Мирзо Турсунзода

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tg">
  <siteinfo>
    <sitename>Википедиа</sitename>
    <dbname>tgwiki</dbname>
    <base>https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.13</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Вижа</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Баҳс</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Корбар</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Баҳси корбар</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википедиа</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Баҳси Википедиа</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Акс</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Баҳси акс</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">Медиавики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Баҳси медиавики</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Баҳси шаблон</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Роҳнамо</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Баҳси роҳнамо</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Баҳси гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Портал</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Баҳси портал</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Баҳси Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модул</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Баҳси Модул</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Мирзо Турсунзода</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2014</id>
    <revision>
      <id>1482872</id>
      <parentid>1479655</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T07:31:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ҷоизаҳо */ илова аз сарчашма</comment>
      <origin>1482872</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="26623" sha1="cbhpkmnroxgqif2hfv11tz5swajb63s" xml:space="preserve">{{Адиб
|ном                  = Мирзо Турсунзода
|номи аслӣ            = 
|тасвир               = Мирзо Турсунзода.png
|тавсифи тасвир       = 
|ном ҳангоми таваллуд = Мирзо
|номи пурра           =  
|тахаллусҳо           =  
|таърихи таваллуд     = 2.05.1911
|зодгоҳ                  = деҳаи [[Қаратоғ]], {{Зодгоҳ|бекигарии Ҳисор|ноҳияи Ҳисор|ноҳияи Ҳисор}}, [[Аморати Бухоро]] 
|таърихи даргузашт    = 24.09.1977
|маҳалли даргузашт    = {{МаҳаллиМарг|Душанбе|шаҳри Душанбе}}, [[Тоҷикистон]]
|шаҳрвандӣ            = {{парчамбандӣ|ИҶШС}}
|навъи фаъолият       = {{шоир|}}, [[тарҷумон]], арбоби ҷамъиятиву сиёсӣ  
|солҳои фаъолият      = 1930—1976
|самт                 = реализми сотсиалистӣ, 
|жанр                 = [[достон]], [[ғазал]], [[тарона]], [[либретто]].
|забони осор          = [[тоҷикӣ]] 
|ҷоизаҳо            = {{{!}}
{{!}}{{Мукофоти ленинӣ|1960}}{{!!}}{{Мукофоти сталинӣ|1948}}
{{!}}}
|ҷоизаҳо              = {{{!}} style=&quot;background:transparent&quot;
{{!}}{{Медали Дос ва Болға}}{{!!}}{{Қаҳрамони Тоҷикистон}}
{{!}}}
{{{!}} style=&quot;background:transparent&quot;
{{!}}{{Ордени Ленин}}{{!!}}{{Ордени Ленин}}{{!!}}{{Ордени Ленин}}{{!!}}{{Ордени Ленин}}
{{!}}-
{{!}}{{Ордени Инқилоби Октябр}}{{!!}}{{Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат}}{{!!}}{{Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат}}{{!!}}{{Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат}}
{{!}}-
{{!}}{{Ордени Нишони Фахрӣ}}{{!!}}{{Ордени Нишони Фахрӣ}}{{!!}}{{медали Барои шуҷоати меҳнатӣ}}{{!!}}{{медали Барои меҳнати шуҷоатнок|}} 
{{!}}}
|Lib                  =  
|сайт                 = 
}}

'''Мирзо Турсунзода''' ([[2 май]]и [[1911]], [[Қаратоғ]], [[бекигарии Ҳисор]], [[аморати Бухоро]]  — [[24 сентябр]]и [[1977]], [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]) — шоир, арбоби ҷамъиятиву сиёсӣ, раиси [[Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон|Иттифоқи нависандагони Тоҷикистони Шуравӣ]], Шоири халқии Тоҷикистон ([[1961]]), академики АИ [[ҶШС Тоҷикистон]] ([[1951]]), Қаҳрамони меҳнати сотсиалистӣ ([[1967]])&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|url=https://sputnik-tj.com/infographics/20190502/1028815768/Ede-az-shoir-donishmand-va-cherai-sisii-Tojikiston-Mirzo-Tursunzoda-.html|title=Ёде аз шоир, донишманд ва чеҳраи сиёсии Тоҷикистон Мирзо Турсунзода|author=Sputnik|website=Sputnik Tajik|lang=tg|accessdate=2019-09-10}}&lt;/ref&gt;. Раиси Кумитаи якдилии халқҳои Осиё ва Африқо. Барандаи Ҷоизаи байналмилалии ба номи Неҳру, [[Ҷоизаи давлатии ИҶШС]] ва [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ]]. [[Қаҳрамони Тоҷикистон]] ([[2001]])

== Зиндагинома ==
Мирзо Турсунзода [[2 май]]и соли [[1911]]  дар деҳаи Қаратоғ дар водии [[Ҳисор]] ба дунё омадааст. Падараш – усто Турсун, яке аз ҳунармандони ин деҳа буд. Ҳарчанд хонавода зиндагонии фақиронае дошт, усто Турсун писараш Мирзоро дар мактаби муллои деҳа ба таҳсил дод. Аммо пас аз пирӯзии Инқилоби Октябри Кабир дар [[Қаратоғ]] мактаби нави шуравӣ ташкил ёфт ва Мирзо яке аз нахустин донишомӯзони он шуд. Дар солҳои [[1925]] - [[1926]] дар интернати [[Душанбе]] таҳсили худро давом медиҳад. Дар солҳои [[1926]] - [[1927]] дар  [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ|Донишгоҳи омӯзгорӣ]] таҳсил мекунад. Мирзо Турсунзода дар солҳои [[1927]] - [[1930]] дар Дорулмуаллимини тоҷикии шаҳри [[Тошкент]] хонда, соҳиби маълумоти пурра мегардад. 
Вай дар симати роҳбари шуъбаи умумӣ ва котиби масъули рӯзномаи «Комсомоли Тоҷикистон» кор карда, баъдтар бахши адабии Театри мусиқӣ-драмавии ба номи А. С. Пушкини вилояти Ленинободро роҳбарӣ намудааст.
Соли [[1935]] мудири шуъбаи ташкилотӣ-оммавии Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон шуд ва роҳбарии бахши драматургияро бар уҳда дошт.
Мирзо Турсунзода соли [[1939]] раиси Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон шуд. Аз соли [[1943]] мудири Идораи ҳунари Шурои Кумитаи халқии [[ҶШС Тоҷикистон]] ва аз соли [[1946]] — [[1977]] то поёни зиндагонии худ раиси Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон буд.
Фаъолияти ҷамъиятию сиёсии Мирзо Турсунзода ниҳоят бузург аст. Вай намояндаи Шурои Олии ИҶШС, аъзои Кумитаи Марказии Ҳизби Коммунистии Тоҷикистон, раиси Кумитаи шуравии ҳамраъии кишварҳои Осиё ва Африко, аъзои ҳақиқии Академияи илмҳои [[Тоҷикистон]] ва Котиби раёсати Иттифоқи нависандагони [[ИҶШС]] буд.
Мирзо Турсунзода [[24 сентябр]]и соли [[1977]] дар шаҳри [[Душанбе]] даргузашт ва дар теппаи Лучоб ([[Боғи Лучоб]]) дар шаҳри [[Душанбе]] ба хок супурда шуд. 
Мирзо Турсунзода шоири ватанпарвар буд, бинобар ин беҳтарин сафҳаҳои эҷодиёташ ба васфи Ватан ва мардуми он бахшида шудааст. Мирзо Турсунзода ҳамчун мубориз ва тарғибгари сулҳу амонӣ ва ғояҳои интернационалӣ борҳо ба хориҷа сафар карда, дар роҳи пойдории сулҳу дӯстии миллатҳои Ғарбу Шарқ хидматҳои беназир кардааст&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;.

== Эҷодиёт ==
Фаъолияти эҷодии Мирзо Турсунзода аз соли 1930 сар мешавад. Аввалин маҷмуъаи шеърҳои ӯ бо номи «Байрақи зафар» (1932) аз чоп мебарояд. Сипас, шеъру достонҳои «Ба эҷодкорам» (1934), «Манзараҳои Хуҷанд» (1935), «Офтоби мамлакат» (1936), «Хазон ва баҳор» (1937), «Суруди ҷавонӣ» (1937), «Мамлакати тиллоӣ» (1938), «Оҳанрабо» (1939), «Халқи далер» (1939), «Чаманистон» (1940), «Водии Ҳисор» (1940), «Мо аз Хоруғ омадем» (1940) ва ғайра дастраси хонандагон мегарданд. Эҷодиёти Мирзо Турсунзода дар солҳои баъдӣ дар  маҷмуъаҳои «Пайғом» (1949), «Асарҳои мунтахаб» (1955), «Чароғи абадӣ» (1958) ва «Ман аз Шарқи Озод» (1959) ба табъ мерасанд.
Дар шеърҳои «Ҳамшираҳо» (1941), «Ба ҷанг» (1941), «Хотираи капитан» (1941), «Ҳаргиз» (1942), «Баҳодури тоҷик» (1943), «Паҳлавони интиқомгир (1944), «Рафиқи азиз» (1944) корномаҳои ҷангӣ бо шӯру ҳаяҷон тасвир ёфта, ғояҳои ватанхоҳию душманбадбинӣ талқин мешаванд. Дар солҳои ҷанг Турсунзода достонҳои «Писари Ватан» (1942) ва «Барои Ватан» (1942)-ро ҳамроҳи [[Абдусалом Деҳотӣ]] эҷод мекунад.
Ҳаракатҳои озодихоҳии миллатҳои Осиё ва Африко дар силсилаи асарҳои Мирзо Турсунзода «Ман аз Шарқи озод» (1950), «Қиссаи Ҳиндустон» (1947), «Садои Осиё» (1957), «Чароғи абадӣ» (1958), «Ҷони ширин» (1959), «Роҳи нури офтоб» (1964) ва достони «Аз Ганг то Кремл» (1970) ва ғайра  хеле хуб тасвир ёфтаанд.
Соли 1960 Ҳукумати шуравӣ хидматҳои барҷастаи шоирро ба назар гирифта, барои достони «Ҳасани аробакаш» ва силсилаи шеърҳои «Садои Осиё» ӯро бо Ҷоизаи Ленинӣ ва [[соли 1964]] барои достони «Ҷони ширин» бо Ҷоизаи давлатии ба номи Рӯдакӣ сарфароз мегардонад.
Фаъолияти тарҷумонии Мирзо Турсунзода низ самарабахш мебошад. Адиб як қатор асарҳои А.С. Пушкин, Т.Г. Шевченко, Н.А. Некрасов, [[Самад Вурғун]], Зулфия, Анатолий Сафронов ва дигар нависандагони номдори собиқ Иттиҳоди Шуравиро бо маҳорати баланд тарҷума кардааст.

Маҷмуъаҳои шеър ва достонҳои &quot;Писари Ватан&quot; (1942), &quot;Арӯс аз Москва&quot; (1945), «Қиссаи Ҳиндустон» (1948), «Ман аз Шарқи озод» (1950), «Ҳасани аробакаш» (1954), «Садои Осиё» (1956), «Чароғи абадӣ» (1957), «Ҷони ширин» (1963), &quot;Аз Ганг то Кремл&quot; (1967) ва дигар маҷмуъаҳо маҳсули эҷоди ӯст. Мероси адабии Мирзо Турсунзода ба чандин забон тарҷума ва нашр шудаанд.

== Ҷоизаҳо ==
Хидматҳои Мирзо Турсунзода ҳамчун шоири пешқадами замон ва арбоби ҷамъиятиву сиёсии [[Тоҷикистон]] бо ҷоизаҳои давлатии ИҶШС, ҶШС Тоҷикистон, давлатии ба номи Ленин ва байналмилалии ба номи Неҳру қадр карда шудаанд. 
Ӯ сазовори унвонҳои:
* Ҷоизаи давлатии СССР (ИҶШС) ([[1948]],
* Академики [[Академияи илмҳои Тоҷикистон|Академияи илмҳои ҶШС Тоҷикистон]] ([[1951]]),
* Шоири халқии Тоҷикистон ([[1961]]), 
* [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ]] ([[1963]]) 
* Қаҳрамони меҳнати сотсиалистӣ ([[1967]]) шудааст.
* Барои достонҳои «Қиссаи Ҳиндустон»(соли 1948), «Ҳасани аробакаш» (1954), «Чароғи абадӣ» (1957), «Садои Осиё» (1960), «Ҷони ширин» (соли 1963) соҳиби ҷоизаҳои  давлатии ИҶШС, ҶШС Тоҷикистон ([[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ]]) гардид. 
* Барои достони &quot;Аз Ганг то Кремл&quot; (соли 1967) - соҳиби Ҷоизаи байналмилалии ба номи Неҳру шудааст,
* Бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] [[Шоири халқии Тоҷикистон]], [[Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ]] ва арбоби барҷастаи давлатӣ Мирзо Турсунзода бо унвони олии давлатии «[[Қаҳрамони Тоҷикистон]]» ([[7 май|7 майи]] [[соли 2001]]) сарфароз гардидааст. Ин мукофот барои хизматҳои бузург дар рушди адабиёти тоҷик, таҳкими худшиносии миллӣ ва саҳми арзанда дар фарҳанги тоҷик дода шуд&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://khovar.tj/
|title=Мирзо Турсунзода (1911–1977)
|website=АМИТ «Ховар»
|publisher=АМИТ «Ховар»
|language=tg
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.president.tj/
|title=Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи сарфароз намудани Мирзо Турсунзода бо унвони «Қаҳрамони Тоҷикистон»
|website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;

== Накӯдошти устод ==  
Дар накӯдошти ин фарзанди номдори миллат, шоири халқӣ, арбоби ҷамъиятиву сиёсии [[Тоҷикистон]], устод Мирзо Турсунзода дар [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] шаҳри [[Турсунзода]] ва [[Ноҳияи Турсунзода]] (ки қаблан ба номи ноҳияи Регар мазкур буд), [[Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода|Донишкадаи санъати Тоҷикистон]] номгузорӣ шудааст.

Соли [[2001]] Мирзо Турсунзода бо унвони олии [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Қаҳрамони Тоҷикистон]] сарфароз шудааст. Нимпайкараи ӯ назди [[Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода|Донишкадаи ҳунари Тоҷикистон]] ва пайкарааш дар шаҳри Турсунзода бунёд шудааст. Мақбараи Мирзо Турcунзода дар [[Боғи Лучоб]] дар шаҳри [[Душанбе]] ва дигаор хиёбонҳои шаҳру рустоҳо ба номи ӯ сохтаву гузошта шудаанд. Соли 1977 номи Мирзо Турсунзода бар мактаби миёнаи № 95 (акнун №12) дар вилояти Самарқанди Узбакистон, дар ноҳияи Самарқанд, ниҳода шудааст.

== Достони &quot;Ҷони ширин&quot; ==
{{иқтибос|муаллиф|Мирзо Турсунзода 
;Ҷони ширин ин қадар ҷангам макун,
;Ин қадар беҳуда дилтангам макун.
;Гашта-гашта дар сафар боз омадам,
;Боз дар наздат ба парвоз омада,
;Ҳар куҷо, ки хоб кардам, хестам,
;Ҳар куҷо, ки буд ҷои зистам,
;Ин дили ман манзили ёду ту буд,
;Ёди руи ҳуснободи ту буд.
;Бе ту нагзашт аз гулӯям об ҳам,
;Бе ту дар чашмам наёмад хоб ҳам.
;Бе ту ҳар як рӯзи ман як сол шуд, 
;Бе ту дил ғаш кард, чун атфол шуд.
;Бе ту дидам гарчӣ зебо духтарон,
;Бе ту бишнидам суруди ошиқон, 
;Бе ту дар тӯю тамошоҳо шудам, 
;Бе ту гоҳо булбули гӯё шудам,
;Бе ту дар васфи занон гуфтам сухан,
;Бе ту дар маҷлис фушурдам дасти зан,
;Лек дар пеши назар рӯи ту буд,
;Ҷилваҳои чашму абрӯи ту буд.
;Ҷони ширин,пас дигар ҷангам макун,
;Ин қадар беҳуда дилтангам макун,
;Нестам мисли падарҳои дигар
;Дар бари фарзандҳо шому саҳар,
;Чор гардад чашми онҳо дар раҳам,	
;Гум занад дилҳои онҳо дам ба дам.}}

==Осор==

* Осори мунтахаб /Иборат аз ду ҷилд.- Душанбе: Ирфон, 1981:
* * Ҷ.1.- Шеърҳо.- 1981.- 319 с.
* * Ҷ.2. Силсилаи шеърҳо ва достонҳо. - 1981.- 355 с.
* * Ба сӯи қуллаҳои нав: Мақолаҳои публисистӣ.- Душанбе: Ирфон, 1977.- 88 с.
* * Се нозанини Шарқ: Шеърҳо ва достонҳо.- Душанбе: Ирфон, 1967.- 215 с.
* * Шеър ва достонҳо.- Душанбе: Адиб, 1991.- 320 с.
* * Садои Осиё. - Ҳасани аробакаш: Шеърҳо ва достонҳо.- Стали¬нобод: Нашрдавтоҷик, 1961.- 129 с.
* * Фолклори тоҷик.- Сталино¬бод: Нашрдавтоҷик, 1957.- 453 с.- Бо ҳамкории А.Н.Болдирев.
* * Шеър ва достонҳо /Барои бачаҳои синни миёна ва калони мак¬табӣ.- Душанбе: Адиб, 1988.- 240 с.
* * Ҳамеша бо Ватан будам: Панду ҳикматҳо.-Душанбе, 2009.-24 с.
*

== Адабиёт ==
* * Мирзо Турсунзода //Адибони Тоҷикистон.- Душанбе: Ирфон, 1968.- С.222-227.
* * Сайфуллоев, А. Мирзо Турсунзода //ЭСТ.- Душанбе,1987.- Ҷ.7. - С.435- 455.
* * Бобоев, Ю., Шодиқулов, Ҳ. Мирзо Турсунзода //Энсикло¬пе¬ди¬яи адабиёт ва санъати тоҷик.- Душанбе,2004.- Ҷ.3.- С.229-233.
* * Мусоев, А. Фарзанди қарни ХХ: Мир¬зо Турсунзода.- Душанбе: Ифрон,2010.- 65 с.
* * Бобокалонова, Ҷ. Вассофи бузурги зиндагӣ: Ба ёрии лекторон. - Душанбе: Дониш, 1985.-28 с.
* * Мирзо Турсунзода (1911-1977) //Сайфуллоев, А. Аркони сухан. -  Душанбе: Маориф, 1985.- С.7-32.
* * Мирзо Турсунзода //Асозода Х. Адабиёти тоҷик дар садаи ХХ.- Душанбе: Маориф,1999.- С.281-311.
* * Раҳмонов, Э. Мирзо Турсунзода-шоири бузург ва арбоби бар¬ҷастаи ҷамъиятӣ: Суханронии Президенти Ҷумҳурии Тоҷи¬кис¬тон Э.Раҳ¬монов дар маҷлиси тантанавӣ бахшида ба 90- солагии устод Мирзо Тур¬сунзода //Ҷумҳурият.- 2001.- 30 октябр.
* * Саъдуллоев, А. Ду шоҳсутуни кохи сухан: Мирзо Турсунзодаи тоҷик ва Чингиз Айматови қирғиз //Адабиёт ва санъат.- 2009.- 10 сентябр.
* * Асозода, Х. Ҷойи устод Турсунзода холист: Ба пешвози 100- солагии зодрӯзи Мирзо Тусрунзода //Адабиёт ва санъат.- 2009.- 20 август.
* * Саидмуродов, М. Устоди вопасин: Мирзо Тур¬сун¬¬¬¬зода //Омӯз¬гор.- 2009.- 1 май.
* * Кӯчаров, Н. Поси ошнии ду суханвар: Мирзо Турсунзода ва Раҳим Ҳошим //Адабиёт ва санъат.- 2009.- 4 июн.
* * Саидзода, Ҷ. Вассофи бахту  саодат: Мирзо Турсунзода //Адабиёт ва санъат.- 2009.- 29 январ.
* * Муҳаммадзода, М. Вассофи ормонҳои башарият: Мирзо Тур¬сун¬зода //Адабиёт ва санъат.- 2010.- 27 май.
* * Абдуллоҳ, А., Каримов, М. Бузургонро бузургон зинда медоранд: Ба ифтихори 100-солагии Мирзо Турсунзода //Омӯзгор.- 2010. - 30 июн.
* * Назрӣ, У. Ғазалсарои мумтоз: Мир¬зо Турсунзода //Адабиёт ва санъат.- 2010.- 8 апрел.
* * Абдуллоҳ, А. Васфи занону модарон дар эҷодиёти Мирзо Турсунзода: Ба ифтихори 100- солагии зодрӯзи Мирзо Турсунзода // Адабиёт ва санъат.- 2010.- 12 август.
* * Кӯчаров, А. «Шеъри ман ба осонӣ эҷод намешавад»: Ба ифтихори 100- солагии Мирзо Турсунзода //Ҷумҳурият.- 2010.- 13 ноябр.
* * Давронов, А. Шеър ва шеваи рӯзгори шоир: Мирзо Турсун¬зо¬да //Адабиёт ва санъат.- 2010.- 9 декабр.
* * Абдулло, З. Як нигоҳ ба дили устод: Мирзо Турсунзода //Ҷумҳурият.- 2010.- 23 октябр.
* * Саидзода,Ҷ. Шеъри Турсунзодаву ин обшорон зинда бод!: Рисола.- Душанбе: Адиб,2010.- 160 с.
* * Ғаффоров, У. Устоди маънавии устод: Мирзо Турсунзода // Ғаф¬форов, У. Шаҳбози осмони сухан.- Душанбе: Адиб,2007.- С.94-115.
* * Аҳмадов, Б. Шоири беназир: Гуфторҳо дар ситоиши Мирзо Тур¬сунзода //Ҷумҳурият.- 2001.- 25 октябр.
* * Самад, А. Ифтихори миллат: Мирзо Турсунзода // Ҷумҳурият.- 2001.- 16 октябр.
* * Сайфуллоев, А. Иттифоқи Мирзо Турсунзода: Хотираҳо // Адабиёт ва санъат.- 2001.- 18 май.
* * Саидзода, Ҷ. Устод Турсунзода ва «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ // Адабиёт ва санъат- 2001.- 5 октябр.
* * Акрамзод, С. Тасвири табиат дар ашъори Мирзо Турсунзода // Адабиёт ва санъат.- 2001.- 5 октябр.
* * Бобоев, М. Ёде аз устод: Мирзо Турсунзода //Ҷумҳурият.- 2001.- 25 сентябр.
* * Абдулло, К. Пайвандгари дилҳо: Мирзо Турсунзода //Ҷумҳурият.- 2001.- 22 сентя¬бр.
* * Ҳайдаршо, М. Сарводаи миллат: Шеър бахшида ба Мирзо Турсунзода //Садои мардум.- 2001.- 1 ноябр.
* * Шодиқулов, Ҳ. Шеър ва шоири аср: Мирзо Турсунзода //Садои мардум.- 2001.- 27 октябр.
* * Сӯфизода, А. Ошён гар мегузорӣ, дар дили инсон гузор… // Омӯзгор.-2001.- 24 октябр.
* * Гуфтори бузургон дар васфи устод Мирзо Турсунзода //Адабиёт ва санъат.- 2001.- 19 октябр.
* * Кӯчаров, А. Нигоҳе ба таҳрифоти ашъори шоир //Ҷумҳурият.-2001.-19 июн.
* * Мазҳабшоҳӣ, М. Миллатсози дилгарм //Тоҷикистон.-2001.- 21 сентябр.
* * Номаҳои Садриддин Айнӣ ба Мирзо Турсунзода //Ҷумҳурият.- 2001.- 12 апрел.
* * Сӯфиев, К. Номашон ҷовид, ёдашон бо мост //Ҷумҳурият.-2001. -5 июл.
* * Ҷӯразода, Ғ. Вохӯрие, ки як умр дар ёд бимонд //Адабиёт ва санъат.- 2001.- 24 август.
* * Табаров, С. Мақоми Мирзо Турсунзода дар адабиёти умумиҷаҳонии асри ХХ //Ҷумҳурият.- 2001.- 25-27 октябр.
* * Сайфуллоев, А. Иттифоқи Мирзо Турсунзода //Адабиёт ва санъат.- 2005.- 6 январ.
== Инчунин нигаред ==
*[[Қаҳрамонони Тоҷикистон]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайванди беруна==
*[http://adibontj.blogspot.ru/  &quot;Айнӣ- Лоҳутӣ - Турсунзода&quot;]
*[https://www.youtube.com/watch?v=jpBd8PnPlgU  &quot;Мирзо Турсунзода - Шоиро, аз сухтан дори хабар&quot;]
*[https://www.youtube.com/watch?v=WBQqzb7kaRc &quot;Мирзо Турсунзода - Махмудчон Вохидов - Чони ширин&quot;]

{{Commonscat|Mirzo Tursunzoda}}

{{Қаҳрамонони Тоҷикистон}}
{{Барандагони ҷоизаи давлатии А. Рӯдакӣ 1963-1988}}
[[Гурӯҳ:Шоирон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Шоирони тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Академикҳои АИ Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ]]
[[Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ИҶШС]]
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо: ИҶШС]]
[[Гурӯҳ:Шоирони халқии ҶШС Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>cbhpkmnroxgqif2hfv11tz5swajb63s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вилояти Бағлон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3465</id>
    <revision>
      <id>1482869</id>
      <parentid>1044359</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T05:45:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Tiryar I</username>
        <id>144756</id>
      </contributor>
      <origin>1482869</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="80985" sha1="lha28tsrfu4xio4t5vripegfrcriqm0" xml:space="preserve">{{Infobox settlement
| name               = Бғалон
| native_name        = {{nativename|prs|ولایت بغلان}}
{{nativename|ps|د بغلان ولایت}}
| settlement_type    = [[Вилоятҳои Афғонистон|Вилоят]]
| image_skyline      = &lt;!-- images and maps  -----------&gt; {{multiple image
| border                   = infobox
| perrow            = 1/2/2/2/2
| total_width       = 270
| image1 = Pol003.jpg
| image2 = Widok na dolinę i góry - Talā - 001507s.jpg
| image3 = An old pedestrian bridge in Dushi District of Baghlan province -a.jpg
| image4 = 
| footer = Аз боло: [[Пули Хумрӣ]], [[ноҳияи Тала ва Барфак]], [[ноҳияи Души]], [[Коён, Бғалон]]}}
| image_alt          = 
| image_caption      = 
| image_flag         = 
| flag_alt           = 
| image_seal         = 
| seal_alt           = 
| image_shield       = 
| shield_alt         = 
| nickname           = 
| motto              = 
| image_map          = Baghlan in Afghanistan.svg
| map_alt            = 
| map_caption        = Харитаи Афғонистон бо ҷойгоҳи Бғалон
| pushpin_map        = 
| pushpin_label_position = 
| pushpin_map_alt    = 
| pushpin_map_caption = 
| coordinates        = {{coord|36|N|69|E|region:AF_type:adm1st|display=inline,title}}
| coor_pinpoint      = Марказ
| coordinates_footnotes = 
| subdivision_type   = Кишвар
| subdivision_name   = [[Афғонистон]]
| established_title  = 
| established_date   = 30 апрели 1964
| founder            = 
| seat_type          = Марказ
| seat               = [[Пули Хумрӣ]]
| government_footnotes = 
| leader_party       = 
| leader_title       = [[Рӯйхати волиёни Бғалон|Волӣ]]
| leader_name        = [[Мавлавӣ]] [[Абдурраҳмон Ҳаққонӣ]]&lt;ref name=&quot;mei&quot;&gt;{{cite web|url=https://talibantracker.mei.edu/english/taliban/leadership-tracker/Mawlawi-Abdul-Rahman-Haqqani|title=Mawlawi Abdul Rahman Haqqani – Taliban Leadership Tracker|access-date=2025-12-02|website=[[Middle East Institute]]}}&lt;/ref&gt;
| area_footnotes     = 
| area_total_km2     = 21118
| area_land_km2      = 
| area_water_km2     = 
| area_water_percent = 
| area_note          = 
| elevation_footnotes = 
| elevation_m        = 
| population_footnotes = &lt;ref name=&quot;NSIA&quot;&gt;{{Cite web |url=http://nsia.gov.af:8080/wp-content/uploads/2022/06/Estimated-1401-010_compressed.pdf |title=Estimated Population of Afghanistan 2022-23 |publisher=National Statistic and Information Authority Afghanistan |date=2023 |language=ps,prs,en |access-date=2025-09-22 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220722180318/https://nsia.gov.af:8080/wp-content/uploads/2022/06/Estimated-1401-010_compressed.pdf|archive-date=2022-07-22}}&lt;/ref&gt;
| population_total   = {{circa|1.1 млн}}
| population_as_of   = 2023
| population_density_km2 = 52.1
| population_demonym = ''Бғалонӣ''
| population_note    = 
| blank_name_sec1    = [[Забонҳои Афғонистон|Забонҳои асосӣ]]
| blank_info_sec1    = [[Дарӣ]], [[Пашту]]
| timezone1          = Вақти Афғонистон
| utc_offset1        = +4:30
| timezone1_DST      = 
| utc_offset1_DST    = 
| postal_code_type   = Рамзи почта
| postal_code        = 36xx
| area_code_type     = 
| area_code          = 
| iso_code           = AF-BGL
| website            = 
| footnotes          = 
}}

'''Бғалон''' ({{langx|prs|ولایت بغلان|translit=Wilāyat-e Baghlān}} ва {{langx|ps|د بغلان ولایت|translit=Da Baghlān Wilāyat}}) яке аз [[вилоятҳои Афғонистон|вилоятҳои шимолии Афғонистон]] мебошад. Аз ғарб бо [[Вилояти Самангон|Самангон]], аз шимолу шарқ бо [[Вилояти Қундуз|Қундуз]], аз шарқ бо [[Вилояти Тахор|Тахор]], аз ҷанубу ғарб бо [[Вилояти Бомиён|Бомиён]] ва аз ҷануб бо [[Вилояти Парвон|Парвон]] ва [[Вилояти Панҷшер|Панҷшер]] ҳамсарҳад аст. Маркази вилоят [[Пули Хумрӣ]] мебошад, ки ҳамчун маркази асосии маъмурӣ, иқтисодӣ ва аҳолинишини вилоят хизмат мекунад.

Бғалон бо масоҳати тақрибан 21 ҳазор километри мураббаъ ва аҳолии тахминии 1,1 миллион нафар (то соли 2023) дорои географияи гуногуни табиӣ мебошад. Қисми шимолии вилоят бештар аз даштҳои ҳосилхези мувофиқ ба кишоварзии интенсиви иборат аст, дар ҳоле ки қисми ҷанубиро кӯҳсорони тӯлонии пайваст ба [[Ҳиндукуш]] ишғол кардааст. Якчанд рӯдхона ва шохобҳои мансуб ба [[Ҳавзаи рӯди Қундуз]] аз вилоят мегузаранд ва дар истеҳсоли кишоварзӣ, ҷойгиршавии маскунҳо ва идораи обҳои маҳаллӣ нақши марказӣ доранд.

Таърихан, Бғалон қисме аз шабакаҳои муошират ва тиҷорати минтақавӣ буд, ки [[Осиёи Марказӣ]]-ро бо минтақаҳои дохилии Афғонистони имрӯза мепайваст. Далелҳои бостоншиносӣ ва таърихӣ аз маскуншавии дарозмуддати инсон дар ин минтақа гувоҳӣ медиҳанд. Дар асри бистум, махсусан дар давраи навсозии иқтисодии давлатӣ, Бғалон макони лоиҳаҳои саноатии калонҳаҷм гардид, аз ҷумла истеҳсоли шакар дар [[ноҳияи Бғалони Ҷадид]] ва корхонаҳои бофандагӣ ва семент дар манотиқи Пули Хумрӣ. Ин рушд ба афзоиши аҳолӣ, шаҳрнишинӣ ва тағйирот дар сохтори иқтисодии вилоят мусоидат кард.

Имрӯз Бғалон бо аҳолии бештар деҳнишин дар баробари якчанд марказҳои шаҳрӣ ва нимшаҳрӣ, иқтисоди омехта, ки асосан ба кишоварзӣ ва саноат такя дорад ва ҷомеаҳои гуногунмиллат ва гуногунзабон тавсиф мешавад. Қисматҳои зиёди вилоят аз [[Ҷанги Афғонистон|даҳсолаҳои низоъ]] зарар дидаанд, ки ба рушди инфрасохтор, вазъи иқтисодӣ, идоракунӣ ва зиндагии иҷтимоӣ таъсир расонидааст. Бо вуҷуди ин мушкилот, Бғалон ҳамчунин ҳамчун минтақаи муҳими транзитӣ байни шимоли Афғонистон ва минтақаҳои марказии кишвар амал мекунад.

==Таърихи ном==
Номи Бғалон эҳтимолан аз вожаи бахтрии ''bagolango'' ба маънои «маъбади тасвир» гирифта шудааст, ки аз решаи эронии бостонӣ ''baga danaka'' ({{langx|peo|𐬠𐬀𐬖𐬀-𐬛𐬁𐬥𐬀𐬑𐬀|translit=*baga-dānaka-}}) ба маънои макон ё маъбади илоҳӣ пайдо шуда, дар маъбади [[Сурх Кӯтал]] дар замони подшоҳи [[Кушониён|Кушонӣ]] [[Канишка]] дар ибтидои асри дувуми мелодӣ сабт шудааст. Ном одатан ба таври овозӣ ба Бғалон табдил ёфтааст.&lt;ref name=&quot;Iranica-Baghlan&quot;&gt;{{Cite encyclopedia|author1=Bivar, A. D. H. |author2=Balland, D. |author3=de Planhol, X. |title=Baḡlān |editor=Ehsan Yarshater |editor-link=Ehsan Yarshater |year=2011 |encyclopedia=[[Encyclopædia Iranica]] |volume=III |publisher= The Encyclopædia Iranica Foundation (EIF)  |pages=416–418 |url=https://www.iranicaonline.org/articles/baglan-district-and-town-of-afghanistan |archive-url=https://web.archive.org/web/20170811223105/https://www.iranicaonline.org/articles/baglan-district-and-town-of-afghanistan |archive-date=11 August 2017 |url-status=live }}&lt;/ref&gt; Манбаъҳои дигар зикр мекунанд, ки роҳиби будоии чинӣ [[Сюанззан]] дар миёнаҳои асри ҳафтуми мелодӣ аз Бғалон гузашта, онро «подшоҳии ''Фо-кя-ланг''» номидааст.&lt;ref&gt;Xuanzang. ''[http://depts.washington.edu/silkroad/texts/xuanzang.html Record of the Western Regions]''.  translated by Samuel Beal (1884) in ''Buddhist Records of the Western World'', London: Trubner &amp; Co. Ltd., 1884&lt;/ref&gt;

==Таърих==
{{Ниг. низ|Таърихи Афғонистон}}
===Давраи бостон===
[[File:Bactrian text in square capitals, 158-159 CE, 164979.jpg|thumb|250px|Порае аз матни бахтрӣ бо ҳуруфи мураббаъ аз [[садаи II пеш аз мелод|асри II пеш аз мелод]], дар [[Сурх Кӯтал]] ёфт шудааст]]
Минтақаи Бғалони имрӯза ҳадди ақал аз [[ҳазораи I пеш аз мелод]] маскун буда ва қисме аз минтақаи таърихии [[Бохтар]] буд. Далелҳои бостоншиносӣ мавҷудияти сохторҳои мураккаби маъмурӣ ва динӣ дар давраи [[Кушониён|Кушонӣ]] (асрҳои 1–3 мелодӣ) нишон медиҳанд. Ҷойгиршавии Бғалон дар роҳҳои тиҷоратӣ, ки [[Осиёи Марказӣ]]-ро бо [[нимқорраи Ҳинд]] мепайваст, ҳаракати молҳо, одамон ва расму оинҳоро осон карда, онро ба шабакаҳои васеи иқтисодӣ ва фарҳангии Бохтари бостон ҳамроҳ кардааст. Ёфтҳои бостонӣ, аз ҷумла тангаҳо, сафолҳо ва ашёи динӣ, иштироки фаъол бо анъанаҳои шаҳрӣ ва оинии Кушонӣ ва пеш аз Кушониро нишон медиҳанд. Аҳолии маҳаллӣ ба омезиши кишоварзӣ дар даштҳои ҳосилхези шимолӣ ва чорводорӣ дар теппаҳои ҷанубӣ машғул буданд, ки иқтисоди дугонаеро, ки аз ҷуғрофия ташаккул ёфтааст, инъикос мекунад.

===Давраи асрҳои миёна===
Дар давраи ибтидои асрҳои миёна, Бғалон ба империяҳо ва сулолаҳои пай дар пай, аз ҷумла [[Ҳайтолиён]] дар асрҳои 5 то 8, [[Сомониён]] дар асрҳои 9 ва 10, ва баъдтар [[Ғазнавиён]] ва [[Ғуриён]] ҳамроҳ карда шуд. Дар асри 13, гарнизони муқими муғул дар минтақаи Қундуз-Бғалон, ки аввал таҳти [[Салӣ Нӯён]] ва баъдтар авлоди ӯ буд, фраксияи [[Қароун]]-ро ташкил дод, ки то давраи [[Темурён|Темуриён]] таъсиргузор буд ва дар солҳои 1494–1495 мелодӣ ҳамчун зери ҳукми амири [[Қипчоқ]] зикр шудааст.&lt;ref name=&quot;Manz-160&quot;&gt;{{Cite book|last1=Manz |first1=Beatrice Forbes |year=1999 |title=The Rise and Rule of Tamerlane |location=Cambridge, England |publisher=Cambridge University Press |pages=160–163 |isbn=9780521633840 |url=https://books.google.com/books?id=1Nzh_9DZ5DYC }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Manz-187&quot;&gt;{{harvnb|Manz|1999|page=187}}&lt;/ref&gt; Ҷойгоҳи минтақа дар роҳҳои пайвандкунандаи шимоли Афғонистон ба маркази кӯҳсор ва ба минтақаҳои [[Тоҷикистон]] ва [[Ӯзбекистон]] имрӯза онро ба роҳи муҳим барои тиҷорат, лашкаркашӣ ва мубодилаи фарҳангӣ табдил дод.

Таъсири [[Фарҳанги исломӣ|исломӣ]] тадриҷан дар ин давра паҳн шуда, бунёди масоҷид, мадрасаҳо ва идораҳои маъмуриро овард, дар ҳоле ки аҳолии маҳаллӣ омезиши зиндагии кишоварзӣ ва чорводорӣ нигоҳ доштанд. Маскунҳо дар назди рӯдхонаҳо васеъ шуда, шабакаҳои обёрӣ барои дастгирии кишти зироат таҳия карда шуданд. Мавҷудияти шаҳракҳои хурд тиҷорати маҳаллӣ, истеҳсоли ҳунармандӣ ва идораи ноҳияҳои атрофро осон карда, намунаи марказҳои нимшаҳрӣ бо ҳавзаҳои кишоварзии атрофро эҷод кард.

===Давраи нав ва навтарин===
[[File:CH-NB - Afghanistan, Pol-i-Khomri (Puli Khumri, Pul-i-Kumri)- Menschen - Annemarie Schwarzenbach - SLA-Schwarzenbach-A-5-20-138.jpg|thumb|200px|Мардони Бғалонӣ дар макони сохтмон (тақрибан соли 1939)]]
Бғалон дар нимаи асри 18 ба [[Империяи Дурронӣ]] ҳамроҳ шуд ва бештар кишоварзӣ боқӣ монд, деҳаҳо дар назди рӯдхонаҳо ба монанди [[Рӯди Қундуз|Қундуз]] ва шохобҳои он ҷойгир буданд. Шаҳракҳои хурд, аз ҷумла [[Бғалони Ҷадид]] ва [[Пули Хумрӣ]], ҳамчун марказҳои маъмурӣ ва тиҷоратии маҳаллӣ хизмат мекарданд ва фаъолиятҳои аввалини саноатӣ, ба монанди истеҳсоли шакар ва коргоҳҳои бофандагӣ дар онҷо таъсис дода шуданд.

Дар асри 20, вилоят тавассути лоиҳаҳои саноатӣ ва кишоварзӣ, аз ҷумла васеъшавии истеҳсоли шакар, корхонаҳои равғани растанӣ ва истихроҷи ангишт, рушди иқтисодии бештарро дид, ки ба рушди марказҳои шаҳрӣ мусоидат кард.&lt;ref name=&quot;Clements-38&quot;&gt;{{Cite encyclopedia|last1=Clements |first1=Frank |last2=Adamec |first2=Ludwig W. |year=2003 |title=Baghlan Province |encyclopedia=Conflict in Afghanistan: A Historical Encyclopedia |page=[https://books.google.com/books?id=bv4hzxpo424C&amp;pg=PA38 38] |isbn=978-1-85109-402-8 |url=https://books.google.com/books?id=bv4hzxpo424C&amp;pg=PA38 |access-date=18 June 2015 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Asian Annual: The &quot;Eastern World&quot; Handbook |year=1959 |url=https://books.google.com/books?id=ITsMAQAAIAAJ&amp;q=vegetable+oil+baghlan |access-date=18 June 2015 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rafferty&quot;&gt;{{Cite encyclopedia|last1=Rafferty |first1=Kevin |last2=Marsden |first2=Peter |year=2002 |title=Afghanistan: Economy |encyclopedia=The Far East and Australasia 2003 |location=London |publisher=Europa Publications |pages=79–86, [https://books.google.com/books?id=LclscNCTz9oC&amp;q=baghlan+coal&amp;pg=PA85 page 85] |isbn=9781857431339 |url=https://books.google.com/books?id=LclscNCTz9oC&amp;pg=PA79 }}&lt;/ref&gt; Дар соли 1964, вилояти муосири Бғалон расман аз [[Вилояти Қатағон]] ҷудо карда шуд, ки сохторҳои маъмуриро мураттаб кард ва давраи афзоиши шаҳрнишинӣ ва ҳамгироии иқтисодӣ дар минтақаро нишон дод.&lt;ref name=&quot;Iranica-Baghlan&quot; /&gt;

===Дар давраи ҷанг (1979–2021)===
[[File:Taliban insurgents turn themselves in to Afghan National Security Forces at a forward operating base in Puza-i-Eshan -a.jpg|thumb|250px|[[Қувваҳои амниятии миллии Афғонистон]] дар пойгоҳи пешрафта дар [[ноҳияи Бғалони Ҷадид]] (2010)]]
Бғалон аз [[Ҷанги Шӯравӣ дар Афғонистон|ҷанги Шӯравӣ]] ва даҳсолаҳои баъдӣ сахт зарар дид. Дар солҳои 1980, қисматҳои вилоят зери назорати милитсияҳои ҳамроҳ бо [[Ҷумҳурии Демократии Афғонистон|ҳукумати дастгиришудаи Шӯравӣ]] буданд, ки устувории маҳдуд, маъмурият, мактабҳо ва беморхонаҳоро нигоҳ медоштанд, дар ҳоле ки минтақаҳои дигар даргириҳои мусаллаҳона, ноамнӣ ва кӯчи аҳолӣ-ро аз сар гузарониданд.&lt;ref name=&quot;BhatiaSedra2008&quot;&gt;{{Cite book|author1=Bhatia, Michael V. |author2=Sedra, Mark |year=2008 |title=Afghanistan, arms and conflict: armed groups, disarmament and security in a post-war society |publisher=Psychology Press |pages=[https://books.google.com/books?id=YghqI97M56kC&amp;pg=PA252 252ff.] |isbn=978-0-415-45308-0 |url=https://books.google.com/books?id=YghqI97M56kC }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite book|last1=Emadi |first1=Hafizullah |year=2005 |title=Culture and Customs of Afghanistan |location=Westport, Connecticut |publisher=Greenwood Press |page=[https://books.google.com/books?id=bY8ck6iktikC&amp;q=manuchehr+baghlan&amp;pg=PA73 73]|isbn=978-0-313-33089-6 |url=https://books.google.com/books?id=bY8ck6iktikC }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Giustozzi-61&quot;&gt;{{Cite book|last=Giustozzi |first=Antonio |year=2009 |title=Empires of Mud: The Neo-Taliban Insurgency in Afghanistan 2002-2007 |location=London |publisher=Hurst &amp; Company |pages=[https://books.google.com/books?id=z2thMlBAFfcC&amp;pg=PA61 61–62] |isbn=978-1-85065-932-7 |url=https://books.google.com/books?id=z2thMlBAFfcC }}&lt;/ref&gt; Дар ин давра маркази вилоят аз шаҳри Бғалон ба [[Пули Хумрӣ]] кӯчонида шуд, то идоракунӣ ва дастрасӣ беҳтар гардад.&lt;ref&gt;Author: Hakimi, Aziz Ahmed. Title: Fighting for Patronage: American counterinsurgency and the Afghan Local Police. Publisher: University of London. Date: 23.07.2015. Access date: 04.04.2024.&lt;/ref&gt; Пас аз [[Хуруҷи нерӯҳои Шӯравӣ аз Афғонистон]], Бғалон дар давраи [[Ҷанги шаҳрвандии Афғонистон (1989–2001)|ҷанги шаҳрвандии солҳои 1990]] ноустувориро аз сар гузаронид, зеро гурӯҳҳои мухталиф, аз ҷумла нерӯҳои ҳукуматӣ ва милитсияҳои маҳаллӣ, барои назорат рақобат мекарданд. Дар давраи [[Имороти Исломии Афғонистон (1996–2001)|ҳукмронии Толибон]] ва пас аз [[Ҳуҷуми Амрико ба Афғонистон|даҳолати НАТО дар соли 2001]], вилоят бо сабаби ҷойгиршавӣ дар роҳҳои асосии транзитӣ байни шимол ва маркази Афғонистон аҳамияти стратегӣ нигоҳ дошт. Инфрасохтор, аз ҷумла роҳҳо, корхонаҳо ва хизматрасонии давлатӣ, аз низоъи тӯлонӣ осеб дид ва бисёр ҷомеаҳо бо кӯч ва халалдоршавии иқтисодӣ рӯбарӯ шуданд.

===Имрӯз (аз соли 2021)===
Аз соли 2021, Бғалон пас аз [[Ҳуҷуми Толибон (2021)|тасарруфи саросарӣ]] зери назорати [[Толибон]] қарор дорад. Маъмурияти вилоят мувофиқи сохторҳои [[Имороти Исломии Афғонистон|Имороти Исломӣ]] аз нав ташкил карда шуда, ҷойгоҳҳои калидии маъмурии маҳаллӣ бо таъйиноти Толибон иваз карда шудаанд. Амният ҳанӯз нигаронкунанда аст, махсусан дар ноҳияҳои дурдаст, ки баъзан муқовимат аз ҷониби милитсияҳои маҳаллӣ ё гурӯҳҳои рақиб пайдо мешавад.&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.rferl.org/a/taliban-arrest-uzbek-commander-clashes/31677178.html|title=Taliban's Arrest Of Ethnic Uzbek Commander Sparks Clashes In Northern Afghanistan|first=Bruce|last=Pannier|publisher=Radio Free Europe|date=January 29, 2022|accessdate=January 31, 2022}}&lt;/ref&gt;

==Ҷуғрофия==
Бғалон дар шимоли Афғонистон ҷойгир аст ва ҷойгоҳи стратегӣ дар роҳҳои асосии транзитӣ, ки маркази кӯҳсорро ба даштҳои шимолӣ мепайвандад, ишғол мекунад. Вилоят бо омезиши кӯҳҳо, водиҳои рӯдхонаҳо ва даштҳои кишоварзӣ тавсиф мешавад. Замини гуногуни он ба намунаҳои маскуншавӣ, фаъолиятҳои иқтисодӣ ва фарҳанги маҳаллӣ шакл додааст.

===Манзара===
[[File:ANA in Baghlan-2010.jpg|thumb|250px|Даштҳои ҳамвори Бғалон (2011)]]
Манзараи Бғалонро силсилакӯҳҳое ишғол кардаанд, ки ба системаи [[Ҳиндукуш]] дохиланд ва масоҳати васеъ дар болои 2000 метр ҷойгир аст. Якчанд қуллаҳо аз 4000 метр боло мераванд, дар ҳоле ки водиҳои поёнтар барои кишоварзӣ ва маскуншавӣ истифода мешаванд. Вилоятро якчанд рӯдхонаҳои муҳим, аз ҷумла [[Рӯди Қундуз|рӯди Қундуз]] ба самти шимол ба [[Ҳавзаи Омударё]] ва шохобҳои он, ки водиҳои ҳосилхезро барои кишоварзӣ эҷод мекунанд ва рӯди [[Андараб]] мегузаранд. Маскунҳо одатан дар соҳилҳои рӯдхонаҳо ва террасаҳои аллювиалӣ ҷойгиранд, дар ҳоле ки бисёр минтақаҳои кӯҳӣ танҳо тавассути гузаргоҳҳо дастрасанд, ки дар зимистон ғайриқобили гузар мешаванд.

===Наботот ва ҳайвонот===
Бғалон дорои омезиши намудҳои растаниҳо, аз ҷангалҳои [[сӯзанбарг]] дар баландиҳои паст то марғзорҳои [[алпӣ]] ва [[чаманзор]]ҳо дар кӯҳҳо мебошад. Дарахтони маъмул [[қарағай]], [[арча]] ва [[тут]] мебошанд, дар ҳоле ки дарахтони мева ва чормағз монанди [[себ]], [[чормағз]] ва [[бодом]] дар водиҳои рӯдхонаҳо мерӯянд. Ҳайвоноти вилоят намудҳои мутаносиб ба муҳити кӯҳӣ, аз ҷумла [[бузҳои кӯҳӣ]], [[мархур]], [[гург]], [[паланги барфӣ]] ва [[паррандагони шикорӣ|гуногуни паррандагони шикорӣ]]-ро дар бар мегирад. Фаъолияти инсон, аз ҷумла кишоварзӣ, чорводорӣ ва шикор, ба баъзе популятсияҳо таъсир расонидааст, аммо минтақаҳои дурдаст ҳанӯз ҳам макони муҳими ҳайвоноти ваҳшӣ мебошанд.

===Иқлим===
[[File:A new pedestrian bridge in Dushi District of Baghlan province -b.jpg|thumb|250px|Пули пиёдагарди пӯшида аз барф дар [[ноҳияи Души|Души]], Бғалон (2010)]]
Бғалон иқлими [[Иқлими континенталӣ|континенталӣ]]-и [[Иқлими кӯҳсор|баландкӯҳӣ]] бо зимистонҳои сард ва тобистони гарм дорад. Минтақаҳои баландкӯҳӣ зимистонҳои дароз ва сахт, бо ҳарорати зуд-зуд ба зери -10 °C ва аксар ба -20 °C ё пасттар ва бориши зиёди барф ва водиҳо зимистонҳои кӯтоҳ ва мулоимтар доранд. Ҳарорати тобистон одатан дар минтақаҳои паст аз 20 то 30 °C ва дар баландиҳои болотар аз 10 то 20 °C мебошад. Боришот вобаста ба баландӣ тафовути зиёд дорад ва [[барф]] дар баландиҳои боло ҳукмрон аст. Ҷудошавии мавсимӣ дар минтақаҳои кӯҳӣ маъмул аст, зеро барф, [[тарма]], ва рӯдхонаҳои сероб метавонанд деҳаҳоро барои муддати тӯлонӣ буранд.

==Ҳукумат ва сиёсат==
{{Ниг. низ|Сиёсати Афғонистон|Рӯйхати волиёни Бғалон}}
===Идоракунӣ===
Таърихан, Бғалон дар сатҳи маҳаллӣ аз ҷониби сохторҳои қабилавӣ ва пешвоёни ҷомеа, махсусан дар ноҳияҳои деҳотӣ ва кӯҳӣ идора мешуд. Оқсоқолон ва сардарони қабила аксар вақт дар ҳалли ихтилофот, идораи захираҳо ва намояндагӣ ба ҳокимони минтақавӣ нақши калидӣ мебозиданд. Дар давраи [[Ҷанги Шӯравӣ дар Афғонистон|ҷанги Шӯравӣ]] ва ҷанги шаҳрвандии баъдӣ дар солҳои 1990, қисматҳои вилоят зери назорати [[Исмоилия|исмоилии]] [[Саёди Коён|дастгиришудаи Шӯравӣ]] буданд, ки мактабҳо, беморхонаҳо ва хизматрасонии маъмуриро нигоҳ медоштанд. Ҳамзамон, гурӯҳҳои [[Муҷоҳидини Афғонистон|Муҷоҳид]] ба монанди [[Ҷамъияти Исломӣ]] ва дигар ҳизбҳои [[Эътилофи Шимол]] дар ноҳияҳои дигар фаъолият мекарданд ва барои назорат ва ташаккули сиёсати маҳаллӣ рақобат мекарданд.

[[Ҷумҳурии Исломии Афғонистон|Пас аз соли 2001]], идоракунии маҳаллӣ дар Бғалон бо ҳукумати марказии Афғонистон мувофиқ карда шуд, бо мансабдорони интихобшуда ва таъйиншуда идораи вилоятро назорат мекарданд, дар ҳоле ки шӯроҳои маҳаллӣ ва оқсоқолон то ҳол дар миёнаравӣ ва идораи умури иҷтимоӣ нақш доштанд. Аз соли 2021, вилоят зери назорати [[Толибон]] буда, сохторҳои маъмурии қаблиро бо модели идоракунии мутамаркази худ иваз кардаанд. Пешвоёни суннатии қабилавӣ, инчунин боқимондаҳои шабакаҳои қудратии маҳаллии қаблӣ, то ҳол дар ноҳияҳои деҳотӣ, махсусан дар ихтилофот, ҳамоҳангии амниятӣ ва идораи захираҳои маҳаллӣ ба қарорҳо таъсир мерасонанд.

То декабри соли 2025, волии Бғалон [[Мавлавӣ]] [[Абдурраҳмон Ҳаққонӣ]] мебошад.&lt;ref name=&quot;mei&quot; /&gt;

===Тақсимоти маъмурӣ===
[[File:Districts of Baghlan as of January 2004.png|250px|thumb|Харитаи ноҳияҳои Бғалон дар январи 2004, пеш аз аз нав кашидани марзҳои вилоятӣ ва ноҳиявӣ дар охири ҳамон сол]]

Бғалон ба 15 ноҳия тақсим шудааст, ки ҳар кадомро волии ноҳия ё маъмури маҳаллӣ, ки аз ҷониби мақомоти вилоятӣ таъйин шудааст, идора мекунад. Шаҳрҳои калонтарин маркази вилоят [[Пули Хумрӣ]] ва [[Бғалон]] мебошанд. Ин марказҳои шаҳрӣ ҳамчун марказҳои маъмурӣ, иқтисодӣ ва иҷтимоӣ барои ноҳияҳои деҳотии атроф хизмат мекунанд. Тақсимоти вилоятӣ ва ноҳиявӣ ҳам марзҳои таърихии қабилавӣ ва ҳам банақшагирии муосири маъмуриро инъикос мекунад.

{| class=&quot;wikitable sortable&quot; style=&quot;font-size:90%;&quot;
|+ Ноҳияҳои вилояти Бғалон
|-
! align=&quot;left&quot; |Ноҳия
! align=&quot;left&quot; |Марказ
! align=&quot;right&quot; |Аҳолӣ&lt;ref&gt;{{cite web|author=&lt;!--Not stated--&gt;|date=April 2021|title=Estimated Population of Afghanistan 2021-22|url=https://www.nsia.gov.af:8080/wp-content/uploads/2021/06/Estimated-Population-of-Afghanistan1-1400.pdf|access-date=June 21, 2021|website=|publisher=National Statistic and Information Authority (NSIA)|quote=|archive-date=24 June 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210624204559/https://www.nsia.gov.af:8080/wp-content/uploads/2021/06/Estimated-Population-of-Afghanistan1-1400.pdf|url-status=dead}}&lt;/ref&gt;
! align=&quot;right&quot; |Масоҳат
! align=&quot;right&quot; |Зичии&lt;br /&gt;аҳолӣ
!Қайдҳо
|-
|[[Ноҳияи Андараб|Андараб]] || || align=right| 28,830 || align=right| 807 || align=right| 36 || тоҷик
|-
|[[Ноҳияи Бғалони Ҷадид|Бғалони Ҷадид]] || [[Бғалон]]|| align=right| 198,382 || align=right| 1,676 || align=right| 118 ||паштун 70%, тоҷик 20%, ӯзбек 10%&lt;ref&gt;{{Cite web |author=UNHCR Sub-Office Mazar-i-Sharif |date=9 April 2002 |title=District Profile: Baghlan Jadid |publisher=[[Afghanistan Information Management Services]] |url=http://www.aims.org.af/afg/dist_profiles/unhcr_district_profiles/northern/baghlan/baghlan/baghlan_jadeed.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20050522055904/http://www.aims.org.af/afg/dist_profiles/unhcr_district_profiles/northern/baghlan/baghlan/baghlan_jadeed.pdf |archive-date=22 May 2005 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Ноҳияи Бурка|Бурка]] || || align=right| 59,521 || align=right| 933 || align=right| 64 ||60% ӯзбек, 20% тоҷик, 10% ҳазора, 10% паштун&lt;ref&gt;{{Cite web |author=UNHCR Sub-Office Mazar-i-Sharif |date=9 April 2002 |title=District Profile: Burka |publisher=[[Afghanistan Information Management Services]] |url=http://www.aims.org.af:80/afg/dist_profiles/unhcr_district_profiles/northern/baghlan/burka/burka.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303220326/http://www.aims.org.af/afg/dist_profiles/unhcr_district_profiles/northern/baghlan/burka/burka.pdf |archive-date=3 March 2016 |url-status=dead |access-date=17 May 2021 }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Ноҳияи Даҳанаи Ғурӣ|Даҳанаи Ғурӣ]] || || align=right| 66,618 || align=right| 1,333 || align=right| 50 ||80% паштун, 10% ҳазора, 10% ӯзбек
|-
|-
|[[Ноҳияи Деҳи Салор|Деҳи Салор]] || || align=right| 36,137 || align=right| 633 || align=right| 57 ||Соли 2005 дар дохили [[ноҳияи Андараб]] таъсис ёфтааст. Бештар тоҷик
|-
|[[Ноҳияи Души|Души]] || || align=right| 75,597 || align=right| 2,356 || align=right| 32 || 60% ҳазора, 39% тоҷик&lt;ref&gt;{{Cite web |author=UNHCR Sub-Office Mazar-i-Sharif |date=10 April 2002 |title=District Profile: Dushi |publisher=[[Afghanistan Information Management Services]] |url=http://www.aims.org.af/afg/dist_profiles/unhcr_district_profiles/northern/baghlan/dushi/dushi.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20051027190845/http://www.aims.org.af/afg/dist_profiles/unhcr_district_profiles/northern/baghlan/dushi/dushi.pdf |archive-date=27 October 2005 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Ноҳияи Фаранг ва Ғару|Фаранг ва Ғару]] || || align=right| 18,733 || align=right| 244 || align=right| 77 || Бештар тоҷик, соли 2005 дар дохили [[ноҳияи Хост ва Фаранг]] таъсис ёфтааст
|-
|[[Ноҳияи Гузаргоҳи Нур|Гузаргоҳи Нур]] || || align=right| 11,426 || align=right| 425 || align=right| 27 || Бештар тоҷик, соли 2005 дар дохили [[ноҳияи Хост ва Фаранг]] таъсис ёфтааст
|-
|[[Ноҳияи Хинҷон|Хинҷон]] || || align=right| 34,411 || align=right| 1,017 || align=right| 34 || 85% тоҷик, 5% ҳазора, 5% паштун ва 5% дигар&lt;ref&gt;{{Cite web |author=UNHCR Sub-Office Mazar-i-Sharif |date=9 April 2002 |title=District Profile: Khinjan |publisher=[[Afghanistan Information Management Services]] |url=http://www.aims.org.af/afg/dist_profiles/unhcr_district_profiles/northern/baghlan/khinjan/khinjan.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20110517061701/http://www.aims.org.af/afg/dist_profiles/unhcr_district_profiles/northern/baghlan/khinjan/khinjan.pdf |archive-date=17 May 2011 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Ноҳияи Хост ва Фаранг|Хост ва Фаранг]] || || align=right| 71,345 || align=right| 1,898 || align=right| 38 || Бештар тоҷик, соли 2005 тақсим карда шудааст
|-
|[[Ноҳияи Хоҷа Ҳиҷрон|Хоҷа Ҳиҷрон]] || || align=right| 26,971 || align=right| 659 || align=right| 41 || Бештар тоҷик, соли 2005 дар дохили [[ноҳияи Андараб]] таъсис ёфтааст
|-
|[[Ноҳияи Наҳрин|Наҳрин]] || || align=right| 78,438 || align=right| 998 || align=right| 79 || 60% тоҷик, 35% паштун, 5% ӯзбек&lt;ref&gt;{{Cite web |author=UNHCR Sub-Office Mazar-i-Sharif |date=9 April 2002 |title=District Profile: Nahrin |publisher=[[Afghanistan Information Management Services]] |url=http://www.aims.org.af:80/afg/dist_profiles/unhcr_district_profiles/northern/baghlan/nahrin/nahrin.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303191104/http://www.aims.org.af/afg/dist_profiles/unhcr_district_profiles/northern/baghlan/nahrin/nahrin.pdf |archive-date=3 March 2016 |url-status=dead |access-date=17 May 2021 }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Ноҳияи Пули Ҳисор|Пули Ҳисор]] || || align=right| 31,222 || align=right| 905 || align=right| 35 || Бештар тоҷик, соли 2005 дар дохили [[ноҳияи Андараб]] таъсис ёфтааст
|-
|[[Ноҳияи Пули Хумрӣ|Пули Хумрӣ]] ||[[Пули Хумрӣ]] || align=right| 242,859 || align=right| 664 || align=right| 366 || тоҷик 60%, ҳазора 20%, паштун 13%, ӯзбек 7%&lt;ref&gt;{{Cite web |author=UNHCR Sub-Office Mazar-i-Sharif |date=9 April 2002 |title=District Profile: Pul-i-Khomri |publisher=[[Afghanistan Information Management Services]] |url=http://www.aims.org.af:80/afg/dist_profiles/unhcr_district_profiles/northern/baghlan/puli_khomri/puli_khomri.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20160305172824/http://www.aims.org.af/afg/dist_profiles/unhcr_district_profiles/northern/baghlan/puli_khomri/puli_khomri.pdf |archive-date=5 March 2016 |url-status=dead |access-date=17 May 2021 }}&lt;/ref&gt;
|-
|[[Ноҳияи Тала ва Барфак|Тала ва Барфак]] || || align=right| 34,144 || align=right| 2,525 || align=right| 14 || ҳазора 70%, тоҷик 30%&lt;ref&gt;{{Cite web |author=UNHCR Sub-Office Mazar-i-Sharif |date=9 April 2002 |title=District Profile: Tala-wa-Barfak |publisher=[[Afghanistan Information Management Services]] |url=http://www.aims.org.af:80/afg/dist_profiles/unhcr_district_profiles/northern/baghlan/tala_wa_barfak/tala_wa_barfak.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303223414/http://www.aims.org.af/afg/dist_profiles/unhcr_district_profiles/northern/baghlan/tala_wa_barfak/tala_wa_barfak.pdf |archive-date=3 March 2016 |url-status=dead |access-date=17 May 2021 }}&lt;/ref&gt; 
|- bgcolor=&quot;#d3d3d3&quot;
|'''Бғалон'''

|
| '''1,014,634'''
|'''18,255'''
|'''56'''
|52.8% [[тоҷикон]], 25.5% [[паштунҳо]], 13.0% [[ҳазораҳо]], 8.2% [[ӯзбекҳо]], 0.2% дигар.
|}
{{reflist|group=note}}

===Амният===
[[File:Kuk Chenar Bridge in Baghlan Province -b.jpg|thumb|250px|Як сарбози [[Қувваҳои амниятии миллии Афғонистон|Қувваҳои амниятии миллӣ]] (акнун барҳам хӯрда) дар пуле дар Бғалон посбонӣ мекунад (2010)]]
Аз соли 2021, Бғалон пас аз [[Ҳуҷуми Толибон (2021)|тасарруфи саросарӣ]] зери назорати [[Толибон]] қарор дорад. Ин гурӯҳ акнун ҳифзи қонун, идоракунии маҳаллӣ ва ҳалли ихтилофотро дар саросари вилоят назорат мекунад. Пешвоёни суннатии қабилавӣ ва оқсоқолон то ҳол дар миёнаравии ихтилофот, махсусан дар ноҳияҳои дурдаст ё деҳотӣ нақш мебозанд. Ҳарчанд марказҳои калони шаҳрӣ ба монанди [[Пули Хумрӣ]] дар зери идораи [[Имороти Исломии Афғонистон|Имороти Исломӣ]] нисбатан устуворанд, баъзе ноҳияҳои кӯҳӣ ва ҷудогона баъзан бо сабаби даргириҳои гоҳ-гоҳ бо гурӯҳҳои муқовимати маҳаллӣ ё гурӯҳҳои мусаллаҳи рақиб шиддатнок мебошанд. Замини ноҳамвори вилоят то ҳол барои нигоҳдории амнияти устувор дар тамоми Бғалон мушкилот эҷод мекунад.

==Иқтисод==
{{Ниг. низ|Иқтисоди Афғонистон}}
Иқтисоди Бғалон бештар ба [[кишоварзӣ]], [[чорводорӣ]] ва [[тиҷорати минтақавӣ]] асос ёфтааст, ки якҷоя манбаи асосии даромад барои аксари хонаводаҳо мебошанд. Аҳолии деҳот ба кишоварзӣ ва чорводорӣ ҳам барои истеъмоли шахсӣ ва ҳам барои истеҳсоли бозорӣ сахт вобаста аст, дар ҳоле ки марказҳои шаҳрӣ дар маъмурият, хизматрасонӣ, саноати хурд ва тиҷорат шуғл медиҳанд. Рушди саноати маҳдуд ва ноустувории сиёсии давомдор сармоягузории хусусии васеъ ва афзоиши гуногуни иқтисодиро маҳдуд мекунад.

===Кишоварзӣ ва чорводорӣ===
Кишоварзӣ пояи иқтисодии Бғалонро ташкил медиҳад. Водиҳои ҳосилхез ва даштҳо кишти [[гандум]], [[биринҷ]], [[ҷуворӣ]] ва [[лаваб]]-ро, ки ҳам барои истеъмоли маҳаллӣ ва ҳам барои бозорҳои минтақавӣ парвариш карда мешаванд, дастгирӣ мекунанд. Истеҳсоли [[пахта]] ва [[абрешим]] дар якчанд ноҳия нақши муҳим мебозад ва анъанаҳои бостонӣ истеҳсоли нах ва фаъолиятҳои бофандагии хурдро идома медиҳад.&lt;ref name=&quot;Clements-38&quot; /&gt; Боғҳои мева, ки [[ангӯр]], [[писта]] ва [[анор]] мепарваранд, дар минтақаҳои обёрӣ ва теппаҳо васеъ паҳн шудаанд. Обёрӣ барои истеҳсоли кишоварзӣ муҳим аст ва тавассути системаи каналҳо ва интиқоли рӯдхонаҳо нигоҳ дошта мешавад, ки бисёре аз онҳо наслиҳо вуҷуд доранд. Чорводорӣ ҳамчун такмили муҳими кишти зироат амал мекунад. Ҷомеаҳои деҳот [[гӯсфанди қорақул]], [[буз]], [[гов]] ва [[мурғ]]-ро парвариш мекунанд, ки [[гӯшт]], [[маҳсулоти ширӣ]], [[пашм]] ва [[ҷонварони корӣ]] таъмин мекунанд.&lt;ref name=&quot;Clements-38&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;nps&quot;&gt;[https://nps.edu/web/ccs/baghlan]&lt;/ref&gt; Дар ноҳияҳои баландкӯҳ ва кӯҳӣ, [[чорводории мавсимӣ]] ва [[кучи чорпоён]] маъмул боқӣ мондааст, бо чорвоДороне, ки чорворо байни чароғгоҳҳои тобистонӣ ва зимистонӣ ҳаракат медиҳанд. [[Чорводорӣ]] инчунин ҳамчун захираи муҳим дар баробари норасоии ҳосил ва такони иқтисодӣ хизмат мекунад.

===Маъдан ва ашёи хом===
{{Ниг. низ|Маъдан дар Афғонистон}}
[[File:US Navy 101123-N-6436W-070 Seabees assigned to Naval Mobile Construction Battalion (NMCB) 40 work with Afghani contractors to place concrete for he.jpg|thumb|250px|Мардони афғон дар макони сохтмон дар Бғалон (2010)]]
Бғалон дорои захираҳои назарраси [[доломит]], [[селестит]], [[гил]], [[гач]] ва [[оҳаксанг]] мебошад, ки маъданро ба яке аз бахшҳои муҳими иқтисодии таърихии вилоят табдил медиҳад.&lt;ref&gt;[https://pubs.usgs.gov/of/2011/1204/pdf/19A.pdf]&lt;/ref&gt; [[Истихроҷи ангишт]], махсусан дар маъданҳои ''Каркар'' ва ''Дудкош'', дар таъминоти энержии дохилии Афғонистон дар асри 20 нақши бузург дошт ва имрӯз дар миқёси кам идома дорад.&lt;ref name=&quot;Clements-38&quot; /&gt; Истихроҷи [[намак]] ва [[санги маъдан]] барои сохтмон ва бозорҳои минтақавӣ дастгирӣ мекунанд. Аммо инфрасохтори маҳдуд, таҷҳизоти кӯҳна ва номуайянии сиёсӣ васеъшавии бахши маъданро маҳдуд кардаанд.

===Тиҷорат===
Инфрасохтори тиҷорат ба маҳсулоти кишоварзӣ, бозорҳои чорво ва тиҷорати транзитӣ зич алоқаманд аст. Марказҳои шаҳрӣ ба монанди [[Пули Хумрӣ]], [[Бғалон]], [[Наҳрин]] ва [[Даҳанаи Ғурӣ]] ҳамчун марказҳои асосии тиҷоратӣ фаъолият мекунанд, ки дар онҷо [[маҳсулоти кишоварзӣ]], [[бофандагӣ]], [[ангишт]] ва молҳои истеъмолии воридотӣ мубодила мешаванд.&lt;ref name=&quot;ei&quot;&gt;[https://www.iranicaonline.org/articles/baglan-district-and-town-of-afghanistan/]&lt;/ref&gt; Ҷойгиршавии Бғалон дар роҳҳои асосии транзитии шимолу ҷануб, ки [[Кобул]]-ро бо [[Вилояти Қундуз|Қундуз]], [[Вилояти Самангон|Самангон]] ва [[Вилояти Балх|Балх]] мепайвандад, ба он ҷойгоҳи стратегӣ дар шабакаҳои тиҷорати дохилӣ медиҳад. Бозорҳои ҳарҳафтаинаи деҳот ва [[бозор]]ҳои мавсимӣ дар ҳаёти иқтисодии деҳот марказӣ боқӣ мондаанд, ки мубодилаи хӯрок, чорво, асбоб ва молҳои рӯзмарраро осон мекунанд.

===Энергия ва обёрӣ===
Таъминоти энергия ба омезиши [[нерӯи барқи обӣ]], [[сӯзишвории фосилӣ|сӯзишвориҳои фосилӣ]] ва манбаъҳои энергияи анъанавӣ асос ёфтааст. Таъсисоти хурд ва миёнаи обӣ барқро ба шаҳрҳои калон мерасонанд, дар ҳоле ки минтақаҳои деҳот ба [[ҳезум]], [[ангишт]] ва [[генератори дизелӣ]] сахт вобастаанд. Норасоии барқ ва тағйироти мавсимии об ҳам ба зиндагии хонаводаҳо ва ҳам ба истеҳсоли иқтисодӣ таъсир мерасонанд. Обёрӣ барои кишоварзӣ муҳим буда, ба системаҳои рӯдхонаҳо, каналҳо ва усулҳои анъанавии идораи об такя дорад. Ҳарчанд ин системҳо кишти интенсивиро дар водиҳо ва даштҳо имконпазир месозанд, инфрасохтори пиршавӣ ва нигоҳдории маҳдуд ба амнияти об дар дарозмуддат хавф эҷод мекунад.

===Сайёҳӣ===
Бғалон дорои [[маконҳои бостоншиносӣ|маконҳои бостонӣ]], [[хароба]]ҳои таърихӣ, [[зиёратгоҳ]]ҳои динӣ ва маскунҳои анъанавӣ, инчунин манзараҳои табиии водиҳои рӯдхонаҳо ва теппаҳо мебошад. Сайёҳии дохилӣ дар миқёси маҳдуд, махсусан ба зиёратгоҳҳо, рух медиҳад. Аммо ноамнӣ, инфрасохтори маҳдуди нақлиёт ва набудани хизматрасонии меҳмонхонаӣ то ҳол афзоиши саноати назарраси сайёҳиро пешгирӣ кардааст.

===Иртиботот===
Инфрасохтори иртиботот аз ибтидои солҳои 2000 ба таври назаррас васеъ шудааст. Дастрасии [[шабакаи мобилӣ]] ва [[интернет]] дар шаҳрҳои калон ва бисёр марказҳои ноҳия дастрас аст ва тиҷорат, маориф ва маъмуриятро осон мекунад. Бо вуҷуди ин, ноҳияҳои дурдасти кӯҳӣ то ҳол пайвасти суст ё боэътимод надоранд, ки дастрасӣ ба иттилоот, хизматрасонии молиявӣ ва бозорҳоро маҳдуд мекунад.

===Нақлиёт ва инфрасохтор===
[[File:Approaching the Salang tunnel -c.jpg|thumb|250px|Як мошини борӣ дар яке аз роҳҳои асфалтии Бғалон (2009)]]
Шабакаи нақлиётии Бғалон дар атрофи [[Роҳи давлатии Афғонистон|системаи роҳҳои миллӣ]], махсусан роҳи [[Кобул]]–[[Мазори Шариф]] ки аз [[Пули Хумрӣ]] мегузарад, сохта шудааст. Ин коридор барои ҳаракати молҳо, сӯзишворӣ, маводи ғизоӣ ва мусофирон байни шимол ва маркази Афғонистон муҳим аст. Дар беруни роҳҳои асосӣ, аксари ноҳияҳо ба [[роҳи асфалтӣ|роҳҳои асфалтӣ]], [[роҳи шағал]] ва [[гузаргоҳҳои кӯҳӣ]] вобастаанд, ки аксар вақт аз барф, обхезӣ ва тарма халал мешаванд. Бғалон [[шабакаи роҳи оҳан дар Афғонистон|шабакаи роҳи оҳан]] надорад ва нақлиёти борӣ ва мусофирон комилан ба трафики роҳ такя дорад. Нақлиёти ҳавоӣ низ бисёр маҳдуд аст ва танҳо як фурудгоҳи хурд, ''Фурудгоҳи Фарми Бғалон'', барои ҳавопаймоҳои сабук ва парвозҳои гоҳ-гоҳи давлатӣ ё гуманитарӣ истифода мешавад.&lt;ref&gt;[https://www.pilotnav.com/airport/OABG]&lt;/ref&gt; Пулҳо, шабакаҳои роҳҳои маҳаллӣ ва таъсисоти нақлиёт ноҳамвор таҳия шудаанд. Даҳсолаҳои низоъ, маблағгузории маҳдуд ва замини душвор инфрасохтори вилоятро дар ҳолати ноустувор боқӣ гузоштаанд, ки мустақиман ба маҳсулнокии иқтисодӣ ва дастрасӣ ба бозор таъсир мерасонад.

==Демография==
===Аҳолӣ===
[[File:Scena przed czajchoną - Talā - 001510s.jpg|thumb|250px|Мардони Бғалонӣ дар назди ''[[чойхона]]''-и анъанавӣ (1976)]]
Бғалон то соли 2023 аҳолии тахминии тақрибан 1,1 миллион нафар дорад, ки дар марказҳои шаҳрӣ, шаҳракҳои хурд ва деҳаҳои сершумори деҳотӣ паҳн шудаанд.&lt;ref name=&quot;NSIA&quot; /&gt; Ақаллияти аҳолӣ дар минтақаҳои шаҳрӣ, асосан дар [[Пули Хумрӣ]] (маркази вилоят) ва шаҳрҳои дигар ба монанди [[Бғалон]], [[Наҳрин]] ва [[Даҳанаи Ғурӣ]] зиндагӣ мекунанд, дар ҳоле ки аксарият дар маскунҳои деҳотӣ дар водиҳо ва даштҳои вилоят ҷойгиранд.

Камбағалӣ васеъ паҳн шудааст, махсусан дар ноҳияҳои кӯҳӣ ва дурдаст, бо индекси камбизоатии ченаки 0.299 ва 25.3% аҳолӣ дар камбизоатии шадид то соли 2023 зиндагӣ мекунанд.&lt;ref name=&quot;ophi&quot;&gt;[https://ophi.org.uk/media/45097/download]&lt;/ref&gt; Дастрасии маҳдуд ба инфрасохтор, тандурустӣ, маориф ва шуғли устувор ба осебпазирии баланд мусоидат мекунад.&lt;ref name=&quot;ophi&quot; /&gt; Халалҳои мавсимӣ аз сабаби бориши барф, обхезӣ ва тарма мунтазам деҳаҳоро ҷудо мекунанд ва шароити зиндагиро боз ҳам душвортар мекунанд. Кӯчи дохилӣ ба низоъҳои гузашта ва муҳоҷирати иқтисодӣ ба вилоятҳои дигари Афғонистон низ ба равишҳои демографии ахир шакл додааст.

===Этният, забонҳо ва дин===
{{Ниг. низ|Этният дар Афғонистон}}
Тавре ки дар аксари Афғонистон, марзҳои этникӣ ва динӣ аксар вақт ғайрисақт ва ҳамҷоя буда, аз ҳамхонагӣ ва ҳувиятҳои маҳаллии муштарак шакл мегиранд. Бғалон бо таркиби гуногуни этникии худ, ки аз садсолаҳои муҳоҷират, тиҷорат ва ҳамкории минтақавӣ ташаккул ёфтааст, тавсиф мешавад. Гурӯҳҳои калонтарин [[тоҷикон]] ва [[паштунҳо]] мебошанд, бо аҳолии назарраси [[ҳазораҳо]] ва [[ӯзбекҳо]], ҳамроҳ бо ҷомеаҳои хурдтари [[тоторҳои афғон|тотор]] ва дигар ақаллиятҳо.&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite web|title=Provincial Development Plan, Baghlan: Provincial Profile |year=2008 |publisher=Ministry of Rural Rehabilitation and Development, Government of Afghanistan |url=http://www.mrrd.gov.af/nabdp/Provincial%20Profiles/Baghlan%20PDP%20Provincial%20profile.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20090703075512/http://www.mrrd.gov.af/nabdp/Provincial%20Profiles/Baghlan%20PDP%20Provincial%20profile.pdf |archive-date=3 July 2009 |url-status=dead }}&lt;/ref&gt; Ҷомеаҳои тоҷик дар саросари вилоят паҳн шудаанд, дар ҳоле ки популятсияҳои паштун ва ӯзбек дар ноҳияҳои шимолӣ ва пастбештар назаррасанд. Ҷомеаҳои ҳазора асосан дар баъзе минтақаҳои марказӣ ва кӯҳӣ макон гирифтаанд.

[[Дарӣ]] ва [[пашту]] забонҳои асосӣ мебошанд ва ҳамчун забонҳои асосии муоширати рӯзмарра, маъмурият ва маориф хизмат мекунанд. [[Забони ӯзбекӣ|ӯзбекӣ]] ва [[Забони туркманӣ|туркманӣ]] дар ноҳияҳои муайян истифода мешаванд, дар ҳоле ки чандзабонагӣ маъмул буда, бисёр сокинон ба ду ё зиёда забон ҳарф мезананд.&lt;ref name=&quot;:1&quot;&gt;{{Cite web |date=February 29, 2024 |title=Baghlan Development.pdf |url=https://nps.edu/documents/105988371/107571254/Baghlan_Development.pdf/c78f7b1a-893e-48dc-aae9-ac325aafd446#:~:text=Dari%20is%20spoken%20by%2070,numbers%20vary%20in%20different%20seasons.}}&lt;/ref&gt; Аҳолӣ бештар [[мусулмонон|мусулмон]] мебошад. Аксарият ба [[Суннӣ]] пайравӣ мекунанд, дар ҳоле ки ақаллияти назаррас ба [[Исмоилияи шиъа]], махсусан дар ноҳияҳое, ки таърихан бо [[Саёди Коён]] алоқаманданд, пайравӣ мекунанд. Ҳувияти динӣ то ҳол дар ташкилоти иҷтимоӣ, роҳбарии маҳаллӣ ва зиндагии ҷомеа нақши муҳим мебозад.

{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:center; table-layout:fixed; width:100%; margin:0&quot;
|+ Таркиби этникӣ, забонӣ ва динӣ (тахмин)
! style=&quot;width:10em; background-color:#d8f3d8;&quot; | &lt;small&gt;Этният&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:4.6em; background-color:#d8f3d8;&quot; | &lt;small&gt;[[Тоҷикон|Тоҷик]]/
[[Форсизабон]]&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:4.6em; background-color:#d8f3d8;&quot; | &lt;small&gt;[[Ҳазораҳо|Ҳазора]]/
[[Исмоилия|Исмоилӣ]]&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:4.6em; background-color:#d8f3d8;&quot; | &lt;small&gt;[[Паштунҳо|Паштун]]&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:4.6em; background-color:#d8f3d8;&quot; | &lt;small&gt;[[Ӯзбекҳо|Ӯзбек]]&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:4.6em; background-color:#d8f3d8;&quot; | &lt;small&gt;[[Тоторҳо|То тор]]&lt;/small&gt;
! rowspan=&quot;2&quot; style=&quot;width:3em; background-color:#d8f3d8;&quot; | &lt;small&gt;''Манобеъ''&lt;/small&gt;
|-
! style=&quot;width:10em; background-color:#ddf;&quot; | &lt;small&gt;Давра&lt;/small&gt;
|}
{| class=&quot;wikitable mw-collapsible mw-collapsed&quot; style=&quot;text-align:center; table-layout:fixed; width:100%; margin:0&quot;
|- style=&quot;background-color:#e6f2ff;&quot;
! style=&quot;width:10em; background-color:#ddf;&quot; | &lt;small&gt;2004–2021
[[Ҷумҳурии Исломии Афғонистон|(Ҷумҳурии Исломӣ)]]&lt;/small&gt;
| style=&quot;width:4.6em;&quot; | 50 – 59%
| style=&quot;width:4.6em;&quot; | 2 – 15%
| style=&quot;width:4.6em;&quot; | 20 – 41%
| style=&quot;width:4.6em;&quot; | 3 – 12%
| style=&quot;width:4.6em;&quot; | 1 – 3%

| style=&quot;width:3em;&quot; |
|-style=&quot;background-color:#E6E6E6;&quot;
| 2020 [[Агентии Иттиҳоди Аврупо оид ба паноҳандагӣ|EU]]&lt;ref&gt;{{cite web |date=2020 |title=Country Guidance: Afghanistan. Common analysis and guidance note |url=https://www.euaa.europa.eu/sites/default/files/Country_Guidance_Afghanistan_2020_0.pdf |publisher=[[European Union Agency for Asylum]] |access-date=25 November 2025}}&lt;/ref&gt;
|| 1-ум || 3-юм || 2-юм || – || –
|-style=&quot;background-color:#CCCCCC;&quot;
| 2019 [[Вазорати умури хориҷаи Олмон|AA]]&lt;ref&gt;{{cite web |author=ARC GbR. Koehler &amp; Gosztonyi |date=January 2019 |title=SPNA Endline Report – A four-wave impact assessment of a stabilisation programme in North-East Afghanistan|url=https://www.auswaertiges-amt.de/resource/blob/2632046/257781efd3821e6693285573f50fb106/studie-spna-data.pdf |publisher=[[Auswärtiges Amt]] |access-date=25 November 2025}}&lt;/ref&gt;
|| 52% || 2% || 41% || 3% || –
|-style=&quot;background-color:#E6E6E6;&quot;
| 2018 [[СММ|СММ]]&lt;ref&gt;{{cite web |last=Ramizpoor |first= |date=2018 |title=Afghan People’s Dialogue on Peace: Local Road Maps for Peace – Kabul and Surrounding Provinces |url=https://unama.unmissions.org/sites/default/files/afghan_peoples_dialogue_34_roadmaps_on_peace_english.pdf |publisher=[[United Nations Assistance Mission in Afghanistan]] |access-date=25 November 2025}}&lt;/ref&gt;
|| 59% || 14 – 15% || 20% || 5 – 6% || –
|-style=&quot;background-color:#FFFFFF;&quot;
| 2015 [[Донишкадаи баҳрии ИМА|NPS]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Baghlan - Program for Culture and Conflict Studies - Naval Postgraduate School |url=https://nps.edu/web/ccs/baghlan |access-date=26 April 2024 |website=nps.edu}}&lt;/ref&gt;
|| 52% || 15% || 20% || 12% || 1%
|-style=&quot;background-color:#E6E6E6;&quot;
| 2015 [[Плани Коломбо|CP]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Afghanistan National Drug Use Survey |url=https://www.colombo-plan.org/wp-content/uploads/2024/08/Afghanistan-National-Drug-Use-Survey-2015-compressed.pdf |access-date=13 December 2025 }}&lt;/ref&gt;
|colspan=2| 70% || 22% || ∅ || –
|-style=&quot;background-color:#E6E6E6;&quot;
| 2011 [[Гурӯҳи аз нав сохтани вилоят|PRT]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Afghanistan Provincial Reconstruction Team|url=https://apps.dtic.mil/sti/tr/pdf/ADA550604.pdf |date=February 2011 |access-date=2025-11-25 }}&lt;/ref&gt;
| colspan=&quot;2&quot;| 70% || 22%{{efn|Бе [[кӯчиён]].}} || – || –
|-style=&quot;background-color:#FFFFFF;&quot;
| 2011 [[Артиши ИМА|USA]]&lt;ref&gt;{{Cite web |title=U.S. Army Afghanistan Smart Book, Third Edition |url=https://info.publicintelligence.net/AfghanSmartBook.pdf |date=January 2011 |access-date=15 December 2025}}&lt;/ref&gt;
|| 50% || 15% || 20% || 12%  || 3%
|}
{| class=&quot;wikitable&quot; style=&quot;text-align:left; table-layout:fixed; width:100%; margin:0&quot;
| &lt;small&gt;'''Рамзҳо:'''


&lt;ul style=&quot;margin:0; padding-left:1.2em; list-style-position:inside;&quot;&gt;
&lt;li&gt;'''∅:''' Этният дар манбаъ зикр шуда, аммо миқдор нест&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;'''–:''' Этният махсус зикр нашудааст&lt;/li&gt;
&lt;li&gt;'''Ихтисораи манобеъ:''' {{font color|bg=#CCCCCC|text=Манобеъи таҷрибавӣ: AA – Вазорати умури хориҷаи Олмон}}, {{font color|bg=#E6E6E6|text=Манобеъи давлатӣ: CP – Плани Коломбо, EU – Агентии Иттиҳоди Аврупо оид ба паноҳандагӣ, PRT – Гурӯҳи аз нав сохтани вилояти ИМА, UN – Созмони Милали Муттаҳид дар Афғонистон}}, {{font color|bg=#FFFFFF|text=Манобеъи таҳрирӣ: NPS – Донишкадаи баҳрии ИМА, USA – Артиши ИМА}}.&lt;/li&gt;
&lt;/ul&gt;&lt;/small&gt;
|}

===Маориф===
[[File:Opening a new school in Jelga district, Baghlan province -d.jpg|thumb|250px|Мансабдорони Бғалон дар ифтитоҳи мактаби нав дар [[ноҳияи Хоҷа Ҳиҷрон|Ҷелга]], Бғалон (2010)]]
Инфрасохтори маориф дар Бғалон ноҳамвор таҳия шудааст. Мактабҳои ибтидоӣ ва миёна дар аксари марказҳои ноҳия фаъолият мекунанд ва таҳсилоти асосиро барои кӯдакон фароҳам меоранд, гарчанде ки ҳозирӣ аксар вақт аз фишорҳои иқтисодӣ ва ноамнии гузашта таъсир мерасонад. Дастрасӣ ба маориф одатан дар минтақаҳои шаҳрӣ беҳтар аз ноҳияҳои дурдасти деҳотӣ мебошад. Пули Хумрӣ мизбони асосии муассисаҳои олӣ ва касбӣ, аз ҷумла [[Донишгоҳи Бғалон]], марказҳои омӯзиши муаллимон ва мактабҳои техникӣ мебошад, ки ба донишҷӯён аз саросари вилоят хизмат мекунанд.

Аз соли 2021, системаи маориф дар зери [[Афғонистон|маъмурияти Толибон]] тағйироти сохторӣ аз сар гузаронидааст. ''[[Мадраса]]'' дар ҳам шаҳр ва ҳам деҳот васеъ шудаанд, ки аксар вақт таълимоти динӣ дар баробари саводомӯзии асосӣ ва омӯзиши касбӣ пешниҳод мекунанд. Дастрасии занон ба маорифи миёна ва олӣ ба таври шадид маҳдуд карда шудааст, ки намунаҳои номнависиро ба таври назаррас тағйир додааст. Сатҳи саводнокӣ, махсусан дар байни занон, паст боқӣ мондааст, бо охирин тахминҳои дастраси соли 2011, ки сатҳи умумии саводнокиро тақрибан 24% ва сатҳи умумии номнависи холиси синну соли мактабро тақрибан 62% нишон медиҳад, ки мушкилоти сохтории дарозмуддат дар бахши маорифро инъикос мекунад.&lt;ref name=&quot;cimicweb.org&quot;&gt;{{Cite web|title=Baghlan Province |publisher=NATO's Civil-Military Fusion Centre (CFC) |url=https://www.cimicweb.org/AfghanistanProvincialMap/Pages/Baghlan.aspx |archive-url=https://web.archive.org/web/20140531104856/https://www.cimicweb.org/AfghanistanProvincialMap/Pages/Baghlan.aspx |archive-date=31 May 2014 }}&lt;/ref&gt;

===Тандурустӣ===
Инфрасохтори тандурустӣ маҳдуд буда, дар марказҳои калони шаҳрӣ макон гирифтааст. Беморхонаи асосии вилоят [[Беморхонаи гражданӣ-Пули Хумрӣ]] мебошад ва ҳамчун муассисаи асосии интиқол, хизматрасонии умумии тиббӣ ва нигоҳубини махдуди ихтисосӣ пешниҳод мекунад. Беморхонаҳои ноҳиявӣ, клиникаҳо ва марказҳои асосии тандурустӣ дар шаҳрҳои дигари калон ва марказҳои ноҳия фаъолият мекунанд ва хизматрасониҳо ба монанди нигоҳубини модар ва кӯдак, [[ваксинатсия]] ва табобати бемориҳои маъмулро пешниҳод мекунанд. Бисёр деҳаҳои дурдаст муассисаҳои доимии тиббӣ надоранд ва ба [[гурӯҳҳои мобилии тиббӣ]], нуқтаҳои тандурустии маҳаллӣ, [[ташкилотҳои ғайридавлатӣ]] ё [[табибони анъанавӣ]] такя мекунанд. Мушкилоти саломатии ҷамъиятӣ фавти баланди [[фавти модарон|модарон]] ва [[фавти кӯдакон|кӯдакон]], [[суииғзо]], дастрасии маҳдуд ба [[оби нӯшидании пок]] ва [[беҳдошт]]-ро дар бар мегирад ва охирин тахминҳои соли 2011 нишон медиҳанд, ки 25% хонаводаҳо ба оби нӯшидании пок дастрасӣ доранд ва 22% таваллудҳо аз ҷониби мутахассиси таваллуд иштирок карда шудааст.&lt;ref name=&quot;cimicweb.org&quot; /&gt; [[Ташкилотҳои байналмилалии тандурустӣ|Ташкилотҳои гуманитарии байналмилалӣ]] то ҳол дар дастгирии интиқоли тандурустӣ нақши муҳим мебозанд. Аммо инфрасохтори суст ва маҳдудиятҳои амниятӣ аксар вақт дастрасии устувор ба хизматрасонии тиббиро, махсусан дар ноҳияҳои кӯҳӣ ва дурдаст, халалдор мекунанд.

==Фарҳанг==
===Мусиқӣ ва рақсҳо===
Мусиқии анъанавӣ дар Бғалон намунаҳои васеътари фарҳангии шимоли Афғонистон, ки асосан аз таъсири тоҷикӣ, ӯзбекӣ, паштунӣ ва ҳазорагӣ ташаккул ёфтааст, инъикос мекунад. Мусиқӣ одатан дар тӯйҳо, ҷашнҳои мавсимӣ ва ҷашнвораҳои оилавӣ иҷро мешавад. Асбобҳое чун ''[[рубоб]]'', ''[[домбура]]'', ''[[табла]]'' ва ''[[ҳармоний]]'' зиёд истифода мешаванд. [[Рақсҳои фолклорӣ|Рақсҳои мардумӣ]] одатан дар шаклҳои гурӯҳӣ иҷро мешаванд ва мардон ва занон одатан дар муҳитҳои консервативии деҳот алоҳида мерақсанд. Шаклҳои маъмултарин рақсҳои даврии минтақавӣ ва рақсҳои қадамӣ, ки бо мусиқии зинда ё сабтшудаи анъанавӣ ҳамроҳӣ мекунанд, мебошанд.

===Либосҳо ва пӯшок===
[[File:Kuk Chenar Bridge in Baghlan Province -d.jpg|thumb|250px|Мард ва зани Бғалонӣ бо либоси маъмулӣ (2010)]]
Анъанавӣ, либос вобаста ба пояи этникӣ, ҷинс ва тақсими деҳот-шаҳр фарқ мекунад. Мардон одатан ''[[пироҳан ва тунбон]]'' бо [[ҷома]]и боло, [[салла]] ё [[пакул]] мепӯшанд, махсусан дар ноҳияҳои деҳот. Занон одатан либосҳои дароз бо [[рӯймол]] мепӯшанд, ки аксар вақт бо [[гулдӯзӣ|гулдӯзии]] минтақавӣ, махсусан дар байни ҷомеаҳои ӯзбек ва тоҷик оро дода шудааст. Дар минтақаҳои шаҳрӣ ба монанди [[Пули Хумрӣ]], [[либоси ғарбӣ]] бештар маъмул мешавад, ҳарчанд либоси анъанавӣ дар рӯйдодҳои динӣ ва маросими оилавӣ ҳукмрон боқӣ мондааст.

===Хӯрокшиносӣ===
Хӯроки Бғалон ба истеҳсоли [[ғалла]], маҳсулоти [[чорводорӣ]] ва меваҳои маҳаллӣ асос ёфтааст. Хӯрокҳои асосӣ [[нон]], [[биринҷ]], [[лубиё]], [[маҳсулоти ширӣ]] ва [[сабзавот]]-ро дар бар мегиранд. Таомҳои маъмул фарҳанги васеътари [[ошхонаи афғонӣ|афғониро]] инъикос мекунанд, аз ҷумла ''[[қобули палов]]'', ''[[ашак]]'', ''[[манту]]'', ''[[қурма]]'', таомҳои [[йогурт]]-асос ва [[кабоб]]. Бғалон махсусан дар саросари кишвар барои истеҳсоли [[шакар]] маъруф аст, ки ба саноати хӯрок ва тиҷорати маҳаллӣ таъсири қавӣ мерасонад. Меваҳои мавсимӣ чун [[ангӯр]], [[тут]], [[марҷӯрак]] ва [[тарбуз]] васеъ истеъмол мешаванд.

===Меъморӣ, санъат ва адабиёт===
[[File:Brama „darwoze” do zagrody zimowej „zamestan kale” w gospodarstwie arbaba Chodży-Sułtana - Marg - 001457n.jpg|thumb|200px|Дарвозаи маҳраи зимистона дар меъмории анъанавӣ (1976)]]
Меъмории анъанавӣ аз иқлим ва маводҳои дастрас шакл гирифтааст, бо хонаҳои [[хишти хом]], [[санг]] ва [[чӯб]] дар минтақаҳои деҳот ҳукмронӣ мекунанд. Бомҳои ҳамвор ва деворҳои ғафс барои муқовимат бо гармо ва сардо изолятсия таъмин мекунанд. Дар ноҳияҳои кӯҳӣ, маскунҳо фишурда ва дар замини нишеб сохта шудаанд. Марказҳои шаҳрӣ омезиши тарҳи [[Меъмории Афғонистон|анъанавии афғонӣ]], сохторҳои [[Меъмории шӯравӣ дар Осиёи Марказӣ|давраи шӯравӣ]] ва [[меъмории амрикоӣ|сохтмони бетонӣ пас аз 2001]]-ро нишон медиҳанд. [[Масҷид]]ҳо ва [[зиёратгоҳ]]ҳо ҳамчун нишонаҳои калидии меъморӣ ва иҷтимоӣ хизмат мекунанд. Ифодаи ҳунарӣ бештар ба [[ҳунармандӣ]], аз ҷумла [[бофтани қолин]], [[гулдӯзӣ]], [[сафолгарӣ]], [[оҳангарӣ]] ва [[чӯбкорӣ]] пайваст аст. Ин ҳунарҳо анъанаҳои дарозмуддати минтақавиро идома медиҳанд. Фарҳанги адабӣ реша дар [[шеъри форсӣ-тоҷикӣ|шеъри дарӣ]] ва [[шеъри пашту]] ва [[ривояти шифоҳӣ]] дорад, бо пайвандҳои қавӣ ба [[Адабиёти форсӣ|анъанаи адабии форсӣ]]. Шеъри динӣ ва ривояти эпосӣ дар ҷомеаҳои деҳот муҳим боқӣ мондааст.

===Васоили ахбор, фароғат ва ҷашнҳо===
Дастрасии маҳаллӣ ба васоили ахбор асосан тавассути радио, шабакаҳои мобилӣ ва пахши маҳдуди телевизионӣ мебошад. Истгоҳҳои миллии [[Телевизион дар Афғонистон|ТВ ва радиои Афғонистон]] дар аксари минтақаҳои шаҳрӣ дастрасанд. Фароғати ҷамъиятӣ бештар дар тӯйҳо, [[идҳои динӣ]] ва ҷашнвораҳои мавсимии кишоварзӣ макон гирифтааст. Идҳои бузурги динӣ ба монанди [[Иди Рамазон]] ва [[Иди Қурбон]] бо нишастҳои дуъо, боздидҳои оилавӣ ва хӯрокҳои ҷамъиятӣ васеъ таҷлил мешаванд. Аз соли 2021, фароғати ҷамъиятӣ, махсусан дар бораи намоишҳои мусиқӣ ва чорабиниҳои омехтаи ҷинсӣ, маҳдудтар шудааст.

===Ҷойҳои диданӣ===
[[File:Surkh_Kotal_archaeological_site.jpg|thumb|250px|Харобаҳои зинапояҳои [[маъбади оташ]] дар макони бостоншиносии [[Сурх Кӯтал]]]]
Бғалон дорои якчанд ёдгориҳои муҳими таърихӣ ва бостоншиносӣ мебошад. Муҳимтарин макон [[Сурх Кӯтал]] аст, як маҷмӯи бостоншиносии бузурги [[давраи Кушонӣ]], ки бо харобаҳои бостонӣ ва навиштаҷотҳо маъруф аст. Он яке аз муҳимтарин боқимондаҳои [[Меъмории Афғонистон#Меъмории пеш аз исломи будоӣ|меъмории имперовии пеш аз исломии Афғонистон]]-ро ташкил медиҳад. Дигар маконҳои назаррас қалъаҳои бостонӣ, [[пул]]ҳои таърихӣ ва зиёратгоҳҳои динӣ дар ноҳияҳо ба монанди [[Душӣ]], [[Бғалон]] ва [[Наҳрин]]-ро дар бар мегиранд. Илова ба маконҳои таърихӣ, водиҳои рӯдхонаҳо ва манзараҳои кӯҳӣ дар маҳалл барои аҳамияти манзаравӣ қадр карда мешаванд, ҳарчанд сайёҳӣ бо сабаби маҳдудиятҳои амниятӣ ва инфрасохтор то ҳол камтар таҳия шудааст.

===Варзиш===
Варзиш дар зиндагии рӯзмарра, махсусан дар байни ҷавонон, нақши муҳим мебозад. Варзишҳои анъанавӣ чун ''[[бузкашӣ]]'' мунтазам дар ҷашнвораҳои бузург ва мусобиқаҳои минтақавӣ баргузор мешаванд. Дар байни варзишҳои муосир, [[Футбол дар Афғонистон|футбол]] ва [[Крикет дар Афғонистон|крикет]] маъмултарин варзишҳои муташаккил мебошанд, ки [[волейбол]], [[гӯштин]] ва [[варзиши сабук]] пайравӣ мекунанд. Майдонҳои футболи ғайрирасмӣ дар шаҳрҳо ва деҳаҳо маъмуланд. Дар давраи [[Ҷумҳурии Исломии Афғонистон|Ҷумҳурии Исломӣ]], Бғалон дар мусобиқаҳои миллии футбол тавассути [[Мавҷҳои Ому FC]] намояндагӣ карда мешуд, ки ҳамчун дастаи минтақавӣ барои Бғалон ҳамроҳ бо [[Вилояти Қундуз|Қундуз]], [[Вилояти Тахор|Тахор]] ва [[Вилояти Бадахшон|Бадахшон]] дар [[Лигаи олии футболи Афғонистон]] хизмат мекард. Дар мусобиқаҳои миллии крикет ба монанди [[Лигаи крикети Шпаҷи]], Бғалон ҳамчун қисми франшизаи [[Помир Залмӣ]], ки вилоятҳои шимолу шарқиро фаро мегирад, намояндагӣ карда мешавад.

==Шахсиятҳои маъруф==
===Шахсиятҳои таърихӣ===
*[[Мир Мирак Андаробӣ]], донишманди суфии асри 16 бо реша дар Бғалон
*[[Салӣ Нӯён]], сардори муғули асри 13 дар минтақаи Қундуз-Бғалон зери ҳукмронии муғул, ки нерӯҳои ӯ қисми [[Қароун]] буданд ва то давраи [[Темурён|Темуриён]] таъсиргузор боқӣ монданд

===Шахсиятҳои муосир===
[[File:Fazalhaq Farooqi.jpg|thumb|200px|[[Фазлаҳ Ҳақ Фарӯқӣ]], бозигари крикет бо тақрибан 100 бозӣ барои [[дастаи миллии крикети Афғонистон|дастаи миллӣ]]]]
*[[Диловар Аҳмадзой]], бозигари миллии футбол
*[[Муҳаммад Осим Осим]], сиёсатмадор ва волии пешин
*[[Бибӣ Оиша]], сарвари ҳарбии пешин, ягона зани ҷангдори маъруф дар Афғонистон
*[[Муҳаммад Акбар Баракзой]], сиёсатмадор ва волии пешин
*[[Холиқ Дод]], бозигари миллии крикет
*[[Фазлаҳ Ҳақ Фарӯқӣ]], бозигари миллии крикет
*[[Нангиалой Хоротӣ]], бозигари миллии крикет
*[[Муншӣ Абдул Маҷид]], сиёсатмадор ва волии пешин
*[[Яқуб Ясна]], нависанда, шоир, донишманди адабӣ
*[[Абдул Малик (бозигари крикет)|Абдул Малик]], бозигари миллии крикет
*[[Ваҳид Мужда]], таҳлилгари сиёсӣ ва нависанда
*[[Саёди Коён]] роҳбарони рӯҳонӣ ва сиёсии ирсии [[Исмоилия|исмоилӣ]] дар [[Коён, Бғалон]] ва ноҳияҳои ҳамсоя мебошанд. Таъсири онҳо таърихан ба идораи иҷтимоӣ, миёнаравии низоъ ва маъмурияти маҳаллӣ паҳн шудааст. Шахсиятҳои калидӣ инҳоянд:
**[[Сайид Нодир Шоҳ Каёнӣ]], асосгузори Саёди Нодирии муосир дар Коён
**[[Сайид Мансур Нодирӣ]], писару ҷонишини Сайид Нодир Шоҳ Каёнӣ, раҳбари [[Исмоилиёни Афғонистон|ҷомеаҳои исмоилии Афғонистон]]
**[[Равнақ Нодирӣ]], писари Сайид Нодир Шоҳ Каёнӣ, раҳбари [[Исмоилиёни Афғонистон|ҷомеаҳои исмоилии Афғонистон]]. Ӯ шоир ва нависанда буд, ки аз ҷониби маъмурияти [[Ҳафизуллоҳ Амин]] кушта шуд.
**[[Сайид Ҷаъфар Нодирӣ|Сайид Ҷаъфар «Ҷеф» Нодирӣ]], писари Сайид Мансур Нодирӣ, маъруф ба «[[Ҷангдори Коён]]», сарвари ҳарбии нерӯҳои исмоилӣ дар давраи [[Ҷанги Шӯравӣ дар Афғонистон|ҷанги Шӯравӣ]] ва волии пешин
**[[Садат Мансур Нодирӣ]], писари Сайид Мансур Нодирӣ, сиёсатмадор дар давраи [[Ҷумҳурии Исломии Афғонистон|Ҷумҳурии Исломӣ]], вазир ва вазири давлатӣ
**[[Фархунда Заҳро Нодирӣ]], духтари Сайид Мансур Нодирӣ, сиёсатмадор дар давраи [[Ҷумҳурии Исломии Афғонистон|Ҷумҳурии Исломӣ]], узви парлумони Афғонистон ва мушовири калони президент [[Ашраф Ғанӣ]].

==Эзоҳ==
{{notelist}}

==Сарчашмаҳо==
{{Reflist|colwidth=30em}}

==Пайвандҳои беруна==
{{Commons category|Baghlan Province}}

{{Geographic location
|Centre    = Вилояти Бғалон
|North     = [[Вилояти Қундуз]]
|Northeast = [[Вилояти Тахор]]
|East      = 
|Southeast = [[Вилояти Панҷшер]]
|South     = [[Вилояти Парвон]]
|Southwest = [[Вилояти Бомиён]]
|West      = [[Вилояти Самангон]]
|Northwest = 
}}

{{Афғонистон-ҷуғ-нопурра}}
{{Вилоятҳои Афғонистон}}

[[Гурӯҳ:Вилояти Бағлон]]</text>
      <sha1>lha28tsrfu4xio4t5vripegfrcriqm0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Соли 2000</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8654</id>
    <revision>
      <id>1482865</id>
      <parentid>1482833</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T05:00:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>илова ба мақола</comment>
      <origin>1482865</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8490" sha1="7082scz2ouk45djb9iiuumx00kxpo49" xml:space="preserve">{{Сол|2000}}
{{Новбарии сол|2000}}
{{Оғози сол|2000}}

== Рӯйдодҳо ==
== [[Март]]и соли [[2000]] ==
* '''[[19 март]]''' Дар ҷаласаи 22 даъвати панҷуми [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] раиси Кумитаи [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон|МММО ҶТ]]  [[Муҳаммадюсуф Имомзода]] ин масъаларо шарҳ дода қайд намуд, ки дар асоси санади пешкаш кардаи Ҳукумати  Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи пешниҳоди Маҷлиси депутатҳои халқи шаҳри Душанбе ва [[ноҳияи Рӯдакӣ]] оид ба тағйир додани сарҳадҳои шаҳри [[Душанбе]] ва [[ноҳияи Рӯдакӣ]] ” аз ҳисоби заминҳои деҳоти Чоряккорон, Чортеппа, Сарикиштӣ, Чимтеппа, Россия, Гулистон ва шаҳраки Навободи ноҳияи Рӯдакӣ ба қаламрави маъмурии шаҳри Душанбе беш аз 7659,25 гектар замин илова мешавад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ichrptj.org/tj/blog/rudaki-ba-dushanbe-meoyad|title=РӮДАКӢ БА ДУШАНБЕ МЕОЯД|author=|website=www.ichrptj.org|date=2022-03-22|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-11-07|archivedate=2022-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221003100156/https://ichrptj.org/tj/blog/rudaki-ba-dushanbe-meoyad}}&lt;/ref&gt; 
== [[Май]]и соли [[2000]] == 
*'''[[18 май]]''' – дар ш. [[Душанбе]] истифодаи шабакаи [[Интернет]] оғоз гардид&lt;ref&gt;Ҳотамов Н.Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011, – С. 554.&lt;/ref&gt; 
*'''[[12 май]]''' – Президенти Тоҷикистон, [[Эмомалӣ Раҳмон]] [[12 май]] ба [[Ансамбли давлатии «Шашмақом»|дастаи ҳунарии мақомхонони назди Кумитаи радио ва телевизиони тоҷик]] мақоми давлатӣ ва номи устоди забардасти «Шашмақом» [[Фазлиддин Шаҳобов]] дода шуда, ин рӯз ҳамасола дар саросари кишвар чун «Рӯзи [[Шашмақом]]» таҷлил мегардад. [[ЮНЕСКО]] дар [[соли 2000]] мелодӣ, [[Шашмақом|Шашмақомро]] дар феҳристи кӯҳантарин сабкҳои мусиқӣ ва ҳамчунин сармояҳои ғайримодӣ ба сабт расонд&lt;ref&gt;http://radiozamaneh.com/culture/goonagoon/2011/05/08/3835 {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110510124307/http://www.radiozamaneh.com/culture/goonagoon/2011/05/08/3835 |date=2011-05-10 }} تاجیکستان بیست ساله، موسیقی صد ساله&lt;/ref&gt;.
*'''[[20 май]]'''  – дар [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] сохтмони роҳи байналмилалии Мурғоб – ағбаи Қулма оғоз гардид. Лоиҳаи мазкур яке аз муҳимтарин тарҳҳои инфрасохтории давраи истиқлолият буда, барои барқарор намудани робитаи мустақими нақлиётии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо [[Ҷумҳурии Мардумии Чин]] замина гузошт. Сохтмони [[роҳ]] [[6 феврал]]и [[соли 2003]] ба анҷом расида, минбаъд гузаргоҳи сарҳадии Қулма – Қаросу ба яке аз масирҳои муҳими байналмилалии ҳамлу нақли кишвар табдил ёфт.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.president.tj/president/films/chronicles/15
|title=Солнома 2000. Соли таҳкими қонуният
|website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://khovar.tj
|title=Маводҳои таърихӣ оид ба роҳи байналмилалии Қулма
|website=АМИТ «Ховар»
|publisher=АМИТ «Ховар»
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;
== [[Июн]]и соли [[2000]] ==
*'''[[15 июн|15 июни]]'''  –  дар шаҳри [[Душанбе]] байни [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ва [[Ҷумҳурии Ӯзбекистон]] «Шартнома байни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Ӯзбекистон дар бораи дӯстии абадӣ» ба имзо расид. Санади мазкур принсипҳои дӯстӣ, ҳамсоягии нек, эҳтироми соҳибихтиёрӣ, тамомияти арзӣ ва рушди ҳамкориҳои дарозмуддати байни ду давлатро муқаррар намуд.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.president.tj
|title=Солномаи 2000. Соли таҳкими қонуният
|website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://adlia.tj
|title=Шартнома байни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Ӯзбекистон дар бораи дӯстии абадӣ
|website=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;
== [[Июл]]и соли [[2000]] ==
*'''[[5 июл|5 июли]]'''  – дар шаҳри [[Душанбе]] мулоқоти сарони давлатҳои «Панҷгонаи Шанхай» баргузор гардид. Дар нишаст масъалаҳои таҳкими эътимоди ҳарбӣ дар минтақа, ҳамкории амниятӣ, мубориза бо терроризм, ифротгароӣ ва ҷудоихоҳӣ баррасӣ шуданд. Натиҷаҳои саммити Душанбе барои таъсиси минбаъдаи [[Созмони ҳамкории Шанхай]] (СҲШ) дар [[соли 2001]] аҳамияти муҳим доштанд.
&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.president.tj/president/films/chronicles/15
|title=Солнома 2000. Соли таҳкими қонуният
|website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://khovar.tj
|title=Маводи таърихӣ оид ба нишасти Душанбеи «Панҷгонаи Шанхай»
|website=АМИТ «Ховар»
|publisher=АМИТ «Ховар»
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;
 
==  [[Октябр]]и соли [[2000]] == 
[[30 октябр|30 октябри]] [[соли 2000]] дар Тоҷикистон пули миллии [[Сомонӣ]] ба муомилот даромад ва ба ҷои рубли тоҷикӣ (1 сомонӣ = 1000 рубли тоҷикӣ) иваз карда шуд, мубодила то [[1 апрел|1 апрели]] [[соли 2001]] сурат гирифт.&lt;ref&gt;[https://ru.wikipedia.org/wiki/Сомони| аз Википедияи русӣ. Сомони]{{Пайванди мурда|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 
== Зодрӯзҳо ==
''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 2020]]''

* [[5 август]] — [[Алек Гиннесс]]
* [[20 сентябр]] — [[Герман Титов]]

== Даргузаштҳо ==
''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2020]]''
* [[Лоиқ Шералӣ]] [[30 июн]]

== Нигаред низ ==
{{новбарӣ}}
{{дарахти мақолаҳо|Соли 2020}}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{сол-хурд}}
[[Гурӯҳ:Соли 2000]]
[[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2000]]</text>
      <sha1>7082scz2ouk45djb9iiuumx00kxpo49</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1482866</id>
      <parentid>1482865</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T05:07:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Майи соли 2000 */ сарчашма</comment>
      <origin>1482866</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9572" sha1="62hgkjiektm167dklma8rvq1l9v5suf" xml:space="preserve">{{Сол|2000}}
{{Новбарии сол|2000}}
{{Оғози сол|2000}}

== Рӯйдодҳо ==
== [[Март]]и соли [[2000]] ==
* '''[[19 март]]''' Дар ҷаласаи 22 даъвати панҷуми [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] раиси Кумитаи [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон|МММО ҶТ]]  [[Муҳаммадюсуф Имомзода]] ин масъаларо шарҳ дода қайд намуд, ки дар асоси санади пешкаш кардаи Ҳукумати  Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи пешниҳоди Маҷлиси депутатҳои халқи шаҳри Душанбе ва [[ноҳияи Рӯдакӣ]] оид ба тағйир додани сарҳадҳои шаҳри [[Душанбе]] ва [[ноҳияи Рӯдакӣ]] ” аз ҳисоби заминҳои деҳоти Чоряккорон, Чортеппа, Сарикиштӣ, Чимтеппа, Россия, Гулистон ва шаҳраки Навободи ноҳияи Рӯдакӣ ба қаламрави маъмурии шаҳри Душанбе беш аз 7659,25 гектар замин илова мешавад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ichrptj.org/tj/blog/rudaki-ba-dushanbe-meoyad|title=РӮДАКӢ БА ДУШАНБЕ МЕОЯД|author=|website=www.ichrptj.org|date=2022-03-22|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-11-07|archivedate=2022-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221003100156/https://ichrptj.org/tj/blog/rudaki-ba-dushanbe-meoyad}}&lt;/ref&gt; 
== [[Май]]и соли [[2000]] == 
*'''[[18 май]]''' – дар ш. [[Душанбе]] истифодаи шабакаи [[Интернет]] оғоз гардид&lt;ref&gt;Ҳотамов Н.Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011, – С. 554.&lt;/ref&gt; 
*'''[[12 май]]''' – Президенти Тоҷикистон, [[Эмомалӣ Раҳмон]] [[12 май]] ба [[Ансамбли давлатии «Шашмақом»|дастаи ҳунарии мақомхонони назди Кумитаи радио ва телевизиони тоҷик]] мақоми давлатӣ ва номи устоди забардасти «Шашмақом» [[Фазлиддин Шаҳобов]] дода шуда, ин рӯз ҳамасола дар саросари кишвар чун «Рӯзи [[Шашмақом]]» таҷлил мегардад. [[ЮНЕСКО]] дар [[соли 2000]] мелодӣ, [[Шашмақом|Шашмақомро]] дар феҳристи кӯҳантарин сабкҳои мусиқӣ ва ҳамчунин сармояҳои ғайримоддӣ ба сабт расонд.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://khovar.tj/2020/05/imr-z-r-zi-shashma-om-imr-z-ba-abuli-arori-ukumati-um-ur-oid-ba-rushdi-minbadai-sanati-i-rogarii-shashma-om-dar-to-ikiston-20-sol-pur-shud/
|title=Имрӯз — Рӯзи Шашмақом. Ба қабули Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон «Оид ба рушди минбаъдаи санъати иҷрогарии шашмақом дар Тоҷикистон» 20 сол пур шуд
|website=АМИТ «Ховар»
|publisher=АМИТ «Ховар»
|date=2020-05-12
|lang=tg
|accessdate=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://khovar.tj/2021/05/ashni-sho-asari-musi-ii-sunnatii-hal-i-to-ik-imr-z-dar-sarosari-to-ikiston-r-zi-shashma-om-ta-lil-megardad/
|title=ҶАШНИ ШОҲАСАРИ МУСИҚИИ СУННАТИИ ХАЛҚИ ТОҶИК. Имрӯз дар саросари Тоҷикистон Рӯзи Шашмақом таҷлил мегардад
|website=АМИТ «Ховар»
|publisher=АМИТ «Ховар»
|date=2021-05-12
|lang=tg
|accessdate=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://radiozamaneh.com/culture/goonagoon/2011/05/08/3835 {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110510124307/http://www.radiozamaneh.com/culture/goonagoon/2011/05/08/3835 |date=2011-05-10 }} تاجیکستان بیست ساله، موسیقی صد ساله&lt;/ref&gt;.
*'''[[20 май]]'''  – дар [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] сохтмони роҳи байналмилалии Мурғоб – ағбаи Қулма оғоз гардид. Лоиҳаи мазкур яке аз муҳимтарин тарҳҳои инфрасохтории давраи истиқлолият буда, барои барқарор намудани робитаи мустақими нақлиётии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо [[Ҷумҳурии Мардумии Чин]] замина гузошт. Сохтмони [[роҳ]] [[6 феврал]]и [[соли 2003]] ба анҷом расида, минбаъд гузаргоҳи сарҳадии Қулма – Қаросу ба яке аз масирҳои муҳими байналмилалии ҳамлу нақли кишвар табдил ёфт.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.president.tj/president/films/chronicles/15
|title=Солнома 2000. Соли таҳкими қонуният
|website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://khovar.tj
|title=Маводҳои таърихӣ оид ба роҳи байналмилалии Қулма
|website=АМИТ «Ховар»
|publisher=АМИТ «Ховар»
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;

== [[Июн]]и соли [[2000]] ==
*'''[[15 июн|15 июни]]'''  –  дар шаҳри [[Душанбе]] байни [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ва [[Ҷумҳурии Ӯзбекистон]] «Шартнома байни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Ӯзбекистон дар бораи дӯстии абадӣ» ба имзо расид. Санади мазкур принсипҳои дӯстӣ, ҳамсоягии нек, эҳтироми соҳибихтиёрӣ, тамомияти арзӣ ва рушди ҳамкориҳои дарозмуддати байни ду давлатро муқаррар намуд.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.president.tj
|title=Солномаи 2000. Соли таҳкими қонуният
|website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://adlia.tj
|title=Шартнома байни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Ӯзбекистон дар бораи дӯстии абадӣ
|website=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;
== [[Июл]]и соли [[2000]] ==
*'''[[5 июл|5 июли]]'''  – дар шаҳри [[Душанбе]] мулоқоти сарони давлатҳои «Панҷгонаи Шанхай» баргузор гардид. Дар нишаст масъалаҳои таҳкими эътимоди ҳарбӣ дар минтақа, ҳамкории амниятӣ, мубориза бо терроризм, ифротгароӣ ва ҷудоихоҳӣ баррасӣ шуданд. Натиҷаҳои саммити Душанбе барои таъсиси минбаъдаи [[Созмони ҳамкории Шанхай]] (СҲШ) дар [[соли 2001]] аҳамияти муҳим доштанд.
&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.president.tj/president/films/chronicles/15
|title=Солнома 2000. Соли таҳкими қонуният
|website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;
&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://khovar.tj
|title=Маводи таърихӣ оид ба нишасти Душанбеи «Панҷгонаи Шанхай»
|website=АМИТ «Ховар»
|publisher=АМИТ «Ховар»
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;
 
==  [[Октябр]]и соли [[2000]] == 
[[30 октябр|30 октябри]] [[соли 2000]] дар Тоҷикистон пули миллии [[Сомонӣ]] ба муомилот даромад ва ба ҷои рубли тоҷикӣ (1 сомонӣ = 1000 рубли тоҷикӣ) иваз карда шуд, мубодила то [[1 апрел|1 апрели]] [[соли 2001]] сурат гирифт.&lt;ref&gt;[https://ru.wikipedia.org/wiki/Сомони| аз Википедияи русӣ. Сомони]{{Пайванди мурда|date=November 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; 
== Зодрӯзҳо ==
''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони соли 2020]]''

* [[5 август]] — [[Алек Гиннесс]]
* [[20 сентябр]] — [[Герман Титов]]

== Даргузаштҳо ==
''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 2020]]''
* [[Лоиқ Шералӣ]] [[30 июн]]

== Нигаред низ ==
{{новбарӣ}}
{{дарахти мақолаҳо|Соли 2020}}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{сол-хурд}}
[[Гурӯҳ:Соли 2000]]
[[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2000]]</text>
      <sha1>62hgkjiektm167dklma8rvq1l9v5suf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1482867</id>
      <parentid>1482866</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T05:29:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>сарчашма</comment>
      <origin>1482867</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10984" sha1="02ct47gyx9zhneduzoq059sxjh29ink" xml:space="preserve">{{Сол|2000}}
{{Новбарии сол|2000}}
{{Оғози сол|2000}}

== Рӯйдодҳо ==
== [[Март]]и соли [[2000]] ==
* '''[[19 март]]''' Дар ҷаласаи 22 даъвати панҷуми [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] раиси Кумитаи [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон|МММО ҶТ]]  [[Муҳаммадюсуф Имомзода]] ин масъаларо шарҳ дода қайд намуд, ки дар асоси санади пешкаш кардаи Ҳукумати  Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи пешниҳоди Маҷлиси депутатҳои халқи шаҳри Душанбе ва [[ноҳияи Рӯдакӣ]] оид ба тағйир додани сарҳадҳои шаҳри [[Душанбе]] ва [[ноҳияи Рӯдакӣ]] ” аз ҳисоби заминҳои деҳоти Чоряккорон, Чортеппа, Сарикиштӣ, Чимтеппа, Россия, Гулистон ва шаҳраки Навободи ноҳияи Рӯдакӣ ба қаламрави маъмурии шаҳри Душанбе беш аз 7659,25 гектар замин илова мешавад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ichrptj.org/tj/blog/rudaki-ba-dushanbe-meoyad|title=РӮДАКӢ БА ДУШАНБЕ МЕОЯД|author=|website=www.ichrptj.org|date=2022-03-22|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-11-07|archivedate=2022-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221003100156/https://ichrptj.org/tj/blog/rudaki-ba-dushanbe-meoyad}}&lt;/ref&gt; 
== [[Май]]и соли [[2000]] == 
*'''[[18 май]]''' – дар ш. [[Душанбе]] истифодаи шабакаи [[Интернет]] оғоз гардид&lt;ref&gt;Ҳотамов Н.Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011, – С. 554.&lt;/ref&gt; 
*'''[[12 май]]''' – Президенти Тоҷикистон, [[Эмомалӣ Раҳмон]] [[12 май]] ба [[Ансамбли давлатии «Шашмақом»|дастаи ҳунарии мақомхонони назди Кумитаи радио ва телевизиони тоҷик]] мақоми давлатӣ ва номи устоди забардасти «Шашмақом» [[Фазлиддин Шаҳобов]] дода шуда, ин рӯз ҳамасола дар саросари кишвар чун «Рӯзи [[Шашмақом]]» таҷлил мегардад. [[ЮНЕСКО]] дар [[соли 2000]] мелодӣ, [[Шашмақом|Шашмақомро]] дар феҳристи кӯҳантарин сабкҳои мусиқӣ ва ҳамчунин сармояҳои ғайримоддӣ ба сабт расонд.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://khovar.tj/2020/05/imr-z-r-zi-shashma-om-imr-z-ba-abuli-arori-ukumati-um-ur-oid-ba-rushdi-minbadai-sanati-i-rogarii-shashma-om-dar-to-ikiston-20-sol-pur-shud/
|title=Имрӯз — Рӯзи Шашмақом. Ба қабули Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон «Оид ба рушди минбаъдаи санъати иҷрогарии шашмақом дар Тоҷикистон» 20 сол пур шуд
|website=АМИТ «Ховар»
|publisher=АМИТ «Ховар»
|date=2020-05-12
|lang=tg
|accessdate=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://khovar.tj/2021/05/ashni-sho-asari-musi-ii-sunnatii-hal-i-to-ik-imr-z-dar-sarosari-to-ikiston-r-zi-shashma-om-ta-lil-megardad/
|title=ҶАШНИ ШОҲАСАРИ МУСИҚИИ СУННАТИИ ХАЛҚИ ТОҶИК. Имрӯз дар саросари Тоҷикистон Рӯзи Шашмақом таҷлил мегардад
|website=АМИТ «Ховар»
|publisher=АМИТ «Ховар»
|date=2021-05-12
|lang=tg
|accessdate=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://radiozamaneh.com/culture/goonagoon/2011/05/08/3835 {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110510124307/http://www.radiozamaneh.com/culture/goonagoon/2011/05/08/3835 |date=2011-05-10 }} تاجیکستان بیست ساله، موسیقی صد ساله&lt;/ref&gt;.
*'''[[20 май]]'''  – дар [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] сохтмони роҳи байналмилалии Мурғоб – ағбаи Қулма оғоз гардид. Лоиҳаи мазкур яке аз муҳимтарин тарҳҳои инфрасохтории давраи истиқлолият буда, барои барқарор намудани робитаи мустақими нақлиётии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо [[Ҷумҳурии Мардумии Чин]] замина гузошт. Сохтмони [[роҳ]] [[6 феврал]]и [[соли 2003]] ба анҷом расида, минбаъд гузаргоҳи сарҳадии Қулма – Қаросу ба яке аз масирҳои муҳими байналмилалии ҳамлу нақли кишвар табдил ёфт.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.president.tj/president/films/chronicles/15
|title=Солнома 2000. Соли таҳкими қонуният
|website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://khovar.tj
|title=Маводҳои таърихӣ оид ба роҳи байналмилалии Қулма
|website=АМИТ «Ховар»
|publisher=АМИТ «Ховар»
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;
== [[Июн]]и соли [[2000]] ==
*'''[[15 июн|15 июн]]'''  –  дар шаҳри [[Душанбе]] байни [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ва [[Ҷумҳурии Ӯзбекистон]] «Шартнома байни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Ӯзбекистон дар бораи дӯстии абадӣ» ба имзо расид. Санади мазкур принсипҳои дӯстӣ, ҳамсоягии нек, эҳтироми соҳибихтиёрӣ, тамомияти арзӣ ва рушди ҳамкориҳои дарозмуддати байни ду давлатро муқаррар намуд.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.president.tj
|title=Солномаи 2000. Соли таҳкими қонуният
|website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://adlia.tj
|title=Шартнома байни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Ӯзбекистон дар бораи дӯстии абадӣ
|website=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;
== [[Июл]]и соли [[2000]] ==
*'''[[5 июл|5 июл]]'''  – дар шаҳри [[Душанбе]] мулоқоти сарони давлатҳои «Панҷгонаи Шанхай» баргузор гардид. Дар нишаст масъалаҳои таҳкими эътимоди ҳарбӣ дар минтақа, ҳамкории амниятӣ, мубориза бо терроризм, ифротгароӣ ва ҷудоихоҳӣ баррасӣ шуданд. Натиҷаҳои саммити Душанбе барои таъсиси минбаъдаи [[Созмони ҳамкории Шанхай]] (СҲШ) дар [[соли 2001]] аҳамияти муҳим доштанд.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.president.tj/president/films/chronicles/15
|title=Солнома 2000. Соли таҳкими қонуният
|website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://khovar.tj
|title=Маводи таърихӣ оид ба нишасти Душанбеи «Панҷгонаи Шанхай»
|website=АМИТ «Ховар»
|publisher=АМИТ «Ховар»
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;
==  [[Сентябр]]и соли [[2000]] == 
*'''[[12 сентябр|12 сентябр]]'''  – дар шаҳри [[Истаравшан]] корхонаи муштараки «Оби Зулол» фаъолияти худро оғоз намуд. Корхона яке аз аввалин корхонаҳои истеҳсоли обҳои нӯшокии бастабандишуда дар [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] буда, дар рушди саноати хӯрокворӣ ва ҷалби сармояи хориҷӣ саҳми назаррас гузошт.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.president.tj/president/films/chronicles/15
|title=Солнома 2000. Соли таҳкими қонуният
|website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://khovar.tj
|title=Аз таърихи фаъолияти корхонаи «Оби Зулол»
|website=АМИТ «Ховар»
|publisher=АМИТ «Ховар»
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;
 
==  [[Октябр]]и соли [[2000]] == 
*'''[[30 октябр|30 октябр]]''' — дар [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пули миллии [[сомонӣ]] ба муомилот бароварда шуд, ки рубли тоҷикиро иваз намуд (1 сомонӣ = 1000 рубли тоҷикӣ). Ҷорӣ гардидани сомонӣ марҳилаи муҳими таҳкими истиқлолияти иқтисодӣ ва сиёсати мустақили пулию қарзии Ҷумҳурии Тоҷикистон гардид.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://nbt.tj/tj/news/571759/
|title=Асъори миллӣ — сомонӣ
|website=Бонки миллии Тоҷикистон
|publisher=Бонки миллии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;
== Солномаҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон. Солномаи 2000 ==
Солнома 2000. Соли таҳкими қонуният&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.prezident.tj/president/films/chronicles/15
|title=Солнома 2000. Соли таҳкими қонуният
|website=www.prezident.tj
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|lang=tg
|accessdate=2026-08-01
}}&lt;/ref&gt;


{{новбарӣ}}
{{дарахти мақолаҳо|Соли 2020}}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{сол-хурд}}
[[Гурӯҳ:Соли 2000]]
[[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2000]]</text>
      <sha1>02ct47gyx9zhneduzoq059sxjh29ink</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1482868</id>
      <parentid>1482867</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T05:30:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои солҳои 2000-ум]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1482868</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11041" sha1="8i485ygqhv6s24e0hkoxnqg0y95vyyd" xml:space="preserve">{{Сол|2000}}
{{Новбарии сол|2000}}
{{Оғози сол|2000}}

== Рӯйдодҳо ==
== [[Март]]и соли [[2000]] ==
* '''[[19 март]]''' Дар ҷаласаи 22 даъвати панҷуми [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] раиси Кумитаи [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон|МММО ҶТ]]  [[Муҳаммадюсуф Имомзода]] ин масъаларо шарҳ дода қайд намуд, ки дар асоси санади пешкаш кардаи Ҳукумати  Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи пешниҳоди Маҷлиси депутатҳои халқи шаҳри Душанбе ва [[ноҳияи Рӯдакӣ]] оид ба тағйир додани сарҳадҳои шаҳри [[Душанбе]] ва [[ноҳияи Рӯдакӣ]] ” аз ҳисоби заминҳои деҳоти Чоряккорон, Чортеппа, Сарикиштӣ, Чимтеппа, Россия, Гулистон ва шаҳраки Навободи ноҳияи Рӯдакӣ ба қаламрави маъмурии шаҳри Душанбе беш аз 7659,25 гектар замин илова мешавад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ichrptj.org/tj/blog/rudaki-ba-dushanbe-meoyad|title=РӮДАКӢ БА ДУШАНБЕ МЕОЯД|author=|website=www.ichrptj.org|date=2022-03-22|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-11-07|archivedate=2022-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221003100156/https://ichrptj.org/tj/blog/rudaki-ba-dushanbe-meoyad}}&lt;/ref&gt; 
== [[Май]]и соли [[2000]] == 
*'''[[18 май]]''' – дар ш. [[Душанбе]] истифодаи шабакаи [[Интернет]] оғоз гардид&lt;ref&gt;Ҳотамов Н.Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011, – С. 554.&lt;/ref&gt; 
*'''[[12 май]]''' – Президенти Тоҷикистон, [[Эмомалӣ Раҳмон]] [[12 май]] ба [[Ансамбли давлатии «Шашмақом»|дастаи ҳунарии мақомхонони назди Кумитаи радио ва телевизиони тоҷик]] мақоми давлатӣ ва номи устоди забардасти «Шашмақом» [[Фазлиддин Шаҳобов]] дода шуда, ин рӯз ҳамасола дар саросари кишвар чун «Рӯзи [[Шашмақом]]» таҷлил мегардад. [[ЮНЕСКО]] дар [[соли 2000]] мелодӣ, [[Шашмақом|Шашмақомро]] дар феҳристи кӯҳантарин сабкҳои мусиқӣ ва ҳамчунин сармояҳои ғайримоддӣ ба сабт расонд.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://khovar.tj/2020/05/imr-z-r-zi-shashma-om-imr-z-ba-abuli-arori-ukumati-um-ur-oid-ba-rushdi-minbadai-sanati-i-rogarii-shashma-om-dar-to-ikiston-20-sol-pur-shud/
|title=Имрӯз — Рӯзи Шашмақом. Ба қабули Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон «Оид ба рушди минбаъдаи санъати иҷрогарии шашмақом дар Тоҷикистон» 20 сол пур шуд
|website=АМИТ «Ховар»
|publisher=АМИТ «Ховар»
|date=2020-05-12
|lang=tg
|accessdate=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://khovar.tj/2021/05/ashni-sho-asari-musi-ii-sunnatii-hal-i-to-ik-imr-z-dar-sarosari-to-ikiston-r-zi-shashma-om-ta-lil-megardad/
|title=ҶАШНИ ШОҲАСАРИ МУСИҚИИ СУННАТИИ ХАЛҚИ ТОҶИК. Имрӯз дар саросари Тоҷикистон Рӯзи Шашмақом таҷлил мегардад
|website=АМИТ «Ховар»
|publisher=АМИТ «Ховар»
|date=2021-05-12
|lang=tg
|accessdate=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://radiozamaneh.com/culture/goonagoon/2011/05/08/3835 {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110510124307/http://www.radiozamaneh.com/culture/goonagoon/2011/05/08/3835 |date=2011-05-10 }} تاجیکستان بیست ساله، موسیقی صد ساله&lt;/ref&gt;.
*'''[[20 май]]'''  – дар [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] сохтмони роҳи байналмилалии Мурғоб – ағбаи Қулма оғоз гардид. Лоиҳаи мазкур яке аз муҳимтарин тарҳҳои инфрасохтории давраи истиқлолият буда, барои барқарор намудани робитаи мустақими нақлиётии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо [[Ҷумҳурии Мардумии Чин]] замина гузошт. Сохтмони [[роҳ]] [[6 феврал]]и [[соли 2003]] ба анҷом расида, минбаъд гузаргоҳи сарҳадии Қулма – Қаросу ба яке аз масирҳои муҳими байналмилалии ҳамлу нақли кишвар табдил ёфт.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.president.tj/president/films/chronicles/15
|title=Солнома 2000. Соли таҳкими қонуният
|website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://khovar.tj
|title=Маводҳои таърихӣ оид ба роҳи байналмилалии Қулма
|website=АМИТ «Ховар»
|publisher=АМИТ «Ховар»
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;
== [[Июн]]и соли [[2000]] ==
*'''[[15 июн|15 июн]]'''  –  дар шаҳри [[Душанбе]] байни [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ва [[Ҷумҳурии Ӯзбекистон]] «Шартнома байни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Ӯзбекистон дар бораи дӯстии абадӣ» ба имзо расид. Санади мазкур принсипҳои дӯстӣ, ҳамсоягии нек, эҳтироми соҳибихтиёрӣ, тамомияти арзӣ ва рушди ҳамкориҳои дарозмуддати байни ду давлатро муқаррар намуд.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.president.tj
|title=Солномаи 2000. Соли таҳкими қонуният
|website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://adlia.tj
|title=Шартнома байни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Ӯзбекистон дар бораи дӯстии абадӣ
|website=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;
== [[Июл]]и соли [[2000]] ==
*'''[[5 июл|5 июл]]'''  – дар шаҳри [[Душанбе]] мулоқоти сарони давлатҳои «Панҷгонаи Шанхай» баргузор гардид. Дар нишаст масъалаҳои таҳкими эътимоди ҳарбӣ дар минтақа, ҳамкории амниятӣ, мубориза бо терроризм, ифротгароӣ ва ҷудоихоҳӣ баррасӣ шуданд. Натиҷаҳои саммити Душанбе барои таъсиси минбаъдаи [[Созмони ҳамкории Шанхай]] (СҲШ) дар [[соли 2001]] аҳамияти муҳим доштанд.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.president.tj/president/films/chronicles/15
|title=Солнома 2000. Соли таҳкими қонуният
|website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://khovar.tj
|title=Маводи таърихӣ оид ба нишасти Душанбеи «Панҷгонаи Шанхай»
|website=АМИТ «Ховар»
|publisher=АМИТ «Ховар»
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;
==  [[Сентябр]]и соли [[2000]] == 
*'''[[12 сентябр|12 сентябр]]'''  – дар шаҳри [[Истаравшан]] корхонаи муштараки «Оби Зулол» фаъолияти худро оғоз намуд. Корхона яке аз аввалин корхонаҳои истеҳсоли обҳои нӯшокии бастабандишуда дар [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] буда, дар рушди саноати хӯрокворӣ ва ҷалби сармояи хориҷӣ саҳми назаррас гузошт.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.president.tj/president/films/chronicles/15
|title=Солнома 2000. Соли таҳкими қонуният
|website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://khovar.tj
|title=Аз таърихи фаъолияти корхонаи «Оби Зулол»
|website=АМИТ «Ховар»
|publisher=АМИТ «Ховар»
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;
 
==  [[Октябр]]и соли [[2000]] == 
*'''[[30 октябр|30 октябр]]''' — дар [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пули миллии [[сомонӣ]] ба муомилот бароварда шуд, ки рубли тоҷикиро иваз намуд (1 сомонӣ = 1000 рубли тоҷикӣ). Ҷорӣ гардидани сомонӣ марҳилаи муҳими таҳкими истиқлолияти иқтисодӣ ва сиёсати мустақили пулию қарзии Ҷумҳурии Тоҷикистон гардид.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://nbt.tj/tj/news/571759/
|title=Асъори миллӣ — сомонӣ
|website=Бонки миллии Тоҷикистон
|publisher=Бонки миллии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;
== Солномаҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон. Солномаи 2000 ==
Солнома 2000. Соли таҳкими қонуният&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.prezident.tj/president/films/chronicles/15
|title=Солнома 2000. Соли таҳкими қонуният
|website=www.prezident.tj
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|lang=tg
|accessdate=2026-08-01
}}&lt;/ref&gt;


{{новбарӣ}}
{{дарахти мақолаҳо|Соли 2020}}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{сол-хурд}}
[[Гурӯҳ:Соли 2000]]
[[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2000]]
[[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои солҳои 2000-ум]]</text>
      <sha1>8i485ygqhv6s24e0hkoxnqg0y95vyyd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1482870</id>
      <parentid>1482868</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T07:18:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */</comment>
      <origin>1482870</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11022" sha1="b5z7f11cji9kx4vuafkdblte9avaum0" xml:space="preserve">{{Сол|2000}}
{{Новбарии сол|2000}}
{{Оғози сол|2000}}

== Рӯйдодҳо ==
== [[Март]]и соли [[2000]] ==
* '''[[19 март]]''' Дар ҷаласаи 22 даъвати панҷуми [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] раиси Кумитаи [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон|МММО ҶТ]]  [[Муҳаммадюсуф Имомзода]] ин масъаларо шарҳ дода қайд намуд, ки дар асоси санади пешкаш кардаи Ҳукумати  Ҷумҳурии Тоҷикистон “Дар бораи пешниҳоди Маҷлиси депутатҳои халқи шаҳри Душанбе ва [[ноҳияи Рӯдакӣ]] оид ба тағйир додани сарҳадҳои шаҳри [[Душанбе]] ва [[ноҳияи Рӯдакӣ]] ” аз ҳисоби заминҳои деҳоти Чоряккорон, Чортеппа, Сарикиштӣ, Чимтеппа, Россия, Гулистон ва шаҳраки Навободи ноҳияи Рӯдакӣ ба қаламрави маъмурии шаҳри Душанбе беш аз 7659,25 гектар замин илова мешавад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://ichrptj.org/tj/blog/rudaki-ba-dushanbe-meoyad|title=РӮДАКӢ БА ДУШАНБЕ МЕОЯД|author=|website=www.ichrptj.org|date=2022-03-22|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-11-07|archivedate=2022-10-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221003100156/https://ichrptj.org/tj/blog/rudaki-ba-dushanbe-meoyad}}&lt;/ref&gt; 
== [[Май]]и соли [[2000]] == 
*'''[[18 май]]''' – дар ш. [[Душанбе]] истифодаи шабакаи [[Интернет]] оғоз гардид&lt;ref&gt;Ҳотамов Н.Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011, – С. 554.&lt;/ref&gt; 
*'''[[12 май]]''' – Президенти Тоҷикистон, [[Эмомалӣ Раҳмон]] [[12 май]] ба [[Ансамбли давлатии «Шашмақом»|дастаи ҳунарии мақомхонони назди Кумитаи радио ва телевизиони тоҷик]] мақоми давлатӣ ва номи устоди забардасти «Шашмақом» [[Фазлиддин Шаҳобов]] дода шуда, ин рӯз ҳамасола дар саросари кишвар чун «Рӯзи [[Шашмақом]]» таҷлил мегардад. [[ЮНЕСКО]] дар [[соли 2000]] мелодӣ, [[Шашмақом|Шашмақомро]] дар феҳристи кӯҳантарин сабкҳои мусиқӣ ва ҳамчунин сармояҳои ғайримоддӣ ба сабт расонд.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://khovar.tj/2020/05/imr-z-r-zi-shashma-om-imr-z-ba-abuli-arori-ukumati-um-ur-oid-ba-rushdi-minbadai-sanati-i-rogarii-shashma-om-dar-to-ikiston-20-sol-pur-shud/
|title=Имрӯз — Рӯзи Шашмақом. Ба қабули Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон «Оид ба рушди минбаъдаи санъати иҷрогарии шашмақом дар Тоҷикистон» 20 сол пур шуд
|website=АМИТ «Ховар»
|publisher=АМИТ «Ховар»
|date=2020-05-12
|lang=tg
|accessdate=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://khovar.tj/2021/05/ashni-sho-asari-musi-ii-sunnatii-hal-i-to-ik-imr-z-dar-sarosari-to-ikiston-r-zi-shashma-om-ta-lil-megardad/
|title=ҶАШНИ ШОҲАСАРИ МУСИҚИИ СУННАТИИ ХАЛҚИ ТОҶИК. Имрӯз дар саросари Тоҷикистон Рӯзи Шашмақом таҷлил мегардад
|website=АМИТ «Ховар»
|publisher=АМИТ «Ховар»
|date=2021-05-12
|lang=tg
|accessdate=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;http://radiozamaneh.com/culture/goonagoon/2011/05/08/3835 {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110510124307/http://www.radiozamaneh.com/culture/goonagoon/2011/05/08/3835 |date=2011-05-10 }} تاجیکستان بیست ساله، موسیقی صد ساله&lt;/ref&gt;.
*'''[[20 май]]'''  – дар [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] сохтмони роҳи байналмилалии Мурғоб – ағбаи Қулма оғоз гардид. Лоиҳаи мазкур яке аз муҳимтарин тарҳҳои инфрасохтории давраи истиқлолият буда, барои барқарор намудани робитаи мустақими нақлиётии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо [[Ҷумҳурии Мардумии Чин]] замина гузошт. Сохтмони [[роҳ]] [[6 феврал]]и [[соли 2003]] ба анҷом расида, минбаъд гузаргоҳи сарҳадии Қулма – Қаросу ба яке аз масирҳои муҳими байналмилалии ҳамлу нақли кишвар табдил ёфт.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.president.tj/president/films/chronicles/15
|title=Солнома 2000. Соли таҳкими қонуният
|website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://khovar.tj
|title=Маводҳои таърихӣ оид ба роҳи байналмилалии Қулма
|website=АМИТ «Ховар»
|publisher=АМИТ «Ховар»
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;
== [[Июн]]и соли [[2000]] ==
*'''[[15 июн|15 июн]]'''  –  дар шаҳри [[Душанбе]] байни [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ва [[Ҷумҳурии Ӯзбекистон]] «Шартнома байни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Ӯзбекистон дар бораи дӯстии абадӣ» ба имзо расид. Санади мазкур принсипҳои дӯстӣ, ҳамсоягии нек, эҳтироми соҳибихтиёрӣ, тамомияти арзӣ ва рушди ҳамкориҳои дарозмуддати байни ду давлатро муқаррар намуд.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.president.tj
|title=Солномаи 2000. Соли таҳкими қонуният
|website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://adlia.tj
|title=Шартнома байни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Ӯзбекистон дар бораи дӯстии абадӣ
|website=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;
== [[Июл]]и соли [[2000]] ==
*'''[[5 июл|5 июл]]'''  – дар шаҳри [[Душанбе]] мулоқоти сарони давлатҳои «Панҷгонаи Шанхай» баргузор гардид. Дар нишаст масъалаҳои таҳкими эътимоди ҳарбӣ дар минтақа, ҳамкории амниятӣ, мубориза бо терроризм, ифротгароӣ ва ҷудоихоҳӣ баррасӣ шуданд. Натиҷаҳои саммити Душанбе барои таъсиси минбаъдаи [[Созмони ҳамкории Шанхай]] (СҲШ) дар [[соли 2001]] аҳамияти муҳим доштанд.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.president.tj/president/films/chronicles/15
|title=Солнома 2000. Соли таҳкими қонуният
|website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://khovar.tj
|title=Маводи таърихӣ оид ба нишасти Душанбеи «Панҷгонаи Шанхай»
|website=АМИТ «Ховар»
|publisher=АМИТ «Ховар»
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;
==  [[Сентябр]]и соли [[2000]] == 
*'''[[12 сентябр|12 сентябр]]'''  – дар шаҳри [[Истаравшан]] корхонаи муштараки «Оби Зулол» фаъолияти худро оғоз намуд. Корхона яке аз аввалин корхонаҳои истеҳсоли обҳои нӯшокии бастабандишуда дар [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] буда, дар рушди саноати хӯрокворӣ ва ҷалби сармояи хориҷӣ саҳми назаррас гузошт.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.president.tj/president/films/chronicles/15
|title=Солнома 2000. Соли таҳкими қонуният
|website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://khovar.tj
|title=Аз таърихи фаъолияти корхонаи «Оби Зулол»
|website=АМИТ «Ховар»
|publisher=АМИТ «Ховар»
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;
 
==  [[Октябр]]и соли [[2000]] == 
*'''[[30 октябр|30 октябр]]''' — дар [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пули миллии [[сомонӣ]] ба муомилот бароварда шуд, ки рубли тоҷикиро иваз намуд (1 сомонӣ = 1000 рубли тоҷикӣ). Ҷорӣ гардидани сомонӣ марҳилаи муҳими таҳкими истиқлолияти иқтисодӣ ва сиёсати мустақили пулию қарзии Ҷумҳурии Тоҷикистон гардид.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://nbt.tj/tj/news/571759/
|title=Асъори миллӣ — сомонӣ
|website=Бонки миллии Тоҷикистон
|publisher=Бонки миллии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-04
}}&lt;/ref&gt;
== Солномаҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон. Солномаи 2000 ==
Солнома 2000. Соли таҳкими қонуният&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.prezident.tj/president/films/chronicles/15
|title=Солнома 2000. Соли таҳкими қонуният
|website=www.prezident.tj
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|lang=tg
|accessdate=2026-08-01
}}&lt;/ref&gt;


{{новбарӣ}}
{{дарахти мақолаҳо|Соли 2020}}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}


[[Гурӯҳ:Соли 2000]]
[[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2000]]
[[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои солҳои 2000-ум]]</text>
      <sha1>b5z7f11cji9kx4vuafkdblte9avaum0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳси корбар:VASHGIRD</title>
    <ns>3</ns>
    <id>21323</id>
    <revision>
      <id>1482848</id>
      <parentid>1480878</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T01:02:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43104-51</username>
        <id>146901</id>
      </contributor>
      <comment>/* Номи дастаҳо дар ҷадвал намоён нест */ Посух додан</comment>
      <origin>1482848</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11152" sha1="99m4vhkc953gwd7gwgir9e1julb0vw9" xml:space="preserve">{{-}}
&lt;div style=&quot;-moz-transform:rotate(357deg);-webkit-transform:rotate(357deg); transform:rotate(357deg); float:left&quot;&gt;
{{Бойгонӣ|2012|2015|2016|2017|2018|2019|2020|2021|2022|2023|2024|2025}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-transform:rotate(3deg);-webkit-transform:rotate(3deg); transform:rotate(3deg); float:left&quot;&gt;
__TOC__
&lt;br&gt;&lt;/div&gt;
{{-}}


== Википедияи Тоҷикӣ — Tajik Wikipedia дар facebook.com ==

Нигаред ба омори корбарони Википедияи Тоҷикӣ https://www.facebook.com/groups/tg.wikipedia [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 14:17, 14 Январ 2026 (UTC)

== Раъд ==

Номи мақоларо иваз кунед. [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-93966-6|&amp;#126;2026-93966-6]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-93966-6|talk]]) 18:33, 11 феврали 2026 (UTC)

== Даф кунед ==

Даф кунед, аз ночиз чизе насозед. Кай буд абар забони порс вожаи &quot;Мӯйлаб&quot; ? [[Мӯйлаб]] .

[https://vazhaju.tj/search/%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%83%D1%82 Бурут] гӯеду одамиро саргардон накунед. [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-93966-6|&amp;#126;2026-93966-6]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-93966-6|talk]]) 11:19, 22 феврали 2026 (UTC)

== Номи дастаҳо дар ҷадвал намоён нест ==

Дуруд @[[Корбар:VASHGIRD|VASHGIRD]],
метавонед, лутфан, шаблони Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ {{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ}}-ро бознигарӣ кунед. Дар ҷадвал номи дастаҳо дуруст намоён намешаванд.
Сипос! [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] ([[Баҳси корбар:Yoonoos.tj|баҳс]]) 05:31, 25 феврали 2026 (UTC)

:Дуруд! Феълан ман бо ин шаблону модулҳо хуб шинос нестам, дар Википедияи Русӣ ҳам ба назарам чунин намуд. Ё ман манзуратонро хуб дарк накардам? [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 06:16, 25 феврали 2026 (UTC)
::Ман Аброр Паӣғамбар Аз Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Худованди бахшандаи меҳрубон ва бо мақсади ташакулли ҳисси ватандорӣ ва ифтихори миллӣ дар Тоҷикистон  паёми Паёмбар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба халқи кишварам  бо муносибати иди миллии 35 истиқлолияти Давлатии Ҷумҳурии  Тоҷикистон муборак бошад @[[Корбар:Ҷумҳурии Тоҷикистон D|Аброр ]] [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-43104-51|&amp;#126;2026-43104-51]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-43104-51|talk]]) 01:02, 5 августи 2026 (UTC)

== Translation request ==

Hello, VASHGIRD. 

Can you translate and upload the article [[:ru:Флегрейские поля]]/[[:fa:منطقه فلگریا]] in Tajik Wikipedia? 

Yours sincerely, [[Корбар:Kurcke|Kurcke]] ([[Баҳси корбар:Kurcke|баҳс]]) 12:11, 8 марти 2026 (UTC)

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:11, 28 апрели 2026 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472482 --&gt;

== Тоҷикӣ ==

Hello. I'm looking for Tajik translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help? [[Корбар:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Баҳси корбар:Eurohunter|баҳс]]) 18:58, 21 май 2026 (UTC)

:Hello! Sure, I can help. Please provide the list of items or links here, and I will translate them into Tajik. [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 05:28, 22 май 2026 (UTC)

== Шуллук ==

Салом,

Ман ин мақоларо аз шуллук ба зулук гузаронидам, чун шуллук ин номи лаҳҷавияш аст, на илмӣ. Калимаи зулук аз решаи ниёэронии *ȷ́aluš гирифта шудааст. Шуллук ин шакли вайроншудааш. Решаи ин калимаро дар инҷо метавонед бинед. Метавонам онро ба зулук баргардонам?

https://en.wiktionary.org/wiki/%D8%B2%D8%B1%D9%88%DA%A9#Persian
https://en.wiktionary.org/wiki/%D0%B7%D1%83%D0%BB%D1%83%D0%BA [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 12:08, 10 июли 2026 (UTC)

:Дуруду сипос барои вироиш ва саҳмгузорӣ дар Википедияи Тоҷикӣ, аммо лутфан ба ҳангоми тағйир додани мақолот, ба сарчашмаву манобеъ ишора кунед. Дар ҳоли истидлоли қотеъ ҳатман вироиш шумо пазируфта хоҳад шуд.  [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 12:28, 10 июли 2026 (UTC)
::Дар китоби Фарҳанги забони тоҷикӣ (саҳифаи 316), барои тавсифи калимаи '''даллок''' устод Шакурӣ калимаи '''зулук'''мониро истифода мебаранд.
::Дар Энсиклопедияи Советии тоҷик (1980), ҷилди II, саҳифаи 54, ''Annelida'' '''зулукҳо''' тарҷума шудааст.
::Ҳатто, дар феҳристи номҳои тоҷикии ҳайвонону наботот (2023), ''Hirudo medicinalis'' зулук номида шудааст. https://www.academia.edu/106009942/Tajik_Plant_and_Animal_Names_2023
::Дар фанни зоология низ чун зулук хондаем. 
::Мақола низ ягон адабиёт надорад. [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 12:55, 10 июли 2026 (UTC)
:::Боз як манбаъи дигар: https://tadj_ru.academic.ru/11067/%D0%B7%D1%83%D0%BB%D1%83%D0%BA
:::Ҳатто ба забони ӯзбекӣ чун зулук даромадааст. [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 12:57, 10 июли 2026 (UTC)
::::Аммо донишномаҳои тоҷикӣ то ҳол аз вожаи &quot;шуллук&quot; кор мегиранд, бигзор '''зулук''' ҳамчун номи дувум биистад. [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 03:32, 13 июли 2026 (UTC)
:::::Бисёре аз мардуми оддӣ зулук мегӯянд. Дар сӯзанию гулдӯзӣ ҳам нақши зулукро шунидаам. [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 21:49, 14 июли 2026 (UTC)
::::::Аммо донишномаҳои куллию соҳавӣ ва адабиёти тоҷикии марбут ба зистишиносӣ ҳамагӣ '''шуллук''' навиштаанд. [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 03:11, 16 июли 2026 (UTC)

== Шаблон:Таксон ==

Салом бори дигар,

Дидам, ки ин шаблоне, ки ман ҳам Lua ва матнҳояшро ба тоҷикӣ гузаронидам, баргардонида шудааст. Шаблон акнун ним англисӣ, ним лотинӣ, ним тоҷикию русӣ аст. Модули Lua вайрон нашуд?

Мехостам пурсам, ки номҳои табақабандии таксономӣ аз куҷо гирифта шудаанд? Аз рӯи китобҳои ботаника ва зоология (ҳам мактабӣ ҳам донишгоҳӣ) инчунинанд: Ҷонварон (Организмҳо) -&gt; Олам -&gt; Салтанат -&gt; Шӯъба (гиёҳҳо) ва Тип (ҷонварон) -&gt; Синф -&gt; Тартиб (гиёҳҳо) ва Қатор (ҷонварон) -&gt; Оила -&gt; Авлод -&gt; Намуд -&gt; Зернамуд. Дидам, ки гунаю сардаю ҷинс истифода шудаанд. Ин номҳо аз куҷо омадаанд, аввалинбор шунида истодаам. [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 14:22, 10 июли 2026 (UTC)

:Салом. Даруни шаблон англисӣ аст, берунашро ҳарчи ки пур кунед дуруст кор мекунад. [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 03:31, 13 июли 2026 (UTC)</text>
      <sha1>99m4vhkc953gwd7gwgir9e1julb0vw9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1482849</id>
      <parentid>1482848</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T01:04:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43104-51</username>
        <id>146901</id>
      </contributor>
      <comment>/* Шаблон:Таксон */ Посух додан</comment>
      <origin>1482849</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11932" sha1="arqnzftns72mp1ghlh32ztvqpeww1o5" xml:space="preserve">{{-}}
&lt;div style=&quot;-moz-transform:rotate(357deg);-webkit-transform:rotate(357deg); transform:rotate(357deg); float:left&quot;&gt;
{{Бойгонӣ|2012|2015|2016|2017|2018|2019|2020|2021|2022|2023|2024|2025}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-transform:rotate(3deg);-webkit-transform:rotate(3deg); transform:rotate(3deg); float:left&quot;&gt;
__TOC__
&lt;br&gt;&lt;/div&gt;
{{-}}


== Википедияи Тоҷикӣ — Tajik Wikipedia дар facebook.com ==

Нигаред ба омори корбарони Википедияи Тоҷикӣ https://www.facebook.com/groups/tg.wikipedia [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 14:17, 14 Январ 2026 (UTC)

== Раъд ==

Номи мақоларо иваз кунед. [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-93966-6|&amp;#126;2026-93966-6]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-93966-6|talk]]) 18:33, 11 феврали 2026 (UTC)

== Даф кунед ==

Даф кунед, аз ночиз чизе насозед. Кай буд абар забони порс вожаи &quot;Мӯйлаб&quot; ? [[Мӯйлаб]] .

[https://vazhaju.tj/search/%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%83%D1%82 Бурут] гӯеду одамиро саргардон накунед. [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-93966-6|&amp;#126;2026-93966-6]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-93966-6|talk]]) 11:19, 22 феврали 2026 (UTC)

== Номи дастаҳо дар ҷадвал намоён нест ==

Дуруд @[[Корбар:VASHGIRD|VASHGIRD]],
метавонед, лутфан, шаблони Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ {{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ}}-ро бознигарӣ кунед. Дар ҷадвал номи дастаҳо дуруст намоён намешаванд.
Сипос! [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] ([[Баҳси корбар:Yoonoos.tj|баҳс]]) 05:31, 25 феврали 2026 (UTC)

:Дуруд! Феълан ман бо ин шаблону модулҳо хуб шинос нестам, дар Википедияи Русӣ ҳам ба назарам чунин намуд. Ё ман манзуратонро хуб дарк накардам? [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 06:16, 25 феврали 2026 (UTC)
::Ман Аброр Паӣғамбар Аз Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Худованди бахшандаи меҳрубон ва бо мақсади ташакулли ҳисси ватандорӣ ва ифтихори миллӣ дар Тоҷикистон  паёми Паёмбар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба халқи кишварам  бо муносибати иди миллии 35 истиқлолияти Давлатии Ҷумҳурии  Тоҷикистон муборак бошад @[[Корбар:Ҷумҳурии Тоҷикистон D|Аброр ]] [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-43104-51|&amp;#126;2026-43104-51]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-43104-51|talk]]) 01:02, 5 августи 2026 (UTC)

== Translation request ==

Hello, VASHGIRD. 

Can you translate and upload the article [[:ru:Флегрейские поля]]/[[:fa:منطقه فلگریا]] in Tajik Wikipedia? 

Yours sincerely, [[Корбар:Kurcke|Kurcke]] ([[Баҳси корбар:Kurcke|баҳс]]) 12:11, 8 марти 2026 (UTC)

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:11, 28 апрели 2026 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472482 --&gt;

== Тоҷикӣ ==

Hello. I'm looking for Tajik translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help? [[Корбар:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Баҳси корбар:Eurohunter|баҳс]]) 18:58, 21 май 2026 (UTC)

:Hello! Sure, I can help. Please provide the list of items or links here, and I will translate them into Tajik. [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 05:28, 22 май 2026 (UTC)

== Шуллук ==

Салом,

Ман ин мақоларо аз шуллук ба зулук гузаронидам, чун шуллук ин номи лаҳҷавияш аст, на илмӣ. Калимаи зулук аз решаи ниёэронии *ȷ́aluš гирифта шудааст. Шуллук ин шакли вайроншудааш. Решаи ин калимаро дар инҷо метавонед бинед. Метавонам онро ба зулук баргардонам?

https://en.wiktionary.org/wiki/%D8%B2%D8%B1%D9%88%DA%A9#Persian
https://en.wiktionary.org/wiki/%D0%B7%D1%83%D0%BB%D1%83%D0%BA [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 12:08, 10 июли 2026 (UTC)

:Дуруду сипос барои вироиш ва саҳмгузорӣ дар Википедияи Тоҷикӣ, аммо лутфан ба ҳангоми тағйир додани мақолот, ба сарчашмаву манобеъ ишора кунед. Дар ҳоли истидлоли қотеъ ҳатман вироиш шумо пазируфта хоҳад шуд.  [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 12:28, 10 июли 2026 (UTC)
::Дар китоби Фарҳанги забони тоҷикӣ (саҳифаи 316), барои тавсифи калимаи '''даллок''' устод Шакурӣ калимаи '''зулук'''мониро истифода мебаранд.
::Дар Энсиклопедияи Советии тоҷик (1980), ҷилди II, саҳифаи 54, ''Annelida'' '''зулукҳо''' тарҷума шудааст.
::Ҳатто, дар феҳристи номҳои тоҷикии ҳайвонону наботот (2023), ''Hirudo medicinalis'' зулук номида шудааст. https://www.academia.edu/106009942/Tajik_Plant_and_Animal_Names_2023
::Дар фанни зоология низ чун зулук хондаем. 
::Мақола низ ягон адабиёт надорад. [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 12:55, 10 июли 2026 (UTC)
:::Боз як манбаъи дигар: https://tadj_ru.academic.ru/11067/%D0%B7%D1%83%D0%BB%D1%83%D0%BA
:::Ҳатто ба забони ӯзбекӣ чун зулук даромадааст. [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 12:57, 10 июли 2026 (UTC)
::::Аммо донишномаҳои тоҷикӣ то ҳол аз вожаи &quot;шуллук&quot; кор мегиранд, бигзор '''зулук''' ҳамчун номи дувум биистад. [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 03:32, 13 июли 2026 (UTC)
:::::Бисёре аз мардуми оддӣ зулук мегӯянд. Дар сӯзанию гулдӯзӣ ҳам нақши зулукро шунидаам. [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 21:49, 14 июли 2026 (UTC)
::::::Аммо донишномаҳои куллию соҳавӣ ва адабиёти тоҷикии марбут ба зистишиносӣ ҳамагӣ '''шуллук''' навиштаанд. [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 03:11, 16 июли 2026 (UTC)

== Шаблон:Таксон ==

Салом бори дигар,

Дидам, ки ин шаблоне, ки ман ҳам Lua ва матнҳояшро ба тоҷикӣ гузаронидам, баргардонида шудааст. Шаблон акнун ним англисӣ, ним лотинӣ, ним тоҷикию русӣ аст. Модули Lua вайрон нашуд?

Мехостам пурсам, ки номҳои табақабандии таксономӣ аз куҷо гирифта шудаанд? Аз рӯи китобҳои ботаника ва зоология (ҳам мактабӣ ҳам донишгоҳӣ) инчунинанд: Ҷонварон (Организмҳо) -&gt; Олам -&gt; Салтанат -&gt; Шӯъба (гиёҳҳо) ва Тип (ҷонварон) -&gt; Синф -&gt; Тартиб (гиёҳҳо) ва Қатор (ҷонварон) -&gt; Оила -&gt; Авлод -&gt; Намуд -&gt; Зернамуд. Дидам, ки гунаю сардаю ҷинс истифода шудаанд. Ин номҳо аз куҷо омадаанд, аввалинбор шунида истодаам. [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 14:22, 10 июли 2026 (UTC)

:Салом. Даруни шаблон англисӣ аст, берунашро ҳарчи ки пур кунед дуруст кор мекунад. [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 03:31, 13 июли 2026 (UTC)
:Ман Аброр Паӣғамбар Аз Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Худованди бахшандаи меҳрубон ва бо мақсади ташакулли ҳисси ватандорӣ ва ифтихори миллӣ дар Тоҷикистон  паёми Паёмбар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба халқи кишварам  бо муносибати иди миллии 35 истиқлолияти Давлатии Ҷумҳурии  Тоҷикистон муборак бошад @[[Корбар:Ҷумҳурии Тоҷикистон D|Аброр ]] [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-43104-51|&amp;#126;2026-43104-51]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-43104-51|talk]]) 01:04, 5 августи 2026 (UTC)</text>
      <sha1>arqnzftns72mp1ghlh32ztvqpeww1o5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1482876</id>
      <parentid>1482849</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T09:46:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Вироиши [[Special:Contributions/~2026-43104-51|~2026-43104-51]] ([[User talk:~2026-43104-51|Баҳс]]) вогардонида шуд ба охирин тағйире, ки [[User:VASHGIRD|VASHGIRD]] анҷом дода буд</comment>
      <origin>1480878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10371" sha1="sd2b5mnsn7yq2djps5tm8j6gd9iqad5" xml:space="preserve">{{-}}
&lt;div style=&quot;-moz-transform:rotate(357deg);-webkit-transform:rotate(357deg); transform:rotate(357deg); float:left&quot;&gt;
{{Бойгонӣ|2012|2015|2016|2017|2018|2019|2020|2021|2022|2023|2024|2025}}
&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;-moz-transform:rotate(3deg);-webkit-transform:rotate(3deg); transform:rotate(3deg); float:left&quot;&gt;
__TOC__
&lt;br&gt;&lt;/div&gt;
{{-}}


== Википедияи Тоҷикӣ — Tajik Wikipedia дар facebook.com ==

Нигаред ба омори корбарони Википедияи Тоҷикӣ https://www.facebook.com/groups/tg.wikipedia [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 14:17, 14 Январ 2026 (UTC)

== Раъд ==

Номи мақоларо иваз кунед. [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-93966-6|&amp;#126;2026-93966-6]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-93966-6|talk]]) 18:33, 11 феврали 2026 (UTC)

== Даф кунед ==

Даф кунед, аз ночиз чизе насозед. Кай буд абар забони порс вожаи &quot;Мӯйлаб&quot; ? [[Мӯйлаб]] .

[https://vazhaju.tj/search/%D0%B1%D1%83%D1%80%D1%83%D1%82 Бурут] гӯеду одамиро саргардон накунед. [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-93966-6|&amp;#126;2026-93966-6]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-93966-6|talk]]) 11:19, 22 феврали 2026 (UTC)

== Номи дастаҳо дар ҷадвал намоён нест ==

Дуруд @[[Корбар:VASHGIRD|VASHGIRD]],
метавонед, лутфан, шаблони Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ {{Ҷоми ҷаҳонии футбол 2026. Марҳилаи гурӯҳӣ}}-ро бознигарӣ кунед. Дар ҷадвал номи дастаҳо дуруст намоён намешаванд.
Сипос! [[Корбар:Yoonoos.tj|Yoonoos.tj]] ([[Баҳси корбар:Yoonoos.tj|баҳс]]) 05:31, 25 феврали 2026 (UTC)

:Дуруд! Феълан ман бо ин шаблону модулҳо хуб шинос нестам, дар Википедияи Русӣ ҳам ба назарам чунин намуд. Ё ман манзуратонро хуб дарк накардам? [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 06:16, 25 феврали 2026 (UTC)

== Translation request ==

Hello, VASHGIRD. 

Can you translate and upload the article [[:ru:Флегрейские поля]]/[[:fa:منطقه فلگریا]] in Tajik Wikipedia? 

Yours sincerely, [[Корбар:Kurcke|Kurcke]] ([[Баҳси корбар:Kurcke|баҳс]]) 12:11, 8 марти 2026 (UTC)

== You may be an eligible candidate for the U4C election ==

&lt;div lang=&quot;en&quot; dir=&quot;ltr&quot; class=&quot;mw-content-ltr&quot;&gt;
Greetings,

The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] seeks candidates for the 2026 election. The U4C is the global committee responsible for overseeing enforcement of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]]. Elections are held annually, if elected a committee member serves for two years.

This year the U4C requires candidates to hold administrator rights on at least one wiki, which is why you are being contacted as you appear to hold this right. There are other requirements, such as candidates must be at least 18 years old and may not be employed by the Wikimedia Foundation or other related chapters and affiliates. You can find more information in the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026#Call_for_Candidates|call for candidates on Meta-wiki]]. Additionally, the committee's working language is English; some ability to communicate in English is required.

The election opens on 18 May, if you are eligible and interested you have until 10 May to submit your candidacy. There will be a week in between for candidates to answer questions from the community. Voting takes place privately in [[m:Special:MyLanguage/SecurePoll|SecurePoll]], successful candidates must receive at least 60% support. More information is available on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|the 2026 Elections page]], including timelines and other candidacy information. If you read over the material and consider yourself qualified, please consider submitting your name to run for the committee. If you think someone else in your community might be interested and qualified, please encourage them to run.

In partnership with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 20:11, 28 апрели 2026 (UTC) &lt;/div&gt;
&lt;!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Keegan_(WMF)/test&amp;oldid=30472482 --&gt;

== Тоҷикӣ ==

Hello. I'm looking for Tajik translation of descriptions of a few items for Wikidata. Would you help? [[Корбар:Eurohunter|Eurohunter]] ([[Баҳси корбар:Eurohunter|баҳс]]) 18:58, 21 май 2026 (UTC)

:Hello! Sure, I can help. Please provide the list of items or links here, and I will translate them into Tajik. [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 05:28, 22 май 2026 (UTC)

== Шуллук ==

Салом,

Ман ин мақоларо аз шуллук ба зулук гузаронидам, чун шуллук ин номи лаҳҷавияш аст, на илмӣ. Калимаи зулук аз решаи ниёэронии *ȷ́aluš гирифта шудааст. Шуллук ин шакли вайроншудааш. Решаи ин калимаро дар инҷо метавонед бинед. Метавонам онро ба зулук баргардонам?

https://en.wiktionary.org/wiki/%D8%B2%D8%B1%D9%88%DA%A9#Persian
https://en.wiktionary.org/wiki/%D0%B7%D1%83%D0%BB%D1%83%D0%BA [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 12:08, 10 июли 2026 (UTC)

:Дуруду сипос барои вироиш ва саҳмгузорӣ дар Википедияи Тоҷикӣ, аммо лутфан ба ҳангоми тағйир додани мақолот, ба сарчашмаву манобеъ ишора кунед. Дар ҳоли истидлоли қотеъ ҳатман вироиш шумо пазируфта хоҳад шуд.  [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 12:28, 10 июли 2026 (UTC)
::Дар китоби Фарҳанги забони тоҷикӣ (саҳифаи 316), барои тавсифи калимаи '''даллок''' устод Шакурӣ калимаи '''зулук'''мониро истифода мебаранд.
::Дар Энсиклопедияи Советии тоҷик (1980), ҷилди II, саҳифаи 54, ''Annelida'' '''зулукҳо''' тарҷума шудааст.
::Ҳатто, дар феҳристи номҳои тоҷикии ҳайвонону наботот (2023), ''Hirudo medicinalis'' зулук номида шудааст. https://www.academia.edu/106009942/Tajik_Plant_and_Animal_Names_2023
::Дар фанни зоология низ чун зулук хондаем. 
::Мақола низ ягон адабиёт надорад. [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 12:55, 10 июли 2026 (UTC)
:::Боз як манбаъи дигар: https://tadj_ru.academic.ru/11067/%D0%B7%D1%83%D0%BB%D1%83%D0%BA
:::Ҳатто ба забони ӯзбекӣ чун зулук даромадааст. [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 12:57, 10 июли 2026 (UTC)
::::Аммо донишномаҳои тоҷикӣ то ҳол аз вожаи &quot;шуллук&quot; кор мегиранд, бигзор '''зулук''' ҳамчун номи дувум биистад. [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 03:32, 13 июли 2026 (UTC)
:::::Бисёре аз мардуми оддӣ зулук мегӯянд. Дар сӯзанию гулдӯзӣ ҳам нақши зулукро шунидаам. [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 21:49, 14 июли 2026 (UTC)
::::::Аммо донишномаҳои куллию соҳавӣ ва адабиёти тоҷикии марбут ба зистишиносӣ ҳамагӣ '''шуллук''' навиштаанд. [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 03:11, 16 июли 2026 (UTC)

== Шаблон:Таксон ==

Салом бори дигар,

Дидам, ки ин шаблоне, ки ман ҳам Lua ва матнҳояшро ба тоҷикӣ гузаронидам, баргардонида шудааст. Шаблон акнун ним англисӣ, ним лотинӣ, ним тоҷикию русӣ аст. Модули Lua вайрон нашуд?

Мехостам пурсам, ки номҳои табақабандии таксономӣ аз куҷо гирифта шудаанд? Аз рӯи китобҳои ботаника ва зоология (ҳам мактабӣ ҳам донишгоҳӣ) инчунинанд: Ҷонварон (Организмҳо) -&gt; Олам -&gt; Салтанат -&gt; Шӯъба (гиёҳҳо) ва Тип (ҷонварон) -&gt; Синф -&gt; Тартиб (гиёҳҳо) ва Қатор (ҷонварон) -&gt; Оила -&gt; Авлод -&gt; Намуд -&gt; Зернамуд. Дидам, ки гунаю сардаю ҷинс истифода шудаанд. Ин номҳо аз куҷо омадаанд, аввалинбор шунида истодаам. [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 14:22, 10 июли 2026 (UTC)

:Салом. Даруни шаблон англисӣ аст, берунашро ҳарчи ки пур кунед дуруст кор мекунад. [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 03:31, 13 июли 2026 (UTC)</text>
      <sha1>sd2b5mnsn7yq2djps5tm8j6gd9iqad5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Соли 2001</title>
    <ns>14</ns>
    <id>48587</id>
    <revision>
      <id>1482877</id>
      <parentid>380501</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T11:52:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2000]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1482877</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="87" sha1="n9rjirx0abspu48qjrftpvvxdssilxg" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Солҳо|Соли 2001]]
[[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2000]]</text>
      <sha1>n9rjirx0abspu48qjrftpvvxdssilxg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1482878</id>
      <parentid>1482877</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T11:54:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои солҳои 2000-ум]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1482878</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="144" sha1="hj1qbv3fcec4cmfe4tgih539vfkavml" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Солҳо|Соли 2001]]
[[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2000]]
[[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои солҳои 2000-ум]]</text>
      <sha1>hj1qbv3fcec4cmfe4tgih539vfkavml</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1482879</id>
      <parentid>1482878</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T11:55:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <origin>1482879</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="87" sha1="n9rjirx0abspu48qjrftpvvxdssilxg" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Солҳо|Соли 2001]]
[[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2000]]</text>
      <sha1>n9rjirx0abspu48qjrftpvvxdssilxg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҳикматулло Абдуллозода</title>
    <ns>0</ns>
    <id>115721</id>
    <revision>
      <id>1482862</id>
      <parentid>1440089</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T04:24:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>илова</comment>
      <origin>1482862</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9420" sha1="ci5p9n66ndm8qo7lei3b98jr3a40ear" xml:space="preserve">{{Ҳамномҳо|Ҳикматулло (Ҳамном)| Ҳикматулло}}
{{Ҳамнасабҳо |Абдуллозода (Ҳамнасаб)|Абдуллозода}}
{{Олим
 |ном                 = Ҳикматулло Абдуллозода
 |номи аслӣ                 = Ҳикматулло Абдуллозода
 |тасвир                 = Ҳикматулло Абдуллозода.jpg
 |бар                 = Ҳикматулло Абдуллозода
 |тавсифи тасвир          = 
 |таърихи таваллуд     = 06.06.1947
 |зодгоҳ                   = {{Зодгоҳ|ноҳияи Темурмалик}}, [[ҶШС Тоҷикистон]]  [[ИҶШС]] 
 |таърихи даргузашт	= 
 |шаҳрвандӣ            = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} 
 |маҳалли даргузашт	= 
 |фазои илмӣ          = 
 |ҷойҳои кор          = Донишкадаи такмили ихтисоси муаллимони шаҳри [[Кӯлоб]], [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]], [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон‎]], 
 |дараҷаи илмӣ          = {{Дараҷаи илмӣ|номзад| илмҳои педагогика}}
 |унвонҳои илмӣ        = {{Унвонҳои илмӣ||1}}
 |алма-матер           = 
 |роҳбари илмӣ         = 
 |шогирдони маъруф     = 
 |маъруф ба           = 
 |ҷоизаҳо = «[[Аълочии маорифи Тоҷикистон]]» (1981), медалҳои «Fолиби мусобиқаи сотсиалистӣ»  (1981), «Меҳнати шоён» (1999). «5-солагии Қуваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» (1998), «10- солагии ҚМ ҶТ» (2003), «15- солагии ҚМ ҶТ» (2008) ва «20 - солагии ҚМ ҶТ» (2013) 
 |имзо                = 
 |бари имзо           = 
 |сайт                 = 
 |викитека             = 
 |викианбор             = 
}}
'''Ҳикматулло Абдуллозода''' — [[омӯзгор]], биологи тоҷик, [[номзади илм]]ҳои педагогика (2003), [[дотсент]] (2008).  
== Зиндагинома ==
Солҳои   1965–1969   дар   [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ|ДДОД ба номи Т. Шевченко]] таҳсил намудааст. Солҳои 1969–1970 мудири кабинети методии биологияи Донишкадаи такмили ихтисоси муаллимони шаҳри [[Кӯлоб]], 1970–1971 афсари Артиши Шӯравӣ, 1971–1993 мудири кабинети методии биологияи Донишкадаи такмили ихтисоси муаллимони ш. [[Кӯлоб]]. Солҳои 1993 - 1996 таҳсил дар шуъбаи ғоибонаи аспирантураи кафедраи методикаи таьлими биологияи [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ|ДДОД ба номи К.Ҷӯраев]]. Солҳои 1979 -1980 дар вазифаҳои: мудири кабинети методии биологияи Донишкадаи такмили ихтисоси муаллимони Кӯлоб; 1981 - 1993 Мудири кабинети методии биологияи Донишкадаи такмили ихтисоси муаллимони [[Кӯлоб]] кор кардааст. Солҳои 1993 – 2004 ҳамчун муаллими калон, дотсенти кафедраи методикаи таьлими биология; 2004 - 2009 мудири кафедраи методикаи таьлими биологияи [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] буд, 2004 - 2009 ҳамчунин соатбай дар [[Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода|ДДЗТ ба номи С.Улуғзода]] дар кафедраи педагогика ва психологи фаъолият намудааст. Солҳои 2009 - 2010 дотсенти кафедраи педагогика ва психология; 2010 - 2015 мудири кафедраи педагогика ва  психология; 2015 – 2016  дотсенти  кафедраи  информатика ва  фанҳои  табиӣ;  Аз соли 2016 мудири  кафедраи  информатика ва фанҳои табиӣ  [[Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода]] ва сипас ба ҳайси дотсенти кафедра кор мекард. Зери роҳбарии илмии ӯ 6 нафар унвонҷӯ рисолаи номзади илмиро дифоъ намудаанд. Ҳоло Ҳикматулло Абдуллозода дар нафақа. 
== Фаъолияти илмӣ ==
Зиёда аз ёздаҳ дастуру китобҳои таълимӣ  нашр кардааст: 
* Кабинети методӣ – Кӯлоб : ИВТИМ., 1985, 3 ҷ.ч, (дастури таълимӣ); 
* Муҳофизати табиат дар таълими биология – Кӯлоб : ИВТИМ., 1989, 4 ҷ.ч, (дастури таълимӣ);
* Ташкилу истифода дафтар дар таълими биология– Кӯлоб : ИВТИМ., 1991, 4 ҷ.ч, (дастури таълимӣ); 
* Иди ҳосилот– Кӯлоб : ИВТИМ., 1992, 4 ҷ.ч, (дастури таълимӣ); 
* Корњои берун аз синфӣ аз биология - Душанбе: ТГПУ., 2003, 5 ҷ. ч, (дастури таълимӣ); 
* Гушаи зиндаи табиат ва экскурсияњои биологӣ - Душанбе: ТГПУ., 2005, 8 ҷ. ч,(дастури таълимӣ); 
* Асосҳои методикаи таълими биология - Душанбе: ТГПУ.,2008,12 ҷ. ч, (китоби таълимӣ); 
* Маводи дидактики дар таълими биология - Душанбе: ТГПУ., 2010, 6 ҷ. ч, (дастури таълимӣ); 
* Роњнамои таљрибаомӯзии омӯзгорӣ - Душанбе: Матбуот  2013, 4 ҷ. ч, (дастури таълимӣ);
* Педагогикаи умумӣ  - Душанбе: Ирфон  2013, 14 ҷ. ч (китоби таълимӣ); 
* Таърихи педагогика - Душанбе: ҶДММ., Андалеб  2013, 16 ҷ. ч ; (китоби таълимӣ). Муаллифи беш аз 180 мақолаҳои илмӣ ва илмиву оммавӣ буда, онҳо дар маҷмӯаву маҷаллаҳои ҷумҳурӣ ва берун аз он чоп шудааст.
== Мукофот==
Бо нишони сарисинагии «Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон» (1981), медалҳои «Fолиби мусобиқаи сотсиалистӣ»  (1981), Медал барои «Меҳнати шоён» (1999). «5-солагии Қуваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» (1998), «10- солагии Қуваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон»» (2003), «15- солагии ҚМ ҶТ» (2008) ва «20- солагии Қуваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон»» (2013) ва ифтихорномаҳо вазорату идораҳои таълимии ҷумҳурӣ қадр карда шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://languagesinstitute.tj/ |title=Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи С. Улугзода |accessdate=2016-06-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140517171938/http://languagesinstitute.tj/ |archivedate=2014-05-17 }}&lt;/ref&gt;

== Осор==
* Гӯшаи зиндаи табиат ва экскурсияҳои биологӣ, Д., 2005;  
* Корҳои  беруназсинфӣ аз биология, Д., 2003; 
* Асосҳои методикаи таълими биология, Д., 2008  ва диг.
* 
== Пайвандҳо == 
* [http://www.tgpu.tj/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=212&amp;Itemid=92&amp;lang=tj Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Биологони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]]
[[Гурӯҳ:Олимони Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода]]</text>
      <sha1>ci5p9n66ndm8qo7lei3b98jr3a40ear</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1482863</id>
      <parentid>1482862</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T04:29:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Мукофот */ таҳрир</comment>
      <origin>1482863</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9588" sha1="5iz2qgo1oj4wercrmrlqge2t31fc4rd" xml:space="preserve">{{Ҳамномҳо|Ҳикматулло (Ҳамном)| Ҳикматулло}}
{{Ҳамнасабҳо |Абдуллозода (Ҳамнасаб)|Абдуллозода}}
{{Олим
 |ном                 = Ҳикматулло Абдуллозода
 |номи аслӣ                 = Ҳикматулло Абдуллозода
 |тасвир                 = Ҳикматулло Абдуллозода.jpg
 |бар                 = Ҳикматулло Абдуллозода
 |тавсифи тасвир          = 
 |таърихи таваллуд     = 06.06.1947
 |зодгоҳ                   = {{Зодгоҳ|ноҳияи Темурмалик}}, [[ҶШС Тоҷикистон]]  [[ИҶШС]] 
 |таърихи даргузашт	= 
 |шаҳрвандӣ            = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} 
 |маҳалли даргузашт	= 
 |фазои илмӣ          = 
 |ҷойҳои кор          = Донишкадаи такмили ихтисоси муаллимони шаҳри [[Кӯлоб]], [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]], [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон‎]], 
 |дараҷаи илмӣ          = {{Дараҷаи илмӣ|номзад| илмҳои педагогика}}
 |унвонҳои илмӣ        = {{Унвонҳои илмӣ||1}}
 |алма-матер           = 
 |роҳбари илмӣ         = 
 |шогирдони маъруф     = 
 |маъруф ба           = 
 |ҷоизаҳо = «[[Аълочии маорифи Тоҷикистон]]» (1981), медалҳои «Fолиби мусобиқаи сотсиалистӣ»  (1981), «Меҳнати шоён» (1999). «5-солагии Қуваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» (1998), «10- солагии ҚМ ҶТ» (2003), «15- солагии ҚМ ҶТ» (2008) ва «20 - солагии ҚМ ҶТ» (2013) 
 |имзо                = 
 |бари имзо           = 
 |сайт                 = 
 |викитека             = 
 |викианбор             = 
}}
'''Ҳикматулло Абдуллозода''' — [[омӯзгор]], биологи тоҷик, [[номзади илм]]ҳои педагогика (2003), [[дотсент]] (2008).  
== Зиндагинома ==
Солҳои   1965–1969   дар   [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ|ДДОД ба номи Т. Шевченко]] таҳсил намудааст. Солҳои 1969–1970 мудири кабинети методии биологияи Донишкадаи такмили ихтисоси муаллимони шаҳри [[Кӯлоб]], 1970–1971 афсари Артиши Шӯравӣ, 1971–1993 мудири кабинети методии биологияи Донишкадаи такмили ихтисоси муаллимони ш. [[Кӯлоб]]. Солҳои 1993 - 1996 таҳсил дар шуъбаи ғоибонаи аспирантураи кафедраи методикаи таьлими биологияи [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ|ДДОД ба номи К.Ҷӯраев]]. Солҳои 1979 -1980 дар вазифаҳои: мудири кабинети методии биологияи Донишкадаи такмили ихтисоси муаллимони Кӯлоб; 1981 - 1993 Мудири кабинети методии биологияи Донишкадаи такмили ихтисоси муаллимони [[Кӯлоб]] кор кардааст. Солҳои 1993 – 2004 ҳамчун муаллими калон, дотсенти кафедраи методикаи таьлими биология; 2004 - 2009 мудири кафедраи методикаи таьлими биологияи [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] буд, 2004 - 2009 ҳамчунин соатбай дар [[Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода|ДДЗТ ба номи С.Улуғзода]] дар кафедраи педагогика ва психологи фаъолият намудааст. Солҳои 2009 - 2010 дотсенти кафедраи педагогика ва психология; 2010 - 2015 мудири кафедраи педагогика ва  психология; 2015 – 2016  дотсенти  кафедраи  информатика ва  фанҳои  табиӣ;  Аз соли 2016 мудири  кафедраи  информатика ва фанҳои табиӣ  [[Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода]] ва сипас ба ҳайси дотсенти кафедра кор мекард. Зери роҳбарии илмии ӯ 6 нафар унвонҷӯ рисолаи номзади илмиро дифоъ намудаанд. Ҳоло Ҳикматулло Абдуллозода дар нафақа. 
== Фаъолияти илмӣ ==
Зиёда аз ёздаҳ дастуру китобҳои таълимӣ  нашр кардааст: 
* Кабинети методӣ – Кӯлоб : ИВТИМ., 1985, 3 ҷ.ч, (дастури таълимӣ); 
* Муҳофизати табиат дар таълими биология – Кӯлоб : ИВТИМ., 1989, 4 ҷ.ч, (дастури таълимӣ);
* Ташкилу истифода дафтар дар таълими биология– Кӯлоб : ИВТИМ., 1991, 4 ҷ.ч, (дастури таълимӣ); 
* Иди ҳосилот– Кӯлоб : ИВТИМ., 1992, 4 ҷ.ч, (дастури таълимӣ); 
* Корњои берун аз синфӣ аз биология - Душанбе: ТГПУ., 2003, 5 ҷ. ч, (дастури таълимӣ); 
* Гушаи зиндаи табиат ва экскурсияњои биологӣ - Душанбе: ТГПУ., 2005, 8 ҷ. ч,(дастури таълимӣ); 
* Асосҳои методикаи таълими биология - Душанбе: ТГПУ.,2008,12 ҷ. ч, (китоби таълимӣ); 
* Маводи дидактики дар таълими биология - Душанбе: ТГПУ., 2010, 6 ҷ. ч, (дастури таълимӣ); 
* Роњнамои таљрибаомӯзии омӯзгорӣ - Душанбе: Матбуот  2013, 4 ҷ. ч, (дастури таълимӣ);
* Педагогикаи умумӣ  - Душанбе: Ирфон  2013, 14 ҷ. ч (китоби таълимӣ); 
* Таърихи педагогика - Душанбе: ҶДММ., Андалеб  2013, 16 ҷ. ч ; (китоби таълимӣ). Муаллифи беш аз 180 мақолаҳои илмӣ ва илмиву оммавӣ буда, онҳо дар маҷмӯаву маҷаллаҳои ҷумҳурӣ ва берун аз он чоп шудааст.
== Мукофот==
Бо нишони сарисинагии «Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон» (1981), медалҳои «Fолиби мусобиқаи сотсиалистӣ»  (1981), Медал барои «Меҳнати шоён» (1999). «5-солагии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» (1998), «10-солагии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2003), «15- солагии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2008), «20- солагии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2013), «25- солагии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2018) ва ифтихорномаҳои вазорату идораҳои таълимии ҷумҳурӣ қадр карда шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://languagesinstitute.tj/ |title=Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи С. Улугзода |accessdate=2016-06-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140517171938/http://languagesinstitute.tj/ |archivedate=2014-05-17 }}&lt;/ref&gt;

== Осор==
* Гӯшаи зиндаи табиат ва экскурсияҳои биологӣ, Д., 2005;  
* Корҳои  беруназсинфӣ аз биология, Д., 2003; 
* Асосҳои методикаи таълими биология, Д., 2008  ва диг.
* 
== Пайвандҳо == 
* [http://www.tgpu.tj/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=212&amp;Itemid=92&amp;lang=tj Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Биологони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]]
[[Гурӯҳ:Олимони Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода]]</text>
      <sha1>5iz2qgo1oj4wercrmrlqge2t31fc4rd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1482864</id>
      <parentid>1482863</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T04:31:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Маорифшиносони Тоҷикистон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1482864</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9653" sha1="g1g434yxxyah0g7lq5cg07l26643sqd" xml:space="preserve">{{Ҳамномҳо|Ҳикматулло (Ҳамном)| Ҳикматулло}}
{{Ҳамнасабҳо |Абдуллозода (Ҳамнасаб)|Абдуллозода}}
{{Олим
 |ном                 = Ҳикматулло Абдуллозода
 |номи аслӣ                 = Ҳикматулло Абдуллозода
 |тасвир                 = Ҳикматулло Абдуллозода.jpg
 |бар                 = Ҳикматулло Абдуллозода
 |тавсифи тасвир          = 
 |таърихи таваллуд     = 06.06.1947
 |зодгоҳ                   = {{Зодгоҳ|ноҳияи Темурмалик}}, [[ҶШС Тоҷикистон]]  [[ИҶШС]] 
 |таърихи даргузашт	= 
 |шаҳрвандӣ            = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} 
 |маҳалли даргузашт	= 
 |фазои илмӣ          = 
 |ҷойҳои кор          = Донишкадаи такмили ихтисоси муаллимони шаҳри [[Кӯлоб]], [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]], [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон‎]], 
 |дараҷаи илмӣ          = {{Дараҷаи илмӣ|номзад| илмҳои педагогика}}
 |унвонҳои илмӣ        = {{Унвонҳои илмӣ||1}}
 |алма-матер           = 
 |роҳбари илмӣ         = 
 |шогирдони маъруф     = 
 |маъруф ба           = 
 |ҷоизаҳо = «[[Аълочии маорифи Тоҷикистон]]» (1981), медалҳои «Fолиби мусобиқаи сотсиалистӣ»  (1981), «Меҳнати шоён» (1999). «5-солагии Қуваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» (1998), «10- солагии ҚМ ҶТ» (2003), «15- солагии ҚМ ҶТ» (2008) ва «20 - солагии ҚМ ҶТ» (2013) 
 |имзо                = 
 |бари имзо           = 
 |сайт                 = 
 |викитека             = 
 |викианбор             = 
}}
'''Ҳикматулло Абдуллозода''' — [[омӯзгор]], биологи тоҷик, [[номзади илм]]ҳои педагогика (2003), [[дотсент]] (2008).  
== Зиндагинома ==
Солҳои   1965–1969   дар   [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ|ДДОД ба номи Т. Шевченко]] таҳсил намудааст. Солҳои 1969–1970 мудири кабинети методии биологияи Донишкадаи такмили ихтисоси муаллимони шаҳри [[Кӯлоб]], 1970–1971 афсари Артиши Шӯравӣ, 1971–1993 мудири кабинети методии биологияи Донишкадаи такмили ихтисоси муаллимони ш. [[Кӯлоб]]. Солҳои 1993 - 1996 таҳсил дар шуъбаи ғоибонаи аспирантураи кафедраи методикаи таьлими биологияи [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ|ДДОД ба номи К.Ҷӯраев]]. Солҳои 1979 -1980 дар вазифаҳои: мудири кабинети методии биологияи Донишкадаи такмили ихтисоси муаллимони Кӯлоб; 1981 - 1993 Мудири кабинети методии биологияи Донишкадаи такмили ихтисоси муаллимони [[Кӯлоб]] кор кардааст. Солҳои 1993 – 2004 ҳамчун муаллими калон, дотсенти кафедраи методикаи таьлими биология; 2004 - 2009 мудири кафедраи методикаи таьлими биологияи [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] буд, 2004 - 2009 ҳамчунин соатбай дар [[Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода|ДДЗТ ба номи С.Улуғзода]] дар кафедраи педагогика ва психологи фаъолият намудааст. Солҳои 2009 - 2010 дотсенти кафедраи педагогика ва психология; 2010 - 2015 мудири кафедраи педагогика ва  психология; 2015 – 2016  дотсенти  кафедраи  информатика ва  фанҳои  табиӣ;  Аз соли 2016 мудири  кафедраи  информатика ва фанҳои табиӣ  [[Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода]] ва сипас ба ҳайси дотсенти кафедра кор мекард. Зери роҳбарии илмии ӯ 6 нафар унвонҷӯ рисолаи номзади илмиро дифоъ намудаанд. Ҳоло Ҳикматулло Абдуллозода дар нафақа. 
== Фаъолияти илмӣ ==
Зиёда аз ёздаҳ дастуру китобҳои таълимӣ  нашр кардааст: 
* Кабинети методӣ – Кӯлоб : ИВТИМ., 1985, 3 ҷ.ч, (дастури таълимӣ); 
* Муҳофизати табиат дар таълими биология – Кӯлоб : ИВТИМ., 1989, 4 ҷ.ч, (дастури таълимӣ);
* Ташкилу истифода дафтар дар таълими биология– Кӯлоб : ИВТИМ., 1991, 4 ҷ.ч, (дастури таълимӣ); 
* Иди ҳосилот– Кӯлоб : ИВТИМ., 1992, 4 ҷ.ч, (дастури таълимӣ); 
* Корњои берун аз синфӣ аз биология - Душанбе: ТГПУ., 2003, 5 ҷ. ч, (дастури таълимӣ); 
* Гушаи зиндаи табиат ва экскурсияњои биологӣ - Душанбе: ТГПУ., 2005, 8 ҷ. ч,(дастури таълимӣ); 
* Асосҳои методикаи таълими биология - Душанбе: ТГПУ.,2008,12 ҷ. ч, (китоби таълимӣ); 
* Маводи дидактики дар таълими биология - Душанбе: ТГПУ., 2010, 6 ҷ. ч, (дастури таълимӣ); 
* Роњнамои таљрибаомӯзии омӯзгорӣ - Душанбе: Матбуот  2013, 4 ҷ. ч, (дастури таълимӣ);
* Педагогикаи умумӣ  - Душанбе: Ирфон  2013, 14 ҷ. ч (китоби таълимӣ); 
* Таърихи педагогика - Душанбе: ҶДММ., Андалеб  2013, 16 ҷ. ч ; (китоби таълимӣ). Муаллифи беш аз 180 мақолаҳои илмӣ ва илмиву оммавӣ буда, онҳо дар маҷмӯаву маҷаллаҳои ҷумҳурӣ ва берун аз он чоп шудааст.
== Мукофот==
Бо нишони сарисинагии «Аълочии маорифи халқи Тоҷикистон» (1981), медалҳои «Fолиби мусобиқаи сотсиалистӣ»  (1981), Медал барои «Меҳнати шоён» (1999). «5-солагии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» (1998), «10-солагии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2003), «15- солагии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2008), «20- солагии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2013), «25- солагии Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2018) ва ифтихорномаҳои вазорату идораҳои таълимии ҷумҳурӣ қадр карда шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://languagesinstitute.tj/ |title=Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи С. Улугзода |accessdate=2016-06-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140517171938/http://languagesinstitute.tj/ |archivedate=2014-05-17 }}&lt;/ref&gt;

== Осор==
* Гӯшаи зиндаи табиат ва экскурсияҳои биологӣ, Д., 2005;  
* Корҳои  беруназсинфӣ аз биология, Д., 2003; 
* Асосҳои методикаи таълими биология, Д., 2008  ва диг.
* 
== Пайвандҳо == 
* [http://www.tgpu.tj/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=212&amp;Itemid=92&amp;lang=tj Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Биологони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]]
[[Гурӯҳ:Олимони Донишкадаи давлатии забонҳои Тоҷикистон ба номи Сотим Улуғзода]]
[[Гурӯҳ:Маорифшиносони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>g1g434yxxyah0g7lq5cg07l26643sqd</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Рӯйдодҳои соли 2001</title>
    <ns>0</ns>
    <id>209929</id>
    <revision>
      <id>1482871</id>
      <parentid>1319982</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T07:20:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>илова</comment>
      <origin>1482871</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8495" sha1="n8td0n91mv2olh11ij1szu1wq2y5rv0" xml:space="preserve">{{Сол|2001}}
{{Новбарии сол|2001}}
{{Оғози сол|2001}}

== Рӯйдодҳо ==
=== [[Май]]и соли [[2001]] ===
*  '''[[7 май]]''' - бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] Шоири халқии Тоҷикистон, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ ва арбоби барҷастаи давлатӣ [[Мирзо Турсунзода]] (пас аз вафот) бо унвони олии давлатии «[[Қаҳрамони Тоҷикистон]]» сарфароз гардонида шуд. Ин мукофот барои хизматҳои бузург дар рушди адабиёти тоҷик, таҳкими худшиносии миллӣ ва саҳми арзанда дар фарҳанги тоҷик дода шуд.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://mts.tj/?lang=en&amp;page_id=310
|title=Heroes of Tajikistan
|website=Маркази тадқиқоти стратегии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Маркази тадқиқоти стратегии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=en
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://izar.tj/en/united-literary-museum/literary-museum-named-after-m-tursunzoda
|title=Literary Museum named after M. Tursunzoda
|website=Институти забон ва адабиёти ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ
|publisher=Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон
|language=en
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;
=== [[Июн]]и соли [[2001]] ===
* '''[[15 июн]]'''- [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] дар шаҳри [[Шанхай]] яке аз давлатҳои муассиси [[Созмони ҳамкории Шанхай]] (СҲШ) гардид. Дар ҳамин рӯз аз ҷониби сарони шаш давлат Эъломияи таъсиси Созмони ҳамкории Шанхай ба имзо расид, ки заминаи нави ҳамкориҳои минтақавӣ дар соҳаҳои амният, иқтисод ва муносибатҳои байналмилалиро гузошт.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://eng.sectsco.org/about_sco/
|title=History of the Shanghai Cooperation Organisation
|website=Shanghai Cooperation Organization
|publisher=SCO Secretariat
|language=en
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://rtsu.tj/news/?ELEMENT_CODE=4030
|title=Таджикистан в годы независимости: 2001 год
|website=Российско-Таджикский (Славянский) университет
|publisher=РТСУ
|language=ru
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;
=== [[Июл]]и соли [[2001]] ===
* '''[[31 июл]]''' - [[Қонун|Қонуни]] [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] №29 '''«Дар бораи мукофотҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон»''' қабул гардид. Бо ин [[қонун]] низоми ягонаи мукофотҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян гардида, унвони олии давлатии «[[Қаҳрамони Тоҷикистон]]» расман дар низоми мукофотҳои давлатӣ муқаррар карда шуд.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://mmih.tj/SEARCH/DocumentView?DocumentId=21888
|title=Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мукофотҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон»
|website=Маркази миллии иттилооти ҳуқуқии Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон
|date=2001-07-31
|language=tg
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://mts.tj/?lang=en&amp;page_id=310
|title=Heroes of Tajikistan
|website=Маркази тадқиқоти стратегии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Маркази тадқиқоти стратегии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=en
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;
=== [[Сентябр]]и соли [[2001]] ===
* '''[[Сентябр]]''' - дар [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] 2700-солагии [[Авесто|китоби муқаддаси «Авесто»]] бо тантана таҷлил гардид. Ба ин муносибат дар [[Душанбе]] ва дигар шаҳру ноҳияҳои мамлакат конфронсҳои байналмилалии илмӣ, намоишгоҳҳо, чорабиниҳои фарҳангӣ ва ҳамоишҳои адабӣ баргузор шуданд. Ҷашн ба эҳёи арзишҳои таърихию фарҳангии тамаддуни ориёӣ ва муаррифии мероси фарҳангии тоҷикон дар арсаи байналмилалӣ мусоидат намуд.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.president.tj/
|title=Солномаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон. Соли 2001
|website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://khovar.tj/
|title=Авесто — сарчашмаи тамаддуни ориёӣ
|website=АМИТ «Ховар»
|publisher=АМИТ «Ховар»
|language=tg
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;


* '''[[Соли 2001]]''' - Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ворид намудани тағйиру иловаҳо ба Кодекси замини Ҷумҳурии Тоҷикистон» тағйиру иловаҳо ворид карда шуданд. Тағйироти мазкур ба такмили танзими ҳуқуқии муносибатҳои замин, рушди ислоҳоти кишоварзӣ, таҳкими ҳуқуқи истифодабарандагони замин ва баланд бардоштани самаранокии истифодаи захираҳои замин равона гардиданд.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://mmih.adlia.tj/
|title=Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ворид намудани тағйиру иловаҳо ба Кодекси замини Ҷумҳурии Тоҷикистон»
|website=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Маркази миллии иттилооти ҳуқуқӣ
|language=tg
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://ncz.tj/
|title=Кодекси замини Ҷумҳурии Тоҷикистон
|website=Маркази миллии қонунгузории назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Маркази миллии қонунгузорӣ
|language=tg
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;
== Солномаҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон. Солномаи 2001 ==
Солнома 2001. Соли таҳкими истиқлолият. Филми 1. Сиёсати дохилӣ&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.prezident.tj/president/films
|title=Солнома 2001. Соли таҳкими истиқлолият. Филми 1. Сиёсати дохилӣ
|website=www.prezident.tj
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|lang=tg
|accessdate=2026-08-01
}}&lt;/ref&gt;

Солнома 2001. Соли таҳкими истиқлолият. Филми 2. Сиёсати хориҷӣ&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.prezident.tj/president/films
|title=Солнома 2001. Соли таҳкими истиқлолият. Филми 2. Сиёсати хориҷӣ
|website=www.prezident.tj
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|lang=tg
|accessdate=2026-08-01
}}&lt;/ref&gt;
 
== Адабиёт ==
* Ҳотамов Н.Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011, – С. 554.

[[Гурӯҳ:Соли 2001]]
[[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2001]]
[[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои солҳои 2000-ум]]</text>
      <sha1>n8td0n91mv2olh11ij1szu1wq2y5rv0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1482873</id>
      <parentid>1482871</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T07:39:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Рӯйдодҳо */ илова</comment>
      <origin>1482873</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10284" sha1="5ijzne8mt3xejvxoe8w4g7maj3gezhj" xml:space="preserve">{{Сол|2001}}
{{Новбарии сол|2001}}
{{Оғози сол|2001}}

== Рӯйдодҳо ==
=== [[Апрел]]и соли [[2001]] ===
*  '''[[29 апрел]]''' - Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (№199) [[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]] Қарори '''«Дар бораи ба низом даровардани қабули духтарон ба мактабҳои олии Ҷумҳурии Тоҷикистон мувофиқи квотаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2001–2005»'''-ро қабул намуд. Санади мазкур низоми қабули [[духтар|духтаронро]] аз ноҳияҳои дурдаст ба [[таҳсилоти олии касбӣ|муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ]] тибқи квотаи президентӣ муайян намуда, ба баланд бардоштани сатҳи таҳсилоти [[духтар|духтарон]] ва омода намудани кадрҳои соҳибихтисос мусоидат кард.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://tut.tj/kvotai-prezidentiz-rohekushoi-iqboli-duhtaron/
|title=КВОТАИ ПРЕЗИДЕНТӢ – РОҲКУШОИ ИҚБОЛИ ДУХТАРОН
|website=Донишгоҳи технологии Тоҷикистон
|publisher=Донишгоҳи технологии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://ncl.tj/legislation
|title=Пойгоҳи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон
|website=Маркази миллии қонунгузории назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Маркази миллии қонунгузорӣ
|language=tg
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;
=== [[Май]]и соли [[2001]] ===
*  '''[[7 май]]''' - бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] Шоири халқии Тоҷикистон, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ ва арбоби барҷастаи давлатӣ [[Мирзо Турсунзода]] (пас аз вафот) бо унвони олии давлатии «[[Қаҳрамони Тоҷикистон]]» сарфароз гардонида шуд. Ин мукофот барои хизматҳои бузург дар рушди адабиёти тоҷик, таҳкими худшиносии миллӣ ва саҳми арзанда дар фарҳанги тоҷик дода шуд.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://mts.tj/?lang=en&amp;page_id=310
|title=Heroes of Tajikistan
|website=Маркази тадқиқоти стратегии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Маркази тадқиқоти стратегии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=en
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://izar.tj/en/united-literary-museum/literary-museum-named-after-m-tursunzoda
|title=Literary Museum named after M. Tursunzoda
|website=Институти забон ва адабиёти ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ
|publisher=Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон
|language=en
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;
=== [[Июн]]и соли [[2001]] ===
* '''[[15 июн]]'''- [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] дар шаҳри [[Шанхай]] яке аз давлатҳои муассиси [[Созмони ҳамкории Шанхай]] (СҲШ) гардид. Дар ҳамин рӯз аз ҷониби сарони шаш давлат Эъломияи таъсиси Созмони ҳамкории Шанхай ба имзо расид, ки заминаи нави ҳамкориҳои минтақавӣ дар соҳаҳои амният, иқтисод ва муносибатҳои байналмилалиро гузошт.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://eng.sectsco.org/about_sco/
|title=History of the Shanghai Cooperation Organisation
|website=Shanghai Cooperation Organization
|publisher=SCO Secretariat
|language=en
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://rtsu.tj/news/?ELEMENT_CODE=4030
|title=Таджикистан в годы независимости: 2001 год
|website=Российско-Таджикский (Славянский) университет
|publisher=РТСУ
|language=ru
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;
=== [[Июл]]и соли [[2001]] ===
* '''[[31 июл]]''' - [[Қонун|Қонуни]] [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] №29 '''«Дар бораи мукофотҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон»''' қабул гардид. Бо ин [[қонун]] низоми ягонаи мукофотҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян гардида, унвони олии давлатии «[[Қаҳрамони Тоҷикистон]]» расман дар низоми мукофотҳои давлатӣ муқаррар карда шуд.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://mmih.tj/SEARCH/DocumentView?DocumentId=21888
|title=Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мукофотҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон»
|website=Маркази миллии иттилооти ҳуқуқии Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон
|date=2001-07-31
|language=tg
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://mts.tj/?lang=en&amp;page_id=310
|title=Heroes of Tajikistan
|website=Маркази тадқиқоти стратегии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Маркази тадқиқоти стратегии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=en
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;
=== [[Сентябр]]и соли [[2001]] ===
* '''[[Сентябр]]''' - дар [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] 2700-солагии [[Авесто|китоби муқаддаси «Авесто»]] бо тантана таҷлил гардид. Ба ин муносибат дар [[Душанбе]] ва дигар шаҳру ноҳияҳои мамлакат конфронсҳои байналмилалии илмӣ, намоишгоҳҳо, чорабиниҳои фарҳангӣ ва ҳамоишҳои адабӣ баргузор шуданд. Ҷашн ба эҳёи арзишҳои таърихию фарҳангии тамаддуни ориёӣ ва муаррифии мероси фарҳангии тоҷикон дар арсаи байналмилалӣ мусоидат намуд.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.president.tj/
|title=Солномаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон. Соли 2001
|website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://khovar.tj/
|title=Авесто — сарчашмаи тамаддуни ориёӣ
|website=АМИТ «Ховар»
|publisher=АМИТ «Ховар»
|language=tg
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;


* '''[[Соли 2001]]''' - Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ворид намудани тағйиру иловаҳо ба Кодекси замини Ҷумҳурии Тоҷикистон» тағйиру иловаҳо ворид карда шуданд. Тағйироти мазкур ба такмили танзими ҳуқуқии муносибатҳои замин, рушди ислоҳоти кишоварзӣ, таҳкими ҳуқуқи истифодабарандагони замин ва баланд бардоштани самаранокии истифодаи захираҳои замин равона гардиданд.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://mmih.adlia.tj/
|title=Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ворид намудани тағйиру иловаҳо ба Кодекси замини Ҷумҳурии Тоҷикистон»
|website=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Маркази миллии иттилооти ҳуқуқӣ
|language=tg
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://ncz.tj/
|title=Кодекси замини Ҷумҳурии Тоҷикистон
|website=Маркази миллии қонунгузории назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Маркази миллии қонунгузорӣ
|language=tg
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;

== Солномаҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон. Солномаи 2001 ==
Солнома 2001. Соли таҳкими истиқлолият. Филми 1. Сиёсати дохилӣ&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.prezident.tj/president/films
|title=Солнома 2001. Соли таҳкими истиқлолият. Филми 1. Сиёсати дохилӣ
|website=www.prezident.tj
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|lang=tg
|accessdate=2026-08-01
}}&lt;/ref&gt;

Солнома 2001. Соли таҳкими истиқлолият. Филми 2. Сиёсати хориҷӣ&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.prezident.tj/president/films
|title=Солнома 2001. Соли таҳкими истиқлолият. Филми 2. Сиёсати хориҷӣ
|website=www.prezident.tj
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|lang=tg
|accessdate=2026-08-01
}}&lt;/ref&gt;
 
== Адабиёт ==
* Ҳотамов Н.Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011, – С. 554.

[[Гурӯҳ:Соли 2001]]
[[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2001]]
[[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои солҳои 2000-ум]]</text>
      <sha1>5ijzne8mt3xejvxoe8w4g7maj3gezhj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1482874</id>
      <parentid>1482873</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T07:56:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Сентябри соли 2001 */ илова</comment>
      <origin>1482874</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10306" sha1="kr3wydfn2rcn0u4mwssmpv1v0znk0o0" xml:space="preserve">{{Сол|2001}}
{{Новбарии сол|2001}}
{{Оғози сол|2001}}

== Рӯйдодҳо ==
=== [[Апрел]]и соли [[2001]] ===
*  '''[[29 апрел]]''' - Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (№199) [[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]] Қарори '''«Дар бораи ба низом даровардани қабули духтарон ба мактабҳои олии Ҷумҳурии Тоҷикистон мувофиқи квотаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2001–2005»'''-ро қабул намуд. Санади мазкур низоми қабули [[духтар|духтаронро]] аз ноҳияҳои дурдаст ба [[таҳсилоти олии касбӣ|муассисаҳои таҳсилоти олии касбӣ]] тибқи квотаи президентӣ муайян намуда, ба баланд бардоштани сатҳи таҳсилоти [[духтар|духтарон]] ва омода намудани кадрҳои соҳибихтисос мусоидат кард.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://tut.tj/kvotai-prezidentiz-rohekushoi-iqboli-duhtaron/
|title=КВОТАИ ПРЕЗИДЕНТӢ – РОҲКУШОИ ИҚБОЛИ ДУХТАРОН
|website=Донишгоҳи технологии Тоҷикистон
|publisher=Донишгоҳи технологии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://ncl.tj/legislation
|title=Пойгоҳи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон
|website=Маркази миллии қонунгузории назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Маркази миллии қонунгузорӣ
|language=tg
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;
=== [[Май]]и соли [[2001]] ===
*  '''[[7 май]]''' - бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] Шоири халқии Тоҷикистон, Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ ва арбоби барҷастаи давлатӣ [[Мирзо Турсунзода]] (пас аз вафот) бо унвони олии давлатии «[[Қаҳрамони Тоҷикистон]]» сарфароз гардонида шуд. Ин мукофот барои хизматҳои бузург дар рушди адабиёти тоҷик, таҳкими худшиносии миллӣ ва саҳми арзанда дар фарҳанги тоҷик дода шуд.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://mts.tj/?lang=en&amp;page_id=310
|title=Heroes of Tajikistan
|website=Маркази тадқиқоти стратегии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Маркази тадқиқоти стратегии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=en
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://izar.tj/en/united-literary-museum/literary-museum-named-after-m-tursunzoda
|title=Literary Museum named after M. Tursunzoda
|website=Институти забон ва адабиёти ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ
|publisher=Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон
|language=en
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;
=== [[Июн]]и соли [[2001]] ===
* '''[[15 июн]]'''- [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] дар шаҳри [[Шанхай]] яке аз давлатҳои муассиси [[Созмони ҳамкории Шанхай]] (СҲШ) гардид. Дар ҳамин рӯз аз ҷониби сарони шаш давлат Эъломияи таъсиси Созмони ҳамкории Шанхай ба имзо расид, ки заминаи нави ҳамкориҳои минтақавӣ дар соҳаҳои амният, иқтисод ва муносибатҳои байналмилалиро гузошт.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://eng.sectsco.org/about_sco/
|title=History of the Shanghai Cooperation Organisation
|website=Shanghai Cooperation Organization
|publisher=SCO Secretariat
|language=en
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://rtsu.tj/news/?ELEMENT_CODE=4030
|title=Таджикистан в годы независимости: 2001 год
|website=Российско-Таджикский (Славянский) университет
|publisher=РТСУ
|language=ru
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;
=== [[Июл]]и соли [[2001]] ===
* '''[[31 июл]]''' - [[Қонун|Қонуни]] [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] №29 '''«Дар бораи мукофотҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон»''' қабул гардид. Бо ин [[қонун]] низоми ягонаи мукофотҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон муайян гардида, унвони олии давлатии «[[Қаҳрамони Тоҷикистон]]» расман дар низоми мукофотҳои давлатӣ муқаррар карда шуд.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://mmih.tj/SEARCH/DocumentView?DocumentId=21888
|title=Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мукофотҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон»
|website=Маркази миллии иттилооти ҳуқуқии Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон
|date=2001-07-31
|language=tg
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://mts.tj/?lang=en&amp;page_id=310
|title=Heroes of Tajikistan
|website=Маркази тадқиқоти стратегии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Маркази тадқиқоти стратегии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=en
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;
=== [[Сентябр]]и соли [[2001]] ===
* '''[[Сентябр]]''' - дар [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] 2700-солагии [[Авесто|китоби муқаддаси «Авесто»]] бо тантана таҷлил гардид. Ба ин муносибат дар [[Душанбе]] ва дигар шаҳру ноҳияҳои мамлакат конфронсҳои байналмилалии илмӣ, намоишгоҳҳо, чорабиниҳои фарҳангӣ ва ҳамоишҳои адабӣ баргузор шуданд. Ҷашн ба эҳёи арзишҳои таърихию фарҳангии тамаддуни ориёӣ ва муаррифии мероси фарҳангии тоҷикон дар арсаи байналмилалӣ мусоидат намуд.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.president.tj/
|title=Солномаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон. Соли 2001
|website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|language=tg
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://khovar.tj/
|title=Авесто — сарчашмаи тамаддуни ориёӣ
|website=АМИТ «Ховар»
|publisher=АМИТ «Ховар»
|language=tg
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;
== [[Соли 2001]] ==
* '''[[Соли 2001]]''' - Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ворид намудани тағйиру иловаҳо ба Кодекси замини Ҷумҳурии Тоҷикистон» тағйиру иловаҳо ворид карда шуданд. Тағйироти мазкур ба такмили танзими ҳуқуқии муносибатҳои замин, рушди ислоҳоти кишоварзӣ, таҳкими ҳуқуқи истифодабарандагони замин ва баланд бардоштани самаранокии истифодаи захираҳои замин равона гардиданд.&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://mmih.adlia.tj/
|title=Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи ворид намудани тағйиру иловаҳо ба Кодекси замини Ҷумҳурии Тоҷикистон»
|website=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Маркази миллии иттилооти ҳуқуқӣ
|language=tg
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://ncz.tj/
|title=Кодекси замини Ҷумҳурии Тоҷикистон
|website=Маркази миллии қонунгузории назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|publisher=Маркази миллии қонунгузорӣ
|language=tg
|access-date=2026-08-05
}}&lt;/ref&gt;

== Солномаҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон. Солномаи 2001 ==
Солнома 2001. Соли таҳкими истиқлолият. Филми 1. Сиёсати дохилӣ&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.prezident.tj/president/films
|title=Солнома 2001. Соли таҳкими истиқлолият. Филми 1. Сиёсати дохилӣ
|website=www.prezident.tj
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|lang=tg
|accessdate=2026-08-01
}}&lt;/ref&gt;

Солнома 2001. Соли таҳкими истиқлолият. Филми 2. Сиёсати хориҷӣ&lt;ref&gt;{{Cite web
|url=https://www.prezident.tj/president/films
|title=Солнома 2001. Соли таҳкими истиқлолият. Филми 2. Сиёсати хориҷӣ
|website=www.prezident.tj
|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон
|lang=tg
|accessdate=2026-08-01
}}&lt;/ref&gt;
 
== Адабиёт ==
* Ҳотамов Н.Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011, – С. 554.

[[Гурӯҳ:Соли 2001]]
[[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2001]]
[[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои солҳои 2000-ум]]</text>
      <sha1>kr3wydfn2rcn0u4mwssmpv1v0znk0o0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2001</title>
    <ns>14</ns>
    <id>301777</id>
    <revision>
      <id>1482880</id>
      <parentid>1319912</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T11:58:15Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>гур=щбандӣ</comment>
      <origin>1482880</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="135" sha1="jfzoougilfq7sujzqnx1ojk1pb1zbkw" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Соли 2001| ]]
[[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2001]]
[[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои солҳои 2000-ум]]</text>
      <sha1>jfzoougilfq7sujzqnx1ojk1pb1zbkw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳси корбар:Zosya95</title>
    <ns>3</ns>
    <id>330344</id>
    <revision>
      <id>1482850</id>
      <parentid>1481114</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T01:06:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43104-51</username>
        <id>146901</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ҳадафҳои маъмул */ Посух додан</comment>
      <origin>1482850</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5872" sha1="737e2sz9rcjkxn94jgd17bpxch2t0mi" xml:space="preserve">{{Хуш омадед}}[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]]  07:47, 11 апрели 2026 (UTC)


== Ҳадафҳои маъмул ==

Ҳадафи асосии ман интишори мақолаҳо дар бораи илм ва муҳандисӣ мебошад. Ман инчунин мақсад дорам, ки дар мавзӯъҳои марбут ба забон ва фарҳанги тоҷикӣ мақолаҳо нашр кунам.

Барори кор ба [[Корбар:Zosya95]]  аз номи ҷамъяти Википедияи Тоҷикӣ.  [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 05:31, 16 апрели 2026 (UTC)

:Раҳмати калон! [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 20:29, 16 апрели 2026 (UTC)
::Ман Аброр Паӣғамбар Аз Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Худованди бахшандаи меҳрубон ва бо мақсади ташакулли ҳисси ватандорӣ ва ифтихори миллӣ дар Тоҷикистон  паёми Паёмбар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба халқи кишварам  бо муносибати иди миллии 35 истиқлолияти Давлатии Ҷумҳурии  Тоҷикистон муборак бошад @[[Корбар:Ҷумҳурии Тоҷикистон D|Аброр ]] [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-43104-51|&amp;#126;2026-43104-51]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-43104-51|talk]]) 01:06, 5 августи 2026 (UTC)

== Дастур барои корбари Википедия ==

Гурӯҳбандии мавзӯотӣ дар мақола 

Тавсияҳо ба корбар:

1.Гурӯҳбандии мавзӯотиро вобаста ба мазмуни мақола ҷустҷу кунед, (ниг. Аз забони ВК/русӣ, анг, ва диг) ва  тарҷума намуда гузоред. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 17:26, 27 апрели 2026 (UTC)

== Мақолаҳои тарҷуманамудаатонро ислоҳ ва пурратар нависед ==

Тавсияҳо ба корбар:

Дӯсти гиромӣ, бо мақсади викифонидани мақолаҳои нав дар ВК ба талаботи Роҳнамои Википедия риоя кунед. Нигаред:

[[Саҳифаи аслӣ]] қисмати Роҳнамо, сипас → 

Равиши вироиши Википедия → [[Википедиа:Чӣ тавр мақола бояд сохт.Эҷоди|мақола]] ва [[Википедиа:Вироиши_мақолаҳо]] даромада бо талаботи Википедия шинос шавед ва омӯзед.Бидонед:мақолаҳои бе манбаъ  нигаред:([[Википедиа:Сарчашмаҳои муътабар]]),  яъне  бе сабти номи мақола дар Вебгоҳи Интернетӣ, ё ин ки – бе иқтибосе аз адабиёт бо таълифи ному насаби муаллиф, номи мақолаи китоб (маҷалла ва диг), ҷойи нашр кадом шаҳр, номи нашриёт, соли нашр, миқдори саҳифаҳои истифодагарди

1.Гурӯҳбандии мавзӯотиро вобаста ба мазмуни мақола ҷустҷу кунед, (ниг. Аз забони ВК/русӣ, анг, ва диг) ва  тарҷума намуда гузоред.

2. Истилоҳҳои дар мақолаатон гузоштаро ба қавсҳои чоркунҷа Ниг.[[шаҳрвандӣ]] ва диг. ҷудо кунед (онҳо пайванди забонӣ (Интервики) ба истилоҳҳои ВК/тоҷ. мешаванд.).

3. Аз поварақи ''Зудкор'' дар ВК/тоҷ. Намуна:== Эзоҳ ==

= Нигаред низ == + иловаи мақолаи дигари ВК/тоҷ.  истифода баред. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 05:59, 13 июли 2026 (UTC)

== Огоҳӣ ба корбар:Zosya95 ==

Дӯсти гиромӣ.Тавсияҳое, ки барои бартарафу мувофиқи талаботи дастури Википедия нисбати мақолаҳо ва вироишиҳое, ки ба [[Корбар:Zosya95]] фиристода шудааст, монанди: ''Гурӯҳбандии мавзӯотӣ нест ???, Викифонидани мақола???, мавзӯи нопурраи мақолаҳо???'' (аз моҳи апрели соли 2026) ислоҳ нашудааст. 

Муаллифи аввалини мақолаҳо бошед камбудиҳоятонро ислоҳ кунед.  Барои ислоҳ намудани кабудиҳои муайяншуда дигар корбарон вақташонро сарф намекунанд. ОГОҲИИ ҚАТЪӢ, ислоҳ кунед, ё саҳифаи корбариатон ба мӯҳлати муайян баста мешавад.  [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 07:00, 16 июли 2026 (UTC)

:Салом. Фаҳмидам хатоҳоямро. Ман ҳаммаашро қайд кардам ва ислоҳ карда истодаам. [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 22:37, 16 июли 2026 (UTC)</text>
      <sha1>737e2sz9rcjkxn94jgd17bpxch2t0mi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1482851</id>
      <parentid>1482850</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T01:10:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43104-51</username>
        <id>146901</id>
      </contributor>
      <comment>/* Огоҳӣ ба корбар:Zosya95 */ Посух додан</comment>
      <origin>1482851</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6415" sha1="83kxxm5coz2zrye7tlv7dngjeg6duua" xml:space="preserve">{{Хуш омадед}}[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]]  07:47, 11 апрели 2026 (UTC)


== Ҳадафҳои маъмул ==

Ҳадафи асосии ман интишори мақолаҳо дар бораи илм ва муҳандисӣ мебошад. Ман инчунин мақсад дорам, ки дар мавзӯъҳои марбут ба забон ва фарҳанги тоҷикӣ мақолаҳо нашр кунам.

Барори кор ба [[Корбар:Zosya95]]  аз номи ҷамъяти Википедияи Тоҷикӣ.  [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 05:31, 16 апрели 2026 (UTC)

:Раҳмати калон! [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 20:29, 16 апрели 2026 (UTC)
::Ман Аброр Паӣғамбар Аз Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Худованди бахшандаи меҳрубон ва бо мақсади ташакулли ҳисси ватандорӣ ва ифтихори миллӣ дар Тоҷикистон  паёми Паёмбар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба халқи кишварам  бо муносибати иди миллии 35 истиқлолияти Давлатии Ҷумҳурии  Тоҷикистон муборак бошад @[[Корбар:Ҷумҳурии Тоҷикистон D|Аброр ]] [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-43104-51|&amp;#126;2026-43104-51]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-43104-51|talk]]) 01:06, 5 августи 2026 (UTC)

== Дастур барои корбари Википедия ==

Гурӯҳбандии мавзӯотӣ дар мақола 

Тавсияҳо ба корбар:

1.Гурӯҳбандии мавзӯотиро вобаста ба мазмуни мақола ҷустҷу кунед, (ниг. Аз забони ВК/русӣ, анг, ва диг) ва  тарҷума намуда гузоред. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 17:26, 27 апрели 2026 (UTC)

== Мақолаҳои тарҷуманамудаатонро ислоҳ ва пурратар нависед ==

Тавсияҳо ба корбар:

Дӯсти гиромӣ, бо мақсади викифонидани мақолаҳои нав дар ВК ба талаботи Роҳнамои Википедия риоя кунед. Нигаред:

[[Саҳифаи аслӣ]] қисмати Роҳнамо, сипас → 

Равиши вироиши Википедия → [[Википедиа:Чӣ тавр мақола бояд сохт.Эҷоди|мақола]] ва [[Википедиа:Вироиши_мақолаҳо]] даромада бо талаботи Википедия шинос шавед ва омӯзед.Бидонед:мақолаҳои бе манбаъ  нигаред:([[Википедиа:Сарчашмаҳои муътабар]]),  яъне  бе сабти номи мақола дар Вебгоҳи Интернетӣ, ё ин ки – бе иқтибосе аз адабиёт бо таълифи ному насаби муаллиф, номи мақолаи китоб (маҷалла ва диг), ҷойи нашр кадом шаҳр, номи нашриёт, соли нашр, миқдори саҳифаҳои истифодагарди

1.Гурӯҳбандии мавзӯотиро вобаста ба мазмуни мақола ҷустҷу кунед, (ниг. Аз забони ВК/русӣ, анг, ва диг) ва  тарҷума намуда гузоред.

2. Истилоҳҳои дар мақолаатон гузоштаро ба қавсҳои чоркунҷа Ниг.[[шаҳрвандӣ]] ва диг. ҷудо кунед (онҳо пайванди забонӣ (Интервики) ба истилоҳҳои ВК/тоҷ. мешаванд.).

3. Аз поварақи ''Зудкор'' дар ВК/тоҷ. Намуна:== Эзоҳ ==

= Нигаред низ == + иловаи мақолаи дигари ВК/тоҷ.  истифода баред. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 05:59, 13 июли 2026 (UTC)

== Огоҳӣ ба корбар:Zosya95 ==

Дӯсти гиромӣ.Тавсияҳое, ки барои бартарафу мувофиқи талаботи дастури Википедия нисбати мақолаҳо ва вироишиҳое, ки ба [[Корбар:Zosya95]] фиристода шудааст, монанди: ''Гурӯҳбандии мавзӯотӣ нест ???, Викифонидани мақола???, мавзӯи нопурраи мақолаҳо???'' (аз моҳи апрели соли 2026) ислоҳ нашудааст. 

Муаллифи аввалини мақолаҳо бошед камбудиҳоятонро ислоҳ кунед.  Барои ислоҳ намудани кабудиҳои муайяншуда дигар корбарон вақташонро сарф намекунанд. ОГОҲИИ ҚАТЪӢ, ислоҳ кунед, ё саҳифаи корбариатон ба мӯҳлати муайян баста мешавад.  [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 07:00, 16 июли 2026 (UTC)

:Салом. Фаҳмидам хатоҳоямро. Ман ҳаммаашро қайд кардам ва ислоҳ карда истодаам. [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 22:37, 16 июли 2026 (UTC)
:Ту ки ҳастӣ  ки саҳифа бори охир 4 маи аз ман ро то 4 августи соли равон дар шаҳри Қӯрғонтеппа Вилояти Қӯрғонтеппа Шаҳри Душанбе баста шуд ман ба ту огоҳ карда мешавад ва гар на аз давлат  нест карда мешавад [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-43104-51|&amp;#126;2026-43104-51]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-43104-51|talk]]) 01:10, 5 августи 2026 (UTC)</text>
      <sha1>83kxxm5coz2zrye7tlv7dngjeg6duua</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1482852</id>
      <parentid>1482851</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T01:15:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43104-51</username>
        <id>146901</id>
      </contributor>
      <comment>/* Мақолаҳои тарҷуманамудаатонро ислоҳ ва пурратар нависед */ Посух додан</comment>
      <origin>1482852</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6826" sha1="fi19j8qaycldy2p0957roabbgi1lyhf" xml:space="preserve">{{Хуш омадед}}[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]]  07:47, 11 апрели 2026 (UTC)


== Ҳадафҳои маъмул ==

Ҳадафи асосии ман интишори мақолаҳо дар бораи илм ва муҳандисӣ мебошад. Ман инчунин мақсад дорам, ки дар мавзӯъҳои марбут ба забон ва фарҳанги тоҷикӣ мақолаҳо нашр кунам.

Барори кор ба [[Корбар:Zosya95]]  аз номи ҷамъяти Википедияи Тоҷикӣ.  [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 05:31, 16 апрели 2026 (UTC)

:Раҳмати калон! [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 20:29, 16 апрели 2026 (UTC)
::Ман Аброр Паӣғамбар Аз Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Худованди бахшандаи меҳрубон ва бо мақсади ташакулли ҳисси ватандорӣ ва ифтихори миллӣ дар Тоҷикистон  паёми Паёмбар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба халқи кишварам  бо муносибати иди миллии 35 истиқлолияти Давлатии Ҷумҳурии  Тоҷикистон муборак бошад @[[Корбар:Ҷумҳурии Тоҷикистон D|Аброр ]] [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-43104-51|&amp;#126;2026-43104-51]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-43104-51|talk]]) 01:06, 5 августи 2026 (UTC)

== Дастур барои корбари Википедия ==

Гурӯҳбандии мавзӯотӣ дар мақола 

Тавсияҳо ба корбар:

1.Гурӯҳбандии мавзӯотиро вобаста ба мазмуни мақола ҷустҷу кунед, (ниг. Аз забони ВК/русӣ, анг, ва диг) ва  тарҷума намуда гузоред. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 17:26, 27 апрели 2026 (UTC)

== Мақолаҳои тарҷуманамудаатонро ислоҳ ва пурратар нависед ==

Тавсияҳо ба корбар:

Дӯсти гиромӣ, бо мақсади викифонидани мақолаҳои нав дар ВК ба талаботи Роҳнамои Википедия риоя кунед. Нигаред:

[[Саҳифаи аслӣ]] қисмати Роҳнамо, сипас → 

Равиши вироиши Википедия → [[Википедиа:Чӣ тавр мақола бояд сохт.Эҷоди|мақола]] ва [[Википедиа:Вироиши_мақолаҳо]] даромада бо талаботи Википедия шинос шавед ва омӯзед.Бидонед:мақолаҳои бе манбаъ  нигаред:([[Википедиа:Сарчашмаҳои муътабар]]),  яъне  бе сабти номи мақола дар Вебгоҳи Интернетӣ, ё ин ки – бе иқтибосе аз адабиёт бо таълифи ному насаби муаллиф, номи мақолаи китоб (маҷалла ва диг), ҷойи нашр кадом шаҳр, номи нашриёт, соли нашр, миқдори саҳифаҳои истифодагарди

1.Гурӯҳбандии мавзӯотиро вобаста ба мазмуни мақола ҷустҷу кунед, (ниг. Аз забони ВК/русӣ, анг, ва диг) ва  тарҷума намуда гузоред.

2. Истилоҳҳои дар мақолаатон гузоштаро ба қавсҳои чоркунҷа Ниг.[[шаҳрвандӣ]] ва диг. ҷудо кунед (онҳо пайванди забонӣ (Интервики) ба истилоҳҳои ВК/тоҷ. мешаванд.).

3. Аз поварақи ''Зудкор'' дар ВК/тоҷ. Намуна:== Эзоҳ ==

= Нигаред низ == + иловаи мақолаи дигари ВК/тоҷ.  истифода баред. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 05:59, 13 июли 2026 (UTC)

:Ту чи эронни ҳастӣи ки дар В П эрон ӣира нашриёти мо мақолаҳо дар гурӯҳи корӣ оид ба тоҷикӣ тарҷума карда шудааст   дидан мумкин аст [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-43104-51|&amp;#126;2026-43104-51]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-43104-51|talk]]) 01:15, 5 августи 2026 (UTC)

== Огоҳӣ ба корбар:Zosya95 ==

Дӯсти гиромӣ.Тавсияҳое, ки барои бартарафу мувофиқи талаботи дастури Википедия нисбати мақолаҳо ва вироишиҳое, ки ба [[Корбар:Zosya95]] фиристода шудааст, монанди: ''Гурӯҳбандии мавзӯотӣ нест ???, Викифонидани мақола???, мавзӯи нопурраи мақолаҳо???'' (аз моҳи апрели соли 2026) ислоҳ нашудааст. 

Муаллифи аввалини мақолаҳо бошед камбудиҳоятонро ислоҳ кунед.  Барои ислоҳ намудани кабудиҳои муайяншуда дигар корбарон вақташонро сарф намекунанд. ОГОҲИИ ҚАТЪӢ, ислоҳ кунед, ё саҳифаи корбариатон ба мӯҳлати муайян баста мешавад.  [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 07:00, 16 июли 2026 (UTC)

:Салом. Фаҳмидам хатоҳоямро. Ман ҳаммаашро қайд кардам ва ислоҳ карда истодаам. [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 22:37, 16 июли 2026 (UTC)
:Ту ки ҳастӣ  ки саҳифа бори охир 4 маи аз ман ро то 4 августи соли равон дар шаҳри Қӯрғонтеппа Вилояти Қӯрғонтеппа Шаҳри Душанбе баста шуд ман ба ту огоҳ карда мешавад ва гар на аз давлат  нест карда мешавад [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-43104-51|&amp;#126;2026-43104-51]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-43104-51|talk]]) 01:10, 5 августи 2026 (UTC)</text>
      <sha1>fi19j8qaycldy2p0957roabbgi1lyhf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1482853</id>
      <parentid>1482852</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T01:18:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-43104-51</username>
        <id>146901</id>
      </contributor>
      <comment>/* Огоҳӣ ба корбар:Zosya95 */ Посух додан</comment>
      <origin>1482853</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7202" sha1="fud0fjtr2wnn9zochvfs4ovcfl2x37n" xml:space="preserve">{{Хуш омадед}}[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]]  07:47, 11 апрели 2026 (UTC)


== Ҳадафҳои маъмул ==

Ҳадафи асосии ман интишори мақолаҳо дар бораи илм ва муҳандисӣ мебошад. Ман инчунин мақсад дорам, ки дар мавзӯъҳои марбут ба забон ва фарҳанги тоҷикӣ мақолаҳо нашр кунам.

Барори кор ба [[Корбар:Zosya95]]  аз номи ҷамъяти Википедияи Тоҷикӣ.  [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 05:31, 16 апрели 2026 (UTC)

:Раҳмати калон! [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 20:29, 16 апрели 2026 (UTC)
::Ман Аброр Паӣғамбар Аз Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Худованди бахшандаи меҳрубон ва бо мақсади ташакулли ҳисси ватандорӣ ва ифтихори миллӣ дар Тоҷикистон  паёми Паёмбар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба халқи кишварам  бо муносибати иди миллии 35 истиқлолияти Давлатии Ҷумҳурии  Тоҷикистон муборак бошад @[[Корбар:Ҷумҳурии Тоҷикистон D|Аброр ]] [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-43104-51|&amp;#126;2026-43104-51]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-43104-51|talk]]) 01:06, 5 августи 2026 (UTC)

== Дастур барои корбари Википедия ==

Гурӯҳбандии мавзӯотӣ дар мақола 

Тавсияҳо ба корбар:

1.Гурӯҳбандии мавзӯотиро вобаста ба мазмуни мақола ҷустҷу кунед, (ниг. Аз забони ВК/русӣ, анг, ва диг) ва  тарҷума намуда гузоред. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 17:26, 27 апрели 2026 (UTC)

== Мақолаҳои тарҷуманамудаатонро ислоҳ ва пурратар нависед ==

Тавсияҳо ба корбар:

Дӯсти гиромӣ, бо мақсади викифонидани мақолаҳои нав дар ВК ба талаботи Роҳнамои Википедия риоя кунед. Нигаред:

[[Саҳифаи аслӣ]] қисмати Роҳнамо, сипас → 

Равиши вироиши Википедия → [[Википедиа:Чӣ тавр мақола бояд сохт.Эҷоди|мақола]] ва [[Википедиа:Вироиши_мақолаҳо]] даромада бо талаботи Википедия шинос шавед ва омӯзед.Бидонед:мақолаҳои бе манбаъ  нигаред:([[Википедиа:Сарчашмаҳои муътабар]]),  яъне  бе сабти номи мақола дар Вебгоҳи Интернетӣ, ё ин ки – бе иқтибосе аз адабиёт бо таълифи ному насаби муаллиф, номи мақолаи китоб (маҷалла ва диг), ҷойи нашр кадом шаҳр, номи нашриёт, соли нашр, миқдори саҳифаҳои истифодагарди

1.Гурӯҳбандии мавзӯотиро вобаста ба мазмуни мақола ҷустҷу кунед, (ниг. Аз забони ВК/русӣ, анг, ва диг) ва  тарҷума намуда гузоред.

2. Истилоҳҳои дар мақолаатон гузоштаро ба қавсҳои чоркунҷа Ниг.[[шаҳрвандӣ]] ва диг. ҷудо кунед (онҳо пайванди забонӣ (Интервики) ба истилоҳҳои ВК/тоҷ. мешаванд.).

3. Аз поварақи ''Зудкор'' дар ВК/тоҷ. Намуна:== Эзоҳ ==

= Нигаред низ == + иловаи мақолаи дигари ВК/тоҷ.  истифода баред. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 05:59, 13 июли 2026 (UTC)

:Ту чи эронни ҳастӣи ки дар В П эрон ӣира нашриёти мо мақолаҳо дар гурӯҳи корӣ оид ба тоҷикӣ тарҷума карда шудааст   дидан мумкин аст [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-43104-51|&amp;#126;2026-43104-51]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-43104-51|talk]]) 01:15, 5 августи 2026 (UTC)

== Огоҳӣ ба корбар:Zosya95 ==

Дӯсти гиромӣ.Тавсияҳое, ки барои бартарафу мувофиқи талаботи дастури Википедия нисбати мақолаҳо ва вироишиҳое, ки ба [[Корбар:Zosya95]] фиристода шудааст, монанди: ''Гурӯҳбандии мавзӯотӣ нест ???, Викифонидани мақола???, мавзӯи нопурраи мақолаҳо???'' (аз моҳи апрели соли 2026) ислоҳ нашудааст. 

Муаллифи аввалини мақолаҳо бошед камбудиҳоятонро ислоҳ кунед.  Барои ислоҳ намудани кабудиҳои муайяншуда дигар корбарон вақташонро сарф намекунанд. ОГОҲИИ ҚАТЪӢ, ислоҳ кунед, ё саҳифаи корбариатон ба мӯҳлати муайян баста мешавад.  [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 07:00, 16 июли 2026 (UTC)

:Салом. Фаҳмидам хатоҳоямро. Ман ҳаммаашро қайд кардам ва ислоҳ карда истодаам. [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 22:37, 16 июли 2026 (UTC)
:Ту ки ҳастӣ  ки саҳифа бори охир 4 маи аз ман ро то 4 августи соли равон дар шаҳри Қӯрғонтеппа Вилояти Қӯрғонтеппа Шаҳри Душанбе баста шуд ман ба ту огоҳ карда мешавад ва гар на аз давлат  нест карда мешавад [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-43104-51|&amp;#126;2026-43104-51]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-43104-51|talk]]) 01:10, 5 августи 2026 (UTC)
:Ман Аброр Паӣғамбар Аз Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳтиназорати ман ҳаст вп@ Қӯрғон-теппа шӯъбаи корҳои назорати ҳаст [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/&amp;#126;2026-43104-51|&amp;#126;2026-43104-51]] ([[Баҳси корбар:&amp;#126;2026-43104-51|talk]]) 01:18, 5 августи 2026 (UTC)</text>
      <sha1>fud0fjtr2wnn9zochvfs4ovcfl2x37n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1482875</id>
      <parentid>1482853</parentid>
      <timestamp>2026-08-05T09:44:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Вироиши [[Special:Contributions/~2026-43104-51|~2026-43104-51]] ([[User talk:~2026-43104-51|Баҳс]]) вогардонида шуд ба охирин тағйире, ки [[User:Zosya95|Zosya95]] анҷом дода буд</comment>
      <origin>1481114</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5091" sha1="5o8f09p1fdjedi2ajh3vnvjeubvz4wu" xml:space="preserve">{{Хуш омадед}}[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]]  07:47, 11 апрели 2026 (UTC)


== Ҳадафҳои маъмул ==

Ҳадафи асосии ман интишори мақолаҳо дар бораи илм ва муҳандисӣ мебошад. Ман инчунин мақсад дорам, ки дар мавзӯъҳои марбут ба забон ва фарҳанги тоҷикӣ мақолаҳо нашр кунам.

Барори кор ба [[Корбар:Zosya95]]  аз номи ҷамъяти Википедияи Тоҷикӣ.  [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 05:31, 16 апрели 2026 (UTC)

:Раҳмати калон! [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 20:29, 16 апрели 2026 (UTC)

== Дастур барои корбари Википедия ==

Гурӯҳбандии мавзӯотӣ дар мақола 

Тавсияҳо ба корбар:

1.Гурӯҳбандии мавзӯотиро вобаста ба мазмуни мақола ҷустҷу кунед, (ниг. Аз забони ВК/русӣ, анг, ва диг) ва  тарҷума намуда гузоред. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 17:26, 27 апрели 2026 (UTC)

== Мақолаҳои тарҷуманамудаатонро ислоҳ ва пурратар нависед ==

Тавсияҳо ба корбар:

Дӯсти гиромӣ, бо мақсади викифонидани мақолаҳои нав дар ВК ба талаботи Роҳнамои Википедия риоя кунед. Нигаред:

[[Саҳифаи аслӣ]] қисмати Роҳнамо, сипас → 

Равиши вироиши Википедия → [[Википедиа:Чӣ тавр мақола бояд сохт.Эҷоди|мақола]] ва [[Википедиа:Вироиши_мақолаҳо]] даромада бо талаботи Википедия шинос шавед ва омӯзед.Бидонед:мақолаҳои бе манбаъ  нигаред:([[Википедиа:Сарчашмаҳои муътабар]]),  яъне  бе сабти номи мақола дар Вебгоҳи Интернетӣ, ё ин ки – бе иқтибосе аз адабиёт бо таълифи ному насаби муаллиф, номи мақолаи китоб (маҷалла ва диг), ҷойи нашр кадом шаҳр, номи нашриёт, соли нашр, миқдори саҳифаҳои истифодагарди

1.Гурӯҳбандии мавзӯотиро вобаста ба мазмуни мақола ҷустҷу кунед, (ниг. Аз забони ВК/русӣ, анг, ва диг) ва  тарҷума намуда гузоред.

2. Истилоҳҳои дар мақолаатон гузоштаро ба қавсҳои чоркунҷа Ниг.[[шаҳрвандӣ]] ва диг. ҷудо кунед (онҳо пайванди забонӣ (Интервики) ба истилоҳҳои ВК/тоҷ. мешаванд.).

3. Аз поварақи ''Зудкор'' дар ВК/тоҷ. Намуна:== Эзоҳ ==

= Нигаред низ == + иловаи мақолаи дигари ВК/тоҷ.  истифода баред. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 05:59, 13 июли 2026 (UTC)

== Огоҳӣ ба корбар:Zosya95 ==

Дӯсти гиромӣ.Тавсияҳое, ки барои бартарафу мувофиқи талаботи дастури Википедия нисбати мақолаҳо ва вироишиҳое, ки ба [[Корбар:Zosya95]] фиристода шудааст, монанди: ''Гурӯҳбандии мавзӯотӣ нест ???, Викифонидани мақола???, мавзӯи нопурраи мақолаҳо???'' (аз моҳи апрели соли 2026) ислоҳ нашудааст. 

Муаллифи аввалини мақолаҳо бошед камбудиҳоятонро ислоҳ кунед.  Барои ислоҳ намудани кабудиҳои муайяншуда дигар корбарон вақташонро сарф намекунанд. ОГОҲИИ ҚАТЪӢ, ислоҳ кунед, ё саҳифаи корбариатон ба мӯҳлати муайян баста мешавад.  [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 07:00, 16 июли 2026 (UTC)

:Салом. Фаҳмидам хатоҳоямро. Ман ҳаммаашро қайд кардам ва ислоҳ карда истодаам. [[Корбар:Zosya95|Zosya95]] ([[Баҳси корбар:Zosya95|баҳс]]) 22:37, 16 июли 2026 (UTC)</text>
      <sha1>5o8f09p1fdjedi2ajh3vnvjeubvz4wu</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>