар Конститутсияи ҶФО ҳамчун давлат зикр шуда буд.

Истилоҳи &quot;сарзаминҳои шарқӣ&quot; ( {{Lang-de|östliche Bundesländer}} &quot;Заминҳои нав&quot;) аксар вақт ҳамчун [[Муродиф|муродифи]] мафҳуми &quot;сарзаминҳои нав&quot; низ истифода мешавад. ) ва &quot; [[Ҷумҳурии Демократии Олмон|Ҷумҳурии Демократии Олмон - Германияи Шарқӣ]] &quot; ( {{Lang-de|Ostdeutschland}} ).

== Инчунин нигаред ==
* [[Заминҳои Олмон]]
* [[Ҷумҳурии Демократии Олмон]]
* [[Олмон]]
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ|2}}

== Пайвандҳо ==

* [http://www.bpb.de/apuz/26014/abwanderung-aus-den-neuen-bundeslaendern-von-1989-bis-2000?p=all Abwanderung aus den neuen Bundesländern von 1989 то 2000] (Олмонӣ)
[[Гурӯҳ:Ҷамъияти Олмон]]
[[Гурӯҳ:Заминҳои Олмон]]
[[Гурӯҳ:Олмон дар асри XX]]</text>
      <sha1>buhg916wx6kd6au5h3dhybzp4unx2me</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Заминҳои федеролии Олмон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332922</id>
    <redirect title="Заминҳои Олмон" />
    <revision>
      <id>1481967</id>
      <timestamp>2026-07-25T10:10:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>Тағйири масир ба [[Заминҳои Олмон]]</comment>
      <origin>1481967</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="7ljvcxcs5vm151mypnjozn4fw0vsurv" xml:space="preserve">#равона [[Заминҳои Олмон]]</text>
      <sha1>7ljvcxcs5vm151mypnjozn4fw0vsurv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Земли Германии</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332923</id>
    <redirect title="Заминҳои Олмон" />
    <revision>
      <id>1481968</id>
      <timestamp>2026-07-25T10:11:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>равона</comment>
      <origin>1481968</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="7ljvcxcs5vm151mypnjozn4fw0vsurv" xml:space="preserve">#равона [[Заминҳои Олмон]]</text>
      <sha1>7ljvcxcs5vm151mypnjozn4fw0vsurv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Land (Deutschland)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332924</id>
    <redirect title="Заминҳои Олмон" />
    <revision>
      <id>1481969</id>
      <timestamp>2026-07-25T10:13:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>равона</comment>
      <origin>1481969</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="45" sha1="7ljvcxcs5vm151mypnjozn4fw0vsurv" xml:space="preserve">#равона [[Заминҳои Олмон]]</text>
      <sha1>7ljvcxcs5vm151mypnjozn4fw0vsurv</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ҶДО</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332925</id>
    <redirect title="Ҷумҳурии Демократии Олмон" />
    <revision>
      <id>1481974</id>
      <timestamp>2026-07-25T10:25:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>равона</comment>
      <origin>1481974</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66" sha1="hqltsxn2vu1gbhmunp8zdsk58oyje1w" xml:space="preserve">#равона [[Ҷумҳурии Демократии Олмон]]</text>
      <sha1>hqltsxn2vu1gbhmunp8zdsk58oyje1w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Олмони Шарқӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>332926</id>
    <redirect title="Ҷумҳурии Демократии Олмон" />
    <revision>
      <id>1481975</id>
      <timestamp>2026-07-25T10:26:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>равона</comment>
      <origin>1481975</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66" sha1="hqltsxn2vu1gbhmunp8zdsk58oyje1w" xml:space="preserve">#равона [[Ҷумҳурии Демократии Олмон]]</text>
      <sha1>hqltsxn2vu1gbhmunp8zdsk58oyje1w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Олмони Шарқӣ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>332927</id>
    <revision>
      <id>1481978</id>
      <timestamp>2026-07-25T10:37:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */ навсозӣ, гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1481978</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="67" sha1="h4tqa1lbxtazhclhlrtejl4srnmtu1x" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Асри XX дар Олмон аз рӯи макон]]</text>
      <sha1>h4tqa1lbxtazhclhlrtejl4srnmtu1x</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>