Википедиа tgwiki https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3 MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter Медиа Вижа Баҳс Корбар Баҳси корбар Википедиа Баҳси Википедиа Акс Баҳси акс Медиавики Баҳси медиавики Шаблон Баҳси шаблон Роҳнамо Баҳси роҳнамо Гурӯҳ Баҳси гурӯҳ Портал Баҳси портал Лоиҳа Баҳси Лоиҳа TimedText TimedText talk Модул Баҳси Модул Event Event talk 0 2753 1484617 1354619 2026-08-24T14:29:34Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1484617 wikitext text/x-wiki '''Cараево''' ({{lang-bs|Sarajevo}}, {{lang-hr|Sarajevo}}, {{lang-sr|Сарајево/Sarajevo}}, {{IPA|[sǎrajeʋo]}}, {{lang-tr|Saraybosna}}) — пойтахти [[Босния ва Ҳерсеговина]] ва қисмҳои — Федератсияи Босния ва Ҳерсеговина. Маркази маъмурии [[кантони Сараево]]. Ба худидоракунии маҳаллии «шаҳри Сараево», ки ба 4 ноҳия тақсим аст, дохил мешавад. Аҳолӣ — 369,5 ҳазор одам (ба ҳисоби 2013), ё 10 % аҳолии Босния ва Ҳерсеговинаро ташкил мекунад. Дар натиҷаи ҷанге, ки солҳои 1992—1995 шуда гузашт, шумораи ақвоми серб дар шаҳр хело кам монд. == Таърих == {{Дар нақша}} == Ҷуғрофия == {{Дар нақша}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * [http://www.sarajevo.ba/ba/index.php Официальный сайт города] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070120004342/http://www.sarajevo.ba/ba/index.php |date=2007-01-20 }}{{ref-bs}},{{ref-hr}},{{ref-sr}},{{ref-en}} * [http://www.numbeo.com/cost-of-living/city_result.jsp?country=Bosnia+And+Herzegovina&city=Sarajevo Социально-экономические данные Сараева] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160414142212/http://www.numbeo.com/cost-of-living/city_result.jsp?country=Bosnia+And+Herzegovina&city=Sarajevo |date=2016-04-14 }} На сайте глобальных данных ''Numbeo''{{ref-en}} * [http://www.sarajevopanorama.info/ 360-градусная панорама Сараева] * [http://www.sarajevo360.ba/ 360-градусные панорамы улиц Сараева] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160310003130/http://www.sarajevo360.ba/ |date=2016-03-10 }} * [http://www.starigrad.ba/bs2/txt_wide.php?id=352 Старые фотографии Сараева] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20150402142651/http://www.starigrad.ba/bs2/txt_wide.php?id=352 |date=2015-04-02 }} На сайте общины Старый Град Сараево * [http://www.sarajevo-tourism.com/ Туристический сайт Сараева] Ассоциация туризма Сараевского кантона{{ref-bs}},{{ref-en}} * [http://www.navigator.ba/#/categories Навигатор по Сараеву]{{ref-bs}},{{ref-en}} {{Пойтахтҳои Аврупо}} [[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Сараево]] e18ri6jkyb1q60jzde45pt7tl9kk6d6 0 3452 1484599 1343398 2026-08-24T12:32:52Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1484599 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |common_name=Pakistan |Парчам =Flag of Pakistan.svg |Номи тоҷикӣ=Ҷумҳурии Исломии Покистон |Номи аслӣ={{nastaliq|اسلامی جمہوریۂ پاكستان}} |Нишон=Coat of arms of Pakistan.svg |Шиор=Iman, Ittehad, Nazm (Имон, Якпорчагӣ, Низом) |Номи суруди миллӣ= Qaumi Tarana [[File:Pakistan anthem - United States Navy Band.ogg]] |Сохтори давлат=Ҷумҳурии Исломӣ |Дар харита=Pakistan_(orthographic_projection).svg |Забон=[[Забони урду|урду]], [[Забони инглисӣ|инглисӣ]] |Рӯзи истиқлол=[[14 августа]] [[1947]] |Соҳибистиқлол аз=[[Британияи Кабир]], [[14 августа]] [[1947]] |Пойтахт= [[Исломобод]] |Шаҳри калонтарин= [[Исломобод]], [[Карочи]], [[Пешовар]] |Вазифаи сарварон=Раҳбари Ҷумҳурии Исломӣ<br />Сарвазир |Сарварон= |Ҷой аз рӯи масоҳат=34 |Масоҳат=803 940 |Фоизи об=0.7 |Ҷой аз рӯи аҳолӣ=6 |Аҳолӣ=188 444 000 нафар |Соли ба шумор гирифтани аҳолӣ=2013 |Зичии аҳолӣ=224,9 |ММД=884.2 млрд |Соли ҳисоби ММД=2012 |Ҷой дар ҷаҳон аз рӯи ММД=27 |ММД ба сари аҳолӣ=4700 |Пули миллӣ=[[Рупии Покистон]] (PKR, рамз 118) |Домен=[[.pk]] |Коди телефон=92 |Соат=+5 |Эзоҳот={{commons|Pakistan}} }} '''Покистон''' (урду: پاکِستان - «замини пок"  англ. Pakistan Покистон [ˈpækɪstæn] ё [pɑːkiˈstɑːn] номи пурраи расмӣ - Ҷумҳурии Исломии Покистон (урду: اسلامی جمہوریہ پاکِستان Jumhuriyah Покистон  англ. Islamic Republic of Pakistan Ҷумҳурии Исломии Покистон) — кишварест дар Осиёи Ҷанубӣ. Покистон ҳамчун як созмони мустақили сиёсӣ соли 1947 дар натиҷаи тақсимоти қаламрави Ҳиндустон Бритониё таъсис ёфтааст. Тибқи барӯйхатгирии соли 2017 Покистон шашумин кишвари аҳолиаш дар ҷаҳон сершумор буда, шумораи аҳолии он 207,774,520 нафарро ташкил медиҳад ва аз рӯи аҳолии мусулмон дуюмин пас аз Индонезия (мутаносибан 178 ва 205 миллион мусулмон) мебошад. Кишвар узви Созмони Милали Муттаҳид, Иттиҳоди миллатҳо, Созмони Умумиҷаҳонии Савдо, Созмони Ҳамкории Шанхай ва инчунин узви кишварҳои рӯ ба инкишоф дар "Гурӯҳи 77" мебошад. == Этимология == Номи "Покистон" аслан маънои "сарзамини пок" -ро бо забонҳои урду ва форсӣ аз калимаи pak, ки дар порсӣ ва пашту маънои "тоза" дорад. Суфикси ستان (-stān) калимаи форсӣ буда маънояш ҷойгиршавӣ аст ва шабоҳати синоними калима санскритии (स्थान sthāna) аст. Номгузорри ин кишвар соли 1933 аз ҷониби Раҳмат Алӣ, фаъоли ҳаракати истиқлолхоҳӣ ки дар китоби худ " Ҳозир ё Ҳеч гоҳ " ин номгузриро сабт кардааст ба вуҷуд омадааст ва дар он ҳамчун калимаи бидуни ҳарфи "ва" истифода кардааст. ("сӣ миллион бародарони мусулмон дар Покистон зиндагӣ мекунанд"), ва аз номгузории панҷ минтақаи шимолии Ҳиндустони Бритониё: Панҷоб, Афғонистон, Кашмир, Синд ва Балуҷистон бармеояд. Баъдтар ҳарфи «i» - "ва" барои мусоидат ба талаффузи он дохил карда шуд. == Таърих == === Давраи мустамлика === Дар асри XIX қаламрави Покистони муосир аз ҷониби артиши Бритониё забт карда шуд ва ба Ҳиндустони Бритониё ҳамроҳ карда шуд. Яке аз асосгузорони давлат шоир [[Муҳаммад Иқбол]], роҳбари Лигаи мусалмонон, яке аз пешвоёни созмони майлҳои ҷудоихоҳ буд. Маҳз Иқбол дар соли 1930 як давлати мустақили мусалмониро пешниҳод кард, ки он Панҷоб, Синд, Вилояти Сарҳади Шимолу Ғарбӣ (NWFP) ва Балуҷистонро мебоист дар бар мегирифт. Номи кишварро дар авоили соли 1933 як донишҷӯи мусулмон, Чаудхури Раҳмат Алӣ, ки дар Донишгоҳи Кембриҷ таҳсил менамуд, пешниҳод кардааст. Покистон аслан маънои "замини пок" -ро дорад, он калимаи мухтасар аз ҳарфҳои : "П" аз [[Панҷоб (Покистон)|Панҷоб]] аст, "А" аз [[афғонҳо]] (яъне паштунҳои назди сарҳадӣ - NWFP), "К" аз [[Кашмир]], "C" аз [[Синд]] ва "тан" - аз [[Балуҷистон]] бармеояд. [[24 март]]и [[1940]] дар [[Лоҳур]] қарордоди таърихӣ қабул шуд. "''Қатъномаи Лоҳур''", принсипҳои ҷомеаи мусулмононро дар кишвари (давлат) мустаъқил эълон кард. === Давраи муосир === Дар соли 1947, ҳангоми тақсимоти [[Ҳиндустони Бритониё]], бо талошҳои Лигаи Мусалмонон, давлати Покистон ташкил ёфт, ки ба он минтақаҳои шимолу шарқӣ ва шимолу ғарбии Ҳиндустон, асосан аҳолии мусулмон дохил мешуданд. Аввалин генерал-губернатори Покистон ҳамчун як воҳиди алоҳидаи маъмурӣ [[Ҷинна]], ва нахуствазири кишвар - Лиакат Алӣхон буданд. Соли 1958 аввалин табаддулоти ҳарбӣ дар кишвар сурат гирифт, ба сари қудрат генерал Муҳаммад Айюбхон омад. Дар солҳои 1965 ва 1971, Покистон бо Ҳиндустон ҷангидааст. Соли 1971 Покистони Шарқӣ ба давлати мустақили [[Бангладеш]] табдил ёфт. Соли 1977 табаддулоти ҳарбӣ сурат гирифт. Дар ин давра, Покистон [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]]ро тарафдорӣ кард ва муҷоҳидонро, ки дар ҷанги зидди ҳукумати [[Афғонистон]] дар ҳамсоягӣ мубориза мебурданд, дастгирӣ кард. Кароргоҳҳои омӯзишии муҷоҳидон дар Покистон ҷойгир буданд. Пас аз куштори президент Зиё-ул-Ҳақ (ҳангоми суқути ҳавопаймо 17 августи соли 1988) раиси Сенат Ғулом Исҳоқхон ба қудрат омад. Президенти амалкунанда Ғулом Исҳоқхон интихоботи нави парлумониро даъват кард, ки дар он Ҳизби мардумии Покистон аксарияти бештар ба даст овард. [[Беназир Бҳутто]] сарвазири кишвар шуд. Ҳукумати нав ҳуқуқу озодиҳои демократиро баргардонд ва вазъияти фавқулоддаро лағв кард. Бо вуҷуди ин, вазъияти кишвар бадтар шуданро идома медод, акнун дар [[Синд]] низоъҳои мусаллаҳона авҷ гирифтанд. Моҳи августи 1990 ҳукумати Бҳутто аз ҳукуматдорӣ хориҷ карда шуд. Пас аз интихобот Наваз Шариф сарвазири нав интихоб шуд. Дар солҳои 90-ум, барномаи ҳастаии Покистон таҳти роҳбарии Абдул Кадирхан таҳия шуда, боиси ҷорӣ шудани таҳримҳои ИМА алайҳи Покистон гардид. Соли 1999, табаддулоти низомӣ ба вуқӯъ пайваст, генерал Парвиз Мушарраф ба қудрат омад. Аз ибтидои солҳои 2000-ум, минтақаи шимолу ғарбии Покистон, Вазиристон пойгоҳи Толибон буд. Соли 2004 Толибон қудрати аслиро дар минтақа ба даст оварданд. Пас аз 11 сентябри 2001, Покистон расман дастгирии режими Толибонро қатъ кард ва дахолати ИМА алайҳи Толибонро дастгирӣ намуд. 18 феврали соли 2008 дар Покистон интихоботи умумхалқӣ баргузор шуд, бинобар сабаби куштори Беназир Бҳутто аз 8 январи соли 2008 ба таъхир афтод. Дар интихобот, Ҳизби Халқии Покистон аксарияти овозҳоро гирифт ва бо Лигаи Мусалмонони Покистон иттифоқе сохт. 18 августи соли 2008 Парвиз Мушарраф аз мансаби президенти Покистонро истеъфо дод. Дар ҷараёни интихоботи президентӣ, ки пас аз он баргузор шуд, Осиф Алӣ Зардорӣ, номзади Ҳизби Халқии Покистон пирӯз шуд ва президенти Покистон гардид. == Сохтори давлатӣ == Покистон як кишвари федералии сохтораш омехта буда, аз 4 иёлат ([[Панҷоб (Покистон)|Панҷоб]], [[Синд]], [[Хайбер-Пухтунхво]] (Вилояти сарҳади шимолу ғарбӣ) ва [[Балуҷистон]] ) иборат аст. Ба ғайр аз иёлатҳо, Покистон инчунин [[Минтақаҳои идоракунии федеролии қабилаҳо]] ва минтақаҳои [[Гилгит-Балтистон]] ва [[Озод-Кашмир]]ро дар бар мегирад (охирин онро де-юре, ки Покистон ҳамчун давлати мустақил эътироф кардааст, аммо дар асл як қисми он аст, ва аз ҷониби [[Ҳиндустон]] эътироф нагардидааст). Қонуни асосии давлат конститутсия мебошад, ки соли 1972 қабул карда шудааст. Сарқонуни соли 1972 дар соли 1977 бекор карда шуда, ва соли 1985 барқарор карда шуд ва ҳоло бо ворид кардани тағйиру иловаҳо эътибор дорад. Муассисаҳои асосии давлатдории Покистон дар солҳои аввали рушди мустақили кишвар ташаккул ёфтанд. Аввалин Конститутсияи Покистон [[23 март]]и [[соли 1956]] қабул карда шудааст. Сарқонун пешбини намудааст, ки мусулмон бояд президенти кишвар бошад. Ин модда инчунин дар конститутсияи соли 1962, ки зери ҳукмронии Айюбхон амал мекард, нигоҳ дошта шуд. Соли 1972 Сарқонуни нав қабул карда шуд, ки он то соли 1977, то табаддулоти низомӣ таҳти роҳбарии генерал Зия-ул-Ҳақ амал мекард, ба гуфтаи Зия-ул-Ҳақ, Ислом дини давлатии кишвар аст, бинобар ин амали Конститутсияи Покистон то соли 1985 боздошта шуд. === Ҳокимияти иҷроия === Сарвари давлат президент, айни замон Ариф Алви мебошад. Президентро парлумони федералӣ ба муҳлати 5 сол интихоб мекунад. Ҳукумат, аз ҷониби Президент, бо пешниҳоди Сарвазир таъйин карда мешавад, одатан аз ҷумлаи намояндагони ҳизб ё эътилофи дар Маҷлиси миллӣ аксариятдошта мебошанд. Сарвазир бояд мусалмон бошад, ва аз ҷониби Президент аз ҳисоби аъзои Маҷлиси миллӣ таъйин карда мешавад. Сарвазир бояд аз эътимоди аксарияти вакилони худ бархурдор бошад. Бо маслиҳати ӯ, президент вазиронро таъйин мекунад. Ҳукумат қонунҳоро таҳия мекунад ва ба парлумон пешниҳод менамояд. === Ҳокимияти қонунгузорӣ=== Палатаи болоӣ - Сенат аз 100 нафар аъзо иборат аст, ки онҳоро вакилони палатаи поёнии парлумони федералӣ ва маҷлисҳои қонунгузории иёлатҳо ба таври мажоритарӣ интихоб мекунанд. Мӯҳлати ваколати Сенат 6 сол аст. Аз се як ҳиссаи Сенат ҳар 2 сол нав карда мешавад. Раиси Сенат Раза Раббонӣ мебошад. Маҷлиси миллӣ аз 342 вакил иборат аст, ки 272 нафари онҳо аз ҷониби аҳолӣ тавассути овоздиҳии пинҳонии мустақим тибқи системаи таносуби намояндагӣ ба муҳлати 5 сол интихоб карда мешаванд. 60 ҷой барои занон ва 10 ҷой барои аъзои ақаллиятҳои динӣ ҷудо карда шудаанд. Раиси Маҷлиси Миллӣ Сардор Содиқ мебошад. === Ҳокимияти судӣ === Шохаи қонунии ҳукумат аз ҷониби Суди Олӣ (аъзои он аз ҷониби президент таъйин карда мешавад) ва суди федеролии шариати исломӣ намояндагӣ мекунанд. Иёлатҳо Судҳои олии худро доранд, Президент ва аъзои онҳоро таъйин мекунад. Судҳои поёнӣ (аз маҳал то минтақа) ба ҷиноӣ ва шаҳрвандӣ тақсим шудаанд ва аз ҷониби ҳокимони иёлатҳо таъйин карда мешаванд. === Мақомотҳои иёлат === Иёлатҳоро сарвазирон идора мекунанд. Мақомотҳои Қонунгузории иёлатҳо - маҷлисҳои иёлатҳо мебошанд, ки аз ҷониби мардум интихоб карда мешаванд. Ҳокимияти иҷроия аз ҷониби ҳокимоне, ки президент таъйин кардааст ва ҳукуматҳои иёлатҳо, аз ҷониби маҷлисҳои иёлатҳо тасдиқ карда мешаванд. == Бахшбадии кишварӣ == {{асос| Сохтори маъмурии Покистон}} {{асос| Минтақаҳои идоракунии федеролии қабилаҳо}} {{Image label begin|width={{{width|600}}}|image=Districts and tehsils of Pakistan.png|float={{{float|none}}}}} {{Image label|scale={{{width|600}}}|x=0.630|y=0.1330|text='''[[Гилгит-Балтистон‎]]'''}} {{Image label|scale={{{width|600}}}|x=0.660|y=0.2020|text='''[[Озод-Кашмир]]'''}} {{Image label|scale={{{width|600}}}|x=0.280|y=0.4900|text='''[[Балуҷистон]]'''}} {{Image label|scale={{{width|600}}}|x=0.550|y=0.3900|text='''[[Панҷоб (Покистон)|Панҷоб]]'''}} {{Image label|scale={{{width|600}}}|x=0.450|y=0.5900|text='''[[Синд]]'''}} {{Image label|scale={{{width|600}}}|x=0.520|y=0.1770|text='''[[Хайбер-Пухтунхво]]'''}} {{Image label|scale={{{width|600}}}|x=0.610|y=0.2290|text='''[[Ноҳияи федеролии пойтахт|Исломобод]]'''}} {{Image label|scale={{{width|600}}}|x=0.210|y=0.2900|text=[[Афғонистон]]}} {{Image label|scale={{{width|600}}}|x=0.100|y=0.4900|text=[[Эрон]]}} {{Image label|scale={{{width|600}}}|x=0.750|y=0.0600|text=[[Чин]]}} {{Image label|scale={{{width|600}}}|x=0.750|y=0.5900|text=[[Ҳиндустон]]}} {{Image label|scale={{{width|600}}}|x=0.230|y=0.6500|text=[[Баҳри Араб]]}} {{Image label end}} Аз [[31 май]]и [[соли 2018]] Покистон ба 4 [[иёлат]], 1 [[ноҳияи федеролии пойтахт]] ва 2 қаламрави Кашмир, ки ба таври маъмурӣ тобеи Покистон мебошанд, тақсим карда шудааст <ref>{{Cite web|url=http://www.mofa.gov.pk/Publications/constitution.pdf|title=Конституция Пакистана|publisher=Министерство иностранных дел, Правительство Пакистана|accessdate=2011-03-05|archiveurl=https://www.webcitation.org/65aATlQlm?url=http://www.mofa.gov.pk/Publications/constitution.pdf|archivedate=2012-02-20}}</ref>. == Сохтори тақсимбандии маъмурӣ то 31 майи соли 2018 == {| class="wikitable sortable" |- align="center" bgcolor="#CCCCCC" |+ ! № ! Минтақа, иёлатҳо ва қаламравҳо ! Маркази маъмурӣ ! Мақоми маъмурӣ ! Масоҳат<br /> км² ! Аҳолӣ <br />нафар (1998) ! Аҳолӣ <br /> аҳолӣ (2011) ! Аҳолӣ <br />нафар (2017) !Зичии аҳолӣ наф/км² |- | 1 | [[Иёлати Балуҷистон|Балуҷистон]] | Кветта | Иёлат | align="right" | 347 190 | 6 565 885 | 13 162 222 | 12 344 408 | align="right" | 35.56 |- | 2 | [[Иёлати Хайбер-Пухтунхво|Хайбер-Пухтунхво]] | [[Пешовар]] | Иёлат | align="right" | 74 521 | 17 743 645 | 26 896 829 | 30 523 371 | align="right" | 409.59 |- | 3 | [[Иёлати Панҷоб|Панҷоб]] | [[Лаҳор]] | Иёлат | align="right" | 205 344 | 73 621 290 | 91 379 615 | 110 012 442 | align="right" | 535.75 |- | 4 | [[Иёлати Синд|Синд]] | [[Карачи]] | Иёлат | align="right" | 140 914 | 30,439,893 | 55,245,497 | 47 886 051 | align="right" | 339.82 |- | 5 | [[Ноҳияи федеролии пойтахт]] | [[Исломобад|Исломобод]] | Қаламрави федеролӣ | align="right" | 907 | 805,235 | 1,151,868 | 2 006 572 | align="right" | 2,212.32 |- | 6 | Минтақаҳои қабилавии дар сатҳи федералӣ назоратшаванда | [[Пешовар]] | Қаламрави федеролӣ | align="right" | 27,219 | 3 176 331 | 4 452 913 | 5 001 676 | align="right" | 163.60 |- | 7 | [[Озод-Кашмир]] | [[Музаффаробод]] | Минтақаи Покистон | align="right" | 11 639 | - | 3 631 224 | - | align="right" | 311.99 |- | 8 | [[Гилгит-Балтистон]] | [[Гилгит]] | Минтақаи Покистон | align="right" | 72 520 | - | 1 155 755 | - | align="right" | 15.94 |- ! ! Ҳамагӣ ! ! ! 880 254 ¹⁾ ! 132 352 279 ! 197 075 923 ! 207 774 520 ! 223.89 |- | colspan="11" bgcolor="#ffffff" | ¹⁾ Ба масоҳати умумӣ қисматҳои иёлати [[Ҷамму ва Кашмир]]и [[Ҳиндустон]], ки ҳоло Покистон (қаламрави баҳсноки Ҳиндустон бо Покистон аст) таҳти назорат доранд, дохил мешаванд. |+ |} Иёлатҳо ба 131 ҳавзаҳои маъмурӣ ({{Lang-ur|ضلع}} ''Zila'') тақсим карда шудаанд. [[Минтақаҳои идоракунии федеролии қабилаҳо]] ба 7 маъмуриятҳои қабилавӣ ва 6 минтақаҳои наздисарҳадӣ тақсим карда шудаанд. == Сохтори тақсимбандии маъмурӣ пас аз [[31 май]]и [[соли 2018]] == [[31 май]]и [[соли 2018]] [[Минтақаҳои идоракунии федеролии қабилаҳо‎]] ба иёлати [[Хайбер-Пухтунхво]] дохил карда шудааст. {| class="wikitable sortable" |- align="center" bgcolor="#CCCCCC" |+ ! № ! Минтақа, иёлатҳо ва қаламравҳо ! Маркази маъмурӣ ! Мақоми маъмурӣ ! Масоҳат<br /> км² ! Аҳолӣ <br />нафар (1998) ! Аҳолӣ <br />нафар (2011) ! Аҳолӣ <br />нафар (2017) ! Зичии аҳолӣ <br /> нафар/км² |- | 1 | [[Иёлати Балуҷистон|Балуҷистон]] | Кветта | Иёлат | align="right" | 347 190 | 6 565 885 | 13 162 222 | 12 344 408 | align="right" | 35.56 |- | 2 | [[Иёлати Хайбер-Пухтунхво|Хайбер-Пухтунхво]] | [[Пешовар]] | Иёлат | align="right" | 101 740 | 20 919 976 | 31 349 742 | 35 525 047 | align="right" | 573.19 |- | 3 | [[Иёлати Панҷоб|Панҷоб]] | [[Лаҳор]] | Иёлат | align="right" | 205 344 | 73 621 290 | 91 379 615 | 110 012 442 | align="right" | 535.75 |- | 4 | [[Иёлати Синд|Синд]] | [[Қарочи]] | Иёлат | align="right" | 140 914 | 30,439,893 | 55,245,497 | 47 886 051 | align="right" | 339.82 |- | 5 | [[Ноҳияи федеролии пойтахт]] | [[Исломобад|Исломобод]] | Қаламрави федералӣ | align="right" | 907 | 805,235 | 1,151,868 | 2 006 572 | align="right" | 2,212.32 |- | 6 | [[Озод-Кашмир]] | [[Музаффаробод]] | Минтақаи Покистон | align="right" | 11 639 | - | 3 631 224 | - | align="right" | 311.99 |- | 7 | [[Гилгит-Балтистон]] | [[Гилгит]] | Минтақаи Покистон | align="right" | 72 520 | - | 1,155,755 | - | align="right" | 15.94 |- ! ! Ҳамагӣ ! ! ! 880 254 ¹⁾ ! 132 352 279 ! 197 075 923 ! 207 774 520 ! 223.89 |- | colspan="11" bgcolor="#ffffff" | ¹⁾ Ба масоҳати умумӣ қисматҳои давлати [[Ҷамму ва Кашмир]]и [[Ҳиндустон]], ки ҳоло Покистон (қаламрави баҳсноки [[Ҳиндустон]] бо Покистон) таҳти назорат доранд, дохил мешаванд. |+ |} Ийлатҳо ба ҳавзаҳо тақсим карда мешаванд ({{Lang-ur|ضلع}} ''Zila ''). Ҳавзаҳои маъмурӣ, дар навбати худ, ба ноҳияҳо тақсим мешаванд ( {{Lang-ur|تحصیل}}''tehsil''). Покистон дорои беш аз панҷ ҳазор ҳукуматҳои маҳаллӣ мебошад. Аз [[соли 2001]] инҷониб онҳоро шӯроҳои маҳаллии ба таври демократӣ интихобгардида роҳбарӣ мекунанд, ки ҳар яки онҳоро Нозим ({{Lang-ur|ناظم}} сарварӣ мекунад (ба маънои "сарвар" дар заб. урду, аммо баъзан ҳамчунин ''мир'' тарҷума мешавад). Занон ҳадди аққал 33% ҷойҳоро дар ин шӯроҳо ишғол мекунанд; ҳадди ниҳоии шумораи занон дар ин шӯроҳо вуҷуд надорад. Баъзе ҳавзаҳо, аз ҷумла шаҳрҳои калон, ҳавзаҳои шаҳрӣ номида мешаванд. == Маориф == Танҳо 63% кӯдакони Покистон мактаби ибтидоиро хатм кардаанд. Ғайр аз ин, танҳо 68% писарбачаҳои Покистон ва 72% духтарон ба синфи 5. Таҳсилоти томактабӣ барои кӯдакони 3-5-сола пешбинӣ шудааст ва аз се марҳила иборат аст: гурӯҳҳои бозӣ, боғчаҳо ва кӯдакистонҳо. Пас аз таълими томактабӣ, талабагон ба мактаби ибтидоӣ мераванд. Таълими ҷудогонаи духтарон ва писарон дар мактабҳои миёна татбиқ карда мешавад, аммо мактабҳои таҳсилоти муштарак низ дар шаҳрҳои калон вуҷуд доранд. Ҳашт фанҳои асосӣ урду, англисӣ, математика, санъати тасвирӣ, илм, илмҳои иҷтимоӣ, исломшиносӣ ва информатика мебошанд. Барномаҳои бархе аз мактабҳо инчунин забонҳои кишварҳои ҳамсояи Покистон, аз ҷумла, арабӣ, чинӣ ва фаронсавиро дарбар мегиранд. Шаҳрҳои калонтарин: * [[Исломобод]] * [[Қарочи]] * [[Пешовар]] * [[Лаҳор]] * [[Кветта]] == Ҷашнҳо == * [[23 март]]- Рӯзи Покистон, дар ҳамин рӯз соли 1940 Қатъномаи Лаҳор қабул шудааст; * [[25 декабр]]- Рӯзи Ҷинна, асосгузори Покистон; * [[14 август]]- Рӯзи истиқлол; * [[21 апрел]]- Рӯзи Иқбол (Ikbal); * ([[25 май]]) — Рӯзи таваллуди паёмбар Муҳаммад; * Ид уль-азха ([[23 март|23]]-[[24 март ]]) — ҷашни ҳаҷи [[Ҳаҷ|зиёрати Макка]].<ref>[http://www.dipinfo.ru/gk/pakistan/pakistanfestival Ҷашнҳои Покистон] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20100306161722/http://www.dipinfo.ru/gk/pakistan/pakistanfestival |date=2010-03-06 }} == Пайвандҳо == * [http://www.presidentofpakistan.gov.pk/ Официальный сайт Президента Пакистана] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20080705114608/http://www.presidentofpakistan.gov.pk/PresidentialSpeeches.aspx |date=2008-07-05 }} * {{cite web |title = Официальный информационный сайт Пакистана |url = http://www.infopak.gov.pk/ |archiveurl = https://web.archive.org/web/20050720001200/http://www.infopak.gov.pk/ |archivedate = 2005-07-20 |deadlink = yes }} * [http://www.pakistan.ru/ Пакистан.ру] * [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pk.html Информация о Пакистане в Книге Фактов ЦРУ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200522163543/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pk.html |date=2020-05-22 }} * [http://devdata.worldbank.org/external/CPProfile.asp?SelectedCountry=PAK&CCODE=PAK&Cname=Pakistan%2526amp%253BPTYPE%253DCP Данные Всемирного банка о Пакистане]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://dmoztools.net/Regional/Asia/Pakistan Open Directory Project — ''Пакистан''] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20191018023654/http://dmoztools.net/Regional/Asia/Pakistan/ |date=2019-10-18 }} * [http://www.brain.net.pk/~wisetech/main.htm brain.net История Пакистана] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060205040219/http://www.brain.net.pk/~wisetech/main.htm |date=2006-02-05 }} * [https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pk.html Страница Пакистана в CIA — The World Factbook] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200522163543/https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/pk.html |date=2020-05-22 }} * [http://www.wildlifeofpakistan.com/newpage2.htm Дикая природа Пакистана] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20161113095556/http://www.wildlifeofpakistan.com/newpage2.htm |date=2016-11-13 }} * [http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=97&Itemid=1 Прогноз: Пакистан в структурно-демографическом кризисе] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160304101616/http://cliodynamics.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=97&Itemid=1 |date=2016-03-04 }} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Кишварҳои Осиё}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Давлатҳои Осиё]] [[Гурӯҳ:Осиёи Ҷанубӣ]] [[Гурӯҳ:Покистон]] [[Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ]] l3yk7mhzs284pu5mtekib5jqudbh6rk 0 7806 1484735 1206355 2026-08-25T09:59:14Z Rabboni Hakimzoda 123692 1484735 wikitext text/x-wiki '''Бриллиант''' ( {{lang-fr|Brillant}} – дурахшон, тобон), алмосе, ки дар натиҷаи тарошу сайқал шакли мах­суси ҷи­лои табииро гирифтааст. Ба бриллиант аз рӯйи системаи «4С» баҳо медиҳанд: cut (сайқалдиҳӣ), сlarity (тозагӣ), co­lor (ранг) ва carat (вазн). == Шарҳи таърихӣ == Усулҳои аввалини коркард хеле ибтидоӣ буданд: яке аз паҳлӯҳои сангро месоиданд ва сайқал медоданд. Соли 1465 Лодевик ван Беркем, заргари дарбори Дюки Бургундия, нахустин тарзи тарошидани алмосро бо номи «гул» (rose cut) ихтироъ кард. Дар тӯли асрҳои зиёд заргарон барои ёфтани тарзи беҳтарини тарошидани алмос — тарзе, ки инъикоси комили дохилии нурро дар дохили санг таъмин намояд — заҳмат мекашиданд.Соли 1961 Арпад Надь, ки дар ин соҳа 13 сол фаъолият дошт, тарзи нави тарошидани алмос — тарошиши профилӣ (ё тарошиши «Принцесса»)-ро ихтироъ кард. Солҳои охир ин шакли хоси алмос хеле маъмул гардидааст. == Унсурҳои алмосӣ == Ҳарчанд алмосҳо пас аз тарошидан шаклҳои гуногун мегиранд, ҷузъиёти намуди зоҳирии онҳоро метавон ба таври дақиқ тасниф ва тавсиф кард. Алмоси бо тарошиши гирд ва дорои панҷоҳу ҳафт рӯй (Kr-57) барои ин мақсад беҳтарин намуна ба шумор меравад, зеро он ин хусусиятҳоро хеле равшан нишон медиҳад. Дар чунин алмос ду қисми асосиро ба таври возеҳ фарқ кардан мумкин аст: «тоҷ» ва «павильон», ки бо «камар» (ё ҳалқаи миёнӣ) аз ҳам ҷудо шудаанд. Камар ҳамчун як навъ тасмае амал мекунад, ки қисмҳои болоӣ ва поёнии алмосро аз ҳам ҷудо месозад ва ҳамчун нуқтаи сохтории васлкунӣ хизмат мекунад, ки тавассути он алмос маъмулан дар дохили ҷавоҳирот устувор карда мешавад.Қисми болоии санг (тоҷ) дорои як сатҳи калони болоӣ — ба اصطلاҳ «миз» (table) — мебошад, ки дар сатҳи мувозӣ бо камар (girdle)-и санг ҷойгир аст. Аз «миз» ҳашт сатҳи хурди болоӣ (маъруф ба «сатҳҳои ситорашакл» ё star facets) сарчашма гирифта, бо ҳашт сатҳи асосии тоҷ пайваст мешаванд. Дарҳол дар паҳлӯи камар (girdle) шонздаҳ рӯи (facet)-и ҷуфтшуда ҷойгиранд, ки сохтори умумии қисми болоии алмосро пурра мекунанд. Қисми поёнии алмос (pavilion) ба самти поён тӯл кашида, аз бисту чор рӯй иборат аст. Шонздаҳ рӯй ва ҳашт рӯйи асосии қисми поёнӣ дар як нуқта — кюлет (нуқтаи нӯги поёнии алмос) — ба ҳам мепайванданд. Нигар низ ''[[Алмос]].'' == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бриллиант|3|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Cангҳои қимматбаҳо]] b3t845kcssg7nl0v476ycih9bbdrtur 0 8752 1484619 1483194 2026-08-24T15:23:49Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1484619 wikitext text/x-wiki {{Новбарии сол|2007}} {{Оғози сол|2007}} == Рӯйдодҳо == === [[Март]] === * [[16 март]] — Шартномаи дӯстӣ ва ҳамкорӣ бо [[Озарбойҷон]] 16 марти соли 2007 — дар шаҳри Душанбе Аҳдномаи дӯстӣ ва ҳамкорӣ байни [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ва [[Ҷумҳурии Озарбойҷон]] ба имзо расид. Ин санад яке аз ҳуҷҷатҳои асосии заминаи шартномавию ҳуқуқии муносибатҳои дуҷонибаи Тоҷикистон ва Озарбойҷон ба ҳисоб меравад.<ref>{{Cite web |url=https://mfa.tj/tg/baku/munosibatho/munosibathoi-dujoniba |title=Муносибатҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон бо Ҷумҳурии Озарбойҷон |website=Сафорати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Ҷумҳурии Озарбойҷон |publisher=Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2018/09/emomal-ra-mon-baroi-to-ikiston-rushdi-munosiboti-ustuvor-bo-ozarboj-oni-d-st-afzaliyatnok-ast/ |title=Эмомалӣ Раҳмон: «Барои Тоҷикистон рушди муносиботи устувор бо Озарбойҷони дӯст афзалиятнок аст» |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2018 |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref> === [[Апрел]] === * [[30 апрел]] — Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон 30 апрели соли 2007 — Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] ба [[Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] Паёми солонаи худро пешниҳод намуд. Дар Паём масъалаҳои рушди иқтисодию иҷтимоӣ, ислоҳоти идоракунии давлатӣ, '''Стратегияи миллии рушд ва демографияи кишвар''' баррасӣ гардиданд.<ref>{{Cite web |url=https://www.prezident.tj/event/missives/19 |title=Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=30 апрели 2007 |language=tg |access-date=10 августи 2026 |accessdate=2026-08-11 |archivedate=2026-08-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260811063735/https://www.prezident.tj/event/missives/19 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/node/197 |title=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2007 |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref> === [[Май]] === * [[5 май]] — Раиси ҷумҳури Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] дар садри як ҳайати давлатӣ сафареро ба [[Қатар]] ва [[Эрон]] оғоз кард. Дафтари матбуъоти раёсатҷумҳурии [[Тоҷикистон]] дар бораи ҳадаф ва барномаҳои ин сафар иттилоъ надодааст, аммо манобеъи наздик ба [[Вазорати корҳои хориҷи]]и [[Тоҷикистон]] гуфтаанд, ҳамкориҳои иқтисодӣ ва ҷалби сармоягузориҳои беруна мақсади аслии ин сафари чаҳоррӯза мебошад.<ref>{{Cite web|url=http://www2.ozodi.org/news/2007/05/05.html#eef2b5ab-ff17-493e-9945-0a7a72869ef5|title=Сафари Раиси ҷумҳури Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] ба [[Қатар]] ва [[Эрон]]|website=www2.ozodi.org|publisher=ozodi.org|date=2007-09-27|language=tg {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070927002930/http://www2.ozodi.org/news/2007/05/05.html#eef2b5ab-ff17-493e-9945-0a7a72869ef5 |date=2007-09-27 }}|accessdate=2016-08-25|archivedate=2007-09-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927002930/http://www2.ozodi.org/news/2007/05/05.html#eef2b5ab-ff17-493e-9945-0a7a72869ef5}}</ref> * [[12 май]] — Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон №254 '''«Дар бораи рамзҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон»'''-ро ба имзо расонид. Қонун мақоми ҳуқуқӣ ва тартиби истифодаи Парчам, Нишон ва Суруди Миллии Ҷумҳурии Тоҷикистонро муайян намуд.<ref>{{Cite web |url=https://mmih.adlia.tj/SEARCH/DocumentView?DocumentId=31275 |title=Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 12 майи соли 2007 №254 «Дар бораи рамзҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» |website=ADLIA — Махзани муттаҳидаи иттилоотии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=12 майи 2007 |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2024/11/parchami-davlat-dar-ku-o-boyad-nasb-karda-shavad-vakili-ma-lisi-namoyandagon-ba-in-savol-posuh-dod/ |title=Парчами давлатӣ дар куҷо бояд насб карда шавад? |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2024 |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/symbols |title=Рамзҳои давлатӣ |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref> === [[Июн]] === * [[28 июн]] — '''Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2015''' бо Қарори Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон №704 тасдиқ гардид. Санади мазкур яке аз ҳуҷҷатҳои асосии барномавии сиёсати иҷтимоию иқтисодии кишвар дар давраи миёнамӯҳлат гардид.<ref>{{Cite web |url=https://mmih.adlia.tj/SEARCH/DocumentView?DocumentId=120822 |title=Барномаи давлатии мусоидат ба шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2014–2015 |website=ADLIA — Махзани муттаҳидаи иттилоотии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://mmih.adlia.tj/SEARCH/DocumentView?DocumentId=120822 |title=Барномаи давлатии мусоидат ба шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2014–2015 |website=ADLIA — Махзани муттаҳидаи иттилоотии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref> === [[Сентябр]] === * [[Сентябр]] — бинобар ба мувофиқа нарасидани тарафҳо оид ба баландии сарбанди НБО-и «Роғун», шартномаи байни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва ширкати «Русал» оид ба сохтмони неругоҳ бекор карда шуд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2018/11/hronikai-nbo-ro-un-peshvoi-millat-e-yogogari-sohtmoni-buzurgi-asr/ |title=Хроникаи НБО «Роғун»: Пешвои миллат — эҳёгари сохтмони бузурги аср |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2018 |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === [[Ноябр]] === * [[2 ноябр]] — бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон №529 '''«Барномаи давлатии рушди таҳсилоти касбӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2008–2015»''' тасдиқ гардид. Барнома ба навсозии низоми миллии таҳсилоти касбӣ ва баланд бардоштани сифати омодасозии нерӯи инсонӣ равона шуда буд.<ref>{{Cite web |url=https://mmih.adlia.tj/SEARCH/DocumentView?DocumentId=31746 |title=Барномаи давлатии рушди таҳсилоти касбӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2008–2015 |website=ADLIA — Махзани муттаҳидаи иттилоотии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2 ноябри 2007 |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://mmih.adlia.tj/SEARCH/DocumentView?DocumentId=11746 |title=Барномаи давлатии рушди таҳсилоти касбӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2008–2015 |website=ADLIA — Махзани муттаҳидаи иттилоотии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2 ноябри 2007 |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref> * [[30 ноябр]] — бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон №597 '''Корхонаи воҳиди давлатии ҷумҳуриявии «Тоҷикагролизинг» таъсис дода шуд'''. Мувофиқи санади расмӣ, фонди оинномавии корхона 8 млн сомонӣ муайян гардидааст.<ref>{{Cite web |url=https://mmih.adlia.tj/SEARCH/DocumentView?DocumentId=32527 |title=Оинномаи Корхонаи воҳиди давлатии ҷумҳуриявии «Тоҷикагролизинг» |website=ADLIA — Махзани муттаҳидаи иттилоотии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=5 марти 2008 |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/node/15372 |title=Сафарҳои дохилии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref> === [[Соли 2007]] === * [[Соли 2007]] — 800-солагии Мавлоно [[Ҷалолиддини Балхӣ]] (Румӣ) дар сатҳи байналмилалӣ таҷлил гардид. АМИТ «Ховар» қайд мекунад, ки '''[[ЮНЕСКО]] соли 2007-ро ба муносибати 800-солагии Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ ҳамчун соли таҷлили Ҷалолиддини Балхӣ (Румӣ)''' эътироф намуда, дар [[Тоҷикистон]] ва як қатор кишварҳо чорабиниҳои илмӣ ва фарҳангӣ баргузор шуданд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2022/09/4r-zi-yodkardi-mavlono-ru-u-ba-suhanoni-prezidenti-to-ikiston-dar-borai-aloliddini-balh/ |title=Рӯзи ёдкарди Мавлоно. Руъуъ ба суханонии Президенти Тоҷикистон дар бораи Ҷалолиддини Балхӣ |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=30 сентябри 2022 |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/node/303 |title=Мулоқот бо зиёиён |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2007 |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref> * [[Соли 2007]] — тибқи маълумоти дар Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон овардашуда, '''шумораи аҳолии кишвар ба 7 миллиону 200 ҳазор нафар расид'''.<ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/node/197 |title=Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2007 |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://ombudsman.tj/files/Payom-30.04.2007.pdf |title=Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=30 апрели 2007 |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref> * [[Соли 2007]] — дар доираи '''ислоҳоти идоракунии давлатӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон''' шумораи вазорату кумитаҳои давлатӣ аз 25 ба 17, инчунин шумораи идораҳои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 17 ба 13 кам карда шуд. Ин маълумот дар Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 30 апрели соли 2007 ба таври мустақим зикр шудааст.<ref>{{Cite web |url=https://www.prezident.tj/event/missives/19 |title=Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=30 апрели 2007 |language=tg |access-date=10 августи 2026 |accessdate=2026-08-11 |archivedate=2026-08-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260811063735/https://www.prezident.tj/event/missives/19 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/node/197 |title=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2007 |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref> == Нигаред низ == {{новбарӣ}} {{дарахти мақолаҳо|Соли 2007}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{сол-хурд}} [[Гурӯҳ:Соли 2007|*]] [[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои солҳои 2000-ум ]] fxpws7v7qdwll0x10ivtmn8zs00yj9u 4 14511 1484678 909987 2026-08-25T07:06:52Z Шухрат Саъдиев 5132 тарҷума, илова 1484678 wikitext text/x-wiki '''Ҷустуҷӯ''' — маънои васеаш — саъю кӯшиши ба даст даровардани чизе, кофтуков, амалиёти шахси ҷӯянда бо мақсади ба даст даровардани чизи нав ё гумшуда: информацияи нав (ҷустуҷуи [[далел]]), ҷустуҷуи [[асос]], маълумотҳо, дониш, тадқиқот, кашфи қонуниятҳои нав. Қуттии ҷустуҷӯ қуттии вуруд бо матни ҷойнишин ''"Википедиа:Ҷустуҷӯ"'' мебошад. Дар пӯсти пешфарзии Wikipedia:Vector 2022-и Википедия, он дар сарлавҳаи саҳифа дар болои экран ҷойгир аст. Барои истифодаи қуттии ҷустуҷӯ, онро клик кунед ё бо пахш кардани тугма ба он гузаред⇧ Shift+Alt+F -ро пахш кунед ва ''Википедиа:Ҷустуҷӯ'' худро ворид кунед. Сипас, ё клик кунед↵ Enter, ё тугмаи "Ҷустуҷӯ"-ро пахш кунед. Агар ҷустуҷӯи шумо бо номи саҳифа комилан мувофиқат кунад, ҷустуҷӯ ба ҷои нишон додани натиҷаҳои ҷустуҷӯ мустақиман ба саҳифа navigate мекунад. Барои ба даст овардани натиҷаҳои ҷустуҷӯ, калимаи сатри ҷустуҷӯро (масалан, номи саҳифа) бо тилда (" ~ ") пеш ё анҷом диҳед. (Ё аз пешниҳодҳое, ки ҳангоми чоп кардан пайдо мешаванд, " Ҷустуҷӯи саҳифаҳои дорои ...." -ро интихоб кунед. Дар Skin Vector-и пешфарзии қаблӣ, қуттии ҷустуҷӯ дар кунҷи болоии рост ҷойгир аст ва ба ҷои тугмаи ҷустуҷӯ, дар тарафи рости қуттии ҷустуҷӯ нишонаи шишаи калонкунанда мавҷуд аст. Фишурдан↵ Enter ё вақте ки қуттӣ холӣ аст, тугмаи калонкунандаро пахш кунед, шумо мустақиман ба Википедиа:Ҷустуҷӯ Википедия меравед. Пеш аз ин, дар Monobook он дар мобайни панели паҳлӯӣ дар тарафи чапи экран буд. [[JavaScript]] ва аз ин рӯ, эҳтимолан скриптҳои корбар ва пӯстҳо Wikipedia:Skin ба рафтори пешфарзии ҷустуҷӯ/паймоиш таъсир мерасонанд. Пешфарзи Monobook паймоиш аст ва пешфарзи Vector ҷустуҷӯ аст; аммо, вақте ки JavaScript фаъол аст, пӯсти Vector паймоиш мекунад. Monobook Go ба таври худкор паймоиш мекунад ва ин пешфарз аст, аммо Monobook тугмаи Search дорад. [[Гурӯҳ:Роҳнамои Википедиа]] [[Гурӯҳ:Ҷустуҷӯ дар Википедиа]] bosq1i6q2busx93kkvcwyhqj3wth09p 1484682 1484678 2026-08-25T07:26:22Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи муссавара 1484682 wikitext text/x-wiki '''Ҷустуҷӯ''' — маънои васеаш — саъю кӯшиши ба даст даровардани чизе, кофтуков, амалиёти шахси ҷӯянда бо мақсади ба даст даровардани чизи нав ё гумшуда: информацияи нав (ҷустуҷуи [[далел]]), ҷустуҷуи [[асос]], маълумотҳо, дониш, тадқиқот, кашфи қонуниятҳои нав. [[File:Screenshot of Vector 2022 search bar.png|thumb|Screenshot of search box as in Vector 2022 default skin (as of 7 January 2025)]] [[File:Search box vector.PNG|thumb|right|Vector (2010) legacy skin, search box.]] [[File:Search box monobook.PNG|thumb|right|Monobook places this search-box in the left toolbox.]] Қуттии ҷустуҷӯ қуттии вуруд бо матни ҷойнишин ''"Википедиа:Ҷустуҷӯ"'' мебошад. Дар пӯсти пешфарзии Wikipedia:Vector 2022-и Википедия, он дар сарлавҳаи саҳифа дар болои экран ҷойгир аст. Барои истифодаи қуттии ҷустуҷӯ, онро клик кунед ё бо пахш кардани тугма ба он гузаред⇧ Shift+Alt+F -ро пахш кунед ва ''Википедиа:Ҷустуҷӯ'' худро ворид кунед. Сипас, ё клик кунед↵ Enter, ё тугмаи "Ҷустуҷӯ"-ро пахш кунед. Агар ҷустуҷӯи шумо бо номи саҳифа комилан мувофиқат кунад, ҷустуҷӯ ба ҷои нишон додани натиҷаҳои ҷустуҷӯ мустақиман ба саҳифа navigate мекунад. Барои ба даст овардани натиҷаҳои ҷустуҷӯ, калимаи сатри ҷустуҷӯро (масалан, номи саҳифа) бо тилда (" ~ ") пеш ё анҷом диҳед. (Ё аз пешниҳодҳое, ки ҳангоми чоп кардан пайдо мешаванд, " Ҷустуҷӯи саҳифаҳои дорои ...." -ро интихоб кунед. Дар Skin Vector-и пешфарзии қаблӣ, қуттии ҷустуҷӯ дар кунҷи болоии рост ҷойгир аст ва ба ҷои тугмаи ҷустуҷӯ, дар тарафи рости қуттии ҷустуҷӯ нишонаи шишаи калонкунанда мавҷуд аст. Фишурдан↵ Enter ё вақте ки қуттӣ холӣ аст, тугмаи калонкунандаро пахш кунед, шумо мустақиман ба Википедиа:Ҷустуҷӯ Википедия меравед. Пеш аз ин, дар Monobook он дар мобайни панели паҳлӯӣ дар тарафи чапи экран буд. [[JavaScript]] ва аз ин рӯ, эҳтимолан скриптҳои корбар ва пӯстҳо Wikipedia:Skin ба рафтори пешфарзии ҷустуҷӯ/паймоиш таъсир мерасонанд. Пешфарзи Monobook паймоиш аст ва пешфарзи Vector ҷустуҷӯ аст; аммо, вақте ки JavaScript фаъол аст, пӯсти Vector паймоиш мекунад. Monobook Go ба таври худкор паймоиш мекунад ва ин пешфарз аст, аммо Monobook тугмаи Search дорад. [[Гурӯҳ:Роҳнамои Википедиа]] [[Гурӯҳ:Ҷустуҷӯ дар Википедиа]] m53ffz2y6582u4pltgmaca163gm8vm5 1484683 1484682 2026-08-25T07:41:00Z Шухрат Саъдиев 5132 Created by translating the section "Результаты поиска" from the page "[[:ru:Special:Redirect/revision/148559380|Википедия:Поиск]]" 1484683 wikitext text/x-wiki '''Ҷустуҷӯ''' — маънои васеаш — саъю кӯшиши ба даст даровардани чизе, кофтуков, амалиёти шахси ҷӯянда бо мақсади ба даст даровардани чизи нав ё гумшуда: информацияи нав (ҷустуҷуи [[далел]]), ҷустуҷуи [[асос]], маълумотҳо, дониш, тадқиқот, кашфи қонуниятҳои нав. [[File:Screenshot of Vector 2022 search bar.png|thumb|Screenshot of search box as in Vector 2022 default skin (as of 7 January 2025)]] [[File:Search box vector.PNG|thumb|right|Vector (2010) legacy skin, search box.]] [[File:Search box monobook.PNG|thumb|right|Monobook places this search-box in the left toolbox.]] Қуттии ҷустуҷӯ қуттии вуруд бо матни ҷойнишин ''"Википедиа:Ҷустуҷӯ"'' мебошад. Дар пӯсти пешфарзии Wikipedia:Vector 2022-и Википедия, он дар сарлавҳаи саҳифа дар болои экран ҷойгир аст. Барои истифодаи қуттии ҷустуҷӯ, онро клик кунед ё бо пахш кардани тугма ба он гузаред⇧ Shift+Alt+F -ро пахш кунед ва ''Википедиа:Ҷустуҷӯ'' худро ворид кунед. Сипас, ё клик кунед↵ Enter, ё тугмаи "Ҷустуҷӯ"-ро пахш кунед. Агар ҷустуҷӯи шумо бо номи саҳифа комилан мувофиқат кунад, ҷустуҷӯ ба ҷои нишон додани натиҷаҳои ҷустуҷӯ мустақиман ба саҳифа navigate мекунад. Барои ба даст овардани натиҷаҳои ҷустуҷӯ, калимаи сатри ҷустуҷӯро (масалан, номи саҳифа) бо тилда (" ~ ") пеш ё анҷом диҳед. (Ё аз пешниҳодҳое, ки ҳангоми чоп кардан пайдо мешаванд, " Ҷустуҷӯи саҳифаҳои дорои ...." -ро интихоб кунед. Дар Skin Vector-и пешфарзии қаблӣ, қуттии ҷустуҷӯ дар кунҷи болоии рост ҷойгир аст ва ба ҷои тугмаи ҷустуҷӯ, дар тарафи рости қуттии ҷустуҷӯ нишонаи шишаи калонкунанда мавҷуд аст. Фишурдан↵ Enter ё вақте ки қуттӣ холӣ аст, тугмаи калонкунандаро пахш кунед, шумо мустақиман ба Википедиа:Ҷустуҷӯ Википедия меравед. Пеш аз ин, дар Monobook он дар мобайни панели паҳлӯӣ дар тарафи чапи экран буд. [[JavaScript]] ва аз ин рӯ, эҳтимолан скриптҳои корбар ва пӯстҳо Wikipedia:Skin ба рафтори пешфарзии ҷустуҷӯ/паймоиш таъсир мерасонанд. Пешфарзи Monobook паймоиш аст ва пешфарзи Vector ҷустуҷӯ аст; аммо, вақте ки JavaScript фаъол аст, пӯсти Vector паймоиш мекунад. Monobook Go ба таври худкор паймоиш мекунад ва ин пешфарз аст, аммо Monobook тугмаи Search дорад. [[Гурӯҳ:Роҳнамои Википедиа]] [[Гурӯҳ:Ҷустуҷӯ дар Википедиа]] == Натиҷаҳои ҷустуҷӯ == Бо нобаёнӣ, ҷустуҷӯ танҳо дар мақолаҳо анҷом дода мешавад. Шумо метавонед фазоҳои номҳои дигарро барои ҷустуҷӯ бо пахш кардани "Саҳифаҳои кӯмак ва лоиҳа" (барои ҷустуҷӯ дар [[Википедиа]] ва фазоҳои номҳои кӯмак), "Ҳама ҷо" (барои ҷустуҷӯ дар ҳама фазоҳои ном) дар саҳифаи натиҷаҳо ё бо истифода аз шакли ҷустуҷӯи пешрафта интихоб кунед. Шумо инчунин метавонед фазоҳои номҳои ҷустуҷӯи худро дар танзимоти корбарии худ дар зери " Поиск " пешакӣ танзим кунед. Бо нобаёнӣ, ҷустуҷӯ танҳо дар мақолаҳо анҷом дода мешавад. Шумо метавонед фазоҳои номҳои дигарро барои ҷустуҷӯ бо пахш кардани "Саҳифаҳои кӯмак ва лоиҳа" (барои ҷустуҷӯ дар [[Википедиа]] ва фазоҳои номҳои кӯмак), "Ҳама ҷо" (барои ҷустуҷӯ дар ҳама фазоҳои ном) дар саҳифаи натиҷаҳо ё бо истифода аз шакли ҷустуҷӯи пешрафта интихоб кунед. Шумо инчунин метавонед фазоҳои номҳои ҷустуҷӯи худро дар танзимоти корбарии худ дар зери " Ҷустуҷӯ " пешакӣ танзим кунед. Натиҷаҳои ҷустуҷӯ метавонанд тағйироти охиринро инъикос накунанд, зеро дар индексатсияи саҳифаҳо каме таъхир ба амал омадааст. [[Ҳарф]]<nowiki/>ҳои калон ва баъзе аломатҳои диакритикӣ ба натиҷаҳои ҷустуҷӯ таъсир намерасонанд. Аксари [[аломат]]<nowiki/>ҳои ғайриҳарфӣ-рақамӣ дар матн низ маъно надоранд, аммо як нохунак ( <code>'</code> ) [[ҳарф]] ҳисобида мешавад. Ҷустуҷӯ аз рӯи матни пурраи саҳифаҳо пас аз коркард аз ҷониби таҳлилгар (инчунин аз рӯи унвони саҳифа ва равонакунӣ ба он) анҷом дода мешавад. Яъне, агар дар саҳифа шаблон мавҷуд бошад{{Tl|doc}}Агар файли , онро бо калимаи "documentation" ҷустуҷӯ кардан мумкин аст, на бо калимаи "doc" (барои ҷустуҷӯи ҳамаи шаблонҳо, аз банди "Пайвандҳо дар ин ҷо" дар менюи паҳлӯии "Асбобҳо" дар саҳифаи шаблон истифода баред). ga1w7sklhbiqhh4387xzz6bitgknz1s 1484691 1484683 2026-08-25T07:57:38Z Шухрат Саъдиев 5132 Created by translating the section "Дополнительные возможности" from the page "[[:ru:Special:Redirect/revision/148559380|Википедия:Поиск]]" 1484691 wikitext text/x-wiki '''Ҷустуҷӯ''' — маънои васеаш — саъю кӯшиши ба даст даровардани чизе, кофтуков, амалиёти шахси ҷӯянда бо мақсади ба даст даровардани чизи нав ё гумшуда: информацияи нав (ҷустуҷуи [[далел]]), ҷустуҷуи [[асос]], маълумотҳо, дониш, тадқиқот, кашфи қонуниятҳои нав. [[File:Screenshot of Vector 2022 search bar.png|thumb|Screenshot of search box as in Vector 2022 default skin (as of 7 January 2025)]] [[File:Search box vector.PNG|thumb|right|Vector (2010) legacy skin, search box.]] [[File:Search box monobook.PNG|thumb|right|Monobook places this search-box in the left toolbox.]] Қуттии ҷустуҷӯ қуттии вуруд бо матни ҷойнишин ''"Википедиа:Ҷустуҷӯ"'' мебошад. Дар пӯсти пешфарзии Wikipedia:Vector 2022-и Википедия, он дар сарлавҳаи саҳифа дар болои экран ҷойгир аст. Барои истифодаи қуттии ҷустуҷӯ, онро клик кунед ё бо пахш кардани тугма ба он гузаред⇧ Shift+Alt+F -ро пахш кунед ва ''Википедиа:Ҷустуҷӯ'' худро ворид кунед. Сипас, ё клик кунед↵ Enter, ё тугмаи "Ҷустуҷӯ"-ро пахш кунед. Агар ҷустуҷӯи шумо бо номи саҳифа комилан мувофиқат кунад, ҷустуҷӯ ба ҷои нишон додани натиҷаҳои ҷустуҷӯ мустақиман ба саҳифа navigate мекунад. Барои ба даст овардани натиҷаҳои ҷустуҷӯ, калимаи сатри ҷустуҷӯро (масалан, номи саҳифа) бо тилда (" ~ ") пеш ё анҷом диҳед. (Ё аз пешниҳодҳое, ки ҳангоми чоп кардан пайдо мешаванд, " Ҷустуҷӯи саҳифаҳои дорои ...." -ро интихоб кунед. Дар Skin Vector-и пешфарзии қаблӣ, қуттии ҷустуҷӯ дар кунҷи болоии рост ҷойгир аст ва ба ҷои тугмаи ҷустуҷӯ, дар тарафи рости қуттии ҷустуҷӯ нишонаи шишаи калонкунанда мавҷуд аст. Фишурдан↵ Enter ё вақте ки қуттӣ холӣ аст, тугмаи калонкунандаро пахш кунед, шумо мустақиман ба Википедиа:Ҷустуҷӯ Википедия меравед. Пеш аз ин, дар Monobook он дар мобайни панели паҳлӯӣ дар тарафи чапи экран буд. [[JavaScript]] ва аз ин рӯ, эҳтимолан скриптҳои корбар ва пӯстҳо Wikipedia:Skin ба рафтори пешфарзии ҷустуҷӯ/паймоиш таъсир мерасонанд. Пешфарзи Monobook паймоиш аст ва пешфарзи Vector ҷустуҷӯ аст; аммо, вақте ки JavaScript фаъол аст, пӯсти Vector паймоиш мекунад. Monobook Go ба таври худкор паймоиш мекунад ва ин пешфарз аст, аммо Monobook тугмаи Search дорад. [[Гурӯҳ:Роҳнамои Википедиа]] [[Гурӯҳ:Ҷустуҷӯ дар Википедиа]] == Натиҷаҳои ҷустуҷӯ == Бо нобаёнӣ, ҷустуҷӯ танҳо дар мақолаҳо анҷом дода мешавад. Шумо метавонед фазоҳои номҳои дигарро барои ҷустуҷӯ бо пахш кардани "Саҳифаҳои кӯмак ва лоиҳа" (барои ҷустуҷӯ дар [[Википедиа]] ва фазоҳои номҳои кӯмак), "Ҳама ҷо" (барои ҷустуҷӯ дар ҳама фазоҳои ном) дар саҳифаи натиҷаҳо ё бо истифода аз шакли ҷустуҷӯи пешрафта интихоб кунед. Шумо инчунин метавонед фазоҳои номҳои ҷустуҷӯи худро дар танзимоти корбарии худ дар зери " Поиск " пешакӣ танзим кунед. Бо нобаёнӣ, ҷустуҷӯ танҳо дар мақолаҳо анҷом дода мешавад. Шумо метавонед фазоҳои номҳои дигарро барои ҷустуҷӯ бо пахш кардани "Саҳифаҳои кӯмак ва лоиҳа" (барои ҷустуҷӯ дар [[Википедиа]] ва фазоҳои номҳои кӯмак), "Ҳама ҷо" (барои ҷустуҷӯ дар ҳама фазоҳои ном) дар саҳифаи натиҷаҳо ё бо истифода аз шакли ҷустуҷӯи пешрафта интихоб кунед. Шумо инчунин метавонед фазоҳои номҳои ҷустуҷӯи худро дар танзимоти корбарии худ дар зери " Ҷустуҷӯ " пешакӣ танзим кунед. Натиҷаҳои ҷустуҷӯ метавонанд тағйироти охиринро инъикос накунанд, зеро дар индексатсияи саҳифаҳо каме таъхир ба амал омадааст. [[Ҳарф]]<nowiki/>ҳои калон ва баъзе аломатҳои диакритикӣ ба натиҷаҳои ҷустуҷӯ таъсир намерасонанд. Аксари [[аломат]]<nowiki/>ҳои ғайриҳарфӣ-рақамӣ дар матн низ маъно надоранд, аммо як нохунак ( <code>'</code> ) [[ҳарф]] ҳисобида мешавад. Ҷустуҷӯ аз рӯи матни пурраи саҳифаҳо пас аз коркард аз ҷониби таҳлилгар (инчунин аз рӯи унвони саҳифа ва равонакунӣ ба он) анҷом дода мешавад. Яъне, агар дар саҳифа шаблон мавҷуд бошад{{Tl|doc}}Агар файли , онро бо калимаи "documentation" ҷустуҷӯ кардан мумкин аст, на бо калимаи "doc" (барои ҷустуҷӯи ҳамаи шаблонҳо, аз банди "Пайвандҳо дар ин ҷо" дар менюи паҳлӯии "Асбобҳо" дар саҳифаи шаблон истифода баред). == Имкониятҳои иловагӣ == Шумо метавонед <code>-</code> (минус)-ро бо калимаҳои калидӣ истифода баред: Бо нобаёнӣ, ҷустуҷӯ танҳо дар мақолаҳо анҷом дода мешавад. Шумо метавонед фазоҳои номҳои дигарро барои ҷустуҷӯ бо пахш кардани "Саҳифаҳои кӯмак ва лоиҳа" (барои ҷустуҷӯ дар [[Википедиа]] ва фазоҳои номҳои кӯмак), "Ҳама ҷо" (барои ҷустуҷӯ дар ҳама фазоҳои ном) дар саҳифаи натиҷаҳо ё бо истифода аз шакли ҷустуҷӯи пешрафта интихоб кунед. Шумо инчунин метавонед фазоҳои номҳои ҷустуҷӯи худро дар танзимоти корбарии худ дар зери " Поиск " пешакӣ танзим кунед. Бо нобаёнӣ, ҷустуҷӯ танҳо дар мақолаҳо анҷом дода мешавад. Шумо метавонед фазоҳои номҳои дигарро барои ҷустуҷӯ бо пахш кардани "Саҳифаҳои кӯмак ва лоиҳа" (барои ҷустуҷӯ дар [[Википедиа]] ва фазоҳои номҳои кӯмак), "Ҳама ҷо" (барои ҷустуҷӯ дар ҳама фазоҳои ном) дар саҳифаи натиҷаҳо ё бо истифода аз шакли ҷустуҷӯи пешрафта интихоб кунед. Шумо инчунин метавонед фазоҳои номҳои ҷустуҷӯи худро дар танзимоти корбарии худ дар зери " Ҷустуҷӯ " пешакӣ танзим кунед. Натиҷаҳои ҷустуҷӯ метавонанд тағйироти охиринро инъикос накунанд, зеро дар индексатсияи саҳифаҳо каме таъхир ба амал омадааст. [[Ҳарф]]<nowiki/>ҳои калон ва баъзе аломатҳои диакритикӣ ба натиҷаҳои ҷустуҷӯ таъсир намерасонанд. Аксари [[аломат]]<nowiki/>ҳои ғайриҳарфӣ-рақамӣ дар матн низ маъно надоранд, аммо як нохунак ( <code>'</code> ) [[ҳарф]] ҳисобида мешавад. Ҷустуҷӯ аз рӯи матни пурраи саҳифаҳо пас аз коркард аз ҷониби таҳлилгар (инчунин аз рӯи унвони саҳифа ва равонакунӣ ба он) анҷом дода мешавад. Яъне, агар дар саҳифа шаблон мавҷуд бошад{{Tl|doc}}Агар файли , онро бо калимаи "documentation" ҷустуҷӯ кардан мумкин аст, на бо калимаи "doc" (барои ҷустуҷӯи ҳамаи шаблонҳо, аз банди "Пайвандҳо дар ин ҷо" дар менюи паҳлӯии "Асбобҳо" дар саҳифаи шаблон истифода баред). ; " " : Аломатҳои нохунак барои ҷустуҷӯи ибораи мушаххас истифода мешаванд. Масалан, дархости "Харгӯши сафед" нисбат ба дархости "харгӯши сафед" натиҷаҳои хеле камтар нишон медиҳад. ; AND, OR : Барои натиҷаҳои мантиқӣ ва/ё якҷоя истифода мешавад: [[Шамол]] . ва метавонад сарфи назар карда шавад. ; ҳама <nowiki>:</nowiki> (ҳама <nowiki>:)</nowiki>, ''фазои номҳо'' <nowiki>:</nowiki> : ''Дар аввали дархост'' барои ҷустуҷӯи ҳамаи [[Википедиа:Фазои ном]] якбора ё танҳо фазоҳои муайяншуда истифода мешавад. === Ҷустуҷӯи аломатҳои махсус === ; <big>-</big> : Аломати дефис (минус) саҳифаҳоеро, ки калимаи навбатиро бе фосила доранд, истисно мекунад (дар мобайни дархост, он бояд бо фосила аз дархости қаблӣ ҷудо карда шавад). Дархости ( {{Search link|Алберт Эйнштейн}} ) саҳифаҳоеро пайдо мекунад, ки дорои "Эйнштейн" мебошанд, аммо на "Алберт". ; <big>*, \?</big> : Агар ситорача дар охири калима гузошта шавад, калимаҳоеро пайдо мекунанд, ки бо ҳарфҳои муайяншуда сар мешаванд . Он инчунин метавонад дар мобайни калима истифода шавад, яъне ҳар гуна ҳарф метавонад ҷои ситорачаро гирад. Аломати савол, ки пеш аз он аломати қафо гузошта шудааст, маънои онро дорад, ки як ҳарфро партофта меравед. ; <big>~</big> Тилда ''дар аввали'' дархост ҷустуҷӯро кафолат медиҳад, на гузариши худкор ба натиҷаи дақиқ (агар ҷустуҷӯ тавассути варақаи саҳифаи Хизматрасонӣ:Ҷустуҷӯ анҷом дода нашавад). Як аломати тилда ''дар охири'' калима калимаҳои имлои монандро дар натиҷаҳои ҷустуҷӯ дар бар мегирад: {{Search link|шир~}} . Пас шумо метавонед рақамеро аз 0 то 1 муайян кунед, ки бо нуқта ҷудо карда шудааст ва нишон медиҳад, ки натиҷа то чӣ андоза бояд монанд бошад. Пас аз ибораҳо дар нохунак, нишон медиҳад, ки порчаҳое, ки калимаҳои додашуда ба қадри кофӣ наздиканд, ҷустуҷӯ карда мешаванд; пас аз тилда, адади бутун гузошта мешавад - масофа дар калимаҳо, пешфарз ба як баробар аст. Мисол: ''{{Search link|"автомобил"~5}}'' . === Синтаксиси васеъшуда === Пас аз имконоти синтаксиси васеъ аломати дунуқта гузошта мешавад, ки онро аз аломатҳои ҳамшафат бо фосила ҷудо кардан мумкин нест. Агар дархосте, ки ба калид алоқаманд аст, аз якчанд калима иборат бошад, онҳо дар нохунакҳо ҷойгир карда мешаванд ; intitle<nowiki>:</nowiki> : Поиск слова только в названиях страниц (если слов несколько, заключите в кавычки): ''{{Search link|intitle:грек}}''. Перед символом можно поставить знак <code>-</code>, чтобы исключить такие результаты. Для поиска с использованием регулярных выражений заключите строку поиска между двумя слешами (<code>/</code>), подробнее см. Википедия:Регулярные выражения. ; prefix<nowiki>:</nowiki> : Поиск только на страницах, названия которых начинаются с указанных слов. Этот ключ удобен, например, для поиска по архивам обсуждений: ''{{Search link|велосипед prefix:Википедия:Форум/Архив}}''. '''Этот ключ применяется ко всему тексту, который следует дальше до конца запроса''', поэтому он должен всегда стоять в конце. ; incategory<nowiki>:</nowiki> : Поиск только на страницах, содержащих указанную категорию, например, ''{{Search link|взрослые incategory:"зайцы"}}'' найдёт вхождения слова «взрослые» в статьях категории Зайцы. Несколько ключей incategory дают поиск по пересечению категорий (статьям, входящим сразу во все эти категории). Не ищутся страницы, входящие только в подкатегории данной категории. Перед символом можно поставить знак <code>-</code>, чтобы исключить данную категорию. ; deepcat<nowiki>:</nowiki> : Поиск только на страницах, содержащих указанную категорию или её подкатегории. Глубина дерева ограничена 5 уровнями, общее число категорий — 256. ; linksto<nowiki>:</nowiki> : Поиск только на страницах, ссылающихся на данную страницу, например, ''{{Search link|взрослые linksto:"кошка"}}'' найдёт статьи со словом «взрослые», где есть вики-ссылка на статью [[Гурба|Кошка]]. Перед символом можно поставить знак <code>-</code>, чтобы исключить такие результаты. ==== Калидҳои махсус ==== ; morelike<nowiki>:</nowiki> : Поиск статей, похожих на заданную. Например, ''{{Search link|morelike:Лунёво}}'' найдёт статьи, похожие по содержанию на Лунёво. ; prefer-recent<nowiki>:</nowiki> : Используется для учёта времени с момента последней правки. Необязательный параметр имеет вид <code>''очки'',''период''</code>. :* <code>''очки''</code> — число от 0 до 1 с точкой-разделителем, по умолчанию 0.6, показывает, насколько нужны свежие результаты. :* <code>''период''</code> — число, задаваемое в сутках (по умолчанию 160, можно задать, например, 0.0001), при котором половина ранга результата отсеивается. Для других периодов ранг уменьшается по экспоненте. ; hastemplate<nowiki>:</nowiki> : Поиск страниц, содержащих конкретный шаблон. Комбинируется с дефисом для не содержащих. Пример: ''{{Search link|hastemplate:Заготовка hastemplate:rq -hastemplate:"К удалению"}}''. ; boost-templates<nowiki>:</nowiki> : Повышает ранг страницы в выдаче, если она содержит указанные шаблоны. Шаблоны перечисляются внутри кавычек через пробел, за ними через вертикальную черту следует значение повышения ранга в процентах (только целое число). Пример: ''{{Search link|boost-templates:"Шаблон:Избранная статья{{!}}500% Шаблон:Хорошая статья{{!}}250% Шаблон:Заготовка{{!}}10%" поэт incategory:"Писатели по алфавиту"}}''. ; insource<nowiki>:</nowiki> : Искать в викитексте (показываемом в окне редактирования), а не в тексте с подставленными шаблонами. Для поиска с использованием регулярных выражений заключите строку поиска между двумя слешами (<code>/</code>). Для поиска с использованием регулярных выражений в регистронезависимом режиме добавьте после / ключ <code>i</code>: <code>insource:/regexp/i</code>. При использовании регулярных выражений крайне желательно добавлять другой ключ (или тот же <code>insource:</code>, но без регулярных выражений), иначе поиск займёт слишком много времени и, возможно, завершится тайм-аутом после 20 секунд выполнения. Подробнее см. Википедия:Регулярные выражения. ; articletopic<nowiki>:</nowiki> : Искать только в статьях по теме из [[mw:Help:CirrusSearch/articletopic|словаря]]. Пример: ''{{Search link|articletopic:eastern-europe}}''. Шумо метавонед <code>-</code> (минус)-ро бо калимаҳои калидӣ истифода баред: * Масалан, ҷустуҷӯи ''{{Search link|"Алберт Эйнштейн" -linksto:"Алберт Эйнштейн"}}'' ҳамаи саҳифаҳоеро пайдо мекунад, ки ибораи "Albert Einstein"-ро дар бар мегиранд ва ба мақолаи [[Алберт Эйнштейн|Albert Einstein]] пайванд надоранд. * Агар шумо ''{{Search link|incategory:"Киштиҳо" -hastemplate:"Заврақ"}}'' ҷустуҷӯ кунед, шумо саҳифаҳоеро дар дар Гурӯҳи: Кишти хоҳед ёфт, ки дорои Шаблон:Ship нестанд. j25asbzd1lzq47j9ar5jz9vwawhso4x 1484705 1484691 2026-08-25T08:44:25Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1484705 wikitext text/x-wiki '''Ҷустуҷӯ''' — маънои васеаш — саъю кӯшиши ба даст даровардани чизе, кофтуков, амалиёти шахси ҷӯянда бо мақсади ба даст даровардани чизи нав ё гумшуда: информацияи нав (ҷустуҷуи [[далел]]), ҷустуҷуи [[асос]], маълумотҳо, дониш, тадқиқот, кашфи қонуниятҳои нав. [[File:Screenshot of Vector 2022 search bar.png|thumb|Screenshot of search box as in Vector 2022 default skin (as of 7 January 2025)]] [[File:Search box vector.PNG|thumb|right|Vector (2010) legacy skin, search box.]] [[File:Search box monobook.PNG|thumb|right|Monobook places this search-box in the left toolbox.]] Қуттии ҷустуҷӯ қуттии вуруд бо матни ҷойнишин ''"Википедиа:Ҷустуҷӯ"'' мебошад. Дар пӯсти пешфарзии Wikipedia:Vector 2022-и Википедия, он дар сарлавҳаи саҳифа дар болои экран ҷойгир аст. Барои истифодаи қуттии ҷустуҷӯ, онро клик кунед ё бо пахш кардани тугма ба он гузаред⇧ Shift+Alt+F -ро пахш кунед ва ''Википедиа:Ҷустуҷӯ'' худро ворид кунед. Сипас, ё клик кунед↵ Enter, ё тугмаи "Ҷустуҷӯ"-ро пахш кунед. Агар ҷустуҷӯи шумо бо номи саҳифа комилан мувофиқат кунад, ҷустуҷӯ ба ҷои нишон додани натиҷаҳои ҷустуҷӯ мустақиман ба саҳифа navigate мекунад. Барои ба даст овардани натиҷаҳои ҷустуҷӯ, калимаи сатри ҷустуҷӯро (масалан, номи саҳифа) бо тилда (" ~ ") пеш ё анҷом диҳед. (Ё аз пешниҳодҳое, ки ҳангоми чоп кардан пайдо мешаванд, " Ҷустуҷӯи саҳифаҳои дорои ...." -ро интихоб кунед. Дар Skin Vector-и пешфарзии қаблӣ, қуттии ҷустуҷӯ дар кунҷи болоии рост ҷойгир аст ва ба ҷои тугмаи ҷустуҷӯ, дар тарафи рости қуттии ҷустуҷӯ нишонаи шишаи калонкунанда мавҷуд аст. Фишурдан↵ Enter ё вақте ки қуттӣ холӣ аст, тугмаи калонкунандаро пахш кунед, шумо мустақиман ба Википедиа:Ҷустуҷӯ Википедия меравед. Пеш аз ин, дар Monobook он дар мобайни панели паҳлӯӣ дар тарафи чапи экран буд. [[JavaScript]] ва аз ин рӯ, эҳтимолан скриптҳои корбар ва пӯстҳо Wikipedia:Skin ба рафтори пешфарзии ҷустуҷӯ/паймоиш таъсир мерасонанд. Пешфарзи Monobook паймоиш аст ва пешфарзи Vector ҷустуҷӯ аст; аммо, вақте ки JavaScript фаъол аст, пӯсти Vector паймоиш мекунад. Monobook Go ба таври худкор паймоиш мекунад ва ин пешфарз аст, аммо Monobook тугмаи Search дорад. [[Гурӯҳ:Роҳнамои Википедиа]] [[Гурӯҳ:Ҷустуҷӯ дар Википедиа]] == Натиҷаҳои ҷустуҷӯ == Бо нобаёнӣ, ҷустуҷӯ танҳо дар мақолаҳо анҷом дода мешавад. Шумо метавонед фазоҳои номҳои дигарро барои ҷустуҷӯ бо пахш кардани "Саҳифаҳои кӯмак ва лоиҳа" (барои ҷустуҷӯ дар [[Википедиа]] ва фазоҳои номҳои кӯмак), "Ҳама ҷо" (барои ҷустуҷӯ дар ҳама фазоҳои ном) дар саҳифаи натиҷаҳо ё бо истифода аз шакли ҷустуҷӯи пешрафта интихоб кунед. Шумо инчунин метавонед фазоҳои номҳои ҷустуҷӯи худро дар танзимоти корбарии худ дар зери " Поиск " пешакӣ танзим кунед. Бо нобаёнӣ, ҷустуҷӯ танҳо дар мақолаҳо анҷом дода мешавад. Шумо метавонед фазоҳои номҳои дигарро барои ҷустуҷӯ бо пахш кардани "Саҳифаҳои кӯмак ва лоиҳа" (барои ҷустуҷӯ дар [[Википедиа]] ва фазоҳои номҳои кӯмак), "Ҳама ҷо" (барои ҷустуҷӯ дар ҳама фазоҳои ном) дар саҳифаи натиҷаҳо ё бо истифода аз шакли ҷустуҷӯи пешрафта интихоб кунед. Шумо инчунин метавонед фазоҳои номҳои ҷустуҷӯи худро дар танзимоти корбарии худ дар зери " Ҷустуҷӯ " пешакӣ танзим кунед. Натиҷаҳои ҷустуҷӯ метавонанд тағйироти охиринро инъикос накунанд, зеро дар индексатсияи саҳифаҳо каме таъхир ба амал омадааст. [[Ҳарф]]<nowiki/>ҳои калон ва баъзе аломатҳои диакритикӣ ба натиҷаҳои ҷустуҷӯ таъсир намерасонанд. Аксари [[аломат]]<nowiki/>ҳои ғайриҳарфӣ-рақамӣ дар матн низ маъно надоранд, аммо як нохунак ( <code>'</code> ) [[ҳарф]] ҳисобида мешавад. Ҷустуҷӯ аз рӯи матни пурраи саҳифаҳо пас аз коркард аз ҷониби таҳлилгар (инчунин аз рӯи унвони саҳифа ва равонакунӣ ба он) анҷом дода мешавад. Яъне, агар дар саҳифа шаблон мавҷуд бошад{{Tl|doc}}Агар файли , онро бо калимаи "documentation" ҷустуҷӯ кардан мумкин аст, на бо калимаи "doc" (барои ҷустуҷӯи ҳамаи шаблонҳо, аз банди "Пайвандҳо дар ин ҷо" дар менюи паҳлӯии "Асбобҳо" дар саҳифаи шаблон истифода баред). == Имкониятҳои иловагӣ == Шумо метавонед <code>-</code> (минус)-ро бо калимаҳои калидӣ истифода баред: Бо нобаёнӣ, ҷустуҷӯ танҳо дар мақолаҳо анҷом дода мешавад. Шумо метавонед фазоҳои номҳои дигарро барои ҷустуҷӯ бо пахш кардани "Саҳифаҳои кӯмак ва лоиҳа" (барои ҷустуҷӯ дар [[Википедиа]] ва фазоҳои номҳои кӯмак), "Ҳама ҷо" (барои ҷустуҷӯ дар ҳама фазоҳои ном) дар саҳифаи натиҷаҳо ё бо истифода аз шакли ҷустуҷӯи пешрафта интихоб кунед. Шумо инчунин метавонед фазоҳои номҳои ҷустуҷӯи худро дар танзимоти корбарии худ дар зери " Поиск " пешакӣ танзим кунед. Бо нобаёнӣ, ҷустуҷӯ танҳо дар мақолаҳо анҷом дода мешавад. Шумо метавонед фазоҳои номҳои дигарро барои ҷустуҷӯ бо пахш кардани "Саҳифаҳои кӯмак ва лоиҳа" (барои ҷустуҷӯ дар [[Википедиа]] ва фазоҳои номҳои кӯмак), "Ҳама ҷо" (барои ҷустуҷӯ дар ҳама фазоҳои ном) дар саҳифаи натиҷаҳо ё бо истифода аз шакли ҷустуҷӯи пешрафта интихоб кунед. Шумо инчунин метавонед фазоҳои номҳои ҷустуҷӯи худро дар танзимоти корбарии худ дар зери " Ҷустуҷӯ " пешакӣ танзим кунед. Натиҷаҳои ҷустуҷӯ метавонанд тағйироти охиринро инъикос накунанд, зеро дар индексатсияи саҳифаҳо каме таъхир ба амал омадааст. [[Ҳарф]]<nowiki/>ҳои калон ва баъзе аломатҳои диакритикӣ ба натиҷаҳои ҷустуҷӯ таъсир намерасонанд. Аксари [[аломат]]<nowiki/>ҳои ғайриҳарфӣ-рақамӣ дар матн низ маъно надоранд, аммо як нохунак ( <code>'</code> ) [[ҳарф]] ҳисобида мешавад. Ҷустуҷӯ аз рӯи матни пурраи саҳифаҳо пас аз коркард аз ҷониби таҳлилгар (инчунин аз рӯи унвони саҳифа ва равонакунӣ ба он) анҷом дода мешавад. Яъне, агар дар саҳифа шаблон мавҷуд бошад{{Tl|doc}}Агар файли , онро бо калимаи "documentation" ҷустуҷӯ кардан мумкин аст, на бо калимаи "doc" (барои ҷустуҷӯи ҳамаи шаблонҳо, аз банди "Пайвандҳо дар ин ҷо" дар менюи паҳлӯии "Асбобҳо" дар саҳифаи шаблон истифода баред). ; " " : Аломатҳои нохунак барои ҷустуҷӯи ибораи мушаххас истифода мешаванд. Масалан, дархости "Харгӯши сафед" нисбат ба дархости "харгӯши сафед" натиҷаҳои хеле камтар нишон медиҳад. ; AND, OR : Барои натиҷаҳои мантиқӣ ва/ё якҷоя истифода мешавад: [[Шамол]] . ва метавонад сарфи назар карда шавад. ; ҳама <nowiki>:</nowiki> (ҳама <nowiki>:)</nowiki>, ''фазои номҳо'' <nowiki>:</nowiki> : ''Дар аввали дархост'' барои ҷустуҷӯи ҳамаи [[Википедиа:Фазои ном]] якбора ё танҳо фазоҳои муайяншуда истифода мешавад. === Ҷустуҷӯи аломатҳои махсус === ; <big>-</big> : Аломати дефис (минус) саҳифаҳоеро, ки калимаи навбатиро бе фосила доранд, истисно мекунад (дар мобайни дархост, он бояд бо фосила аз дархости қаблӣ ҷудо карда шавад). Дархости ( {{Search link|Алберт Эйнштейн}} ) саҳифаҳоеро пайдо мекунад, ки дорои "Эйнштейн" мебошанд, аммо на "Алберт". ; <big>*, \?</big> : Агар ситорача дар охири калима гузошта шавад, калимаҳоеро пайдо мекунанд, ки бо ҳарфҳои муайяншуда сар мешаванд . Он инчунин метавонад дар мобайни калима истифода шавад, яъне ҳар гуна ҳарф метавонад ҷои ситорачаро гирад. Аломати савол, ки пеш аз он аломати қафо гузошта шудааст, маънои онро дорад, ки як ҳарфро партофта меравед. ; <big>~</big> Тилда ''дар аввали'' дархост ҷустуҷӯро кафолат медиҳад, на гузариши худкор ба натиҷаи дақиқ (агар ҷустуҷӯ тавассути варақаи саҳифаи Хизматрасонӣ:Ҷустуҷӯ анҷом дода нашавад). Як аломати тилда ''дар охири'' калима калимаҳои имлои монандро дар натиҷаҳои ҷустуҷӯ дар бар мегирад: {{Search link|шир~}} . Пас шумо метавонед рақамеро аз 0 то 1 муайян кунед, ки бо нуқта ҷудо карда шудааст ва нишон медиҳад, ки натиҷа то чӣ андоза бояд монанд бошад. Пас аз ибораҳо дар нохунак, нишон медиҳад, ки порчаҳое, ки калимаҳои додашуда ба қадри кофӣ наздиканд, ҷустуҷӯ карда мешаванд; пас аз тилда, адади бутун гузошта мешавад - масофа дар калимаҳо, пешфарз ба як баробар аст. Мисол: ''{{Search link|"автомобил"~5}}'' . === Синтаксиси васеъшуда === Пас аз имконоти синтаксиси васеъ аломати дунуқта гузошта мешавад, ки онро аз аломатҳои ҳамшафат бо фосила ҷудо кардан мумкин нест. Агар дархосте, ки ба калид алоқаманд аст, аз якчанд калима иборат бошад, онҳо дар нохунакҳо ҷойгир карда мешаванд ; intitle<nowiki>:</nowiki> : Поиск слова только в названиях страниц (если слов несколько, заключите в кавычки): ''{{Search link|intitle:грек}}''. Перед символом можно поставить знак <code>-</code>, чтобы исключить такие результаты. Для поиска с использованием регулярных выражений заключите строку поиска между двумя слешами (<code>/</code>), подробнее см. Википедия:Регулярные выражения. ; prefix<nowiki>:</nowiki> : Поиск только на страницах, названия которых начинаются с указанных слов. Этот ключ удобен, например, для поиска по архивам обсуждений: ''{{Search link|велосипед prefix:Википедия:Форум/Архив}}''. '''Этот ключ применяется ко всему тексту, который следует дальше до конца запроса''', поэтому он должен всегда стоять в конце. ; incategory<nowiki>:</nowiki> : Поиск только на страницах, содержащих указанную категорию, например, ''{{Search link|взрослые incategory:"зайцы"}}'' найдёт вхождения слова «взрослые» в статьях категории Зайцы. Несколько ключей incategory дают поиск по пересечению категорий (статьям, входящим сразу во все эти категории). Не ищутся страницы, входящие только в подкатегории данной категории. Перед символом можно поставить знак <code>-</code>, чтобы исключить данную категорию. ; deepcat<nowiki>:</nowiki> : Поиск только на страницах, содержащих указанную категорию или её подкатегории. Глубина дерева ограничена 5 уровнями, общее число категорий — 256. ; linksto<nowiki>:</nowiki> : Поиск только на страницах, ссылающихся на данную страницу, например, ''{{Search link|взрослые linksto:"кошка"}}'' найдёт статьи со словом «взрослые», где есть вики-ссылка на статью [[Гурба|Кошка]]. Перед символом можно поставить знак <code>-</code>, чтобы исключить такие результаты. ==== Калидҳои махсус ==== ; morelike<nowiki>:</nowiki> : Поиск статей, похожих на заданную. Например, ''{{Search link|morelike:Лунёво}}'' найдёт статьи, похожие по содержанию на Лунёво. ; prefer-recent<nowiki>:</nowiki> : Используется для учёта времени с момента последней правки. Необязательный параметр имеет вид <code>''очки'',''период''</code>. :* <code>''очки''</code> — число от 0 до 1 с точкой-разделителем, по умолчанию 0.6, показывает, насколько нужны свежие результаты. :* <code>''период''</code> — число, задаваемое в сутках (по умолчанию 160, можно задать, например, 0.0001), при котором половина ранга результата отсеивается. Для других периодов ранг уменьшается по экспоненте. ; hastemplate<nowiki>:</nowiki> : Поиск страниц, содержащих конкретный шаблон. Комбинируется с дефисом для не содержащих. Пример: ''{{Search link|hastemplate:Заготовка hastemplate:rq -hastemplate:"К удалению"}}''. ; boost-templates<nowiki>:</nowiki> : Повышает ранг страницы в выдаче, если она содержит указанные шаблоны. Шаблоны перечисляются внутри кавычек через пробел, за ними через вертикальную черту следует значение повышения ранга в процентах (только целое число). Пример: ''{{Search link|boost-templates:"Шаблон:Избранная статья{{!}}500% Шаблон:Хорошая статья{{!}}250% Шаблон:Заготовка{{!}}10%" поэт incategory:"Писатели по алфавиту"}}''. ; insource<nowiki>:</nowiki> : Искать в викитексте (показываемом в окне редактирования), а не в тексте с подставленными шаблонами. Для поиска с использованием регулярных выражений заключите строку поиска между двумя слешами (<code>/</code>). Для поиска с использованием регулярных выражений в регистронезависимом режиме добавьте после / ключ <code>i</code>: <code>insource:/regexp/i</code>. При использовании регулярных выражений крайне желательно добавлять другой ключ (или тот же <code>insource:</code>, но без регулярных выражений), иначе поиск займёт слишком много времени и, возможно, завершится тайм-аутом после 20 секунд выполнения. Подробнее см. Википедия:Регулярные выражения. ; articletopic<nowiki>:</nowiki> : Искать только в статьях по теме из [[mw:Help:CirrusSearch/articletopic|словаря]]. Пример: ''{{Search link|articletopic:eastern-europe}}''. Шумо метавонед <code>-</code> (минус)-ро бо калимаҳои калидӣ истифода баред: * Масалан, ҷустуҷӯи ''{{Search link|"Алберт Эйнштейн" -linksto:"Алберт Эйнштейн"}}'' ҳамаи саҳифаҳоеро пайдо мекунад, ки ибораи "Albert Einstein"-ро дар бар мегиранд ва ба мақолаи [[Алберт Эйнштейн|Albert Einstein]] пайванд надоранд. * Агар шумо ''{{Search link|incategory:"Киштиҳо" -hastemplate:"Заврақ"}}'' ҷустуҷӯ кунед, шумо саҳифаҳоеро дар дар Гурӯҳи: Кишти хоҳед ёфт, ки дорои Шаблон:Ship нестанд. {{хурд}} {{Мақолаи тарҷумашуда|ru|Википедия:Поиск}} {{ТарҷумаКунед|en|Help:Searching}} cezpui9jf8ma8osiz94gdxk3tvgunyl 4 18022 1484677 1240603 2026-08-25T06:39:15Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Википедиа:Эҷоди мақола]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1484677 wikitext text/x-wiki {{тарҷума}} [[Википедиа]] бо усули [[вики]] кор мекунад: ҳар як хоҳишманде ҳар кадом мақолаеро озодона вироиш кардан метавонад, ва тағъирот дарҳол ба ҳисоб гирифта дар сайт инъиқос карда мешавад. Дар матни поён '''вики-аломатгузори'''-ро истифода карда саҳифаҳоро чӣ хел таҳрир кардан фаҳмонида мешавад. == Асосҳо == Дар Википедиа мақолаеро таҳрир кардан осон аст. Ба истиноди «'''вироиш'''» рафтан гиред. Саҳифаи таҳриркунии мақола кушода мешавад; он ҷо [[ҳошияи матнӣ]] ҳаст, ки бо [[матни содира|матни ҷории содираи]] мақола пур шудааст. Ҳамон матн аломатҳои махсус, [[забони аломатгузорӣ|аломатгузории]] «[[вики]]»-ро дорад, ки дар поён фаҳмонида мешавад. === Таҳриркунӣ === Дар саҳифаи таҳриркунӣ: # ба матни содира тағъироти мехостагиатонро дароваред; # маънои тағъироти худатонро дар сатри «'''Хулоса'''» [[Роҳнамо:Тасвири хулоса|тасвир кунед]]; # барои санҷиши дуруст инъикос шудани саҳифа ба «'''Пеш намоиш'''» зер кунед; # агар саҳифа дуруст бошад, ба «'''Саҳифа захира шавад'''» зер карда, тафсири нави шуморо нашр кунед. Илтимос, мақолаҳоро бо [[Википедиа:Бетарафӣ|нуқтаи назари бетарафӣ]], яъне холисона ва бе хурӯшонии барзиёд, нависед; [[Википедиа:Манбаъҳои маълумот|манбаъҳои маълумоти]] шуморо дарак диҳед, ки дигар корбарон кори шуморо тафтиш ва илова кунанд. Ниҳоят, ба [[Википедиа:Сиёсатҳо ва раҳнамудҳо|раҳнамудҳо]] пайравӣ кунед, ки осон ва хеле фоиданок аст. Баъзан қулай мешавад, агар [[матни содира]]ро пешакӣ ба [[редактори матнӣ]] нусха бардошта гузаронед (ба воситаи [[буфери мубодила]]), таҳрир кунед, ва ақиб ба [[ҳошияи матнӣ|ҳошияи матнии]] таҳриркунӣ дар [[браузер]] гузаронед. Ба ин мақсад редактори матние, ки [[юникод]]ро дошта бошад, истифода бурдан лозим аст. === Имкониятҳои иловагӣ === * Дар болои ҳошияи матнии таҳриркунӣ тугмачаҳои андозаи матн, панели замимаи аломатҳои махсус, вики-аломатгузорӣ ва шаблонҳо ҳастанд. Байни инҳо тугмачаи [[Википедиа:Викификатор|викификаторест]], ки беэътиноӣ карда нашавад. Пеш аз саҳифаро захира кардан, зер кардани ин тугмачаро фаромӯш накунед. * Тугмачаи «'''Намоиши тағйирот'''» фарқияти коди содираи мақола ва тағйироти шуморо нишон медиҳад. Корбарони [[Википедиа:Қайдкунӣ|ҳисобдоштагӣ]] имкониятҳои иловагӣ доранд: * аломати қайди «[[Википедиа:Вироиши хурд|'''Ин вироиши хурд аст''']]», вироишоти шуморо чун андак нишон додан имконият медиҳад; * аломати қайди «'''Назар кардани ин саҳифа'''» барои вироишоти минбаъдаро назорат кардан ба шумо имконият медиҳад. Ғайр аз ин, шумо бо дигар корбарон мақолаҳоро баҳс кардан метавонед. Қариб ҳар саҳифаи Википедиа саҳифаи мубоҳисавиашро дорад. Корбарон ин саҳифаро ҳам таҳрир мекунанд: ба саҳифаи «'''мубоҳисавӣ'''» гузаред ва он ҷо «'''вироиш'''»-ро зер кунед. Дар муҳокима [[Википедиа:Қоидаҳои муҳокима|қоидаҳоро]] риоя кунед; асосан — гапи сахтро дурӣ ҷуед ва [[Википедиа:Дар саҳифаҳои мубоҳисавӣ имзо кунед|имзо кунед]] (чорто тилда <nowiki>~~~~</nowiki> дар рамзи саҳифа).хати рохи охан такрибан дар мухлати начандон дур рушд мекунад == Вики-аломатгузорӣ == Дар поён ҷадвали маълумоти таҳриркунӣ дар Википедиа оварда шудааст. Пеш аз татбиқ кардани ин «асбобҳо» дар Википедиа, илтимос, дар «[[Википедиа:Регдон|Регдон]]» таҷриба карда нигоҳ кунед (ё тугмачаи «Пеш намоиш»-ро истифода баред). === Фаслҳо, сарсатрҳо, рӯйхат ва сатрҳо === {| class="wikitable" |- !Чӣ тавр менамояд !Чиро менависем !Аналоги [[HTML]] |- | Фаслеро аз сатри сарлавҳа сар кунед: <span style="font-size:150%">Фасли нав</span> ---- <span style="font-size:135%; font-weight:bold">Фасли зерин</span> <span style="font-size:120%; font-weight:bold">Фасли зеризерин</span> |<pre><nowiki> Фаслеро аз сатри сарлавҳа сар кунед: == Фасли нав == === Фасли зерин === ==== Фасли зеризерин ==== </nowiki></pre> ! h1—h6 |- | Шикастани танҳои сатр ба аломатгузорӣ таъсир намекунад. Барои ҷудо кардани ҷумлаҳо вайро истифода кардан мумкин аст. Баъзе муҳаррирон ҳисоб мекунанд, ки шикастани танҳои сатр таҳрирро осон мекунад ва тобеъи ''муқоисаи мазаннаҳо'' беҳтар мекунад. Лекин сатри холӣ фиқраи навро сар мекунад. | <pre><nowiki> Шикастани танҳои сатр ба аломатгузорӣ таъсир намекунад. Барои ҷудо кардани ҷумлаҳо вайро истифода кардан мумкин аст. Баъзе муҳаррирон ҳисоб мекунанд, ки шикастани танҳои сатр таҳрирро осон мекунад ва тобеъи ''муқоисаи мазаннаҳо'' беҳтар мекунад. Лекин сатри холӣ фиқраи навро сар мекунад.</nowiki></pre> ! p |- valign="top" |Ба воситаи теги «br», параграфи навро сар накарда,<br>хатро таркидан мумкин аст. |<pre><nowiki>Ба воситаи теги «br», параграфи навро сар накарда,<br> хатро таркидан мумкин аст.</nowiki></pre> ! br |- | Рӯйхатро кардан осон аст: * ҳар сатр аз ситорача сар карда мешавад; ** бисёртар ситорача — амиқтар савия; **: фосилаи даруниро бо ду нуқта кардан мумкин аст. |<pre><nowiki>Рӯйхатро кардан осон аст: * ҳар сатр аз ситорача сар карда мешавад; ** бисёртар ситорача — амиқтар савия; **: фосилаи даруниро бо ду нуқта кардан мумкин аст. </nowiki></pre> ! ul, li |- | # Рӯйхати рақам гузошташуда ҳам фоиданок аст: ## хеле ботартиб; ## осон хонда мешавад. |<pre><nowiki># Рӯйхати рақам гузошташуда ҳам фоиданок аст: ## хеле ботартиб; ## осон хонда мешавад.</nowiki></pre> ! ol, li |- | * Рӯйхати омехтаро ҳам сохтан мумкин аст: *# ва онро гузоштан *#* масалан, ҳамчун *# дар ҳамин ҷо. |<pre><nowiki>* Рӯйхати омехтаро ҳам сохтан мумкин аст: *# ва онро гузоштан *#* масалан, ҳамчун *# дар ҳамин ҷо.</nowiki></pre> ! ul, ol, li |- | ;Нуқтавергул дар сари сатр: ва баъд аз он ду нуқта ;рӯйхати: дусатҳаро месозад. |<pre><nowiki>;Нуқтавергул дар сари сатр: ва баъд аз он ду нуқта ;рӯйхати: дусатҳаро месозад. </nowiki></pre> ! dl, dt, dd |- | :Аломати баён (дунуқта) дар сари сатр фосиларо мемонад. Кӯчониши оддии сатр абзатси навро сар мекунад. <small>Эзоҳ: ин асосан дар саҳифаҳои мубоҳисавӣ истифода бурда мешавад.</small> |<pre><nowiki>:Аломати баён (дунуқта) дар сари сатр фосиларо мемонад. Кӯчониши оддии сатр абзатси навро сар мекунад. </nowiki></pre> ! |- valign=top | <pre>АГАР сатр аз масофа сар шавад, ОН ВАҚТ чӣ хеле, ки ҳарфҳои сатр чиндагӣ бошад, ҳамон хел вай намоиш медиҳад; фароҳии ҳарфҳо якхела мешавад; бе кӯчониши сатр; [[бе пайванд]]; ТАМОМИАГАР Ин барои: * замимаи матни андоза гирифта шудагӣ; * тавсифи алгоритм; * коди ибтидоии барнома; * ascii art (сохтани расм бо ёрии аломатҳои матнӣ). истифода бурда мешавад.</pre> <small>'''ДИҚҚАТ!''' Агар шумо ҳамин хел сатрро дароз кунед, саҳифа бениҳоят васеъ мешавад. Барои ҳамин ҳеҷ вақт сатрҳои оддиро бо масофа сар накунед.</small> |<pre><nowiki>АГАР сатр аз масофа сар шавад, ОН ВАҚТ чӣ хеле, ки ҳарфҳои сатр чиндагӣ бошад, ҳамон хел вай намоиш медиҳад; фароҳии ҳарфҳо якхела мешавад; бе кӯчониши сатр; [[бе пайванд]]; ТАМОМИАГАР Ин барои: * замимаи матни андоза гирифта шудагӣ; * тавсифи алгоритм; * коди ибтидоии барнома; * ascii art (сохтани расм бо ёрии аломатҳои матнӣ). истифода бурда мешавад.</nowiki></pre> ! pre |- valign="top"> |<center>Матни ҳаммарказ карда шудагӣ.</center> |<pre><nowiki><center>Матни ҳаммарказ карда шудагӣ.</center></nowiki></pre> ! center |- |Хати уфуқии ҷудокунанда: ---- чорто дефиси пай дар пай |<pre><nowiki>Хати уфуқии ҷудокунанда: ---- чорто дефиси пай дар пай </nowiki></pre> ! hr |- | <p align="center">Шумо метавонед матни ҳаммарказ карда шудагиро барои сарлавҳа, иқтибос, шаблон ва ҳоказо истифода баред.</p> <p align="left">Шумо метавонед сатрҳои матнро аз тарафи чап баробар кунед. Одатан матн бе истифодабарии тегҳо худаш аз тарафи чап баробар карда мешавад.</p> <p align="right">Шумо ҳам метавонед сатрҳои матнро аз тарафи рост баробар кунед. Ҳамин хел матн баъзан барои сохтани шаблон лозим мешавад.</p> | <p>&lt;p align="center"&gt;Шумо метавонед матни ҳаммарказ карда шудагиро барои сарлавҳа, иқтибос, шаблон ва ҳоказо истифода баред.&lt;/p&gt;</p> <p>&lt;p align="left"&gt;Шумо метавонед сатрҳои матнро аз тарафи чап баробар кунед. Одатан матн бе истифодабарии тегҳо худаш аз тарафи чап баробар карда мешавад.&lt;/p&gt;</p> <p>&lt;p align="right"&gt;Шумо ҳам метавонед сатрҳои матнро аз тарафи рост баробар кунед. Ҳамин хел матн баъзан барои сохтани шаблон лозим мешавад.&lt;/p&gt;</p> ! p |} === Пайвандҳо, [[URL]] === <table border="1" cellpadding="2" cellspacing="0"> <tr> <th>Чӣ тавр менамояд</th> <th>Чиро менависем</th> </tr> <tr valign="top"> <td>Забони давлатии Тоҷикистон [[забони тоҷикӣ]] аст.</td> <td><pre><nowiki>Забони давлатии Тоҷикистон [[забони тоҷикӣ]] аст.</nowiki></pre></td> </tr> <tr valign="top"> <td colspan=2><small> * Пайванди мазкур ба унвони '''<nowiki>https://tg.wikipedia.org/wiki/Забони_тоҷикӣ</nowiki>''' мебарад, ки мақолае бо номи «'''Забони тоҷикӣ'''» мебошад. * Ҳарфи якуми мақолаи таъиншуда худ ба худ калон мешавад. * Фосилаҳои дарунӣ ба аломатҳои зерхат мубаддал мешаванд (ҳуруфчинии аломати зерхат аз фосила фарқ надорад, лекин истифодабарии фосила беҳтар аст). </small></td> </tr> <tr valign="top"> <td>Бо [[забони тоҷикӣ|забони тоҷикие]], ки дар Тоҷикистон давлатӣ аст, дар дунё зиёд аз 40 миллион нафар гап мезананд.</td> <td><pre><nowiki>Бо [[забони тоҷикӣ|забони тоҷикие]], ки дар Тоҷикистон давлатӣ аст, дар дунё зиёд аз 40 миллион нафар гап мезананд.</nowiki></pre></td> </tr> <tr> <td colspan=2><small> * Агар калимаи пайванддор аз шақли ибтидоӣ фарқ дошта бошад, дар қавсҳои дутагии чоркунҷа хати шоқулиро монда, аз тарафи чапаш шақли ибтидоии калимаи мазкур, аз тарафи росташ калимаи ба сарфу наҳви ҷумла мувофиқро навиштан лозим аст. </small></td> </tr> <tr valign="top"><td>Ҳамин хел пайванд, лекин бо номи дигар: [[Роҳнамо:Мундариҷа|маълумоти ёридиҳанда]]. </td> <td><pre><nowiki>Ҳамин хел пайванд, лекин бо номи дигар: [[Роҳнамо:Мундариҷа|маълумоти ёридиҳанда]].</nowiki></pre> </td> </tr> <tr valign="top"> <td>Бандак бо пайванд як мешавад: [[гул]]ҳо, [[Феҳристи кишварҳо]]и ҷаҳон </td> <td> <pre><nowiki>Бандак бо пайванд як мешавад: [[гул]]ҳо, [[Феҳристи кишварҳо]]и ҷаҳон</nowiki></pre> </td> </tr> <tr valign="top"> <td> Матне, ки ба қавси муқаррарӣ гирифтагӣ, пинҳон мешавад: [[Меконг (дарё)|Меконг]]. Фазои ном пинҳон мешавад: [[Википедиа:Вуруди корбарон|Вуруди корбарон]]. </td> <td><pre><nowiki> Матне, ки ба қавси муқаррарӣ гирифтагӣ, пинҳон мешавад: [[Меконг (дарё)|]]. Фазои ном пинҳон мешавад: [[Википедиа:Вуруди корбарон|]]. </nowiki></pre></td> </tr> <tr><td colspan=2><small> * Ҷоеро баъд аз аломати | сервер худаш пур мекунад дар ҳангоми захирашавии саҳифа. </small></td></tr> <tr> <td>Ба як қисми худи мақола истинод карда ҳам метавонед, агар номи қисмашро баъд аз «панҷарача» нависед: [[Википедиа:Вироиши мақолаҳо#Вики-аломатгузорӣ|Вики-аломатгузорӣ]]. </td> <td><pre>Ба як қисми худи мақола истинод карда ҳам метавонед, агар номи қисмашро баъд аз «панҷарача» нависед: <nowiki>[[Википедиа:Вироиши мақолаҳо#Вики-аломатгузорӣ|Вики-аломатгузорӣ]]</nowiki>.</pre> </td></tr> <tr><td colspan=2><small> * Дар ҳангоми захирашавии саҳифа сервер «панҷарача»-ро (#) аз аломатҳои кириликӣ ба лотинӣ мегузаронад. </small></td></tr> <tr> <td> Агар шумо, саҳифаи ҷориро ба [[Вижа:Categories|гурӯҳ]] илова накарда пайванди гурӯҳро навиштан хоҳед, чунин шақли пайвандро нависед – [[:Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон]]. Дар аввали пайванд ду нуқта (:) гузоштанро фаромуш накунед. </td> <td> <pre><nowiki> Агар шумо, саҳифаи ҷориро ба [[Вижа:Categories|гурӯҳ]] илова накарда пайванди гурӯҳро навиштан хоҳед, чунин шакли пайвандро нависед – [[:Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон]]. Дар аввали пайванд ду нуқта (:) гузоштанро фаромуш накунед. </nowiki></pre> </td> </tr> <tr> <td>Агар дар саҳифаҳои мубоҳисавӣ ягон эзоҳ илова кунед, эзоҳатонро бояд имзо гузоред. Сето тилда илова карда, имзоро гузошта метавонед: [[Корбар:Prospector|Prospector]] ё чорто тилда барои номи корбар ва санаю вақтро гузоштан: [[Корбар:Prospector|Prospector]] 08:10 Oct 5, 2002 (UTC) Маҳз намуди санаю вақтдор беҳтар аст.</td> <td><pre><nowiki>Агар дар саҳифаҳои мубоҳисавӣ ягон эзоҳ илова кунед, эзоҳатонро бояд имзо гузоред. Сето тилда илова карда, имзоро гузошта метавонед: ~~~ ё чорто тилда барои номи корбар ва санаю вақтро гузоштан: ~~~~ Маҳз намуди санаю вақтдор беҳтар аст. </nowiki></pre> </td> </tr> <tr valign="top"><td>[[Палангон дар кӯчаҳои Душанбе]] — пайванди сурх — яъне, саҳифа вуҷуд надорад. Шумо метавонед ба пайванд зер карда мақоларо эҷод кунед. Барои ин роҳнамои [[Википедиа:Чӣ тавр мақола бояд сохт|Чӣ тавр мақола бояд сохт]] ба шумо ёрдам медиҳад. </td> <td><pre><nowiki>[[Палангон дар кӯчаҳои Душанбе]] — пайванди сурх — яъне, саҳифа вуҷуд надорад. Шумо метавонед ба пайванд зер карда мақоларо эҷод кунед. Барои ин роҳнамои [[Википедиа:Чӣ тавр мақола бояд сохт|Чӣ тавр мақола бояд сохт]] ба шумо ёрдам медиҳад.</nowiki></pre> </td> </tr> <tr valign="top"><td> Барои пайванде, ки ба саҳифаи ҳаммавзӯъ бо забони дигар мебарад, ба роҳнамои [[Википедиа:Интервики|Интервики]] нигаред. </td> <td>&nbsp;</td> </tr> <tr valign="top"><td>Пайванди берунӣ: [http://www.nupedia.com Nupedia] ё фақат URL-ро нишон диҳед: http://www.nupedia.com агар маълумоти сайти пайванд бо забони дигар бошад, забонашро муайян кунед: [http://www.nupedia.com Nupedia]{{ref-en}} http://www.nupedia.com {{ref-ru}}</td> <td><pre><nowiki>Пайванди берунӣ: [http://www.nupedia.com Nupedia] ё фақат URL-ро нишон диҳед: http://www.nupedia.com агар маълумоти сайти пайванд бо забони дигар бошад, забонашро муайян кунед: [http://www.nupedia.com Nupedia]{{ref-en}} http://www.nupedia.com {{ref-ru}}</nowiki></pre> </td> </tr> <tr><td colspan=2><small> * [[URL]] фақат ҳамин аломатҳоро дошта метавонад: ҳарф аз a то z ва аз A то Z, рақам аз 0 то 9, аломат бо кодҳои аз \x80 то \xFF, аломатҳои <code>._\/~%-+&amp;#?!=()@</code>. Агар URL дигар аломат дошта бошад, кодашро навиштан даркор: мисол, ба ҷои аломати <code>[</code> коди <code>%5В</code>-ро нависед, ба ҷои <code>]</code> коди <code>%5D</code> нависед (рӯйҳати кодҳоро дар мақолаи [[ASCII]] меёбед). * Дар охири URL аломати / навиштан даркор нест. </small></td></tr> <tr valign="top"><td>Пайванди e-mail ҳамин хел навишта мешавад: [mailto:name@example.com name@example.com] Унвони мазкурро истифода набаред, вай мисол аст. </td> <td><pre><nowiki>Пайванди e-mail ҳамин хел навишта мешавад: [mailto:name@example.com name@example.com] Унвони мазкурро истифода набаред, вай мисол аст.</nowiki></pre> </td> </tr> <tr> <td> Барои дохил кардани пайвандҳои объекте, ки дар саҳифа тасвир намешавад, пайванди «Медиа»-ро истифода кунед. [[Медиа:Dial up modem noises.ogg|Овози модем]] [[Медиа:Timurdara lake (2).jpg|Сурати кӯли Тимурдара]] </td> <td> <pre> <nowiki> Барои дохил кардани пайвандҳои объекте, ки дар саҳифа тасвир намешавад, пайванди «Медиа»-ро истифода кунед. [[Медиа:Dial up modem noises.ogg|Овози модем]] [[Медиа:Timurdara lake (2).jpg|Сурати кӯли Тимурдара]] </nowiki></pre></td></tr> <tr> <td> Барои пайванд ба китоб шакли [[ISBN]]-ро истифода кунед: ISBN 0123456789 </td> <td><pre><nowiki> Барои пайванд ба китоб шакли [[ISBN]]-ро истифода кунед: ISBN 0123456789 </nowiki></pre></td> </tr> <tr> <td> Барои пайванд ба [[RFC]] ҳамин хел шаклро истифода кунед: RFC 1234 </td> <td><pre><nowiki> Барои пайванд ба [[RFC]] ҳамин хел шаклро истифода кунед: RFC 1234 </nowiki></pre></td> </tr> </table> === Форматкунии матн === <table border="1" cellpadding="2" cellspacing="0"> <tr> <th>Чӣ тавр менамояд</th> <th>Чиро менависем</th> </tr> <tr valign="top"><td> Ҳуруфҳои '''нимсиёҳ''' ва ''курсив'' дар чунин мисол истифода бурда мешаванд: ''задаи мантиқӣ'' '''ҷудокунии таркибӣ''' '''''задаи мантиқӣ дар ҷудокунии таркибӣ (ё баръакс)''''' ё дар формулаҳои математика: '''F''' = ''m'''''a''' Инҳо нохунак не, лекин апострофи дутага ё сетагаанд. </td> <td><pre><nowiki> Ҳуруфҳои '''нимсиёҳ''' ва ''курсив'' дар чунин мисол истифода бурда мешаванд: ''задаи мантиқӣ'' '''ҷудокунии таркибӣ''' '''''задаи мантиқӣ дар ҷудокунии таркибӣ (ё баръакс)''''' ё дар формулаҳои математика: '''F''' = ''m'''''a''' Инҳо нохунак не, лекин апострофи дутага ё сетагаанд. </nowiki></pre> </td> </tr> <tr valign=top> <td>Ҳуруфи якфарох барои <tt>истилоҳоти техникӣ</tt>. </td> <td><pre><nowiki>Ҳуруфи якфарох барои <tt>истилоҳоти техникӣ</tt>.</nowiki></pre> </td> </tr> <tr valign=top> <td>Форматкунии махсус барои <code>фиқраҳои коди барномавӣ</code>. </td> <td><pre><nowiki>Форматкунии махсус барои <code>фиқраҳои коди барномавӣ</code>.</nowiki></pre> </td> </tr> <tr valign=top> <td>Шумо метавонед барои эзоҳ <small>ҳуруфҳои майда</small> истифода баред. </td> <td><pre><nowiki>Шумо метавонед барои эзоҳ <small>ҳуруфҳои майда</small> истифода баред.</nowiki></pre> </td> </tr> <tr valign="top"><td>Шумо метавонед <strike>маълумоти нодаркориро хат занед</strike> ва <u>ба зери маълумоти нав хат кашед</u>. </td> <td><pre><nowiki>Шумо метавонед <strike>маълумоти нодаркориро хат занед</strike> ва <u>ба зери маълумоти нав хат кашед</u>.</nowiki></pre> </td> </tr> <tr valign="top"><td>Барои аломатҳои махсус ба роҳнамои [[Википедиа:Аломатҳои махсус]] нигаред. </td> <td> </td> </tr> <tr valign="top"> <td><center>''x''²&nbsp;&nbsp;&nbsp;&ge;&nbsp;&nbsp;&nbsp;0 true</center> <p>Для разделения пробелами используйте знак пробела: <tt>&amp;nbsp;</tt>. Это также предотвращает переносы строк посреди текста, что полезно в формулах.</p> </td> <td><pre><nowiki> ''x''²&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;ge;&amp;nbsp;&amp;nbsp;0 true. </nowiki></pre></td> </tr> <tr valign="top"><td>Нижний индекс: x₂<br /> Верхний индекс: x² или x² <p>Второй метод не может использоваться в общем случае, но при возможности (например, для единиц измерения) следует использовать именно его, поскольку большинство браузеров при этом лучше форматируют строки:</p> &epsilon;₀ = 8.85 &times; 10^&minus;12 C² / J m.</td> <td><pre><nowiki>Нижний индекс: x₂ Верхний индекс: x² или x&amp;sup2; &amp;epsilon;₀ = 8.85 &amp;times; 10^{&amp;minus;12} C&amp;sup2; / J m.</nowiki></pre></td> </tr> <tr> <td> '''Сложные формулы:'''<br /> &nbsp;&nbsp;<math>\sum_{n=0}^\infty \frac{x^n}{n!}</math> * Смотри [[Википедия:Формулы]] </td> <td><pre><nowiki> <math>\sum_{n=0}^\infty \frac{x^n}{n!}</math> </nowiki></pre> </td> </tr> <tr> <td> '''Подавление интерпретации разметки:'''<br /> <nowiki>Link &rarr; (''to'') the [[Википедия:Справка]]</nowiki> * Используется для изображения данных, содержащих символы со специальным значением. * Игнорирует всю разметку wiki, включая ту, что выглядит как теги HTML. * Не игнорирует символьные последовательности HTML. </td> <td> <pre><nowiki><nowiki>Link &amp;rarr; (''to'') the [[Википедия:Справка]]</nowiki></nowiki></pre> </td> </tr> <tr> <td> '''Комментарий в исходном тексте страницы:'''<br /> ''не отображается на странице'' <p>Используется для внесения в исходный текст страницы комментария для последующих редакторов.</p> </td> <td> <pre><nowiki><!-- комментарий --></nowiki></pre> </td> </tr> </table> === Мундариҷаи мақола === Если в статье содержится, по меньшей мере, четыре [[Википедия:Как править статьи#Разделы, абзацы, списки и строки|раздела]], то панель «Содержание» (с оглавлением статьи) автоматически появляется на странице, непосредственно перед первым заголовком {{nobr|(то есть}} сразу после вступительного раздела). * Если вы хотите, чтобы «Содержание» появилось {{nobr|в каком-либо}} другом месте статьи {{nobr|(а не там,}} где оно появляется по умолчанию), то поместите {{nobr|ключевое слово}} <nowiki>__TOC__</nowiki> {{nobr|в этом}} месте. Если вы хотите, чтобы {{nobr|при этом}} «Содержание» появлялось сдвинутым {{nobr|к правому}} краю страницы, {{nobr|а текст}} слева обтекал содержание, {{nobr|то используйте}} шаблон {{tl|TOC-right}} или {{tl|TOC-left}} вместо ключевого слова <nowiki>__TOC__.</nowiki> * А для того, чтобы «Содержание» вообще нигде не появлялось, достаточно поместить ключевое слово <nowiki>__NOTOC__</nowiki> {{nobr|где угодно}} {{nobr|на странице.}} [[Гурӯҳ:Роҳнамои Википедиа]] [[Гурӯҳ:Википедиа:Эҷоди мақола]] q0eizykfmmisprcag1p44lm37jkides 0 21910 1484620 1483416 2026-08-24T15:23:55Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1484620 wikitext text/x-wiki {{Новбарии сол|2013}} {{Оғози сол|2013}} == Рӯйдодҳо == == [[Март]] == * [[2 март]] — Ҷумҳурии Тоҷикистон расман ба узвияти Созмони Умумиҷаҳонии Савдо (СУС) пазируфта шуд ва 159-умин узви ин созмон гардид. Протоколи ҳамроҳшавии Тоҷикистон 31 январи соли 2013 ба СУС пешниҳод шуда, аз 2 марти соли 2013 узвияти кишвар эътибор пайдо кард <ref>{{Cite web |url=https://www.wto.org/English/Thewto_E/acc_e/a1_tajikistan_e.htm |title=Tajikistan — Accessions |website=World Trade Organization |publisher=World Trade Organization |date= |language=en |access-date=15 августи 2026 }}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.wto.org/english/news_e/brief2013review_e.htm |title=2013 in review |website=World Trade Organization |publisher=World Trade Organization |date=2013 |language=en |access-date=15 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.wto.org/english/news_e/brief2013review_e.htm |title=2013 in review |website=World Trade Organization |publisher=World Trade Organization |date=2013 |language=en |access-date=15 августи 2026 }}}}</ref> * [[20 март]]- Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи миллии тоҷик ҷилди дуввуми китоби бисёрҷилдаи Энсиклопедияи миллии тоҷикро ба нашр расонд. Аз соли [[2008]] сар карда таълифу тадвини Энсиклопедияи миллии тоҷик, дар [[Тоҷикистон]] шурӯъ шудааст.<ref>{{Cite web |url=http://ruzgor.tj/news/9484-insiklopedia-tajik.html |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2013-10-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140910060309/http://ruzgor.tj/news/9484-insiklopedia-tajik.html |archivedate=2014-09-10 }}</ref> * [[21 март]]-[[24 март]] — Тибқи маълумоти расмӣ [[Наврӯз]] соли 20013 дар 11 кишвари ҷаҳон ҷашни расмии миллӣ бо рӯзҳои истироҳат ба шумор меравад. [[Афғонистон]] — 21 март; [[Эрон]] — аз 20 то 23 март; [[Озарбойҷон]] — аз 20 то 26 март; [[Қазоқистон]] — аз 21 то 24 март; [[Туркманистон]] — аз 20 то 23 март; [[Қирғизистон]] ва [[Ӯзбекистон]] — 21 март; [[Албания]] (Рӯзи Баҳор) — аз 20 то 23 март; [[Косово]] — 21 март рӯзҳои истироҳат аст.<ref>Сайри ҷаҳонии Наврӯз.//Ба қуллаҳои дониш. Нашрияи ДМТ. — 2013, № 6 (1333), 15 марти 2013</ref> == [[Апрел]] == [[ 26 апрел]] — Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Паёми солона пешниҳод намуд. Дар он самтҳои асосии сиёсати дохилӣ ва хориҷӣ, рушди иқтисодию иҷтимоӣ, энергетика, саноат, нақлиёт ва дигар масъалаҳои стратегии кишвар баррасӣ шуданд.<ref>{{Cite web |url=https://mmih.adlia.tj/SEARCH/DocumentView?DocumentId=119311 |title=Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 26 апрели соли 2013 |website=ADLIA — Махзани мутамаркази иттилооти ҳуқуқӣ |publisher=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=26 апрели 2013 |language=tg |access-date=15 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://peshina.jumhuriyat.tj/index.php?id=3&start=104 |title=Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=«Ҷумҳурият» |publisher=Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=29 апрели 2013 |language=tg |access-date=15 августи 2026 }}</ref> == [[Июн]] == * [[21 июн]] — Дар иҷлоси 37-уми Кумитаи Мероси Ҷаҳонии [[ЮНЕСКО]] дар шаҳри Пномпени Комбуҷ [[Боғи миллии Тоҷикистон]] (Кӯҳҳои Помир) ба Феҳристи Мероси Ҷаҳонии Идораи омӯзишӣ, илмӣ ва фарҳангии [[Созмони Миллали Муттаҳид]] ([[ЮНЕСКО]]) шомил шуд.<ref>http://www.bbc.co.uk/tajik/news/2013/06/130621_mm_tajik_park_world_heritage.shtml</ref> == [[Июл]] == * [[20 июл]] — дар [[ноҳияи Шаҳринав]] бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон корхонаи коркарди [[нафт|нафти]] [[ҶДММ «Капитал»]] ба фаъолият оғоз кард. Навбати аввали [[корхона]] бо иқтидори коркарди 100 ҳазор тонна [[нафт|нафти]] хом дар як сол сохта шуда, беш аз 70 миллион сомонӣ сармоягузорӣ шудааст.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2013/07/20/ |title=Ифтитоҳи нахустин корхонаи муосири коркарди нафт дар ноҳияи Шаҳринав |website=АМИТ «Ховар» |publisher=Агентии миллии иттилоотии Тоҷикистон «Ховар» |date=20 июли 2013 |language=tg |access-date=15 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2013/07/suhanronii-e-ra-1203-mon-dar-marosimi-o-1171-ozi-faoliyati-korhonai-korkardi-naft-dar-sha-1203-rinav/ |title=Суханронии Э. Раҳмон дар маросими оғози фаъолияти корхонаи коркарди нафт дар Шаҳринав |website=АМИТ «Ховар» |publisher=Агентии миллии иттилоотии Тоҷикистон «Ховар» |date=20 июли 2013 |language=tg |access-date=15 августи 2026 }}</ref> == [[Август]] == * [[14 август]] — Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон Фармони №1493 '''«Дар бораи тадбирҳои тақвият бахшидани сатҳи ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ ва зиёд намудани маоши амалкунандаи вазифавии хизматчиёни давлатӣ, кормандони муассисаю ташкилотҳои буҷетӣ, андозаи нафақа ва стипендия»'''-ро ба имзо расонид. Тибқи фармон аз 1 сентябри соли 2013 ҳадди ақали музди меҳнат 25 фоиз зиёд гардида, ба 250 сомонӣ расонида шуд; маоши кормандони муассисаҳои томактабӣ ва таҳсилоти умумӣ 30 фоиз ва стипендияҳои давлатӣ 20 фоиз зиёд гардиданд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2013/08/tavze-1203-ot-ba-farmoni-prezident/ |title=Тавзеҳот ба Фармони Президент |website=АМИТ «Ховар» |publisher=Агентии миллии иттилоотии Тоҷикистон «Ховар» |date=14 августи 2013 |language=tg |access-date=15 августи 2026 }}</ref> * [[29 август]] — Дар ҷамоати Ҳасан Ҳусейнов дар[[ноҳияи Ёвон]] бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон корхонаи бузурги сементбарории «[[Хуаксин-Ғаюр-семент]]» ба истифода дода шуд. Иқтидори солонаи корхона 1 миллион тонна семент ва шумораи ҷойҳои корӣ тақрибан 1000 нафарро ташкил медод. Сохтмони он бо сармоягузории муштараки [[ҶДММ «Ғаюр»]] ва ширкати чинии «Хуаксин» анҷом дода шуд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2013/08/huaksin-1170-ayur-sement-ba-istifoda-doda-shud/ |title=«Хуаксин-Ғаюр-семент» ба истифода дода шуд |website=АМИТ «Ховар» |publisher=Агентии миллии иттилоотии Тоҷикистон «Ховар» |date=29 августи 2013 |language=tg |access-date=15 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2013/08/29/ |title=Ифтитоҳи бузургтарин корхонаи сементбарории Тоҷикистон |website=АМИТ «Ховар» |publisher=Агентии миллии иттилоотии Тоҷикистон «Ховар» |date=29 августи 2013 |language=tg |access-date=15 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://khovar.tj/president/29350-iftito1203i-buzurgtarin-korhonai-sementbarorii-to1207ikiston.html |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2013-10-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150324172535/http://khovar.tj/president/29350-iftito1203i-buzurgtarin-korhonai-sementbarorii-to1207ikiston.html |archivedate=2015-03-24 }}</ref> == [[Сентябр]] == * [[17 сентябр]] — дар шаҳри [[Хуҷанд]] кӯдакистони Президентӣ, ки барои 1000 нафар кӯдакони болаёқат пешбинӣ шудааст, ифтитоҳ ёфт. Кӯдакистон дар майдони 3 га бунёд ёфта аз ду бинои бузурги сеошёна ва дигар иншооти ёрирасон иборат аст. Дар ҳавлии муассиса 46 майдончаи махсус барои бозӣ ва машғулиятҳои гуногуни кӯдакон омода гардида, ҳар як майдонча дорои бозичаҳо мебошад. Нигаред: <ref>[http://www.prezident.tj/node/5156]</ref> == [[Октябр]] == * [[1 октябр]] — Президенти кишвар [[Эмомалӣ Раҳмон]] нақби мошингарди Чормағзакро, ки дар масири Душанбе-Ваҳдат-Кӯлоб қарор дорад, расман ифтитоҳ намуда, мавриди истифодаи умум қарор дод. Нақби Чормағзак, ки қариб 4,5 км дарозӣ дорад. Дар солҳои истиқлоли давлатии Тоҷикистон 31 км нақбҳои мошингард сохта мавриди истифода қарор гирифт. <ref>{{Cite web |url=http://khovar.tj/president/29884-ishtiroki-emomal1251-ra1203mon-dar-marosimi-iftito1203i-na1179bi-chorma1171zak.html |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2013-10-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140209201400/http://khovar.tj/president/29884-ishtiroki-emomal1251-ra1203mon-dar-marosimi-iftito1203i-na1179bi-chorma1171zak.html |archivedate=2014-02-09 }}</ref> == [[Ноябр]] == * [[6 ноябр]] — 6 ноябр — дар [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] интихоботи [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] баргузор гардид. Тибқи натиҷаҳои пешакии Комиссияи марказии интихобот ва [[раъйпурсӣ]], дар интихобот 3 640 056 нафар ё 86,6 фоизи интихобкунандагон иштирок намуда, [[Эмомалӣ Раҳмон]] 83,6 фоизи овозҳоро ба даст овард.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2013/11/intihobi-emomal-1251-ra-1203-mon-ba-mansabi-prezidenti-to-1207-ikiston/ |title=Интихоби Эмомалӣ Раҳмон ба мансаби Президенти Тоҷикистон |website=АМИТ «Ховар» |publisher=Агентии миллии иттилоотии Тоҷикистон «Ховар» |date=7 ноябри 2013 |language=tg |access-date=15 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/politics/20131107/emomal-ra-mon-bori-navbat-prezident-intikhob-shud |title=Эмомалӣ Раҳмон бори навбатӣ президент интихоб шуд |website=Asia-Plus |publisher=Оҷонсии иттилоотии «Азия-Плюс» |date=7 ноябри 2013 |language=tg |access-date=15 августи 2026 }}</ref><ref>[http://www.khovar.tj/elections/30493-intihobi-emomal1251-ra1203mon-ba-mansabi-prezidenti-to1207ikiston.html {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20131110011016/http://www.khovar.tj/elections/30493-intihobi-emomal1251-ra1203mon-ba-mansabi-prezidenti-to1207ikiston.html |date=2013-11-10 }} 7 ноябр/[[АМИТ «Ховар»]]]</ref> * [[18 ноябр]] — дар ҷаласаи 37 — уми [[ЮНЕСКО]] феҳрасти санаҳои таърихиву фарҳангӣ барои солҳои 2014—2015 тасдиқ гардид, ки дар ин миён 4 пешниҳоди ҷониби [[Тоҷикистон]] низ пазируфта шудааст. Ба феҳрасти ЮНЕСКО 3000 — солагии [[қалъаи Ҳисор]], 700 — солагии [[Мирсаид Алии Ҳамадонӣ]], 600 — солагии [[Абдураҳмони Ҷомӣ]] ва 100 — солагии [[Зиёдулло Шаҳидӣ]] шомил карда шуданд ва қарор шуд, ки ин ҷашну чорабиниҳо бо ширкати ин созмон таҷлил мегардад. [http://www.ozodi.org/content/will-celebrete-four-tajik-historical-dates-from-unesco-/25171270.html Чаҳор таърихи таърихии Тоҷикистон дар феҳрасти ЮНЕСКО/Озодӣ] == [[Соли 2013]] == * [[Соли 2013]] — дар [[корхонаи муштараки «Зарафшон»]] рушди иқтидорҳои коркарди маъдан ва истеҳсоли тилло идома ёфт. Тибқи маълумоти АМИТ «Ховар», дар соли 2013 корхона 1 714 килограмм тилло истеҳсол кардааст; ҳамзамон барои ба истифода додани коргоҳи нави поксозии тилло бо иқтидори коркарди 10 ҳазор тонна маъдан дар як шабонарӯз омодагӣ идома дошт.<ref>{{Cite web |url=https://khov ar.tj/2014/02/zarafshon-2-5-tonna-tillo-iste-1203-sol-mekunad/ |title=«Зарафшон» 2,5 тонна тилло истеҳсол мекунад |website=АМИТ «Ховар» |publisher=Агентии миллии иттилоотии Тоҷикистон «Ховар» |date=13 феврали 2014 |language=tg |access-date=15 августи 2026 }}{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[Соли 2013]] — — корҳои рушди низоми энергетикии кишвар идома ёфтанд. Дар Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 26 апрели соли 2013, аз ҷумла, ба масъалаҳои рушди НБО «Сангтӯда-2» ва сохтмони Маркази барқу гармидиҳии Душанбе-2 таваҷҷуҳ дода шуд. Манбаи расмии ADLIA матни пурраи Паёмро нигоҳ медорад.<ref>{{Cite web |url=https://mmih.adlia.tj/SEARCH/DocumentView?DocumentId=119311 |title=Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 26 апрели соли 2013 |website=ADLIA — Махзани мутамаркази иттилооти ҳуқуқӣ |publisher=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=26 апрели 2013 |language=tg |access-date=15 августи 2026 }}</ref> == Нигаред низ == {{новбарӣ}} {{дарахти мақолаҳо|Соли 2013}} == Эзоҳ == {{эзоҳ|2}} [[Гурӯҳ:Соли 2013|*]] [[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои солҳои 2000-ум]] 8sqss1rcmdnxdo73mo160bzcqcwnwoz 0 34165 1484646 1380578 2026-08-24T18:55:37Z VASHGIRD 8035 1484646 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Намоз Ҳотамов |номи аслӣ = Намоз Босарович Ҳотамов |тасвир = Хотамов Намоз, профессор.JPG |бар = |тавсифи тасвир = Намоз Ҳотамов |таърихи таваллуд = 01.09.1946 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|вилояти Бухоро}}, [[ҶШС Ӯзбекистон]], [[ИҶШС]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |таърихи даргузашт = 19.07.2026 |маҳалли даргузашт = {{МаҳаллиДаргузашт|Душанбе|шаҳри Душанбе}} |фазои илмӣ = [[таърих]] |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон]], [[Академияи илмҳои Тоҷикистон]], [[Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон|Донишкадаи соҳибкорӣ ва хидмат]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои таърих}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}} |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = медали «Барои шуҷоати ҳарбӣ. Ба муносибати 100-солагии зодрӯзи В.И. Ленин», нишони [[Аълочии маорифи Тоҷикистон]] (2003) |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Намоз Ҳотамов''' (''Намоз Босарович Ҳотамов''; 1 сентябри 1946, деҳаи Шобот, [[Ноҳияи Ғиждувон|ноҳияи Ғиждувон]], [[Вилояти Бухоро]], [[ҶШС Ӯзбекистон]] — 19 июли 2026, [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]]) — муаррихи тоҷик, [[доктори илмҳои таърих]] (1991), [[профессор]]. [[Аълочии маорифи Тоҷикистон]] (2003). == Зиндагинома == Намоз Ҳотамов 1 сентябри соли 1946 дар деҳаи Шоботи [[Ноҳияи Ғиждувон|ноҳияи Ғиждувон]]и [[Вилояти Бухоро]] ба дунё омадааст. Соли 1962 мактаби миёна ва соли 1967 факултаи таърихи [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро]] хатм намудааст. Соли 1971 баъди хатми аспирантура ба кори омӯзгории кафедраи таърихи Иттиҳоди Шӯравии ДДТ даъват гирифт. Солҳои 1971—1980 ба сифати ассистент, муаллими калон ва дотсенти кафедра фаъолият намуд. Солҳои 1980—1995 ҳамчун ходими калони илмӣ ва сарходими шуъбаи таърихи навини [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш|Пажӯҳишгоҳи таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш]]-и [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]] фаъолият кардааст. Солҳои 2001—2013 ба ҳайси профессори кафедраи [[Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон]] ва дигар муассисаҳои таҳсилоти олии шаҳри Душанбе фаъолияти омӯзгориву илмиашро давом додааст. Намоз Ҳотамов аъзои Шӯрои ҳимояи рисолаҳои доктории назди Пажӯҳишгоҳи таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш, аъзои Шӯрои миллии таҳсилоти назди Вазорати маориф ва илми ҶТ ва эксперти ВАК-и Федератсияи Русия буд. == Фаъолияти илмӣ == Соли 1974 рисолаи номзадӣ ва соли 1991 рисолаи докториро дифоъ намудааст. Муаллифи беш аз 300 асару мақолаи илмӣ, аз ҷумла монографияҳо, 4 китоби дарсӣ ва 5 дастури таълимиву методӣ мебошад. Таҳқиқоти ӯ асосан ба таърихи аморати Бухоро, ҷадидия, таърихи соҳибкорӣ ва бонкдорӣ дар Осиёи Миёна ва давраи соҳибистиқлолии Тоҷикистон бахшида шудаанд. Ӯ ҳамчунин яке аз муаллифони ослосии ҷилдҳои 4, 5 ва 6-уми академии «Таърихи халқи тоҷик» (ба забони русӣ) ва муаллифи китобҳои дарсии «Таърихи халқи тоҷик» барои синфи 9 ва донишҷӯёни мактабҳои олӣ мебошад. == Даргузашт == Намоз Ҳотамов 19 июли соли 2026 дар синни 80-солагӣ дар манзилаш дар шаҳри Душанбе даргузашт. == Осор == * Инъикоси Револютсияи Халқии Советии Бухоро дар асарҳои Садриддин Айнӣ. — Душанбе: Дониш, 1980. — 200 с. * Роль банковского капитала в социально-экономическом развитии Средней Азии (начало 90-х гг. XIX в. — 1917 г.). — Душанбе: Дониш, 1990. — 320 с. * Свержение эмирского режима в Бухаре. — Душанбе: Дониш, 1997. — 348 с. * Бухарские джадиды и основные этапы их деятельности. — Душанбе, 2000. — 57 с. * Таърихи халқи тоҷик (Аз солҳои 60-уми асри XIX то соли 1924). Китоби дарсӣ. — Душанбе, 2001. — 360 с. * История таджикского народа. Т. V. Новейшая история (1917—1941 гг.). — Душанбе, 2004. — 752 с. * Таърихи халқи тоҷик. Китоби дарсӣ барои синфи 9. — Душанбе: Маориф, 2005. — 304 с. * История банков и предпринимательства в Средней Азии (60-е годы XIX в. — 1917 г.). — Душанбе: Эр-граф, 2014. — 532 с. * Сарнагун намудани тартиботи амирии Бухоро. — Душанбе: Дониш, 2022. — 418 с. == Ҷоизаҳо == * [[Аълочии маорифи Тоҷикистон]] (2003) * Медали «Барои шуҷоати ҳарбӣ» (1970) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] rkpv0sjocf9xikko33lc8hdfy2v3ofj 1484647 1484646 2026-08-24T18:56:23Z VASHGIRD 8035 1484647 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Намоз Ҳотамов |номи аслӣ = Намоз Босарович Ҳотамов |тасвир = Хотамов Намоз, профессор.JPG |бар = |тавсифи тасвир = Намоз Ҳотамов |таърихи таваллуд = 01.09.1946 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|вилояти Бухоро}}, [[ҶШС Ӯзбекистон]], [[ИҶШС]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |таърихи даргузашт = 19.07.2026 |маҳалли даргузашт = {{МаҳаллиДаргузашт|Душанбе|шаҳри Душанбе}} |фазои илмӣ = [[таърих]] |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон]], [[Академияи илмҳои Тоҷикистон]], [[Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон|Донишкадаи соҳибкорӣ ва хидмат]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои таърих}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}} |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = медали «Барои шуҷоати ҳарбӣ. Ба муносибати 100-солагии зодрӯзи В.И. Ленин», нишони [[Аълочии маорифи Тоҷикистон]] (2003) |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Намоз Ҳотамов''' (''Намоз Босарович Ҳотамов''; 1 сентябри 1946, деҳаи Шобот, [[Ноҳияи Ғиждувон|ноҳияи Ғиждувон]], [[вилояти Бухоро]], [[ҶШС Ӯзбекистон|ҶШС Узбекистон]] — 19 июли 2026, [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]]) — муаррихи тоҷик, [[доктори илмҳои таърих]] (1991), [[профессор]]. [[Аълочии маорифи Тоҷикистон]] (2003). == Зиндагинома == Намоз Ҳотамов 1 сентябри соли 1946 дар деҳаи Шоботи [[Ноҳияи Ғиждувон|ноҳияи Ғиждувон]]и [[Вилояти Бухоро]] ба дунё омадааст. Соли 1962 мактаби миёна ва соли 1967 факултаи таърихи [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистонро]] хатм намудааст. Соли 1971 баъди хатми аспирантура ба кори омӯзгории кафедраи таърихи Иттиҳоди Шӯравии ДДТ даъват гирифт. Солҳои 1971—1980 ба сифати ассистент, муаллими калон ва дотсенти кафедра фаъолият намуд. Солҳои 1980—1995 ҳамчун ходими калони илмӣ ва сарходими шуъбаи таърихи навини [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш|Пажӯҳишгоҳи таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш]]-и [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]] фаъолият кардааст. Солҳои 2001—2013 ба ҳайси профессори кафедраи [[Донишгоҳи байналмилалии сайёҳӣ ва соҳибкории Тоҷикистон]] ва дигар муассисаҳои таҳсилоти олии шаҳри Душанбе фаъолияти омӯзгориву илмиашро давом додааст. Намоз Ҳотамов аъзои Шӯрои ҳимояи рисолаҳои доктории назди Пажӯҳишгоҳи таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш, аъзои Шӯрои миллии таҳсилоти назди Вазорати маориф ва илми ҶТ ва эксперти ВАК-и Федератсияи Русия буд. == Фаъолияти илмӣ == Соли 1974 рисолаи номзадӣ ва соли 1991 рисолаи докториро дифоъ намудааст. Муаллифи беш аз 300 асару мақолаи илмӣ, аз ҷумла монографияҳо, 4 китоби дарсӣ ва 5 дастури таълимиву методӣ мебошад. Таҳқиқоти ӯ асосан ба таърихи аморати Бухоро, ҷадидия, таърихи соҳибкорӣ ва бонкдорӣ дар Осиёи Миёна ва давраи соҳибистиқлолии Тоҷикистон бахшида шудаанд. Ӯ ҳамчунин яке аз муаллифони ослосии ҷилдҳои 4, 5 ва 6-уми академии «Таърихи халқи тоҷик» (ба забони русӣ) ва муаллифи китобҳои дарсии «Таърихи халқи тоҷик» барои синфи 9 ва донишҷӯёни мактабҳои олӣ мебошад. == Даргузашт == Намоз Ҳотамов 19 июли соли 2026 дар синни 80-солагӣ дар манзилаш дар шаҳри Душанбе даргузашт<ref>{{Cite news|accessdate=2026-08-24|author=Рао/Ро|date=2026-07-19|language=tg|work=Радиои Озодӣ|title=Даргузашти таърихшиноси маъруф Намоз Ҳотамов|url=https://www.ozodi.org/a/33806821.html}}</ref>. == Осор == * Инъикоси Револютсияи Халқии Советии Бухоро дар асарҳои Садриддин Айнӣ. — Душанбе: Дониш, 1980. — 200 с. * Роль банковского капитала в социально-экономическом развитии Средней Азии (начало 90-х гг. XIX в. — 1917 г.). — Душанбе: Дониш, 1990. — 320 с. * Свержение эмирского режима в Бухаре. — Душанбе: Дониш, 1997. — 348 с. * Бухарские джадиды и основные этапы их деятельности. — Душанбе, 2000. — 57 с. * Таърихи халқи тоҷик (Аз солҳои 60-уми асри XIX то соли 1924). Китоби дарсӣ. — Душанбе, 2001. — 360 с. * История таджикского народа. Т. V. Новейшая история (1917—1941 гг.). — Душанбе, 2004. — 752 с. * Таърихи халқи тоҷик. Китоби дарсӣ барои синфи 9. — Душанбе: Маориф, 2005. — 304 с. * История банков и предпринимательства в Средней Азии (60-е годы XIX в. — 1917 г.). — Душанбе: Эр-граф, 2014. — 532 с. * Сарнагун намудани тартиботи амирии Бухоро. — Душанбе: Дониш, 2022. — 418 с. == Ҷоизаҳо == * [[Аълочии маорифи Тоҷикистон]] (2003) * Медали «Барои шуҷоати ҳарбӣ» (1970) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Фарҳангистони улуми Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] e49f7lwd9bds1fm83w5zc7skkjg4d4o 0 38661 1484621 1483417 2026-08-24T15:23:56Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1484621 wikitext text/x-wiki {{Новбарии сол|2014}} {{Оғози сол|2014}} ==Рӯйдодҳо== === Январ === * [[16 январ]] - ширкати мобилии [[Вавилон-Мобайл]] дастрасии ройгон ба ҳамаи бахшҳои [[Википедиа]]ро барои мизоҷонаш эълон кард<ref>Babilon-Mobile announces Free Zero Wikipedia Access http://www.babilon-m.com/eng/services/wikipedia/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160311032911/http://www.babilon-m.com/eng/services/wikipedia/ |date=2016-03-11 }}</ref>. === Феврал === * [[2 апрел]] — дар [[Минтақаи озоди иқтисодии «Суғд»]]-и шаҳри [[Хуҷанд]] бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон корхонаи нави коркарди ширии ширкати «Афзали Суғд» ба истифода дода шуд. Корхона ба коркарди шир ва истеҳсоли маҳсулоти ширӣ машғул буда, ба рушди саноати хӯрокворӣ ва коркарди ашёи хоми дохилӣ мусоидат намуд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2014/04/02/ |title=Ифтитоҳи корхонаи коркарди шири Афзали Суғд |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2014-04-02 |language=tg |access-date=2026-08-15 }}</ref> === [[Июл]] === * [[26 июл]]— қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соҳаи муқовимат ба савдои одамон такмил дода шуд. Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи муқовимат ба савдои одамон ва расонидани кӯмак ба қурбониёни савдои одамон» '''26 июли соли 2014, №1096''' қабул гардид. Қонун асосҳои ташкилӣ ва ҳуқуқии муқовимат ба савдои одамон, ҳимоя ва расонидани кӯмак ба қурбониёни онро муайян намуд.<ref>{{Cite web |url=https://mmih.adlia.tj/SEARCH/DocumentView?DocumentId=122215 |title=Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи муқовимат ба савдои одамон ва расонидани кӯмак ба қурбониёни савдои одамон» |website=ADLIA — Базаи маълумоти ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2014-07-26 |language=tg |access-date=2026-08-15 }}</ref> === [[Сентябр]] === * [[10 сентябр]] — зимни сафари расмии Президенти [[Ҷумҳурии Исломии Эрон]] [[Ҳасан Рӯҳонӣ]] ба [[Тоҷикистон]] агрегати дуюми [[НБО Сангтӯда-2|НБО «Сангтӯда-2»]] ба истифода дода шуд. Ба кор даромадани агрегати дуюм иқтидори истеҳсоли нерӯи барқи нерӯгоҳро афзоиш дода, дар таҳкими истиқлолияти энергетикии кишвар аҳамияти муҳим дошт.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2015/05/dastovard-1203-i-so-1203-ai-energetika-az-va-1203-dat-to-va-1203-dat/ |title=Дастовардҳои соҳаи энергетика аз Ваҳдат то Ваҳдат |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2015-05-01 |language=tg |access-date=2026-08-15 }}{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[13 сентябр]] — зимни сафари давлатии Раиси [[Ҷумҳурии Мардумии Чин]] [[Си Ҷинпин]] ба Тоҷикистон маросими оғози сохтмони қитъаи тоҷикистонии лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ — Чин» баргузор гардид. Қитъаи Тоҷикистон зиёда аз 400 километр дарозӣ дошта, арзиши пешакии лоиҳа дар ҳудуди Тоҷикистон тақрибан 3,2 миллиард доллари ИМА арзёбӣ гардид.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2014/09/3000-sha-1203-rvandi-to-1207-ikiston-so-1203-ibi-1207-oi-kor-megardad/ |title=3000 шаҳрванди Тоҷикистон соҳиби ҷои кор мегардад |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2014-09-15 |language=tg |access-date=2026-08-15 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/event/%27news/7022 |title=Баёнияи муштараки Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Халқии Хитой дар бораи тақвияти минбаъдаи муносибатҳои шарикии стратегӣ |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2014-09-13 |language=tg |access-date=2026-08-15 }}</ref> * [[13 сентябр]] — агрегати дуюми навбати аввали Маркази барқу гармидиҳии «Душанбе-2» ба кор дароварда шуда, иқтидори барқии навбати аввал ба 100 МВт расонида шуд. Ҳамзамон сохтмони навбати дуюми марказ оғоз гардид.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/rus/2014/09/rech-emomali-rahmona-na-tseremonii-zapuska-vtorogo-agregata-pervoj-ocheredi-tets-dushanbe-2/ |title=Речь Эмомали Рахмона на церемонии запуска второго агрегата первой очереди ТЭЦ «Душанбе-2» |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2014-09-13 |language=ru |access-date=2026-08-15 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/rus/2016/12/lider-natsii-otkryl-teploelektrotsentral-dushanbe-2/ |title=Лидер нации открыл Теплоэлектроцентраль «Душанбе-2» |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2016-12 |language=ru |access-date=2026-08-15 }}</ref> * [[18 сентябр]] — дар шаҳри [[Турсунзода]] бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон роҳи автомобилгарди Душанбе — Турсунзода мавриди таваҷҷуҳи махсус қарор гирифта, ҳамчун яке аз лоиҳаҳои муҳими рушди инфрасохтори нақлиётии кишвар татбиқ гардид. Сохтмони роҳи Душанбе — Турсунзода аз ҷумлаи лоиҳаҳои калони нақлиётие буд, ки дар Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун омили беҳтар намудани робитаҳои дохилӣ ва пайвастан ба шабакаҳои байналмилалии нақлиётӣ арзёбӣ гардидааст.<ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/node/6598 |title=Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2014 |language=tg |access-date=2026-08-15 }}</ref> === Декабр === * [[19 декабр]] — дар [[ноҳияи Данғара]] бо гузоштани санги асос сохтмони яке аз бузургтарин маҷмааҳои истеҳсолии нассоҷии минтақа оғоз гардид. Лоиҳа дар ҳамкорӣ бо сармоягузорони [[Ҷумҳурии Мардумии Чин]] амалӣ шуда, барои коркарди пурраи нахи пахта, истеҳсоли матоъ ва ташкили ҳазорҳо ҷойи корӣ пешбинӣ гардид. Ҳаҷми сармоягузории пешбинишуда 260 миллион доллари ИМА арзёбӣ шуда буд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2014/12/suhanronii-prezidenti-to-1207-ikiston-mu-1203-taram-emomal-1251-ra-1203-mon-dar-marosimi-guzoshtani-sangi-asos-baroi-sohtmoni-ma-1207-maai-iste-1203-solii-nasso-1207-1251-dar-no-1203-iyai-dan-1171-ara/ |title=Суханронии Президенти Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар маросими гузоштани санги асос барои сохтмони «Маҷмааи истеҳсолии нассоҷӣ» дар ноҳияи Данғара |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2014-12-19 |language=tg |access-date=2026-08-15 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/node/12895 |title=Сафари корӣ ба ноҳияи Данғара ва рушди маҷмааи нассоҷии «Ҷунтай-Данғара Син Силу Текстил» |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2016 |language=tg |access-date=2026-08-15 }}</ref> * Дар марҳилаи аввали он беш аз 52 000 тонна нахи пахта мавриди коркарди саноатӣ қарор мегирад. Дар ин ҷо 4 корхонаи нав - ресандагӣ, бофандагӣ, рангубори матоъ ва дӯзандагӣ бунёд ёфта, дар маҷмӯъ 6 ҳазор шаҳрвандони Тоҷикистон бо кори доимӣ таъмин мешаванд. Ин маҷмааи муштараки [[Тоҷикистон]]у [[Чин]] буда, коргоҳҳои саноатии он бо ворид намудани навтарин технология аз ширкатҳои дорои шуҳрати ҷаҳонӣ аз [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]], кишварҳои аврупоии [[Италия]], [[Швейсария]], [[Олмон]] ва аз худи Чин бунёд меёбад. Дар навбати аввал ё худ дар корхонаи ресандагии маҷмаа, ки то моҳи октябри соли 2015 ба кор омода хоҳад шуд, 600 нафар шаҳрвандони Тоҷикистон ба кор ҷалб карда мешаванд. Ин маҷмаа бо харҷи қариб 1,5 миллиард сомонӣ дар зарфи 2 соли оянда сохта ва пурра ба кор дароварда мешавад.<ref>[http://www.khovar.tj/president/38558-o1171ozi-sohtmoni-buzurgtarin-ma1207maai-korgo12031203oi-nasso12071251-dar-dan1171ara.html ОҒОЗИ СОХТМОНИ БУЗУРГТАРИН МАҶМААИ КОРГОҲҲОИ НАССОҶӢ ДАР ДАНҒАРА]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * '''Соли 2014''' — дар [[Тоҷикистон]] дар соҳаи энергетика ва инфрасохтори нақлиётӣ як қатор лоиҳаҳои муҳими давлатӣ ва минтақавӣ идома ёфтанд. Аз ҷумла, сохтмони роҳҳои байналмилалии Душанбе — Кӯлоб — Хоруғ — Қулма, Душанбе — Турсунзода ва роҳи оҳани Ваҳдат — Ёвон — Қӯрғонтеппа дар доираи сиёсати рушди инфрасохтори коммуникатсионӣ амалӣ гардид.<ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/node/6598 |title=Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2014 |language=tg |access-date=2026-08-15 }}</ref> == Нигаред низ == {{новбарӣ}} {{дарахти мақолаҳо|Соли 2014}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Соли 2014|*]] [[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои солҳои 2000-ум]] g7f5hj9oyxphcwhqwbx9dbv5erwlau8 0 38671 1484622 1484458 2026-08-24T15:24:05Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1484622 wikitext text/x-wiki {{Новбарии сол|2019}} {{Оғози сол|2019}} == Рӯйдодҳо == * [[2 январ]] — [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Эмомалӣ Раҳмон]] бо Фармони №1170 '''солҳои 2019–2021-ро «Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ»''' эълон намуд. Ҳадафи фармон вусъат додани рушди деҳот, сайёҳӣ ва дастгирии ҳунарҳои мардумӣ буд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/01/farmoni-prezidenti-um-urii-to-ikiston-dar-borai-sol-oi-rushdi-de-ot-sajyo-va-unar-oi-mardum-elon-namudani-sol-oi-2019-2021/ |title=Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи «Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ» эълон намудани солҳои 2019-2021 |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2 январи 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.kumitaizabon.tj/tg/content/farmoni-prezidenti-chumkhurii-tochikiston |title=Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи «Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ» |website=Кумитаи забон ва истилоҳоти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Кумитаи забон ва истилоҳоти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2 январи 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> == [[Январ]] == * [[23 январ]] — маҷмӯаи суханрониҳои [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Эмомалӣ Раҳмон]] таҳти унвони '''«О современном мире и основных аспектах внешней политики Республики Таджикистан» ба забони русӣ''' дар Душанбе ба нашр расид.<ref>{{Cite web |url=https://www.asiaplustj.info/news/tajikistan/society/20190123/nashri-kitobi-emomal-ramon-doir-ba-aoni-muosir-va-siyosati-hori |title=Нашри китоби Эмомалӣ Раҳмон доир ба ҷаҳони муосир ва сиёсати хориҷӣ |website=Asia-Plus |publisher=Оҷонсии иттилоотии «Азия-Плюс» |date=23 январи 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/01/ |title=Январи соли 2019 — бойгонии АМИТ «Ховар» |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[26 январ]] — [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Эмомалӣ Раҳмон]] ба муносибати ҷашни [[Сада]] табрикот ироа намуд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/01/tabrikoti-prezidenti-um-urii-to-ikiston-peshvoi-millat-mu-taram-emomal-ra-mon-ba-munosibati-ashni-sada/ |title=Табрикоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба муносибати ҷашни Сада |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=26 январи 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/01/sada-muzhda-az-omodag-va-pesha-namudani-kor-oi-navi-kishovarzist/ |title=«Оташи ҷашни Сада оташи меҳри Ватан аст!..» |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=27 январи 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[27 январ]] — дар шаҳри [[Душанбе]], дар Боғи фарҳангию фароғатии Фирдавсӣ, ҷашни [[Сада]] баргузор гардид.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/01/sada-muzhda-az-omodag-va-pesha-namudani-kor-oi-navi-kishovarzist/ |title=«Оташи ҷашни Сада оташи меҳри Ватан аст!..» |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=27 январи 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[30 январ]] — тибқи Индекси дарки [[коррупсия]] барои [[соли 2018]], [[Тоҷикистон]] зинаи [[152]]-юмро ишғол намуд.<ref>{{Cite web |url=https://www.transparency.org/en/cpi/2018/index/geo |title=2018 Corruption Perceptions Index — Results |website=Transparency International |publisher=Transparency International |date=30 январи 2019 |language=en |access-date=19 августи 2026 }}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.transparency.org/en/publications/corruption-perceptions-index-2018 |title=Corruption Perceptions Index 2018 |website=Transparency International |publisher=Transparency International |date=30 январи 2019 |language=en |access-date=19 августи 2026 }}</ref> == [[Феврал]] == * [[16 феврал]] — тибқи маълумоти нашршудаи АМИТ «Ховар», [[Тоҷикистон]] аз рӯи афзоиши маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ дар байни кишварҳои [[ИДМ]] пешсаф буд; афзоиши [[ММД]] 7,3 дарсадро ташкил дод.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/02/to-ikiston-az-r-i-afzoishi-mmd-dar-bajni-kishvar-oi-idm-peshsaf-ast/ |title=Тоҷикистон аз рӯи афзоиши ММД дар байни кишварҳои ИДМ пешсаф аст |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=16 феврали 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[19 феврал]] — қоидаҳои нави бақайдгирӣ ва фурӯши [[симкорт|симкортҳо]] ҷорӣ гардиданд; [[шаҳрвандӣ|шаҳрвандони]] [[Тоҷикистон]] на бештар аз [[2]] [[симкорт]] гирифта метавонистанд ва барои бақайдгирӣ шиносномаи намунаи нав талаб карда мешуд.<ref>{{Cite web |url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/society/20190219/oidaoi-navi-furshi-simkort-bo-shinosnomai-nav-va-zeri-nazorati-kameraoi-video |title=Қоидаҳои нави фурӯши симкорт: бо шиносномаи нав ва зери назорати камераҳои видео |website=Asia-Plus |publisher=Оҷонсии иттилоотии «Азия-Плюс» |date=19 феврали 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> == [[Март]] == * [[2 март]] — [[Маркази миллии тестии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] марҳалаи асосии бақайдгирии [[довталаб|довталабонро]] барои ИМД-2019 оғоз намуд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/03/markazi-millii-test-mar-illai-asosii-ba-ajdgirii-dovtalabon-o-o-z-shud/ |title=Маркази миллии тестӣ: Марҳилаи асосии бақайдгирии довталабон оғоз шуд |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2 марти 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[7 март]] — Кӯҳҳои [[Помир|Помири]] Тоҷикистон ба рӯйхати '''«100 самти беҳтарини сайёҳии ҷаҳон»''' барои соли 2019 шомил гардида, дар минтақаи Осиё ва Уқёнуси Ором ҷойи сеюмро гирифтанд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/03/boz-yak-hushhabar-k-oi-pomiri-to-ikiston-ba-r-jhati-100-samti-be-tarini-sajyo-ii-a-on-shomil-gardidand/ |title=БОЗ ЯК ХУШХАБАР: Кӯҳҳои Помири Тоҷикистон ба рӯйхати 100 самти беҳтарини сайёҳии ҷаҳон шомил гардиданд! |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=7 марти 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[8 март]] — Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба муносибати Рӯзи Модар табрикот ироа намуд ва саҳми занонро дар рушди иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва ҳунарҳои мардумӣ таъкид кард.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/03/prezidenti-to-ikiston-emomal-ra-mon-sa-mi-zanonu-bonuvoni-so-ibkor-dar-e-yo-namudanu-tara-dodani-unar-oi-mardum-baso-arzishmandu-nazarras-meboshad/ |title=Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон: «Саҳми занону бонувони соҳибкор дар эҳё намудану тараққӣ додани ҳунарҳои мардумӣ басо арзишманду назаррас мебошад» |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=8 марти 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[20 март]] — дар шаҳри [[Норак]] татбиқи лоиҳаи «Барқарорсозии [[Нерӯгоҳи барқи обии Норак]]» оғоз гардид.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/03/o-ozi-tatbi-i-loi-ai-bar-arorsozii-nerugo-i-bar-i-obii-norak34522/ |title=Оғози татбиқи лоиҳаи «Барқарорсозии Неругоҳи барқи обии Норак» |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=20 марти 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.worldbank.org/en/results/2019/04/29/rehabilitation-of-the-nurek-hydropower-plant |title=Rehabilitation of the Nurek Hydropower Plant |website=World Bank |publisher=World Bank |language=en |access-date=19 августи 2026 }}</ref> == [[Апрел]] == * [[2 апрел]] — дар шаҳри [[Хуҷанд]] '''«Роҳи танобӣ»''' аз [[Боғи ба номи Камоли Хуҷандӣ]] то [[Муҷассамаи Исмоили Сомонӣ дар Хуҷанд|Маҷмааи шоҳ Исмоили Сомонӣ]] аз болои [[дарёи Сир]] мавриди истифода қарор гирифт.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/04/prezidenti-to-ikiston-emomal-rah-mon-ro-i-tanob-dar-sha-ri-hugsds-andro-iftito-namudand/ |title=Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон «Роҳи танобӣ»-ро дар шаҳри Хуҷанд ифтитоҳ намуданд |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2 апрели 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/01/emomal-ra-mon-va-sol-oi-rushdi-de-ot-sajyo-va-unar-oi-mardum-solnomai-peshvoi-millat-2019/ |title=Эмомалӣ Раҳмон ва Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ (Солномаи Пешвои миллат — 2019) |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2020 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[8 апрел]] — дар мусобиқаи Гран-при [[Анталия]] оид ба [[дзюдо]] паҳлавони тоҷик [[Комроншоҳи Устопириён]] медали биринҷӣ ба даст овард; натиҷаи расмии мусобиқа нишон медиҳад, ки ӯ дар вазни то 90 кг ҷойи сеюмро гирифт.<ref>{{Cite web |url=https://www.ijf.org/athlete/10855/results?results_rank_group=all |title=Komronshokh USTOPIRIYON — Results |website=International Judo Federation |publisher=International Judo Federation |language=en |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.ozodi.org/a/29866391.html |title=Комроншоҳ дар Гран-прии ҷудо дар Анталия медал гирифт |website=Радиои Озодӣ |publisher=RFE/RL |date=7 апрели 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> == [[Май]] == * [[16 май]]–[[17 май]] — дар шаҳри [[Душанбе]] Конфронси сатҳи баланд оид ба «Ҳамкории байналмилалӣ ва минтақавӣ дар мубориза бо терроризм ва манбаъҳои маблағгузории он, аз ҷумла гардиши ғайриқонунии маводи мухаддир ва ҷиноятҳои муташаккил» баргузор гардид. Дар натиҷа '''«Эъломияи Душанбе»''' қабул шуд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/05/17/ |title=Аз рӯи натиҷаҳои конфронси сатҳи баланди мубориза бо терроризм ва манбаъҳои маблағгузории он Эъломияи Душанбе қабул гардид |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=17 майи 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.un.org/counterterrorism/ |title=United Nations Office of Counter-Terrorism |website=United Nations |publisher=United Nations |language=en |access-date=19 августи 2026 }}</ref> == Июн == * [[15 июн]] — дар шаҳри [[Душанбе]] таҳти раёсати Ҷумҳурии Тоҷикистон Ҳамоиши панҷуми Машварати ҳамкорӣ ва тадбирҳои боварӣ дар Осиё (МҲТБО) баргузор гардид. Дар он сарони давлатҳо ва ҳукуматҳо ва намояндагони кишварҳои иштирокчӣ ширкат намуданд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/06/elomiyai-pan-umin-sammiti-mashvarati-amkor-va-tadbir-oi-bovar-dar-osiyo-nazari-umum-ba-minta-ai-amntar-va-shukufotari-m-tbo/ |title=Эъломияи панҷумин саммити Машварати ҳамкорӣ ва тадбирҳои боварӣ дар Осиё |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=15 июни 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.s-cica.org/ |title=Conference on Interaction and Confidence Building Measures in Asia |website=CICA |publisher=CICA Secretariat |language=en |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[15 июн]] — Президенти Ҷумҳурии Мардумии Чин [[Си Ҷинпин]] бо сафари давлатӣ ба [[Тоҷикистон]] омад ва миёни Тоҷикистону Чин як қатор санадҳои нави ҳамкорӣ ба имзо расиданд.<ref>{{Cite web |url=https://president.tj/event/%27news/7022 |title=Баёнияи муштараки Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Мардумии Чин |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=15 июни 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.fmprc.gov.cn/mfa_eng/ |title=Ministry of Foreign Affairs of the People's Republic of China |website=Ministry of Foreign Affairs of China |publisher=Ministry of Foreign Affairs of the People's Republic of China |language=en |access-date=19 августи 2026 }}</ref> == [[Август]] == * [[6 август]] — Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар [[ноҳияи Балҷувон]] роҳи мошингарди Кангурт — Балҷувон — Ховалингро мавриди истифода қарор дод.<ref>{{Cite web |url=https://sputnik.tj/20190806/Rohi-moshingard-Kangurt-Baljuvon-Khovaling-kushoda-shud-1029584175.html |title=Роҳи мошингарди Кангурт — Балҷувон — Ховалинг кушода шуд |website=Sputnik Тоҷикистон |publisher=Sputnik Тоҷикистон |date=6 августи 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/08/suhanronii-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-mulo-ot-bo-faolonu-sokinoni-no-iyai-bal-uvon/ |title=Суханронии Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон дар мулоқот бо фаъолону сокинони ноҳияи Балҷувон |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=6 августи 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[23 август]] — дар шаҳри [[Гулистон (шаҳр)]] оғози корҳои таҷдиду барқарорсозии Неругоҳи барқи обии «Қайроққум» расман оғоз гардид. Дар доираи лоиҳа таҷдиди шаш агрегати нерӯгоҳ пешбинӣ шуд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/08/o-ozi-kor-oi-ta-didu-bar-arorsozii-nerugo-i-bar-i-obii-ajro-um/ |title=Оғози корҳои таҷдиду барқарорсозии Неругоҳи барқи обии «Қайроққум» |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=23 августи 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.adb.org/projects/42358-014/main |title=Tajikistan: Rehabilitation of Kairakkum Hydropower Plant |website=Asian Development Bank |publisher=Asian Development Bank |language=en |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[27 август]] — дар [[ноҳияи Исмоили Сомонӣ|ноҳияи Исмоили Сомонии]] шаҳри [[Душанбе]] Корхонаи истеҳсоли обҳои ташнагишикан ва маҳсулоти машруботии «Сиёма» ба истифода дода шуд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/08/peshvoi-millat-emomal-ra-mon-korhonai-iste-soli-ob-oi-tashnagishikan-va-ma-suloti-mashrubotii-siyoma-ro-dar-sha-ri-dushanbe-iftito-namudand/ |title=Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон Корхонаи истеҳсоли обҳои ташнагишикан ва маҳсулоти машруботии «Сиёма»-ро дар шаҳри Душанбе ифтитоҳ намуданд |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=27 августи 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/08/27/ |title=27/08/2019 — АМИТ «Ховар» |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[31 август]] — Ансамбли фолклории «Бадахшон» дар Фестивали XII байналмилалии мусиқии «Таронаҳои Шарқ» дар шаҳри [[Самарқанд]] миёни 28 [[ансамбл]] ва гурӯҳи эҷодӣ сазовори ҷойи сеюм гардид.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/08/ansambli-badahshon-dar-festivali-tarona-oi-shar-sazovori-oji-seyum-gardid/ |title=Ансамбли «Бадахшон» дар Фестивали «Таронаҳои Шарқ» сазовори ҷойи сеюм гардид |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=31 августи 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> == [[Сентябр]] == * [[9 сентябр]] — агрегати дуюми [[Нерӯгоҳи барқи обии Роғун]] ба кор дароварда шуд. Маросими ба кор даровардани агрегат бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон баргузор гардид.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/09/marosimi-ba-kor-darovardani-agregati-duyumi-nerugo-i-bar-i-obii-ro-un/ |title=Маросими ба кор даровардани агрегати дуюми Неругоҳи барқи обии «Роғун» |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=9 сентябри 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/09/amomadi-tantanav-ba-iftihori-28-solagii-isti-loliyati-davlatii-um-urii-to-ikiston-va-o-ozi-kori-agregati-duyumi-ner-go-i-bar-i-obii-ro-un/ |title=Ҷамъомади тантанавӣ ба ифтихори 28-солагии Истиқлолияти давлатӣ ва оғози кори агрегати дуюми НБО «Роғун» |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=9 сентябри 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2019/09/10/world-bank-group-supports-energy-and-economic-development-in-tajikistan |title=World Bank Group Supports Energy and Economic Development in Tajikistan |website=World Bank |publisher=World Bank |date=10 сентябри 2019 |language=en |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[11 сентябр]] — дар шаҳри [[Кӯлоб]] бо гузоштани санги асос сохтмони қитъаи «Кӯлоб — Шамсиддин Шоҳин» оғози расмӣ бахшида шуд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/09/o-ozi-navsozii-ro-i-k-lob-shamsiddin-sho-in-bo-ishtiroki-prezidenti-mamlakat-emomal-ra-mon/ |title=Оғози навсозии роҳи «Кӯлоб — Шамсиддин Шоҳин» бо иштироки Президенти мамлакат Эмомалӣ Раҳмон |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=11 сентябри 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.adb.org/projects/44421-024/main |title=Tajikistan: Dushanbe-Uzbekistan Border Road Improvement Project |website=Asian Development Bank |publisher=Asian Development Bank |language=en |access-date=19 августи 2026 }}</ref> == [[Октябр]] == * [[16 октябр]] — [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Эмомалӣ Раҳмон]] лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон '''«Дар бораи авф»'''-ро ба Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод намуд. Лоиҳа ба муносибати 25-солагии қабули Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод гардид.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/10/peshvoi-millat-emomal-ra-mon-loi-ai-onuni-um-urii-to-ikiston-dar-borai-avf-ro-ba-ma-lisi-namoyandagoni-ma-lisi-olii-um-urii-to-ikiston-peshni-od-namudand/ |title=Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи авф»-ро ба Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод намуданд |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=16 октябри 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://mmih.adlia.tj/ |title=Махзани мутамаркази иттилооти ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=ADLIA |publisher=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[24 октябр]] — [[Бонки Ҷаҳонӣ]] дар гузориши «Doing Business 2020» хабар дод, ки [[Тоҷикистон]] бо ҷойи 106-ум аз 190 иқтисод дар қатори даҳ иқтисоди аз ҳама беҳтаршудаи ҷаҳон қарор гирифтааст.<ref>{{Cite web |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2019/10/24/doing-business-2020-records-important-results-in-tajikistans-emergent-reform-program-to-improve-the-business-climate |title=Doing Business 2020 Records Important Results in Tajikistan’s Emergent Reform Program to Improve the Business Climate |website=World Bank |publisher=World Bank |date=24 October 2019 |language=en |access-date=19 августи 2026 |accessdate=2026-08-19 |archivedate=2026-05-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260511021829/https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2019/10/24/doing-business-2020-records-important-results-in-tajikistans-emergent-reform-program-to-improve-the-business-climate }}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://documents.worldbank.org/curated/en/703921575350150410/pdf/Doing-Business-2020-Comparing-Business-Regulation-in-190-Economies-Economy-Profile-of-Tajikistan.pdf |title=Doing Business 2020 — Economy Profile: Tajikistan |website=World Bank |publisher=World Bank |date=2019 |language=en |access-date=19 августи 2026 }}</ref> == [[Ноябр]] == * [[6 ноябр]] — дар Тоҷикистон 25-солагии қабули [[Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] таҷлил гардид. Дар шаҳри Душанбе маҷлиси тантанавӣ баргузор шуда, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар он суханронӣ намуд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/11/konstitutsiya-sho-sutun-va-murrifi-davlatu-millat-sanadi-ta-dirsoz-va-tajinkunandai-ro-i-peshrafti-on-ast999/ |title=Конститутсия — шоҳсутун ва муаррифи давлату миллат, санади тақдирсоз ва таъйинкунандаи роҳи пешрафти он аст |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=4 ноябри 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/ |title=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> == [[Декабр]] == * [[4 декабр]] — бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоботи даъвати нави [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ва маҷлисҳои маҳаллии вакилони халқ барои [[1 март|1 марти]] [[соли 2020]] таъин гардид; интихоботи аъзои [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[27 март|27 марти]] [[соли 2020]] пешбинӣ шуд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/12/intihobot-2020-dar-ravandi-barguzorii-intihoboti-parlumon-dar-to-ikiston-46-avzai-intihobot-tashkil-karda-meshavand/ |title=ИНТИХОБОТ-2020. Дар раванди баргузории интихоботи парлумонӣ дар Тоҷикистон 46 ҳавзаи интихоботӣ ташкил карда мешаванд |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=7 декабри 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/12/intihobot-2020-komissiyai-markazii-intihobot-va-rajpurs-baroi-ar-yak-izbi-siyos-to-40-da-i-a-va-ti-efiri-rojgon-peshbin-namud/ |title=ИНТИХОБОТ-2020: Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсӣ барои ҳар як ҳизби сиёсӣ то 40 дақиқа вақти эфири ройгон пешбинӣ намуд |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=16 декабри 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[26 декабр]] — [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] Пешвои миллат [[Эмомалӣ Раҳмон]] дар ҷаласаи якҷояи [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ва [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Паёми навбатии худро дар бораи самтҳои асосии сиёсати дохилию хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон ироа намуд]].<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/12/iroai-payomi-prezidenti-um-urii-to-ikiston-ba-ma-lisi-olii-um-urii-to-ikiston/ |title=Ироаи Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=26 декабри 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/12/emomal-ra-mon-sharti-mu-imi-ba-dast-ovardani-muvaffa-iyat-dar-muboriza-bo-terrorizm-va-ekstremizm-faoliyati-amo-angshudavu-bosamari-ma-omoti-ifzi-u-u-ast/ |title=Эмомалӣ Раҳмон: «Шарти муҳими ба даст овардани муваффақият дар мубориза бо терроризм ва экстремизм фаъолияти ҳамоҳангшудаву босамари мақомоти ҳифзи ҳуқуқ аст» |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=26 декабри 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://president.tj/taxonomy/term/5/68|title=Паёмҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|author=|website=president.tj|date=|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|accessdate=2021-04-23}}</ref> * [[26 декабр]] — зимни ироаи Паём [[соли 2020]] бо мавзӯи «Бистсолаи омӯзиш ва рушди фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ дар соҳаи илму маориф» эълон гардид.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/12/26/ |title=Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=26 декабри 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[26 декабр]] — [[Шоири халқии Тоҷикистон]] [[Муҳаммад Ғоиб]] барандаи Ҷоизаи адабии Ассамблеяи байнипарлумонии ИДМ ба номи Чингиз Айтматов гардид.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/12/26/ |title=Дастовардҳои соли 2019. Муҳаммад Ғоиб барандаи Ҷоизаи адабии Ассамблеяи байнипарлумонии ИДМ ба номи Чингиз Айтматов гардид |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=26 декабри 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> == Нигаред низ == {{новбарӣ}} {{дарахти мақолаҳо|Соли 2019}} == Эзоҳ == {{эзоҳ|3}} [[Гурӯҳ:Соли 2019]] [[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои солҳои 2000-ум]] r79rw562g9rbxdhu029ptkyr4x8h7xk 0 38677 1484623 1484476 2026-08-24T15:24:09Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1484623 wikitext text/x-wiki {{Новбарии сол|2022}} {{Новбарии сада|21}} {{Мавзӯъҳои сол|2022}} == Рӯйдодҳо == == [[Январ]] == * [[21 январ]] — Дар ҷаласаи [[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]] натиҷаҳои рушди иқтисодию иҷтимоии кишвар дар [[соли 2021]] ҷамъбаст гардиданд. Гуфта шуд, ки ҳаҷми [[Маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ|маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ]] ба 98,9 миллиард сомонӣ расида, суръати рушди иқтисодӣ 9,2 фоизро ташкил додааст. <ref>{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/power/20220121/ukumat-az-soli-2021-natiagir-va-vazifaoi-soli-oriro-muaiyan-kard|title=Ҳукумат аз соли 2021 натиҷагирӣ ва вазифаҳои соли ҷориро муайян кард|website=Asia-Plus|date=2022-01-21|language=tg|access-date=2026-08-20}}</ref> * [[29 январ]] — Дар натиҷаи музокироти ҳайатҳои [[Тоҷикистон]] ва [[Қирғизистон]] таҳти роҳбарии [[Раиси Кумитаи давлатии амнияти миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Саймумин Ятимов]] ва раиси Кумитаи давлатии амнияти миллии Қирғизистон [[Қамчибек Тошиев]] ҷонибҳо ба иҷрои протоколи қаблан мувофиқашуда оид ба ҳалли масъалаҳои марзӣ таъкид карданд. <ref>{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/security/20220129/natiai-guftushunid-yatimov-va-toshiev-tavofu-kardand-protokoli-1-maii-2021-ro-purra-iro-shavad|title=Натиҷаи гуфтушунид: Ятимов ва Тошиев тавофуқ карданд протоколи 1 майи 2021-ро пурра иҷро шавад|website=Asia-Plus|date=2022-01-29|language=tg|access-date=2026-08-20}}</ref> == [[Феврал]] == * [[4 феврал]] — барои баргузории се озмуни ҷумҳуриявӣ — '''«Тоҷикистон-Ватани азизи ман», «Илм-фурӯғи маърифат» ва «Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст»''' 7 млн 930 ҳазор сомонӣ (ҳудуди $700 ҳазор) сарф мешавад. Дар ин бора фармонҳои [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Эмомалӣ Раҳмон]] [[3 феврал]] ба имзо расид.<ref>{{Cite web|url= https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/politics/20220204/emomal-ramon-baroi-barguzorii-se-ozmun-tariban-8-mln-somon-udo-kard |title=Эмомалӣ Раҳмон барои баргузории се озмун ҳудуди 8 млн сомонӣ ҷудо кард|author=www.asiaplustj.info|date=2021-02-04|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-02-28}}</ref>. * [[8 феврал]] — Соли 2022 дар арафаи ҷашни байналмилалии [[Наврӯз]] телевизиони ''[[ТВ Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ]]'' ба фаъолият шурӯъ мекунад.<ref>{{Cite web|url= https://khovar.tj/2022/02/dar-arafai-ashni-navr-z-televizioni-sajyo-va-unar-oi-mardum-ba-faoliyat-shur-mekunad/|title=Дар арафаи ҷашни [[|Наврӯз]] телевизиони «Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ» ба фаъолият шурӯъ мекунад|author=www.khovar.tj|date=2021-02-08|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-02-28}}</ref> * [[8 феврал]] — Дар шаҳри [[Бӯстон]]и [[вилояти Суғд]] корхонаи истеҳсоли мехҳои печони ҶДММ «Нуртез» ва корхонаи заргарии «Зари Суғд»-и КВД «Фулузоти нодири Тоҷикистон» ба истифода дода шуданд. Корхонаҳои мазкур ба рушди истеҳсолоти ватанӣ, иваз намудани воридот ва таъсиси ҷойҳои нави корӣ равона гардиданд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2023/03/2022-soli-etirofi-tashabbus-oi-a-onii-to-ikiston/ |title=2022 — Соли эътирофи ташаббусҳои ҷаҳонии Тоҷикистон |website=АМИТ «Ховар» |date=2023-03 |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2022/08/sarvari-davlat-emomal-ra-mon-dar-sha-ri-b-ston-korhonai-iste-soli-ko-az-oi-rangai-dmm-durahshon-b-ston-ro-ba-istifoda-dodand/ |title=Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Бӯстон Корхонаи истеҳсоли коғазҳои рангаи ҶДММ «Дурахшон Бӯстон»-ро ба истифода доданд |website=АМИТ «Ховар» |date=2022-08-09 |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref> == [[Март]] == * [[21 март]] — Дар [[ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ]] [[Мақбараи Ҷалолиддини Балхӣ]] ва [[Хона-музейи Ҷалолиддини Балхӣ]] ба истифода дода шуданд.<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/03/sarvari-davlat-emomal-ra-mon-ma-barai-aloliddini-balhiro-iftito-namudand/|title=Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон Мақбараи Ҷалолиддини Балхиро ифтитоҳ намуданд|website=Ховар|date=2022-03-21|language=tg|access-date=2026-08-20}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/03/peshvoi-millat-emomal-ra-mon-hona-muzeji-aloliddini-balhiro-mavridi-istifoda-aror-dodand/|title=Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон Хона-музейи Ҷалолиддини Балхиро мавриди истифода қарор доданд|website=Ховар|date=2022-03-21|language=tg|access-date=2026-08-20}}</ref> == [[Апрел]] == * [[14 апрел]] — Дар [[ноҳияи Айнӣ]] марҳилаи истеҳсолии корхонаи [[ТАЛКО Голд]] ба истифода дода шуд. [[Корхона]] ба истихроҷ ва коркарди [[тилло]] ва [[сурма]] равона гардида, яке аз лоиҳаҳои муҳими саноати истихроҷи Тоҷикистон гардид.<ref>{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/power/20220414/cafari-prezident-ba-sud-az-iftitoi-korhonai-talko-gold-dar-noiyai-ain-ooz-shud|title=Сафари президент ба Суғд аз ифтитоҳи корхонаи “ТАЛКО Голд” дар ноҳияи Айнӣ оғоз шуд|website=Asia-Plus|date=2022-04-14|language=tg|access-date=2026-08-20}}</ref> * [[17 апрел]] — Дар мавзеи Кумарғи Болои [[ноҳияи Айнӣ]] фаъолияти корхонаи [[ҶДММ «ТВЕА Душанбе саноати кӯҳӣ»]] оғоз гардид. Корхона барои истихроҷ ва коркарди маъданҳои қиматбаҳо, ташкили ҷойҳои нави корӣ ва рушди иқтидори содиротии саноатӣ бунёд карда шуд.<ref>{{Cite web |url=https://president.tj/event/domestic_trips/35147 |title=Оғози фаъолияти корхонаи маъдантозакунии ҶДММ «ТВЕА Душанбе саноати кӯҳӣ» |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2022-04-17 |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2023/03/2022-soli-etirofi-tashabbus-oi-a-onii-to-ikiston/ |title=2022 — Соли эътирофи ташаббусҳои ҷаҳонии Тоҷикистон |website=АМИТ «Ховар» |date=2023-03 |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref> * [[18 апрел]] — Дар мавзеи Кумарғи Болои [[ноҳияи Айнӣ]] коргоҳи холисгардонии [[тилло]] ва [[нуқра|нуқраи]] ҶДММ «ТВЕА Душанбе Майнинг» ба фаъолият оғоз кард. Иқтидори пешбинишудаи истеҳсолӣ 4 тонна тилло ва 1 тонна нуқра дар як сол буд.<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/04/to-ikiston-kishvari-daryo-oi-tillo-dar-um-ur-korhona-oi-navi-istihro-va-korkardi-metalli-imatba-o-ba-faoliyat-pardohtand/|title=ТОҶИКИСТОН – КИШВАРИ ДАРЁҲОИ ТИЛЛОӢ. Дар ҷумҳурӣ корхонаҳои нави истихроҷ ва коркарди металли қиматбаҳо ба фаъолият пардохтанд|website=Ховар|date=2022-04-18|language=tg|access-date=2026-08-20}}</ref> * [[23 апрел]] — [[Тоҷикистон]] дар Саммити чоруми оби кишварҳои минтақаи Осиё ва Уқёнуси Ором масъалаи татбиқи ташаббусҳои байналмилалии кишвар дар соҳаи обро матраҳ намуд ва баргузории Конфронси дуюми байналмилалии Душанбе оид ба обро эълон кард. <ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/04/suhanronii-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-marosimi-iftito-i-sammiti-chorumi-obi-kishvar-oi-minta-ai-osiyo-va-u-yonusi-orom/|title=Суханронии Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон дар маросими ифтитоҳи Саммити чоруми оби кишварҳои минтақаи Осиё ва Уқёнуси Ором|website=Ховар|date=2022-04-23|language=tg|access-date=2026-08-20}}</ref> == [[Май]] == * [[17 май]] — Дар [[Душанбе]] корхонаи муштараки истеҳсоли ҳавопаймоҳои бесарнишини «Абобил-2» бо иштироки мақомоти мудофиаи [[Тоҷикистон]] ва [[Эрон]] ба фаъолият оғоз кард. <ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/node/311941|title=Дар Тоҷикистон корхонаи истеҳсоли паҳпод ё тайёраҳои бесарнишини эронӣ сохта шуд|website=Asia-Plus|date=2022-05-17|language=tg|access-date=2026-08-20}}</ref> * [[30 май]] — Дар ҷараёни сафари [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Эмомалӣ Раҳмон]] ба Эрон миёни Тоҷикистон ва [[Ҷумҳурии Исломии Эрон]] 16 санади ҳамкорӣ ба имзо расид. Ҳуҷҷатҳо соҳаҳои [[иқтисод]], [[нақлиёт]], энергетика, [[маориф]], [[фарҳанг]] ва дигар самтҳоро фаро гирифтанд. <ref>{{Cite web|url=https://www.president.tj/node/28397|title=Маросими имзои санадҳои нави ҳамкорӣ миёни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Исломии Эрон|website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|date=2022-05-30|language=tg|access-date=2026-08-20}}</ref> == [[Июн]] == * [[6 июн|6]]–[[9 июн]] — Дар [[Душанбе]] Конфронси дуюми байналмилалии сатҳи баланд оид ба '''Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор», 2018–2028''' баргузор гардид. Конфронс масъалаҳои истифодаи оқилонаи захираҳои об, тағйирёбии иқлим ва расидан ба ҳадафҳои рушди устуворро баррасӣ намуд.<ref>{{Cite web|url=https://digitallibrary.un.org/record/3979441|title=Letter dated 16 June 2022 from the Permanent Representative of Tajikistan to the United Nations addressed to the Secretary-General|website=United Nations Digital Library|date=2022-06-22|language=en|access-date=2026-08-20}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://unosd.un.org/events/2022DushanbeConference|title=2022 Side Event at the 2nd Dushanbe Water Action Decade Conference|website=United Nations Office for Sustainable Development|date=2022-06-07|language=en|access-date=2026-08-20}}</ref> * [[6 июн]] — [[Мерган Шаҳбозов]], [[риёзидон]] ва академики тоҷик барандаи ҷоизаи "Ситораҳои Иттиҳод"-и созмони Иттиҳоди давлатҳои Мустақил шуд. Дар ин бора Кумитаи иҷроияи ин созмон хабар медиҳад.<ref>{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/20220606/olimi-riyozidoni-toik-mergand-shabozov-barandi-oizai-sitoraoi-ittiod-i-idm-shud|title=Олими риёзидони тоҷик Мерганд Шаҳбозов барандаи ҷоизаи "Ситораҳои иттиҳод"-и ИДМ шуд|author=www.asiaplustj.|date=2022-06-06|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-06-06}}</ref>. * [[21 июн]] — Қатораи [[Душанбе]]-[[Тошканд]] ба роҳ баромад. Масофаи роҳ 916 километрро ташкил дода, қатора муддати 21 соат дар роҳ хоҳад буд.Қобили зикр аст, ки ҳаракати қатораҳо байни Тоҷикистону Ӯзбекистон ҳанӯз солҳои 90-уми асри гузашта қатъ шуда буд.<ref>{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/society/20220621/vagonoi-nav-tabloi-ittiloot-atorai-dushanbe-toshkand-ba-ro-baromad |title=Вагонҳои нав, таблои иттилоотӣ... Қатораи Душанбе-Тошканд ба роҳ баромад|author=www.asiaplus.tj|date=2022-06-21|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-06-21}}</ref>. == [[Июл]] == * [[7 июл]] — 19 адад [[Ёдгориҳои мероси таърихӣ-фарҳангии Тоҷикистон|ёдгориҳои мероси таърихию фарҳангии Тоҷикистон]] ба [[Феҳристи мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО дар Тоҷикистон]] ва Феҳристи асосии мероси фарҳангии ҷаҳони Ислом ворид гардиданд. Ин ёдгориҳо зимни ҷаласаи 10-уми Кумитаи ёдгориҳои ҷаҳони Ислом, ки [[4 июл|4]] - [[7 июл|7 июли]] [[соли 2022]] дар [[Марокаш|Шоҳигарии Марокаш]] баргузор гардид, тасдиқ шудаанд. Аз 19 адад ёдгориҳои таърихию фарҳангии Тоҷикистон, 2 адади он ба Феҳристи асосии мероси фарҳангии ҷаҳони Ислом шомил гардида, 17 адади дигараш бошад, ба [[Феҳристи мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО дар Тоҷикистон]] ворид шуданд.<ref>{{Cite web|url=https://vfarhang.tj/index.php/tj/khabar-o/6499-dastovard-oi-buzurgi-far-angii-to-ikiston-dar-sat-i-a-on|title=ДАСТОВАРДҲОИ БУЗУРГИ ФАРҲАНГИИ ТОҶИКИСТОН ДАР САТҲИ ҶАҲОН:|author=|website=www.vfarhang.tj|date=2022-07-07|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-07-07|archivedate=2022-07-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220713175053/https://vfarhang.tj/index.php/tj/khabar-o/6499-dastovard-oi-buzurgi-far-angii-to-ikiston-dar-sat-i-a-on}}</ref><ref> {{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/07/muzhda-19-yodgorii-tarihiyu-far1-angii-to-ikiston-ba-fe-risti-merosi-far-angii-moddii-isesko-shomil-gardid/|title=19 ёдгории таърихию фарҳангии Тоҷикистон ба феҳристи мероси фарҳанги моддии ИСЕСКО шомил гардиданд|author=|website=www.khovar.tj|date=2022-07-07|publisher= |lang=tg|accessdate=2022-07-07}} </ref> * [[7 июл]] — [[Reuters]] бо истинод ба мақомоти [[Иттиҳодияи Аврупо]] хабар медиҳад, ки Бонки сармоягузории Аврупо (EIB) қасд дорад бузургтарин сармоягузор дар [[Неругоҳи барқи обии Роғун]] шавад.<ref>{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/economic/20220707/evrosoyuz-poruchil-napravit-na-dostroiku-roguna-milliardi |title=Reuters: Евросоюз поручил направить на достройку Рогуна миллиарды|author=|website=www.asiaplus.tj|date=2022-07-07|publisher= |lang=ru|accessdate=2022-07-07}}</ref> * [[30 июл]] — Дар [[Тоҷикистон]] 288 субъекти хидматрасонии сайёҳӣ, аз ҷумла 182 [[меҳмонхона]], 29 ҳостел ва мотел, 50 [[осоишгоҳ]], 6 [[осоишгоҳ|осоишгоҳи]] [[кӯдак|кӯдакона]] ва лагерҳои солимгардонӣ, 7 марказҳои муолиҷавӣ ва дармонгоҳҳои солимгардонӣ, 8 хонаи истироҳатӣ, 1 пансионат ва кемпинг, инчунин 5 пойгоҳи сайёҳӣ ва истироҳатӣ фаъолият доранд.<ref> {{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/07/to-iddin-razoda-tashrifi-sajyo-on-ba-to-ikiston-arib-3-marotiba-afzudaast/|title=Шумораи сайёҳони хориҷӣ дар Тоҷикистон қариб 3 маротиба афзудааст|author=|website=www.vfarhang.tj|date=2022-07-30|publisher= |lang=tg|accessdate=2022-09-21}} </ref> == [[Август]] == * [[9 август]] — Дар шаҳри [[Бӯстон]] корхонаи истеҳсоли коғазҳои рангаи [[ҶДММ «Дурахшон Бӯстон»]] ба истифода дода шуд. Корхона бо мақсади таъмини бозори дохилӣ бо маҳсулоти ватании ивазкунандаи воридот бунёд гардида, 20 ҷойи корӣ фароҳам овард.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2022/08/sarvari-davlat-emomal-ra-mon-dar-sha-ri-b-ston-korhonai-iste-soli-ko-az-oi-rangai-dmm-durahshon-b-ston-ro-ba-istifoda-dodand/ |title=Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Бӯстон Корхонаи истеҳсоли коғазҳои рангаи ҶДММ «Дурахшон Бӯстон»-ро ба истифода доданд |website=АМИТ «Ховар» |date=2022-08-09 |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2023/03/2022-soli-etirofi-tashabbus-oi-a-onii-to-ikiston/ |title=2022 — Соли эътирофи ташаббусҳои ҷаҳонии Тоҷикистон |website=АМИТ «Ховар» |date=2023-03 |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref> * [[18 август]] — Дар гузориши чанде пеш нашршудаи Бонки Авруосиёии Рушд гуфта мешавад, ки аз рӯи натиҷаҳои [[соли 2021]] ҳаҷми [[ММД]] ба ҳар сари [[аҳолӣ]] дар [[Арманистон]] 4679, [[Беларус]] - 7333 $, [[Қазоқистон]] - 10 155 $, [[Қирғизистон]] - 1328 $, [[Русия]] - 12 196 $ ва дар [[Тоҷикистон]] - 878 [[доллар|долларро]] ташкил додаанд. Бино ба маълумоти Агентии омори Ҷумҳурии Тоҷикистон, аз рӯи натиҷаҳои соли 2021 [[ММД]]-и [[Тоҷикистон]] ба 98,9 млрд сомонӣ (ҳудуди 8,8 млрд [[доллар]]) баробар шуда, шумори аҳолии доимии [[Тоҷикистон]] то [[1 январ]] ба 9 млн. 934,4 ҳазор нафар расид.<ref>{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/economic/20220818/toikiston-yagona-kishvari-pasoshrav-miyoni-kambizoattarino-az-ri-ami-mmd-ba-sari-aol-ast|title=Тоҷикистон ягона кишвари пасошӯравӣ миёни камбизоаттаринҳо аз рӯи ҳаҷми ММД ба сари аҳолӣ аст|author=www.asiaplus.tj|date=2022-08-18| publisher=|lang=tg|accessdate=2022-09-21}}</ref>. * [[29 август]] — Дар айни замон дар [[Тоҷикистон]] 16 [[корхона|корхонаи]] истеҳсоли [[семент]] фаъолият мекунанд. Иқтидори умумии солонаи [[корхона|корхонаҳо]] 5,6 миллион [[тонна]] маҳсулот ([[семент]]) мебошад. Истеҳсолкунандагони асосӣ ҶДММ «Ҷунтай Моҳир» ва [[Корхонаи ҶДММ “Хуаҷиан Ғаюр Индастриал”|ҶДММ «Хуаксин Ғаюр Семент»]] дар [[Ёвон]], инчунин [[Корхонаи ҶДММ "Хуаксин Ғаюр - Суғд-семент"|ҶДММ «Хуаксин Ғаюр Семент»]] дар ([[вилояти Суғд]]) мебошанд.<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/08/dar-to-ikiston-boz-yak-korhonai-iste-soli-sement-ba-kor-medaroyad/|title=Дар Тоҷикистон боз як корхонаи истеҳсоли семент ба кор медарояд|author=|website=www.khovar.tj|date=2022-08-29|publisher= |lang=tg|accessdate=2022-09-21}} </ref> == [[Сентябр]] == * [[2 сентябр]] — Аз оғози соли 2022 дар '''Минтақаҳои озоди иқтисодии /МОИ/ Тоҷикистон''' ба маблағи 243 миллион сомонӣ (қариб 24 миллион доллар) маҳсулот истеҳсол шудааст. Дар моҳҳои январ ва июли соли равон аз панҷ Минтақаи озоди иқтисодии Тоҷикистон дар ду Минтақаи озоди иқтисодӣ – [[Минтақаи озоди иқтисодии «Суғд»]] ва [[Минтақаи озоди иқтисодии «Данғара»]] маҳсулот истеҳсол гардида, тамоми маблағҳо аз ҳисоби фаъолияти субъектҳои Минтақаҳои озоди иқтисодии «Суғд» ва «Данғара» ба даст омадаанд.<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/08/dar-to-ikiston-boz-yak-korhonai-iste-soli-sement-ba-kor-medaroyad/|title=Дар Тоҷикистон боз як корхонаи истеҳсоли семент ба кор медарояд|author=|website=www.khovar.tj|date=2022-09-01|publisher= |lang=tg|accessdate=2022-09-21}} </ref> * [[8 сентябр]] — дар маркази шаҳри [[Душанбе]] [[Маҷмааи «Истиқлол»]] кушода шуд. [[Маҷмааи «Истиқлол»]] 121 метр баландӣ дорад, ки он рамзӣ аст, яъне қисми поёнии маҷмаа 30 метр — рамзи 30-солагии Истиқлоли давлатӣ ва қисмати болоӣ 91 метр мазмуни дар соли 1991-уми асри XX ба даст овардани Истиқлолро ифода менамояд.<ref>{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/society/20220910/osorhona-sani-tamosho-va-kinoteatri-5d-mamaai-istilol-chiro-dar-bar-megirad|title=Осорхона, саҳни тамошо ва кинотеатри 5D. Маҷмааи "Истиқлол" чиро дар бар мегирад?|author=|website=www.asiaplustj.info/tj/|date=2022-09-10|publisher= |lang=tg|accessdate=2022-09-21}}</ref> == [[октябр]] == * [[5 октябр]] — 70-солагии зодрӯзи '''Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, ''' [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Эмомалӣ Раҳмон]]<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/society/20221005/abdufatto-sharifzoda-emomal-ramon-zodrzashonro-dar-iotai-farzandonu-paivandon-ashn-megirand|title=Абдуфаттоҳ Шарифзода: “Эмомалӣ Раҳмон зодрӯзашонро дар иҳотаи фарзандону пайвандон ҷашн мегиранд”|author=www.asiaplus.tj|date=2022-10-05|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-10-07}}</ref>. == [[Ноябр]] == * [[14 ноябр]] — [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] Пешвои миллат [[Эмомалӣ Раҳмон]] коргоҳи коркард ва банду басти [[ҶДММ «Меваҳои ҳазорчашма»]]-ро дар [[ноҳияи Деваштич]] ба истифода доданд. <ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/11/prezidenti-mamlakat-emomal-ra-mon-korgo-i-korkard-va-bandu-basti-dmm-meva-oi-azorchashma-ro-dar-no-iyai-devashtich-ba-istifoda-dodand/|title=Президенти мамлакат Эмомалӣ Раҳмон коргоҳи коркард ва банду басти ҶДММ «Меваҳои ҳазорчашма»-ро дар ноҳияи Деваштич ба истифода доданд.|author=www.asiaplus.tj|date=2022-11-14|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-11-22}}</ref>. * [[14 ноябр]] — [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] Пешвои миллат [[Эмомалӣ Раҳмон]] коргоҳи дӯзандагии «Маҳина»<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/11/prezidenti-to-ikiston-emomal-ra-mon-korgo-i-d-zandagii-ma-ina-ro-dar-sha-ri-guliston-mavridi-istifoda-aror-dodand/|title=Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон коргоҳи дӯзандагии «Маҳина»-ро дар шаҳри Гулистон мавриди истифода қарор доданд.|author=www.asiaplus.tj|date=2022-11-14|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-11-22}}</ref> ва [[Коргоҳи пойафзолбарории “Маҳина”|коргоҳи пойафзолбарории «Маҳина»-ро]] дар шаҳри [[Гулистон (шаҳр)|Гулистон]] мавриди истифода қарор доданд.<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/11/peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-sha-ri-guliston-korgo-i-pojafzolbarorii-ma-ina-ro-mavridi-istifoda-aror-dodand/|title=Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри [[Гулистон (шаҳр)| Гулистон]] коргоҳи пойафзолбарории «Маҳина»-ро мавриди истифода қарор доданд.|author=www.asiaplus.tj|date=2022-11-14|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-11-22}}</ref>. * [[14 ноябр]] Дар шаҳри [[Бӯстон]] корхонаи истеҳсоли масолеҳи сохтмонӣ ба истифода дода шуд.<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/11/dar-sha-ri-b-ston-korhonai-iste-soli-masole-i-sohtmon-ba-istifoda-doda-shud/|title=Дар шаҳри Бӯстон корхонаи истеҳсоли масолеҳи сохтмонӣ ба истифода дода шуд.|author=www.asiaplus.tj|date=2022-11-14|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-11-22}}</ref>. * [[16 ноябр]] Дар суханронӣ ба ифтихори 30-юмин солгарди баргузории [[Иҷлосияи XVI Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] дар [[Қасри Арбоб |Қасри Арбоб Қасри таърихии «Арбоб»]] [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] Пешвои миллат [[Эмомалӣ Раҳмон]] ин рӯйдоди тақдирсозро оғози раванди давлатсозии тоҷикон номиданд.<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/11/peshvoi-millat-emomal-ra-mon-i-losiyai-xvi-sh-roi-oliro-o-ozi-ravandi-davlatsozii-to-ikon-nomidand/|title=Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон Иҷлосияи XVI Шӯрои Олиро оғози раванди давлатсозии тоҷикон номиданд|author=www.khovar.tj|date=2022-11-16|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-11-22}}</ref>. * [[16 ноябр]] Тоҷикистон дар рейтинги кишварҳо аз ҷиҳати сифатнокии роҳҳо аз зинаи 70 ба 50 боло баромад.<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/11/to-ikiston-az-r-i-sifati-ro-o-dar-idm-oi-duyum-va-dar-osiyoi-markaz-zinai-avvalro-ish-ol-mekunad-kishvari-mo-dar-rejtingi-kishvar-oi-a-on-bo-in-nishondi-anda-yakbora-20-zina-bolo-baromad/|title=ТОҶИКИСТОН АЗ РӮИ СИФАТИ РОҲҲО ДАР ИДМ ҶОИ ДУЮМ ВА ДАР ОСИЁИ МАРКАЗӢ ЗИНАИ АВВАЛРО ИШҒОЛ МЕКУНАД|author=www.khovar.tj|date=2022-11-16|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-11-22}}</ref>. == [[Декабр]] == * [[15 декабр]] — [[Мирганд Шаҳбозов|Академик Мирганд Шаҳбозов]] дар шаҳри [[Тошканд]] ҷоизаи “Ситораҳои Иттиҳод”-ро соҳиб шуд.<ref>{{Cite web|url=https://pressa.tj/akademik-shaҳbozov-ҷoizai-sitoraҳoi-ittiҳod-va-2-million-rublro-soҳib-shud/|title=Академик Шаҳбозов ҷоизаи “Ситораҳои Иттиҳод” ва 2 миллион рублро соҳиб шуд|author=www.pressa.tj|date=2022-12-15|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-12-27}}</ref>. * [[20 декабр]] — Дар шаҳри [[Душанбе]] корхонаи [[ҶДММ «Қолинҳои Душанбе»]] ба фаъолият оғоз намуд. Корхона аз ҷумлаи корхонаҳои калони саноатие буд, ки дар соли 2022 бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба истифода дода шуданд ва барои рушди саноати сабук ва ташкили ҷойҳои нави корӣ аҳамияти иқтисодӣ дошт.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2023/03/2022-soli-etirofi-tashabbus-oi-a-onii-to-ikiston/ |title=2022 — Соли эътирофи ташаббусҳои ҷаҳонии Тоҷикистон |website=АМИТ «Ховар» |date=2023-03 |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://jumhuriyat.tj/508-2022-soli-jetirofi-tashabbusoi-navi-aonii-toikiston-siesati-dohil.html |title=2022 — Соли эътирофи ташаббусҳои нави ҷаҳонии Тоҷикистон |website=Ҷумҳурият |date= |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref> * [[23 декабр]] — Дар [[Тоҷикистон]] [[маош]]у [[нафақа]] ва стипендия дар [[соли 2023]] аз 20 то 25 дарсад боло мераванд<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/20221223/maoshu-nafaa-va-stipendiyao-az-moi-marti-soli-2023-az-20-to-25-darsad-bolo-meravand|title=Маошу нафақа ва стипендия дар соли 2023 аз 20 то 25 дарсад боло мераванд|author=www.asiaplus.tj|date=2022-12-23|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-12-27}}</ref>. == Нигаред низ == {{новбарӣ}} {{дарахти мақолаҳо|Соли 2022}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Соли 2022]] [[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои солҳои 2000-ум]] mjbtbzz3ipun4gcw7x37t05w6gzm3e5 4 60883 1484675 1369651 2026-08-25T06:33:24Z Шухрат Саъдиев 5132 ислоҳ 1484675 wikitext text/x-wiki <div style="background:#CCFFCC; padding:5px"> {{Index box}}{{shortcut|[[ВП:Санҷиш]]|[[ВП:Регдон]]|[[ВП:Миёнбар]]}} Ин '''регдон''' барои озмоиш, ки [[Википедиа:Вироиши мақолаҳо|чӣ тавр мақолаҳоро вироиш кардан лозим аст]]. Барои шурӯъ намудани вироиши ин саҳифа, тугмаи <span class="plainlinks">[{{SERVER}}{{localurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} «'''Вироиши матни вики'''»] - ро</span> дар анвои боло, пахш кунед. Аз озмудани ҳар гуна андоза шарм надоред. Агар, ки шумо [[Википедиа:Вуруди корбарон|ворид]] шуда бошед, метавонед эҷоди саҳифаи [[Википедиа:Саҳифаи корбар#Таҳсаҳифаи корбар|худро]] сар кунед. <small>Регдон барои баҳс — [[Баҳси Википедиа:Регдон|инҷост]].</small> ---- </div> <includeonly> eo6vjbomwp3ora6g1756jvgqu4sh2vr 1484676 1484675 2026-08-25T06:37:23Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Википедиа:Эҷоди мақола]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1484676 wikitext text/x-wiki <div style="background:#CCFFCC; padding:5px"> {{Index box}}{{shortcut|[[ВП:Санҷиш]]|[[ВП:Регдон]]|[[ВП:Миёнбар]]}} Ин '''регдон''' барои озмоиш, ки [[Википедиа:Вироиши мақолаҳо|чӣ тавр мақолаҳоро вироиш кардан лозим аст]]. Барои шурӯъ намудани вироиши ин саҳифа, тугмаи <span class="plainlinks">[{{SERVER}}{{localurl:{{FULLPAGENAME}}|action=edit}} «'''Вироиши матни вики'''»] - ро</span> дар анвои боло, пахш кунед. Аз озмудани ҳар гуна андоза шарм надоред. Агар, ки шумо [[Википедиа:Вуруди корбарон|ворид]] шуда бошед, метавонед эҷоди саҳифаи [[Википедиа:Саҳифаи корбар#Таҳсаҳифаи корбар|худро]] сар кунед. <small>Регдон барои баҳс — [[Баҳси Википедиа:Регдон|инҷост]].</small> ---- </div> <includeonly> [[Гурӯҳ:Википедиа:Эҷоди мақола]] iksx9l1en6od2ecfo29rm0lu2ag0t4s 0 63405 1484741 1173448 2026-08-25T11:58:45Z VASHGIRD 8035 1484741 wikitext text/x-wiki {{Ходими театр |ном = Елена Тиллоева |номи аслӣ = Тиллоева Елена Самадовна |акс = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 06.04.1979 |зодгоҳ = [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |касб = [[хормейстер]], [[дирижёр]], [[овозхон]] |солони фаъолият = 1998—то ҳол |жанрҳо = [[мусиқии классикӣ]], [[опера]] |созмонҳо = Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ |ҷоизаҳо = [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026)<br>[[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2020) |сомона = |викианбор = }} '''Елена Самадовна Тиллоева''' (зод. [[6 апрел]]и [[1979]], [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — хормейстер ва дирижёри тоҷик, [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026). == Зиндагинома == Елена Тиллоева 6 апрели соли 1979 дар шаҳри [[Душанбе]] дар оилаи мусиқидон Самад Тиллоев ба дунё омадааст. Коллеҷи санъати шаҳри Душанбе ба номи А. Бобоқуловро хатм карда, сипас [[Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Т. Сатторов|Консерваторияи миллии Тоҷикистон ба номи Т. Сатторовро]] бо дипломи аъло аз рӯи ихтисоси хормейстер хатм намудааст. == Фаъолияти ҳунарӣ == Аз соли 1998 фаъолияти ҳунарии худро дар [[Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ]] ҳамчун овозхони хор оғоз намуд. Аз охири соли 1999 ба ҳайси дирижёри ягона дастаи хории касбии ҷумҳурӣ фаъолият кардааст. Аз соли 2007 то кунун вазифаи сархормейстери Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айниро бар уҳда дорад. == Ҷоизаҳо == * [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026) * [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2020) * Дипломи озмуни «ТОП-50 занони муваффақи Тоҷикистон» (июни 2021) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://operabalet.tj/elena.php Елена Тиллоева // Сомонаи расмии Театри давлатии академии опера ва балети ба номи С. Айнӣ] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони халқии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дирижёрони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Хормейстерҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунармандони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Хормейстери театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ]] b4vxfb23y5fwzkl608r2j2j2p06b5d2 0 69103 1484708 1471085 2026-08-25T08:54:14Z VASHGIRD 8035 1484708 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |тасвир = Сабзагул Қурбонова.jpg }} '''Сабзагул Қурбонова''' ({{ВД-Дебоча}}) — [[Ҳунарпеша|ҳунарпешаи театр]] ва синамои тоҷик, [[Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон|Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (2007)]], [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026). == Зиндагинома == Сабзагул Қурбонова 20 феврали 1952 дар муҳити фарҳангӣ дар оилаи Рустам Қурбонов ва Ҳанифа Мирзохоҷаева дар шаҳри Кӯлоб ба дунё омадааст<ref name=":1">{{Cite web|url=https://peshina.bonuvon.tj/index.php/tj/fe-rist/far-ang/4656-dar-saltanati-unar|title=Дар Салтанати ҳунар|author=Лутфуллои Азиз|website=|date=2022-02-23|publisher=[[Бонувони Тоҷикистон]]|accessdate=2025-02-24}}</ref>. Сабзагул таҳсилоти ибтидоии худро дар мактаби миёнаи № 5-и зодгоҳаш ба анҷом расонда, соли 1969 ба шуъбаи бозигарии драма ва кинои [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон|Институти педагогии шаҳри Душанбе]] дохил шудааст. Баъдтар таҳсилро дар [[Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон|Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон]] идома дода, соли 1974 онро хатм намудааст. === Ҳаёти шахсӣ === Сабзагул Қурбонова бо Додихудо Бурхвалишоев оиладор шуда, соҳиби шаш духтар шудааст. Додихудо соли 1995 аз олам даргузашт<ref name=":1" />. Пас аз марги ҳамсараш, Сабзагул тасмим мегирад, ки театрро тарк кунад, аммо фарзандонаш ӯро барои идомаи фаъолият ташвиқ намуданд. Яке аз духтаронаш, [[Таҳмина Бурхвалишоева]], замоне ҳунарро пешаи худ карда, дар филми «Дар орзуи падар» нақши зани дуюми Нозимӣ, яъне Шаҳнозаро офаридааст.<ref name=":0" /> == Корнома == Соли 1973 пас аз хатми донишкада, Сабзагул Қурбонова ба Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон<ref>{{Cite web |url=http://vfarhang.tj/index.php?view=data_links&link=teatri_davlatii_javononi_tojikiston_ba_nomi_mahmudjon_vohidov |title=Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон ба номи Маҳмудҷон Воҳидов |accessdate=2015-05-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305133725/http://vfarhang.tj/index.php?view=data_links&link=teatri_davlatii_javononi_tojikiston_ba_nomi_mahmudjon_vohidov |archivedate=2016-03-05 }}</ref> ба кор омада, ҳамчун ҳунарпеша ба фаъолият пардохта, токунун аз саҳнааш дил накандааст. Дар тӯли фаъолияти ҳунарии худ, ӯ дар намоишномаҳои телевизионӣ ва филмҳои зиёде нақш офаридааст. === Театр === Ӯ тайи ин солҳо дар саҳнаи Театри ҷавонон зиёда аз ҳафтод нақши хурду калон, мусбату манфӣ бозида, тиннати хубию бадиро накӯ инъикос кардааст. «Ситораи раҳнамо», «Қиссаҳои метронаж», «Ба пеш, холаҳо», «Модар меояд», «Таронаи ишқ», «Ситорадуздон», «Қатрае аз баҳр», «Ҷонфидо», «Султон- султон аст», «Таронаи муҳаббат», «Пеш аз борон», «Донаки сеҳрнок», «Туҳфа аз муҳоҷират», «Моҷаро дар Киоҷа» намунае аз спектаклҳоеанд, ки бо ҳузури Сабзагул Қурбонова рангин гардидаанд. === Синамо === Ба Сабзагул Қурбонова бештар телевизион ва кино маъруфият овардааст. Нақшҳои ӯро дар намоишномаҳои телевизионии «Ҳарос», «Армони модар», «Бегоҳи шанбе», «Армони модар», «Ҳаёт ва ишқ», филмҳои «[[Қиёми рӯз]]», «Баррачаи хаёлӣ», «Шамсиддин Шоҳин», «Мутақарнай», филмҳои бисёрқисмаи «Саргардонӣ», «[[Дар орзуи падар (филм)|Дар орзуи падар]]», «Беназир», «Арӯси замонавӣ», барномаҳои рангину ахлоқии «Беғараз панд», «Хоби ширин, хурдтаракон» ва даҳҳои дигарро метавон ном бурд, ки бо ҳунари волои Сабзагул Қурбонова манзури мардум шудаан<ref name=":0">{{Cite web|url=https://pressa.tj/pajro%D2%B3ai-no%D2%B3amvor-vale-puriftihori-sabzagul-%D2%9Burbonova/|title=Пайроҳаи ноҳамвор, вале пурифтихори Сабзагул Қурбонова|author=Одил Нозир|website=Pressa.tj|date=2022-04-18|lang=|accessdate=2025-02-24}}</ref>д. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с. {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон ба номи М. Воҳидов]] bbiwosnc3jueuo1kvu285uw5mbee6e6 1484709 1484708 2026-08-25T08:54:41Z VASHGIRD 8035 иловаи [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1484709 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |тасвир = Сабзагул Қурбонова.jpg }} '''Сабзагул Қурбонова''' ({{ВД-Дебоча}}) — [[Ҳунарпеша|ҳунарпешаи театр]] ва синамои тоҷик, [[Ҳунарпешаи хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон|Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон (2007)]], [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026). == Зиндагинома == Сабзагул Қурбонова 20 феврали 1952 дар муҳити фарҳангӣ дар оилаи Рустам Қурбонов ва Ҳанифа Мирзохоҷаева дар шаҳри Кӯлоб ба дунё омадааст<ref name=":1">{{Cite web|url=https://peshina.bonuvon.tj/index.php/tj/fe-rist/far-ang/4656-dar-saltanati-unar|title=Дар Салтанати ҳунар|author=Лутфуллои Азиз|website=|date=2022-02-23|publisher=[[Бонувони Тоҷикистон]]|accessdate=2025-02-24}}</ref>. Сабзагул таҳсилоти ибтидоии худро дар мактаби миёнаи № 5-и зодгоҳаш ба анҷом расонда, соли 1969 ба шуъбаи бозигарии драма ва кинои [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон|Институти педагогии шаҳри Душанбе]] дохил шудааст. Баъдтар таҳсилро дар [[Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон|Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон]] идома дода, соли 1974 онро хатм намудааст. === Ҳаёти шахсӣ === Сабзагул Қурбонова бо Додихудо Бурхвалишоев оиладор шуда, соҳиби шаш духтар шудааст. Додихудо соли 1995 аз олам даргузашт<ref name=":1" />. Пас аз марги ҳамсараш, Сабзагул тасмим мегирад, ки театрро тарк кунад, аммо фарзандонаш ӯро барои идомаи фаъолият ташвиқ намуданд. Яке аз духтаронаш, [[Таҳмина Бурхвалишоева]], замоне ҳунарро пешаи худ карда, дар филми «Дар орзуи падар» нақши зани дуюми Нозимӣ, яъне Шаҳнозаро офаридааст.<ref name=":0" /> == Корнома == Соли 1973 пас аз хатми донишкада, Сабзагул Қурбонова ба Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон<ref>{{Cite web |url=http://vfarhang.tj/index.php?view=data_links&link=teatri_davlatii_javononi_tojikiston_ba_nomi_mahmudjon_vohidov |title=Театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон ба номи Маҳмудҷон Воҳидов |accessdate=2015-05-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305133725/http://vfarhang.tj/index.php?view=data_links&link=teatri_davlatii_javononi_tojikiston_ba_nomi_mahmudjon_vohidov |archivedate=2016-03-05 }}</ref> ба кор омада, ҳамчун ҳунарпеша ба фаъолият пардохта, токунун аз саҳнааш дил накандааст. Дар тӯли фаъолияти ҳунарии худ, ӯ дар намоишномаҳои телевизионӣ ва филмҳои зиёде нақш офаридааст. === Театр === Ӯ тайи ин солҳо дар саҳнаи Театри ҷавонон зиёда аз ҳафтод нақши хурду калон, мусбату манфӣ бозида, тиннати хубию бадиро накӯ инъикос кардааст. «Ситораи раҳнамо», «Қиссаҳои метронаж», «Ба пеш, холаҳо», «Модар меояд», «Таронаи ишқ», «Ситорадуздон», «Қатрае аз баҳр», «Ҷонфидо», «Султон- султон аст», «Таронаи муҳаббат», «Пеш аз борон», «Донаки сеҳрнок», «Туҳфа аз муҳоҷират», «Моҷаро дар Киоҷа» намунае аз спектаклҳоеанд, ки бо ҳузури Сабзагул Қурбонова рангин гардидаанд. === Синамо === Ба Сабзагул Қурбонова бештар телевизион ва кино маъруфият овардааст. Нақшҳои ӯро дар намоишномаҳои телевизионии «Ҳарос», «Армони модар», «Бегоҳи шанбе», «Армони модар», «Ҳаёт ва ишқ», филмҳои «[[Қиёми рӯз]]», «Баррачаи хаёлӣ», «Шамсиддин Шоҳин», «Мутақарнай», филмҳои бисёрқисмаи «Саргардонӣ», «[[Дар орзуи падар (филм)|Дар орзуи падар]]», «Беназир», «Арӯси замонавӣ», барномаҳои рангину ахлоқии «Беғараз панд», «Хоби ширин, хурдтаракон» ва даҳҳои дигарро метавон ном бурд, ки бо ҳунари волои Сабзагул Қурбонова манзури мардум шудаан<ref name=":0">{{Cite web|url=https://pressa.tj/pajro%D2%B3ai-no%D2%B3amvor-vale-puriftihori-sabzagul-%D2%9Burbonova/|title=Пайроҳаи ноҳамвор, вале пурифтихори Сабзагул Қурбонова|author=Одил Нозир|website=Pressa.tj|date=2022-04-18|lang=|accessdate=2025-02-24}}</ref>д. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с. {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии ҷавонони Тоҷикистон ба номи М. Воҳидов]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон]] 2vgf9p1h5pew2t7l9ilcl6tucgq3dma 0 104102 1484627 1484289 2026-08-24T15:40:09Z VASHGIRD 8035 Вироиши [[Special:Contributions/AnimateToonSpartanMegaMashCreations983|AnimateToonSpartanMegaMashCreations983]] ([[User talk:AnimateToonSpartanMegaMashCreations983|Баҳс]]) вогардонида шуд ба охирин тағйире, ки [[User:VASHGIRD|VASHGIRD]] анҷом дода буд 967814 wikitext text/x-wiki {{Ноҳияҳои Русия |Номи тоҷикӣ=Связист (ноҳияи Приморск) |Номи аслӣ={{ref-ru|}} |Харита=Outline Map Archangelsk Oblast mainland.svg |Акс= |Нишон= Coat of Arms of Arkhangelsk oblast.svg |Парчам=Flag of Arkhangelsk Oblast.svg |Кишвар=[[Русия]] |Вилоят=[[вилояти Архангелск]] |Ноҳия=[[ноҳияи Приморск]] |Замони таъсис= |Марказ= |Координатаҳо= |Иқлим= |Масоҳат= |Паҳноӣ= |Дарозӣ= |Аҳолӣ= |Коди телефонӣ= |Нишонаи почта= |Вақт=[[UTC]] +3 }} '''Связист (ноҳияи Приморск)''' ({{lang-ru|}}) — деҳа, яке аз маҳаллаҳои аҳолинишини [[Русия|Федератсияи Русия]] мебошад. Деҳа, дар ҳайати [[ноҳияи Приморск]], ки дар [[вилояти Архангелск]] қарор дорад, ва ба ҳамин вилоят итоат мекунад, дохил мешавад<ref>[http://www.gosspravka.ru/29/001/000000.html Системаи хабарнигории давлатӣ]{{ref-ru}}</ref>. == Ҷуғрофия == Ин деҳа дар ноҳияе қарор дорад, ки ба ноҳияҳои [[Шимолгони Русия]] дохил мешавад. ==Эзоҳ== <references/> ==Сарчашма== *[http://www.geonames.org geonames.org]{{ref-en}} {{Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Приморск}} [[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Маҳаллаҳои аҳолинишини ноҳияи Приморск]] {{Arkhangel-obl-stub}} 06rxjwz4v5zf2fc0f33a1jbgnpsxbzp 4 112131 1484650 1469739 2026-08-24T19:04:20Z Абдуалимов Лутфулло Азизулоевич 150507 /* Help panel question on Корбар:Абдуалимов Лутфулло Азизулоевич (19:04, 24 августи 2026) */ бахши ҷадид 1484650 wikitext text/x-wiki {{/боло}} == Help panel question on [[:Корбар:Абдуалимов Лутфулло Азизулоевич|Корбар:Абдуалимов Лутфулло Азизулоевич]] (19:04, 24 августи 2026) == Абдуалимов Лутфулло Азизулоевич ​Абдуалимов Лутфулло Азизулоевич (тав. 11 апрели 1996, ноҳияи Ховалинг, Ҷумҳурии Тоҷикистон) — олим ва омӯзгори тоҷик, унвонҷӯи Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав. ​Биография ​Абдуалимов Лутфулло Азизулоевич 11 апрели соли 1996 дар ноҳияи Ховалинги Ҷумҳурии Тоҷикистон дар оилаи омӯзгор ба дунё омадааст. ​Таҳсилоти миёна: Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №1-и ноҳияи Ховалингро бо Медали тилло хатм намудааст. ​Бакалавриат: Донишгоҳи технологии Тоҷикистон (ДТТ)-ро бо Дипломи аъло ба анҷом расонидааст. ​Магистратура: Зинаи магистратураро дар Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (ДМТ) хатм кардааст. ​Фаъолияти меҳнатӣ ​Солҳои 2021—2022: Омӯзгори Донишкадаи энергетикии Тоҷикистон (ДЭТ) дар ноҳияи Кушониён; ​Аз соли 2023 то ҳол: Омӯзгор ва унвонҷӯ дар Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав (ДДБ). ​Фаъолияти илмӣ ва методӣ ​Самти асосии таҳқиқоти илмии Лутфулло Абдуалимов ба мавзӯи «Танзими давлатии рушди соҳибкории хурду миёна дар соҳаи саноати заргарии Ҷумҳурии Тоҷикистон» нигаронида шудааст. ​Осор ва мақолаҳо: Муаллифи беш аз 20 мақолаи илмӣ мебошад, ки як қисми онҳо дар нашрияҳои тақризшавандаи Комиссияи олии аттестатсионӣ (КОА/ВАК) ба нашр расидаанд. ​Дастурҳои таълимӣ: Муаллифи 5 дастури таълимӣ-методи алоқаманд ба самти фаъолияти педагогӣ ва иқтисодӣ. ​Лоиҳаҳо: Муаллиф ва иҷрокунандаи 4 лоиҳаи инноватсионӣ. ​Ҷоизаҳо ва дастовардҳо ​Олимпиадаҳо: Ғолиб ва дорандаи медалҳои тилло ва нуқраи олимпиадаҳои фаннии ноҳиявӣ, вилоятӣ ва ҷумҳуриявӣ; ​Форумҳо: Иштирокчии аввалин Форуми байналмилалии ҷавонон «Неруи рушди зеҳнӣ»; ​Унвонҳои фахрӣ: Дорандаи Титули фахрии Донишгоҳи технологии Тоҷикистон; ​Ифтихорномаҳо: Сарфарозгардида бо Ифтихорномаҳои Донишгоҳи технологии Тоҷикистон ва Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон. --[[Корбар:Абдуалимов Лутфулло Азизулоевич|Абдуалимов Лутфулло Азизулоевич]] ([[Баҳси корбар:Абдуалимов Лутфулло Азизулоевич|баҳс]]) 19:04, 24 августи 2026 (UTC) == Help panel question on [[:Баҳс:Саҳифаи аслӣ|Баҳс:Саҳифаи аслӣ]] (16:12, 22 апрели 2026) == Салом. Мехостам стили саҳифаи аслиро беҳтар гардонам. Саҳифаи аслӣ хатоҳо дорад ва навигатсияаш хеле душвор аст. Чӣ хел метавонам коди онро вироиш кунам? == Help panel question on [[:Пуркунанда|Пуркунанда]] (16:12, 10 феврали 2026) == Дар зери пуркунанда чи гуна хат кашида мешавад ? --[[Корбар:Ehson Barzuev|Ehson Barzuev]] ([[Баҳси корбар:Ehson Barzuev|баҳс]]) 16:12, 10 феврали 2026 (UTC) == Help panel question on [[:Барсовуш|Барсовуш]] (15:08, 14 феврали 2023) == Здравствуйте Хотел загрузить статью про себя --[[Корбар:Шохпаланг Мансуров|Шохпаланг Мансуров]] ([[Баҳси корбар:Шохпаланг Мансуров|баҳс]]) 15:08, 14 феврали 2023 (UTC) :Салом @[[Корбар:Шохпаланг Мансуров|Шохпаланг Мансуров]]! Шумо наметавонед дар бораи худ, дӯстони худ ё гурӯҳи худ мақола бисозед. Дар бораи шумо бояд дигарон мақола бисозанд, аммо дар ҳоли ҳозир шахсияти шумо ба [[Википедиа:Саршиносӣ (афрод)|меъёри саршиносии Википедия]] созгор нест, аз ин рӯ барои дар бораи шумо мақола сохтан ҳоло хеле барвақт аст. [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 03:47, 15 феврали 2023 (UTC) == Help panel question on [[:Рақами мошин|Рақами мошин]] (09:18, 23 июни 2023) == 6814АТ02 --[[Корбар:Шокиров Довуд|Шокиров Довуд]] ([[Баҳси корбар:Шокиров Довуд|баҳс]]) 09:18, 23 июни 2023 (UTC) == Help panel question on [[:Баҳс:Саҳифаи аслӣ|Баҳс:Саҳифаи аслӣ]] (07:43, 16 Январ 2024) == F --[[Корбар:VARDEST|VARDEST]] ([[Баҳси корбар:VARDEST|баҳс]]) 07:43, 16 Январ 2024 (UTC) == Help panel question on [[:Баҳс:Саҳифаи аслӣ|Баҳс:Саҳифаи аслӣ]] (07:43, 16 Январ 2024) (2) == Ggffffxff --[[Корбар:VARDEST|VARDEST]] ([[Баҳси корбар:VARDEST|баҳс]]) 07:43, 16 Январ 2024 (UTC) == Help panel question on [[:Калисо|Калисо]] (07:46, 3 марти 2024) == А --[[Корбар:Экспорттант|Экспорттант]] ([[Баҳси корбар:Экспорттант|баҳс]]) 07:46, 3 марти 2024 (UTC) == Help panel question on [[:Калисо|Калисо]] (07:48, 3 марти 2024) == Чӣ хел матнро дар акс мондан мумкин аст --[[Корбар:Экспорттант|Экспорттант]] ([[Баҳси корбар:Экспорттант|баҳс]]) 07:48, 3 марти 2024 (UTC) :Дуруд [[Корбар:Экспорттант|Экспорттант]]! Акс:Номи.акс|thumb|250px|Матни зери акс. Бо эҳтиром - [[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Ҷалолиддин Мадаминов]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|баҳс]]) 08:25, 3 марти 2024 (UTC) == Help panel question on [[:Бонки тавсеъаи исломӣ|Бонки тавсеъаи исломӣ]] (12:18, 12 июни 2024) == Салом алек мо соҳибкор мо аз куҷо қарз бигирем ай бонки шумо --[[Корбар:Ққрбонова Шарифа|Ққрбонова Шарифа]] ([[Баҳси корбар:Ққрбонова Шарифа|баҳс]]) 12:18, 12 июни 2024 (UTC) == Help panel question on [[:Бонки тавсеъаи исломӣ|Бонки тавсеъаи исломӣ]] (12:20, 12 июни 2024) == Аз куҷо қарз г р фта мешавад аз банки шумо дар кулоб --[[Корбар:Ққрбонова Шарифа|Ққрбонова Шарифа]] ([[Баҳси корбар:Ққрбонова Шарифа|баҳс]]) 12:20, 12 июни 2024 (UTC) == Help panel question on [[:Бонки тавсеъаи исломӣ|Бонки тавсеъаи исломӣ]] (12:25, 12 июни 2024) == Ба мо пул барой инвеститсия даркор аз кадом бонк гирифтан хуб аст ба мо --[[Корбар:Ққрбонова Шарифа|Ққрбонова Шарифа]] ([[Баҳси корбар:Ққрбонова Шарифа|баҳс]]) 12:25, 12 июни 2024 (UTC) 53rstmnjfd27udzs0e5umux0wec1u1k 1484701 1484650 2026-08-25T08:14:03Z Шухрат Саъдиев 5132 Ботили нусхаи [[Special:Diff/1484650|1484650]] аз тарафи [[Special:Contributions/Абдуалимов Лутфулло Азизулоевич|Абдуалимов Лутфулло Азизулоевич]] ([[User talk:Абдуалимов Лутфулло Азизулоевич|Баҳс]]) 1484701 wikitext text/x-wiki {{/боло}} == Help panel question on [[:Баҳс:Саҳифаи аслӣ|Баҳс:Саҳифаи аслӣ]] (16:12, 22 апрели 2026) == Салом. Мехостам стили саҳифаи аслиро беҳтар гардонам. Саҳифаи аслӣ хатоҳо дорад ва навигатсияаш хеле душвор аст. Чӣ хел метавонам коди онро вироиш кунам? == Help panel question on [[:Пуркунанда|Пуркунанда]] (16:12, 10 феврали 2026) == Дар зери пуркунанда чи гуна хат кашида мешавад ? --[[Корбар:Ehson Barzuev|Ehson Barzuev]] ([[Баҳси корбар:Ehson Barzuev|баҳс]]) 16:12, 10 феврали 2026 (UTC) == Help panel question on [[:Барсовуш|Барсовуш]] (15:08, 14 феврали 2023) == Здравствуйте Хотел загрузить статью про себя --[[Корбар:Шохпаланг Мансуров|Шохпаланг Мансуров]] ([[Баҳси корбар:Шохпаланг Мансуров|баҳс]]) 15:08, 14 феврали 2023 (UTC) :Салом @[[Корбар:Шохпаланг Мансуров|Шохпаланг Мансуров]]! Шумо наметавонед дар бораи худ, дӯстони худ ё гурӯҳи худ мақола бисозед. Дар бораи шумо бояд дигарон мақола бисозанд, аммо дар ҳоли ҳозир шахсияти шумо ба [[Википедиа:Саршиносӣ (афрод)|меъёри саршиносии Википедия]] созгор нест, аз ин рӯ барои дар бораи шумо мақола сохтан ҳоло хеле барвақт аст. [[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|баҳс]]) 03:47, 15 феврали 2023 (UTC) == Help panel question on [[:Рақами мошин|Рақами мошин]] (09:18, 23 июни 2023) == 6814АТ02 --[[Корбар:Шокиров Довуд|Шокиров Довуд]] ([[Баҳси корбар:Шокиров Довуд|баҳс]]) 09:18, 23 июни 2023 (UTC) == Help panel question on [[:Баҳс:Саҳифаи аслӣ|Баҳс:Саҳифаи аслӣ]] (07:43, 16 Январ 2024) == F --[[Корбар:VARDEST|VARDEST]] ([[Баҳси корбар:VARDEST|баҳс]]) 07:43, 16 Январ 2024 (UTC) == Help panel question on [[:Баҳс:Саҳифаи аслӣ|Баҳс:Саҳифаи аслӣ]] (07:43, 16 Январ 2024) (2) == Ggffffxff --[[Корбар:VARDEST|VARDEST]] ([[Баҳси корбар:VARDEST|баҳс]]) 07:43, 16 Январ 2024 (UTC) == Help panel question on [[:Калисо|Калисо]] (07:46, 3 марти 2024) == А --[[Корбар:Экспорттант|Экспорттант]] ([[Баҳси корбар:Экспорттант|баҳс]]) 07:46, 3 марти 2024 (UTC) == Help panel question on [[:Калисо|Калисо]] (07:48, 3 марти 2024) == Чӣ хел матнро дар акс мондан мумкин аст --[[Корбар:Экспорттант|Экспорттант]] ([[Баҳси корбар:Экспорттант|баҳс]]) 07:48, 3 марти 2024 (UTC) :Дуруд [[Корбар:Экспорттант|Экспорттант]]! Акс:Номи.акс|thumb|250px|Матни зери акс. Бо эҳтиром - [[Корбар:Jaloliddin Madaminov|Ҷалолиддин Мадаминов]] ([[Баҳси корбар:Jaloliddin Madaminov|баҳс]]) 08:25, 3 марти 2024 (UTC) == Help panel question on [[:Бонки тавсеъаи исломӣ|Бонки тавсеъаи исломӣ]] (12:18, 12 июни 2024) == Салом алек мо соҳибкор мо аз куҷо қарз бигирем ай бонки шумо --[[Корбар:Ққрбонова Шарифа|Ққрбонова Шарифа]] ([[Баҳси корбар:Ққрбонова Шарифа|баҳс]]) 12:18, 12 июни 2024 (UTC) == Help panel question on [[:Бонки тавсеъаи исломӣ|Бонки тавсеъаи исломӣ]] (12:20, 12 июни 2024) == Аз куҷо қарз г р фта мешавад аз банки шумо дар кулоб --[[Корбар:Ққрбонова Шарифа|Ққрбонова Шарифа]] ([[Баҳси корбар:Ққрбонова Шарифа|баҳс]]) 12:20, 12 июни 2024 (UTC) == Help panel question on [[:Бонки тавсеъаи исломӣ|Бонки тавсеъаи исломӣ]] (12:25, 12 июни 2024) == Ба мо пул барой инвеститсия даркор аз кадом бонк гирифтан хуб аст ба мо --[[Корбар:Ққрбонова Шарифа|Ққрбонова Шарифа]] ([[Баҳси корбар:Ққрбонова Шарифа|баҳс]]) 12:25, 12 июни 2024 (UTC) gwen03gog59kx2nbdfxcyoereczoja6 0 117058 1484625 1484298 2026-08-24T15:39:34Z VASHGIRD 8035 Вироиши [[Special:Contributions/AnimateToonSpartanMegaMashCreations983|AnimateToonSpartanMegaMashCreations983]] ([[User talk:AnimateToonSpartanMegaMashCreations983|Баҳс]]) вогардонида шуд ба охирин тағйире, ки [[User:VASHGIRD|VASHGIRD]] анҷом дода буд 1440568 wikitext text/x-wiki «'''Зарбулфатҳ'''» — вазн ва [[Зарб (мусиқӣ)|зарб]] (давр)-и ҳафтдаҳгонаи маъмули мусиқӣ дар анъанаи эҷодию иҷроии мусиқии классикии форс-тоҷик, ки таснифи онро ба мусиқидони номӣ [[Хоҷа Абдулқодири Гӯянда]] нисбат медиҳанд. Хоҷа Абдулқодир дар асараш «Мақосиду-л-алҳон» навиштааст, ки «Зарбулфатҳ»-ро бо дастури Шоҳзода Шайхалӣ ибни Султон Увайс пас аз фатҳ гардидани Шероз тасниф кардааст ва Шоҳзода онро «Зарбу-л-фатҳ» ном ниҳодааст; Зарбулфатҳ навъе аз сабки навозиш дар созҳои зарбӣ (кӯс, нақораҳои хурду бузург), ки дар ҷашну маросимҳо, майдони ҷанг менавохтанд ва аз таркибҳои авзонию зарбии шодиёна ва фатҳӣ иборат буд. Хоҷа Абдулқодир таркиботи онро аз 50 зарб иборат донистааст, ки танини он «танан танан тананан танан танан танан тананан танан танан тананан тананан тананан тананан тананан» мебошад; Зарбулфатҳ вазн ва зарби махсус дар навохтани созҳои зарбии мусиқӣ, ки муаллифи рисолаи мусиқии «Баҳҷату-р-руҳ» («Болидагии руҳ») таркиботи зарбии онро аз 24 зарб (12 зарби гарон ва 12 зарби сабук) иборат донистааст: {{иқтибоси академикӣ|<poem>Дуяку Чорзарбу Зарбулфатҳ, Нест қатъан дар он чӣ гуфтам қадҳ. </poem>|сарчашма=}} «Зарбулфатҳ» бар муқобили усули «Сақил» буда, барои нақоранавозон ва ҳарбиён тасниф шудааст ва онро «Зарби шодиёна» ё «Зарби нақоранавозон» низ мегӯянд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Зарбу-л-фатҳ|7|муаллиф=А. Раҷабов}} [[Гурӯҳ:Мусиқии тоҷикӣ]] qclewgn6r0hmzo5n3368hksvdtpkloq 0 123400 1484693 1291651 2026-08-25T08:04:32Z VASHGIRD 8035 Тағйири масир ба [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ]] 1484693 wikitext text/x-wiki #равона [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ]] 5de7mbnd7gjpbaf4j120insie8wgts7 1484694 1484693 2026-08-25T08:05:04Z VASHGIRD 8035 Changed redirect target from [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакӣ]] to [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ]] 1484694 wikitext text/x-wiki #равона [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ]] g5s4rpa4s7urvrtngar2ugbp38oy6tz 0 139777 1484657 1479145 2026-08-24T22:01:56Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1484657 wikitext text/x-wiki {{ВМ|{{PAGENAME}}|Вилоят}} '''Шаҳрисабз''' ({{lang-uz|Шаҳрисабз}}) — шаҳр, маркази маъмурии [[вилояти Қашқадарё]] [[Ӯзбекистон]]. Яке аз қадимтарин шаҳрҳои [[Осиёи Марказӣ]] то асри 16 бо номи Кеш.<ref name="автоссылка1">[http://www.kroraina.com/casia/kamalid/kamal1_1.html ''Камалиддинов Ш. С.'' Историческая география Южного Согда и Тохаристана по арабоязычным источникам IX-начала XIII веков. Глава 1. Историческая география Южного Согда]</ref> Шаҳрисабз шаҳрест дар вилояти Қашқадарёи Ӯзбекистон, воқеъ дар байни шохобҳои дарёи Қашқадарёː Оқсув дар шимол ва Танхоздарё дар ҷануб. Шумораи аҳолӣ ба 1 январи соли 2014 100,3 ҳазор нафар. Қисми зиёди аҳолӣ [[ӯзбекҳо]] мебошанд.<ref>Материалы по районированию Средней Азии. Кн.1. Территория и население Бухары и Хорезма. Ч.1. Бухара. Т., 1926</ref> Фурудгоҳ ва истгоҳи роҳи оҳани Китоб мавҷуд аст, ки дар соли 1959 ҳамчун воҳиди мустақили ноҳияи Шаҳрисабзро қатъ гардид ва ба шаҳри Шаҳрисабз дохил шудааст. == Номгузорӣ == Номи шаҳри Шаҳрисабз аз [[Забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] ''(shahr)'' ''"шаҳр"'' ва ''(Sabz)'' ''"сабз" гирифта шудааст'' ва ба маънои аслӣ бо ''"Шаҳри сабз",'' тарҷума шудааст {{Sfn|Поспелов|2002|страницы=470}}. Ин ном аз асри XIV дар шаҳр боқӣ мондааст. Қабл аз ин шаҳр бо номи [[Забони суғдӣ|суғдӣ]] ''Кеш'' ( {{Lang-sog|'''Kəš'''}} ) бо маънои ''"манзил, хона, шаҳрак"''. Дар «Бобурнома», XV - ибтидои асри XVI дар баробари Кеш, номи Шаҳрисабз низ истифода бурда мешудааст {{Sfn|Поспелов|2002|страницы=470}}. == Таърих == Тибқи баъзе маълумот, шаҳр тақрибан дар асри VIII пеш аз милод бунёд ёфтааст. Шаҳр дар замонҳои қадим '''Кеш''' ном дошт <ref name="автоссылка1"/>. Сокинони қадимии шаҳр, мардуми кКеш, бо ҳунармандӣ, тиҷорат ва фарҳанги баланд машҳур буданд, маъмултарин забони онҳо, [[забони суғдӣ]] буд. Шаҳр яке аз марказҳои [[Маздаясно|зардуштия]] ва баъдтар - дини несторианизм буд. То асри XIV шаҳр бо номи Кеш машҳур буд. Он инчунин яке аз шаҳрҳои асосии сатрапии Суғд дар [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ]] ба шумор мерафт. Дар соли 329 пеш аз милод Кешро лашкари [[Искандари Мақдунӣ]] забт кард ва он зери таъсири фарҳанги эллинӣ қарор гирифт. Дар асрҳои I-II мелодӣ шаҳр дар натиҷаи таъсири [[Шоҳаншоҳии Кӯшонӣ]] қарор дошт. Дар асрҳои III-IV ба Кангю итоат мекард. Кангарҳо-кангюиҳои қадим, ки дар заминаи гурӯҳи қабилаҳои сакоии ноҳияҳои назди [[Сирдарё]] ташаккул ёфтаанд ва дар асри III пеш аз милод. давлати худро таъсис доданд, ки туркзабон буд <ref>Малявкин А. Г. Танские хроники о государствах Центральной Азии. — Новосибирск, 1989, С. 201.</ref>. Дар асрҳои IV-V мелодӣ Кеш қисми кишварҳои Хиониҳо ва Кидориҳо буд. Ҳокимони он аз асри III пеш аз милод то асри VIII милодӣ. шумораи зиёди тангаҳо баровардаанд. Номҳои ҳокимони Кеши қадим ва асрҳои миёна маълуманд - Ахурпат ва Шишпир. Ин маркази бузурги қадимӣ ва ибтидои асрҳои миёна ва дар муддати тӯлонӣ - пойтахти Суғди Марказӣ буд. Дар асри VI, шаҳр ба [[давлати Ҳайтолиён]] шомил шуд. Солҳои 567-658 ҳокимони суғдии шаҳр ба туркҳо тобеъ буданд. === Дар ҳайати Ҳоқони Турк === Дар асрҳои VI-VIII Кеш узви Ҳоқонии туркӣ ва туркии ғарбӣ буд. Дар асри VIII ҳоким - малики Хузар (Кеш) турк Субугра буд. Дар замони Тон-ябгу-ҳоқон (618-630) қудрати туркҳо дар Суғд афзоиш ёфт. Ҳуҷумҳои нави туркҳо ба [[Тахористон]] ва [[Афғонистон]] сарҳадҳои давлатро то шимолу ғарби [[Ҳиндустон]] дароз карданд. Тон-ябгу-ҳоқон ислоҳоти маъмуриро анҷом дод ва намояндагони худ - тудунҳоро - дар вилоятҳо, аз ҷумла дар Суғд, барои нигоҳубин ва назорати ҷамъоварии хироҷҳо таъйин кард. Ӯ тангаҳои худро бо навиштаҷоти "Тон-ябгу-ҳоқон" мебаровардааст. Қабилаи қадимаи туркҳо халаҷӣҳо буданд, ки дар аввали асрҳои миёна дар [[Тахористон]][[Тахористон]] - қаламравҳои муосири ҷануби Ӯзбекистон, Тоҷикистон ва шимоли Афғонистон зиндагӣ мекарданд <ref>Бартольд В. В., Сочинения т.5.М.,1968</ref>. Туркҳои Осиёи Миёна худоёни зеринро парастиш мекарданд: Тенгри (Осмон), Умай ( модар-Худо ), Йер-сув (Замин-об) ва Эрклиг (Худованди ҷаҳаннам), ки дар байни онҳо Тенгри мавқеи роҳбариро ишғол мекард.<ref>Стеблева И. В. К реконструкции древнетюркской религиозно-мифологической системы // Тюркологический сборник 1971 года. М., 1972</ref> === Истилои араб === Дар асри VIII Кешро арабҳо забт карданд. Дар вақти ҳуҷуми арабҳо, водии Қашқадарё ва алахусус Кеш маркази ҳаракати озодихоҳии зиддиарабӣ ва зиддиисломӣ бо роҳбарии [[Ҳошим ибни Ҳаким|Муқанна]] буд, ки дар таърих бо номи "Шӯриши сафедҷомагон" маъруф аст. Дар ниҳоят, муқовимат боиси таназзули пойтахт шуд. Солҳои 701-704 дар наздикии Насаф ва Кеш байни туркҳо ва арабҳо ҷангҳо ба амал омаданд <ref>Табари. История. — Т., 1987 год, с. 85</ref>. === Давраи [[Сомониён]] === Дар давраи ҳукмронии сулолаи [[Сомониён]], ҳаёти шаҳр тадриҷан аз самти ҷанубу ғарби Кеши қадим - ба маҳалли деҳаи калони Баркнон гузаштааст. === Давраи [[Қарохониён]] === Соли 1038 Бури-тетин Иброҳим б. Наср, писари истилогар [[Мовароуннаҳр]], [[Чағониён]]<nowiki/>ро забт кард ва аз он ҷо ба маркази [[Мовароуннаҳр]] ҳамла кард. Соли 1040 вай Кешро забт кард. Дар асри Х забони адабӣ дар давлати [[Қарахониён]] амал мекард, ки анъанаҳои матнҳои хаттии туркони қадимро идома дода буд. Забони расмии қарахониҳои асри Х ба системаи грамматикии лаҳҷаҳои қадимаи қарлуқҳо асос ёфта буд.<ref>ИСТОРИЯ И КУЛЬТУРА ТЮРКОВ В ЛИТВЕ. Сборник научных статей международной конференции. Vilniaus universiteto leidykla VILNIUS 2014, с.157-160</ref> Исломигардонии [[Қарохониён]] ва тобеони туркии онҳо дар рушди фарҳанги турк нақши муҳим дошт. Дар охири асри X - ибтидои асри XI. бори аввал дар таърихи халқҳои туркӣ тафсири Қуръон «Тафсир» ба забони туркӣ тарҷума шуд.<ref>Боровков, А.К. Лексика среднеазиатского тефсира: XII-XIII вв. М., 1963</ref> Дар ин давра бузургтарин осори адабии туркизабон дар Осиёи Миёна пайдо шуд: «Дониши пурарзиш» -и Юсуф Баласагунӣ, «Девон» -и Аҳмад Ясавӣ, «Тӯҳфаҳои Ҳақ» -и Аҳмад Ягнакӣ. Донишманди асри XI Маҳмуди Қашғарӣ асосҳои забоншиносии туркиро гузоштааст. Вай номҳои бисёр қабилаҳои туркии Осиёи Миёнаро номбар мекунад. Дар давраи ҳукмронии [[Қарохониён]] ниҳоят пойтахти нави Кеши асримиёнагӣ ташаккул ёфт. Дар давраи ҳукмронии Хоразмшоҳиён (ибтидои асри XIII) Кеш-Шаҳрисабз бори аввал дар иҳотаи деворҳои мудофиавӣ қарор гирифт. === Давраи [[Амир Темур|Темур]] ва [[Темуриён]] === Аз асри XIV ин шаҳр бо номи Шаҳрисабз машҳур шуд. Маҳз аз ҳамин давра буд, ки номи ҳозираи шаҳр дар тангаҳои онвақта сикка зада мешуд. Соли [[Соли 1336|1336,]] дар деҳаи (қишлоқи) Хоҷа-Илғори канори Шаҳрисабз, [[Амир Темур|Амир Темур (Темур)]] таваллуд шудааст, ки баъдтар яке аз бузургтарин ва пурқудраттарин империяҳои замони худро, ки аз [[Анатулии шарқӣ|Анатулии Шарқӣ]] то шарқи [[Ҳиндустони Шимолӣ|Ҳиндустон]] тул кашидааст, ба вуҷуд овард.. Дар миёнаи асри XIV шаҳрро Ҳоҷӣ Барлос, амаки Амир Темур аз қавми падараш идора мекард. Манзили ӯ дар [[Қарши|Қаршӣ воқеъ буд]]. Умуман, аз нимаи дуюми асри XIII, Шаҳрисабз ва Қаршӣ бо қаламравҳои ҳамшафати онҳо аз ҷиҳати маъмурӣ ба қабилаи [[Туркҳо|туркии]] [[Барлос]] тааллуқ доштанд. Дар давраи мавҷудияти империяи [[Темуриён]], [[Амир Темур]] зодгоҳи худро ба яке аз калонтарин ва рушдёфтатарин марказҳо табдил дод (дар асрҳои XIV - ибтидои асри XV манзилаш буд), аммо [[Самарқанд]]ро пойтахт интихоб кард. Маҳз дар Шаҳрисабз Темур қарор кард, ки Самарқандро пойтахти давлати худ кунад. Аммо Шаҳрисабз ҳатто пас аз пойтахт шудани Самарқанд аҳамияти худро гум накард. Шаҳр аз рӯи аҳамият пас аз пойтахти давлат дар ҷои дуввум қарор гирифт. Ин буд, ки номи "Шаҳрисабз" тадриҷан шуҳрати калон пайдо мекард. Дар он давра Шаҳрисабз яке аз ҷойҳои истиқомати доимии бекҳо (шоҳзодаҳо) -и қабилаи туркии [[Барлос]] буд. Бо фармони Темур, дар ватани худ дар Кеш (Шаҳрисабз) қасри Ок-Сарой қомат афрохт ва ӯ орзуи сохтани як қасри хеле калонтарро дошт. Сохтмони он соли 1380, яъне фавран пас аз мустаҳкам шудани қудрати Темур дар [[Мовароуннаҳр]] оғоз ёфт. Корҳои сохтмонӣ 24 сол, тақрибан то вафоти Соҳибқирон давом карданд. Қаср якчанд ҳавлиро дар бар мегирифт, ки гирду атрофи он биноҳои истиқоматӣ ва утоқҳои ҷамъиятӣ буданд. Биноҳо бо ранги тилоӣ оро дода шуда, рӯйпӯшҳои биноҳо бо сафолҳои ранга пӯшонида шуда буданд, ҳавлиҳо бо тахтасангҳои сафед фарш карда шуданд. Яке аз аҷоиботи қаср ҳавзи дар бом сохташуда буд, ки аз он шаршараи зебои обӣ ҷорист. Об ба воситаи ҳавзаки сурбӣ аз ағбаи кӯҳи Тахтақароча ба ҳавз ворид мешуд. Арки даромадгоҳи Оқ-Сарой, ки тақрибан 300 сол пеш хароб шуда буд, бузургтарин дар Осиёи Марказӣ аст. То имрӯз аз ин иншооти боҳашамат танҳо 2 пилони ҷудошуда боқӣ мондааст. Қаср майдони васеъро ишғол мекард: танҳо як ҳавлии асосӣ паҳнои 120-125 м ва дарозии 240-250 м дошт. Ҳисоби таносуби унсурҳои боқимондаи бино нишон медиҳад, ки баландии арк асосӣ ба 70 метр мерасидааст. Дар шаҳр баъзе намояндагони сулолаи Темуриён дафн карда шуданд: падари Темур - Муҳаммад Тарағай, 2 писари калонии Темур - Ҷаҳонгир ва Умар Шайх. Ҳар боре ки Амир Темур ба забткориҳои дарозмуддат мерафт ё ҳангоми бозгашт, муддате дар Шаҳрисабз меистод. Ҷанговарони бодиянишини ӯзбек дар хидмати Темур буданд, масалан, маъхазҳо дар бораи ҷанговарони ӯзбек дар соли 1366 дар Қаршӣ ва инчунин дар байни бекҳо (Бахт Хоҷа Ӯзбек), ки дар хидмати Темур буданд, хабар медиҳанд. Дар ҳайати лашкари Темур дар забти Ҳиндустон дар соли 1399 400 хонаводаи ӯзбекҳо иштирок менамуданд <ref>''Шараф ад-Дин Али Йазди.'' Зафарнамэ. / Предисл., пер. со староузбекского А. Ахмедова. — Т.: Узбекистан, 2008. — С. 48, 84, 107, 249.</ref>. Дар семоҳаи охири асри XIV шаҳр ба марҳилаи баландтарини рушди худ расид. Аммо пас аз замони Амир Темур ва Улуғбек шаҳр шуҳрати пешинаи худро аз даст дод ва аз мадди назари мақомоти марказӣ берун монд. === Дар ҳайати хонии Бухоро === Дар асрҳои XVI ва ибтидои асри XX Шаҳрисабз ба ҳайати хонии Бухоро дохил буд ва маркази маъмурии бекигарии Шаҳрисабз буд. Аз ҷумла, соли 1556 (мувофиқи маълумоти дигар - соли 1574) шаҳр аз ҷониби сулолаи [[Шайбониён]] аз [[Абдуллоҳхони II|ҷониби хони ӯзбек Абдуллоҳхони II]] забт карда шуда, ба вилояти Қаршӣ дохил карда шуд. То асри XVI, Шаҳрисабзро деворҳои пурқудрати мудофиавии шаҳр иҳота мекарданд. === Дар давраи ҳукмронии [[Манғития]]и ӯзбек === Ҷойи [[Аштархониён]]<nowiki/>ро сулолаи ӯзбекии [[Манғития]] иваз карданд, ки намояндагони он Бухороро то [[соли 1920]] идора мекарданд. Аморати Бухоро дар якҷоягӣ бо [[хонии Хева]] ва [[хонии Қӯқанд]], яке аз се хонигариҳои [[ӯзбекҳо]] дар [[Осиёи Миёна|Осиёи Миёна буд]]. Амир Насруллоҳ (1827-1860) бар зидди нерӯҳои марказгурез, ки сардорони қабилаҳо буданд, муборизаи шадид бурд. Дар солҳои 1830 ислоҳоти низомӣ гузаронида шуд. Дар ҳуҷҷатҳои ҳуқуқии амир Насруллоҳ бо забони ӯзбакӣ навиштаҷот мавҷуд буд: Абул Музаффар ва-л-мансур Амир Насруллоҳ баҳодур султон сузумиз (калимаи мо барои амири тавоно ва пирӯзи Насруллоҳ).<ref name="ReferenceA">Гуломов С. О некоторых подлинных документах из коллекции рукописных произведений фонда ИВ АН РУз в История и культура Центральной Азии. Токио, 2012, с.147</ref> Соли 1856 амир Насруллоҳ Шаҳрисабзро мутеъ кард. Дар давраи [[Манғития]] ва баъдтар эпоси ӯзбекӣ рушду камол ёфт. Тобистони соли 1870 дар зери деворҳои Китоб нерӯҳои рус таҳти фармони генерал Абрамов пайдо шуданд. Ҷангҳо кӯтоҳмуддат, вале хеле устувор буданд. 14 августи соли 1870 русҳо Китобро ишғол намуданд ва бекҳо бо лашкари 3000 нафара аввал ба Моғиён гурехтанд ва баъд маҷбур шуданд, ки ба давлати [[хонии Кӯқанд]] бираванд. Дар байни солҳои 1860 ва 1870, Шаҳрисабз истиқлоли худро барқарор кард. Соли 1870 амир Музаффар Шаҳрисабзро ба [[аморати Бухоро]] дубора ҳамроҳ кард. Аз соли 1870 то 1920 Шаҳрисабз яке аз шаҳрҳои асосии аморати Бухоро буд. Пас аз фурӯпошии он, шаҳр аввал ба [[Ҷумҳурии Халқии Шӯравии Бухоро|ҶХШ Бухоро]] дохил шуд ва сипас (то октябри 1924) ба ҳайати ҶШС Бухоро дохил шуд. === Дар ҳайати [[Аморати Бухоро]] === Ҷойи Аштархониёнро сулолаи [[Манғития]] иваз кард, ки Бухороро то [[соли 1920]] идора кардаанд. Аморати Бухоро дар якҷоягӣ бо [[хонии Хева]] ва [[хонии Қӯқанд]], се хонигариҳои [[Осиёи Миёна|Осиёи Миёна буданд]]. Амир Насруллоҳ (1827-1860) бар зидди нерӯҳои марказгурез, ки сардорони қабилаҳо намояндагӣ мекарданд, муборизаи шадид бурд. Дар солҳои 1830 ислоҳоти низомӣ гузаронида шуд. Дар ҳуҷҷатҳои ҳуқуқии Насруллоҳ бо забони узбакӣ навиштаҷот мавҷуд буд: "Абул Музаффар ва-л-мансур Амир Насруллоҳ баҳодур султон сузумиз (калимаи мо барои амири тавоно ва пирӯзи Насруллоҳ)".<ref name="ReferenceA"/> Соли 1856 амир Насруллоҳ Шаҳрисабзро мутеъ кард. Дар давраи ҳукмронии Манғитхо ва баъдтар эпоси ӯзбекӣ рушду камол ёфт. 31 майи соли 1958 шаҳраки навъи шаҳрии Шаҳрисабз мақоми шаҳрро гирифт <ref>Ведомости Верховного Совета СССР. № 12 (907), 1958 г.</ref>. Дар соли 1959 истгоҳи Китоб, ки қаблан ба ноҳияи Шаҳрисабз тааллуқ дошт, ба шаҳри Шаҳрисабз дохил шуд. == Ҷуғрофия == Шаҳри Шаҳрисабз дар қисми шимолу шарқии [[Вилояти Қашқадарё|вилояти Қашқадарё ҷойгир аст]]. Шаҳрисабз яке аз шаҳрҳои ҷолибтарин ва зебоманзари [[Ӯзбекистон|Ӯзбакистон аст]], ки пас аз ағбаи баландкӯҳи Тахта-Карача дар 80-километрии ҷануби [[Самарқанд|Самарқанд ҷойгир аст.]] <ref>{{Cite web|url=https://samarkandtours.com/ru/uzbekistan/shakhrisabz/|title=Шахрисабз, Узбекистан|accessdate=2021-03-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210213011522/https://samarkandtours.com/ru/uzbekistan/shakhrisabz/|archivedate=2021-02-13}}</ref> Масофа то маркази Вилоят - [[Қарши|Қаршӣ]], ки дар ғарби Шаҳрисабз ҷойгир аст, 90 км мебошад. [[Самарқанд|Шаҳри Самарқанд]] дар 65-километрии шимоли Шаҳрисабз ҷойгир аст. Масофа то сарҳад бо [[Тоҷикистон]] зиёда аз 80 км мебошад. То [[Тошканд]] (дар шимолу шарқ) - зиёда аз 360 км, то [[Бухоро]] (дар шимолу ғарб) - зиёда аз 240 км. Шаҳрисабз дар [[Водӣ|водии]] ҳамном ҷойгир шудааст, ки аз шимол, ҷануб ва шарқ онро [[қаторкӯҳи Зарафшон]] - як қисми системаи кӯҳии [[Ҳисору-Олой]] иҳота кардааст. Ба Шаҳрисабз аз шимолу шарқ бо шаҳри моҳвора - [[Китоб (Ӯзбекистон)|Китоб]], ки маркази маъмурии [[Ноҳияи Китоб (Ӯзбекистон)|ноҳияи Китоб (туман)]] мебошад, пайваст аст. == Аҳолӣ == То соли 2018, аҳолии Шаҳрисабз беш аз 116,000 нафарро ташкил медод. Қариб нисфи шумораи аҳолии ноҳияи Шаҳрисабз (туман) дар шаҳр зиндагӣ мекунад. Қисми зиёди аҳолиро [[Ӯзбекҳо|узбакҳо ташкил медиҳанд.]] Инчунин дар шаҳр диаспораҳои арабҳои Осиёи Миёна, ҷӯгиҳои Осиёи Миёна (люлӣ), шумораи ками тоторҳо, [[русҳо]] ва баъзе халқҳои дигар мавҷуданд. Аз нигоҳи мазҳабӣ, аксарият [[Суннӣ|мусалмонони]] [[Мусулмон|суннӣ]] мебошанд. Дар Шаҳрисабз инчунин намояндагони масеҳият ҳастанд. == Иқтисод == Иқтисоди шаҳр дар коркарди ашёи хоми кишоварзӣ: тозакунии пахта, консерва ва ғ.. Ҳунарҳои мардумӣ ва дастӣ рушд мекунанд. [[Акс:Shahrisabz.JPG|мини|220x220пкс| Манзараи маркази шаҳр.]] == Ҷойҳои тамошобоб == Соли [[Соли 2000|2000]] маркази таърихии шаҳр ва ёдгориҳои бостонӣ, меъморӣ, динӣ ва фарҳангии он бо номи "Маркази таърихии Шаҳрисабз" [[Феҳристи мероси умумиҷаҳонии ЮНЕСКО дар Ӯзбекистон|ба феҳристи мероси умумиҷаҳонии ЮНЕСКО]] шомил карда шудааст. == Дар мусиқӣ == Шаҳрисабз дар суруди машҳури аз ҷониби ансамбли "Ялла" суруда шудааст. == Адабиёт == * ''Массон М. Е., Пугаченкова Г. А.'' Шахрисабз при Темуре и Улугбеке // Труды САГУ, выпуск LXIX, Ташкент, 1953. * {{Книга|автор=[[Сухарева, Ольга Александровна|Сухарева О. А.]]|заглавие=К истории городов Бухарского ханства: Историко-этнографические очерки|ссылка=https://search.rsl.ru/ru/record/01008455931|ответственный=Акад. наук Узбек. ССР. Ин-т истории и археологии|издание=|место=Ташкент|издательство=Изд-во АН УзССР|год=1958|страниц=148, [36]|серия=|тираж=|ref=}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210924190615/https://search.rsl.ru/ru/record/01008455931 |date=2021-09-24 }} * {{Книга|автор=[[Пугаченкова, Галина Анатольевна|Пугаченкова Г. А.]]|заглавие=Термез. Шахрисябз. Хива: Художественные памятники I—XIX веков|ссылка=|ответственный=|издание=|место=М.|издательство=[[Искусство (издательство)|Искусство]]|год=1976|страниц=208|серия=[[Архитектурно-художественные памятники городов СССР]]|тираж=50000|ref=}} * Арапов Д.Ю., Бухарское ханство в русской востоковедческой историографии. М., 1981. * Маликов А.М. Противостояние Бухарского эмирата и Шахрисабза в первой половине XIX века // Жанубий Узбекистон тарихи, археологияси, этнологияси янги манбаларда. Республика илмий-амалий конференция материаллари. Карши, 2015,с.210-213 * {{Книга|автор=[[Поспелов, Евгений Михайлович|Поспелов Е. М.]]|заглавие=[[Географические названия мира. Топонимический словарь]]|издание=2-е изд., стереотип|ответственный=отв. ред. Р. А. Агеева|ссылка=|место=М.|издательство=Русские словари, Астрель, АСТ|год=2002|том=|страниц=512|страницы=|isbn=5-17-001389-2|тираж=3000|ref=Поспелов}} == Пайвандҳо == {{Мероси ҷаҳонӣ|885}} * {{Cite web|url=https://iranicaonline.org/articles/kes-ancient-city|title=KEŠ}}  — [[Encyclopædia Iranica]] * [http://www.orexca.com/shakhrisabz.shtml История и памятники Шахрисабза] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120522162005/http://www.orexca.com/shakhrisabz.shtml |date=2012-05-22 }}{{ref-en}} * [https://abasayyoh.com/ru/pages/142 Шахрисабз — что делать и где побывать] * [https://yvision.kz/post/791443 Шахрисабз, Шахрисабз. Наполнен радостью и светом] * Ялла - Шахрисабз на YouTube == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} {{Шаҳрҳои бузурги Ӯзбекистон}} [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ӯзбекистон|{{PAGENAME}}]] [[Гурӯҳ:Википедия:Пайванди мустақими мақола ба Викианбор]] hfbbchobezq08v14o54hcp2e48t8c9c 4 141614 1484652 1329874 2026-08-24T19:06:47Z Абдуалимов Лутфулло Азизулоевич 150507 1484652 wikitext text/x-wiki Абдуалимов Лутфулло Азизулоевич ​Абдуалимов Лутфулло Азизулоевич (тав. 11 апрели 1996, ноҳияи Ховалинг, Ҷумҳурии Тоҷикистон) — олим ва омӯзгори тоҷик, унвонҷӯи Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав. ​Биография ​Абдуалимов Лутфулло Азизулоевич 11 апрели соли 1996 дар ноҳияи Ховалинги Ҷумҳурии Тоҷикистон дар оилаи омӯзгор ба дунё омадааст. ​Таҳсилоти миёна: Муассисаи таҳсилоти миёнаи умумии №1-и ноҳияи Ховалингро бо Медали тилло хатм намудааст. ​Бакалавриат: Донишгоҳи технологии Тоҷикистон (ДТТ)-ро бо Дипломи аъло ба анҷом расонидааст. ​Магистратура: Зинаи магистратураро дар Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (ДМТ) хатм кардааст. ​Фаъолияти меҳнатӣ ​Солҳои 2021—2022: Омӯзгори Донишкадаи энергетикии Тоҷикистон (ДЭТ) дар ноҳияи Кушониён; ​Аз соли 2023 то ҳол: Омӯзгор ва унвонҷӯ дар Донишгоҳи давлатии Бохтар ба номи Носири Хусрав (ДДБ). ​Фаъолияти илмӣ ва методӣ ​Самти асосии таҳқиқоти илмии Лутфулло Абдуалимов ба мавзӯи «Танзими давлатии рушди соҳибкории хурду миёна дар соҳаи саноати заргарии Ҷумҳурии Тоҷикистон» нигаронида шудааст. ​Осор ва мақолаҳо: Муаллифи беш аз 20 мақолаи илмӣ мебошад, ки як қисми онҳо дар нашрияҳои тақризшавандаи Комиссияи олии аттестатсионӣ (КОА/ВАК) ба нашр расидаанд. ​Дастурҳои таълимӣ: Муаллифи 5 дастури таълимӣ-методи алоқаманд ба самти фаъолияти педагогӣ ва иқтисодӣ. ​Лоиҳаҳо: Муаллиф ва иҷрокунандаи 4 лоиҳаи инноватсионӣ. ​Ҷоизаҳо ва дастовардҳо ​Олимпиадаҳо: Ғолиб ва дорандаи медалҳои тилло ва нуқраи олимпиадаҳои фаннии ноҳиявӣ, вилоятӣ ва ҷумҳуриявӣ; ​Форумҳо: Иштирокчии аввалин Форуми байналмилалии ҷавонон «Неруи рушди зеҳнӣ»; ​Унвонҳои фахрӣ: Дорандаи Титули фахрии Донишгоҳи технологии Тоҷикистон; ​Ифтихорномаҳо: Сарфарозгардида бо Ифтихорномаҳои Донишгоҳи технологии Тоҷикистон ва Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиши назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон. 21pctgqrygu4k8e0facg33alii2va23 1484653 1484652 2026-08-24T19:07:17Z Quinlan83 32015 Restored revision 1329874 by [[Special:Contributions/VASHGIRD|VASHGIRD]] ([[User talk:VASHGIRD|talk]]): Restore (TwinkleGlobal) 1484653 wikitext text/x-wiki {{Article wizard|1=boxed|2=plain|3=plain|4=plain|5=plain|6=plain|content= {{shortcut|ВП:ЭМ}} ==Ба эҷодгари мақолаҳо дар Википедиа хуш омадед!== Ин саҳифа ба шумо кумак мекунад, то мақолаҳои нав барои Википедиаи Тоҷикӣ бисозед. Бо гузаштани 6 марҳила, ба саҳифаи вироиш даст меёбед. Ҳар як қадами оянда баъди иҷрои қадами пешӣ дастрас мегардад. <!-- Дар сурате, ки суоле доред, метавонед ба [[Мизи кумак барои навкорон]] муроҷиат кунед--> {{clear}} {{Quote box2 |width = 58% |border = 0px |align = left |bgcolor = #F8FCFF |fontsize = 1em |title_bg = #ffffff |title_fnt = |title = |halign = top |quote = ==== Агар шумо сабти ном накардаед ==== Шумо метавонед сабти ном кунед — ин иртибот бо дигар корбаронро осон ва як қатор маҳдудиятҳои фанниро аз байн мебарад: {{Article wizard/button2|Special:UserLogin/signup|Сабти ном<small><br />ва сипас ба инҷо баргардед.</small>}}{{-}} Агар омодаед, корро шурӯъ кунед: {{Article wizard/button wizard|Мавзӯъ|Шурӯи эҷоди мақола}} }} {{Quote box2 |width = 35% |border = 1px |align = right |bgcolor = |fontsize = 1em |title_bg = #dddddd |title_fnt = |title = Вироиши аввалия |halign = top |quote = [[Акс:Information.svg|50px|left|Информация|link=]] '''Маслиҳат медиҳем,''' дар аввали коратон кушиш кунед саҳифаҳои эҷодшударо вироиш кунед ва сипас ба эҷоди мақолаҳо шурӯъ кунед. Мо мехоҳем, ки мақолаҳо ба қоидаҳои Википедиа ҷавобгӯ бошанд. Ғамхории мо ба он равона шудааст, ки саҳифаҳои эҷодшуда талаботи донишномаро риоя кунанд, чунки саҳифаҳои бесарчашма ҳазф хоҳанд шуд. Омӯзиши асосҳои қоидаҳои вироиши мақолаҳо имкон медаҳад, ки кӯшишатон бомуффақият ба анҷом расад. <br /> Барои бештар донистани асосҳои вироиш [[Википедиа:Худомӯз|худомӯз]]ро бинигаред.<br /> |salign = |source = }} }} <noinclude> [[Гурӯҳ:Википедиа:Олотҳо]] [[Гурӯҳ:Википедиа:Эҷоди мақола|*]] </noinclude> kdugotefk80jkj5wsj69drv7g6l2fay 0 142746 1484710 1389564 2026-08-25T08:55:29Z VASHGIRD 8035 1484710 wikitext text/x-wiki {{Ходими театр | ном = Назариён Обид Одилзода | номи аслӣ = Обид Одилович Назаров }} '''Обид Назариён''' (''Назариён Обид Одилзода''; пештар '''Назаров''' '''Обид Одилович'''; {{ВД-Дебоча}}) — [[ҳунарпеша|ҳунарпешаи]] театру синамо, [[коргардони театр]]. [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2002)<ref name=":0" />, [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026). == Зиндагинома == Обид Назариён [[27 июл]]и соли [[1964]] дар шаҳри [[Хуҷанд]] дар оилаи ҳунарпешаҳои театр Одил Назаров таввалуд шудааст. Соли 1985 [[Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзода]]ро бо ихтисоси актёри драма ва кино хатм кардааст. == Корнома == Фаъолияти кориашро соли 1985 ба ҳайси ҳунарпешаи [[Театри драмаи мусиқии Ленинобод]] оғоз намуда, солҳои 1999—2004 дар вазифаҳои директори [[Театри давлатии мусиқӣ-мазҳакавии ба номи К. Хуҷандӣ|Театри давлатии мусиқӣ-мазҳакавии ба номи Камоли Хуҷандӣ]], солҳои 2004—2005 сархормейстери Театри мусиқӣ-мазҳакавии ба номи Камоли Хуҷандӣ, солҳои 2005—2007 муаллими кафедраи маҳорати актёрӣ ва нутқи саҳнаи Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи Мирзо Турсунзода, солҳои 2007—2014 сардори раёсати фарҳанги вилояти Суғд, солҳои 2014—2016 директори Кохи фарҳанг ба номи Абуабдуллоҳи Рӯдакии шаҳри Хуҷанд, солҳои 2016—2017<ref>{{Cite web|url=http://www.president.tj/node/13914|title=Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи аз вазифаи муовини Вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон озод намудани Назаров О. О.|website=www.president.tj|date=2017-01-16|publisher=Президенти Тоҷикистон|accessdate=2024-02-09}}</ref> муовини Вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон ва дар солҳои 2017—2019 сардори раёсати фарҳанги шаҳри Душанбе буд<ref>{{Cite web |url=http://vfarhang.tj/index.php?view=data_links&link=muovini_vaziri_farhangi_Jumhurii_tojikiston |title=Муовини Вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон Обид Одилович Назаров |accessdate=2016-11-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170301202442/http://vfarhang.tj/index.php?view=data_links&link=muovini_vaziri_farhangi_Jumhurii_tojikiston |archivedate=2017-03-01 }}</ref>. Обид Назариён аз 5 феврали соли 2019 муовини якуми вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин шудааст<ref>{{Cite web|url=http://www.president.tj/node/19363|title=Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи муовини якуми вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин намудани Назаров О. О.|website=www.president.tj|date=2019-02-05|publisher=Президенти Тоҷикистон|accessdate=2024-02-09}}</ref>. == Театр == Дар бисёр намоишномаҳои театрӣ амсоли «Баъди исёни арӯсон», «Компютери сеҳрнок», «Қоқалӣ ва Лӯндабек», «Корвони нур», «Панҷ зани Афандӣ», «Муъҷизаи Хӯҷаи Хизр», «Таронаи Маҳастӣ», «Шабҳои фироқ», «Достони Ҳофиз», «Камоли Хуҷандӣ», «Талоши зиндагӣ» нақшҳ бозидааст<ref name=":0">Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.</ref>. == Ҷоизаҳо == Соли 2002 бо унвони фахрии Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон қадр шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаи Театри давлатии мусиқӣ-мазҳакавии ба номи К. Хуҷандӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон]] kh6nx3mdeu4wgj2vxjtavv4dtfyrd61 0 148489 1484667 1470135 2026-08-25T01:01:12Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1484667 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Ҷорҷ Бернард Шоу''' ({{Lang-en|George Bernard Shaw}}; [[26 июл]]и [[Соли 1856|1856]], [[Дублин]], [[Ҷумҳурии Ирландия|Ирландия]] — [[2 ноябр]]и [[Соли 1950|1950]], Хартфордшир, [[Англия]]) — драматург ва романнависи барҷастаи [[Ҷумҳурии Ирландия|ирландӣ]], барандаи ҷоизаи Нобел дар бахши адабиёт ва яке аз машҳуртарин арбобони адабии ирландӣ<ref>Шоу отказался от денежной части Нобелевской премии, однако принял медаль лауреата. </ref>. Ходими ҷамъиятӣ (ҷомеашинос-фабианист, ҷонибдори ислоҳоти алифбои англисӣ). Яке аз асосгузорони Мактаби иқтисод ва илмҳои сиёсии Лондон. Дуюмин (баъд аз [[Вилям Шекспир|Шекспир]]) аз рӯи маъруфияти драматург дар [[театр]]<nowiki/>и англисӣ. == Зиндагинома == Ҷорҷ Бернард Шоу дар Дублин 26 июли соли [[1856]] дар оилаи Ҷорҷ Шоу тоҷири ғалладона, ва Люсинда Шоу, овозхони касбӣ ба дунё омадааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * [https://ru.wikisource.org/wiki/ЭСБЕ/Шо,%20Джордж%20Бернард Шо, Джордж Бернард] // [[Донишномаи Брокгауз ва Ефрон|Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона]] : в 86 т. (82 т. и 4 доп.).&nbsp;— <abbr title="Санкт-Петербург">СПб.</abbr>, 1890—1907. == Пайвандҳо == * {{Lib.ru|http://lib.ru/INPROZ/SHOU/}} * {{Cite news|title=Нобиғае, ки писанди ҳамаи халқҳост|author=Хуршед Мавлонов|url=https://issuu.com/javonontj/docs/22___bbd880c6c6a5d6|work=Ҷавонони Тоҷикистон, №22 (9448), 2016|date=2016-06-02|accessdate=2017-07-25|language=tg|archivedate=2023-02-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230225032439/https://issuu.com/javonontj/docs/22___bbd880c6c6a5d6}} * [http://caffe-junot.livejournal.com/41032.html#cutid1 Переход к демократическому социализму (оригин.текст — Fabian essays in socialism. London. 1889; перевод с англ. В. В. Мархинина-мл.)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170429163046/http://caffe-junot.livejournal.com/41032.html#cutid1 |date=2017-04-29 }} * [http://aforizmer.ru/aforizmi/dzhordzh-bernard-shou Афоризмы Джордж Бернарда Шоу] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170724191320/http://aforizmer.ru/aforizmi/dzhordzh-bernard-shou |date=2017-07-24 }} * [http://www.greatmind.info/list.php?p=1&author_id=32 Известные высказывания и цитаты Бернарда Шоу] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170324102601/http://www.greatmind.info/list.php?p=1&author_id=32 |date=2017-03-24 }} * [http://lunacharsky.newgod.su/lib/theme/bernard-shaw Луначарский о Бернарде Шоу]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — Подборка статей А. В. Луначарского * [http://www.big-library.net/?act=books&autor=2383 Страничка Джордж Бернард Шоу в Электронной библиотеке] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160326230837/http://www.big-library.net/?act=books&autor=2383 |date=2016-03-26 }} {{зиндагинома-нопурра}} 0d6cshzkpjp37h8dgrkkwn2z505glhu 0 154251 1484629 1484288 2026-08-24T15:40:23Z VASHGIRD 8035 Вироиши [[Special:Contributions/AnimateToonSpartanMegaMashCreations983|AnimateToonSpartanMegaMashCreations983]] ([[User talk:AnimateToonSpartanMegaMashCreations983|Баҳс]]) вогардонида шуд ба охирин тағйире, ки [[User:VASHGIRD|VASHGIRD]] анҷом дода буд 1154457 wikitext text/x-wiki {{Варақаи футболбоз |embed = no |ном = Маурисио Массетти |акс = Mauricio Mazzetti West Ham Vs Birkrikara (19753716778) (cropped).jpg |андозаи_акс = 200 |alt = |шарҳи_акс = Mazzetti in 2015 |номи_пурра = Маурисио Матиас Массетти Латини<br>(Mauricio Matias Mazzetti Latini) |ном_ҳангоми_таваллуд = |санаи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|mf=yes|1986|06|18}} |макони_таваллуд = [[Кордоба]], [[Аргентина]]<ref group=қайд>[[:en:Argentina|Argentina]], [[:en:Córdoba|Córdoba]]</ref> |санаи_вафот = |макони_вафот = |қад = {{қад|m=1.87}} |мавқеъ = {{afp|DF}} |бошгоҳи_кунунӣ = {{расми парчам|Перу}} [[Хуан Аурик]][[:en:Juan Aurich|^en]] |рақам = TBA |солҳои_ҷавонӣ1 = 2000–2001 |бошгоҳҳои_ҷавонӣ1 = {{расми парчам|Аргентина}} [[Талерес Де Кордоба|Талерес]][[:en:Talleres de Córdoba|^en]] |солҳо1 = 2002–2004 |бошгоҳҳо1 = San Lorenzo de Cordoba[[:en:San Lorenzo de Cordoba|^en]] |баромадҳо1 = 15 |голҳо1 = 2 |солҳо2 = 2004–2008 |бошгоҳҳо2 = {{расми парчам|Аргентина}} [[Талерес Де Кордоба|Талерес]][[:en:Talleres de Córdoba|^en]] |баромадҳо2 = 10 |голҳо2 = 0 |солҳо3 = 2008–2010 |бошгоҳҳо3 = {{расми парчам|Аргентина}} [[Расинг Де Кордоба|Расинг]][[:en:Racing de Córdoba|^en]] |баромадҳо3 = 10 |голҳо3 = 0 |солҳо4 = 2010–2011 |бошгоҳҳо4 = Trinidad de San Juan[[:en:Trinidad de San Juan|^en]] |баромадҳо4 = 24 |голҳо4 = 2 |солҳо5 = 2011–2012 |бошгоҳҳо5 = {{расми парчам|Аргентина}} [[Химнасия Й Эсгрима Де Мендоса|Химнасия Й Эсгрима (м)]][[:en:Gimnasia y Esgrima de Mendoza|^en]] |баромадҳо5 = 32 |голҳо5 = 4 |солҳо6 = 2012–2013 |бошгоҳҳо6 = {{расми парчам|Нидерландҳо}} [[Эммен (бошгоҳи футбол)|Эммен]][[:en:FC Emmen|^en]] |баромадҳо6 = 12 |голҳо6 = 1 |солҳо7 = 2013 |бошгоҳҳо7 = Universitario de Sucre[[:en:Universitario de Sucre|^en]] |баромадҳо7 = 14 |голҳо7 = 0 |солҳо8 = 2013–2014 |бошгоҳҳо8 = AEK Kouklia F.C.[[:en:AEK Kouklia F.C.|^en]] |баромадҳо8 = 5 |голҳо8 = 0 |солҳо9 = 2014 |бошгоҳҳо9 = Dohuk FC[[:en:Dohuk FC|^en]] |баромадҳо9 = 16 |голҳо9 = 1 |солҳо10 = 2014–2015 |бошгоҳҳо10 = {{расми парчам|Малта}} [[Қoрми]][[:en:Qormi FC|^en]] |баромадҳо10 = 15 |голҳо10 = 2 |солҳо11 = 2015–2016 |бошгоҳҳо11 = {{расми парчам|Малта}} [[Биркиркара]][[:en:Birkirkara FC|^en]] |баромадҳо11 = 46 |голҳо11 = 6 |солҳо12 = 2016–2017 |бошгоҳҳо12 = {{расми парчам|Коста Рика}} [[К.С. Картахинес|Картахинес]][[:en:C.S. Cartaginés|^en]] |баромадҳо12 = 5 |голҳо12 = 0 |солҳо13 = 2017– |бошгоҳҳо13 = {{расми парчам|Перу}} [[Хуан Аурик]][[:en:Juan Aurich|^en]] |баромадҳо13 = 0 |голҳо13 = 0 |солҳои_умумӣ = |баромадҳои_умумӣ = |голҳои_умумӣ = |шаблонҳои_медал-title = |шаблонҳои_медал = |шаблонҳои_медал-expand = |module = |азнавсозии_бошгоҳ = |азнавсозии_дастаи_миллӣ = }} '''Маурисио Матиас Массетти Латини''' (тав. [[18 Июн|18 июни]] [[1986]]) — футболбози [[Аргентина|аргентинӣ]], {{afp|df}}.<ref>[[:en:Mauricio Mazzetti|Mauricio Mazzetti]]</ref> == Зиндагинома == {{васеъкунии фасл}} == Маснади бошгоҳӣ == == Мунтахаби миллӣ == == Эзоҳ == {{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}} == Пайвандҳо == {{эзоҳ}} __FORCETOC__ [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1986]] [[Гурӯҳ:Зодагони 18 июн]] [[Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол]] [[Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ San Lorenzo Cordoba]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Талерес Де Кордоба]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Расинг Де Кордоба]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Trinidad San Juan]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Химнасия Й Эсгрима Де Мендоса]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Эммен]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Universitario Sucre]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ AEK Kouklia F.C.]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Dohuk]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Қoрми]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Биркиркара]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ К.С. Картахинес]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Хуан Аурик]] {{Argentina-footy-bio-stub}} 47bisq9lf64cowdifbi5q1em5ejj3nd 0 159426 1484626 1484305 2026-08-24T15:40:05Z VASHGIRD 8035 Вироиши [[Special:Contributions/AnimateToonSpartanMegaMashCreations983|AnimateToonSpartanMegaMashCreations983]] ([[User talk:AnimateToonSpartanMegaMashCreations983|Баҳс]]) вогардонида шуд ба охирин тағйире, ки [[User:VASHGIRD|VASHGIRD]] анҷом дода буд 1155634 wikitext text/x-wiki {{Варақаи футболбоз |embed = no |ном = Орасио Салаберрй |акс = Horacio Salaberry 2015.jpg |андозаи_акс = 200 |alt = |шарҳи_акс = Horacio Salaberry in 2015 |номи_пурра = Орасио Дэвид Салаберрй Марреро<br>(Horacio David Salaberry Marrero) |ном_ҳангоми_таваллуд = |санаи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|1987|4|3}} |макони_таваллуд = [[Колония Дел Сакраменто]], [[Уругвай]]<ref group=қайд>[[:en:Uruguay|Uruguay]], [[:en:Colonia del Sacramento|Colonia del Sacramento]]</ref> |санаи_вафот = |макони_вафот = |қад = {{қад|m=1.81|precision=0}} |мавқеъ = {{afp|DF}} |бошгоҳи_кунунӣ = LDU Quito[[:en:LDU Quito|^en]] |рақам = 4 |солҳои_ҷавонӣ1 = –2009 |бошгоҳҳои_ҷавонӣ1 = {{расми парчам|Уругвай}} [[Дефенсор Спортинг]][[:en:Defensor Sporting|^en]] |солҳо1 = 2008–2009 |бошгоҳҳо1 = {{расми парчам|Уругвай}} [[Дефенсор Спортинг]][[:en:Defensor Sporting|^en]] |баромадҳо1 = 0 |голҳо1 = 0 |солҳо2 = 2009–2010 |бошгоҳҳо2 = Rentistas[[:en:Rentistas|^en]] |баромадҳо2 = 3 |голҳо2 = 0 |солҳо3 = 2010–2012 |бошгоҳҳо3 = {{расми парчам|Уругвай}} [[Плаза Колония]][[:en:Plaza Colonia|^en]] |баромадҳо3 = 38 |голҳо3 = 5 |солҳо4 = 2012 |бошгоҳҳо4 = {{расми парчам|Эквадор}} [[Мусук Руна Спортинг Клуб]][[:en:Mushuc Runa Sporting Club|^en]] |баромадҳо4 = 21 |голҳо4 = 4 |солҳо5 = 2013 |бошгоҳҳо5 = {{расми парчам|Уругвай}} [[Плаза Колония]][[:en:Plaza Colonia|^en]] |баромадҳо5 = 22 |голҳо5 = 2 |солҳо6 = 2014 |бошгоҳҳо6 = {{расми парчам|Эквадор}} [[Лига Депортива Университария Де Портовиехо]][[:en:Liga Deportiva Universitaria de Portoviejo|^en]] |баромадҳо6 = |голҳо6 = 6 |солҳо7 = 2015–2016 |бошгоҳҳо7 = {{расми парчам|Эквадор}} [[Сосиедад Депортива Аукас|Аукас]][[:en:Sociedad Deportiva Aucas|^en]] |баромадҳо7 = 48 |голҳо7 = 10 |солҳо8 = 2016 |бошгоҳҳо8 = Independiente Santa Fe[[:en:Independiente Santa Fe|^en]] |баромадҳо8 = 10 |голҳо8 = 0 |солҳо9 = 2017– |бошгоҳҳо9 = LDU Quito[[:en:LDU Quito|^en]] |баромадҳо9 = 18 |голҳо9 = 2 |солҳои_умумӣ = |баромадҳои_умумӣ = |голҳои_умумӣ = |шаблонҳои_медал-title = |шаблонҳои_медал = |шаблонҳои_медал-expand = |module = |азнавсозии_бошгоҳ = |азнавсозии_дастаи_миллӣ = }} '''Орасио Дэвид Салаберрй Марреро''' ({{lang-es|''Horacio David Salaberry Marrero''}}; [[3 апрел]]и [[1987]], [[Колония Дел Сакраменто]], [[Уругвай]]) — футболбози [[уругвай]]ӣ, {{afp|df}}.<ref>[[:en:Horacio Salaberry|Horacio Salaberry]]</ref> == Зиндагинома == {{васеъкунии фасл}} == Маснади бошгоҳӣ == == Мунтахаби миллӣ == == Эзоҳ == {{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}} == Пайвандҳо == {{эзоҳ}} __FORCETOC__ [[Гурӯҳ:Зодагони 3 апрел]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1987]] [[Гурӯҳ:Муҳофизатгарони футбол]] [[Гурӯҳ:Футболбозони Уругвай]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Дефенсор Спортинг]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Rentistas]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Плаза Колония]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Мусук Руна Спортинг Клуб]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Лига Депортива Университария Де Портовиехо]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Сосиедад Депортива Аукас]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Independiente Santa]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ LDU Quito]] {{Uruguay-footy-bio-stub}} ozvc2lzr9pxgf3otpmzqgxup85jbxk5 0 167180 1484630 1484291 2026-08-24T15:40:39Z VASHGIRD 8035 Вироиши [[Special:Contributions/AnimateToonSpartanMegaMashCreations983|AnimateToonSpartanMegaMashCreations983]] ([[User talk:AnimateToonSpartanMegaMashCreations983|Баҳс]]) вогардонида шуд ба охирин тағйире, ки [[User:VASHGIRD|VASHGIRD]] анҷом дода буд 1155945 wikitext text/x-wiki {{Варақаи футболбоз |embed = no |ном = Пабло Галего |акс = |андозаи_акс = 200 |alt = |шарҳи_акс = |номи_пурра = Пабло Галего Лардиес<br>(Pablo Gállego Lardiés) |ном_ҳангоми_таваллуд = |санаи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|1993|10|1|df=y}} |макони_таваллуд = [[Уеска]], [[Испания]]<ref group=қайд>[[:en:Spain|Spain]], [[:en:Huesca|Huesca]]</ref> |санаи_вафот = |макони_вафот = |қад = {{қад|m=1.75}} |мавқеъ = {{afp|WG}} |бошгоҳи_кунунӣ = Athlitiki Enosi Larissa F.C.[[:en:Athlitiki Enosi Larissa F.C.|^en]] |рақам = 97 |солҳои_ҷавонӣ1 = |бошгоҳҳои_ҷавонӣ1 = Siglo XXI[[:en:Siglo XXI|^en]] |солҳои_ҷавонӣ2 = |бошгоҳҳои_ҷавонӣ2 = Peña Oscenses[[:en:Peña Oscenses|^en]] |солҳои_ҷавонӣ3 = 2008–2010 |бошгоҳҳои_ҷавонӣ3 = {{расми парчам|Испания}} [[Реал Зарагоса|Зарагоса]][[:en:Real Zaragoza|^en]] |солҳои_ҷавонӣ4 = 2010–2012 |бошгоҳҳои_ҷавонӣ4 = {{расми парчам|Испания}} [[СД Уеска|Уеска]][[:en:SD Huesca|^en]] |солҳо1 = 2012–2014 |бошгоҳҳо1 = AD Almudévar[[:en:AD Almudévar|^en]] |баромадҳо1 = 53 |голҳо1 = 3 |солҳо2 = 2013 |бошгоҳҳо2 = {{расми парчам|Испания}} [[СД Уеска|Уеска]][[:en:SD Huesca|^en]] |баромадҳо2 = 1 |голҳо2 = 0 |солҳо3 = 2014 |бошгоҳҳо3 = CD Sariñena[[:en:CD Sariñena|^en]] |баромадҳо3 = 10 |голҳо3 = 0 |солҳо4 = 2014–2016 |бошгоҳҳо4 = CP Cacereño[[:en:CP Cacereño|^en]] |баромадҳо4 = 61 |голҳо4 = 7 |солҳо5 = 2016 |бошгоҳҳо5 = {{расми парчам|Испания}} [[Леалтад (бошгоҳи футбол)|Леалтад]][[:en:CD Lealtad|^en]] |баромадҳо5 = 17 |голҳо5 = 0 |солҳо6 = 2017– |бошгоҳҳо6 = Athlitiki Enosi Larissa F.C.[[:en:Athlitiki Enosi Larissa F.C.|^en]] |баромадҳо6 = 6 |голҳо6 = 1 |солҳои_умумӣ = |баромадҳои_умумӣ = |голҳои_умумӣ = |шаблонҳои_медал-title = |шаблонҳои_медал = |шаблонҳои_медал-expand = |module = |азнавсозии_бошгоҳ = 29 January 2017 |азнавсозии_дастаи_миллӣ = }} '''Пабло Галего Лардиес''' ({{lang-es|''Pablo Gállego Lardiés''}}; [[1 октябр]]и [[1993]], [[Уеска]], [[Испания]]) — футболбози [[Испания|испанӣ]], {{afp|wg}}.<ref>[[:en:Pablo Gállego|Pablo Gállego]]</ref> == Зиндагинома == {{васеъкунии фасл}} == Маснади бошгоҳӣ == == Мунтахаби миллӣ == == Эзоҳ == {{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}} == Пайвандҳо == {{эзоҳ}} __FORCETOC__ [[Гурӯҳ:Зодагони 1 октябр]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1993]] [[Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол]] [[Гурӯҳ:Футболбозони Испания]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Almudévar]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ СД Уеска]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Sariñena]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cacereño]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Леалтад]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Athlitiki Enosi Larissa F.C.]] {{Spain-footy-bio-stub}} j01qvsl7tnxhvzfk09zwoeyn8nafhev 0 209074 1484645 1483520 2026-08-24T18:34:48Z Omid Jeyhani 1522 1484645 wikitext text/x-wiki [[Дараҷаи низомӣ|Дараҷабандии низомӣ]] сомонае созманд барои шинохти силсиламаротиб дар [[нерӯҳои мусаллаҳ]] аст, ки дониш, коршиносӣ ва шоистагии низомиён дар раҳбарӣ ва фармондеҳии [[Ягон|яконе]] аз нерӯҳои мусаллаҳро нишон медиҳад. '''Дараҷаҳои низомӣ дар [[Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон|Нерӯҳои мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон]]''' — феҳристе аз дараҷаҳои низомӣ ва нишонаҳои онҳо дар Нерӯҳои мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон аст, ки бар асоси моддаи 38 Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи уҳдадории умумии ҳарбӣ ва хидмати ҳарбӣ» № 139 аз 10 ноябри соли 2000 муқаррар шудаанд<ref name="Қонун">{{Cite web |url=https://mmk.tj/content/%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-%D3%AF%D2%B3%D0%B4%D0%B0%D0%B4%D0%BE%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%83%D0%BC%D1%83%D0%BC%D0%B8%D0%B8-%D2%B3%D0%B0%D1%80%D0%B1%D3%A3-%D0%B2%D0%B0-%D1%85%D0%B8%D0%B7%D0%BC%D0%B0%D1%82%D0%B8-%D2%B3%D0%B0%D1%80%D0%B1%D3%A3 |title=Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи уҳдадории умумии ҳарбӣ ва хидмати ҳарбӣ» |access-date=2026-03-15 |archive-date=2022-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220808071227/http://ncz.tj/content/%D0%B7%D0%B0%D0%BA%D0%BE%D0%BD-%D1%80%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8-%D1%82%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD-%D0%BE-%D0%B2%D1%81%D0%B5%D0%BE%D0%B1%D1%89%D0%B5%D0%B9-%D0%B2%D0%BE%D0%B8%D0%BD%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B9-%D0%BE%D0%B1%D1%8F%D0%B7%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B8-%D0%B8-%D0%B2%D0%BE%D0%B5%D0%BD%D0%BD%D0%BE%D0%B9-%D1%81%D0%BB%D1%83%D0%B6%D0%B1%D0%B5 |url-status=live }}</ref>. = Сохтори рутбаҳои ҳарбӣ = Дар Қувваҳои Мусаллаҳ, дигар қӯшунҳо ва сохтори ҳарбӣ чунин ҳайати хидматчиёни ҳарбӣ муайян карда шуда, мувофиқан рутбаҳои ҳарбии зерин аз тарафи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон муқаррар карда мешавад<ref name="Қонун" />: {| width="100%" style="border:1px solid #8888aa; background-color:#FFFFFF; padding:5px; font-size:95%; margin: 0px 12px 12px 0px;" |- bgcolor="#CCCCCC" ! colspan="24" | [[Афсар]]он |- bgcolor="#dadada" !{{flagicon|Tajikistan}} '''[[Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон|Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]]''' ! colspan="10" | [[Солор]]он ! colspan="6" | [[Сардор]]он ! colspan="8" | [[Саркарда]]гон |- align="center" |- style="text-align:center;" |rowspan=2|[[File:Tajikistan_Armed_Forces_Shoulder_Patch.svg|100px]] | colspan=2 rowspan=2| | colspan=2| [[File:Tajikistan-Army-OF-9e.png|50px]] | colspan=2| [[File:Tajikistan-Army-OF-8.png|50px]] | colspan=2| [[File:Tajikistan-Army-OF-7.png|50px]] | colspan=2| [[File:Tajikistan-Army-OF-6.png|50px]] | colspan=2| [[File:Tajikistan-Army-OF-5.png|50px]] | colspan=2| [[File:Tajikistan-Army-OF-4.png|50px]] | colspan=2| [[File:Tajikistan-Army-OF-3.png|50px]] | colspan=2| [[File:Tajikistan-Army-OF-2.png|50px]] | colspan=2| [[File:Tajikistan-Army-OF-1c.png|50px]] | colspan=2| [[File:Tajikistan-Army-OF-1b.png|50px]] | colspan=2| [[File:Tajikistan-Army-OF-1a.png|50px]] |- style="text-align:center;" | colspan=2| '''Генерали артиш''' | colspan=2| '''Генерал-полковник''' | colspan=2| '''Генерал-лейтенант''' | colspan=2| '''Генерал-майор''' | colspan=2| '''Полковник''' | colspan=2| '''Подполковник''' | colspan=2| '''Майор''' | colspan=2| '''Капитан''' | colspan=2| '''Лейтенанти калон''' | colspan=2| '''Лейтенант''' | colspan=2| '''Лейтенанти хурд''' |- style="background-color:#CCCCCC; width: 100%" !'''Дараҷаҳои пешниҳодӣ'''<ref name="Джайхани">[http://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20181110/umed-dzhaihani-v-natsionalnoi-armii-i-terminologiya-dolzhna-bit-maksimalno-natsionalnoi Умед Джайхани: В национальной армии и терминология должна быть максимально национальной]</ref> !! colspan=4 | [[Артишсолор]] !! colspan=2 | [[Сипаҳсолор]] !! colspan=2 | [[Лашкарсолор]] !! colspan=2 | [[Гундсолор]] !! colspan=2 | [[Сарҳанг]] !! colspan=2 | [[Сарҳангёр]]!! colspan=2 | [[Саргурд]] !! colspan=2 | [[Сарвашт]] !! colspan=2 | [[Таҳмабон]] !! colspan=2 | [[Таҳмадор]] !! colspan=2 | [[Таҳмавар]] </noinclude> |- |} <noinclude> {| width="100%" style="border:1px solid #8888aa; background-color:#FFFFFF; padding:5px; font-size:95%; margin: 0px 12px 12px 0px;" |- bgcolor="#CCCCCC" ! colspan="16" | Дараҷадорон ва сарбозон |- bgcolor="#dadada" !'''{{flagicon|Tajikistan}} [[Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон|Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]]''' ! colspan="4" | [[Размсоз]]он ! colspan="8" | [[Размовар]]он ! colspan="4" | [[Сарбоз]]он |- align="center" |- </noinclude> |- style="text-align:center;" | rowspan=2 | [[File:Tajikistan_Armed_Forces_Shoulder_Patch.svg|100px]] | colspan=2| [[File:Tajikistan-Army-OR-9b.png|50px]] | colspan=2| [[File:Tajikistan-Army-OR-9a.png|50px]] | colspan=2| [[File:Tajikistan-Army-OR-8.png|50px]] | colspan=2| [[File:Tajikistan-Army-OR-7.png|50px]] | colspan=2| [[File:Tajikistan-Army-OR-6.png|50px]] | colspan=2| [[File:Tajikistan-Army-OR-5.png|50px]] | colspan=2| [[File:Tajikistan-Army-OR-4.png|50px]] | colspan=2| [[File:Tajikistan-Army-OR-1.png|50px]] |- style="text-align:center;" | colspan=2| ''' Прапоршики калон''' | colspan=2| '''Прапоршик''' | colspan=2| '''Старшина''' | colspan=2| '''Сержанти калон''' | colspan=2| '''Сержант''' | colspan=2| '''Сержанти хурд''' | colspan=2| '''Ефрейтор''' | colspan=2| '''Аскар''' |- style="background-color:#CCCCCC; width: 100%" !'''Дараҷаҳои пешниҳодӣ'''<ref name="Ҷайҳонӣ">[https://asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/20220223/umed-aion-agar-raisumur-tasmim-giradu-dastur-diad-rutbaoi-nizom-bechunucharo-mill-meshavand Умед Ҷайҳонӣ: Агар раисҷумҳур тасмим гираду дастур диҳад, рутбаҳои низомӣ бечунучаро миллӣ мешаванд]</ref>||colspan=2| [[Размсоз]] ||colspan=2| [[Размпардоз]] ||colspan=2| [[Размозмо]] ||colspan=2| [[Разморо]] ||colspan=2| [[Размдор]] ||colspan=2| [[Размовар]] ||colspan=2| [[Размёр]] ||colspan=2| [[Сарбоз]] |- |} Пас аз рутбаи ҳарбии хидматчии ҳарбие, ки дар қисми ҳарбии гвардия ё ҷузъу томи гвардиявӣ хидмат мекунанд, калимаи «гвардия» илова карда мешавад. Ба рутбаи ҳарбии хидматчии ҳарбие, ки ихтисоси қайди ҳарбии ҳуқуқӣ, тиббӣ дорад, мутобиқан калимаҳои «адлия», «хидмати тиббӣ», илова карда мешавад. Ба рутбаи ҳарбии шаҳванде, ки дар эҳтиёт ё дар истеъфо мебошад, мутобиқан калимаи «эҳтиёт» ё «мустаъфӣ» илова карда мешавад. Ҷорӣ намудани рутбаҳои хидматӣ, махсус ё дараҷаи ихтисосии ба рутбаҳои ҳарбӣ монанд барои шахсони мансабдор, кормандон ва хидматчиёни вазорату идораҳо, корхонаҳо, ташкилоту муассисаҳо ва иттиҳодияҳои ҷамъиятӣ манъ аст<ref name="Қонун" />. == Тоҷикисозии дараҷаҳои низомии Тоҷикистон == [[Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазорати дифоъи Тоҷикистон]] дар [[соли 2018]] хостори тоҷикисозии дараҷаҳои низомии Нерӯҳои мусаллаҳи ин кишвар шуд ва аз Кумитаи забону истилоҳоти Тоҷикистон дархост кард, ки баробарҳои тоҷикӣ барои дараҷаҳои низомии русӣ пешниҳод кунад. Умед Ҷайҳонӣ, узви коргурӯҳи муштараки вожагузинии Кумитаи забону истилоҳот ва Вазорати дифоъи Тоҷикистон, бо пайравӣ аз усули таърихгароӣ, пайвастагӣ, ҳамгунсозӣ ва стандартисозии истилоҳоти низомӣ дар миёни кишварҳои форсизабон, вожаҳои [[артиш]], [[сипоҳ]], [[лашкар]], [[гунд]], [[ҳанг]], [[гурдон]], [[вашт]], [[таҳма]], [[разма]] ва [[гурӯҳ]]ро ба тартиб ба ҷои истилоҳоти русии ''армия'', ''корпус'', ''дивизия'', ''бригада'', ''полк'', ''баталион'', ''рота'', ''взвод'', ''отделение'' ва ''звено'' пешниҳод кард. Вай ҳамчунин аз ин вожаҳо барои фармондеҳони ин ягонҳои артишӣ, ба тартиб, дараҷаҳои [[артишсолор]], [[сипаҳсолор]], [[лашкарсолор]], [[гундсолор]], [[сарҳанг]], [[саргурд]], [[сарвашт]], [[таҳмадор]], [[размдор]] ва [[размёр]]ро пешниҳод кард, ки аз истилоҳоту алқоб ва маносиби низомии даврони [[Ашкониён]], [[Сосониён]], [[Сомониён]] ва [[дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон]] баргирифта ва ё аз рӯи онҳо сохта шудаанд<ref>[https://www.ozodi.org/a/proposal-for-changing-military-ranks-in-tajikistan/29233584.html Полк-ҳанг, полковник - сарҳанг ва генерал-майор – гундсолор?]</ref>. Кумитаи забону истилоҳот ин вожаҳоро барои ҷойгузин кардани рутбаҳои русӣ ба гурӯҳи кории Шурои амнияти миллӣ ва Вазорати дифоъ пешниҳод кардааст<ref>[https://www.ozodi.org/a/tajik-army-translation-asia/30085281.html Дар ниҳоят "генерал" - "солор" ва "дивизия" - "лашкар" мешаванд?]</ref>. {| class="wikitable" |+Вожаҳои пешниҳодӣ барои ҷойгузинии номи русии ягонҳо ва дараҷаҳо<ref name="Ҷайҳонӣ" /> ! colspan="2" |номи ягонҳо ! rowspan="2" |решашиносӣ ! colspan="2" |номи дараҷаҳо ! rowspan="2" |решашиносӣ |- |-align="center" |<small>кунунӣ</small> |<small>пешниҳодӣ</small> |<small>кунунӣ</small> |<small>пешниҳодӣ</small> |- | | | | ''қаторӣ'' | ''[[сарбоз]]'' | |- | | | | ''ефрейтор'' | ''[[размёр]]'' | <small>{{lang-fa|'''رزم‌یار‎ '''}} ‘''ёрикунанда дар разм''’ < ''[[разм]]'' ({{lang-pal|''razm''}} < {{lang-peo|''*razma-''}} ‘''[[разма]]''’ < [[Забони эронии бостон|эронии бостон]]: ''*raźman-'' ‘''ороиши ҷангӣ''’ аз √''*raź-'' ‘''оростан''’) + ''ёр'' ‘''ёвар''’ ({{lang-pal|''ayār''}} ‘''ёвар''’ < *''hada-bāra-'' ‘''ёвар''’)<ref name="Ҳасандӯст">''Ҳасандӯст, Муҳаммад''. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1393. ISBN 978-600-6143-57-6.</ref> |- | ''отделение'' | ''[[разма]]'' | <small>{{lang-peo|''*razma-''}} ‘''[[якон|якони размӣ]]''’ < ''*raźman-'' ‘''ороиши размӣ''’ < √''*raź-'' ‘''оростан''’<ref name="Ҳасандӯст" /></small> | ''сержанти хурд'' | ''[[размовар]]'' | <small>{{lang-fa|‌'''رزم‌آور'''}} ‘''фармондеҳи разма''’ < ''разм'' + ''-овар'' : ''-вар'' ‘''доранда''’ < {{lang-pal|''-var''}} < {{lang-peo|''*bara-''}} ‘''баранда''’ < √''*bar-'' ‘''бурдан''’</small> |- | | | | ''сержант'' | ''[[размдор]]'' | <small>{{lang-fa|'''رزم‌دار'''}} ‘''фармондеҳи разма''’ < ''разм'' + ''-дор'' < {{lang-fa|'''دار'''}} < {{lang-pal|''dār''}} < {{lang-peo|*''dār(a)-''}} < эронии бостон: ''*dārai̯a-'' ‘''доштан''; ''доранда''’<ref name="Ҳасандӯст" /></small> |- | | | | ''сержанти калон'' | ''[[разморо]]'' | <small>{{lang-fa|'''رزم‌آرا'''}} ‘''касе, ки дар саффороӣ ва кори ҷанг варзида аст ва амалиёти размиро хуб тарҳрезӣ мекунад''’<ref name="Козимӣ">{{Cite web |url=https://asmaneketab.ir/product/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C/ |title=''Сипаҳбад Муҳаммад Козимӣ''. Фарҳанги вожаҳои низомӣ. – Теҳрон: Чопхонаи Артиши шоҳаншоҳӣ, 1355 (чопи дувум) – 440 саҳ. |accessdate=2023-07-22 |archivedate=2023-07-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230731081254/https://asmaneketab.ir/product/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C/ }}</ref> < ''разм'' + ''оро'' < {{lang-pal|''ārāy''}} < {{lang-peo|''*ā-rāda-''}} < √''*rād-'' ‘''омода кардан'', ''оростан''; ''тартиб додан''’<ref name="Ҳасандӯст" /></small> |- | | | | ''старшина'' | ''[[размозмо]]'' | <small>{{lang-fa|'''رزم‌آزما'''}} ‘''касе, ки ҷангро хуб озмуда бошад ва биозмояд''’<ref name="Козимӣ" /> < ''разм'' + ''озмо'' < {{lang-fa|''āzmāy''}} < {{lang-pal|''uzmāy-''}} < {{lang-peo|''*uz-māya-''}} < √''*māy-'' ‘''андоза гирифтан'', ''санҷидан''’<ref name="Ҳасандӯст" /></small> |- | | | | ''прапоршик'' | ''[[размпардоз]]'' | <small>{{lang-fa|'''رزم‌پرداز‎'''}} < ''разм'' + ''пардоз'' < {{lang-fa|'''پرداز'''}} < {{lang-pal|''pardāz : pardāxtan''}} ‘''пардохтан, анҷом додан''’ < {{lang-peo|''*para-tāča-''}} < √''*tak-'' ‘''тохтан''’<ref name="Ҳасандӯст" /></small> |- | | | | ''прапоршики калон'' | ''[[размсоз]]'' | <small>{{lang-fa|'''رزم‌ساز‎'''}} ‘''он ки нақшаву тарҳи ҷанг ё амалиёти размиро ба хубӣ бидонад ва нерӯро омодаи разм ё корзор кунад''’<ref name="Козимӣ" /> < ''разм'' + ''соз'' < {{lang-fa|'''ساز‎'''}} < {{lang-pal|''sāč'' : ''sāxtan''}} ‘''сохтан'', ''омода кардан'', ''тартиб додан''’ < {{lang-peo|''*sāča-''}} < √''*sak-'' ‘''омода будан'', ''тавонистан''’<ref name="Ҳасандӯст" /></small> |- | ''взвод'' | ''[[таҳма]]'' | <small>{{lang-pal|''taḥma''}} ‘''нерӯ''’ < {{lang-xpr|''taḥm''}} ‘''нерӯманд''’ < эронии бостон: ''*taxma-'' ‘''таковар''’ < √''*tak-'' ‘''тохтан''’<ref name="Ҳасандӯст" /></small> | ''лейтенанти хурд'' | ''[[таҳмавар]]'' | <small>{{lang-fa|'''تهمه‌ور‎'''}} ‘''фармондеҳи [[таҳма]]''’: ''[[таҳма]]'' + ''-вар'' ‘''доранда''’ < {{lang-pal|''-var''}} < {{lang-peo|''*bara-''}} ‘''баранда''’ < √''*bar-'' ‘''бурдан''’</small> |- | | | | ''лейтенант'' | ''[[таҳмадор]]'' | <small>{{lang-fa|'''تهمه‌دار‎'''}} < {{lang-xpr|''tahmadār''}} ‘''фармондеҳи [[таҳма]]''’<ref>''Лившиц В. А.'' Парфянская ономастика. – СПб.: - Петербургское лингвистическое общество, 2010. – 400 с., ил. – (Азиатика). ISBN 978-5-4318-0006-1.</ref>: ''[[таҳма]]'' + ''-дор'' < {{lang-pal|''dār''}} < {{lang-peo|*''dār(a)-''}} < эронии бостон: ''*dārai̯a-'' ‘''доштан''; ''доранда''’<ref name="Ҳасандӯст" /></small> |- | | | | ''лейтенанти калон'' | ''[[таҳмабон]]'' | <small>{{lang-fa|'''تهمه‌بان'''}} ‘''фармондеҳи [[таҳма]]''’: ''таҳма'' + ''бон'' < {{lang-pal|''bān''}} < {{lang-peo|''*pāna-''}} < √''*pā-'' ‘''пойидан'', ''нигаҳбонӣ кардан''’<ref name="Ҳасандӯст" /></small> |- | ''рота'' | ''[[вашт]]'' | <small>{{lang-fa|'''وشت'''}} < {{lang-pal|''wašt''}} ‘''бахше аз [[гурдон|''drafš'']]''’ < {{lang-xpr|''wast''}} ‘''даста''’</small> | ''капитан'' | ''[[сарвашт]]'' | <small>{{lang-fa|'''سروشت'''}} ‘''[[саркарда]], [[сардор]]''’<ref name="Луғатнома">[https://dehkhoda.ut.ac.ir/fa/dictionary/183737/سروان ''Деҳхудо'', ''Алиакбар''. Луғатномаи Деҳхудо (нусхаи диҷитол) бар асоси нусхаи физикии 15-ҷилдии интишори соли 1377. — Муассисаи Луғатномаи Деҳхудо ва Маркази байнулмилалии омӯзиши забони форсии Донишгоҳи Теҳрон, 1399.]{{Пайванди мурда|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref name="Козимӣ" /> < ''сар'' < {{lang-pal|''sar-''}} < {{lang-peo|''sarah-''}}) + ''-вашт'' < {{lang-pal|''wašt''}} < {{lang-xpr|''wašt''}} ‘''даста''’<ref name="Ҳасандӯст" /></small> |- | ''баталион'' | ''[[гурдон]]'' | <small>{{lang-fa|'''گردان'''}} ‘''бахше аз [[ҳанг]]''’<ref name="Ҳазорвожа">{{Cite web |url=http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |title=''Фарҳанги ҳазорвожаи низомӣ''. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Дафтари вожагузинии низомии Ситоди кулли Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон, 1392.|accessdate=2022-09-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181222163608/http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |archivedate=2022-09-30}}</ref> < {{lang-pal|''gurd''}} ‘''паҳлавон''’ < *''vr̥ta-'' < √*''vr̥t-'' : *''vart-'' ‘''пойдорӣ кардан; посдорӣ кардан''’<ref name="Ҳасандӯст" /></small> | ''майор'' | ''[[саргурд]]'' | <small>{{lang-fa|'''سرگرد'''}} ‘''сардори [[гурдон]]''’<ref>{{Cite web |url=https://www.afghandata.org:8080/xmlui/handle/azu/13702 |title=''Билгиромӣ, Ғуломалихон Озод''. Хизонаи омира. — Ҳинд (Конпур), 1871; 1900 |accessdate=2019-01-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200928184200/http://afghandata.org:8080/xmlui/handle/azu/13702 |archivedate=2020-09-28}}</ref><ref name="Козимӣ" /> < ''сар'' + ''гурд''</small> |- | | | | ''подполковник'' | ''[[сарҳангёр]]'' | <small>{{lang-fa|'''سرهنگیار'''}} ‘''ёвари сарҳанг''’ < ''[[сарҳанг]]'' + ёр ‘''ёвар''’ < {{lang-fa|''yār''}} < {{lang-pal|''ayār''}} ‘''ёвар''’ < *''hada-bāra-'' ‘''ёвар''’<ref name="Ҳасандӯст" /></small> |- | ''полк'' | ''[[ҳанг]]'' | <small>{{lang-fa|'''هنگ'''}} ‘''бахше аз гунд''’<ref name="Ҳазорвожа" /> < {{lang-pal|''hang''}} ‘''нерӯ'', ''зӯр''’<ref name="Ҳасандӯст" /></small> | ''полковник'' | ''[[сарҳанг]]'' | <small>{{lang-fa|'''سرهنگ'''}} ‘''сардори ҳанг''’<ref name="Козимӣ" /> < {{lang-pal|''sarhang''}} < {{lang-peo|''*sara-''}} ‘''сар''; ''пеш''’ + √''θang-'' ‘''кашидан''; ''ҳанҷидан''’<ref name="Ҳасандӯст" /></small> |- | ''бригада'' | ''[[гунд]]'' | <small>{{lang-xpr|''gund''}} ‘''бахше аз [[лашкар]]''’ < ''*vr̥nda-''<ref name="Ҳасандӯст" /></small> | ''генерал-майор'' | ''[[гундсолор]]'' | <small>{{lang-fa|'''گندسالار'''}} ‘''фармондеҳи гунд''’ < {{lang-xpr|''gund-sālār''}} < {{lang-xpr|''gund''}} + {{lang-xpr|''sālār''}} < {{lang-xpr|''sarδār''}} < [[Забони эронии бостон|эронии бостон]]: ''*sara-dāra-''<ref name="Ҳасандӯст" /></small> |- | ''дивизия'' | ''[[лашкар]]'' | <small>{{lang-fa|'''لشکر'''}} ‘''бахше аз [[сипоҳ]]''’<ref name="Ҳазорвожа" /> < {{lang-peo|''*raxša-kara-''}} ‘''посдоранда; поянда''’ < эронии бостон: ''*raxš-'' + ''*kar-'' ‘''посдорӣ кардан''’)<ref name="Ҳасандӯст" /></small> | ''генерал-лейтенант'' | ''[[лашкарсолор]]'' | <small>{{lang-fa|'''لشکرسالار‎'''}} ‘''фармондеҳи лашкар''’ навсохта аз ''[[лашкар]]'' + ''[[солор]]''</small> |- | ''корпус'' | ''[[сипоҳ]]'' | <small>{{lang-fa|'''سپاه'''}} < {{lang-pal|''spāh''}} < {{lang-peo|''spāda-''}} < [[забони эронии бостон|эронии бостон]]: ''*spāda-'' ‘''сипоҳ''’<ref name="Ҳасандӯст" /></small> | ''генерал-полковник'' | ''[[сипаҳсолор]]'' | <small>{{lang-fa|'''سپه‌سالار'''}} ‘''фармондеҳи сипоҳ''’ < {{lang-pal|''spāh-sālār''}}</small> |- | ''армия'' | ''[[артиш]]'' | <small>{{lang-fa|'''ارتش'''}} ‘''нерӯҳои мусаллаҳ''’<ref name="Ҳазорвожа" /> < {{lang-pal|''artēštār''}} ‘''разманда''’ < {{lang-ae|''raθaē-štar-''}} ‘''гардунасавор''’ < ''raθa''- ‘''гардуна''’ + štar- ‘''истода''’ <ref name="Ҳасандӯст" /></small> | ''генерали артиш'' | ''[[артишсолор]]'' | <small>{{lang-fa|'''ارتش‌سالار'''}} ‘''фармондеҳи нерӯҳои мусаллаҳ''’ < {{lang-pal|''artēštārān-sālār''}}</small> |} = Таърихчаи дараҷаҳои низомии тоҷикӣ = Деринатарин ёдкард аз нерӯҳои размии ниёкони тоҷикон дар «[[Авесто]]» ва сангнавиштаҳои шоҳаншоҳони [[Ҳахоманишиён|Ҳахоманишӣ]] боз монда, ки ''*kāra-'' ‘''мардум-сипоҳ''’ (< ҳиндуурупоӣ: ''*koro-s'', ''*kori̯o-s'' ‘[[ҷанг]]; [[сипоҳ]], [[лашкар]]’ < {{lang-de|''Heer''}} ‘[[артиш]]; [[нерӯи заминӣ]]’; {{lang-en|''Here''}} ‘артиш’)<ref>[[Эдельман, Джой Иосифовна|''Эдельман Д. И.'']] [[Этимологический словарь иранских языков]] / [[Институт языкознания РАН]]. — М.: Издательская фирма «Восточная литература» РАН, 2011. — Т. 4 (i—k). — 416 с. — 800 экз. — ISBN 5-02-018124-2, ISBN 978-5-02-036478-3. (в пер.). — стр. 389—391</ref> ва *''spāda-'' ‘сипоҳ’ хонда шудаанд. Дар нерӯҳои размии Эрони бостон нақши вижаеро [[гардуна]]саворон доштанд, ки дар «[[Авесто]]» ''raθaē-štar-'' (аз ''raθa-'' ‘''гардуна''’ + ''štar-'' ‘''истода''’) номида шудаанд<ref name="Tafazzoli">[https://ia800301.us.archive.org/23/items/AsanianSocietyI.WarriorsIi.ScribesIii.Dehqans/Tafazzoli2000SasanianSocietyI.WarriorsIi.ScribesIii.Dehqans.pdf ''Tafazzoli A.'' Sasanian Society. I. Warriors. II. Scribes. III. Dehqāns. N.Y., 2000.]</ref>. Ҳамин вожа дар забони {{lang-pal|''artēštār''}} шуда ва «''[[артиш]]''» аз он гирифта шудааст<ref>''Ҳасандӯст, Муҳаммад''. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1393. ISBN 978-600-6143-55-2.</ref>. === Сипоҳи Ҳахоманишиён === {| class="infobox bordered" style="width: 24em" !colspan='3' style="text-align:center; background:#cce" |'''Сипоҳи Ҳахоманишиён''' |- |colspan='3'| |- ! [[Якон]]ҳо ! Шумори нерӯҳо ! Фармондеҳ |- | [[Разма|''*daθa-'']] | 10 сарбоз | [[Размовар|''*daθapati-'']] |- | [[Вашт|''*θata-'']] | 100 сарбоз | [[Сарвон|''*θatapati-'']] |- | [[Ҳанг|''*hazāra-'']] | 1 000 сарбоз | [[Сарҳанг|''*hazārapati-'']] |- |[[Гунд|''*baivara-'']] | 10 000 сарбоз |[[Гундсолор|''*baivarapati-'']] |- | [[Сипоҳ|''*spāda-'']] | 60 000 сарбоз | [[Сипаҳсолор|''*spādapati-'']] |} Нерӯҳои мусаллаҳи Ҳахоманишиён (550 – 330 то милод) бар бахшбандии даҳгонӣ созмон ёфтаву ба забони {{lang-peo|''*spāda-''}} [''сипоҳ''] хонда мешудаанд. Дар сипоҳи Ҳахоманишиён аз 10 [[сарбоз]] як [[разма|''*daθa-'']] [''даҳа''] ташкил мешуда ва сардораш [[Размовар|''*daθapati-'']] [''даҳабад''] хонда мешудааст<ref name="Hinz">''W. Hinz'', Altiranisches Sprachgut der Nebenüberlieferungen, Wiesbaden, 1975.</ref>. Аз 10 ''даҳа'' як [[вашт|''*θata-'']] [''сада''] ташкил мешуда ва фармондеҳаш [[Сарвашт|''*θatapati-'']] [''садабад''] номида мешудааст<ref name="Hinz" />. Аз 10 ''сада'' як [[ҳанг|''*hazāra-'']] [''ҳазора''] ташкил мешуда ва фармондеҳаш [[Сарҳанг|''*hazārapati-'']] [''ҳазорабад''] хонда мешудааст<ref name="Marquart">''J. Marquart'', Untersuchungen zur Geschichte von Eran I, Göttingen, 1896.</ref>. Аз 10 ''ҳазора'' як [[лашкар|''*baivara-'']] [''бевара''] ташкил мешуда, ки фармондеҳаш [[Лашкарсолор|''*baivarapati-'']] [''беварабад''] номида мешудааст<ref name="Marquart" />. Сарфармондеҳи сипоҳи Ҳахоманишиён [[Сипаҳсолор|''*spādapati-'']] [''сипаҳбад''] хонда мешуд<ref>''Шаҳбозӣ, Алиризо Шопур''. Ҷанг дар Эрони бостон // Ҷусторҳои эроншиносӣ. Теҳрон: Китоби марҷаъ, 1391.</ref>. Агар шумори нерӯҳои ин яконҳоро бо яконҳои артишҳои имрӯзӣ ҳамсанҷӣ кунем, ''даҳа'' бо [[Разма|''отделение'']], ''сада'' бо [[Вашт|''рота'']], ''ҳазора'' бо [[Ҳанг|''полк'']], ''бевара'' бо [[Лашкар|''дивизия'']] ва ''сипоҳ'' бо [[Артиш|''армия'']] баробар мешаванд. Бо ҳамин қиёс, ''даҳабад'' бо ''сержант'' ё ''старшина'', ''садабад'' бо ''лейтенант'' ё ''капитан'', [[Сарҳанг|''ҳазорабад'']] бо ''майор'' ё ''полковник'', [[Гундсолор|''беварабад'']] бо ''генерал-майор'' ё ''генерал-лейтенант'' ва ''сипаҳбад'' бо ''генерал-полковник'' ё ''генерали артиш'' баробар мешаванд. === Сипоҳи Ашкониён === {{Сипоҳи Ашкониён}} Дудмони паҳлавии [[Шоҳаншоҳии Ашконӣ|Ашкониён]] ([[Соли 250 п.м.]] — [[224]]), ки ҷойгузини дудмони юнонии [[Давлати Селевкиён|Селевкиён]] ([[Соли 312 п.м.|312]] — [[Соли 64 п.м.|64 п.м.]]) шуд, созмони бахшбандии даҳгонии сипоҳи Ҳахоманишиёнро ба кор гирифт<ref name="Никоноров" />. Бахшбандии сипоҳи Ашкониён чунин будааст<ref>[http://www.ihism.uph.edu.pl/images/PDFs/DRUK_HIS_6/DRUK-SYVNNE.pdf ''Ilkka SYVÄNNE'' * (University of Haifa, Israel) Parthian Cataphract vs. the Roman Army 53 BC-AD 224]{{Пайванди мурда|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>: Дар [[сипоҳи Ашкониён]] ''даҳаҳо'' ба [[забони паҳлавӣ]] [[Разма|''*radag'']] [''разма''], ''садаҳо'' — [[Вашт|''wast'']] [''васт''], ''ҳазораҳо'' — [[Ҳанг|''drafš'']] [''дирафш''], ''бевараҳо'' — [[Гунд|''gund'']] [''гунд''] номида мешуданд<ref>''Farrokh, Kaveh''. Sassanian Elite Cavalry AD 224-642. Oxford: Osprey, 2005. ISBN 1841767131. — с. 6—7</ref>. Фармондеҳони ин ягонҳо мутаносибан [[Сарвашт|''wast-sālār'']] [''васт-солор''], [[Сарҳанг|''drafš-sālār'']] [''дирафш-солор''] ва [[Гундсолор|''gund-sālār'']] [''гунд-солор''] хонда мешуданд<ref>''Ҷалолӣ'', ''Эраҷ''. Артиши Эрон дар асри Сосониён. Теҳрон: Вадиъат, 1384. – 170 с. ISBN 964-7805-48-9.</ref>. Нерӯҳои мусаллаҳи Ашкониён низ чун замони Ҳахоманишиён [[Сипоҳ|''spāδ'']] [''сипоҳ''] ва фармондеҳашон [[Сипаҳсолор|''spāδpat'' ё ''spāδbad'']] [''сипаҳбад''] номида мешуд<ref name="Shahbazi">[http://www.iranicaonline.org/articles/army-i ''A. Sh. Shahbazi'', “ARMY i. Pre-Islamic Iran,” Encyclopædia Iranica, II/5, pp. 489-499]</ref>. Бояд гуфт, ки сипоҳи подшоҳии [[Арманистон]], ки фармонбардори Эрон буд, низ ҳамчун сипоҳи Ашкониён ба «''гунд''», «''дрош''» ва «''вашт''» бахшбандӣ мешуд<ref name="Айвазян">[https://www.academia.edu/35927114/Терминология_организационной_структуры_Армянской_Армии_в_IV_V_вв._The_Terminology_of_the_Organizational_Structure_of_the_Armenian_Army_in_the_4-5th_centuries_А._Айвазян._Армяно-персидская_война_449_451_гг._Кампании_и_сражения._Eреван_Воскан_Ереванци_2016_СПб._Алетейя_2017._С._360-464 ''Айвазян А.'' Терминология организационной структуры Армянской Армии в IV—V вв. // А. Айвазян. Армяно-персидская война 449–451 гг. Кампании и сражения.– Eреван: Воскан Ереванци, 2016; СПб.: Алетейя, 2017. С. 360-464.]</ref>. Ҳануз ҳам дар Нерӯҳои мусаллаҳи Арманистон [[вашт|рота]] ба забони {{lang-hy|«Վաշտ»}} [''вашт''], [[ҳанг]] — «''գունդ''» [''гунд''] ё «''Զորագունդ''» [''зӯрагунд''], [[сарҳанг]] — «''Գնդապետ''» [''гндапет''] ва [[генерал-полковник]] — «''գեներալ—գնդապետ''» [''general-gndapet''] номида мешаванд. === Сипоҳи Сосониён === {{Main|Сипоҳи Сосониён}}{{Сипоҳи Сосониён}} Нерӯҳои мусаллаҳи Сосониёнро ''spāh'' (''[[сипоҳ]]'') меномиданд, ки ба ду [[Шохаи низомӣ|шоха]] ҷудо мешуд: [[пиёдагон]] ({{lang-pal|''payādagān''}}) ба фармондеҳии ''пиёдагонсолор'' (''payādagān sālār'') ва [[саворон]] ({{lang-pal|''aswārān''}}) ба фармондеҳии ''саворонсолор'' (''aswārān sālār'')<ref>{{cite book |last1=Maksymiuk |first1=Katarzyna |last2=Syvanne |first2=Ilkka |title=The Military History of the Third Century Iran |date=2018 |publisher=Archeobooks |isbn=978-83-7051-894-3 |page=55-59 |language=en}}</ref>. Бузургтарин якони сипоҳ дар он замон ''gund'' (''[[гунд]]'')<ref name="Tafazzoli"/> будаву 5 000 сарбозро дар бар мегирифта ва фармондеҳашро ''gund-sālār'' (''[[гундсолор]]'') мехонданд<ref name="Synopsis">[https://www.researchgate.net/profile/Katarzyna_Maksymiuk/publication/323545353_Kaveh_Farrokh_Gholamreza_Karamian_Katarzyna_Maksymiuk_A_Synopsis_of_Sasanian_Military_Organization_and_Combat_Units_Siedlce-Tehran_2018/links/5a9b94b0a6fdcc3cbacb690d/Kaveh-Farrokh-Gholamreza-Karamian-Katarzyna-Maksymiuk-A-Synopsis-of-Sasanian-Military-Organization-and-Combat-Units-Siedlce-Tehran-2018.pdf ''Kaveh Farrokh'', ''Gholamreza Karamian'', ''Katarzyna Maksymiuk''. A Synopsis of Sasanian Military Organization and Combat Units, Siedlce-Tehran 2018. — ISBN 978-83-62447-22-0. — c. 13]</ref>. Ҳар ''гунде'' аз чанд ''drafš'' ([[ҳанг|''дирафш'']]) ташкил мешуд, ки ҳар кадоме 1 000 сарбоз дошт. Ҳар дирафше аз ду ''wašt'' (''[[вашт]]'') ташкил мешуд, ки ҳар кадоме 500 сарбоз дошт. Ҳар ''ваште'' аз чанд ''tahm'' (''[[таҳма]]'')<ref name="Asha">{{Cite web |url=http://www.rahamasha.net/uploads/2/3/2/8/2328777/the_dates_in_the_pahlavg_and_prsg.pdf |title=''Asha R.'' The Dates in the Pahlavīg and Pārsīg Inscriptions of Durā (Europos) |accessdate=2018-10-31 |archivedate=2016-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160807133914/http://www.rahamasha.net/uploads/2/3/2/8/2328777/the_dates_in_the_pahlavg_and_prsg.pdf }}</ref> созмон меёфт, ки ҳар кадоме 100 сарбоз доштанд. Ҳар ''таҳмае'' аз чанд ''radag'' (''[[разма|рада]]'')<ref>[https://cyberleninka.ru/article/n/voennaya-razvedka-v-sasanidskom-irane-organizatsiya-deyatelnosti-i-istochniki-informatsii ''Дмитриев В.А.'' Военная разведка в сасанидском Иране: организация деятельности и источники информации // Вестник Нижегородского университета им. Н.И. Лобачевского. 2016. № 1. С. 9–22.]{{oq|ru|... Впрочем, из среднеперсидских эпиграфических источников середины III в. н.э. (граффити в Дура-Европосе, датируемые 253 г.) известно о существовании армейских писцов (видимо, более низкого ранга, нежели ''dabīr-i sipāh''), называвших себя ''dibīr-ī tahm'' и ''dibīr-ī radag'' [24, c. 244; 25].}}</ref> ташкил мешуд, ки ҳар кадоме 10 сарбозро дар бар мегирифт. Фармондеҳи ''дирафш'' ''drafš-sālār'' ([[сарҳанг|''дирафшсолор'']])<ref name="Synopsis" />, фармондеҳи ''вашт'' ''wašt-sālār'' ([[сарвашт|''ваштсолор'']])<ref name="Synopsis" />, сардори ''таҳм'' ''tahmdār'' (''[[таҳмадор]]'')<ref name="Никоноров">[https://www.academia.edu/1264468/К_вопросу_о_парфянском_наследии_в_сасанидском_Иране_военное_дело_On_the_Parthian_Legacy_in_Sasanian_Iran_the_Case_of_Warfare_ ''Никоноров В. П.'' К вопросу о парфянском наследии в сасанидском Иране: военное дело // Центральная Азия от Ахеменидов до Тимуридов: археология, история, этнология, культура. Материалы международной научной конференции, посвященной 100-летию со дня рождения Александра Марковича Беленицкого (Санкт-Петербург, 2–5 ноября 2004 года) / Отв. ред. В. П. Никоноров. СПб., 2005. С. 145.]{{oq|ru|В документе Nov 280 из архива Старой Нисы фигурируют два лица, носящие звание ''tgmdr'' («начальник тагмы»), состоящее из двух частей – греч. «''τάγμα''» («''легион''») и парф. ''dār'' («начальствующий»). Предполагается, что это звание – калька с римского военного термина в греческой передаче «τάγματάρχος» ‘начальник легиона’, появившееся в парфянском военном лексиконе как раз в связи с депортацией воинов Красса в восточные районы Парфии, где они были организованы в отряды под началом парфянских тагмадаров и, в том числе, трудились на сельскохозяйственных работах [Дьяконов, Ливщиц 1966: 148 – 152]. Кстати, слово «тагма» в пехлевийской форме ''tḥmy'' как обозначение воинского подразделения зафиксировано в надписи, оставленной сасанидскими солдатами в синагоге Дура-Европос [Луконин 1987: 266, примеч. 62].}}</ref> ва ''фармондеҳи рада'' эҳтимолан ''*radagbān'' (''[[Размдор|радабон]]'') номида мешуд. Фармондеҳи сипоҳ ''spāhbed'' ([[сипаҳсолор|''сипаҳбад'']]) хонда мешуд<ref name="Daryaee">[https://ia802707.us.archive.org/2/items/SasanianPersia/tourajsasanianPersia.pdf ''Daryaee, Touraj''. Sasanian Persia: The Rise and Fall of an Empire. — ISBN 978 1 85043 898 4]</ref>. Дар шоҳаншоҳии Сосонӣ баландпоятарин мақоми низомӣ пас аз шоҳаншоҳ ''artēštārān-sālār'' ([[Артишсолор|''артишдоронсолор'']]) буд<ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/artestaran-salar-chief-of-the-warriors-a-high-ranking-title-in-sasanian-times-see-artestar- ''W. Sundermann''. ARTĒŠTĀRĀN SĀLĀR, Encyclopædia Iranica. Vol. II, Fasc. 6, p. 662]</ref><ref>''Дьяконов М. М.'' Очерк истории древнего Ирана. М., 1961. С. 291</ref>, ки бино бар қаринаҳо, унвони дигаре барои ''Эрон сипоҳбед'' ({{lang-pal|''Ērān spāhbēd''}}) аст, ки то замони подшоҳии Хусрав [[Анӯшервон]] болотарин мақоми низомӣ дар шоҳаншоҳии Сосониён буд<ref>{{Cite web |url=http://www.cgie.org.ir/shavadn.asp?id=391 |title=Artēštārān-sālār // ''Донишномаи Эрон'', ҷ. 2, 2503 |accessdate=2012-10-23 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6BcugL8gH?url=http://www.cgie.org.ir/shavadn.asp?id=391 |archivedate=2012-10-23 }}</ref>. Бо таваҷҷуҳ ба ҳамномии яконҳои размии сипоҳи Арманистон бо Эрон дар замони Сосониён, метавон гуфт, ки шумори нерӯҳо дар яконҳои размии сипоҳи Сосониён низ бо сипоҳи Арманистон ҳамсону баробар будааст. Чунончи, дар сипоҳи Арманистон ҳар гунд аз ду ё се дирафш ташкил меёфт ва дирафш низ, агар онро бо коҳорт (ягони размии сипоҳи Рум, ки маъмулан аз 500 – 600 сарбоз ташкил мешуд) ҳамсанҷӣ кунем, аз ду вашт созмон меёфтааст. Дар садаҳои IV — V милодӣ нерӯҳои размии подшоҳии Арманистон аз сипоҳҳо (ҳар кадоме 10 ҳазор сарбоз доштаанд), гундҳо (2 000 – 3 000 сарбоз), дирафшҳо (1 000 сарбоз), ваштҳо (500 сарбоз) ва ҳамчунин ягонҳои хурдтар – садаҳо ва даҳаҳо ташкил мешудаанд. Ин сохтори созмонии сипоҳи Арманистон ҳамсониҳои бисёре бо сипоҳи Рум ва бештар аз он бо сипоҳи Эрон дар замони подшоҳии Сосониён дошт<ref name="Айвазян" />. Аз деворнивиштаҳои сипоҳиёни Сосонӣ дар куништи яҳудиёни шаҳри Дура-Европос метавон донист, ки садаҳо таҳм ва даҳаҳо рада номида мешудаанд<ref name="Asha" />. Чуноне ки аз ҷадвали бахшбандии сипоҳи Сосониён дида мешавад, сохтори сипоҳи Сосониён ба сохтори артишҳои имрӯзӣ наздиктар аст. Чунончи, аз рӯи шумори нерӯҳо [[разма|рада]] бо ''отделение'', [[таҳма]] бо ''рота'', [[вашт]] бо ''батальон'', [[Ҳанг|дирафш]] бо ''полк'', [[гунд]] бо ''бригада'' ва [[сипоҳ]] бо ''дивизия'' баробар аст. Бо ҳамин қиёс, [[радабон]] бо ''сержант'' ё ''старшина'', [[таҳмадор]] бо ''лейтенант'', [[Сарвашт|ваштсолор]] бо ''капитан'' ё ''майор'', [[Сарҳанг|дирафшсолор]] бо ''полковник'', [[гундсолор]] бо ''генерал-майор'' ё ''генерал-лейтенант'' ва [[Сипаҳсолор|сипаҳбад]] бо ''генерал-полковник'' ё ''генерали артиш'' баробар будаанд. == Пайвандҳо == * [[Дараҷаи низомӣ]] == Манобеъ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Артиш]] [[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]] 92d12h6o6raw7h0c6hjrfzdxtybzb3e 0 209753 1484608 1484477 2026-08-24T14:01:33Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1484608 wikitext text/x-wiki {{Новбарии сол|2022}} {{Новбарии сада|21}} {{Мавзӯъҳои сол|2022}} == Рӯйдодҳо == == [[Январ]] == * [[21 январ]] — Дар ҷаласаи [[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]] натиҷаҳои рушди иқтисодию иҷтимоии кишвар дар [[соли 2021]] ҷамъбаст гардиданд. Гуфта шуд, ки ҳаҷми [[Маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ|маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ]] ба 98,9 миллиард сомонӣ расида, суръати рушди иқтисодӣ 9,2 фоизро ташкил додааст. <ref>{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/power/20220121/ukumat-az-soli-2021-natiagir-va-vazifaoi-soli-oriro-muaiyan-kard|title=Ҳукумат аз соли 2021 натиҷагирӣ ва вазифаҳои соли ҷориро муайян кард|website=Asia-Plus|date=2022-01-21|language=tg|access-date=2026-08-20}}</ref> * [[29 январ]] — Дар натиҷаи музокироти ҳайатҳои [[Тоҷикистон]] ва [[Қирғизистон]] таҳти роҳбарии [[Раиси Кумитаи давлатии амнияти миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Саймумин Ятимов]] ва раиси Кумитаи давлатии амнияти миллии Қирғизистон [[Қамчибек Тошиев]] ҷонибҳо ба иҷрои протоколи қаблан мувофиқашуда оид ба ҳалли масъалаҳои марзӣ таъкид карданд. <ref>{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/security/20220129/natiai-guftushunid-yatimov-va-toshiev-tavofu-kardand-protokoli-1-maii-2021-ro-purra-iro-shavad|title=Натиҷаи гуфтушунид: Ятимов ва Тошиев тавофуқ карданд протоколи 1 майи 2021-ро пурра иҷро шавад|website=Asia-Plus|date=2022-01-29|language=tg|access-date=2026-08-20}}</ref> == [[Феврал]] == * [[4 феврал]] — барои баргузории се озмуни ҷумҳуриявӣ — '''«Тоҷикистон-Ватани азизи ман», «Илм-фурӯғи маърифат» ва «Фурӯғи субҳи доноӣ китоб аст»''' 7 млн 930 ҳазор сомонӣ (ҳудуди $700 ҳазор) сарф мешавад. Дар ин бора фармонҳои [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Эмомалӣ Раҳмон]] [[3 феврал]] ба имзо расид.<ref>{{Cite web|url= https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/politics/20220204/emomal-ramon-baroi-barguzorii-se-ozmun-tariban-8-mln-somon-udo-kard |title=Эмомалӣ Раҳмон барои баргузории се озмун ҳудуди 8 млн сомонӣ ҷудо кард|author=www.asiaplustj.info|date=2021-02-04|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-02-28}}</ref>. * [[8 феврал]] — Соли 2022 дар арафаи ҷашни байналмилалии [[Наврӯз]] телевизиони ''[[ТВ Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ]]'' ба фаъолият шурӯъ мекунад.<ref>{{Cite web|url= https://khovar.tj/2022/02/dar-arafai-ashni-navr-z-televizioni-sajyo-va-unar-oi-mardum-ba-faoliyat-shur-mekunad/|title=Дар арафаи ҷашни [[|Наврӯз]] телевизиони «Сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ» ба фаъолият шурӯъ мекунад|author=www.khovar.tj|date=2021-02-08|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-02-28}}</ref> * [[8 феврал]] — Дар шаҳри [[Бӯстон]]и [[вилояти Суғд]] корхонаи истеҳсоли мехҳои печони ҶДММ «Нуртез» ва корхонаи заргарии «Зари Суғд»-и КВД «Фулузоти нодири Тоҷикистон» ба истифода дода шуданд. Корхонаҳои мазкур ба рушди истеҳсолоти ватанӣ, иваз намудани воридот ва таъсиси ҷойҳои нави корӣ равона гардиданд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2023/03/2022-soli-etirofi-tashabbus-oi-a-onii-to-ikiston/ |title=2022 — Соли эътирофи ташаббусҳои ҷаҳонии Тоҷикистон |website=АМИТ «Ховар» |date=2023-03 |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2022/08/sarvari-davlat-emomal-ra-mon-dar-sha-ri-b-ston-korhonai-iste-soli-ko-az-oi-rangai-dmm-durahshon-b-ston-ro-ba-istifoda-dodand/ |title=Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Бӯстон Корхонаи истеҳсоли коғазҳои рангаи ҶДММ «Дурахшон Бӯстон»-ро ба истифода доданд |website=АМИТ «Ховар» |date=2022-08-09 |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref> == [[Март]] == * [[21 март]] — Дар [[ноҳияи Ҷалолиддини Балхӣ]] [[Мақбараи Ҷалолиддини Балхӣ]] ва [[Хона-музейи Ҷалолиддини Балхӣ]] ба истифода дода шуданд.<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/03/sarvari-davlat-emomal-ra-mon-ma-barai-aloliddini-balhiro-iftito-namudand/|title=Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон Мақбараи Ҷалолиддини Балхиро ифтитоҳ намуданд|website=Ховар|date=2022-03-21|language=tg|access-date=2026-08-20}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/03/peshvoi-millat-emomal-ra-mon-hona-muzeji-aloliddini-balhiro-mavridi-istifoda-aror-dodand/|title=Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон Хона-музейи Ҷалолиддини Балхиро мавриди истифода қарор доданд|website=Ховар|date=2022-03-21|language=tg|access-date=2026-08-20}}</ref> == [[Апрел]] == * [[14 апрел]] — Дар [[ноҳияи Айнӣ]] марҳилаи истеҳсолии корхонаи [[ТАЛКО Голд]] ба истифода дода шуд. [[Корхона]] ба истихроҷ ва коркарди [[тилло]] ва [[сурма]] равона гардида, яке аз лоиҳаҳои муҳими саноати истихроҷи Тоҷикистон гардид.<ref>{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/power/20220414/cafari-prezident-ba-sud-az-iftitoi-korhonai-talko-gold-dar-noiyai-ain-ooz-shud|title=Сафари президент ба Суғд аз ифтитоҳи корхонаи “ТАЛКО Голд” дар ноҳияи Айнӣ оғоз шуд|website=Asia-Plus|date=2022-04-14|language=tg|access-date=2026-08-20}}</ref> * [[17 апрел]] — Дар мавзеи Кумарғи Болои [[ноҳияи Айнӣ]] фаъолияти корхонаи [[ҶДММ «ТВЕА Душанбе саноати кӯҳӣ»]] оғоз гардид. Корхона барои истихроҷ ва коркарди маъданҳои қиматбаҳо, ташкили ҷойҳои нави корӣ ва рушди иқтидори содиротии саноатӣ бунёд карда шуд.<ref>{{Cite web |url=https://president.tj/event/domestic_trips/35147 |title=Оғози фаъолияти корхонаи маъдантозакунии ҶДММ «ТВЕА Душанбе саноати кӯҳӣ» |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2022-04-17 |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2023/03/2022-soli-etirofi-tashabbus-oi-a-onii-to-ikiston/ |title=2022 — Соли эътирофи ташаббусҳои ҷаҳонии Тоҷикистон |website=АМИТ «Ховар» |date=2023-03 |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref> * [[18 апрел]] — Дар мавзеи Кумарғи Болои [[ноҳияи Айнӣ]] коргоҳи холисгардонии [[тилло]] ва [[нуқра|нуқраи]] ҶДММ «ТВЕА Душанбе Майнинг» ба фаъолият оғоз кард. Иқтидори пешбинишудаи истеҳсолӣ 4 тонна тилло ва 1 тонна нуқра дар як сол буд.<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/04/to-ikiston-kishvari-daryo-oi-tillo-dar-um-ur-korhona-oi-navi-istihro-va-korkardi-metalli-imatba-o-ba-faoliyat-pardohtand/|title=ТОҶИКИСТОН – КИШВАРИ ДАРЁҲОИ ТИЛЛОӢ. Дар ҷумҳурӣ корхонаҳои нави истихроҷ ва коркарди металли қиматбаҳо ба фаъолият пардохтанд|website=Ховар|date=2022-04-18|language=tg|access-date=2026-08-20}}</ref> * [[23 апрел]] — [[Тоҷикистон]] дар Саммити чоруми оби кишварҳои минтақаи Осиё ва Уқёнуси Ором масъалаи татбиқи ташаббусҳои байналмилалии кишвар дар соҳаи обро матраҳ намуд ва баргузории Конфронси дуюми байналмилалии Душанбе оид ба обро эълон кард. <ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/04/suhanronii-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-marosimi-iftito-i-sammiti-chorumi-obi-kishvar-oi-minta-ai-osiyo-va-u-yonusi-orom/|title=Суханронии Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон дар маросими ифтитоҳи Саммити чоруми оби кишварҳои минтақаи Осиё ва Уқёнуси Ором|website=Ховар|date=2022-04-23|language=tg|access-date=2026-08-20}}</ref> == [[Май]] == * [[17 май]] — Дар [[Душанбе]] корхонаи муштараки истеҳсоли ҳавопаймоҳои бесарнишини «Абобил-2» бо иштироки мақомоти мудофиаи [[Тоҷикистон]] ва [[Эрон]] ба фаъолият оғоз кард. <ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/node/311941|title=Дар Тоҷикистон корхонаи истеҳсоли паҳпод ё тайёраҳои бесарнишини эронӣ сохта шуд|website=Asia-Plus|date=2022-05-17|language=tg|access-date=2026-08-20}}</ref> * [[30 май]] — Дар ҷараёни сафари [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Эмомалӣ Раҳмон]] ба Эрон миёни Тоҷикистон ва [[Ҷумҳурии Исломии Эрон]] 16 санади ҳамкорӣ ба имзо расид. Ҳуҷҷатҳо соҳаҳои [[иқтисод]], [[нақлиёт]], энергетика, [[маориф]], [[фарҳанг]] ва дигар самтҳоро фаро гирифтанд. <ref>{{Cite web|url=https://www.president.tj/node/28397|title=Маросими имзои санадҳои нави ҳамкорӣ миёни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Исломии Эрон|website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|date=2022-05-30|language=tg|access-date=2026-08-20}}</ref> == [[Июн]] == * [[6 июн|6]]–[[9 июн]] — Дар [[Душанбе]] Конфронси дуюми байналмилалии сатҳи баланд оид ба '''Даҳсолаи байналмилалии амал «Об барои рушди устувор», 2018–2028''' баргузор гардид. Конфронс масъалаҳои истифодаи оқилонаи захираҳои об, тағйирёбии иқлим ва расидан ба ҳадафҳои рушди устуворро баррасӣ намуд.<ref>{{Cite web|url=https://digitallibrary.un.org/record/3979441|title=Letter dated 16 June 2022 from the Permanent Representative of Tajikistan to the United Nations addressed to the Secretary-General|website=United Nations Digital Library|date=2022-06-22|language=en|access-date=2026-08-20}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://unosd.un.org/events/2022DushanbeConference|title=2022 Side Event at the 2nd Dushanbe Water Action Decade Conference|website=United Nations Office for Sustainable Development|date=2022-06-07|language=en|access-date=2026-08-20}}</ref> * [[6 июн]] — [[Мерган Шаҳбозов]], [[риёзидон]] ва академики тоҷик барандаи ҷоизаи "Ситораҳои Иттиҳод"-и созмони Иттиҳоди давлатҳои Мустақил шуд. Дар ин бора Кумитаи иҷроияи ин созмон хабар медиҳад.<ref>{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/20220606/olimi-riyozidoni-toik-mergand-shabozov-barandi-oizai-sitoraoi-ittiod-i-idm-shud|title=Олими риёзидони тоҷик Мерганд Шаҳбозов барандаи ҷоизаи "Ситораҳои иттиҳод"-и ИДМ шуд|author=www.asiaplustj.|date=2022-06-06|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-06-06}}</ref>. * [[21 июн]] — Қатораи [[Душанбе]]-[[Тошканд]] ба роҳ баромад. Масофаи роҳ 916 километрро ташкил дода, қатора муддати 21 соат дар роҳ хоҳад буд.Қобили зикр аст, ки ҳаракати қатораҳо байни Тоҷикистону Ӯзбекистон ҳанӯз солҳои 90-уми асри гузашта қатъ шуда буд.<ref>{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/society/20220621/vagonoi-nav-tabloi-ittiloot-atorai-dushanbe-toshkand-ba-ro-baromad |title=Вагонҳои нав, таблои иттилоотӣ... Қатораи Душанбе-Тошканд ба роҳ баромад|author=www.asiaplus.tj|date=2022-06-21|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-06-21}}</ref>. == [[Июл]] == * [[7 июл]] — 19 адад [[Ёдгориҳои мероси таърихӣ-фарҳангии Тоҷикистон|ёдгориҳои мероси таърихию фарҳангии Тоҷикистон]] ба [[Феҳристи мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО дар Тоҷикистон]] ва Феҳристи асосии мероси фарҳангии ҷаҳони Ислом ворид гардиданд. Ин ёдгориҳо зимни ҷаласаи 10-уми Кумитаи ёдгориҳои ҷаҳони Ислом, ки [[4 июл|4]] - [[7 июл|7 июли]] [[соли 2022]] дар [[Марокаш|Шоҳигарии Марокаш]] баргузор гардид, тасдиқ шудаанд. Аз 19 адад ёдгориҳои таърихию фарҳангии Тоҷикистон, 2 адади он ба Феҳристи асосии мероси фарҳангии ҷаҳони Ислом шомил гардида, 17 адади дигараш бошад, ба [[Феҳристи мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО дар Тоҷикистон]] ворид шуданд.<ref>{{Cite web|url=https://vfarhang.tj/index.php/tj/khabar-o/6499-dastovard-oi-buzurgi-far-angii-to-ikiston-dar-sat-i-a-on|title=ДАСТОВАРДҲОИ БУЗУРГИ ФАРҲАНГИИ ТОҶИКИСТОН ДАР САТҲИ ҶАҲОН:|author=|website=www.vfarhang.tj|date=2022-07-07|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-07-07|archivedate=2022-07-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220713175053/https://vfarhang.tj/index.php/tj/khabar-o/6499-dastovard-oi-buzurgi-far-angii-to-ikiston-dar-sat-i-a-on}}</ref><ref> {{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/07/muzhda-19-yodgorii-tarihiyu-far1-angii-to-ikiston-ba-fe-risti-merosi-far-angii-moddii-isesko-shomil-gardid/|title=19 ёдгории таърихию фарҳангии Тоҷикистон ба феҳристи мероси фарҳанги моддии ИСЕСКО шомил гардиданд|author=|website=www.khovar.tj|date=2022-07-07|publisher= |lang=tg|accessdate=2022-07-07}} </ref> * [[7 июл]] — [[Reuters]] бо истинод ба мақомоти [[Иттиҳодияи Аврупо]] хабар медиҳад, ки Бонки сармоягузории Аврупо (EIB) қасд дорад бузургтарин сармоягузор дар [[Неругоҳи барқи обии Роғун]] шавад.<ref>{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/economic/20220707/evrosoyuz-poruchil-napravit-na-dostroiku-roguna-milliardi |title=Reuters: Евросоюз поручил направить на достройку Рогуна миллиарды|author=|website=www.asiaplus.tj|date=2022-07-07|publisher= |lang=ru|accessdate=2022-07-07}}</ref> * [[30 июл]] — Дар [[Тоҷикистон]] 288 субъекти хидматрасонии сайёҳӣ, аз ҷумла 182 [[меҳмонхона]], 29 ҳостел ва мотел, 50 [[осоишгоҳ]], 6 [[осоишгоҳ|осоишгоҳи]] [[кӯдак|кӯдакона]] ва лагерҳои солимгардонӣ, 7 марказҳои муолиҷавӣ ва дармонгоҳҳои солимгардонӣ, 8 хонаи истироҳатӣ, 1 пансионат ва кемпинг, инчунин 5 пойгоҳи сайёҳӣ ва истироҳатӣ фаъолият доранд.<ref> {{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/07/to-iddin-razoda-tashrifi-sajyo-on-ba-to-ikiston-arib-3-marotiba-afzudaast/|title=Шумораи сайёҳони хориҷӣ дар Тоҷикистон қариб 3 маротиба афзудааст|author=|website=www.vfarhang.tj|date=2022-07-30|publisher= |lang=tg|accessdate=2022-09-21}} </ref> == [[Август]] == * [[9 август]] — Дар шаҳри [[Бӯстон]] корхонаи истеҳсоли коғазҳои рангаи [[ҶДММ «Дурахшон Бӯстон»]] ба истифода дода шуд. Корхона бо мақсади таъмини бозори дохилӣ бо маҳсулоти ватании ивазкунандаи воридот бунёд гардида, 20 ҷойи корӣ фароҳам овард.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2022/08/sarvari-davlat-emomal-ra-mon-dar-sha-ri-b-ston-korhonai-iste-soli-ko-az-oi-rangai-dmm-durahshon-b-ston-ro-ba-istifoda-dodand/ |title=Сарвари давлат Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри Бӯстон Корхонаи истеҳсоли коғазҳои рангаи ҶДММ «Дурахшон Бӯстон»-ро ба истифода доданд |website=АМИТ «Ховар» |date=2022-08-09 |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2023/03/2022-soli-etirofi-tashabbus-oi-a-onii-to-ikiston/ |title=2022 — Соли эътирофи ташаббусҳои ҷаҳонии Тоҷикистон |website=АМИТ «Ховар» |date=2023-03 |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref> * [[18 август]] — Дар гузориши чанде пеш нашршудаи Бонки Авруосиёии Рушд гуфта мешавад, ки аз рӯи натиҷаҳои [[соли 2021]] ҳаҷми [[ММД]] ба ҳар сари [[аҳолӣ]] дар [[Арманистон]] 4679, [[Беларус]] - 7333 $, [[Қазоқистон]] - 10 155 $, [[Қирғизистон]] - 1328 $, [[Русия]] - 12 196 $ ва дар [[Тоҷикистон]] - 878 [[доллар|долларро]] ташкил додаанд. Бино ба маълумоти Агентии омори Ҷумҳурии Тоҷикистон, аз рӯи натиҷаҳои соли 2021 [[ММД]]-и [[Тоҷикистон]] ба 98,9 млрд сомонӣ (ҳудуди 8,8 млрд [[доллар]]) баробар шуда, шумори аҳолии доимии [[Тоҷикистон]] то [[1 январ]] ба 9 млн. 934,4 ҳазор нафар расид.<ref>{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/economic/20220818/toikiston-yagona-kishvari-pasoshrav-miyoni-kambizoattarino-az-ri-ami-mmd-ba-sari-aol-ast|title=Тоҷикистон ягона кишвари пасошӯравӣ миёни камбизоаттаринҳо аз рӯи ҳаҷми ММД ба сари аҳолӣ аст|author=www.asiaplus.tj|date=2022-08-18| publisher=|lang=tg|accessdate=2022-09-21}}</ref>. * [[29 август]] — Дар айни замон дар [[Тоҷикистон]] 16 [[корхона|корхонаи]] истеҳсоли [[семент]] фаъолият мекунанд. Иқтидори умумии солонаи [[корхона|корхонаҳо]] 5,6 миллион [[тонна]] маҳсулот ([[семент]]) мебошад. Истеҳсолкунандагони асосӣ ҶДММ «Ҷунтай Моҳир» ва [[Корхонаи ҶДММ “Хуаҷиан Ғаюр Индастриал”|ҶДММ «Хуаксин Ғаюр Семент»]] дар [[Ёвон]], инчунин [[Корхонаи ҶДММ "Хуаксин Ғаюр - Суғд-семент"|ҶДММ «Хуаксин Ғаюр Семент»]] дар ([[вилояти Суғд]]) мебошанд.<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/08/dar-to-ikiston-boz-yak-korhonai-iste-soli-sement-ba-kor-medaroyad/|title=Дар Тоҷикистон боз як корхонаи истеҳсоли семент ба кор медарояд|author=|website=www.khovar.tj|date=2022-08-29|publisher= |lang=tg|accessdate=2022-09-21}} </ref> == [[Сентябр]] == * [[2 сентябр]] — Аз оғози соли 2022 дар '''Минтақаҳои озоди иқтисодии /МОИ/ Тоҷикистон''' ба маблағи 243 миллион сомонӣ (қариб 24 миллион доллар) маҳсулот истеҳсол шудааст. Дар моҳҳои январ ва июли соли равон аз панҷ Минтақаи озоди иқтисодии Тоҷикистон дар ду Минтақаи озоди иқтисодӣ – [[Минтақаи озоди иқтисодии «Суғд»]] ва [[Минтақаи озоди иқтисодии «Данғара»]] маҳсулот истеҳсол гардида, тамоми маблағҳо аз ҳисоби фаъолияти субъектҳои Минтақаҳои озоди иқтисодии «Суғд» ва «Данғара» ба даст омадаанд.<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/08/dar-to-ikiston-boz-yak-korhonai-iste-soli-sement-ba-kor-medaroyad/|title=Дар Тоҷикистон боз як корхонаи истеҳсоли семент ба кор медарояд|author=|website=www.khovar.tj|date=2022-09-01|publisher= |lang=tg|accessdate=2022-09-21}} </ref> * [[8 сентябр]] — дар маркази шаҳри [[Душанбе]] [[Маҷмааи «Истиқлол»]] кушода шуд. [[Маҷмааи «Истиқлол»]] 121 метр баландӣ дорад, ки он рамзӣ аст, яъне қисми поёнии маҷмаа 30 метр — рамзи 30-солагии Истиқлоли давлатӣ ва қисмати болоӣ 91 метр мазмуни дар соли 1991-уми асри XX ба даст овардани Истиқлолро ифода менамояд.<ref>{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/society/20220910/osorhona-sani-tamosho-va-kinoteatri-5d-mamaai-istilol-chiro-dar-bar-megirad|title=Осорхона, саҳни тамошо ва кинотеатри 5D. Маҷмааи "Истиқлол" чиро дар бар мегирад?|author=|website=www.asiaplustj.info/tj/|date=2022-09-10|publisher= |lang=tg|accessdate=2022-09-21}}</ref> == [[октябр]] == * [[5 октябр]] — 70-солагии зодрӯзи '''Асосгузори сулҳу ваҳдати миллӣ – Пешвои миллат, ''' [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Эмомалӣ Раҳмон]]<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/society/20221005/abdufatto-sharifzoda-emomal-ramon-zodrzashonro-dar-iotai-farzandonu-paivandon-ashn-megirand|title=Абдуфаттоҳ Шарифзода: “Эмомалӣ Раҳмон зодрӯзашонро дар иҳотаи фарзандону пайвандон ҷашн мегиранд”|author=www.asiaplus.tj|date=2022-10-05|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-10-07}}</ref>. == [[Ноябр]] == * [[14 ноябр]] — [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] Пешвои миллат [[Эмомалӣ Раҳмон]] коргоҳи коркард ва банду басти [[ҶДММ «Меваҳои ҳазорчашма»]]-ро дар [[ноҳияи Деваштич]] ба истифода доданд. <ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/11/prezidenti-mamlakat-emomal-ra-mon-korgo-i-korkard-va-bandu-basti-dmm-meva-oi-azorchashma-ro-dar-no-iyai-devashtich-ba-istifoda-dodand/|title=Президенти мамлакат Эмомалӣ Раҳмон коргоҳи коркард ва банду басти ҶДММ «Меваҳои ҳазорчашма»-ро дар ноҳияи Деваштич ба истифода доданд.|author=www.asiaplus.tj|date=2022-11-14|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-11-22}}</ref>. * [[14 ноябр]] — [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] Пешвои миллат [[Эмомалӣ Раҳмон]] коргоҳи дӯзандагии «Маҳина»<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/11/prezidenti-to-ikiston-emomal-ra-mon-korgo-i-d-zandagii-ma-ina-ro-dar-sha-ri-guliston-mavridi-istifoda-aror-dodand/|title=Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон коргоҳи дӯзандагии «Маҳина»-ро дар шаҳри Гулистон мавриди истифода қарор доданд.|author=www.asiaplus.tj|date=2022-11-14|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-11-22}}</ref> ва [[Коргоҳи пойафзолбарории “Маҳина”|коргоҳи пойафзолбарории «Маҳина»-ро]] дар шаҳри [[Гулистон (шаҳр)|Гулистон]] мавриди истифода қарор доданд.<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/11/peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-sha-ri-guliston-korgo-i-pojafzolbarorii-ma-ina-ro-mavridi-istifoda-aror-dodand/|title=Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон дар шаҳри [[Гулистон (шаҳр)| Гулистон]] коргоҳи пойафзолбарории «Маҳина»-ро мавриди истифода қарор доданд.|author=www.asiaplus.tj|date=2022-11-14|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-11-22}}</ref>. * [[14 ноябр]] Дар шаҳри [[Бӯстон]] корхонаи истеҳсоли масолеҳи сохтмонӣ ба истифода дода шуд.<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/11/dar-sha-ri-b-ston-korhonai-iste-soli-masole-i-sohtmon-ba-istifoda-doda-shud/|title=Дар шаҳри Бӯстон корхонаи истеҳсоли масолеҳи сохтмонӣ ба истифода дода шуд.|author=www.asiaplus.tj|date=2022-11-14|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-11-22}}</ref>. * [[16 ноябр]] Дар суханронӣ ба ифтихори 30-юмин солгарди баргузории [[Иҷлосияи XVI Шӯрои Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] дар [[Қасри Арбоб |Қасри Арбоб Қасри таърихии «Арбоб»]] [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] Пешвои миллат [[Эмомалӣ Раҳмон]] ин рӯйдоди тақдирсозро оғози раванди давлатсозии тоҷикон номиданд.<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/11/peshvoi-millat-emomal-ra-mon-i-losiyai-xvi-sh-roi-oliro-o-ozi-ravandi-davlatsozii-to-ikon-nomidand/|title=Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон Иҷлосияи XVI Шӯрои Олиро оғози раванди давлатсозии тоҷикон номиданд|author=www.khovar.tj|date=2022-11-16|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-11-22}}</ref>. * [[16 ноябр]] Тоҷикистон дар рейтинги кишварҳо аз ҷиҳати сифатнокии роҳҳо аз зинаи 70 ба 50 боло баромад.<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2022/11/to-ikiston-az-r-i-sifati-ro-o-dar-idm-oi-duyum-va-dar-osiyoi-markaz-zinai-avvalro-ish-ol-mekunad-kishvari-mo-dar-rejtingi-kishvar-oi-a-on-bo-in-nishondi-anda-yakbora-20-zina-bolo-baromad/|title=ТОҶИКИСТОН АЗ РӮИ СИФАТИ РОҲҲО ДАР ИДМ ҶОИ ДУЮМ ВА ДАР ОСИЁИ МАРКАЗӢ ЗИНАИ АВВАЛРО ИШҒОЛ МЕКУНАД|author=www.khovar.tj|date=2022-11-16|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-11-22}}</ref>. == [[Декабр]] == * [[15 декабр]] — [[Мирганд Шаҳбозов|Академик Мирганд Шаҳбозов]] дар шаҳри [[Тошканд]] ҷоизаи “Ситораҳои Иттиҳод”-ро соҳиб шуд.<ref>{{Cite web|url=https://pressa.tj/akademik-shaҳbozov-ҷoizai-sitoraҳoi-ittiҳod-va-2-million-rublro-soҳib-shud/|title=Академик Шаҳбозов ҷоизаи “Ситораҳои Иттиҳод” ва 2 миллион рублро соҳиб шуд|author=www.pressa.tj|date=2022-12-15|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-12-27}}</ref>. * [[20 декабр]] — Дар шаҳри [[Душанбе]] корхонаи [[ҶДММ «Қолинҳои Душанбе»]] ба фаъолият оғоз намуд. Корхона аз ҷумлаи корхонаҳои калони саноатие буд, ки дар соли 2022 бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба истифода дода шуданд ва барои рушди саноати сабук ва ташкили ҷойҳои нави корӣ аҳамияти иқтисодӣ дошт.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2023/03/2022-soli-etirofi-tashabbus-oi-a-onii-to-ikiston/ |title=2022 — Соли эътирофи ташаббусҳои ҷаҳонии Тоҷикистон |website=АМИТ «Ховар» |date=2023-03 |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://jumhuriyat.tj/508-2022-soli-jetirofi-tashabbusoi-navi-aonii-toikiston-siesati-dohil.html |title=2022 — Соли эътирофи ташаббусҳои нави ҷаҳонии Тоҷикистон |website=Ҷумҳурият |date= |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref> * [[23 декабр]] — Дар [[Тоҷикистон]] [[маош]]у [[нафақа]] ва стипендия дар [[соли 2023]] аз 20 то 25 дарсад боло мераванд<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/20221223/maoshu-nafaa-va-stipendiyao-az-moi-marti-soli-2023-az-20-to-25-darsad-bolo-meravand|title=Маошу нафақа ва стипендия дар соли 2023 аз 20 то 25 дарсад боло мераванд|author=www.asiaplus.tj|date=2022-12-23|publisher=|lang=tg|accessdate=2022-12-27}}</ref>. == Нигаред низ == {{новбарӣ}} {{дарахти мақолаҳо|Соли 2022}} == Эзоҳ == {{эзоҳ|2}} [[Гурӯҳ:Соли 2022| ]] [[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2022]] [[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои кунунӣ]] 9wyabqxoq9zbok99khet3ae672et6b8 0 209837 1484648 1481671 2026-08-24T19:02:17Z VASHGIRD 8035 1484648 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Азизҷон Раҳмонов |номи аслӣ = Азизҷон Салмонович Раҳмонов |тасвир = Азизҷон Раҳмонов.jpg |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 02.10.1961 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Орҷонкидзеобод|шаҳри Ваҳдат}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = 22.07.2026 |маҳалли даргузашт = {{МаҳаллиДаргузашт|Душанбе|шаҳри Душанбе}} |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[муносибатҳои байналмилалӣ]], [[таърих]], амнияти миллӣ |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]], [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои таърих}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||1}} |алма-матер = [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] (1984), Институти аврупоии амнияти ба номи Ҷорҷ Маршалл (2006) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = [[Аълочии маорифи Тоҷикистон]]<br>[[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Азизҷон Салмонович Раҳмонов''' (2 октябри 1961, [[Ваҳдат (шаҳр)|Орҷоникидзеобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]] — 22 июли 2026, [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]]) — муаррих ва сиёсатшиноси тоҷик, [[номзади илмҳои таърих]] (1991), [[дотсент]] (2010). [[Аълочии маорифи Тоҷикистон]], [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]]. == Зиндагинома == Азизҷон Раҳмонов 2 октябри соли 1961 дар шаҳри Орҷоникидзеобод ( ҳоло [[Ваҳдат (шаҳр)|Ваҳдат]]) ба дунё омадааст. Солҳои 1979–1984 дар факултаи таърихи [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ|Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко]] таҳсил кардааст. Солҳои 1986–1988 котиби комсомолӣ ва ассистенти кафедраи таърихи ҲКИШ-и донишкадаи номбурда буд. Солҳои 1989–1991 дар аспирантура таҳсил намуда, соли 1991 рисолаи номзадиашро дифоъ кард. Солҳои 1992–1996 ҳамчун муаллими калони кафедраҳои таърихи сиёсӣ ва таърихи халқи тоҷики ДДОТ, солҳои 1996–2002 мудири шуъбаи фарҳанг ва иттилоот ва ҷонишини раиси Раёсати Ҷамъияти дӯстӣ ва равобити фарҳангии Тоҷикистон кор кардааст. Соли 2006 Институти аврупоии амниятии ба номи Ҷорҷ Маршаллро бо ихтисоси амнияти миллӣ ва байналмилалӣ хатм намуд. Аз соли 2003 то охири умр ҳамчун дотсенти кафедраи минтақашиносии хориҷӣ ва сиёсати хориҷии [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] фаъолият мекард. == Фаъолияти илмӣ == Муаллифи беш аз 100 асару мақолаи илмӣ ва илмию методӣ мебошад. Осор ва таҳқиқоти ӯ асосан ба масъалаҳои таърихи сиёсӣ, ҳаракатҳои ҷамъиятии солҳои 90-уми Тоҷикистон, амнияти миллӣ ва минтақавии кишварҳои Осиёи Марказӣ ва Авруосиё, инчунин мубориза бо терроризм ва экстремизм бахшида шудаанд. == Даргузашт == Азизҷон Раҳмонов 22 июли соли 2026 дар шаҳри Душанбе аз олам даргузашт. == Осор == * Политические партии мира, России и Таджикистана. — Д., 1994. == Ҷоизаҳо == * [[Аълочии маорифи Тоҷикистон]] * [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] * Унвони фахрии «Беҳтарин омӯзгори ИДМ» == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.tgpu.tj/index.php?option=com_content&view=article&id=212&Itemid=92&lang=tj Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ] * [https://web.archive.org/web/20150217021932/http://rtsu.tj/sites/default/files/doc/information_rtsu.pdf «Российско-Таджикский (славянский) университет» (в одном томе). Энциклопедия / Главный редактор М. С. Имомов. — Душанбе, 2011. — 386 стр.] [[Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] amej83nukm0qbzsrgw4al1ee1jq5p93 1484649 1484648 2026-08-24T19:03:36Z VASHGIRD 8035 1484649 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Азизҷон Раҳмонов |номи аслӣ = Азизҷон Салмонович Раҳмонов |тасвир = Азизҷон Раҳмонов.jpg |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 02.10.1961 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Орҷонкидзеобод|шаҳри Ваҳдат}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = 22.07.2026 |маҳалли даргузашт = {{МаҳаллиДаргузашт|Душанбе|шаҳри Душанбе}} |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[муносибатҳои байналмилалӣ]], [[таърих]], амнияти миллӣ |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]], [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои таърих}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||1}} |алма-матер = [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] (1984), Институти аврупоии амнияти ба номи Ҷорҷ Маршалл (2006) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = [[Аълочии маорифи Тоҷикистон]]<br>[[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Азизҷон Салмонович Раҳмонов''' (2 октябри 1961, [[Ваҳдат (шаҳр)|Орҷоникидзеобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]] — 22 июли 2026, [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]]) — муаррих ва сиёсатшиноси тоҷик, [[номзади илмҳои таърих]] (1991), [[дотсент]] (2010). == Зиндагинома == Азизҷон Раҳмонов 2 октябри соли 1961 дар шаҳри Орҷоникидзеобод ( ҳоло [[Ваҳдат (шаҳр)|Ваҳдат]]) ба дунё омадааст. Солҳои 1979–1984 дар факултаи таърихи [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ|Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Т. Г. Шевченко]] таҳсил кардааст. Солҳои 1986–1988 котиби комсомолӣ ва ассистенти кафедраи таърихи ҲКИШ-и донишкадаи номбурда буд. Солҳои 1989–1991 дар аспирантура таҳсил намуда, соли 1991 рисолаи номзадиашро дифоъ кард. Солҳои 1992–1996 ҳамчун муаллими калони кафедраҳои таърихи сиёсӣ ва таърихи халқи тоҷики ДДОТ, солҳои 1996–2002 мудири шуъбаи фарҳанг ва иттилоот ва ҷонишини раиси Раёсати Ҷамъияти дӯстӣ ва равобити фарҳангии Тоҷикистон кор кардааст. Соли 2006 Институти аврупоии амниятии ба номи Ҷорҷ Маршаллро бо ихтисоси амнияти миллӣ ва байналмилалӣ хатм намуд. Аз соли 2003 то охири умр ҳамчун дотсенти кафедраи минтақашиносии хориҷӣ ва сиёсати хориҷии [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] фаъолият мекард. == Фаъолияти илмӣ == Муаллифи беш аз 100 асару мақолаи илмӣ ва илмию методӣ мебошад. Осор ва таҳқиқоти ӯ асосан ба масъалаҳои таърихи сиёсӣ, ҳаракатҳои ҷамъиятии солҳои 90-уми Тоҷикистон, амнияти миллӣ ва минтақавии кишварҳои Осиёи Марказӣ ва Авруосиё, инчунин мубориза бо терроризм ва экстремизм бахшида шудаанд. == Даргузашт == Азизҷон Раҳмонов 22 июли соли 2026 дар шаҳри Душанбе аз олам даргузашт. == Осор == * Политические партии мира, России и Таджикистана. — Д., 1994. == Ҷоизаҳо == * [[Аълочии маорифи Тоҷикистон]] * [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] * Унвони фахрии «Беҳтарин омӯзгори ИДМ» == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.tgpu.tj/index.php?option=com_content&view=article&id=212&Itemid=92&lang=tj Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ] * [https://web.archive.org/web/20150217021932/http://rtsu.tj/sites/default/files/doc/information_rtsu.pdf «Российско-Таджикский (славянский) университет» (в одном томе). Энциклопедия / Главный редактор М. С. Имомов. — Душанбе, 2011. — 386 стр.] [[Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] btj9wgj4pjuw5sn1d20bc0l5r4mnb7c 0 209901 1484606 1483420 2026-08-24T13:58:42Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1484606 wikitext text/x-wiki {{Новбарии сол|2014}} {{Оғози сол|2014}} ==Рӯйдодҳо== === Январ === * [[16 январ]] - ширкати мобилии [[Вавилон-Мобайл]] дастрасии ройгон ба ҳамаи бахшҳои [[Википедиа]]ро барои мизоҷонаш эълон кард<ref>Babilon-Mobile announces Free Zero Wikipedia Access http://www.babilon-m.com/eng/services/wikipedia/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160311032911/http://www.babilon-m.com/eng/services/wikipedia/ |date=2016-03-11 }}</ref>. === Феврал === * [[2 апрел]] — дар [[Минтақаи озоди иқтисодии «Суғд»]]-и шаҳри [[Хуҷанд]] бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон корхонаи нави коркарди ширии ширкати «Афзали Суғд» ба истифода дода шуд. Корхона ба коркарди шир ва истеҳсоли маҳсулоти ширӣ машғул буда, ба рушди саноати хӯрокворӣ ва коркарди ашёи хоми дохилӣ мусоидат намуд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2014/04/02/ |title=Ифтитоҳи корхонаи коркарди шири Афзали Суғд |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2014-04-02 |language=tg |access-date=2026-08-15 }}</ref> === [[Июл]] === * [[26 июл]]— қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соҳаи муқовимат ба савдои одамон такмил дода шуд. Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи муқовимат ба савдои одамон ва расонидани кӯмак ба қурбониёни савдои одамон» '''26 июли соли 2014, №1096''' қабул гардид. Қонун асосҳои ташкилӣ ва ҳуқуқии муқовимат ба савдои одамон, ҳимоя ва расонидани кӯмак ба қурбониёни онро муайян намуд.<ref>{{Cite web |url=https://mmih.adlia.tj/SEARCH/DocumentView?DocumentId=122215 |title=Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи муқовимат ба савдои одамон ва расонидани кӯмак ба қурбониёни савдои одамон» |website=ADLIA — Базаи маълумоти ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2014-07-26 |language=tg |access-date=2026-08-15 }}</ref> === [[Сентябр]] === * [[10 сентябр]] — зимни сафари расмии Президенти [[Ҷумҳурии Исломии Эрон]] [[Ҳасан Рӯҳонӣ]] ба [[Тоҷикистон]] агрегати дуюми [[НБО Сангтӯда-2|НБО «Сангтӯда-2»]] ба истифода дода шуд. Ба кор даромадани агрегати дуюм иқтидори истеҳсоли нерӯи барқи нерӯгоҳро афзоиш дода, дар таҳкими истиқлолияти энергетикии кишвар аҳамияти муҳим дошт.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2015/05/dastovard-1203-i-so-1203-ai-energetika-az-va-1203-dat-to-va-1203-dat/ |title=Дастовардҳои соҳаи энергетика аз Ваҳдат то Ваҳдат |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2015-05-01 |language=tg |access-date=2026-08-15 }}{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[13 сентябр]] — зимни сафари давлатии Раиси [[Ҷумҳурии Мардумии Чин]] [[Си Ҷинпин]] ба Тоҷикистон маросими оғози сохтмони қитъаи тоҷикистонии лӯлаи гази «Осиёи Марказӣ — Чин» баргузор гардид. Қитъаи Тоҷикистон зиёда аз 400 километр дарозӣ дошта, арзиши пешакии лоиҳа дар ҳудуди Тоҷикистон тақрибан 3,2 миллиард доллари ИМА арзёбӣ гардид.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2014/09/3000-sha-1203-rvandi-to-1207-ikiston-so-1203-ibi-1207-oi-kor-megardad/ |title=3000 шаҳрванди Тоҷикистон соҳиби ҷои кор мегардад |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2014-09-15 |language=tg |access-date=2026-08-15 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/event/%27news/7022 |title=Баёнияи муштараки Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Халқии Хитой дар бораи тақвияти минбаъдаи муносибатҳои шарикии стратегӣ |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2014-09-13 |language=tg |access-date=2026-08-15 }}</ref> * [[13 сентябр]] — агрегати дуюми навбати аввали Маркази барқу гармидиҳии «Душанбе-2» ба кор дароварда шуда, иқтидори барқии навбати аввал ба 100 МВт расонида шуд. Ҳамзамон сохтмони навбати дуюми марказ оғоз гардид.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/rus/2014/09/rech-emomali-rahmona-na-tseremonii-zapuska-vtorogo-agregata-pervoj-ocheredi-tets-dushanbe-2/ |title=Речь Эмомали Рахмона на церемонии запуска второго агрегата первой очереди ТЭЦ «Душанбе-2» |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2014-09-13 |language=ru |access-date=2026-08-15 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/rus/2016/12/lider-natsii-otkryl-teploelektrotsentral-dushanbe-2/ |title=Лидер нации открыл Теплоэлектроцентраль «Душанбе-2» |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2016-12 |language=ru |access-date=2026-08-15 }}</ref> * [[18 сентябр]] — дар шаҳри [[Турсунзода]] бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон роҳи автомобилгарди Душанбе — Турсунзода мавриди таваҷҷуҳи махсус қарор гирифта, ҳамчун яке аз лоиҳаҳои муҳими рушди инфрасохтори нақлиётии кишвар татбиқ гардид. Сохтмони роҳи Душанбе — Турсунзода аз ҷумлаи лоиҳаҳои калони нақлиётие буд, ки дар Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ҳамчун омили беҳтар намудани робитаҳои дохилӣ ва пайвастан ба шабакаҳои байналмилалии нақлиётӣ арзёбӣ гардидааст.<ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/node/6598 |title=Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2014 |language=tg |access-date=2026-08-15 }}</ref> === Декабр === * [[19 декабр]] — дар [[ноҳияи Данғара]] бо гузоштани санги асос сохтмони яке аз бузургтарин маҷмааҳои истеҳсолии нассоҷии минтақа оғоз гардид. Лоиҳа дар ҳамкорӣ бо сармоягузорони [[Ҷумҳурии Мардумии Чин]] амалӣ шуда, барои коркарди пурраи нахи пахта, истеҳсоли матоъ ва ташкили ҳазорҳо ҷойи корӣ пешбинӣ гардид. Ҳаҷми сармоягузории пешбинишуда 260 миллион доллари ИМА арзёбӣ шуда буд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2014/12/suhanronii-prezidenti-to-1207-ikiston-mu-1203-taram-emomal-1251-ra-1203-mon-dar-marosimi-guzoshtani-sangi-asos-baroi-sohtmoni-ma-1207-maai-iste-1203-solii-nasso-1207-1251-dar-no-1203-iyai-dan-1171-ara/ |title=Суханронии Президенти Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон дар маросими гузоштани санги асос барои сохтмони «Маҷмааи истеҳсолии нассоҷӣ» дар ноҳияи Данғара |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2014-12-19 |language=tg |access-date=2026-08-15 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/node/12895 |title=Сафари корӣ ба ноҳияи Данғара ва рушди маҷмааи нассоҷии «Ҷунтай-Данғара Син Силу Текстил» |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2016 |language=tg |access-date=2026-08-15 }}</ref> * Дар марҳилаи аввали он беш аз 52 000 тонна нахи пахта мавриди коркарди саноатӣ қарор мегирад. Дар ин ҷо 4 корхонаи нав - ресандагӣ, бофандагӣ, рангубори матоъ ва дӯзандагӣ бунёд ёфта, дар маҷмӯъ 6 ҳазор шаҳрвандони Тоҷикистон бо кори доимӣ таъмин мешаванд. Ин маҷмааи муштараки [[Тоҷикистон]]у [[Чин]] буда, коргоҳҳои саноатии он бо ворид намудани навтарин технология аз ширкатҳои дорои шуҳрати ҷаҳонӣ аз [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]], кишварҳои аврупоии [[Италия]], [[Швейсария]], [[Олмон]] ва аз худи Чин бунёд меёбад. Дар навбати аввал ё худ дар корхонаи ресандагии маҷмаа, ки то моҳи октябри соли 2015 ба кор омода хоҳад шуд, 600 нафар шаҳрвандони Тоҷикистон ба кор ҷалб карда мешаванд. Ин маҷмаа бо харҷи қариб 1,5 миллиард сомонӣ дар зарфи 2 соли оянда сохта ва пурра ба кор дароварда мешавад.<ref>[http://www.khovar.tj/president/38558-o1171ozi-sohtmoni-buzurgtarin-ma1207maai-korgo12031203oi-nasso12071251-dar-dan1171ara.html ОҒОЗИ СОХТМОНИ БУЗУРГТАРИН МАҶМААИ КОРГОҲҲОИ НАССОҶӢ ДАР ДАНҒАРА]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * '''Соли 2014''' — дар [[Тоҷикистон]] дар соҳаи энергетика ва инфрасохтори нақлиётӣ як қатор лоиҳаҳои муҳими давлатӣ ва минтақавӣ идома ёфтанд. Аз ҷумла, сохтмони роҳҳои байналмилалии Душанбе — Кӯлоб — Хоруғ — Қулма, Душанбе — Турсунзода ва роҳи оҳани Ваҳдат — Ёвон — Қӯрғонтеппа дар доираи сиёсати рушди инфрасохтори коммуникатсионӣ амалӣ гардид.<ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/node/6598 |title=Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2014 |language=tg |access-date=2026-08-15 }}</ref> == Нигаред низ == {{новбарӣ}} {{дарахти мақолаҳо|Соли 2014}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Соли 2014| ]] [[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2014]]} sukgcktyfdwahl6w22wo793rinr6rxg 0 209902 1484605 1483419 2026-08-24T13:56:49Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1484605 wikitext text/x-wiki {{Новбарии сол|2013}} {{Оғози сол|2013}} == Рӯйдодҳо == == [[Март]] == * [[2 март]] — Ҷумҳурии Тоҷикистон расман ба узвияти Созмони Умумиҷаҳонии Савдо (СУС) пазируфта шуд ва 159-умин узви ин созмон гардид. Протоколи ҳамроҳшавии Тоҷикистон 31 январи соли 2013 ба СУС пешниҳод шуда, аз 2 марти соли 2013 узвияти кишвар эътибор пайдо кард <ref>{{Cite web |url=https://www.wto.org/English/Thewto_E/acc_e/a1_tajikistan_e.htm |title=Tajikistan — Accessions |website=World Trade Organization |publisher=World Trade Organization |date= |language=en |access-date=15 августи 2026 }}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.wto.org/english/news_e/brief2013review_e.htm |title=2013 in review |website=World Trade Organization |publisher=World Trade Organization |date=2013 |language=en |access-date=15 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.wto.org/english/news_e/brief2013review_e.htm |title=2013 in review |website=World Trade Organization |publisher=World Trade Organization |date=2013 |language=en |access-date=15 августи 2026 }}}}</ref> * [[20 март]]- Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи миллии тоҷик ҷилди дуввуми китоби бисёрҷилдаи Энсиклопедияи миллии тоҷикро ба нашр расонд. Аз соли [[2008]] сар карда таълифу тадвини Энсиклопедияи миллии тоҷик, дар [[Тоҷикистон]] шурӯъ шудааст.<ref>{{Cite web |url=http://ruzgor.tj/news/9484-insiklopedia-tajik.html |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2013-10-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140910060309/http://ruzgor.tj/news/9484-insiklopedia-tajik.html |archivedate=2014-09-10 }}</ref> * [[21 март]]-[[24 март]] — Тибқи маълумоти расмӣ [[Наврӯз]] соли 20013 дар 11 кишвари ҷаҳон ҷашни расмии миллӣ бо рӯзҳои истироҳат ба шумор меравад. [[Афғонистон]] — 21 март; [[Эрон]] — аз 20 то 23 март; [[Озарбойҷон]] — аз 20 то 26 март; [[Қазоқистон]] — аз 21 то 24 март; [[Туркманистон]] — аз 20 то 23 март; [[Қирғизистон]] ва [[Ӯзбекистон]] — 21 март; [[Албания]] (Рӯзи Баҳор) — аз 20 то 23 март; [[Косово]] — 21 март рӯзҳои истироҳат аст.<ref>Сайри ҷаҳонии Наврӯз.//Ба қуллаҳои дониш. Нашрияи ДМТ. — 2013, № 6 (1333), 15 марти 2013</ref> == [[Апрел]] == [[ 26 апрел]] — Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон Паёми солона пешниҳод намуд. Дар он самтҳои асосии сиёсати дохилӣ ва хориҷӣ, рушди иқтисодию иҷтимоӣ, энергетика, саноат, нақлиёт ва дигар масъалаҳои стратегии кишвар баррасӣ шуданд.<ref>{{Cite web |url=https://mmih.adlia.tj/SEARCH/DocumentView?DocumentId=119311 |title=Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 26 апрели соли 2013 |website=ADLIA — Махзани мутамаркази иттилооти ҳуқуқӣ |publisher=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=26 апрели 2013 |language=tg |access-date=15 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://peshina.jumhuriyat.tj/index.php?id=3&start=104 |title=Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=«Ҷумҳурият» |publisher=Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=29 апрели 2013 |language=tg |access-date=15 августи 2026 }}</ref> == [[Июн]] == * [[21 июн]] — Дар иҷлоси 37-уми Кумитаи Мероси Ҷаҳонии [[ЮНЕСКО]] дар шаҳри Пномпени Комбуҷ [[Боғи миллии Тоҷикистон]] (Кӯҳҳои Помир) ба Феҳристи Мероси Ҷаҳонии Идораи омӯзишӣ, илмӣ ва фарҳангии [[Созмони Миллали Муттаҳид]] ([[ЮНЕСКО]]) шомил шуд.<ref>http://www.bbc.co.uk/tajik/news/2013/06/130621_mm_tajik_park_world_heritage.shtml</ref> == [[Июл]] == * [[20 июл]] — дар [[ноҳияи Шаҳринав]] бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон корхонаи коркарди [[нафт|нафти]] [[ҶДММ «Капитал»]] ба фаъолият оғоз кард. Навбати аввали [[корхона]] бо иқтидори коркарди 100 ҳазор тонна [[нафт|нафти]] хом дар як сол сохта шуда, беш аз 70 миллион сомонӣ сармоягузорӣ шудааст.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2013/07/20/ |title=Ифтитоҳи нахустин корхонаи муосири коркарди нафт дар ноҳияи Шаҳринав |website=АМИТ «Ховар» |publisher=Агентии миллии иттилоотии Тоҷикистон «Ховар» |date=20 июли 2013 |language=tg |access-date=15 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2013/07/suhanronii-e-ra-1203-mon-dar-marosimi-o-1171-ozi-faoliyati-korhonai-korkardi-naft-dar-sha-1203-rinav/ |title=Суханронии Э. Раҳмон дар маросими оғози фаъолияти корхонаи коркарди нафт дар Шаҳринав |website=АМИТ «Ховар» |publisher=Агентии миллии иттилоотии Тоҷикистон «Ховар» |date=20 июли 2013 |language=tg |access-date=15 августи 2026 }}</ref> == [[Август]] == * [[14 август]] — Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон Фармони №1493 '''«Дар бораи тадбирҳои тақвият бахшидани сатҳи ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ ва зиёд намудани маоши амалкунандаи вазифавии хизматчиёни давлатӣ, кормандони муассисаю ташкилотҳои буҷетӣ, андозаи нафақа ва стипендия»'''-ро ба имзо расонид. Тибқи фармон аз 1 сентябри соли 2013 ҳадди ақали музди меҳнат 25 фоиз зиёд гардида, ба 250 сомонӣ расонида шуд; маоши кормандони муассисаҳои томактабӣ ва таҳсилоти умумӣ 30 фоиз ва стипендияҳои давлатӣ 20 фоиз зиёд гардиданд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2013/08/tavze-1203-ot-ba-farmoni-prezident/ |title=Тавзеҳот ба Фармони Президент |website=АМИТ «Ховар» |publisher=Агентии миллии иттилоотии Тоҷикистон «Ховар» |date=14 августи 2013 |language=tg |access-date=15 августи 2026 }}</ref> * [[29 август]] — Дар ҷамоати Ҳасан Ҳусейнов дар[[ноҳияи Ёвон]] бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон корхонаи бузурги сементбарории «[[Хуаксин-Ғаюр-семент]]» ба истифода дода шуд. Иқтидори солонаи корхона 1 миллион тонна семент ва шумораи ҷойҳои корӣ тақрибан 1000 нафарро ташкил медод. Сохтмони он бо сармоягузории муштараки [[ҶДММ «Ғаюр»]] ва ширкати чинии «Хуаксин» анҷом дода шуд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2013/08/huaksin-1170-ayur-sement-ba-istifoda-doda-shud/ |title=«Хуаксин-Ғаюр-семент» ба истифода дода шуд |website=АМИТ «Ховар» |publisher=Агентии миллии иттилоотии Тоҷикистон «Ховар» |date=29 августи 2013 |language=tg |access-date=15 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2013/08/29/ |title=Ифтитоҳи бузургтарин корхонаи сементбарории Тоҷикистон |website=АМИТ «Ховар» |publisher=Агентии миллии иттилоотии Тоҷикистон «Ховар» |date=29 августи 2013 |language=tg |access-date=15 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://khovar.tj/president/29350-iftito1203i-buzurgtarin-korhonai-sementbarorii-to1207ikiston.html |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2013-10-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150324172535/http://khovar.tj/president/29350-iftito1203i-buzurgtarin-korhonai-sementbarorii-to1207ikiston.html |archivedate=2015-03-24 }}</ref> == [[Сентябр]] == * [[17 сентябр]] — дар шаҳри [[Хуҷанд]] кӯдакистони Президентӣ, ки барои 1000 нафар кӯдакони болаёқат пешбинӣ шудааст, ифтитоҳ ёфт. Кӯдакистон дар майдони 3 га бунёд ёфта аз ду бинои бузурги сеошёна ва дигар иншооти ёрирасон иборат аст. Дар ҳавлии муассиса 46 майдончаи махсус барои бозӣ ва машғулиятҳои гуногуни кӯдакон омода гардида, ҳар як майдонча дорои бозичаҳо мебошад. Нигаред: <ref>[http://www.prezident.tj/node/5156]</ref> == [[Октябр]] == * [[1 октябр]] — Президенти кишвар [[Эмомалӣ Раҳмон]] нақби мошингарди Чормағзакро, ки дар масири Душанбе-Ваҳдат-Кӯлоб қарор дорад, расман ифтитоҳ намуда, мавриди истифодаи умум қарор дод. Нақби Чормағзак, ки қариб 4,5 км дарозӣ дорад. Дар солҳои истиқлоли давлатии Тоҷикистон 31 км нақбҳои мошингард сохта мавриди истифода қарор гирифт. <ref>{{Cite web |url=http://khovar.tj/president/29884-ishtiroki-emomal1251-ra1203mon-dar-marosimi-iftito1203i-na1179bi-chorma1171zak.html |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2013-10-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140209201400/http://khovar.tj/president/29884-ishtiroki-emomal1251-ra1203mon-dar-marosimi-iftito1203i-na1179bi-chorma1171zak.html |archivedate=2014-02-09 }}</ref> == [[Ноябр]] == * [[6 ноябр]] — 6 ноябр — дар [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] интихоботи [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] баргузор гардид. Тибқи натиҷаҳои пешакии Комиссияи марказии интихобот ва [[раъйпурсӣ]], дар интихобот 3 640 056 нафар ё 86,6 фоизи интихобкунандагон иштирок намуда, [[Эмомалӣ Раҳмон]] 83,6 фоизи овозҳоро ба даст овард.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2013/11/intihobi-emomal-1251-ra-1203-mon-ba-mansabi-prezidenti-to-1207-ikiston/ |title=Интихоби Эмомалӣ Раҳмон ба мансаби Президенти Тоҷикистон |website=АМИТ «Ховар» |publisher=Агентии миллии иттилоотии Тоҷикистон «Ховар» |date=7 ноябри 2013 |language=tg |access-date=15 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/politics/20131107/emomal-ra-mon-bori-navbat-prezident-intikhob-shud |title=Эмомалӣ Раҳмон бори навбатӣ президент интихоб шуд |website=Asia-Plus |publisher=Оҷонсии иттилоотии «Азия-Плюс» |date=7 ноябри 2013 |language=tg |access-date=15 августи 2026 }}</ref><ref>[http://www.khovar.tj/elections/30493-intihobi-emomal1251-ra1203mon-ba-mansabi-prezidenti-to1207ikiston.html {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20131110011016/http://www.khovar.tj/elections/30493-intihobi-emomal1251-ra1203mon-ba-mansabi-prezidenti-to1207ikiston.html |date=2013-11-10 }} 7 ноябр/[[АМИТ «Ховар»]]]</ref> * [[18 ноябр]] — дар ҷаласаи 37 — уми [[ЮНЕСКО]] феҳрасти санаҳои таърихиву фарҳангӣ барои солҳои 2014—2015 тасдиқ гардид, ки дар ин миён 4 пешниҳоди ҷониби [[Тоҷикистон]] низ пазируфта шудааст. Ба феҳрасти ЮНЕСКО 3000 — солагии [[қалъаи Ҳисор]], 700 — солагии [[Мирсаид Алии Ҳамадонӣ]], 600 — солагии [[Абдураҳмони Ҷомӣ]] ва 100 — солагии [[Зиёдулло Шаҳидӣ]] шомил карда шуданд ва қарор шуд, ки ин ҷашну чорабиниҳо бо ширкати ин созмон таҷлил мегардад. [http://www.ozodi.org/content/will-celebrete-four-tajik-historical-dates-from-unesco-/25171270.html Чаҳор таърихи таърихии Тоҷикистон дар феҳрасти ЮНЕСКО/Озодӣ] == [[Соли 2013]] == * [[Соли 2013]] — дар [[корхонаи муштараки «Зарафшон»]] рушди иқтидорҳои коркарди маъдан ва истеҳсоли тилло идома ёфт. Тибқи маълумоти АМИТ «Ховар», дар соли 2013 корхона 1 714 килограмм тилло истеҳсол кардааст; ҳамзамон барои ба истифода додани коргоҳи нави поксозии тилло бо иқтидори коркарди 10 ҳазор тонна маъдан дар як шабонарӯз омодагӣ идома дошт.<ref>{{Cite web |url=https://khov ar.tj/2014/02/zarafshon-2-5-tonna-tillo-iste-1203-sol-mekunad/ |title=«Зарафшон» 2,5 тонна тилло истеҳсол мекунад |website=АМИТ «Ховар» |publisher=Агентии миллии иттилоотии Тоҷикистон «Ховар» |date=13 феврали 2014 |language=tg |access-date=15 августи 2026 }}{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[Соли 2013]] — — корҳои рушди низоми энергетикии кишвар идома ёфтанд. Дар Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 26 апрели соли 2013, аз ҷумла, ба масъалаҳои рушди НБО «Сангтӯда-2» ва сохтмони Маркази барқу гармидиҳии Душанбе-2 таваҷҷуҳ дода шуд. Манбаи расмии ADLIA матни пурраи Паёмро нигоҳ медорад.<ref>{{Cite web |url=https://mmih.adlia.tj/SEARCH/DocumentView?DocumentId=119311 |title=Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 26 апрели соли 2013 |website=ADLIA — Махзани мутамаркази иттилооти ҳуқуқӣ |publisher=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=26 апрели 2013 |language=tg |access-date=15 августи 2026 }}</ref> == Нигаред низ == {{новбарӣ}} {{дарахти мақолаҳо|Соли 2013}} == Эзоҳ == {{эзоҳ|2}} [[Гурӯҳ:Соли 2013| ]] [[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2013]] inm74c6q6zude7bjmf6ctl756vkffc9 0 209906 1484604 1483191 2026-08-24T13:55:44Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1484604 wikitext text/x-wiki {{Новбарии сол|2007}} {{Оғози сол|2007}} == Рӯйдодҳо == === [[Март]] === * [[16 март]] — Шартномаи дӯстӣ ва ҳамкорӣ бо [[Озарбойҷон]] 16 марти соли 2007 — дар шаҳри Душанбе Аҳдномаи дӯстӣ ва ҳамкорӣ байни [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ва [[Ҷумҳурии Озарбойҷон]] ба имзо расид. Ин санад яке аз ҳуҷҷатҳои асосии заминаи шартномавию ҳуқуқии муносибатҳои дуҷонибаи Тоҷикистон ва Озарбойҷон ба ҳисоб меравад.<ref>{{Cite web |url=https://mfa.tj/tg/baku/munosibatho/munosibathoi-dujoniba |title=Муносибатҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон бо Ҷумҳурии Озарбойҷон |website=Сафорати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Ҷумҳурии Озарбойҷон |publisher=Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2018/09/emomal-ra-mon-baroi-to-ikiston-rushdi-munosiboti-ustuvor-bo-ozarboj-oni-d-st-afzaliyatnok-ast/ |title=Эмомалӣ Раҳмон: «Барои Тоҷикистон рушди муносиботи устувор бо Озарбойҷони дӯст афзалиятнок аст» |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2018 |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref> === [[Апрел]] === * [[30 апрел]] — Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон 30 апрели соли 2007 — Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] ба [[Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] Паёми солонаи худро пешниҳод намуд. Дар Паём масъалаҳои рушди иқтисодию иҷтимоӣ, ислоҳоти идоракунии давлатӣ, '''Стратегияи миллии рушд ва демографияи кишвар''' баррасӣ гардиданд.<ref>{{Cite web |url=https://www.prezident.tj/event/missives/19 |title=Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=30 апрели 2007 |language=tg |access-date=10 августи 2026 |accessdate=2026-08-11 |archivedate=2026-08-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260811063735/https://www.prezident.tj/event/missives/19 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/node/197 |title=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2007 |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref> === [[Май]] === * [[5 май]] — Раиси ҷумҳури Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] дар садри як ҳайати давлатӣ сафареро ба [[Қатар]] ва [[Эрон]] оғоз кард. Дафтари матбуъоти раёсатҷумҳурии [[Тоҷикистон]] дар бораи ҳадаф ва барномаҳои ин сафар иттилоъ надодааст, аммо манобеъи наздик ба [[Вазорати корҳои хориҷи]]и [[Тоҷикистон]] гуфтаанд, ҳамкориҳои иқтисодӣ ва ҷалби сармоягузориҳои беруна мақсади аслии ин сафари чаҳоррӯза мебошад.<ref>{{Cite web|url=http://www2.ozodi.org/news/2007/05/05.html#eef2b5ab-ff17-493e-9945-0a7a72869ef5|title=Сафари Раиси ҷумҳури Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] ба [[Қатар]] ва [[Эрон]]|website=www2.ozodi.org|publisher=ozodi.org|date=2007-09-27|language=tg {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070927002930/http://www2.ozodi.org/news/2007/05/05.html#eef2b5ab-ff17-493e-9945-0a7a72869ef5 |date=2007-09-27 }}|accessdate=2018-06-30|archivedate=2007-09-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927002930/http://www2.ozodi.org/news/2007/05/05.html#eef2b5ab-ff17-493e-9945-0a7a72869ef5}}</ref> * [[12 май]] — Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон №254 '''«Дар бораи рамзҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон»'''-ро ба имзо расонид. Қонун мақоми ҳуқуқӣ ва тартиби истифодаи Парчам, Нишон ва Суруди Миллии Ҷумҳурии Тоҷикистонро муайян намуд.<ref>{{Cite web |url=https://mmih.adlia.tj/SEARCH/DocumentView?DocumentId=31275 |title=Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 12 майи соли 2007 №254 «Дар бораи рамзҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» |website=ADLIA — Махзани муттаҳидаи иттилоотии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=12 майи 2007 |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2024/11/parchami-davlat-dar-ku-o-boyad-nasb-karda-shavad-vakili-ma-lisi-namoyandagon-ba-in-savol-posuh-dod/ |title=Парчами давлатӣ дар куҷо бояд насб карда шавад? |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2024 |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/symbols |title=Рамзҳои давлатӣ |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref> === [[Июн]] === * [[28 июн]] — '''Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2015''' бо Қарори Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон №704 тасдиқ гардид. Санади мазкур яке аз ҳуҷҷатҳои асосии барномавии сиёсати иҷтимоию иқтисодии кишвар дар давраи миёнамӯҳлат гардид.<ref>{{Cite web |url=https://mmih.adlia.tj/SEARCH/DocumentView?DocumentId=120822 |title=Барномаи давлатии мусоидат ба шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2014–2015 |website=ADLIA — Махзани муттаҳидаи иттилоотии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://mmih.adlia.tj/SEARCH/DocumentView?DocumentId=120822 |title=Барномаи давлатии мусоидат ба шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2014–2015 |website=ADLIA — Махзани муттаҳидаи иттилоотии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref> === [[Сентябр]] === * [[Сентябр]] — бинобар ба мувофиқа нарасидани тарафҳо оид ба баландии сарбанди НБО-и «Роғун», шартномаи байни Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва ширкати «Русал» оид ба сохтмони неругоҳ бекор карда шуд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2018/11/hronikai-nbo-ro-un-peshvoi-millat-e-yogogari-sohtmoni-buzurgi-asr/ |title=Хроникаи НБО «Роғун»: Пешвои миллат — эҳёгари сохтмони бузурги аср |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2018 |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === [[Ноябр]] === * [[2 ноябр]] — бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон №529 '''«Барномаи давлатии рушди таҳсилоти касбӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2008–2015»''' тасдиқ гардид. Барнома ба навсозии низоми миллии таҳсилоти касбӣ ва баланд бардоштани сифати омодасозии нерӯи инсонӣ равона шуда буд.<ref>{{Cite web |url=https://mmih.adlia.tj/SEARCH/DocumentView?DocumentId=31746 |title=Барномаи давлатии рушди таҳсилоти касбӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2008–2015 |website=ADLIA — Махзани муттаҳидаи иттилоотии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2 ноябри 2007 |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://mmih.adlia.tj/SEARCH/DocumentView?DocumentId=11746 |title=Барномаи давлатии рушди таҳсилоти касбӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2008–2015 |website=ADLIA — Махзани муттаҳидаи иттилоотии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2 ноябри 2007 |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref> * [[30 ноябр]] — бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон №597 '''Корхонаи воҳиди давлатии ҷумҳуриявии «Тоҷикагролизинг» таъсис дода шуд'''. Мувофиқи санади расмӣ, фонди оинномавии корхона 8 млн сомонӣ муайян гардидааст.<ref>{{Cite web |url=https://mmih.adlia.tj/SEARCH/DocumentView?DocumentId=32527 |title=Оинномаи Корхонаи воҳиди давлатии ҷумҳуриявии «Тоҷикагролизинг» |website=ADLIA — Махзани муттаҳидаи иттилоотии ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=5 марти 2008 |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/node/15372 |title=Сафарҳои дохилии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref> === [[Соли 2007]] === * [[Соли 2007]] — 800-солагии Мавлоно [[Ҷалолиддини Балхӣ]] (Румӣ) дар сатҳи байналмилалӣ таҷлил гардид. АМИТ «Ховар» қайд мекунад, ки '''[[ЮНЕСКО]] соли 2007-ро ба муносибати 800-солагии Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ ҳамчун соли таҷлили Ҷалолиддини Балхӣ (Румӣ)''' эътироф намуда, дар [[Тоҷикистон]] ва як қатор кишварҳо чорабиниҳои илмӣ ва фарҳангӣ баргузор шуданд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2022/09/4r-zi-yodkardi-mavlono-ru-u-ba-suhanoni-prezidenti-to-ikiston-dar-borai-aloliddini-balh/ |title=Рӯзи ёдкарди Мавлоно. Руъуъ ба суханонии Президенти Тоҷикистон дар бораи Ҷалолиддини Балхӣ |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=30 сентябри 2022 |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/node/303 |title=Мулоқот бо зиёиён |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2007 |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref> * [[Соли 2007]] — тибқи маълумоти дар Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон овардашуда, '''шумораи аҳолии кишвар ба 7 миллиону 200 ҳазор нафар расид'''.<ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/node/197 |title=Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2007 |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://ombudsman.tj/files/Payom-30.04.2007.pdf |title=Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Ваколатдор оид ба ҳуқуқи инсон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=30 апрели 2007 |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref> * [[Соли 2007]] — дар доираи '''ислоҳоти идоракунии давлатӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон''' шумораи вазорату кумитаҳои давлатӣ аз 25 ба 17, инчунин шумораи идораҳои назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 17 ба 13 кам карда шуд. Ин маълумот дар Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 30 апрели соли 2007 ба таври мустақим зикр шудааст.<ref>{{Cite web |url=https://www.prezident.tj/event/missives/19 |title=Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=30 апрели 2007 |language=tg |access-date=10 августи 2026 |accessdate=2026-08-11 |archivedate=2026-08-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260811063735/https://www.prezident.tj/event/missives/19 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/node/197 |title=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2007 |language=tg |access-date=10 августи 2026 }}</ref> == Нигаред низ == {{новбарӣ}} {{дарахти мақолаҳо|Соли 2007}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Соли 2007| ]] [[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2007]] srtttvizstmo4h2wng98a6yrmn2sscp 0 214112 1484633 1461346 2026-08-24T17:27:46Z Omid Jeyhani 1522 /* Ному нишони таҳмадор дар нерӯҳои мусаллаҳи кишварҳои ҷаҳон */ 1484633 wikitext text/x-wiki {{Дараҷаи низомӣ | тасвир1 = Russia-Army-OF-1a-2010.svg | image_size = 100px | зернавис1 = <small>Сардӯшии [[Нерӯи заминӣ]]</small> | тасвир2 = Russia-Airforce-OF-1a-2010.svg | зернавис2 = <small>Сардӯшии [[Нерӯи ҳавоӣ]]</small> | ном = '''Таҳмадор''' | кишвар = {{парчамбандӣ|Tajikistan}} | нерӯ = [[Артиш]] | кӯтаҳнивишт = {{lang-fa|'''تهمه‌دار'''}} | rank = | NATO rank = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-1]] | Non-NATO rank = | бунёдшуда = | бекоршуда = | дараҷаи болотар = [[Таҳмабон]] | дараҷаи пойинтар = [[Размсоз]] | ҳамто = {{bulleted list|[[Новбон севум]]|{{nowrap|{{парчамбандӣ|Iran}} '''ستوان سوم'''}}|{{парчамбандӣ|Russia}} ''Младший лейтенант''|{{парчамбандӣ|USA}} ''Sub-lieutenant'' | [[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] OF-1}}| }} '''Таҳмадор''' ({{lang-fa|'''تهمه‌دار'''}}) — [[дараҷаи низомӣ|дараҷае]] [[Саркарда|афсарӣ]] дар [[Нерӯи заминӣ|нерӯҳои заминӣ]] ва [[Нерӯи ҳавоӣ|ҳавоӣ]], [[Вазорати дифоъ|ниҳодҳои низомӣ]] ва амниятӣ, ки ҷойгоҳе болотар аз [[размсоз]] ва пойинтар аз [[таҳмабон]] дорад ва баробар бо [[новбон севум]] дар [[нерӯи дарёӣ]] аст; ''лейтенанти хурд''<ref>[http://majmilli.tj/қонуни-ҷумҳурии-тоҷикистон-дар-бораи-35/ Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи уҳдадории умумии ҳарбӣ ва хидмати ҳарбӣ»]{{Пайванди мурда|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. {| class="wikipedia sortable" border="1" |- |+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]''' |- |width="30%" align="center" style="background:#cfcfcf;" | <small>кеҳтар:</small><br>[[Размсоз]] |width="35%" align="center" style="background:#bfbfbf;"| [[File:Tajikistan_Armed_Forces_Shoulder_Patch.svg|30px]]<br>'''Таҳмадор''' |width="30%" align="center" style="background:#afafaf;" | <small>меҳтар:</small><br>[[Таҳмабон]]<br><small></small> |} ''Таҳмадор'' дар [[нерӯҳои мусаллаҳ]] маъмулан мақоми созмонии ''фармондеҳи'' ''[[таҳма]]''ро дорад, ки [[ягон|якони тактикиест]], ки аз ду ё чанд [[разма]] ташкил шуда ва бахше аз [[вашт]] аст; даста<ref>{{Cite web |url=http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |title=''Фарҳанги ҳазорвожаи низомӣ''. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Дафтари вожагузинии низомии Ситоди кулли Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон, 1392.|accessdate=2021-08-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181222163608/http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |archivedate=2018-12-22 }}</ref>, взвод<ref name="ВЭ-2">{{книга|автор=Коллектив авторов|часть=Том 2, статья «Взвод»|заглавие=Военная энциклопедия|ответственный=Под ред. [[Грачёв, Павел Сергеевич|П.В. Грачёв]]|место= М.|издательство=[[Воениздат]]|год=1994|страницы=85|страниц=544|тираж=10 000|isbn=5-203-00299-1}}</ref>. == Вожашиносӣ == ''Таҳмадор'' аз {{lang-xpr|''tagmadār''}} ‘''фармондеҳи таҳма''’ дар сипоҳи Ашкониён навгузиниш шуда, ки дар сафолнавиштаҳои бойгонии [[Ашкониён]] аз шаҳри бостонии Нисо бозхонӣ шуда ва онро вомвожа аз юнонии бостон донистаанд: <blockquote>{{lang-xpr|''tagmadār''}} < {{lang-grc|τάγματάρχης}} ‘''фармондеҳи тагма''’ < {{lang-grc|τάγμα}} ‘''таҳма''’ + {{lang-xpr|''-dār''}} ‘''доранда''; ''фармондеҳ''’<ref>''Лившиц В. А.'' Парфянская ономастика. – СПб.: - Петербургское лингвистическое общество, 2010. – 400 с., ил. – (Азиатика). ISBN 978-5-4318-0006-1. – сс. 13; 223</ref></blockquote> «''Таҳмадор''» исмест, ки бо равиши ''вожасозии таркиб'' аз [исм (''таҳма'') + пасванд (''-дор'')] сохта шудааст: <blockquote>''[[таҳма]]'' ‘''нерӯ''’ <small>({{lang-pal|''tahm''}} ‘''нерӯманд''’ < {{lang-peo|''*taxma-''}} ‘''таковар''’ < √''*tak-'' ‘''тохтан''’<ref name="Ҳасандӯст">''Ҳасандӯст, Муҳаммад.'' Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1393. ISBN 978-600-6143-56-9. — ҷ. 2, с. 923—924</ref>)</small> + ''-дор'' ‘''нигаҳдоранда''’ <small>(< {{lang-pal|''*dār''}} < {{lang-peo|''*dār(a)-''}} < ''*dārai̯a-'' «''доштан''; ''доранда''»<ref name="Ҳасандӯст" />)</small></blockquote> Вожаҳои {{lang-peo|''*kāra-daranaka-''}} ‘''дорандаи сипоҳ''’<ref name="Ҳасандӯст" />, {{lang-xpr|''tagmadār''}}, {{lang-fa|[[Сипаҳсолор|''сипаҳдор'']]}}, [[Лашкарсолор|''лашкардор'']], ''[[дарёдор]]'', [[Новдор якум|''новдор'']] ва ''[[размдор]]'' низ бо ҳамин равиш сохта шудаанд<ref>''Содиқӣ'', ''Алиашраф''. Шеваҳо ва имконоти вожасозӣ дар забони форсии муъосир (5) // «Нашри дониш», хурдод ва тири 1371, шумораи 7, сс. 39 – 45</ref>. «''Сипаҳдор'' ё ''сипоҳдор''» низ аз истилоҳоти куҳани низомӣ ва мутародиф бо «[[сипаҳсолор]]» ва «''фармонраво''; [[подшоҳ]]» аст ва «''сипаҳдорӣ''» низ «''амали сипаҳдор, сардории сипоҳ, фармондеҳӣ''»-ро мегуфтанд<ref>''Анварӣ'', ''Ҳасан''. Фарҳанги бузурги «Сухан». Ба сарпарастии Ҳасан Анварӣ, Теҳрон: «Сухан», 1381 – . 8 ҷ. мусаввар. ISBN 964-6961-98-3 (давра). ҷ. 5, с. 4034</ref>. Чунончи, [[Фирдавсӣ]] «''сипаҳдор''»-ро дар «[[Шоҳнома]]» ба маънои «''фармондеҳи сипоҳ''» бисёр ба кор бурдааст: <blockquote><poem>''Таҳамтан ҳамон гаҳ забон баркушод'', ''Паёми сипаҳдори [[Эрон]] бидод''<ref name="Шоҳнома">[https://archive.org/stream/ShahnamaJildESivum-AbulQasimFirdausiTajikFarsi/ShahnamaJildESivum_djvu.txt ''Абулқосим Фирдавсӣ''. Шоҳнома. — Душанбе: «Адиб», 2007. Таҳияи матн ва луғату тавзеҳот аз Камол Айнӣ ва Зоҳир Аҳрорӣ. Муҳаррир Мубашшир Акбарзод. ҷ. 2. — 480 саҳ. — ISBN 978-99947-32-84-5.]</ref>.</poem> <poem>''Сипаҳдори [[Турон]] чу з-он гуна дид'', ''Сабук сар аз он ҷанг берун кашид''<ref name="Шоҳнома" />.</poem></blockquote> «''Лашкардор''» низ аз истилоҳоти куҳани низомӣ ва ба маънои «''идоракунанда ва фармондеҳи лашкар''» аст ва «''амалу шуғли лашкардор; нигаҳдории лашкар; фармондеҳии лашкар''»-ро «''лашкардорӣ''» мегуфтанд<ref>''Анварӣ'', ''Ҳасан''. Фарҳанги бузурги «Сухан». Ба сарпарастии Ҳасан Анварӣ, Теҳрон: «Сухан», 1381 – . 8 ҷ. мусаввар. ISBN 964-6961-98-3 (давра).</ref>. «''Лашкардор''» дар «''Марзбоннома''» ба маънои «''фармондеҳи лашкар''» ба кор рафтааст: <blockquote><poem>«''Корҳои мамлакат ба мардони кору лашкару лашкардор рост ояд''»<ref>{{Cite web |url=https://dehkhoda.ut.ac.ir/fa |title=''Деҳхудо'', ''Алиакбар''. Луғатномаи Деҳхудо. – Муассисаи Луғатномаи Деҳхудо, Муассисаи интишороту чопи Донишгоҳи Теҳрон, Эрон: Табаъаи “Ҷадид”, 1399 – 15 ҷ. ISBN 964-03-9617-6 |accessdate=2026-03-14 |archivedate=2024-08-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240828083601/https://dehkhoda.ut.ac.ir/fa/dictionary/detail/183737?title=%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86 }}</ref>.</poem></blockquote> «''Таҳмадор''» ба маънои “''фармондеҳи таҳма''” навгузиниш шуда ва мақоми созмонии ӯро дар силсиламаротиби низомӣ бозтоб медиҳад. Бино бар ин пешина ва додаҳо, «''таҳма''» ба ҷои «''взвод''» ва «''таҳмадор''» ба ҷои «''лейтенанти хурд''» (аз {{lang-de|Leutenant}} > {{lang-fr|lieutenant}} «''ҷонишин''») ва дар пайравӣ аз он вожаҳои «''[[таҳмабон]]''» ва «''[[таҳмабад]]''» сохтаву барои ҷойгузинии [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|дараҷаҳои низомии]] «''лейтенант''» ва «''лейтенанти калон''» ба [[Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пешниҳод шудаанд<ref>[http://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20181110/umed-dzhaihani-v-natsionalnoi-armii-i-terminologiya-dolzhna-bit-maksimalno-natsionalnoi ''Умед Джайхани'': В национальной армии и терминология должна быть максимально национальной]</ref>. == Пешина == ''Таҳмадор'' ҳамчун [[дараҷаи низомӣ|симати низомӣ]] нахустин бор дар [[сипоҳ]]и [[Шоҳаншоҳии Ашконӣ|Ашкониён]] ([[Соли 250 п.м.|250 то милод]] — [[224]]) пайдо шудааст. «''Тагма''» ({{lang-grc|«''τάγμα''»}}) дар сипоҳи [[Византия|подшоҳии Руми Шарқӣ]] яконе номида мешуд, ки 100 — 500 сарбозро дар бар мегирифт<ref>Ҳамакнун ҳам дар Нерӯҳои мусаллаҳи Юнон [[гурдон]] ба забони юнонӣ «''τάγμα''» ва ''саргурд'' ё ''майор'' «''τάγματάρχης''» номида мешаванд.</ref>. Ин истилоҳ дар паи ҷангҳои доманадори Руму Эрон дар замони Ашкониён аз румиён вом гирифта шуда ва дертар бо вожаи {{lang-xpr|''tahmīh''}} ‘''нерӯманд'', ''диловар'', ''далер'', ''чобук''’ (аз эронии бостон: ''*taxma-'' > √''*tak-'' ‘''тохтан'', ''давидан''’ < {{lang-pal|''tahm''}} > {{lang-fa|'''تهم'''}} [''таҳм''] ‘''зӯрманд'', ''паҳлавон''’<ref name="Ҳасандӯст" />) инҳамон ва бо «''нерӯ''» мутародиф гаштааст<ref>''Фарҳанги забони тоҷикӣ''. Зери таҳрири М. Ш. Шукуров, В. А. Капранов, Р. Ҳошим, Н. А. Маъсумӣ — М., «Советская Энциклопедия», 1969. ҷ. 2, саҳ. 354 – 355</ref>. Дар [[сипоҳи Сосониён]] ([[224]] — [[651]]), ки созмони бахшбандии даҳгониро аз сипоҳи Ашкониён ба ирс бурда буд<ref>[https://www.academia.edu/1264468/К_вопросу_о_парфянском_наследии_в_сасанидском_Иране_военное_дело_On_the_Parthian_Legacy_in_Sasanian_Iran_the_Case_of_Warfare_ ''Никоноров В. П.'' К вопросу о парфянском наследии в сасанидском Иране: военное дело // Центральная Азия от Ахеменидов до Тимуридов: археология, история, этнология, культура. Материалы международной научной конференции, посвященной 100-летию со дня рождения Александра Марковича Беленицкого (Санкт-Петербург, 2–5 ноября 2004 года) / Отв. ред. В. П. Никоноров. СПб., 2005. С. 156]</ref>, низ яке аз ягонҳо «''таҳм''» ({{lang-pal|''tḥmy''}}) ном доштааст<ref>{{Cite web |url=http://www.rahamasha.net/uploads/2/3/2/8/2328777/the_dates_in_the_pahlavg_and_prsg.pdf |title=''Asha R.'' The Dates in the Pahlavīg and Pārsīg Inscriptions of Durā (Europos) |accessdate=2019-01-24 |archivedate=2016-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160807133914/http://www.rahamasha.net/uploads/2/3/2/8/2328777/the_dates_in_the_pahlavg_and_prsg.pdf }}</ref>. Ҳар ''таҳма'' 50 — 100 сарбозро дар бар мегирифта ва аз чанд [[разма|''рада'']] ({{lang-pal|''radag''}}) ташкил мешуда, ки ҳар кадоме 10 сарбоз доштааст<ref>[https://www.academia.edu/35927114/Терминология_организационной_структуры_Армянской_Армии_в_IV_V_вв._The_Terminology_of_the_Organizational_Structure_of_the_Armenian_Army_in_the_4-5th_centuries_А._Айвазян._Армяно-персидская_война_449_451_гг._Кампании_и_сражения._Eреван_Воскан_Ереванци_2016_СПб._Алетейя_2017._С._360-464 ''Айвазян А.'' Терминология организационной структуры Армянской Армии в IV—V вв. // А. Айвазян. Армяно-персидская война 449–451 гг. Кампании и сражения.– Eреван: Воскан Ереванци, 2016; СПб.: Алетейя, 2017. С. 360—464.]</ref>. == Ному нишони таҳмадор дар нерӯҳои мусаллаҳи кишварҳои ҷаҳон == <gallery class="center"> File:08.AlgA-1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />{{small|{{langx|ar|ملازم أول|Mulazim awwal}}}}<br />([[Algerian Land Forces]])<ref name="Algeria">{{cite web |title=Ranks |url=https://www.mdn.dz/site_principal/sommaire/presentation/armoiries_an.php |website=mdn.dz |publisher=Ministry of National Defence (Algeria) |access-date=30 May 2021}}</ref> File:Angola-Army-OF-1b.svg|{{lang|pt|Tenente}}<br />([[Angolan Army]])<ref name="Angola_Army">{{cite web |title=Postos do Exército |url=https://faa.ao/exe/posto_exe |website=faa.ao |publisher=Angolan Army |access-date=27 June 2021 |language=pt |archive-date=30 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210630164549/https://faa.ao/exe/posto_exe |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-06-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210630164549/https://faa.ao/exe/posto_exe }}</ref> File:Argentina-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Argentine Army]])<ref name="Argentina_Army">{{cite web |title=Grados |url=https://www.argentina.gob.ar/ejercito/grados |website=argentina.gob.ar |date=14 February 2018 |publisher=Government of Argentina |access-date=27 May 2021 |language=es}}</ref> File:Post-Soviet-Army-OF-1b.svg|{{lang|hy|լեյտենանտ}}<br />{{lang|hy-Latn|Leytenant}}<br />([[Armenian Ground Forces]])<ref name="Armenia">{{cite web |title=ԶԻՆՎՈՐԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԶԻՆԾԱՌԱՅՈՂԻ ԿԱՐԳԱՎԻՃԱԿԻ ՄԱՍԻՆ |url=https://www.arlis.am/documentview.aspx?docid=117633 |website=arlis.am |publisher=Legal information system of Armenia |access-date=3 June 2021 |language=hy |date=15 November 2017}}</ref> File:Australian Army OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Australian Army]])<ref name="Australia">{{cite web |title=Badges of rank |url=https://www.defence.gov.au/images/Badges_of_rank.pdf |website=defence.gov.au |publisher=Department of Defence (Australia) |access-date=31 May 2021}}</ref> File:Lt OF1b-Rockkragen AT.png|{{lang|de|Leutnant}}<br />([[Austrian Federal Army|Austrian Army]])<ref name="Austria_Army">{{cite web |title=Dienstgrade |url=https://www.bundesheer.at/abzeichen/dienstgrade.shtml# |website=bundesheer.at |publisher=Federal Ministry of Defence (Austria) |access-date=25 May 2021 |language=de}}</ref> File:10.AzAF-LT.png|{{lang|az|Leytenant}}<br />([[Azerbaijani Land Forces]])<ref name="Azerbaijan">{{cite web |title=Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri hərbi qulluqçularının hərbi geyim forması və fərqləndirmə nişanları haqqında Əsasnamə |url=https://mod.gov.az//images/pdf/854d34d118da32783a511172925270d7.pdf |website=mod.gov.az |publisher=Ministry of Defense |access-date=16 February 2021 |language=az |pages=64–70 |date=25 June 2001}}</ref> File:Bangladesh-army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />{{small|{{langx|bn|লেফটেন্যান্ট}}}}<br />([[Bangladesh Army]])<ref name="Bangladesh_Army">{{cite web |title=Ranks & insignia |url=https://joinbangladesharmy.army.mil.bd/home/page/ranks-insignia |website=joinbangladesharmy.army.mil.bd |access-date=11 October 2020}}</ref> File:Post-Soviet-Army-OF-1b.svg|{{lang|be|Лейтэнант}}<br />{{lang|be-Latn|Liejtenant}}<br />([[Belarusian Ground Forces]])<ref name="Belarus">{{cite web |title=Указ Президента Республики Беларусь от 21.07.2009 N 388 "О военной форме одежды, знаках различия по воинским званиям и внесении дополнений в Указ Президента Республики Беларусь от 9 июня 2006 г. N 383" |url=http://pravo.levonevsky.org/bazaby11/republic09/text814.htm |website=pravo.levonevsky.org/ |publisher=Government of Belarus |access-date=30 May 2021 |language=ru}}</ref> File:Army-BEL-OF-01a.svg|{{lang|nl-BE|Lieutenant}}<br />([[Belgian Land Component]]) File:Belize-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Belize Defence Force|Belize Ground Forces]]) File:Benin Army OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Benin Armed Forces|Benin Army]])<ref name="Benin">{{cite web |title=LOI N° 2005-43 DU 26 JUIN 2006 |url=https://www.ilo.org/dyn/natlex/docs/ELECTRONIC/94851/111467/F-404511779/BEN-94851.pdf |website=ilo.org |publisher=National Assembly (Benin) |access-date=13 June 2021 |pages=19–20, 35–36 |language=fr |date=26 June 2006}}</ref> File:TteEB.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Bolivian Army]])<ref>{{Cite tweet |author=Ministry of Defense (Bolivia) |author-link=Ministry of Defense (Bolivia) |user=mindefbolivia |number=1204529006906945544 |date=10 December 2019 |title=Conoce la jerarquía de los grados del #Ejército |language=es |access-date=28 May 2021}}</ref> File:08.Bhutan Army-1LT.svg|Lieutenant<br />([[Royal Bhutan Army]])<ref name="Bhutan">{{cite web |title=Army ranks |url=http://www.rba.bt/rank |website=rba.bt |publisher=Royal Bhutan Army |access-date=14 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150105122449/http://www.rba.bt/rank |archive-date=5 January 2015 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2015-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150105122449/http://www.rba.bt/rank }}</ref> File:11.RBrLF-1LT.svg|{{lang|ms|Leftenan}}<br />([[Royal Brunei Land Force]])<ref name="Brunei_Army">{{cite web |title=Akta angkatan bersenjata diraja Brunei (Penggal 149) |url=http://www.agc.gov.bn/AGC%20Images/LAWS/Gazette_PDF/2013/BM/b088.pdf |website=agc.gov.bn |access-date=14 July 2021 |pages=1999–2000 |language=ms |date=16 December 2013}}</ref> File:Rank insignia of Лейтенант of the Bulgarian Army.png|{{lang|bg|Лейтенант}}<br />{{lang|bg-Latn|Leytenant}}<br />([[Bulgarian Land Forces]])<ref name="Bulgaria">{{cite web |title=ЗАКОН ЗА ОТБРАНАТА И ВЪОРЪЖЕНИТЕ СИЛИ НА РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ |url=https://www.lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 |website=lex.bg |access-date=25 May 2021 |location=Глава седма. ВОЕННА СЛУЖБА |language=bg |date=12 May 2009 |archive-date=25 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230525090426/https://lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 |url-status=dead |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2023-05-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230525090426/https://lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 }}</ref> File:09. Burkina Faso Army - 1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Burkina Faso Armed Forces|Burkina Faso Ground Forces]])<ref name="BurkinaFaso1">{{cite web |title=LOI N° 037-2016/AN PORTANT CONDITIONS D'AVANCEMENT DES PERSONNELS D'ACTIVE DES FORCES ARMEES NATIONALES |url=https://lavoixdujuristebf.files.wordpress.com/2018/02/loi_037_avancement_personnel_fan.pdf |date=2015 |access-date=3 June 2021 |pages=17–21 |language=fr |archive-date=31 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210831104305/https://lavoixdujuristebf.files.wordpress.com/2018/02/loi_037_avancement_personnel_fan.pdf |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-08-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210831104305/https://lavoixdujuristebf.files.wordpress.com/2018/02/loi_037_avancement_personnel_fan.pdf }}</ref> File:Burundi-Army-OF-1a.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />{{small|{{langx|rn|Riyetena}}}}<br />([[National Defence Force (Burundi)|Burundi Ground Forces]])<ref name="Burundi">{{cite web |title=Loi organique N°1/ 04 du 20 février 2017 portant Missions, Organisation, Composition, Instruction, Conditions de service et Fonctionnement de la Force de Défense Nationale du Burundi |url=http://fdnb.bi/sites/default/files/loi-04-2017.pdf |website=fdnb.bi/ |publisher=Government of Burundi |access-date=27 June 2021 |page=45 |language=fr |archive-date=30 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210830215130/http://fdnb.bi/sites/default/files/loi-04-2017.pdf |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2022-11-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221108234145/https://fdnb.bi/sites/default/files/loi-04-2017.pdf }}</ref> File:Cameroon-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Cameroon Armed Forces|Cameroon Ground Forces]]) File:Canadian Army OF-1b.svg|Lieutenant<br />{{small|{{langx|fr|Lieutenant}}}}<br />([[Canadian Army]])<ref name="Canada">{{cite web |title=Ranks and appointment |url=https://www.canada.ca/en/services/defence/caf/military-identity-system/rank-appointment-insignia.html |website=canada.ca |date=23 November 2017 |publisher=Government of Canada |access-date=28 May 2021}}</ref> File:Cape Verde-army-OF-1b.svg|{{lang|pt|Tenente}}<br />([[Cape Verdean Armed Forces|Cape Verdean National Guard]])<ref name="CapeVerde_Army">{{cite web |title=Patente |url=https://www.fa.gov.cv/index.php/uniforme/patente |website=fa.gov.cv |publisher=Cape Verdean Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=pt |archive-date=26 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220726014311/https://www.fa.gov.cv/index.php/uniforme/patente |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2022-07-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220726014311/https://www.fa.gov.cv/index.php/uniforme/patente }}</ref> File:11.CAGF-1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Central African Armed Forces|Central African Ground Forces]]) File:Chad-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Chadian Ground Forces]]) File:SS.OO.3.EJER.TENIENTE.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Chilean Army]])<ref name="Chile_Army">{{cite web |url=http://www.ejercito.cl/grados-y-distintivos.php |title=Distintivos de grados |access-date=2012-01-20 |website=ejercito.cl |publisher=Chilean Army |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120120051649/http://www.ejercito.cl/grados-y-distintivos.php |archive-date=2012-01-20 }}</ref> File:Colombia-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Colombian Army]])<ref name="Colombia_Army">{{cite book |title=RGE 4-20.1: Reglamento de Uniformes, Insignias y Distinciones |publisher=National Army of Colombia |location=Colombia |pages=301–331 |edition=7th |url=https://drive.google.com/file/d/1Unzse7pR7eJe3cJcNcEpV9ouphDSn3uU/view |access-date=28 May 2021 |language=es |chapter=Capítulo V: Insignias militares|work=Google Docs }}</ref> File:Comoros-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Military of the Comoros|Comorian Army]]) File:DR Congo Army OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Land Forces of the Democratic Republic of the Congo|Land Forces of the DR Congo]]) File:09-ROCongo Army-1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Armed Forces of the Republic of the Congo|Congolese Ground Forces]])<ref name="RepublicoftheCongo">{{cite web |title=Grades appellations distinctions |url=https://defense.gouv.cg/gradesappellationsdistinctions/ |website=defense.gouv.cg |publisher=Ministry of National Defense (Republic of the Congo) |access-date=7 June 2021 |language=fr |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2020-10-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201018120630/https://defense.gouv.cg/gradesappellationsdistinctions/ }}</ref> File:Cuba-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Cuban Revolutionary Army]])<ref name="Cuba_Army&AirForce">{{cite web |title=Grados militares |url=https://www.minfar.gob.cu/far/grados-militares?field_clasificacion_value=tropas |website=minfar.gob.cu |publisher=Ministry of the Revolutionary Armed Forces (Cuba) |access-date=28 May 2021 |language=es}}</ref> File:Denmark-Army-OF-1a-M11.svg|{{lang|da|Løjtnant}}<br />([[Royal Danish Army]])<ref name="Denmark_Army">{{cite web |title=Hærens Gradstegn |url=https://forsvaret.dk/globalassets/fko---forsvaret/dokumenter/gradstegn/-harens-gradstegn-.pdf |website=forsvaret.dk |publisher=Danish Defence |access-date=26 May 2021 |language=da |date=2018}}</ref> File:Djibouti-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Djiboutian Army]]) File:10.ECA-1LT.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Ecuadorian Army]])<ref name="Ecuador">{{cite web |title=Resolución No. MRL-2012 |url=https://www.trabajo.gob.ec/wp-content/plugins/download-monitor/download.php?id=887&force=1 |website=trabajo.gob.ec |publisher=Government of Ecuador |access-date=29 May 2021 |language=es |date=2012}}</ref> File:El-Salvador-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Salvadoran Army]])<ref name="ElSalvador">{{cite web |title=Grados Militares |url=https://www.fuerzaarmada.mil.sv/?page_id=734 |website=fuerzaarmada.mil.sv |publisher=Ministry of National Defense of El Salvador. |access-date=29 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210304153314/https://www.fuerzaarmada.mil.sv/?page_id=734 |archive-date=4 March 2021 |language=es |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210304153314/https://www.fuerzaarmada.mil.sv/?page_id=734 }}</ref> File:08. EGLF-1LT.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Armed Forces of Equatorial Guinea|Army of Equatorial Guinea]]) File:ES-Army-OF13.svg|{{lang|et|Leitnant}}<br />([[Estonian Land Forces]])<ref name="Estonia_Army">{{cite web |title=Sümboolika: Maaväe Auastmed |url=https://mil.ee/kaitsevagi/kaitsevae-symboolika/#t-maavae-auastmed |website=mil.ee |publisher=Estonian Defence Forces |access-date=26 May 2021 |language=et}}</ref> File:Fijian-OF-01b.svg|Lieutenant<br />([[Fiji Infantry Regiment]]) File:Luutnantti M05.svg|{{lang|fi|Luutnantti}}<br >{{lang|sv|Löjtnant}}<br />([[Finnish Army]])<ref name="Finland">{{cite web |title=Sotilasarvot Puolustusvoimissa |url=https://puolustusvoimat.fi/sotilasarvot |website=puolustusvoimat.fi |publisher=Finnish Defence Forces |access-date=26 May 2021 |language=fi}}</ref> File:Army-FRA-OF-01a.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[French Army]])<ref name="France_Army">{{cite book |title=Instruction N° 10300/DEF/EMAT/LOG/ASH |date=13 June 2005 |publisher=Staff of the French Army |url=https://rescue18.fr/wp-content/uploads/2020/02/INSTRUCTION-N-10300_DEF_EMAT_LOG_ASH-DEF_DCCAT_LOG_REG.pdf |access-date=30 May 2021 |language=fr |archive-date=12 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220612085956/https://rescue18.fr/wp-content/uploads/2020/02/INSTRUCTION-N-10300_DEF_EMAT_LOG_ASH-DEF_DCCAT_LOG_REG.pdf |url-status=dead }}</ref> File:10.GLF-LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Gabonese Army]]) File:Georgia Army OF-1b.png|{{lang|ka|ლეიტენანტი}}<br />{{lang|ka-Latn|Leit’enant’i}}<br />([[Georgian Land Forces]])<ref name="Georgia">{{cite web |title=სამხედრო წოდებები და ინსიგნიები |trans-title=Military Ranks and Insignia |url=https://mod.gov.ge/ge/page/34/samxedro-wodebebi-da-insigniebii |website=mod.gov.ge |publisher=Ministry of Defense of Georgia |access-date=12 March 2018 |language=ka}}</ref> File:HD H 41 Leutnant FschJg.svg|{{lang|de|Leutnant}}<br />([[German Army]])<ref name="Germany_Army">{{cite web |title=Dienstgradabzeichen Heer |url=https://www.bundeswehr.de/de/aktuelles/mediathek/dienstgradabzeichen-heer-69056 |website=bundeswehr.de |publisher=Bundeswehr |access-date=30 May 2021 |language=de |archive-date=29 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230629133026/https://www.bundeswehr.de/de/aktuelles/mediathek/dienstgradabzeichen-heer-69056 |url-status=dead }}</ref> File:08-Ghana Army-1LT.svg|Lieutenant<br />([[Ghana Army]]) File:Guatemala-army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Guatemalan Army]])<ref name="Guatemala">{{cite web |title=Grados Militares |url=https://www.mindef.mil.gt/grados_militares/grados_militares.html |website=mindef.mil.gt |publisher=Ministry of Defence (Guatemala) |access-date=29 May 2021 |language=es |archive-date=16 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210516165430/https://www.mindef.mil.gt/grados_militares/grados_militares.html |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-05-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210516165430/https://www.mindef.mil.gt/grados_militares/grados_militares.html }}</ref> File:Mali-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Republic of Guinea Armed Forces|Guinea Ground Forces]]) File:Guyana Defence Force (GDF) Lieutenant rank insignia.svg|Lieutenant<br />([[Guyana Defence Force|Guyana Army]])<ref name="Guyana_Army">{{cite book |last1=Merrill |first1=Tim |title=Guyana and Belize: country studies |series=Area handbook series |date=1993 |publisher=Library of Congress |lccn=93010956 |page=138 |isbn=978-0-8444-0778-4 |url=https://www.loc.gov/resource/frdcstdy.guyanabelizecoun00merr_0/?sp=176&st=text |access-date=3 June 2021}}</ref> File:Haiti-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Armed Forces of Haiti|Haitian Army]]) File:HON-army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Honduran Army]])<ref name="Honduras">{{cite web |title=Título VI, Capítulo II de la Ley Constitutiva de las Fuerzas Armadas de Honduras, Decreto No. 94-84 |url=http://www.poderjudicial.gob.hn/CEDIJ/Documents/Ley%20Constitutiva%20de%20las%20Fuerzas%20Armadas%20de%20Honduras.pdf |website=poderjudicial.gob.hn |publisher=National Congress of Honduras |access-date=27 May 2021 |language=es |archive-date=5 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220905195347/https://www.poderjudicial.gob.hn/CEDIJ/Documents/Ley%20Constitutiva%20de%20las%20Fuerzas%20Armadas%20de%20Honduras.pdf |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2022-09-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220905195347/https://www.poderjudicial.gob.hn/CEDIJ/Documents/Ley%20Constitutiva%20de%20las%20Fuerzas%20Armadas%20de%20Honduras.pdf }}</ref> File:Lieutenant of the Indian Army.svg|Lieutenant<br />{{small|{{langx|hi|लेफ्टिनेंट}}}}<br />([[Indian Army]])<ref name="India_Army">{{cite web |title=Indian Army Rank Badges |url=https://www.indianarmy.nic.in/Site/FormTemplete/frmTempSimple.aspx?MnId=eONNmmCN+tNKI1W4lLePYA==&ParentID=07brfiSEictrT4pH/Ap2MDmEuFrOV7w+937sVMAJv7E= |website=indianarmy.nic.in |publisher=Indian Army |access-date=27 May 2021}}</ref> File:Ireland-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />{{small|{{langx|ga|Leifteanant}}}}<br />([[Irish Army]])<ref name="Ireland_Army">{{cite web |title=Army Rank Markings |url=http://www.military.ie/fileadmin/user_upload/images/Info_Centre/Posters/rank_markings/Army_Rank_Markings_01.png |website=military.ie |publisher=Defence Forces (Ireland) |access-date=26 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160425021608/http://www.military.ie/fileadmin/user_upload/images/Info_Centre/Posters/rank_markings/Army_Rank_Markings_01.png |archive-date=25 April 2016 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2016-04-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160425021608/http://www.military.ie/fileadmin/user_upload/images/Info_Centre/Posters/rank_markings/Army_Rank_Markings_01.png }}</ref> File:Rank insignia of tenete of the Army of Italy (1973).svg|{{lang|it|Tenente}}<br />([[Italian Army]])<ref name="Italy_Army">{{cite web |title=i gradi dell'Esercito Italiano - distintivi di incarico e funzionali |url=http://www.esercito.difesa.it/root/equipaggiamenti/gradi_270906.pdf |website=esercito.difesa.it |publisher=Italian Army |access-date=30 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100801094145/http://www.esercito.difesa.it/root/equipaggiamenti/gradi_270906.pdf |archive-date=1 August 2010 |language=it}}</ref> File:Ivory Coast-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Armed Forces of the Republic of Ivory Coast|Ivory Coast Ground Forces]])<ref name="IvoryCoast">{{cite web |title=GRADES / APPELLATIONS / DISTINCTIONS |url=http://www.defense.gouv.ci/culture/grades |website=defense.gouv.ci |publisher=Ministère de la Défense |access-date=23 September 2020 |language=fr |archive-date=1 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221001165925/https://www.defense.gouv.ci/culture/grades |url-status=dead }}</ref> File:Jamaica-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Jamaica Defence Force|Jamaican Army]])<ref name="Jamaica">{{cite web |title=BADGES OF RANK |url=https://www.jdfweb.com/badges-of-rank/ |website=Official Jamaica Defence Force Website |access-date=16 November 2019 |date=2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20200820143541/https://www.jdfweb.com/badges-of-rank/ |archive-date=20 August 2020}}</ref> File:11-RKGF-LT.svg|{{lang|kk|Лейтенант}}<br />{{lang|kk-Latn|Leytenant}}<br />([[Kazakh Ground Forces]])<ref name="Kazakhstan">{{cite web |title=Қазақстан Республикасының Қарулы Күштері, басқа да әскерлері мен әскери құралымдары әскери қызметшілерінің әскери киім нысаны және айырым белгілері туралы |url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1100000144 |website=adilet.zan.kz |publisher=Ministry of Justice (Kazakhstan) |access-date=29 May 2021 |language=kk |date=25 August 2011}}</ref> File:08. Kenyan Army LT.svg|Lieutenant<br />([[Kenya Army]])<ref>{{cite web |title=KDF Ranks |url=https://mod.go.ke/kdf-ranks/#1604604085917-4b478bbb-9515 |website=mod.go.ke |publisher=Ministry of Defence - Kenya |access-date=29 May 2021}}</ref> File:08.Kyrgyzstan Army-LT.svg|{{lang|ky|Лейтенант}}<br />{{lang|ky-Latn|Leytenant}}<br />([[Kyrgyz Army]])<ref name="Kyrgyzstan">{{cite web |title=Кыргыз Республикасынын жарандарынын жалпыга бирдей аскердик милдети жөнүндө, аскердик жана альтернативдик кызматтар жөнүндө |url=http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/202536 |website=cbd.minjust.gov.kg/ |publisher=Ministry of Justice (Kyrgyzstan) |access-date=3 June 2021 |language=ky |date=9 February 2009}}</ref> File:LV-Army-OF1b.png|{{lang|lv|Leitnants}}<br />([[Latvian Land Forces]])<ref name="Latvia">{{cite web |title=Pakāpju iedalījums |url=https://www.mil.lv/lv/aktivais-dienests/dienesta-gaita/dienesta-pakapes/pakapju-iedalijums |website=mil.lv/lv |publisher=Latvian National Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=lv}}</ref> File:Blank.svg|Lieutenant<br />([[Lesotho Defence Force|Lesotho Army]])<ref name="Lesotho">{{cite web |title=Ranks in the Army |url=http://www.ldf.gov.ls/ranks.html |publisher=Lesotho Defence Force |access-date=5 May 2021 |archive-date=1 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230601224631/http://www.ldf.gov.ls/ranks.html |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2023-06-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601224631/http://www.ldf.gov.ls/ranks.html }}</ref> File:13-Lithuania Army-2LT.svg|{{lang|lt|Leitenantas}}<br />([[Lithuanian Land Forces]])<ref name="Lithuania">{{cite web |title=Karių laipsnių ženklai |url=http://kariuomene.kam.lt/lt/kariuomenes_atributika/kariu_laipsniu_zenklai_3554.html |website=kariuomene.kam.lt |publisher=Ministry of National Defence (Lithuania) |access-date=26 May 2021 |language=lt |archive-date=11 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160911115805/http://kariuomene.kam.lt/lt/kariuomenes_atributika/kariu_laipsniu_zenklai_3554.html |url-status=dead }}</ref> File:Army-LUX-OF-01b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Luxembourg Army]])<ref name="Luxembourg">{{cite web |title=Grades |url=http://www.armee.lu/organisation/personnel/grades |website=Armee.lu |publisher=Luxembourg Army |access-date=24 February 2018}}</ref> File:Madagascar-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Madagascar People's Armed Forces|Madagascar Ground Forces]])<ref name="Madagascar">{{cite web |title=LOI N° 96-029 portant Statut Général des Militaires |url=http://www.defense.gov.mg/wp-content/uploads/2020/06/LOI-96-029.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210710195555/http://www.defense.gov.mg/wp-content/uploads/2020/06/LOI-96-029.pdf |url-status=dead |archive-date=July 10, 2021 |website=United States Department of Defense |publisher=Ministry of Defence (Madagascar) |access-date=10 July 2021 |pages=2 |language=fr |date=15 November 1996 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-07-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210710195555/http://www.defense.gov.mg/wp-content/uploads/2020/06/LOI-96-029.pdf }}</ref> File:08. Malawi Army - LT.svg|Lieutenant<br />([[Malawian Defence Force|Malawian Army]])<ref name="MalawiOfficer">{{cite web |title=Commissioned Officers |url=https://mdf.gov.mw/commissioned |website=Malawi Defence Force |access-date=12 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250413100730/https://mdf.gov.mw/commissioned |archive-date=13 April 2025 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2025-04-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250413100730/https://mdf.gov.mw/commissioned }}</ref> File:09.Malta Army-1LT.svg|{{lang|mt|Logutenent}}<br />([[Armed Forces of Malta|Army of Malta]])<ref name="Malta">{{cite web |title=Rank Insignia |url=https://afm.gov.mt/en/equipment/Pages/Rank-Insignia.aspx |website=afm.gov.mt |publisher=Armed Forces of Malta |access-date=26 May 2021 |archive-date=26 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210526142119/https://afm.gov.mt/en/equipment/Pages/Rank-Insignia.aspx |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-05-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210526142119/https://afm.gov.mt/en/equipment/Pages/Rank-Insignia.aspx }}</ref> File:Malaysia-army-OF-1b.svg|{{lang|ms|Leftenan}}<br />([[Malaysian Army]])<ref name="Malaysia_Officer">{{cite web |title=Pangkat |url=http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat |website=mafhq.mil.my |publisher=Malaysian Armed Forces |access-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200429231449/http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat |archive-date=29 April 2020 |language=ms |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2020-04-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200429231449/http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat }}</ref> File:06.Mali Army-1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Malian Armed Forces|Malian Army]])<ref name="Mali">{{cite web|title=2011 - Plaquette sur les insignes et blasons des Forces Armées du Mali|url=http://www.memoriamali.com/webdossier/2011-parcours-historique-de-la-region-de-segou/|language=fr|date=23 April 2011 |access-date=17 October 2020 }}</ref> File:Mexico army OF1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Mexican Army]])<ref name="Mexico_Army&AirForce">{{cite web |author1=Secretary of National Defense |author1-link=Secretariat of National Defense (Mexico) |title=Manual gráfico para el uso de Uniformes, Divisas y Equipo del Ejército y F.A.M. |trans-title=Graphic manual for the use of Uniforms, Badges and Equipment of the Army and Air Force |url=http://www.sedena.gob.mx/pdf/MGUDEFAM_2019.pdf |access-date=22 May 2021 |language=es |date=27 June 2019}}</ref> File:09-Moldovan Army-2LT.svg|{{lang|ro|Locotenent}}<br />([[Moldovan Ground Forces]])<ref name="Moldova">{{cite web |title=Epoleţi |url=https://www.army.md/inf/epoleti/epoleti.htm |website=army.md |publisher=Ministry of Defense |access-date=26 May 2021 |language=ro}}</ref> File:Monaco-army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Military of Monaco|Army of Monaco]]) File:11-Moroccan Army-1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Royal Moroccan Army]]) File:Mozambique-Army-OF-1b.svg|{{lang|pt|Tenente}}<br />([[Mozambique Defence Armed Forces|Mozambican Army]]) File:08-Namibia Army-1LT.svg|Lieutenant<br />([[Namibian Army]]) File:12.Nepalese Army-1LT.svg|Lieutenant<br />{{small|{{langx|ne|उपसेनानी|Upasēnānī}}}}<br />([[Nepali Army]])<ref name="Nepal">{{cite web |author1=Nepali Army |author-link1=Nepali Army |title=Nepali Army Rank Structure |url=https://www.nepalarmy.mil.np/page/ranks |website=Nepalarmy.mil.np |publisher=Nepali Army |access-date=25 August 2018}}</ref> File:New Zealand-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[New Zealand Army]])<ref name="NewZealand">{{cite web |title=Badges of Rank |url=https://www.nzdf.mil.nz/corporate-documents/badges-of-rank/ |website=nzdf.mil.nz |publisher=New Zealand Defence Force |access-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200703193648/https://www.nzdf.mil.nz/corporate-documents/badges-of-rank/ |archive-date=3 July 2020}}</ref> File:08-Nicaragua Army-2LT.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Nicaraguan Army]])<ref name="Nicaragua">{{cite web |title=Insignias de Grados Militares |url=https://www.ejercito.mil.ni/contenido/ejercito/grados/grados.html |website=ejercito.mil.ni |publisher=Nicaraguan Armed Forces |access-date=29 May 2021 |language=es}}</ref> File:Blank.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Niger Armed Forces|Niger Ground Forces]])<ref name="Niger">{{cite web |author1=Bureau international des droits des enfants |title=État des Lieux: Formation des forces de défense et de sécurité sur les droit de l'enfant au Niger |url=http://www.ibcr.org/wp-content/uploads/2016/07/%C3%89tat-des-lieux-Niger.pdf |access-date=28 September 2020 |page=34 |language=fr |date=December 2012}}</ref> File:Nigeria-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Nigerian Army]]) File:OF-1(B) Pakistan Army.svg|Lieutenant<br />{{lang|ur|لیفٹنینٹ}}<br />([[Pakistani Army]])<ref name="Pakistan_Army">{{cite web |title=Pakistan Army Ranks with Salary and Insignia |url=https://pakistanforces.com/pakistan-army-ranks/ |website=pakistanforces.com |date=26 January 2021 |access-date=27 May 2021 |author1=Ali |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126212724/https://pakistanforces.com/pakistan-army-ranks/ |url-status=dead }}</ref> File:Paraguay-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Paraguayan Army]])<ref name="Paraguay">{{cite book |last1=Cooke |first1=Melinda W. |editor1-last=Hanratty |editor1-first=Dennis M. |editor2-last=Meditz |editor2-first=Sandra W. |title=Paraguay: A Country Study |series=Area Handbook Series |date=1990 |edition=2nd |publisher=Library of Congress |pages=216–217 |chapter-url=https://www.loc.gov/resource/frdcstdy.paraguaycountrys00hanr_0/?sp=252 |access-date=5 October 2021 |chapter=Chapter 5: National Security |lccn=89600299}}</ref> File:Peru-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Peruvian Army]])<ref name="Peru">{{cite web |title=Grados Militares |url=https://www.ccffaa.mil.pe/cultura-militar/grados-militares/ |website=ccffaa.mil.pe |publisher=Joint Command of the Armed Forces of Peru |access-date=29 May 2021 |language=es}}</ref> File:Army-POR-OF-01a.svg|{{lang|pt|Tenente}}<br />([[Portuguese Army]])<ref name="Portugal_Army">{{cite web |title=POSTOS E DISTINTIVOS EXÉRCITO |url=http://antigo.mdn.gov.pt/defesa/Simbolos/exercito.htm |website=antigo.mdn.gov.pt |access-date=30 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100301024102/http://antigo.mdn.gov.pt/defesa/Simbolos/exercito.htm |archive-date=1 March 2010 |language=pt}}</ref> File:Romania-Army-OF-1b.svg|{{lang|ro|Locotenent}}<br />([[Romanian Land Forces]])<ref name="Romania">{{cite web |title=Grade militare (Military ranks) |url=https://www.defense.ro/foto/album6 |website=defense.ro |publisher=Romanian Defence Staff |access-date=1 February 2021 |language=ro}}</ref> File:Russia-Army-OF-1b-2010.svg|{{lang|ru|Лейтенант}}<br />{{lang|ru-Latn|Leytenant}}<br />([[Russian Ground Forces]])<ref name="Russia_Army&AirForce">{{cite web |title=Указ Президента Российской Федерации от 11 марта 2010 года № 293 "О военной форме одежды, знаках различия военнослужащих и ведомственных знаках отличия" |url=https://rg.ru/2010/03/12/forma-dok.html |website=rg.ru |publisher=Российской газеты |access-date=26 May 2021 |language=ru |date=12 March 2010}}</ref> File:08-Rwanda Army-1LT.svg|Lieutenant<br />([[Rwanda Defence Force|Rwandan Land Forces]])<ref name="Rwanda">{{cite web |title=RDF Insignia |url=https://www.mod.gov.rw/rdf/insignia |website=mod.gov.rw |publisher=Government of the Republic of Rwanda |access-date=12 June 2021 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2025-07-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250701171742/https://www.mod.gov.rw/rdf/insignia }}</ref> File:Belize-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Saint Kitts and Nevis Defence Force|SKN Regiment]])<ref name="SaintKitts&Nevis_Army">{{cite book |title=SAINT CHRISTOPHER AND NEVIS DEFENCE FORCE ACT |date=31 December 2009 |publisher=Government of Saint Kitts and Nevis |pages=110–111}}</ref> File:Guardia di Rocca OF1b.png|{{lang|it|Tenente}}<br />([[Sammarinese Armed Forces|Sammarinese Guard of the Rock]]) File:STeP OF-1b.svg|{{lang|pt|Tenente}}<br />([[Armed Forces of São Tomé and Príncipe|Army of São Tomé and Príncipe]]) File:Senegal-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Armed Forces of Senegal|Senegalese Army]]) File:Seychelles Army OF-01b (2018).svg|Lieutenant<br />([[Seychelles People's Defence Force|Seychelles Infantry Unit]])<ref name="Seychelles">{{cite web |title=Rank structure |url=https://www.spdf.sc/rank-structure/ |website=spdf.sc |publisher=Seychelles People's Defence Forces |access-date=4 June 2021 |archive-date=19 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210419035615/https://www.spdf.sc/rank-structure/ |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-04-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210419035615/https://www.spdf.sc/rank-structure/ }}</ref> File:02-RSA-OF01b.svg|Lieutenant<br />([[Singapore Army]])<ref name="Singapore">{{cite web |title=SAF Rank Insignias |url=https://www.mindef.gov.sg/web/portal/mindef/about-us/saf-rank-insignias |website=mindef.gov.sg |publisher=Ministry of Defence (Singapore) |access-date=7 June 2021 |archive-date=19 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180419120802/https://www.mindef.gov.sg/web/portal/mindef/about-us/saf-rank-insignias |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2018-04-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180419120802/https://www.mindef.gov.sg/web/portal/mindef/about-us/saf-rank-insignias }}</ref> File:SAA-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[South African Army]])<ref name="SouthAfrica_Army">{{cite web |title=Uniform: Rank insignia |url=http://www.army.mil.za/aboutus/uniform/rankinsignia.htm |website=army.mil.za |publisher=Department of Defence (South Africa) |access-date=29 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201020110337/http://www.army.mil.za/aboutus/uniform/rankinsignia.htm |archive-date=20 October 2020}}</ref> File:Spain-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Spanish Army]])<ref name="Spain">{{cite web |title=Army Ranks & Insignia |url=https://ejercito.defensa.gob.es/en/personal/divisas-empleos.html |website=ejercito.defensa.gob.es |publisher=Ministry of Defence (Spain) |access-date=30 May 2021}}</ref> File:Sri Lanka-army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Sri Lanka Army]])<ref name="SriLanka_Army">{{cite web |title=Dress Regulation PDF - Part I |url=https://www.army.lk/sites/all/themes/bootstrap/common/images/images2/downloads/Dress-regulation-2019-PART-I.pdf |website=army.lk |publisher=Sri Lanka Army |pages=10-4–10-11 |date=January 2019 |access-date=20 May 2021}}</ref> File:Sweden-Field-OF-1b (2019).svg|{{lang|sv|Löjtnant}}<br />([[Swedish Army]])<ref name="FMgrader2019">{{cite web|title=Nya gradbeteckningar införs|url=https://www.forsvarsmakten.se/sv/aktuellt/2019/10/nya-gradbeteckningar-infors/|publisher=Försvarsmakten|date=2019-10-01|access-date=2019-10-02}}</ref> File:CHE OF1b Lt.svg|{{lang|de|Leutnant}}<br />([[Swiss Army]])<ref name="Switzerland">{{cite web |title=Gradabzeichen und Farben der Achselschlaufen |url=https://www.vtg.admin.ch/de/die-schweizer-armee/mittel/militaerische-abzeichen/gradabzeichen-und-farben-der-achselschlaufen.html#ui-collapse-234 |website=vtg.admin.ch |publisher=Swiss Army |access-date=27 May 2021 |language=de}}</ref> File:Post-Soviet-Army-OF-1b.svg|{{lang|tg|Лейтенант}}<br />{{lang|tg-Latn|Lejtenant}}<br />([[Tajik Ground Forces]])<ref name="Tajikistan">{{cite web |title=ҚОНУНИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ДАР БОРАИ ЎҲДАДОРИИ УМУМИИ ҲАРБӢ ВА ХИЗМАТИ ҲАРБӢ |url=https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ |website=majmilli.tj |publisher=The National Assembly of the Republic of Tajikistan |access-date=2 June 2021 |language=tg |date=13 April 2017 |archive-date=22 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171022032326/https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ |url-status=dead |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2017-10-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171022032326/https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ }}</ref> File:09-Tanzania Army-1LT.svg|Lieutenant<br />{{lang|sw|Luteni}}<br />([[Tanzania People's Defence Force|Tanzanian Army]]) File:Timor-Leste-Army-OF-1b.svg|{{lang|pt|Tenente}}<br />([[Timor Leste Defence Force|Timor-Leste Army]]) File:Togo-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Togolese Armed Forces|Togolese Army]])<ref name="Togo">{{cite web |title=Journal officiel de la république togolaise |date=12 February 2008 |volume=5 |url=http://jo.gouv.tg/sites/default/files/annee/2008/jo%202008-5.pdf |access-date=16 June 2021 |language=fr}}</ref> File:Tonga-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[His Majesty's Armed Forces (Tonga)|Tongan Land Component]])<ref name="Tonga">{{cite journal |title=Tonga Defence Services (Amendment) Regulations 2009 |journal=Tonga Government Gazette Supplement Extraordinary |date=10 May 2010 |volume=5 |pages=151–153 |url=https://ago.gov.to/cms/phocadownload/2010-regulations/TongaDefenceServices(Amendment)Regulations2009s.pdf |access-date=26 September 2021}}</ref> File:TaT-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Trinidad and Tobago Regiment]])<ref name="Trinidad&Tobago_Officer">{{cite web |title=Rank Chart (Commissioned Officers) |url=http://69.0.195.188/HQ/Our-Organisation/Ranks-Chart-(Commissioned-Officers).aspx |website=69.0.195.188 |publisher=Trinidad and Tobago Defence Force |access-date=27 May 2021 }}{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> File:Post-Soviet-Army-OF-1b.svg|{{lang|tk|Leýtenant}}<br />([[Turkmen Ground Forces]])<ref name="Turkmenistan">{{cite web |title=TÜRKMENISTANYŇ KANUNY Harby borçlulyk we harby gulluk hakynda (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary 2010 ý., № 3, 58-nji madda) (Türkmenistanyň 01.10.2011 ý. № 234-IV Kanuny esasynda girizilen üýtgetmeler we goşmaçalar bilen) |trans-title=LAW OF TURKMENISTAN On military service and military service (Information of the Mejlis of Turkmenistan, 2010, No. 3, Article 58) (as amended by the Law of Turkmenistan of October 1, 2011 No. 234-IV) |url=https://milligosun.gov.tm/storage/file/04-harby-borclulyk-we-harby-gulluk-hakynda-ky9J0pKxTQ.pdf |website=milligosun.gov.tm |publisher=Ministry of Defense (Turkmenistan) |access-date=2 June 2021 |pages=28–29 |language=tk}}</ref> File:Uganda-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Uganda People's Defence Force|Ugandan Land Forces]])<ref name="Uganda_Army">{{cite journal |title=Uganda Peoples' Defence Forces Act |journal=The Uganda Gazette |date=18 September 2019 |volume=CXII |issue=46 |pages=1851–1854 |url=https://www.updf.go.ug/Gazette.pdf |access-date=29 May 2021 |publisher=Uganda Printing and Publishing Corporation |archive-date=14 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210814162155/https://www.updf.go.ug/Gazette.pdf |url-status=dead }} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210814162155/https://www.updf.go.ug/Gazette.pdf |date=2021-08-14 }}</ref> File:UA shoulder mark 12.svg|{{lang|uk|Лейтенант}}<br />{{lang|uk-Latn|Leitenant}}<br />([[Ukrainian Ground Forces]])<ref name="Ukraine">{{cite web |title=НАКАЗ 20.11.2017 № 606 |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z1502-17#Text |website=zakon.rada.gov.ua |publisher=Ministry of Justice of Ukraine |access-date=2 June 2021 |language=uk |date=13 December 2017}}</ref> File:British Army OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Lieutenant (British Army and Royal Marines)|British Army]])<ref name="UK_Army">{{cite web |title=Rank structure |url=https://www.army.mod.uk/who-we-are/our-people/ranks/ |website=army.mod.uk |publisher=British Army |access-date=27 May 2021}}</ref> File:Rank insignia of Leutnant (OF-1b) Pontifical Swiss Guard.svg|{{lang|de|Leutnant}}<br />([[Swiss Guard]])<ref name="Vatican_City">{{cite web |title=Päpstliche Schweizergarde: Gradabzeichen |url=https://schweizergarde.ch/fileadmin/files/Paepstliche_Schweizergarde/Literatur/gradabzeichen.pdf |website=schweizergarde.ch |publisher=Pontifical Swiss Guard |access-date=26 May 2021 |language=de |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2025-12-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20251213013027/https://schweizergarde.ch/fileadmin/files/Paepstliche_Schweizergarde/Literatur/gradabzeichen.pdf }}</ref> File:TTEEJB-GNB.png|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Venezuelan Army]])<ref name="Venezuela_Officer3">{{cite web |title=Grados de Oficiales Subalternos |url=http://www.ejercito.mil.ve/grados-de-oficiales-subalternos/ |website=ejercito.mil.ve |publisher=Government of Venezuela |archive-url=https://web.archive.org/web/20190717120614/http://www.ejercito.mil.ve/grados-de-oficiales-subalternos/ |archive-date=17 July 2019 |date=28 August 2017 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2019-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190717120614/http://www.ejercito.mil.ve/grados-de-oficiales-subalternos/ }}</ref> File:Uzbekistan-army-OF-1b.svg|{{lang|uz|Leytenant}}<br />([[Uzbek Ground Forces]])<ref name="Uzbekistan">{{cite web |title=O'zbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni o'tash tartibi to'g'risida |url=https://lex.uz/docs/-4513434 |website=lex.uz |publisher=Ministry of Justice of the Republic of Uzbekistan |access-date=3 June 2021 |language=uz |date=12 September 2019}}</ref> File:Blank.svg|Lieutenant<br />([[Zambian Army]]) File:Zimbabwe-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Zimbabwe National Army]]) </gallery> == Пайвандҳо == * [[Нерӯҳои мусаллаҳ]] * [[Дараҷаи низомӣ]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Дараҷаҳои низомӣ}} [[Гурӯҳ:Нерӯҳои мусаллаҳ]] [[Гурӯҳ:Артиш]] [[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]] [[Гурӯҳ:Саркардагон]] cqo80prxk8i5oeuskrv7i4b44ewm6gv 1484634 1484633 2026-08-24T17:34:15Z Omid Jeyhani 1522 1484634 wikitext text/x-wiki {{Дараҷаи низомӣ | тасвир1 = Russia-Army-OF-1b-2010.svg | image_size = 100px | зернавис1 = <small>Сардӯшии [[Нерӯи заминӣ]]</small> | тасвир2 = Russia-Airforce-OF-1b-2010.svg | зернавис2 = <small>Сардӯшии [[Нерӯи ҳавоӣ]]</small> | ном = '''Таҳмадор''' | кишвар = {{парчамбандӣ|Tajikistan}} | нерӯ = [[Артиш]] | кӯтаҳнивишт = {{lang-fa|'''تهمه‌دار'''}} | rank = | NATO rank = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-1]] | Non-NATO rank = | бунёдшуда = | бекоршуда = | дараҷаи болотар = [[Таҳмабон]] | дараҷаи пойинтар = [[Таҳмавар]] | ҳамто = {{bulleted list|[[Новбон дувум]]|{{nowrap|{{парчамбандӣ|Iran}} '''ستوان دوم'''}}|{{парчамбандӣ|Russia}} ''Лейтенант''|{{парчамбандӣ|USA}} ''Lieutenant'' | [[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] OF-1}}| }} '''Таҳмадор''' ({{lang-fa|'''تهمه‌دار'''}}) — [[дараҷаи низомӣ|дараҷае]] [[Саркарда|афсарӣ]] дар [[Нерӯи заминӣ|нерӯҳои заминӣ]] ва [[Нерӯи ҳавоӣ|ҳавоӣ]], [[Вазорати дифоъ|ниҳодҳои низомӣ]] ва амниятӣ, ки ҷойгоҳе болотар аз [[таҳмавар]] ва пойинтар аз [[таҳмабон]] дорад ва баробар бо [[новбон дувум]] дар [[нерӯи дарёӣ]] аст; ''лейтенант''<ref>[http://majmilli.tj/қонуни-ҷумҳурии-тоҷикистон-дар-бораи-35/ Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи уҳдадории умумии ҳарбӣ ва хидмати ҳарбӣ»]{{Пайванди мурда|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. {| class="wikipedia sortable" border="1" |- |+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]''' |- |width="30%" align="center" style="background:#cfcfcf;" | <small>кеҳтар:</small><br>[[Таҳмавар]] |width="35%" align="center" style="background:#bfbfbf;"| [[File:Tajikistan_Armed_Forces_Shoulder_Patch.svg|30px]]<br>'''Таҳмадор''' |width="30%" align="center" style="background:#afafaf;" | <small>меҳтар:</small><br>[[Таҳмабон]]<br><small></small> |} ''Таҳмадор'' дар [[нерӯҳои мусаллаҳ]] маъмулан мақоми созмонии ''фармондеҳи'' ''[[таҳма]]''ро дорад, ки [[якон|якони тактикиест]], ки аз ду ё чанд [[разма]] ташкил шуда ва бахше аз [[вашт]] аст; даста<ref>{{Cite web |url=http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |title=''Фарҳанги ҳазорвожаи низомӣ''. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Дафтари вожагузинии низомии Ситоди кулли Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон, 1392.|accessdate=2021-08-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181222163608/http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |archivedate=2018-12-22 }}</ref>, взвод<ref name="ВЭ-2">{{книга|автор=Коллектив авторов|часть=Том 2, статья «Взвод»|заглавие=Военная энциклопедия|ответственный=Под ред. [[Грачёв, Павел Сергеевич|П.В. Грачёв]]|место= М.|издательство=[[Воениздат]]|год=1994|страницы=85|страниц=544|тираж=10 000|isbn=5-203-00299-1}}</ref>. == Вожашиносӣ == ''Таҳмадор'' аз {{lang-xpr|''tagmadār''}} ‘''фармондеҳи таҳма''’ дар сипоҳи Ашкониён навгузиниш шуда, ки дар сафолнавиштаҳои бойгонии [[Ашкониён]] аз шаҳри бостонии Нисо бозхонӣ шуда ва онро вомвожа аз юнонии бостон донистаанд: <blockquote>{{lang-xpr|''tagmadār''}} < {{lang-grc|τάγματάρχης}} ‘''фармондеҳи тагма''’ < {{lang-grc|τάγμα}} ‘''таҳма''’ + {{lang-xpr|''-dār''}} ‘''доранда''; ''фармондеҳ''’<ref>''Лившиц В. А.'' Парфянская ономастика. – СПб.: - Петербургское лингвистическое общество, 2010. – 400 с., ил. – (Азиатика). ISBN 978-5-4318-0006-1. – сс. 13; 223</ref></blockquote> «''Таҳмадор''» исмест, ки бо равиши ''вожасозии таркиб'' аз [исм (''таҳма'') + пасванд (''-дор'')] сохта шудааст: <blockquote>''[[таҳма]]'' ‘''нерӯ''’ <small>({{lang-pal|''tahm''}} ‘''нерӯманд''’ < {{lang-peo|''*taxma-''}} ‘''таковар''’ < √''*tak-'' ‘''тохтан''’<ref name="Ҳасандӯст">''Ҳасандӯст, Муҳаммад.'' Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1393. ISBN 978-600-6143-56-9. — ҷ. 2, с. 923—924</ref>)</small> + ''-дор'' ‘''нигаҳдоранда''’ <small>(< {{lang-pal|''*dār''}} < {{lang-peo|''*dār(a)-''}} < ''*dārai̯a-'' «''доштан''; ''доранда''»<ref name="Ҳасандӯст" />)</small></blockquote> Вожаҳои {{lang-peo|''*kāra-daranaka-''}} ‘''дорандаи сипоҳ''’<ref name="Ҳасандӯст" />, {{lang-xpr|''tagmadār''}}, {{lang-fa|[[Сипаҳсолор|''сипаҳдор'']]}}, [[Лашкарсолор|''лашкардор'']], ''[[дарёдор]]'', [[Новдор якум|''новдор'']] ва ''[[размдор]]'' низ бо ҳамин равиш сохта шудаанд<ref>''Содиқӣ'', ''Алиашраф''. Шеваҳо ва имконоти вожасозӣ дар забони форсии муъосир (5) // «Нашри дониш», хурдод ва тири 1371, шумораи 7, сс. 39 – 45</ref>. «''Сипаҳдор'' ё ''сипоҳдор''» низ аз истилоҳоти куҳани низомӣ ва мутародиф бо «[[сипаҳсолор]]» ва «''фармонраво''; [[подшоҳ]]» аст ва «''сипаҳдорӣ''» низ «''амали сипаҳдор, сардории сипоҳ, фармондеҳӣ''»-ро мегуфтанд<ref>''Анварӣ'', ''Ҳасан''. Фарҳанги бузурги «Сухан». Ба сарпарастии Ҳасан Анварӣ, Теҳрон: «Сухан», 1381 – . 8 ҷ. мусаввар. ISBN 964-6961-98-3 (давра). ҷ. 5, с. 4034</ref>. Чунончи, [[Фирдавсӣ]] «''сипаҳдор''»-ро дар «[[Шоҳнома]]» ба маънои «''фармондеҳи сипоҳ''» бисёр ба кор бурдааст: <blockquote><poem>''Таҳамтан ҳамон гаҳ забон баркушод'', ''Паёми сипаҳдори [[Эрон]] бидод''<ref name="Шоҳнома">[https://archive.org/stream/ShahnamaJildESivum-AbulQasimFirdausiTajikFarsi/ShahnamaJildESivum_djvu.txt ''Абулқосим Фирдавсӣ''. Шоҳнома. — Душанбе: «Адиб», 2007. Таҳияи матн ва луғату тавзеҳот аз Камол Айнӣ ва Зоҳир Аҳрорӣ. Муҳаррир Мубашшир Акбарзод. ҷ. 2. — 480 саҳ. — ISBN 978-99947-32-84-5.]</ref>.</poem> <poem>''Сипаҳдори [[Турон]] чу з-он гуна дид'', ''Сабук сар аз он ҷанг берун кашид''<ref name="Шоҳнома" />.</poem></blockquote> «''Лашкардор''» низ аз истилоҳоти куҳани низомӣ ва ба маънои «''идоракунанда ва фармондеҳи лашкар''» аст ва «''амалу шуғли лашкардор; нигаҳдории лашкар; фармондеҳии лашкар''»-ро «''лашкардорӣ''» мегуфтанд<ref>''Анварӣ'', ''Ҳасан''. Фарҳанги бузурги «Сухан». Ба сарпарастии Ҳасан Анварӣ, Теҳрон: «Сухан», 1381 – . 8 ҷ. мусаввар. ISBN 964-6961-98-3 (давра).</ref>. «''Лашкардор''» дар «''Марзбоннома''» ба маънои «''фармондеҳи лашкар''» ба кор рафтааст: <blockquote><poem>«''Корҳои мамлакат ба мардони кору лашкару лашкардор рост ояд''»<ref>{{Cite web |url=https://dehkhoda.ut.ac.ir/fa |title=''Деҳхудо'', ''Алиакбар''. Луғатномаи Деҳхудо. – Муассисаи Луғатномаи Деҳхудо, Муассисаи интишороту чопи Донишгоҳи Теҳрон, Эрон: Табаъаи “Ҷадид”, 1399 – 15 ҷ. ISBN 964-03-9617-6 |accessdate=2026-03-14 |archivedate=2024-08-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240828083601/https://dehkhoda.ut.ac.ir/fa/dictionary/detail/183737?title=%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86 }}</ref>.</poem></blockquote> «''Таҳмадор''» ба маънои “''фармондеҳи таҳма''” навгузиниш шуда ва мақоми созмонии ӯро дар силсиламаротиби низомӣ бозтоб медиҳад. Бино бар ин пешина ва додаҳо, «''таҳма''» ба ҷои «''взвод''» ва «''таҳмадор''» ба ҷои «''лейтенант''» (аз {{lang-de|Leutenant}} > {{lang-fr|lieutenant}} «''ҷонишин''») ва дар пайравӣ аз он вожаҳои «''[[таҳмавар]]''» ва «''[[таҳмабон]]''» сохтаву барои ҷойгузинии [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|дараҷаҳои низомии]] «''лейтенанти хурд''» ва «''лейтенанти калон''» ба [[Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пешниҳод шудаанд<ref>[http://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20181110/umed-dzhaihani-v-natsionalnoi-armii-i-terminologiya-dolzhna-bit-maksimalno-natsionalnoi ''Умед Джайхани'': В национальной армии и терминология должна быть максимально национальной]</ref>. == Пешина == ''Таҳмадор'' ҳамчун [[дараҷаи низомӣ|симати низомӣ]] нахустин бор дар [[сипоҳ]]и [[Шоҳаншоҳии Ашконӣ|Ашкониён]] ([[Соли 250 п.м.|250 то милод]] — [[224]]) пайдо шудааст. «''Тагма''» ({{lang-grc|«''τάγμα''»}}) дар сипоҳи [[Византия|подшоҳии Руми Шарқӣ]] яконе номида мешуд, ки 100 — 500 сарбозро дар бар мегирифт<ref>Ҳамакнун ҳам дар Нерӯҳои мусаллаҳи Юнон [[гурдон]] ба забони юнонӣ «''τάγμα''» ва ''саргурд'' ё ''майор'' «''τάγματάρχης''» номида мешаванд.</ref>. Ин истилоҳ дар паи ҷангҳои доманадори Руму Эрон дар замони Ашкониён аз румиён вом гирифта шуда ва дертар бо вожаи {{lang-xpr|''tahmīh''}} ‘''нерӯманд'', ''диловар'', ''далер'', ''чобук''’ (аз эронии бостон: ''*taxma-'' > √''*tak-'' ‘''тохтан'', ''давидан''’ < {{lang-pal|''tahm''}} > {{lang-fa|'''تهم'''}} [''таҳм''] ‘''зӯрманд'', ''паҳлавон''’<ref name="Ҳасандӯст" />) инҳамон ва бо «''нерӯ''» мутародиф гаштааст<ref>''Фарҳанги забони тоҷикӣ''. Зери таҳрири М. Ш. Шукуров, В. А. Капранов, Р. Ҳошим, Н. А. Маъсумӣ — М., «Советская Энциклопедия», 1969. ҷ. 2, саҳ. 354 – 355</ref>. Дар [[сипоҳи Сосониён]] ([[224]] — [[651]]), ки созмони бахшбандии даҳгониро аз сипоҳи Ашкониён ба ирс бурда буд<ref>[https://www.academia.edu/1264468/К_вопросу_о_парфянском_наследии_в_сасанидском_Иране_военное_дело_On_the_Parthian_Legacy_in_Sasanian_Iran_the_Case_of_Warfare_ ''Никоноров В. П.'' К вопросу о парфянском наследии в сасанидском Иране: военное дело // Центральная Азия от Ахеменидов до Тимуридов: археология, история, этнология, культура. Материалы международной научной конференции, посвященной 100-летию со дня рождения Александра Марковича Беленицкого (Санкт-Петербург, 2–5 ноября 2004 года) / Отв. ред. В. П. Никоноров. СПб., 2005. С. 156]</ref>, низ яке аз ягонҳо «''таҳм''» ({{lang-pal|''tḥmy''}}) ном доштааст<ref>{{Cite web |url=http://www.rahamasha.net/uploads/2/3/2/8/2328777/the_dates_in_the_pahlavg_and_prsg.pdf |title=''Asha R.'' The Dates in the Pahlavīg and Pārsīg Inscriptions of Durā (Europos) |accessdate=2019-01-24 |archivedate=2016-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160807133914/http://www.rahamasha.net/uploads/2/3/2/8/2328777/the_dates_in_the_pahlavg_and_prsg.pdf }}</ref>. Ҳар ''таҳма'' 50 — 100 сарбозро дар бар мегирифта ва аз чанд [[разма|''рада'']] ({{lang-pal|''radag''}}) ташкил мешуда, ки ҳар кадоме 10 сарбоз доштааст<ref>[https://www.academia.edu/35927114/Терминология_организационной_структуры_Армянской_Армии_в_IV_V_вв._The_Terminology_of_the_Organizational_Structure_of_the_Armenian_Army_in_the_4-5th_centuries_А._Айвазян._Армяно-персидская_война_449_451_гг._Кампании_и_сражения._Eреван_Воскан_Ереванци_2016_СПб._Алетейя_2017._С._360-464 ''Айвазян А.'' Терминология организационной структуры Армянской Армии в IV—V вв. // А. Айвазян. Армяно-персидская война 449–451 гг. Кампании и сражения.– Eреван: Воскан Ереванци, 2016; СПб.: Алетейя, 2017. С. 360—464.]</ref>. == Ному нишони таҳмадор дар нерӯҳои мусаллаҳи кишварҳои ҷаҳон == <gallery class="center"> File:08.AlgA-1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />{{small|{{langx|ar|ملازم أول|Mulazim awwal}}}}<br />([[Algerian Land Forces]])<ref name="Algeria">{{cite web |title=Ranks |url=https://www.mdn.dz/site_principal/sommaire/presentation/armoiries_an.php |website=mdn.dz |publisher=Ministry of National Defence (Algeria) |access-date=30 May 2021}}</ref> File:Angola-Army-OF-1b.svg|{{lang|pt|Tenente}}<br />([[Angolan Army]])<ref name="Angola_Army">{{cite web |title=Postos do Exército |url=https://faa.ao/exe/posto_exe |website=faa.ao |publisher=Angolan Army |access-date=27 June 2021 |language=pt |archive-date=30 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210630164549/https://faa.ao/exe/posto_exe |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-06-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210630164549/https://faa.ao/exe/posto_exe }}</ref> File:Argentina-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Argentine Army]])<ref name="Argentina_Army">{{cite web |title=Grados |url=https://www.argentina.gob.ar/ejercito/grados |website=argentina.gob.ar |date=14 February 2018 |publisher=Government of Argentina |access-date=27 May 2021 |language=es}}</ref> File:Post-Soviet-Army-OF-1b.svg|{{lang|hy|լեյտենանտ}}<br />{{lang|hy-Latn|Leytenant}}<br />([[Armenian Ground Forces]])<ref name="Armenia">{{cite web |title=ԶԻՆՎՈՐԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԶԻՆԾԱՌԱՅՈՂԻ ԿԱՐԳԱՎԻՃԱԿԻ ՄԱՍԻՆ |url=https://www.arlis.am/documentview.aspx?docid=117633 |website=arlis.am |publisher=Legal information system of Armenia |access-date=3 June 2021 |language=hy |date=15 November 2017}}</ref> File:Australian Army OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Australian Army]])<ref name="Australia">{{cite web |title=Badges of rank |url=https://www.defence.gov.au/images/Badges_of_rank.pdf |website=defence.gov.au |publisher=Department of Defence (Australia) |access-date=31 May 2021}}</ref> File:Lt OF1b-Rockkragen AT.png|{{lang|de|Leutnant}}<br />([[Austrian Federal Army|Austrian Army]])<ref name="Austria_Army">{{cite web |title=Dienstgrade |url=https://www.bundesheer.at/abzeichen/dienstgrade.shtml# |website=bundesheer.at |publisher=Federal Ministry of Defence (Austria) |access-date=25 May 2021 |language=de}}</ref> File:10.AzAF-LT.png|{{lang|az|Leytenant}}<br />([[Azerbaijani Land Forces]])<ref name="Azerbaijan">{{cite web |title=Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri hərbi qulluqçularının hərbi geyim forması və fərqləndirmə nişanları haqqında Əsasnamə |url=https://mod.gov.az//images/pdf/854d34d118da32783a511172925270d7.pdf |website=mod.gov.az |publisher=Ministry of Defense |access-date=16 February 2021 |language=az |pages=64–70 |date=25 June 2001}}</ref> File:Bangladesh-army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />{{small|{{langx|bn|লেফটেন্যান্ট}}}}<br />([[Bangladesh Army]])<ref name="Bangladesh_Army">{{cite web |title=Ranks & insignia |url=https://joinbangladesharmy.army.mil.bd/home/page/ranks-insignia |website=joinbangladesharmy.army.mil.bd |access-date=11 October 2020}}</ref> File:Post-Soviet-Army-OF-1b.svg|{{lang|be|Лейтэнант}}<br />{{lang|be-Latn|Liejtenant}}<br />([[Belarusian Ground Forces]])<ref name="Belarus">{{cite web |title=Указ Президента Республики Беларусь от 21.07.2009 N 388 "О военной форме одежды, знаках различия по воинским званиям и внесении дополнений в Указ Президента Республики Беларусь от 9 июня 2006 г. N 383" |url=http://pravo.levonevsky.org/bazaby11/republic09/text814.htm |website=pravo.levonevsky.org/ |publisher=Government of Belarus |access-date=30 May 2021 |language=ru}}</ref> File:Army-BEL-OF-01a.svg|{{lang|nl-BE|Lieutenant}}<br />([[Belgian Land Component]]) File:Belize-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Belize Defence Force|Belize Ground Forces]]) File:Benin Army OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Benin Armed Forces|Benin Army]])<ref name="Benin">{{cite web |title=LOI N° 2005-43 DU 26 JUIN 2006 |url=https://www.ilo.org/dyn/natlex/docs/ELECTRONIC/94851/111467/F-404511779/BEN-94851.pdf |website=ilo.org |publisher=National Assembly (Benin) |access-date=13 June 2021 |pages=19–20, 35–36 |language=fr |date=26 June 2006}}</ref> File:TteEB.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Bolivian Army]])<ref>{{Cite tweet |author=Ministry of Defense (Bolivia) |author-link=Ministry of Defense (Bolivia) |user=mindefbolivia |number=1204529006906945544 |date=10 December 2019 |title=Conoce la jerarquía de los grados del #Ejército |language=es |access-date=28 May 2021}}</ref> File:08.Bhutan Army-1LT.svg|Lieutenant<br />([[Royal Bhutan Army]])<ref name="Bhutan">{{cite web |title=Army ranks |url=http://www.rba.bt/rank |website=rba.bt |publisher=Royal Bhutan Army |access-date=14 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150105122449/http://www.rba.bt/rank |archive-date=5 January 2015 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2015-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150105122449/http://www.rba.bt/rank }}</ref> File:11.RBrLF-1LT.svg|{{lang|ms|Leftenan}}<br />([[Royal Brunei Land Force]])<ref name="Brunei_Army">{{cite web |title=Akta angkatan bersenjata diraja Brunei (Penggal 149) |url=http://www.agc.gov.bn/AGC%20Images/LAWS/Gazette_PDF/2013/BM/b088.pdf |website=agc.gov.bn |access-date=14 July 2021 |pages=1999–2000 |language=ms |date=16 December 2013}}</ref> File:Rank insignia of Лейтенант of the Bulgarian Army.png|{{lang|bg|Лейтенант}}<br />{{lang|bg-Latn|Leytenant}}<br />([[Bulgarian Land Forces]])<ref name="Bulgaria">{{cite web |title=ЗАКОН ЗА ОТБРАНАТА И ВЪОРЪЖЕНИТЕ СИЛИ НА РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ |url=https://www.lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 |website=lex.bg |access-date=25 May 2021 |location=Глава седма. ВОЕННА СЛУЖБА |language=bg |date=12 May 2009 |archive-date=25 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230525090426/https://lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 |url-status=dead |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2023-05-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230525090426/https://lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 }}</ref> File:09. Burkina Faso Army - 1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Burkina Faso Armed Forces|Burkina Faso Ground Forces]])<ref name="BurkinaFaso1">{{cite web |title=LOI N° 037-2016/AN PORTANT CONDITIONS D'AVANCEMENT DES PERSONNELS D'ACTIVE DES FORCES ARMEES NATIONALES |url=https://lavoixdujuristebf.files.wordpress.com/2018/02/loi_037_avancement_personnel_fan.pdf |date=2015 |access-date=3 June 2021 |pages=17–21 |language=fr |archive-date=31 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210831104305/https://lavoixdujuristebf.files.wordpress.com/2018/02/loi_037_avancement_personnel_fan.pdf |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-08-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210831104305/https://lavoixdujuristebf.files.wordpress.com/2018/02/loi_037_avancement_personnel_fan.pdf }}</ref> File:Burundi-Army-OF-1a.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />{{small|{{langx|rn|Riyetena}}}}<br />([[National Defence Force (Burundi)|Burundi Ground Forces]])<ref name="Burundi">{{cite web |title=Loi organique N°1/ 04 du 20 février 2017 portant Missions, Organisation, Composition, Instruction, Conditions de service et Fonctionnement de la Force de Défense Nationale du Burundi |url=http://fdnb.bi/sites/default/files/loi-04-2017.pdf |website=fdnb.bi/ |publisher=Government of Burundi |access-date=27 June 2021 |page=45 |language=fr |archive-date=30 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210830215130/http://fdnb.bi/sites/default/files/loi-04-2017.pdf |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2022-11-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221108234145/https://fdnb.bi/sites/default/files/loi-04-2017.pdf }}</ref> File:Cameroon-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Cameroon Armed Forces|Cameroon Ground Forces]]) File:Canadian Army OF-1b.svg|Lieutenant<br />{{small|{{langx|fr|Lieutenant}}}}<br />([[Canadian Army]])<ref name="Canada">{{cite web |title=Ranks and appointment |url=https://www.canada.ca/en/services/defence/caf/military-identity-system/rank-appointment-insignia.html |website=canada.ca |date=23 November 2017 |publisher=Government of Canada |access-date=28 May 2021}}</ref> File:Cape Verde-army-OF-1b.svg|{{lang|pt|Tenente}}<br />([[Cape Verdean Armed Forces|Cape Verdean National Guard]])<ref name="CapeVerde_Army">{{cite web |title=Patente |url=https://www.fa.gov.cv/index.php/uniforme/patente |website=fa.gov.cv |publisher=Cape Verdean Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=pt |archive-date=26 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220726014311/https://www.fa.gov.cv/index.php/uniforme/patente |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2022-07-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220726014311/https://www.fa.gov.cv/index.php/uniforme/patente }}</ref> File:11.CAGF-1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Central African Armed Forces|Central African Ground Forces]]) File:Chad-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Chadian Ground Forces]]) File:SS.OO.3.EJER.TENIENTE.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Chilean Army]])<ref name="Chile_Army">{{cite web |url=http://www.ejercito.cl/grados-y-distintivos.php |title=Distintivos de grados |access-date=2012-01-20 |website=ejercito.cl |publisher=Chilean Army |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120120051649/http://www.ejercito.cl/grados-y-distintivos.php |archive-date=2012-01-20 }}</ref> File:Colombia-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Colombian Army]])<ref name="Colombia_Army">{{cite book |title=RGE 4-20.1: Reglamento de Uniformes, Insignias y Distinciones |publisher=National Army of Colombia |location=Colombia |pages=301–331 |edition=7th |url=https://drive.google.com/file/d/1Unzse7pR7eJe3cJcNcEpV9ouphDSn3uU/view |access-date=28 May 2021 |language=es |chapter=Capítulo V: Insignias militares|work=Google Docs }}</ref> File:Comoros-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Military of the Comoros|Comorian Army]]) File:DR Congo Army OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Land Forces of the Democratic Republic of the Congo|Land Forces of the DR Congo]]) File:09-ROCongo Army-1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Armed Forces of the Republic of the Congo|Congolese Ground Forces]])<ref name="RepublicoftheCongo">{{cite web |title=Grades appellations distinctions |url=https://defense.gouv.cg/gradesappellationsdistinctions/ |website=defense.gouv.cg |publisher=Ministry of National Defense (Republic of the Congo) |access-date=7 June 2021 |language=fr |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2020-10-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201018120630/https://defense.gouv.cg/gradesappellationsdistinctions/ }}</ref> File:Cuba-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Cuban Revolutionary Army]])<ref name="Cuba_Army&AirForce">{{cite web |title=Grados militares |url=https://www.minfar.gob.cu/far/grados-militares?field_clasificacion_value=tropas |website=minfar.gob.cu |publisher=Ministry of the Revolutionary Armed Forces (Cuba) |access-date=28 May 2021 |language=es}}</ref> File:Denmark-Army-OF-1a-M11.svg|{{lang|da|Løjtnant}}<br />([[Royal Danish Army]])<ref name="Denmark_Army">{{cite web |title=Hærens Gradstegn |url=https://forsvaret.dk/globalassets/fko---forsvaret/dokumenter/gradstegn/-harens-gradstegn-.pdf |website=forsvaret.dk |publisher=Danish Defence |access-date=26 May 2021 |language=da |date=2018}}</ref> File:Djibouti-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Djiboutian Army]]) File:10.ECA-1LT.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Ecuadorian Army]])<ref name="Ecuador">{{cite web |title=Resolución No. MRL-2012 |url=https://www.trabajo.gob.ec/wp-content/plugins/download-monitor/download.php?id=887&force=1 |website=trabajo.gob.ec |publisher=Government of Ecuador |access-date=29 May 2021 |language=es |date=2012}}</ref> File:El-Salvador-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Salvadoran Army]])<ref name="ElSalvador">{{cite web |title=Grados Militares |url=https://www.fuerzaarmada.mil.sv/?page_id=734 |website=fuerzaarmada.mil.sv |publisher=Ministry of National Defense of El Salvador. |access-date=29 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210304153314/https://www.fuerzaarmada.mil.sv/?page_id=734 |archive-date=4 March 2021 |language=es |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210304153314/https://www.fuerzaarmada.mil.sv/?page_id=734 }}</ref> File:08. EGLF-1LT.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Armed Forces of Equatorial Guinea|Army of Equatorial Guinea]]) File:ES-Army-OF13.svg|{{lang|et|Leitnant}}<br />([[Estonian Land Forces]])<ref name="Estonia_Army">{{cite web |title=Sümboolika: Maaväe Auastmed |url=https://mil.ee/kaitsevagi/kaitsevae-symboolika/#t-maavae-auastmed |website=mil.ee |publisher=Estonian Defence Forces |access-date=26 May 2021 |language=et}}</ref> File:Fijian-OF-01b.svg|Lieutenant<br />([[Fiji Infantry Regiment]]) File:Luutnantti M05.svg|{{lang|fi|Luutnantti}}<br >{{lang|sv|Löjtnant}}<br />([[Finnish Army]])<ref name="Finland">{{cite web |title=Sotilasarvot Puolustusvoimissa |url=https://puolustusvoimat.fi/sotilasarvot |website=puolustusvoimat.fi |publisher=Finnish Defence Forces |access-date=26 May 2021 |language=fi}}</ref> File:Army-FRA-OF-01a.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[French Army]])<ref name="France_Army">{{cite book |title=Instruction N° 10300/DEF/EMAT/LOG/ASH |date=13 June 2005 |publisher=Staff of the French Army |url=https://rescue18.fr/wp-content/uploads/2020/02/INSTRUCTION-N-10300_DEF_EMAT_LOG_ASH-DEF_DCCAT_LOG_REG.pdf |access-date=30 May 2021 |language=fr |archive-date=12 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220612085956/https://rescue18.fr/wp-content/uploads/2020/02/INSTRUCTION-N-10300_DEF_EMAT_LOG_ASH-DEF_DCCAT_LOG_REG.pdf |url-status=dead }}</ref> File:10.GLF-LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Gabonese Army]]) File:Georgia Army OF-1b.png|{{lang|ka|ლეიტენანტი}}<br />{{lang|ka-Latn|Leit’enant’i}}<br />([[Georgian Land Forces]])<ref name="Georgia">{{cite web |title=სამხედრო წოდებები და ინსიგნიები |trans-title=Military Ranks and Insignia |url=https://mod.gov.ge/ge/page/34/samxedro-wodebebi-da-insigniebii |website=mod.gov.ge |publisher=Ministry of Defense of Georgia |access-date=12 March 2018 |language=ka}}</ref> File:HD H 41 Leutnant FschJg.svg|{{lang|de|Leutnant}}<br />([[German Army]])<ref name="Germany_Army">{{cite web |title=Dienstgradabzeichen Heer |url=https://www.bundeswehr.de/de/aktuelles/mediathek/dienstgradabzeichen-heer-69056 |website=bundeswehr.de |publisher=Bundeswehr |access-date=30 May 2021 |language=de |archive-date=29 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230629133026/https://www.bundeswehr.de/de/aktuelles/mediathek/dienstgradabzeichen-heer-69056 |url-status=dead }}</ref> File:08-Ghana Army-1LT.svg|Lieutenant<br />([[Ghana Army]]) File:Guatemala-army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Guatemalan Army]])<ref name="Guatemala">{{cite web |title=Grados Militares |url=https://www.mindef.mil.gt/grados_militares/grados_militares.html |website=mindef.mil.gt |publisher=Ministry of Defence (Guatemala) |access-date=29 May 2021 |language=es |archive-date=16 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210516165430/https://www.mindef.mil.gt/grados_militares/grados_militares.html |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-05-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210516165430/https://www.mindef.mil.gt/grados_militares/grados_militares.html }}</ref> File:Mali-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Republic of Guinea Armed Forces|Guinea Ground Forces]]) File:Guyana Defence Force (GDF) Lieutenant rank insignia.svg|Lieutenant<br />([[Guyana Defence Force|Guyana Army]])<ref name="Guyana_Army">{{cite book |last1=Merrill |first1=Tim |title=Guyana and Belize: country studies |series=Area handbook series |date=1993 |publisher=Library of Congress |lccn=93010956 |page=138 |isbn=978-0-8444-0778-4 |url=https://www.loc.gov/resource/frdcstdy.guyanabelizecoun00merr_0/?sp=176&st=text |access-date=3 June 2021}}</ref> File:Haiti-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Armed Forces of Haiti|Haitian Army]]) File:HON-army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Honduran Army]])<ref name="Honduras">{{cite web |title=Título VI, Capítulo II de la Ley Constitutiva de las Fuerzas Armadas de Honduras, Decreto No. 94-84 |url=http://www.poderjudicial.gob.hn/CEDIJ/Documents/Ley%20Constitutiva%20de%20las%20Fuerzas%20Armadas%20de%20Honduras.pdf |website=poderjudicial.gob.hn |publisher=National Congress of Honduras |access-date=27 May 2021 |language=es |archive-date=5 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220905195347/https://www.poderjudicial.gob.hn/CEDIJ/Documents/Ley%20Constitutiva%20de%20las%20Fuerzas%20Armadas%20de%20Honduras.pdf |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2022-09-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220905195347/https://www.poderjudicial.gob.hn/CEDIJ/Documents/Ley%20Constitutiva%20de%20las%20Fuerzas%20Armadas%20de%20Honduras.pdf }}</ref> File:Lieutenant of the Indian Army.svg|Lieutenant<br />{{small|{{langx|hi|लेफ्टिनेंट}}}}<br />([[Indian Army]])<ref name="India_Army">{{cite web |title=Indian Army Rank Badges |url=https://www.indianarmy.nic.in/Site/FormTemplete/frmTempSimple.aspx?MnId=eONNmmCN+tNKI1W4lLePYA==&ParentID=07brfiSEictrT4pH/Ap2MDmEuFrOV7w+937sVMAJv7E= |website=indianarmy.nic.in |publisher=Indian Army |access-date=27 May 2021}}</ref> File:Ireland-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />{{small|{{langx|ga|Leifteanant}}}}<br />([[Irish Army]])<ref name="Ireland_Army">{{cite web |title=Army Rank Markings |url=http://www.military.ie/fileadmin/user_upload/images/Info_Centre/Posters/rank_markings/Army_Rank_Markings_01.png |website=military.ie |publisher=Defence Forces (Ireland) |access-date=26 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160425021608/http://www.military.ie/fileadmin/user_upload/images/Info_Centre/Posters/rank_markings/Army_Rank_Markings_01.png |archive-date=25 April 2016 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2016-04-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160425021608/http://www.military.ie/fileadmin/user_upload/images/Info_Centre/Posters/rank_markings/Army_Rank_Markings_01.png }}</ref> File:Rank insignia of tenete of the Army of Italy (1973).svg|{{lang|it|Tenente}}<br />([[Italian Army]])<ref name="Italy_Army">{{cite web |title=i gradi dell'Esercito Italiano - distintivi di incarico e funzionali |url=http://www.esercito.difesa.it/root/equipaggiamenti/gradi_270906.pdf |website=esercito.difesa.it |publisher=Italian Army |access-date=30 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100801094145/http://www.esercito.difesa.it/root/equipaggiamenti/gradi_270906.pdf |archive-date=1 August 2010 |language=it}}</ref> File:Ivory Coast-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Armed Forces of the Republic of Ivory Coast|Ivory Coast Ground Forces]])<ref name="IvoryCoast">{{cite web |title=GRADES / APPELLATIONS / DISTINCTIONS |url=http://www.defense.gouv.ci/culture/grades |website=defense.gouv.ci |publisher=Ministère de la Défense |access-date=23 September 2020 |language=fr |archive-date=1 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221001165925/https://www.defense.gouv.ci/culture/grades |url-status=dead }}</ref> File:Jamaica-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Jamaica Defence Force|Jamaican Army]])<ref name="Jamaica">{{cite web |title=BADGES OF RANK |url=https://www.jdfweb.com/badges-of-rank/ |website=Official Jamaica Defence Force Website |access-date=16 November 2019 |date=2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20200820143541/https://www.jdfweb.com/badges-of-rank/ |archive-date=20 August 2020}}</ref> File:11-RKGF-LT.svg|{{lang|kk|Лейтенант}}<br />{{lang|kk-Latn|Leytenant}}<br />([[Kazakh Ground Forces]])<ref name="Kazakhstan">{{cite web |title=Қазақстан Республикасының Қарулы Күштері, басқа да әскерлері мен әскери құралымдары әскери қызметшілерінің әскери киім нысаны және айырым белгілері туралы |url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1100000144 |website=adilet.zan.kz |publisher=Ministry of Justice (Kazakhstan) |access-date=29 May 2021 |language=kk |date=25 August 2011}}</ref> File:08. Kenyan Army LT.svg|Lieutenant<br />([[Kenya Army]])<ref>{{cite web |title=KDF Ranks |url=https://mod.go.ke/kdf-ranks/#1604604085917-4b478bbb-9515 |website=mod.go.ke |publisher=Ministry of Defence - Kenya |access-date=29 May 2021}}</ref> File:08.Kyrgyzstan Army-LT.svg|{{lang|ky|Лейтенант}}<br />{{lang|ky-Latn|Leytenant}}<br />([[Kyrgyz Army]])<ref name="Kyrgyzstan">{{cite web |title=Кыргыз Республикасынын жарандарынын жалпыга бирдей аскердик милдети жөнүндө, аскердик жана альтернативдик кызматтар жөнүндө |url=http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/202536 |website=cbd.minjust.gov.kg/ |publisher=Ministry of Justice (Kyrgyzstan) |access-date=3 June 2021 |language=ky |date=9 February 2009}}</ref> File:LV-Army-OF1b.png|{{lang|lv|Leitnants}}<br />([[Latvian Land Forces]])<ref name="Latvia">{{cite web |title=Pakāpju iedalījums |url=https://www.mil.lv/lv/aktivais-dienests/dienesta-gaita/dienesta-pakapes/pakapju-iedalijums |website=mil.lv/lv |publisher=Latvian National Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=lv}}</ref> File:Blank.svg|Lieutenant<br />([[Lesotho Defence Force|Lesotho Army]])<ref name="Lesotho">{{cite web |title=Ranks in the Army |url=http://www.ldf.gov.ls/ranks.html |publisher=Lesotho Defence Force |access-date=5 May 2021 |archive-date=1 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230601224631/http://www.ldf.gov.ls/ranks.html |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2023-06-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601224631/http://www.ldf.gov.ls/ranks.html }}</ref> File:13-Lithuania Army-2LT.svg|{{lang|lt|Leitenantas}}<br />([[Lithuanian Land Forces]])<ref name="Lithuania">{{cite web |title=Karių laipsnių ženklai |url=http://kariuomene.kam.lt/lt/kariuomenes_atributika/kariu_laipsniu_zenklai_3554.html |website=kariuomene.kam.lt |publisher=Ministry of National Defence (Lithuania) |access-date=26 May 2021 |language=lt |archive-date=11 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160911115805/http://kariuomene.kam.lt/lt/kariuomenes_atributika/kariu_laipsniu_zenklai_3554.html |url-status=dead }}</ref> File:Army-LUX-OF-01b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Luxembourg Army]])<ref name="Luxembourg">{{cite web |title=Grades |url=http://www.armee.lu/organisation/personnel/grades |website=Armee.lu |publisher=Luxembourg Army |access-date=24 February 2018}}</ref> File:Madagascar-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Madagascar People's Armed Forces|Madagascar Ground Forces]])<ref name="Madagascar">{{cite web |title=LOI N° 96-029 portant Statut Général des Militaires |url=http://www.defense.gov.mg/wp-content/uploads/2020/06/LOI-96-029.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210710195555/http://www.defense.gov.mg/wp-content/uploads/2020/06/LOI-96-029.pdf |url-status=dead |archive-date=July 10, 2021 |website=United States Department of Defense |publisher=Ministry of Defence (Madagascar) |access-date=10 July 2021 |pages=2 |language=fr |date=15 November 1996 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-07-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210710195555/http://www.defense.gov.mg/wp-content/uploads/2020/06/LOI-96-029.pdf }}</ref> File:08. Malawi Army - LT.svg|Lieutenant<br />([[Malawian Defence Force|Malawian Army]])<ref name="MalawiOfficer">{{cite web |title=Commissioned Officers |url=https://mdf.gov.mw/commissioned |website=Malawi Defence Force |access-date=12 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250413100730/https://mdf.gov.mw/commissioned |archive-date=13 April 2025 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2025-04-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250413100730/https://mdf.gov.mw/commissioned }}</ref> File:09.Malta Army-1LT.svg|{{lang|mt|Logutenent}}<br />([[Armed Forces of Malta|Army of Malta]])<ref name="Malta">{{cite web |title=Rank Insignia |url=https://afm.gov.mt/en/equipment/Pages/Rank-Insignia.aspx |website=afm.gov.mt |publisher=Armed Forces of Malta |access-date=26 May 2021 |archive-date=26 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210526142119/https://afm.gov.mt/en/equipment/Pages/Rank-Insignia.aspx |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-05-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210526142119/https://afm.gov.mt/en/equipment/Pages/Rank-Insignia.aspx }}</ref> File:Malaysia-army-OF-1b.svg|{{lang|ms|Leftenan}}<br />([[Malaysian Army]])<ref name="Malaysia_Officer">{{cite web |title=Pangkat |url=http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat |website=mafhq.mil.my |publisher=Malaysian Armed Forces |access-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200429231449/http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat |archive-date=29 April 2020 |language=ms |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2020-04-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200429231449/http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat }}</ref> File:06.Mali Army-1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Malian Armed Forces|Malian Army]])<ref name="Mali">{{cite web|title=2011 - Plaquette sur les insignes et blasons des Forces Armées du Mali|url=http://www.memoriamali.com/webdossier/2011-parcours-historique-de-la-region-de-segou/|language=fr|date=23 April 2011 |access-date=17 October 2020 }}</ref> File:Mexico army OF1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Mexican Army]])<ref name="Mexico_Army&AirForce">{{cite web |author1=Secretary of National Defense |author1-link=Secretariat of National Defense (Mexico) |title=Manual gráfico para el uso de Uniformes, Divisas y Equipo del Ejército y F.A.M. |trans-title=Graphic manual for the use of Uniforms, Badges and Equipment of the Army and Air Force |url=http://www.sedena.gob.mx/pdf/MGUDEFAM_2019.pdf |access-date=22 May 2021 |language=es |date=27 June 2019}}</ref> File:09-Moldovan Army-2LT.svg|{{lang|ro|Locotenent}}<br />([[Moldovan Ground Forces]])<ref name="Moldova">{{cite web |title=Epoleţi |url=https://www.army.md/inf/epoleti/epoleti.htm |website=army.md |publisher=Ministry of Defense |access-date=26 May 2021 |language=ro}}</ref> File:Monaco-army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Military of Monaco|Army of Monaco]]) File:11-Moroccan Army-1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Royal Moroccan Army]]) File:Mozambique-Army-OF-1b.svg|{{lang|pt|Tenente}}<br />([[Mozambique Defence Armed Forces|Mozambican Army]]) File:08-Namibia Army-1LT.svg|Lieutenant<br />([[Namibian Army]]) File:12.Nepalese Army-1LT.svg|Lieutenant<br />{{small|{{langx|ne|उपसेनानी|Upasēnānī}}}}<br />([[Nepali Army]])<ref name="Nepal">{{cite web |author1=Nepali Army |author-link1=Nepali Army |title=Nepali Army Rank Structure |url=https://www.nepalarmy.mil.np/page/ranks |website=Nepalarmy.mil.np |publisher=Nepali Army |access-date=25 August 2018}}</ref> File:New Zealand-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[New Zealand Army]])<ref name="NewZealand">{{cite web |title=Badges of Rank |url=https://www.nzdf.mil.nz/corporate-documents/badges-of-rank/ |website=nzdf.mil.nz |publisher=New Zealand Defence Force |access-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200703193648/https://www.nzdf.mil.nz/corporate-documents/badges-of-rank/ |archive-date=3 July 2020}}</ref> File:08-Nicaragua Army-2LT.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Nicaraguan Army]])<ref name="Nicaragua">{{cite web |title=Insignias de Grados Militares |url=https://www.ejercito.mil.ni/contenido/ejercito/grados/grados.html |website=ejercito.mil.ni |publisher=Nicaraguan Armed Forces |access-date=29 May 2021 |language=es}}</ref> File:Blank.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Niger Armed Forces|Niger Ground Forces]])<ref name="Niger">{{cite web |author1=Bureau international des droits des enfants |title=État des Lieux: Formation des forces de défense et de sécurité sur les droit de l'enfant au Niger |url=http://www.ibcr.org/wp-content/uploads/2016/07/%C3%89tat-des-lieux-Niger.pdf |access-date=28 September 2020 |page=34 |language=fr |date=December 2012}}</ref> File:Nigeria-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Nigerian Army]]) File:OF-1(B) Pakistan Army.svg|Lieutenant<br />{{lang|ur|لیفٹنینٹ}}<br />([[Pakistani Army]])<ref name="Pakistan_Army">{{cite web |title=Pakistan Army Ranks with Salary and Insignia |url=https://pakistanforces.com/pakistan-army-ranks/ |website=pakistanforces.com |date=26 January 2021 |access-date=27 May 2021 |author1=Ali |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126212724/https://pakistanforces.com/pakistan-army-ranks/ |url-status=dead }}</ref> File:Paraguay-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Paraguayan Army]])<ref name="Paraguay">{{cite book |last1=Cooke |first1=Melinda W. |editor1-last=Hanratty |editor1-first=Dennis M. |editor2-last=Meditz |editor2-first=Sandra W. |title=Paraguay: A Country Study |series=Area Handbook Series |date=1990 |edition=2nd |publisher=Library of Congress |pages=216–217 |chapter-url=https://www.loc.gov/resource/frdcstdy.paraguaycountrys00hanr_0/?sp=252 |access-date=5 October 2021 |chapter=Chapter 5: National Security |lccn=89600299}}</ref> File:Peru-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Peruvian Army]])<ref name="Peru">{{cite web |title=Grados Militares |url=https://www.ccffaa.mil.pe/cultura-militar/grados-militares/ |website=ccffaa.mil.pe |publisher=Joint Command of the Armed Forces of Peru |access-date=29 May 2021 |language=es}}</ref> File:Army-POR-OF-01a.svg|{{lang|pt|Tenente}}<br />([[Portuguese Army]])<ref name="Portugal_Army">{{cite web |title=POSTOS E DISTINTIVOS EXÉRCITO |url=http://antigo.mdn.gov.pt/defesa/Simbolos/exercito.htm |website=antigo.mdn.gov.pt |access-date=30 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100301024102/http://antigo.mdn.gov.pt/defesa/Simbolos/exercito.htm |archive-date=1 March 2010 |language=pt}}</ref> File:Romania-Army-OF-1b.svg|{{lang|ro|Locotenent}}<br />([[Romanian Land Forces]])<ref name="Romania">{{cite web |title=Grade militare (Military ranks) |url=https://www.defense.ro/foto/album6 |website=defense.ro |publisher=Romanian Defence Staff |access-date=1 February 2021 |language=ro}}</ref> File:Russia-Army-OF-1b-2010.svg|{{lang|ru|Лейтенант}}<br />{{lang|ru-Latn|Leytenant}}<br />([[Russian Ground Forces]])<ref name="Russia_Army&AirForce">{{cite web |title=Указ Президента Российской Федерации от 11 марта 2010 года № 293 "О военной форме одежды, знаках различия военнослужащих и ведомственных знаках отличия" |url=https://rg.ru/2010/03/12/forma-dok.html |website=rg.ru |publisher=Российской газеты |access-date=26 May 2021 |language=ru |date=12 March 2010}}</ref> File:08-Rwanda Army-1LT.svg|Lieutenant<br />([[Rwanda Defence Force|Rwandan Land Forces]])<ref name="Rwanda">{{cite web |title=RDF Insignia |url=https://www.mod.gov.rw/rdf/insignia |website=mod.gov.rw |publisher=Government of the Republic of Rwanda |access-date=12 June 2021 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2025-07-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250701171742/https://www.mod.gov.rw/rdf/insignia }}</ref> File:Belize-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Saint Kitts and Nevis Defence Force|SKN Regiment]])<ref name="SaintKitts&Nevis_Army">{{cite book |title=SAINT CHRISTOPHER AND NEVIS DEFENCE FORCE ACT |date=31 December 2009 |publisher=Government of Saint Kitts and Nevis |pages=110–111}}</ref> File:Guardia di Rocca OF1b.png|{{lang|it|Tenente}}<br />([[Sammarinese Armed Forces|Sammarinese Guard of the Rock]]) File:STeP OF-1b.svg|{{lang|pt|Tenente}}<br />([[Armed Forces of São Tomé and Príncipe|Army of São Tomé and Príncipe]]) File:Senegal-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Armed Forces of Senegal|Senegalese Army]]) File:Seychelles Army OF-01b (2018).svg|Lieutenant<br />([[Seychelles People's Defence Force|Seychelles Infantry Unit]])<ref name="Seychelles">{{cite web |title=Rank structure |url=https://www.spdf.sc/rank-structure/ |website=spdf.sc |publisher=Seychelles People's Defence Forces |access-date=4 June 2021 |archive-date=19 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210419035615/https://www.spdf.sc/rank-structure/ |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-04-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210419035615/https://www.spdf.sc/rank-structure/ }}</ref> File:02-RSA-OF01b.svg|Lieutenant<br />([[Singapore Army]])<ref name="Singapore">{{cite web |title=SAF Rank Insignias |url=https://www.mindef.gov.sg/web/portal/mindef/about-us/saf-rank-insignias |website=mindef.gov.sg |publisher=Ministry of Defence (Singapore) |access-date=7 June 2021 |archive-date=19 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180419120802/https://www.mindef.gov.sg/web/portal/mindef/about-us/saf-rank-insignias |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2018-04-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180419120802/https://www.mindef.gov.sg/web/portal/mindef/about-us/saf-rank-insignias }}</ref> File:SAA-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[South African Army]])<ref name="SouthAfrica_Army">{{cite web |title=Uniform: Rank insignia |url=http://www.army.mil.za/aboutus/uniform/rankinsignia.htm |website=army.mil.za |publisher=Department of Defence (South Africa) |access-date=29 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201020110337/http://www.army.mil.za/aboutus/uniform/rankinsignia.htm |archive-date=20 October 2020}}</ref> File:Spain-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Spanish Army]])<ref name="Spain">{{cite web |title=Army Ranks & Insignia |url=https://ejercito.defensa.gob.es/en/personal/divisas-empleos.html |website=ejercito.defensa.gob.es |publisher=Ministry of Defence (Spain) |access-date=30 May 2021}}</ref> File:Sri Lanka-army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Sri Lanka Army]])<ref name="SriLanka_Army">{{cite web |title=Dress Regulation PDF - Part I |url=https://www.army.lk/sites/all/themes/bootstrap/common/images/images2/downloads/Dress-regulation-2019-PART-I.pdf |website=army.lk |publisher=Sri Lanka Army |pages=10-4–10-11 |date=January 2019 |access-date=20 May 2021}}</ref> File:Sweden-Field-OF-1b (2019).svg|{{lang|sv|Löjtnant}}<br />([[Swedish Army]])<ref name="FMgrader2019">{{cite web|title=Nya gradbeteckningar införs|url=https://www.forsvarsmakten.se/sv/aktuellt/2019/10/nya-gradbeteckningar-infors/|publisher=Försvarsmakten|date=2019-10-01|access-date=2019-10-02}}</ref> File:CHE OF1b Lt.svg|{{lang|de|Leutnant}}<br />([[Swiss Army]])<ref name="Switzerland">{{cite web |title=Gradabzeichen und Farben der Achselschlaufen |url=https://www.vtg.admin.ch/de/die-schweizer-armee/mittel/militaerische-abzeichen/gradabzeichen-und-farben-der-achselschlaufen.html#ui-collapse-234 |website=vtg.admin.ch |publisher=Swiss Army |access-date=27 May 2021 |language=de}}</ref> File:Post-Soviet-Army-OF-1b.svg|{{lang|tg|Лейтенант}}<br />{{lang|tg-Latn|Lejtenant}}<br />([[Tajik Ground Forces]])<ref name="Tajikistan">{{cite web |title=ҚОНУНИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ДАР БОРАИ ЎҲДАДОРИИ УМУМИИ ҲАРБӢ ВА ХИЗМАТИ ҲАРБӢ |url=https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ |website=majmilli.tj |publisher=The National Assembly of the Republic of Tajikistan |access-date=2 June 2021 |language=tg |date=13 April 2017 |archive-date=22 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171022032326/https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ |url-status=dead |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2017-10-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171022032326/https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ }}</ref> File:09-Tanzania Army-1LT.svg|Lieutenant<br />{{lang|sw|Luteni}}<br />([[Tanzania People's Defence Force|Tanzanian Army]]) File:Timor-Leste-Army-OF-1b.svg|{{lang|pt|Tenente}}<br />([[Timor Leste Defence Force|Timor-Leste Army]]) File:Togo-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Togolese Armed Forces|Togolese Army]])<ref name="Togo">{{cite web |title=Journal officiel de la république togolaise |date=12 February 2008 |volume=5 |url=http://jo.gouv.tg/sites/default/files/annee/2008/jo%202008-5.pdf |access-date=16 June 2021 |language=fr}}</ref> File:Tonga-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[His Majesty's Armed Forces (Tonga)|Tongan Land Component]])<ref name="Tonga">{{cite journal |title=Tonga Defence Services (Amendment) Regulations 2009 |journal=Tonga Government Gazette Supplement Extraordinary |date=10 May 2010 |volume=5 |pages=151–153 |url=https://ago.gov.to/cms/phocadownload/2010-regulations/TongaDefenceServices(Amendment)Regulations2009s.pdf |access-date=26 September 2021}}</ref> File:TaT-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Trinidad and Tobago Regiment]])<ref name="Trinidad&Tobago_Officer">{{cite web |title=Rank Chart (Commissioned Officers) |url=http://69.0.195.188/HQ/Our-Organisation/Ranks-Chart-(Commissioned-Officers).aspx |website=69.0.195.188 |publisher=Trinidad and Tobago Defence Force |access-date=27 May 2021 }}{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> File:Post-Soviet-Army-OF-1b.svg|{{lang|tk|Leýtenant}}<br />([[Turkmen Ground Forces]])<ref name="Turkmenistan">{{cite web |title=TÜRKMENISTANYŇ KANUNY Harby borçlulyk we harby gulluk hakynda (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary 2010 ý., № 3, 58-nji madda) (Türkmenistanyň 01.10.2011 ý. № 234-IV Kanuny esasynda girizilen üýtgetmeler we goşmaçalar bilen) |trans-title=LAW OF TURKMENISTAN On military service and military service (Information of the Mejlis of Turkmenistan, 2010, No. 3, Article 58) (as amended by the Law of Turkmenistan of October 1, 2011 No. 234-IV) |url=https://milligosun.gov.tm/storage/file/04-harby-borclulyk-we-harby-gulluk-hakynda-ky9J0pKxTQ.pdf |website=milligosun.gov.tm |publisher=Ministry of Defense (Turkmenistan) |access-date=2 June 2021 |pages=28–29 |language=tk}}</ref> File:Uganda-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Uganda People's Defence Force|Ugandan Land Forces]])<ref name="Uganda_Army">{{cite journal |title=Uganda Peoples' Defence Forces Act |journal=The Uganda Gazette |date=18 September 2019 |volume=CXII |issue=46 |pages=1851–1854 |url=https://www.updf.go.ug/Gazette.pdf |access-date=29 May 2021 |publisher=Uganda Printing and Publishing Corporation |archive-date=14 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210814162155/https://www.updf.go.ug/Gazette.pdf |url-status=dead }} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210814162155/https://www.updf.go.ug/Gazette.pdf |date=2021-08-14 }}</ref> File:UA shoulder mark 12.svg|{{lang|uk|Лейтенант}}<br />{{lang|uk-Latn|Leitenant}}<br />([[Ukrainian Ground Forces]])<ref name="Ukraine">{{cite web |title=НАКАЗ 20.11.2017 № 606 |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z1502-17#Text |website=zakon.rada.gov.ua |publisher=Ministry of Justice of Ukraine |access-date=2 June 2021 |language=uk |date=13 December 2017}}</ref> File:British Army OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Lieutenant (British Army and Royal Marines)|British Army]])<ref name="UK_Army">{{cite web |title=Rank structure |url=https://www.army.mod.uk/who-we-are/our-people/ranks/ |website=army.mod.uk |publisher=British Army |access-date=27 May 2021}}</ref> File:Rank insignia of Leutnant (OF-1b) Pontifical Swiss Guard.svg|{{lang|de|Leutnant}}<br />([[Swiss Guard]])<ref name="Vatican_City">{{cite web |title=Päpstliche Schweizergarde: Gradabzeichen |url=https://schweizergarde.ch/fileadmin/files/Paepstliche_Schweizergarde/Literatur/gradabzeichen.pdf |website=schweizergarde.ch |publisher=Pontifical Swiss Guard |access-date=26 May 2021 |language=de |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2025-12-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20251213013027/https://schweizergarde.ch/fileadmin/files/Paepstliche_Schweizergarde/Literatur/gradabzeichen.pdf }}</ref> File:TTEEJB-GNB.png|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Venezuelan Army]])<ref name="Venezuela_Officer3">{{cite web |title=Grados de Oficiales Subalternos |url=http://www.ejercito.mil.ve/grados-de-oficiales-subalternos/ |website=ejercito.mil.ve |publisher=Government of Venezuela |archive-url=https://web.archive.org/web/20190717120614/http://www.ejercito.mil.ve/grados-de-oficiales-subalternos/ |archive-date=17 July 2019 |date=28 August 2017 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2019-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190717120614/http://www.ejercito.mil.ve/grados-de-oficiales-subalternos/ }}</ref> File:Uzbekistan-army-OF-1b.svg|{{lang|uz|Leytenant}}<br />([[Uzbek Ground Forces]])<ref name="Uzbekistan">{{cite web |title=O'zbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni o'tash tartibi to'g'risida |url=https://lex.uz/docs/-4513434 |website=lex.uz |publisher=Ministry of Justice of the Republic of Uzbekistan |access-date=3 June 2021 |language=uz |date=12 September 2019}}</ref> File:Blank.svg|Lieutenant<br />([[Zambian Army]]) File:Zimbabwe-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Zimbabwe National Army]]) </gallery> == Пайвандҳо == * [[Нерӯҳои мусаллаҳ]] * [[Дараҷаи низомӣ]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Дараҷаҳои низомӣ}} [[Гурӯҳ:Нерӯҳои мусаллаҳ]] [[Гурӯҳ:Артиш]] [[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]] [[Гурӯҳ:Саркардагон]] r74jmltn7xwo8ffu8skj60o4fz4r1oy 0 214211 1484635 1478280 2026-08-24T17:34:52Z Omid Jeyhani 1522 /* Ному нишони таҳмабон дар нерӯҳои мусаллаҳи кишварҳои ҷаҳон */ 1484635 wikitext text/x-wiki {{Дараҷаи низомӣ | тасвир1 = Russia-Army-OF-1b-2010.svg | image_size = 100px | зернавис1 = <small>Сардӯшии [[Нерӯи заминӣ]]</small> | тасвир2 = Russia-Airforce-OF-1b-2010.svg | зернавис2 = <small>Сардӯшии [[Нерӯи ҳавоӣ]]</small> | ном = Таҳмабон | кишвар = {{парчамбандӣ|Tajikistan}} | нерӯ = [[Нерӯи заминӣ]], [[Нерӯи ҳавоӣ]] | кӯтаҳнивишт = {{lang-fa|'''تهمه‌بان'''}} | rank = | NATO rank = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-1]] | Non-NATO rank = | бунёдшуда = | бекоршуда = | дараҷаи болотар = [[Таҳмабад]] | дараҷаи пойинтар = [[Таҳмадор]] | ҳамто = {{bulleted list|[[Новбон дувум]]|{{nowrap|{{парчамбандӣ|Iran}} '''ستوان دوم'''}}|{{парчамбандӣ|Russia}} ''Лейтенант''|{{парчамбандӣ|USA}} ''Second lieutenant'' | [[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] OF-1}}| }} '''Таҳмабон''' ({{lang-fa|'''تهمه‌بان'''}}) — [[дараҷаи низомӣ|дараҷае]] [[Саркарда|афсарӣ]] дар [[Нерӯи заминӣ|нерӯҳои заминӣ]] ва [[Нерӯи ҳавоӣ|ҳавоӣ]], [[Вазорати дифоъ|ниҳодҳои низомӣ]] ва амниятӣ, ки ҷойгоҳе болотар аз [[таҳмадор]] ва пойинтар аз [[таҳмабад]] дорад ва баробар бо [[новбон дувум]] дар [[нерӯи дарёӣ]] аст; ''лейтенант''<ref>[http://majmilli.tj/қонуни-ҷумҳурии-тоҷикистон-дар-бораи-35/ Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи уҳдадории умумии ҳарбӣ ва хидмати ҳарбӣ»]{{Пайванди мурда|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. {| class="wikipedia sortable" border="1" |- |+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]''' |- |width="30%" align="center" style="background:#cfcfcf;" | <small>кеҳтар:</small><br>[[Таҳмадор]] |width="35%" align="center" style="background:#bfbfbf;"| [[File:Tajikistan_Armed_Forces_Shoulder_Patch.svg|30px]]<br>'''Таҳмабон''' |width="30%" align="center" style="background:#afafaf;" | <small>меҳтар:</small><br>[[Таҳмабад]]<br><small></small> |} ''Таҳмабон'' дар нерӯҳои мусаллаҳ маъмулан мақоми созмонии ''фармондеҳи'' ''[[таҳма]]''ро дорад, ки [[ягон|якони тактикиест]], ки аз ду ё чанд [[разма]] ташкил шуда ва бахше аз [[вашт]] аст; даста<ref>{{Cite web |url=http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |title=''Фарҳанги ҳазорвожаи низомӣ''. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Дафтари вожагузинии низомии Ситоди кулли Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон, 1392. |accessdate=2021-08-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181222163608/http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |archivedate=2018-12-22 }}</ref>, взвод<ref name="ВЭ-2">{{книга|автор=Коллектив авторов|часть=Том 2, статья «Взвод»|заглавие=Военная энциклопедия|ответственный=Под ред. [[Грачёв, Павел Сергеевич|П.В. Грачёв]]|место= М.|издательство=[[Воениздат]]|год=1994|страницы=85|страниц=544|тираж=10 000|isbn=5-203-00299-1}}</ref>. == Вожашиносӣ == «''Таҳмабон''» исмест, ки бо равиши ''вожасозии таркиб'' аз [исм (''таҳма'') + пасванд (''-бон'')] сохта шудааст: <blockquote>''[[таҳма]]'' ‘''нерӯ''’ <small>({{lang-pal|''tahm''}} ‘''нерӯманд''’ < {{lang-peo|''*taxma-''}} ‘''таковар''’ < √''*tak-'' ‘''тохтан''’<ref name="Ҳасандӯст">''Ҳасандӯст, Муҳаммад.'' Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1393. ISBN 978-600-6143-56-9. — ҷ. 2, с. 923—924</ref>)</small> + '''''-бон''''' <small>({{lang-pal|''-bān''}} < {{lang-peo|''pāna-''}} ‘''нигаҳбон'', ''посбон''’ < эронии бостон: ''*√pā-'' ‘''поидан'', ''нигаҳбонӣ кардан''’ + ''-van''<ref>''Ҳасандӯст, Муҳаммад''. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1383. ISBN 978-600-6143-57-6. ҷ. 3, с. 1728—1729.</ref>)</small>, ки ба исм афзуда мешавад ва умуман маънии «''нигаҳбон''»-ро мерасонад<ref>''Таботабоӣ'', ''Алоъуддин''. Фарҳанги тавсифии дастури забони форсӣ. – Теҳрон: «Фарҳанги муъосир», 1395. – 640 с. – 116. ISBN 978-600-105-121-0.</ref> </blockquote> «''Таҳмабон''» дар пайравӣ аз ''таҳмадор'' ва дар қиёс бо [[Таҳмавар|''сутвон'']] ва [[Новбон якум|''новбон'']] сохта шудааст, ки аз [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон|дараҷаҳои низомии нерӯҳои заминӣ ва дарёии Эрон]] ва баробарҳои дараҷаи ''лейтенант'' ҳастанд<ref name="Алиев">{{книга|автор= Алиев Г. Г. канд. филол. наук |часть= |заглавие=Персидско-русский и русско-персидский военный словарь|ответственный=Под ред. канд. филол. наук, доц. А. М. Шойтова|место= М.|издательство=Воениздат|год=1972|страницы=285; 447|страниц=655|тираж=3500|isbn=}}</ref>. ''Новбон'' дар «[[Шоҳнома]]» ба маънои ‘''киштибон''’ оварда шудааст: <blockquote><poem>''Бад-он новбон гуфт Фирӯзшоҳ'', ''Ки киштӣ барафкан ҳамакнун ба роҳ''<ref name="Луғатнома">[https://dehkhoda.ut.ac.ir ''Деҳхудо'', ''Алиакбар''. Луғатномаи Деҳхудо. – Муассисаи Луғатномаи Деҳхудо, Муассисаи интишороту чопи Донишгоҳи Теҳрон, Эрон: Табаъаи “Ҷадид”, 1399 – 15 ҷ. ISBN 964-03-9617-6. ҷ. XIV, с. 22279]{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.</poem></blockquote> Ҳамчунин дараҷаҳои [[размовар|гурӯҳбон]], [[сарвон]], [[новсарвон]] ва [[дарёбон]] дар нерӯҳои заминӣ ва дарёии Эрон бо пасванди ''-бон'' сохта шудаанд<ref>''Содиқӣ'', ''Алиашраф''. Шеваҳо ва имконоти вожасозӣ дар забони форсии муъосир (5) // «Нашри дониш», хурдод ва тири 1371, шумораи 7, сс. 39 – 45</ref>. «''Таҳмабон''» ба маънои «''фармондеҳи таҳм''» аст ва дар қиёсу пайравӣ аз «''[[таҳмадор]]''» сохтаву барои ҷойгузини кардани дараҷаи низомии «''лейтенант''» ба [[Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазорати дифоъи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пешниҳод шудааст<ref>{{cite web |last1=Сулаймонӣ |first1=Иршод |title= Умед Ҷайҳонӣ: Агар раисҷумҳур тасмим гираду дастур диҳад, рутбаҳои низомӣ бечунучаро миллӣ мешаванд |url=https://asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/20220223/umed-aion-agar-raisumur-tasmim-giradu-dastur-diad-rutbaoi-nizom-bechunucharo-mill-meshavand |access-date=26 July 2022 |language=tg |date=23 February 2022}}</ref>. == Пешина == ''Таҳмадор'' ҳамчун [[дараҷаи низомӣ|симати низомӣ]] нахустин бор дар [[сипоҳ]]и [[Шоҳаншоҳии Ашконӣ|Ашкониён]] ([[Соли 250 п.м.|250 то милод]] — [[224]]) пайдо шудааст. Чунончи, дар сафолнавиштаҳои [[Ашкониён|ашконӣ]] аз [[даҳаи 40 пеш аз милод|солҳои 40-уми пеш аз милод]], ки аз бойгонии шаҳри бостонии Нисо бозёфт шудаанд, истилоҳи «''таҳмадор''» ({{lang-xpr|''tagm(a)dār''}}) бозхонӣ шудааст. Пажӯҳишгарон онро вомвожа аз {{lang-grc|τάγματάρχος}} «''фармондеҳи тагма''» донистаанд: {{lang-xpr|''tagmadār''}} > {{lang-grc|τάγμα}} «''[[ҳанг]]''» + {{lang-xpr|''-dār''}} «''доранда''; ''фармондеҳ''»<ref>''Лившиц В. А.'' Парфянская ономастика. — СПб.: — Петербургское лингвистическое общество, 2010. — 400 с., ил. — (Азиатика). ISBN 978-5-4318-0006-1.</ref>. «''Тагма''» дар сипоҳи [[Византия|подшоҳии Руми Шарқӣ]] ягоне номида мешуд, ки 100 — 500 [[сарбоз]]ро дар бар мегирифт<ref>Ҳамакнун ҳам дар Нерӯҳои мусаллаҳи Юнон [[гурдон]] ба забони юнонӣ «''τάγμα''» ва ''саргурд'' ё ''майор'' «''τάγματάρχης''» номида мешаванд.</ref>. Ин истилоҳ дар паи ҷангҳои доманадори [[Руми Қадим|Рум]]у [[Эрон]] дар замони Ашкониён аз румиён вом гирифта шуда ва дертар бо вожаи {{lang-xpr|«''tahmīh''»}} ‘''нерӯ''’ (< эронии бостон: ''*taxma-'' < √''*tak-'' ‘''тохтан'', ''давидан''’<ref name="Ҳасандӯст" /> < {{lang-pal|''tahm''}} > {{lang-fa|'''تهم'''}} [''таҳм''] ‘''зӯрманд'', ''паҳлавон''’<ref>''Фарҳанги забони тоҷикӣ''. Зери таҳрири М. Ш. Шукуров, В. А. Капранов, Р. Ҳошим, Н. А. Маъсумӣ — М., «Советская Энциклопедия», 1969. ҷ. 2, саҳ. 354—355</ref>) инҳамон ва бо «''нерӯ''» мутародиф гаштааст. Дар сипоҳи [[Давлати Сосониён|Сосониён]] ([[224]]—[[651]] милодӣ), ки созмони бахшбандии даҳгониро аз сипоҳи Ашкониён ба ирс бурда буд<ref>[https://www.academia.edu/1264468/К_вопросу_о_парфянском_наследии_в_сасанидском_Иране_военное_дело_On_the_Parthian_Legacy_in_Sasanian_Iran_the_Case_of_Warfare_ ''Никоноров В. П.'' К вопросу о парфянском наследии в сасанидском Иране: военное дело // Центральная Азия от Ахеменидов до Тимуридов: археология, история, этнология, культура. Материалы международной научной конференции, посвященной 100-летию со дня рождения Александра Марковича Беленицкого (Санкт-Петербург, 2-5 ноября 2004 года) / Отв. ред. В. П. Никоноров. СПб., 2005. С. 156]</ref>, низ яке аз ягонҳо «''таҳм''» ({{lang-pal|''tḥmy''}}) ном доштааст<ref>{{Cite web |url=http://www.rahamasha.net/uploads/2/3/2/8/2328777/the_dates_in_the_pahlavg_and_prsg.pdf |title=''Asha R.'' The Dates in the Pahlavīg and Pārsīg Inscriptions of Durā (Europos) |accessdate=2019-01-29 |archivedate=2016-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160807133914/http://www.rahamasha.net/uploads/2/3/2/8/2328777/the_dates_in_the_pahlavg_and_prsg.pdf }}</ref>. Ҳар ''[[таҳм]]е'' 50 — 100 сарбозро дар бар мегирифта ва аз чанд «''[[рада]]''» ({{lang-pal|''radag''}}) ташкил мешуда, ки ҳар кадоме 10 сарбоз доштааст<ref>[https://www.academia.edu/35927114/Терминология_организационной_структуры_Армянской_Армии_в_IV_V_вв._The_Terminology_of_the_Organizational_Structure_of_the_Armenian_Army_in_the_4-5th_centuries_А._Айвазян._Армяно-персидская_война_449_451_гг._Кампании_и_сражения._Eреван_Воскан_Ереванци_2016_СПб._Алетейя_2017._С._360-464 ''Айвазян А.'' Терминология организационной структуры Армянской Армии в IV—V вв. // А. Айвазян. Армяно-персидская война 449—451 гг. Кампании и сражения.- Eреван: Воскан Ереванци, 2016; СПб.: Алетейя, 2017. С. 360—464.]</ref>. Бино бар ин пешина ва додаҳо, «''таҳма''» ба ҷои «''взвод''» ва «''таҳмадор''» ба ҷои «''лейтенант''» (аз {{lang-de|Leutenant}} < {{lang-fr|lieutenant}} «''ҷонишин; муъовин''») ва дар пайравӣ аз он вожаҳои «''[[таҳмавар]]''» ва «''таҳмабон''» сохтаву барои ҷойгузинии [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|дараҷаҳои низомии]] «''лейтенанти хурд''» ва «''лейтенанти калон''» ба [[Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пешниҳод шудаанд<ref>[http://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20181110/umed-dzhaihani-v-natsionalnoi-armii-i-terminologiya-dolzhna-bit-maksimalno-natsionalnoi ''Умед Джайхани'': В национальной армии и терминология должна быть максимально национальной]</ref>. == Ному нишони таҳмабон дар нерӯҳои мусаллаҳи кишварҳои ҷаҳон == <gallery class="center"> <!-- In alphabetic order of Country please --> Post-Soviet-Army-OF-1c.svg|{{lang-hy|ավագ լեյտենանտ}}<br />[Avag leytenant]<br />([[Armenian Ground Forces]])<ref name="Armenia">{{cite web |title=ԶԻՆՎՈՐԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԶԻՆԾԱՌԱՅՈՂԻ ԿԱՐԳԱՎԻՃԱԿԻ ՄԱՍԻՆ |url=https://www.arlis.am/documentview.aspx?docid=117633 |website=arlis.am |publisher=Legal information system of Armenia |access-date=3 June 2021 |language=hy |date=15 November 2017}}</ref> 11.AzAF-SLT.png|{{lang-az|Baş leytenant}}<br />([[Azerbaijani Land Forces]])<ref name="Azerbaijan">{{cite web |title=Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri hərbi qulluqçularının hərbi geyim forması və fərqləndirmə nişanları haqqında Əsasnamə |url=https://mod.gov.az//images/pdf/854d34d118da32783a511172925270d7.pdf |website=mod.gov.az |publisher=Ministry of Defense |access-date=16 February 2021 |language=az |pages=64–70 |date=25 June 2001}}</ref> Post-Soviet-Army-OF-1c.svg|{{lang-be|Старшы лейтэнант}}<br />([[Belarusian Ground Forces]])<ref name="Belarus">{{cite web |title=Указ Президента Республики Беларусь от 21.07.2009 N 388 "О военной форме одежды, знаках различия по воинским званиям и внесении дополнений в Указ Президента Республики Беларусь от 9 июня 2006 г. N 383" |url=http://pravo.levonevsky.org/bazaby11/republic09/text814.htm |website=pravo.levonevsky.org/ |publisher=Government of Belarus |access-date=30 May 2021 |language=ru}}</ref> Rank insignia of Старши лейтенант of the Bulgarian Army.png|{{lang-bg|Старши лейтенант}}<br />([[Bulgarian Land Forces]])<ref name="Bulgaria">{{cite web |title=ЗАКОН ЗА ОТБРАНАТА И ВЪОРЪЖЕНИТЕ СИЛИ НА РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ |url=https://www.lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 |website=lex.bg |access-date=25 May 2021 |location=Глава седма. ВОЕННА СЛУЖБА |language=bg |date=12 May 2009 |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2023-05-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230525090426/https://lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 }}</ref> Army-HRV-OF-01a.svg|{{lang-hr|Natporučnik}}<br />([[Croatian Army]])<ref name="Croatia">{{cite web |title=Oznake činova |url=http://www.osrh.hr/#rubData/HTML/HR/RAZNO/OZNAKE/20190401_Galerija_oznaka/Galerija_oznaka_HR.htm |website=osrh.hr |publisher=Republic of Croatia Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=hr |date=1 April 2019}}</ref> CzArmy 2011 OF1a-Nadporuchik shoulder.svg|{{lang-cs|Nadporučík}}<br />([[Czech Land Forces]])<ref name="Czech_Republic">{{cite web |title=Ranks |url=https://www.army.cz/scripts/detail.php?id=49065 |website=army.cz |publisher=Ministry of Defence of the Czech Republic |date=2018 |access-date=26 May 2021}}</ref> Yliluutnantti M05.svg|{{lang-fi|Yliluutnantti}}<br >{{lang-sv|Premiärlöjtnant}}<br />([[Finnish Army]])<ref name="Finland">{{cite web |title=Sotilasarvot Puolustusvoimissa |url=https://puolustusvoimat.fi/sotilasarvot |website=puolustusvoimat.fi |publisher=Finnish Defence Forces |access-date=26 May 2021 |language=fi}}</ref> Georgia Army OF-1c.png|{{lang-ka|უფროსი ლეიტენანტი}}<br />{{lang|ka-Latn|Uprosi leit’enant’i}}<br />([[Georgian Land Forces]])<ref name="Georgia">{{cite web |title=სამხედრო წოდებები და ინსიგნიები |trans-title=Military Ranks and Insignia |url=https://mod.gov.ge/ge/page/34/samxedro-wodebebi-da-insigniebii |website=mod.gov.ge |publisher=Ministry of Defense of Georgia |access-date=12 March 2018 |language=ka}}</ref> Rank Army Hungary OF-01b.svg|{{lang-hu|Főhadnagy}}<br />([[Hungarian Ground Forces]])<ref name="Hungary">{{cite web |last1=Andrea |first1=Kánya |title=A gallér és az ötágú csillag |url=https://honvedelem.hu/hirek/honvedelmi-miniszter/a-galler-es-az-otagu-csillag.html |website=honvedelem.hu |publisher=Hungarian Defence Forces |access-date=26 May 2021 |language=hu |date=6 May 2009 |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2022-07-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220705225456/https://honvedelem.hu/hirek/honvedelmi-miniszter/a-galler-es-az-otagu-csillag.html }}</ref> 12-RKGF-SELT.svg|{{lang-kk|Аға лейтенант}}<br />([[Kazakh Ground Forces]])<ref name=Kazakhstan>{{cite web |title=Қазақстан Республикасының Қарулы Күштері, басқа да әскерлері мен әскери құралымдары әскери қызметшілерінің әскери киім нысаны және айырым белгілері туралы |url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1100000144 |website=adilet.zan.kz |publisher=Ministry of Justice (Kazakhstan) |access-date=29 May 2021 |language=kk |date=25 August 2011}}</ref> 09.Kyrgyzstan Army-SLT.svg|{{lang-ky|Улук лейтенант}} ([[Kyrgyz Army]])<ref name="Kyrgyzstan">{{cite web |title=Кыргыз Республикасынын жарандарынын жалпыга бирдей аскердик милдети жөнүндө, аскердик жана альтернативдик кызматтар жөнүндө |url=http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/202536 |website=cbd.minjust.gov.kg/ |publisher=Ministry of Justice (Kyrgyzstan) |access-date=3 June 2021 |language=ky |date=9 February 2009}}</ref> LV-Army-OF1a.png|{{lang-lv|Virsleitnants}}<br />([[Latvian Land Forces]])<ref name="Latvia">{{cite web |title=Pakāpju iedalījums |url=https://www.mil.lv/lv/aktivais-dienests/dienesta-gaita/dienesta-pakapes/pakapju-iedalijums |website=mil.lv/lv |publisher=Latvian National Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=lv}}</ref> 14-Lithuania Army-1LT.svg|{{lang-lt|Vyresnysis leitenantas}}<br />([[Lithuanian Land Forces]])<ref name="Lithuania">{{cite web |title=Karių laipsnių ženklai |url=http://kariuomene.kam.lt/lt/kariuomenes_atributika/kariu_laipsniu_zenklai_3554.html |website=kariuomene.kam.lt |publisher=Ministry of National Defence (Lithuania) |access-date=26 May 2021 |language=lt |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2016-09-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160911115805/http://kariuomene.kam.lt/lt/kariuomenes_atributika/kariu_laipsniu_zenklai_3554.html }}</ref> Mongolian Army-1LT-service.svg|{{lang-mn|Ахлах дэслэгч}}<br />([[Mongolian Ground Force]])<ref name="Mongolia">{{cite web |author1=Chief of General Staff |author1-link=Chief of General Staff (Mongolia) |title=Order of the Chief of the General Staff: Number A / 595 |date=25 November 2019 |website=gsmaf.gov.mn |pages=20-26 |url=https://www.gsmaf.gov.mn/gsmaf/onePost/1331 |access-date=18 September 2021 |language=mn |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2024-12-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241228021525/https://www.gsmaf.gov.mn/gsmaf/onePost/1331 }}</ref> Russia-Army-OF-1c-2010.svg|{{lang-ru|Старший лейтена́нт}}<br />([[Russian Ground Forces]])<ref name="Russia_Army">{{cite web |title=Указ Президента Российской Федерации от 11 марта 2010 года № 293 "О военной форме одежды, знаках различия военнослужащих и ведомственных знаках отличия" |url=https://rg.ru/2010/03/12/forma-dok.html |website=rg.ru |publisher=Российской газеты |access-date=26 May 2021 |language=ru |date=12 March 2010}}</ref> Army-SVK-OF-01a.svg|{{lang-sk|Nadporučík}}<br />([[Ground Forces of the Slovak Republic|Slovak Ground Forces]])<ref name="Slovakia">{{cite web |title=Označenie vojenských hodností príslušníkov Ozbrojených síl Slovenskej republiky od 1.1.2016 |trans-title=Designation of military ranks of members of the Armed Forces of the Slovak Republic from 1.1.2016 |url=http://www.vhu.sk/oznacenie-vojenskych-hodnosti-prislusnikov-ozbrojenych-sil-slovenskej-republiky-od-112016/ |website=vhu.sk |publisher=Military History Institute |access-date=12 April 2021 |language=sk}}</ref> 13-Slovenian Army-1LT.svg|{{lang-sl|Nadporočnik}}<br />([[Slovenian Ground Force]])<ref name="Slovenia">{{cite web |title=Čini in razredi |url=https://www.slovenskavojska.si/o-vojski/cini-in-razredi/ |website=slovenskavojska.si |publisher=Slovenian Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=sl}}</ref> Tajikistan-Army-OF-1c.png|{{lang-tg|Лейтенанти калон}}<br />([[Tajik National Army]])<ref name="Tajikistan">{{cite web |title=ҚОНУНИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ДАР БОРАИ ЎҲДАДОРИИ УМУМИИ ҲАРБӢ ВА ХИЗМАТИ ҲАРБӢ |url=https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ |website=majmilli.tj |publisher=The National Assembly of the Republic of Tajikistan |access-date=2 June 2021 |language=tg |date=13 April 2017 |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2017-10-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171022032326/https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ }}</ref> Post-Soviet-Army-OF-1c.svg|{{lang-tk|Uly leýtenant}}<br />([[Turkmen Ground Forces]])<ref name="Turkmenistan">{{cite web |title=TÜRKMENISTANYŇ KANUNY Harby borçlulyk we harby gulluk hakynda (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary 2010 ý., № 3, 58-nji madda) (Türkmenistanyň 01.10.2011 ý. № 234-IV Kanuny esasynda girizilen üýtgetmeler we goşmaçalar bilen) |trans-title=LAW OF TURKMENISTAN On military service and military service (Information of the Mejlis of Turkmenistan, 2010, No. 3, Article 58) (as amended by the Law of Turkmenistan of October 1, 2011 No. 234-IV) |url=https://milligosun.gov.tm/storage/file/04-harby-borclulyk-we-harby-gulluk-hakynda-ky9J0pKxTQ.pdf |website=milligosun.gov.tm |publisher=Ministry of Defense (Turkmenistan) |access-date=2 June 2021 |pages=28-29 |language=tk}}</ref> UA shoulder mark 13.svg|{{lang-uk|Старший лейтенант}}<br />([[Ukrainian Ground Forces]])<ref name="Ukraine">{{cite web |title=НАКАЗ 20.11.2017 № 606 |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z1502-17#Text |website=zakon.rada.gov.ua |publisher=Ministry of Justice of Ukraine |access-date=2 June 2021 |language=uk |date=13 December 2017}}</ref> Uzbekistan-army-OF-1c.svg|{{lang-uz|Katta leytenant}}<br />([[Uzbek Ground Forces]])<ref name="Uzbekistan">{{cite web |title=O‘zbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni o‘tash tartibi to‘g‘risida |url=https://lex.uz/docs/-4513434 |website=lex.uz |publisher=Ministry of Justice of the Republic of Uzbekistan |access-date=3 June 2021 |language=uz |date=12 September 2019}}</ref> </gallery> == Пайвандҳо == * [[Нерӯҳои мусаллаҳ]] * [[Дараҷаи низомӣ]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Дараҷаҳои низомӣ}} [[Гурӯҳ:Нерӯҳои мусаллаҳ]] [[Гурӯҳ:Артиш]] [[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]] [[Гурӯҳ:Саркардагон]] abpkrhtajo5ccjrk8h5e7udwecem5gg 1484636 1484635 2026-08-24T18:00:57Z Omid Jeyhani 1522 1484636 wikitext text/x-wiki {{Дараҷаи низомӣ | тасвир1 = Russia-Army-OF-1c-2010.svg | image_size = 100px | зернавис1 = <small>Сардӯшии [[Нерӯи заминӣ]]</small> | тасвир2 = Russia-Airforce-OF-1c-2010.svg | зернавис2 = <small>Сардӯшии [[Нерӯи ҳавоӣ]]</small> | ном = Таҳмабон | кишвар = {{парчамбандӣ|Tajikistan}} | нерӯ = [[Нерӯи заминӣ]], [[Нерӯи ҳавоӣ]] | кӯтаҳнивишт = {{lang-fa|'''تهمه‌بان'''}} | rank = | NATO rank = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-1]] | Non-NATO rank = | бунёдшуда = | бекоршуда = | дараҷаи болотар = [[Сарвашт]] | дараҷаи пойинтар = [[Таҳмадор]] | ҳамто = {{bulleted list|[[Новбон якум]]|{{nowrap|{{парчамбандӣ|Iran}} '''ستوان یکم'''}}|{{парчамбандӣ|Russia}} ''Старший лейтенант''|{{парчамбандӣ|USA}} ''Lieutenant'' | [[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] OF-1}}| }} '''Таҳмабон''' ({{lang-fa|'''تهمه‌بان'''}}) — [[дараҷаи низомӣ|дараҷае]] [[Саркарда|афсарӣ]] дар [[Нерӯи заминӣ|нерӯҳои заминӣ]] ва [[Нерӯи ҳавоӣ|ҳавоӣ]], [[Вазорати дифоъ|ниҳодҳои низомӣ]] ва амниятӣ, ки ҷойгоҳе болотар аз [[таҳмадор]] ва пойинтар аз [[сарвашт]] дорад ва баробар бо [[новбон якум]] дар [[нерӯи дарёӣ]] аст; ''лейтенанти калон''<ref>[http://majmilli.tj/қонуни-ҷумҳурии-тоҷикистон-дар-бораи-35/ Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи уҳдадории умумии ҳарбӣ ва хидмати ҳарбӣ»]{{Пайванди мурда|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. {| class="wikipedia sortable" border="1" |- |+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]''' |- |width="30%" align="center" style="background:#cfcfcf;" | <small>кеҳтар:</small><br>[[Таҳмадор]] |width="35%" align="center" style="background:#bfbfbf;"| [[File:Tajikistan_Armed_Forces_Shoulder_Patch.svg|30px]]<br>'''Таҳмабон''' |width="30%" align="center" style="background:#afafaf;" | <small>меҳтар:</small><br>[[Сарвашт]]<br><small></small> |} ''Таҳмабон'' дар нерӯҳои мусаллаҳ маъмулан мақоми созмонии ''[[Сарвашт|ҷонишини фармондеҳи вашт]]'' ё ''фармондеҳи'' ''[[таҳма]]''ро дорад, ки [[якон|якони тактикиест]], ки аз ду ё чанд [[разма]] ташкил шуда ва бахше аз [[вашт]] аст; даста<ref>{{Cite web |url=http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |title=''Фарҳанги ҳазорвожаи низомӣ''. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Дафтари вожагузинии низомии Ситоди кулли Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон, 1392. |accessdate=2021-08-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181222163608/http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |archivedate=2018-12-22 }}</ref>, взвод<ref name="ВЭ-2">{{книга|автор=Коллектив авторов|часть=Том 2, статья «Взвод»|заглавие=Военная энциклопедия|ответственный=Под ред. [[Грачёв, Павел Сергеевич|П.В. Грачёв]]|место= М.|издательство=[[Воениздат]]|год=1994|страницы=85|страниц=544|тираж=10 000|isbn=5-203-00299-1}}</ref>. == Вожашиносӣ == «''Таҳмабон''» исмест, ки бо равиши ''вожасозии таркиб'' аз [исм (''таҳма'') + пасванд (''-бон'')] сохта шудааст: <blockquote>''[[таҳма]]'' ‘''нерӯ''’ <small>({{lang-pal|''tahm''}} ‘''нерӯманд''’ < {{lang-peo|''*taxma-''}} ‘''таковар''’ < √''*tak-'' ‘''тохтан''’<ref name="Ҳасандӯст">''Ҳасандӯст, Муҳаммад.'' Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1393. ISBN 978-600-6143-56-9. — ҷ. 2, с. 923—924</ref>)</small> + '''''-бон''''' <small>({{lang-pal|''-bān''}} < {{lang-peo|''pāna-''}} ‘''нигаҳбон'', ''посбон''’ < эронии бостон: ''*√pā-'' ‘''поидан'', ''нигаҳбонӣ кардан''’ + ''-van''<ref>''Ҳасандӯст, Муҳаммад''. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1383. ISBN 978-600-6143-57-6. ҷ. 3, с. 1728—1729.</ref>)</small>, ки ба исм афзуда мешавад ва умуман маънии «''нигаҳбон''»-ро мерасонад<ref>''Таботабоӣ'', ''Алоъуддин''. Фарҳанги тавсифии дастури забони форсӣ. – Теҳрон: «Фарҳанги муъосир», 1395. – 640 с. – 116. ISBN 978-600-105-121-0.</ref> </blockquote> «''Таҳмабон''» дар пайравӣ аз ''[[таҳмадор]]'' ва дар қиёс бо [[Таҳмавар|''сутвон'']] ва [[Новбон якум|''новбон'']] сохта шудааст, ки аз [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон|дараҷаҳои низомии нерӯҳои заминӣ ва дарёии Эрон]] ва баробарҳои дараҷаи ''лейтенант'' ҳастанд<ref name="Алиев">{{книга|автор= Алиев Г. Г. канд. филол. наук |часть= |заглавие=Персидско-русский и русско-персидский военный словарь|ответственный=Под ред. канд. филол. наук, доц. А. М. Шойтова|место= М.|издательство=Воениздат|год=1972|страницы=285; 447|страниц=655|тираж=3500|isbn=}}</ref>. ''Новбон'' дар «[[Шоҳнома]]» ба маънои ‘''киштибон''’ оварда шудааст: <blockquote><poem>''Бад-он новбон гуфт пирӯз шоҳ'', ''Ки киштӣ барафкан ҳамакнун ба роҳ''<ref>[https://archive.org/details/ShahnamaJildEYakum-AbulQasimFirdausiTajikFarsi/ShahnamaJildEAwwaltajikFarsi/page/n103/mode/2up ''Абулқосим Фирдавсӣ''. Шоҳнома. — Душанбе: «Адиб», 2007. Таҳияи матн ва луғату тавзеҳот аз Камол Айнӣ ва Зоҳир Аҳрорӣ. Муҳаррир Мубашшир Акбарзод. ҷ. 1. — 480 саҳ. — ISBN 978-99947-32-84-5. — с. 105]</ref>.</poem></blockquote> Ҳамчунин дараҷаҳои [[размовар|гурӯҳбон]], [[сарвашт|сарвон]], [[новсарвон]] ва [[дарёбон]] дар нерӯҳои заминӣ ва дарёии Эрон бо пасванди ''-бон'' сохта шудаанд<ref>''Содиқӣ'', ''Алиашраф''. Шеваҳо ва имконоти вожасозӣ дар забони форсии муъосир (5) // «Нашри дониш», хурдод ва тири 1371, шумораи 7, сс. 39 – 45</ref>. «''Таҳмабон''» ба маънои «''фармондеҳи таҳма''» аст ва дар қиёсу пайравӣ аз «''[[таҳмадор]]''» сохтаву барои ҷойгузини кардани дараҷаи низомии «''лейтенанти калон''» ба [[Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазорати дифоъи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пешниҳод шудааст<ref>{{cite web |last1=Сулаймонӣ |first1=Иршод |title= Умед Ҷайҳонӣ: Агар раисҷумҳур тасмим гираду дастур диҳад, рутбаҳои низомӣ бечунучаро миллӣ мешаванд |url=https://asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/20220223/umed-aion-agar-raisumur-tasmim-giradu-dastur-diad-rutbaoi-nizom-bechunucharo-mill-meshavand |access-date=26 July 2022 |language=tg |date=23 February 2022}}</ref>. == Пешина == ''Таҳмадор'' ҳамчун [[дараҷаи низомӣ|симати низомӣ]] нахустин бор дар [[сипоҳ]]и [[Шоҳаншоҳии Ашконӣ|Ашкониён]] ([[Соли 250 п.м.|250 то милод]] — [[224]]) пайдо шудааст. Чунончи, дар сафолнавиштаҳои [[Ашкониён|ашконӣ]] аз [[даҳаи 40 пеш аз милод|солҳои 40-уми пеш аз милод]], ки аз бойгонии шаҳри бостонии Нисо бозёфт шудаанд, истилоҳи «''таҳмадор''» ({{lang-xpr|''tagm(a)dār''}}) бозхонӣ шудааст. Пажӯҳишгарон онро вомвожа аз {{lang-grc|τάγματάρχος}} «''фармондеҳи тагма''» донистаанд: {{lang-xpr|''tagmadār''}} > {{lang-grc|τάγμα}} «''[[ҳанг]]''» + {{lang-xpr|''-dār''}} «''доранда''; ''фармондеҳ''»<ref>''Лившиц В. А.'' Парфянская ономастика. — СПб.: — Петербургское лингвистическое общество, 2010. — 400 с., ил. — (Азиатика). ISBN 978-5-4318-0006-1.</ref>. «''Тагма''» дар сипоҳи [[Византия|подшоҳии Руми Шарқӣ]] яконе номида мешуд, ки 100 — 500 [[сарбоз]]ро дар бар мегирифт<ref>Ҳамакнун ҳам дар Нерӯҳои мусаллаҳи Юнон [[гурдон]] ба забони юнонӣ «''τάγμα''» ва ''саргурд'' ё ''майор'' «''τάγματάρχης''» номида мешаванд.</ref>. Ин истилоҳ дар паи ҷангҳои доманадори [[Руми Қадим|Рум]]у [[Эрон]] дар замони Ашкониён аз румиён вом гирифта шуда ва дертар бо вожаи {{lang-xpr|«''tahmīh''»}} ‘''нерӯ''’ (< эронии бостон: ''*taxma-'' < √''*tak-'' ‘''тохтан'', ''давидан''’<ref name="Ҳасандӯст" /> < {{lang-pal|''tahm''}} > {{lang-fa|'''تهم'''}} [''таҳм''] ‘''зӯрманд'', ''паҳлавон''’<ref>''Фарҳанги забони тоҷикӣ''. Зери таҳрири М. Ш. Шукуров, В. А. Капранов, Р. Ҳошим, Н. А. Маъсумӣ — М., «Советская Энциклопедия», 1969. ҷ. 2, саҳ. 354—355</ref>) инҳамон ва бо «''нерӯ''» мутародиф гаштааст. Дар сипоҳи [[Давлати Сосониён|Сосониён]] ([[224]]—[[651]] милодӣ), ки созмони бахшбандии даҳгониро аз сипоҳи Ашкониён ба ирс бурда буд<ref>[https://www.academia.edu/1264468/К_вопросу_о_парфянском_наследии_в_сасанидском_Иране_военное_дело_On_the_Parthian_Legacy_in_Sasanian_Iran_the_Case_of_Warfare_ ''Никоноров В. П.'' К вопросу о парфянском наследии в сасанидском Иране: военное дело // Центральная Азия от Ахеменидов до Тимуридов: археология, история, этнология, культура. Материалы международной научной конференции, посвященной 100-летию со дня рождения Александра Марковича Беленицкого (Санкт-Петербург, 2-5 ноября 2004 года) / Отв. ред. В. П. Никоноров. СПб., 2005. С. 156]</ref>, низ яке аз яконҳо «''таҳм''» ({{lang-pal|''tḥmy''}}) ном доштааст<ref>{{Cite web |url=http://www.rahamasha.net/uploads/2/3/2/8/2328777/the_dates_in_the_pahlavg_and_prsg.pdf |title=''Asha R.'' The Dates in the Pahlavīg and Pārsīg Inscriptions of Durā (Europos) |accessdate=2019-01-29 |archivedate=2016-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160807133914/http://www.rahamasha.net/uploads/2/3/2/8/2328777/the_dates_in_the_pahlavg_and_prsg.pdf }}</ref>. Ҳар ''[[таҳм]]е'' 50 — 100 сарбозро дар бар мегирифта ва аз чанд «''[[рада]]''» ({{lang-pal|''radag''}}) ташкил мешуда, ки ҳар кадоме 10 сарбоз доштааст<ref>[https://www.academia.edu/35927114/Терминология_организационной_структуры_Армянской_Армии_в_IV_V_вв._The_Terminology_of_the_Organizational_Structure_of_the_Armenian_Army_in_the_4-5th_centuries_А._Айвазян._Армяно-персидская_война_449_451_гг._Кампании_и_сражения._Eреван_Воскан_Ереванци_2016_СПб._Алетейя_2017._С._360-464 ''Айвазян А.'' Терминология организационной структуры Армянской Армии в IV—V вв. // А. Айвазян. Армяно-персидская война 449—451 гг. Кампании и сражения.- Eреван: Воскан Ереванци, 2016; СПб.: Алетейя, 2017. С. 360—464.]</ref>. Бино бар ин пешина ва додаҳо, «''таҳма''» ба ҷои «''взвод''» ва «''таҳмадор''» ба ҷои «''лейтенант''» (аз {{lang-de|Leutenant}} < {{lang-fr|lieutenant}} «''ҷонишин; муъовин''») ва дар пайравӣ аз он вожаҳои «''[[таҳмавар]]''» ва «''таҳмабон''» сохтаву барои ҷойгузинии [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|дараҷаҳои низомии]] «''лейтенанти хурд''» ва «''лейтенанти калон''» ба [[Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пешниҳод шудаанд<ref>[http://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20181110/umed-dzhaihani-v-natsionalnoi-armii-i-terminologiya-dolzhna-bit-maksimalno-natsionalnoi ''Умед Джайхани'': В национальной армии и терминология должна быть максимально национальной]</ref>. == Ному нишони таҳмабон дар нерӯҳои мусаллаҳи кишварҳои ҷаҳон == <gallery class="center"> <!-- In alphabetic order of Country please --> Post-Soviet-Army-OF-1c.svg|{{lang-hy|ավագ լեյտենանտ}}<br />[Avag leytenant]<br />([[Armenian Ground Forces]])<ref name="Armenia">{{cite web |title=ԶԻՆՎՈՐԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԶԻՆԾԱՌԱՅՈՂԻ ԿԱՐԳԱՎԻՃԱԿԻ ՄԱՍԻՆ |url=https://www.arlis.am/documentview.aspx?docid=117633 |website=arlis.am |publisher=Legal information system of Armenia |access-date=3 June 2021 |language=hy |date=15 November 2017}}</ref> 11.AzAF-SLT.png|{{lang-az|Baş leytenant}}<br />([[Azerbaijani Land Forces]])<ref name="Azerbaijan">{{cite web |title=Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri hərbi qulluqçularının hərbi geyim forması və fərqləndirmə nişanları haqqında Əsasnamə |url=https://mod.gov.az//images/pdf/854d34d118da32783a511172925270d7.pdf |website=mod.gov.az |publisher=Ministry of Defense |access-date=16 February 2021 |language=az |pages=64–70 |date=25 June 2001}}</ref> Post-Soviet-Army-OF-1c.svg|{{lang-be|Старшы лейтэнант}}<br />([[Belarusian Ground Forces]])<ref name="Belarus">{{cite web |title=Указ Президента Республики Беларусь от 21.07.2009 N 388 "О военной форме одежды, знаках различия по воинским званиям и внесении дополнений в Указ Президента Республики Беларусь от 9 июня 2006 г. N 383" |url=http://pravo.levonevsky.org/bazaby11/republic09/text814.htm |website=pravo.levonevsky.org/ |publisher=Government of Belarus |access-date=30 May 2021 |language=ru}}</ref> Rank insignia of Старши лейтенант of the Bulgarian Army.png|{{lang-bg|Старши лейтенант}}<br />([[Bulgarian Land Forces]])<ref name="Bulgaria">{{cite web |title=ЗАКОН ЗА ОТБРАНАТА И ВЪОРЪЖЕНИТЕ СИЛИ НА РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ |url=https://www.lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 |website=lex.bg |access-date=25 May 2021 |location=Глава седма. ВОЕННА СЛУЖБА |language=bg |date=12 May 2009 |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2023-05-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230525090426/https://lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 }}</ref> Army-HRV-OF-01a.svg|{{lang-hr|Natporučnik}}<br />([[Croatian Army]])<ref name="Croatia">{{cite web |title=Oznake činova |url=http://www.osrh.hr/#rubData/HTML/HR/RAZNO/OZNAKE/20190401_Galerija_oznaka/Galerija_oznaka_HR.htm |website=osrh.hr |publisher=Republic of Croatia Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=hr |date=1 April 2019}}</ref> CzArmy 2011 OF1a-Nadporuchik shoulder.svg|{{lang-cs|Nadporučík}}<br />([[Czech Land Forces]])<ref name="Czech_Republic">{{cite web |title=Ranks |url=https://www.army.cz/scripts/detail.php?id=49065 |website=army.cz |publisher=Ministry of Defence of the Czech Republic |date=2018 |access-date=26 May 2021}}</ref> Yliluutnantti M05.svg|{{lang-fi|Yliluutnantti}}<br >{{lang-sv|Premiärlöjtnant}}<br />([[Finnish Army]])<ref name="Finland">{{cite web |title=Sotilasarvot Puolustusvoimissa |url=https://puolustusvoimat.fi/sotilasarvot |website=puolustusvoimat.fi |publisher=Finnish Defence Forces |access-date=26 May 2021 |language=fi}}</ref> Georgia Army OF-1c.png|{{lang-ka|უფროსი ლეიტენანტი}}<br />{{lang|ka-Latn|Uprosi leit’enant’i}}<br />([[Georgian Land Forces]])<ref name="Georgia">{{cite web |title=სამხედრო წოდებები და ინსიგნიები |trans-title=Military Ranks and Insignia |url=https://mod.gov.ge/ge/page/34/samxedro-wodebebi-da-insigniebii |website=mod.gov.ge |publisher=Ministry of Defense of Georgia |access-date=12 March 2018 |language=ka}}</ref> Rank Army Hungary OF-01b.svg|{{lang-hu|Főhadnagy}}<br />([[Hungarian Ground Forces]])<ref name="Hungary">{{cite web |last1=Andrea |first1=Kánya |title=A gallér és az ötágú csillag |url=https://honvedelem.hu/hirek/honvedelmi-miniszter/a-galler-es-az-otagu-csillag.html |website=honvedelem.hu |publisher=Hungarian Defence Forces |access-date=26 May 2021 |language=hu |date=6 May 2009 |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2022-07-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220705225456/https://honvedelem.hu/hirek/honvedelmi-miniszter/a-galler-es-az-otagu-csillag.html }}</ref> 12-RKGF-SELT.svg|{{lang-kk|Аға лейтенант}}<br />([[Kazakh Ground Forces]])<ref name=Kazakhstan>{{cite web |title=Қазақстан Республикасының Қарулы Күштері, басқа да әскерлері мен әскери құралымдары әскери қызметшілерінің әскери киім нысаны және айырым белгілері туралы |url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1100000144 |website=adilet.zan.kz |publisher=Ministry of Justice (Kazakhstan) |access-date=29 May 2021 |language=kk |date=25 August 2011}}</ref> 09.Kyrgyzstan Army-SLT.svg|{{lang-ky|Улук лейтенант}} ([[Kyrgyz Army]])<ref name="Kyrgyzstan">{{cite web |title=Кыргыз Республикасынын жарандарынын жалпыга бирдей аскердик милдети жөнүндө, аскердик жана альтернативдик кызматтар жөнүндө |url=http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/202536 |website=cbd.minjust.gov.kg/ |publisher=Ministry of Justice (Kyrgyzstan) |access-date=3 June 2021 |language=ky |date=9 February 2009}}</ref> LV-Army-OF1a.png|{{lang-lv|Virsleitnants}}<br />([[Latvian Land Forces]])<ref name="Latvia">{{cite web |title=Pakāpju iedalījums |url=https://www.mil.lv/lv/aktivais-dienests/dienesta-gaita/dienesta-pakapes/pakapju-iedalijums |website=mil.lv/lv |publisher=Latvian National Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=lv}}</ref> 14-Lithuania Army-1LT.svg|{{lang-lt|Vyresnysis leitenantas}}<br />([[Lithuanian Land Forces]])<ref name="Lithuania">{{cite web |title=Karių laipsnių ženklai |url=http://kariuomene.kam.lt/lt/kariuomenes_atributika/kariu_laipsniu_zenklai_3554.html |website=kariuomene.kam.lt |publisher=Ministry of National Defence (Lithuania) |access-date=26 May 2021 |language=lt |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2016-09-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160911115805/http://kariuomene.kam.lt/lt/kariuomenes_atributika/kariu_laipsniu_zenklai_3554.html }}</ref> Mongolian Army-1LT-service.svg|{{lang-mn|Ахлах дэслэгч}}<br />([[Mongolian Ground Force]])<ref name="Mongolia">{{cite web |author1=Chief of General Staff |author1-link=Chief of General Staff (Mongolia) |title=Order of the Chief of the General Staff: Number A / 595 |date=25 November 2019 |website=gsmaf.gov.mn |pages=20-26 |url=https://www.gsmaf.gov.mn/gsmaf/onePost/1331 |access-date=18 September 2021 |language=mn |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2024-12-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241228021525/https://www.gsmaf.gov.mn/gsmaf/onePost/1331 }}</ref> Russia-Army-OF-1c-2010.svg|{{lang-ru|Старший лейтена́нт}}<br />([[Russian Ground Forces]])<ref name="Russia_Army">{{cite web |title=Указ Президента Российской Федерации от 11 марта 2010 года № 293 "О военной форме одежды, знаках различия военнослужащих и ведомственных знаках отличия" |url=https://rg.ru/2010/03/12/forma-dok.html |website=rg.ru |publisher=Российской газеты |access-date=26 May 2021 |language=ru |date=12 March 2010}}</ref> Army-SVK-OF-01a.svg|{{lang-sk|Nadporučík}}<br />([[Ground Forces of the Slovak Republic|Slovak Ground Forces]])<ref name="Slovakia">{{cite web |title=Označenie vojenských hodností príslušníkov Ozbrojených síl Slovenskej republiky od 1.1.2016 |trans-title=Designation of military ranks of members of the Armed Forces of the Slovak Republic from 1.1.2016 |url=http://www.vhu.sk/oznacenie-vojenskych-hodnosti-prislusnikov-ozbrojenych-sil-slovenskej-republiky-od-112016/ |website=vhu.sk |publisher=Military History Institute |access-date=12 April 2021 |language=sk}}</ref> 13-Slovenian Army-1LT.svg|{{lang-sl|Nadporočnik}}<br />([[Slovenian Ground Force]])<ref name="Slovenia">{{cite web |title=Čini in razredi |url=https://www.slovenskavojska.si/o-vojski/cini-in-razredi/ |website=slovenskavojska.si |publisher=Slovenian Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=sl}}</ref> Tajikistan-Army-OF-1c.png|{{lang-tg|Лейтенанти калон}}<br />([[Tajik National Army]])<ref name="Tajikistan">{{cite web |title=ҚОНУНИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ДАР БОРАИ ЎҲДАДОРИИ УМУМИИ ҲАРБӢ ВА ХИЗМАТИ ҲАРБӢ |url=https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ |website=majmilli.tj |publisher=The National Assembly of the Republic of Tajikistan |access-date=2 June 2021 |language=tg |date=13 April 2017 |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2017-10-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171022032326/https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ }}</ref> Post-Soviet-Army-OF-1c.svg|{{lang-tk|Uly leýtenant}}<br />([[Turkmen Ground Forces]])<ref name="Turkmenistan">{{cite web |title=TÜRKMENISTANYŇ KANUNY Harby borçlulyk we harby gulluk hakynda (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary 2010 ý., № 3, 58-nji madda) (Türkmenistanyň 01.10.2011 ý. № 234-IV Kanuny esasynda girizilen üýtgetmeler we goşmaçalar bilen) |trans-title=LAW OF TURKMENISTAN On military service and military service (Information of the Mejlis of Turkmenistan, 2010, No. 3, Article 58) (as amended by the Law of Turkmenistan of October 1, 2011 No. 234-IV) |url=https://milligosun.gov.tm/storage/file/04-harby-borclulyk-we-harby-gulluk-hakynda-ky9J0pKxTQ.pdf |website=milligosun.gov.tm |publisher=Ministry of Defense (Turkmenistan) |access-date=2 June 2021 |pages=28-29 |language=tk}}</ref> UA shoulder mark 13.svg|{{lang-uk|Старший лейтенант}}<br />([[Ukrainian Ground Forces]])<ref name="Ukraine">{{cite web |title=НАКАЗ 20.11.2017 № 606 |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z1502-17#Text |website=zakon.rada.gov.ua |publisher=Ministry of Justice of Ukraine |access-date=2 June 2021 |language=uk |date=13 December 2017}}</ref> Uzbekistan-army-OF-1c.svg|{{lang-uz|Katta leytenant}}<br />([[Uzbek Ground Forces]])<ref name="Uzbekistan">{{cite web |title=O‘zbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni o‘tash tartibi to‘g‘risida |url=https://lex.uz/docs/-4513434 |website=lex.uz |publisher=Ministry of Justice of the Republic of Uzbekistan |access-date=3 June 2021 |language=uz |date=12 September 2019}}</ref> </gallery> == Пайвандҳо == * [[Нерӯҳои мусаллаҳ]] * [[Дараҷаи низомӣ]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Дараҷаҳои низомӣ}} [[Гурӯҳ:Нерӯҳои мусаллаҳ]] [[Гурӯҳ:Артиш]] [[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]] [[Гурӯҳ:Саркардагон]] e1zujqasbsjc69g69xfx1ggj77otikh 0 214214 1484601 1478771 2026-08-24T13:28:05Z Omid Jeyhani 1522 Fixed typo 1484601 wikitext text/x-wiki {{Дараҷаи низомӣ | тасвир1 = Russia-Army-OF-1a-2010.svg | image_size = 100px | зернавис1 = <small>Сардӯшии [[Нерӯи заминӣ]]</small> | тасвир2 = Russia-Airforce-OF-1a-2010.svg | зернавис2 = <small>Сардӯшии [[Нерӯи ҳавоӣ]]</small> | ном = '''Таҳмавар''' | кишвар = {{парчамбандӣ|Tajikistan}} | нерӯ = [[Артиш]] | кӯтаҳнивишт = {{lang-fa|'''تهمه‌ور'''}} | rank = [[Саркарда]] | NATO rank = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-1]] | Non-NATO rank = | бунёдшуда = | бекоршуда = | дараҷаи болотар = [[Таҳмадор]] | дараҷаи пойинтар = [[Размсоз]] | ҳамто = {{bulleted list|[[Новбон севум]]|{{nowrap|{{парчамбандӣ|Iran}} '''ستوان سوم'''}}|{{парчамбандӣ|Russia}} ''Младший лейтенант''|{{парчамбандӣ|USA}} ''Sub-lieutenant'' | [[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] ''OF-1''}}| }} '''Таҳмавар''' ({{lang-fa|'''تهمه‌ور'''}}) — [[дараҷаи низомӣ|дараҷае]] [[Саркарда|афсарӣ]] дар [[Нерӯи заминӣ|нерӯҳои заминӣ]] ва [[Нерӯи ҳавоӣ|ҳавоӣ]], [[Вазорати дифоъ|ниҳодҳои низомӣ]] ва амниятӣ, ки ҷойгоҳе болотар аз [[размсоз]] ва пойинтар аз [[таҳмадор]] дорад ва баробар бо [[новбон севум]] дар [[нерӯи дарёӣ]] аст; ''лейтенанти хурд''<ref>[http://majmilli.tj/қонуни-ҷумҳурии-тоҷикистон-дар-бораи-35/ Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи уҳдадории умумии ҳарбӣ ва хидмати ҳарбӣ»]{{Пайванди мурда|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. {| class="wikipedia sortable" border="1" |- |+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]''' |- |width="30%" align="center" style="background:#cfcfcf;" | <small>кеҳтар:</small><br>[[Размсоз]] |width="35%" align="center" style="background:#bfbfbf;"| [[File:Tajikistan_Armed_Forces_Shoulder_Patch.svg|30px]]<br>'''Таҳмавар''' |width="30%" align="center" style="background:#afafaf;" | <small>меҳтар:</small><br>[[Таҳмадор]]<br><small></small> |} ''Таҳмавар'' дар [[нерӯҳои мусаллаҳ]] маъмулан мақоми созмонии ''фармондеҳи'' ''[[таҳма]]''ро дорад, ки [[якон|якони тактикиест]], ки аз ду ё чанд [[разма]] ташкил шуда ва бахше аз [[вашт]] аст; даста<ref>{{Cite web |url=http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |title=''Фарҳанги ҳазорвожаи низомӣ''. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Дафтари вожагузинии низомии Ситоди кулли Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон, 1392. |accessdate=2022-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181222163608/http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |archivedate=2018-12-22 }}</ref>, взвод<ref name="ВЭ-2">{{книга|автор=Коллектив авторов|часть=Том 2, статья «Взвод»|заглавие=Военная энциклопедия|ответственный=Под ред. [[Грачёв, Павел Сергеевич|П.В. Грачёв]]|место= М.|издательство=[[Воениздат]]|год=1994|страницы=85|страниц=544|тираж=10 000|isbn=5-203-00299-1}}</ref>. == Вожашиносӣ == «''Таҳмавар''» бо равиши ''вожасозии таркиб'' аз як [[исм]] ва як ''пасванд'' сохта шудаву мақулаи дастурии он ''исм'' ва сохтвожаи он [исм (''[[таҳма]]'') + пасванд (''-вар'')] аст: <blockquote>''[[таҳма]]'' ‘''нерӯ''’<small>({{lang-pal|''tahm''}} ‘''нерӯманд''’ < {{lang-peo|''*taxma-''}} ‘''таковар''’ < √''*tak-'' ‘''тохтан''’<ref name="Ҳасандӯст">''Ҳасандӯст, Муҳаммад.'' Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1393. ISBN 978-600-6143-56-9. — ҷ. 2, с. 923—924</ref>)</small> + ''-вар'' ‘''[[саркарда|доранда]]''’ <small>(< {{lang-pal|''-var''}} < {{lang-peo|''*bara-''}} ‘''баранда, доранда''’<ref name="Ҳасандӯст" />)</small>, ки ба номи яконҳо афзуда мешавад ва дараҷаҳои низомӣ ба маънои ‘''фармондеҳи якон''’ месозад<ref>''Расторгуева В. С.'', ''Эдельман Д. И.'' Этимологический словарь иранских языков / Институт языкознания РАН. — М.: «Восточная литература», 2003. — Т. 2 (b—d). — 502 с. — 500 экз. — ISBN 5-02-018124-2; ISBN 5-02-018324-5 (т. 2). — с. 425</ref></blockquote> «''Таҳмавар''» ба маънои «''фармондеҳи таҳма''» дар пайравӣ аз «''[[таҳмадор]]''» ва дар қиёс бо [[Гундсолор|«''гунодовар''»]] ва [[Размовар|«''размовар''»]] сохта шуда, ки Фирдавсӣ онҳоро дар «[[Шоҳнома]]» ба маънои ‘''сипаҳсолор''’ ва ‘''разманда''’ ба кор бурдааст: <blockquote><poem>''Пазира шудандаш ҳама меҳтарон, ''Бузургони Эрону гундоварон''<ref name="Шоҳнома">[https://archive.org/details/ShahnamaJildEYakum-AbulQasimFirdausiTajikFarsi/ShahnamaJildEAwwaltajikFarsi/page/n473/mode/2up?q=%D1%81%D0%B8%D0%BF%D0%B0%D2%B3%D0%B1%D0%B0%D0%B4 ''Абулқосим Фирдавсӣ''. Шоҳнома. — Душанбе: «Адиб», 2008. Таҳияи матн ва луғату тавзеҳот аз Камол Айнӣ ва Зоҳир Аҳрорӣ. Муҳаррир Мубашшир Акбарзод. ҷ. 5. — 480 саҳ. — ISBN 978-99947-32-84-5. — с. 408]</ref>.</poem> Бино бар ин пешина ва додаҳо, «''таҳмавар''» ба ҷои «''лейтенанти хурд''» (аз {{lang-de|Leutenant}} < {{lang-fr|lieutenant}} «''ҷонишин; муъовин''») ба [[Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пешниҳод шудааст<ref name="asiaplustj.info">[http://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20181110/umed-dzhaihani-v-natsionalnoi-armii-i-terminologiya-dolzhna-bit-maksimalno-natsionalnoi ''Умед Джайхани'': В национальной армии и терминология должна быть максимально национальной]</ref>. == Пешина == «''Таҳмадор''» навгузида аз {{lang-xpr|''tagmadār''}} дар [[сипоҳи Ашкониён]] ([[Соли 250 п.м.|250 то милод]] — [[224]]) аст, ки дар сафолнавиштаҳои бойгонии [[Ашкониён]] аз шаҳри бостонии Нисо бозхонӣ шуда ва онро вомвожа аз юнонии бостон донистаанд: <blockquote>{{lang-xpr|''tagmadār''}} < {{lang-grc|τάγματάρχης}} ‘''фармондеҳи тагма''’ < {{lang-grc|τάγμα}} ‘''таҳма''’ + {{lang-xpr|''-dār''}} ‘''доранда''; ''фармондеҳ''’<ref>''Лившиц В. А.'' Парфянская ономастика. – СПб.: - Петербургское лингвистическое общество, 2010. – 400 с., ил. – (Азиатика). ISBN 978-5-4318-0006-1. – сс. 13; 223</ref></blockquote> «''Тагма''» ({{lang-grc|τάγμα}}) дар сипоҳи [[Византия|подшоҳии Руми Шарқӣ]] яконе номида мешуд, ки 100—500 сарбозро дар бар мегирифт. Ин истилоҳ дар паи ҷангҳои доманадори Руму Эрон дар замони Ашкониён аз румиён вом гирифта шуда ва дертар бо вожаи {{lang-xpr|''tahmīh''}} ‘''нерӯ''’ (< эронии бостон: ''*taxma-'' < √''*tak-'' ‘''тохтан'', ''давидан''’<ref name="Ҳасандӯст" /> < {{lang-pal|''tahmīh''}} < {{lang-fa|'''تهم'''}} [''таҳм''] ‘''нерӯманд''’<ref>''Фарҳанги забони тоҷикӣ''. Зери таҳрири М. Ш. Шукуров, В. А. Капранов, Р. Ҳошим, Н. А. Маъсумӣ — М., «Советская Энциклопедия», 1969.</ref>) инҳамон ва бо «''нерӯ''» мутародиф гаштааст. Дар сипоҳи [[Давлати Сосониён|Сосониён]] ([[224]]—[[651]]), ки созмони бахшбандии даҳгониро аз сипоҳи Ашкониён ба ирс бурда буд<ref>[https://www.academia.edu/1264468/К_вопросу_о_парфянском_наследии_в_сасанидском_Иране_военное_дело_On_the_Parthian_Legacy_in_Sasanian_Iran_the_Case_of_Warfare_ ''Никоноров В. П.'' К вопросу о парфянском наследии в сасанидском Иране: военное дело // Центральная Азия от Ахеменидов до Тимуридов: археология, история, этнология, культура. Материалы международной научной конференции, посвященной 100-летию со дня рождения Александра Марковича Беленицкого (Санкт-Петербург, 2-5 ноября 2004 года) / Отв. ред. В. П. Никоноров. СПб., 2005. С. 156]</ref>, низ яке аз яконҳо ''таҳм'' ({{lang-pal|''tḥmy''}}) ном доштааст<ref>{{Cite web |url=http://www.rahamasha.net/uploads/2/3/2/8/2328777/the_dates_in_the_pahlavg_and_prsg.pdf |title=''Asha R.'' The Dates in the Pahlavīg and Pārsīg Inscriptions of Durā (Europos) |accessdate=2019-01-29 |archivedate=2016-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160807133914/http://www.rahamasha.net/uploads/2/3/2/8/2328777/the_dates_in_the_pahlavg_and_prsg.pdf }}</ref>. Ҳар ''таҳма'' 50 — 100 сарбозро дар бар мегирифта ва аз чанд ''[[разма]]'' ({{lang-pal|''radag''}}) ташкил мешуда, ки ҳар кадоме 10 сарбоз доштааст<ref>[https://www.academia.edu/35927114/Терминология_организационной_структуры_Армянской_Армии_в_IV_V_вв._The_Terminology_of_the_Organizational_Structure_of_the_Armenian_Army_in_the_4-5th_centuries_А._Айвазян._Армяно-персидская_война_449_451_гг._Кампании_и_сражения._Eреван_Воскан_Ереванци_2016_СПб._Алетейя_2017._С._360-464 ''Айвазян А.'' Терминология организационной структуры Армянской Армии в IV—V вв. // А. Айвазян. Армяно-персидская война 449—451 гг. Кампании и сражения.- Eреван: Воскан Ереванци, 2016; СПб.: Алетейя, 2017.]</ref>. Бино бар ин пешина ва додаҳо, «''таҳма''» ба ҷои «''взвод''» ба [[Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пешниҳод шудааст<ref name="asiaplustj.info"/>. == Ному нишони таҳмабад дар нерӯҳои мусаллаҳи кишварҳои ҷаҳон == <gallery class="center"> <!-- In alphabetic order of Country please --> Post-Soviet-Army-OF-1c.svg|{{lang-hy|ավագ լեյտենանտ}}<br />[Avag leytenant]<br />([[Armenian Ground Forces]])<ref name="Armenia">{{cite web |title=ԶԻՆՎՈՐԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԶԻՆԾԱՌԱՅՈՂԻ ԿԱՐԳԱՎԻՃԱԿԻ ՄԱՍԻՆ |url=https://www.arlis.am/documentview.aspx?docid=117633 |website=arlis.am |publisher=Legal information system of Armenia |access-date=3 June 2021 |language=hy |date=15 November 2017}}</ref> 11.AzAF-SLT.png|{{lang-az|Baş leytenant}}<br />([[Azerbaijani Land Forces]])<ref name="Azerbaijan">{{cite web |title=Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri hərbi qulluqçularının hərbi geyim forması və fərqləndirmə nişanları haqqında Əsasnamə |url=https://mod.gov.az//images/pdf/854d34d118da32783a511172925270d7.pdf |website=mod.gov.az |publisher=Ministry of Defense |access-date=16 February 2021 |language=az |pages=64–70 |date=25 June 2001}}</ref> Post-Soviet-Army-OF-1c.svg|{{lang-be|Старшы лейтэнант}}<br />([[Belarusian Ground Forces]])<ref name="Belarus">{{cite web |title=Указ Президента Республики Беларусь от 21.07.2009 N 388 "О военной форме одежды, знаках различия по воинским званиям и внесении дополнений в Указ Президента Республики Беларусь от 9 июня 2006 г. N 383" |url=http://pravo.levonevsky.org/bazaby11/republic09/text814.htm |website=pravo.levonevsky.org/ |publisher=Government of Belarus |access-date=30 May 2021 |language=ru}}</ref> Rank insignia of Старши лейтенант of the Bulgarian Army.png|{{lang-bg|Старши лейтенант}}<br />([[Bulgarian Land Forces]])<ref name="Bulgaria">{{cite web |title=ЗАКОН ЗА ОТБРАНАТА И ВЪОРЪЖЕНИТЕ СИЛИ НА РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ |url=https://www.lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 |website=lex.bg |access-date=25 May 2021 |location=Глава седма. ВОЕННА СЛУЖБА |language=bg |date=12 May 2009 |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2023-05-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230525090426/https://lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 }}</ref> Army-HRV-OF-01a.svg|{{lang-hr|Natporučnik}}<br />([[Croatian Army]])<ref name="Croatia">{{cite web |title=Oznake činova |url=http://www.osrh.hr/#rubData/HTML/HR/RAZNO/OZNAKE/20190401_Galerija_oznaka/Galerija_oznaka_HR.htm |website=osrh.hr |publisher=Republic of Croatia Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=hr |date=1 April 2019}}</ref> CzArmy 2011 OF1a-Nadporuchik shoulder.svg|{{lang-cs|Nadporučík}}<br />([[Czech Land Forces]])<ref name="Czech_Republic">{{cite web |title=Ranks |url=https://www.army.cz/scripts/detail.php?id=49065 |website=army.cz |publisher=Ministry of Defence of the Czech Republic |date=2018 |access-date=26 May 2021}}</ref> Yliluutnantti M05.svg|{{lang-fi|Yliluutnantti}}<br >{{lang-sv|Premiärlöjtnant}}<br />([[Finnish Army]])<ref name="Finland">{{cite web |title=Sotilasarvot Puolustusvoimissa |url=https://puolustusvoimat.fi/sotilasarvot |website=puolustusvoimat.fi |publisher=Finnish Defence Forces |access-date=26 May 2021 |language=fi}}</ref> Georgia Army OF-1c.png|{{lang-ka|უფროსი ლეიტენანტი}}<br />{{lang|ka-Latn|Uprosi leit’enant’i}}<br />([[Georgian Land Forces]])<ref name="Georgia">{{cite web |title=სამხედრო წოდებები და ინსიგნიები |trans-title=Military Ranks and Insignia |url=https://mod.gov.ge/ge/page/34/samxedro-wodebebi-da-insigniebii |website=mod.gov.ge |publisher=Ministry of Defense of Georgia |access-date=12 March 2018 |language=ka}}</ref> Rank Army Hungary OF-01b.svg|{{lang-hu|Főhadnagy}}<br />([[Hungarian Ground Forces]])<ref name="Hungary">{{cite web |last1=Andrea |first1=Kánya |title=A gallér és az ötágú csillag |url=https://honvedelem.hu/hirek/honvedelmi-miniszter/a-galler-es-az-otagu-csillag.html |website=honvedelem.hu |publisher=Hungarian Defence Forces |access-date=26 May 2021 |language=hu |date=6 May 2009 |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2022-07-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220705225456/https://honvedelem.hu/hirek/honvedelmi-miniszter/a-galler-es-az-otagu-csillag.html }}</ref> 12-RKGF-SELT.svg|{{lang-kk|Аға лейтенант}}<br />([[Kazakh Ground Forces]])<ref name=Kazakhstan>{{cite web |title=Қазақстан Республикасының Қарулы Күштері, басқа да әскерлері мен әскери құралымдары әскери қызметшілерінің әскери киім нысаны және айырым белгілері туралы |url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1100000144 |website=adilet.zan.kz |publisher=Ministry of Justice (Kazakhstan) |access-date=29 May 2021 |language=kk |date=25 August 2011}}</ref> 09.Kyrgyzstan Army-SLT.svg|{{lang-ky|Улук лейтенант}} ([[Kyrgyz Army]])<ref name="Kyrgyzstan">{{cite web |title=Кыргыз Республикасынын жарандарынын жалпыга бирдей аскердик милдети жөнүндө, аскердик жана альтернативдик кызматтар жөнүндө |url=http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/202536 |website=cbd.minjust.gov.kg/ |publisher=Ministry of Justice (Kyrgyzstan) |access-date=3 June 2021 |language=ky |date=9 February 2009}}</ref> LV-Army-OF1a.png|{{lang-lv|Virsleitnants}}<br />([[Latvian Land Forces]])<ref name="Latvia">{{cite web |title=Pakāpju iedalījums |url=https://www.mil.lv/lv/aktivais-dienests/dienesta-gaita/dienesta-pakapes/pakapju-iedalijums |website=mil.lv/lv |publisher=Latvian National Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=lv}}</ref> 14-Lithuania Army-1LT.svg|{{lang-lt|Vyresnysis leitenantas}}<br />([[Lithuanian Land Forces]])<ref name="Lithuania">{{cite web |title=Karių laipsnių ženklai |url=http://kariuomene.kam.lt/lt/kariuomenes_atributika/kariu_laipsniu_zenklai_3554.html |website=kariuomene.kam.lt |publisher=Ministry of National Defence (Lithuania) |access-date=26 May 2021 |language=lt |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2016-09-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160911115805/http://kariuomene.kam.lt/lt/kariuomenes_atributika/kariu_laipsniu_zenklai_3554.html }}</ref> Mongolian Army-1LT-service.svg|{{lang-mn|Ахлах дэслэгч}}<br />([[Mongolian Ground Force]])<ref name="Mongolia">{{cite web |author1=Chief of General Staff |author1-link=Chief of General Staff (Mongolia) |title=Order of the Chief of the General Staff: Number A / 595 |date=25 November 2019 |website=gsmaf.gov.mn |pages=20-26 |url=https://www.gsmaf.gov.mn/gsmaf/onePost/1331 |access-date=18 September 2021 |language=mn |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2024-12-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241228021525/https://www.gsmaf.gov.mn/gsmaf/onePost/1331 }}</ref> Russia-Army-OF-1c-2010.svg|{{lang-ru|Старший лейтена́нт}}<br />([[Russian Ground Forces]])<ref name="Russia_Army">{{cite web |title=Указ Президента Российской Федерации от 11 марта 2010 года № 293 "О военной форме одежды, знаках различия военнослужащих и ведомственных знаках отличия" |url=https://rg.ru/2010/03/12/forma-dok.html |website=rg.ru |publisher=Российской газеты |access-date=26 May 2021 |language=ru |date=12 March 2010}}</ref> Army-SVK-OF-01a.svg|{{lang-sk|Nadporučík}}<br />([[Ground Forces of the Slovak Republic|Slovak Ground Forces]])<ref name="Slovakia">{{cite web |title=Označenie vojenských hodností príslušníkov Ozbrojených síl Slovenskej republiky od 1.1.2016 |trans-title=Designation of military ranks of members of the Armed Forces of the Slovak Republic from 1.1.2016 |url=http://www.vhu.sk/oznacenie-vojenskych-hodnosti-prislusnikov-ozbrojenych-sil-slovenskej-republiky-od-112016/ |website=vhu.sk |publisher=Military History Institute |access-date=12 April 2021 |language=sk}}</ref> 13-Slovenian Army-1LT.svg|{{lang-sl|Nadporočnik}}<br />([[Slovenian Ground Force]])<ref name="Slovenia">{{cite web |title=Čini in razredi |url=https://www.slovenskavojska.si/o-vojski/cini-in-razredi/ |website=slovenskavojska.si |publisher=Slovenian Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=sl}}</ref> Tajikistan-Army-OF-1c.png|{{lang-tg|Лейтенанти калон}}<br />([[Tajik National Army]])<ref name="Tajikistan">{{cite web |title=ҚОНУНИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ДАР БОРАИ ЎҲДАДОРИИ УМУМИИ ҲАРБӢ ВА ХИЗМАТИ ҲАРБӢ |url=https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ |website=majmilli.tj |publisher=The National Assembly of the Republic of Tajikistan |access-date=2 June 2021 |language=tg |date=13 April 2017 |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2017-10-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171022032326/https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ }}</ref> Post-Soviet-Army-OF-1c.svg|{{lang-tk|Uly leýtenant}}<br />([[Turkmen Ground Forces]])<ref name="Turkmenistan">{{cite web |title=TÜRKMENISTANYŇ KANUNY Harby borçlulyk we harby gulluk hakynda (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary 2010 ý., № 3, 58-nji madda) (Türkmenistanyň 01.10.2011 ý. № 234-IV Kanuny esasynda girizilen üýtgetmeler we goşmaçalar bilen) |trans-title=LAW OF TURKMENISTAN On military service and military service (Information of the Mejlis of Turkmenistan, 2010, No. 3, Article 58) (as amended by the Law of Turkmenistan of October 1, 2011 No. 234-IV) |url=https://milligosun.gov.tm/storage/file/04-harby-borclulyk-we-harby-gulluk-hakynda-ky9J0pKxTQ.pdf |website=milligosun.gov.tm |publisher=Ministry of Defense (Turkmenistan) |access-date=2 June 2021 |pages=28-29 |language=tk}}</ref> UA shoulder mark 13.svg|{{lang-uk|Старший лейтенант}}<br />([[Ukrainian Ground Forces]])<ref name="Ukraine">{{cite web |title=НАКАЗ 20.11.2017 № 606 |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z1502-17#Text |website=zakon.rada.gov.ua |publisher=Ministry of Justice of Ukraine |access-date=2 June 2021 |language=uk |date=13 December 2017}}</ref> Uzbekistan-army-OF-1c.svg|{{lang-uz|Katta leytenant}}<br />([[Uzbek Ground Forces]])<ref name="Uzbekistan">{{cite web |title=O‘zbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni o‘tash tartibi to‘g‘risida |url=https://lex.uz/docs/-4513434 |website=lex.uz |publisher=Ministry of Justice of the Republic of Uzbekistan |access-date=3 June 2021 |language=uz |date=12 September 2019}}</ref> </gallery> == Пайвандҳо == * [[Нерӯҳои мусаллаҳ]] * [[Дараҷаи низомӣ]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Дараҷаҳои низомӣ}} [[Гурӯҳ:Нерӯҳои мусаллаҳ]] [[Гурӯҳ:Артиш]] [[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]] [[Гурӯҳ:Саркардагон]] icbk1tyrr7dgbarqwb0fmkvmjm41krr 1484624 1484601 2026-08-24T15:35:45Z Omid Jeyhani 1522 Fixed grammar 1484624 wikitext text/x-wiki {{Дараҷаи низомӣ | тасвир1 = Russia-Army-OF-1a-2010.svg | image_size = 100px | зернавис1 = <small>Сардӯшии [[Нерӯи заминӣ]]</small> | тасвир2 = Russia-Airforce-OF-1a-2010.svg | зернавис2 = <small>Сардӯшии [[Нерӯи ҳавоӣ]]</small> | ном = '''Таҳмавар''' | кишвар = {{парчамбандӣ|Tajikistan}} | нерӯ = [[Артиш]] | кӯтаҳнивишт = {{lang-fa|'''تهمه‌ور'''}} | rank = [[Саркарда]] | NATO rank = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-1]] | Non-NATO rank = | бунёдшуда = | бекоршуда = | дараҷаи болотар = [[Таҳмадор]] | дараҷаи пойинтар = [[Размсоз]] | ҳамто = {{bulleted list|[[Новбон севум]]|{{nowrap|{{парчамбандӣ|Iran}} '''ستوان سوم'''}}|{{парчамбандӣ|Russia}} ''Младший лейтенант''|{{парчамбандӣ|USA}} ''Sub-lieutenant'' | [[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] ''OF-1''}}| }} '''Таҳмавар''' ({{lang-fa|'''تهمه‌ور'''}}) — [[дараҷаи низомӣ|дараҷае]] [[Саркарда|афсарӣ]] дар [[Нерӯи заминӣ|нерӯҳои заминӣ]] ва [[Нерӯи ҳавоӣ|ҳавоӣ]], [[Вазорати дифоъ|ниҳодҳои низомӣ]] ва амниятӣ, ки ҷойгоҳе болотар аз [[размсоз]] ва пойинтар аз [[таҳмадор]] дорад ва баробар бо [[новбон севум]] дар [[нерӯи дарёӣ]] аст; ''лейтенанти хурд''<ref>[http://majmilli.tj/қонуни-ҷумҳурии-тоҷикистон-дар-бораи-35/ Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи уҳдадории умумии ҳарбӣ ва хидмати ҳарбӣ»]{{Пайванди мурда|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. {| class="wikipedia sortable" border="1" |- |+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]''' |- |width="30%" align="center" style="background:#cfcfcf;" | <small>кеҳтар:</small><br>[[Размсоз]] |width="35%" align="center" style="background:#bfbfbf;"| [[File:Tajikistan_Armed_Forces_Shoulder_Patch.svg|30px]]<br>'''Таҳмавар''' |width="30%" align="center" style="background:#afafaf;" | <small>меҳтар:</small><br>[[Таҳмадор]]<br><small></small> |} ''Таҳмавар'' дар [[нерӯҳои мусаллаҳ]] маъмулан мақоми созмонии ''фармондеҳи'' ''[[таҳма]]''ро дорад, ки [[якон|якони тактикиест]], ки аз ду ё чанд [[разма]] ташкил шуда ва бахше аз [[вашт]] аст; даста<ref>{{Cite web |url=http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |title=''Фарҳанги ҳазорвожаи низомӣ''. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Дафтари вожагузинии низомии Ситоди кулли Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон, 1392. |accessdate=2022-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181222163608/http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |archivedate=2018-12-22 }}</ref>, взвод<ref name="ВЭ-2">{{книга|автор=Коллектив авторов|часть=Том 2, статья «Взвод»|заглавие=Военная энциклопедия|ответственный=Под ред. [[Грачёв, Павел Сергеевич|П.В. Грачёв]]|место= М.|издательство=[[Воениздат]]|год=1994|страницы=85|страниц=544|тираж=10 000|isbn=5-203-00299-1}}</ref>. == Вожашиносӣ == «''Таҳмавар''» бо равиши ''вожасозии таркиб'' аз як [[исм]] ва як ''пасванд'' сохта шудаву мақулаи дастурии он ''исм'' ва сохтвожаи он [исм (''[[таҳма]]'') + пасванд (''-вар'')] аст: <blockquote>''[[таҳма]]'' ‘''нерӯ''’<small>({{lang-pal|''tahm''}} ‘''нерӯманд''’ < {{lang-peo|''*taxma-''}} ‘''таковар''’ < √''*tak-'' ‘''тохтан''’<ref name="Ҳасандӯст">''Ҳасандӯст, Муҳаммад.'' Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1393. ISBN 978-600-6143-56-9. — ҷ. 2, с. 923—924</ref>)</small> + ''-вар'' ‘''[[саркарда|доранда]]''’ <small>(< {{lang-pal|''-var''}} < {{lang-peo|''*bara-''}} ‘''баранда, доранда''’<ref name="Ҳасандӯст" />)</small>, ки ба номи яконҳо афзуда мешавад ва дараҷаҳои низомӣ ба маънои ‘''фармондеҳи якон''’ месозад<ref>''Расторгуева В. С.'', ''Эдельман Д. И.'' Этимологический словарь иранских языков / Институт языкознания РАН. — М.: «Восточная литература», 2003. — Т. 2 (b—d). — 502 с. — 500 экз. — ISBN 5-02-018124-2; ISBN 5-02-018324-5 (т. 2). — с. 425</ref></blockquote> «''Таҳмавар''» ба маънои «''фармондеҳи таҳма''» дар пайравӣ аз «''[[таҳмадор]]''» ва дар қиёс бо [[Гундсолор|«''гунодовар''»]] ва [[Размовар|«''размовар''»]] сохта шуда, ки Фирдавсӣ онҳоро дар «[[Шоҳнома]]» ба маънои ‘''сипаҳсолор''’ ва ‘''разманда''’ ба кор бурдааст: <blockquote><poem>''Пазира шудандаш ҳама меҳтарон, ''Бузургони Эрону гундоварон''<ref name="Шоҳнома">[https://archive.org/details/ShahnamaJildEYakum-AbulQasimFirdausiTajikFarsi/ShahnamaJildEAwwaltajikFarsi/page/n473/mode/2up?q=%D1%81%D0%B8%D0%BF%D0%B0%D2%B3%D0%B1%D0%B0%D0%B4 ''Абулқосим Фирдавсӣ''. Шоҳнома. — Душанбе: «Адиб», 2008. Таҳияи матн ва луғату тавзеҳот аз Камол Айнӣ ва Зоҳир Аҳрорӣ. Муҳаррир Мубашшир Акбарзод. ҷ. 5. — 480 саҳ. — ISBN 978-99947-32-84-5. — с. 408]</ref>.</poem></blockquote> Бино бар ин пешина ва додаҳо, «''таҳмавар''» ба ҷои «''лейтенанти хурд''» (аз {{lang-de|Leutenant}} < {{lang-fr|lieutenant}} «''ҷонишин; муъовин''») ба [[Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пешниҳод шудааст<ref name="asiaplustj.info">[http://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20181110/umed-dzhaihani-v-natsionalnoi-armii-i-terminologiya-dolzhna-bit-maksimalno-natsionalnoi ''Умед Джайхани'': В национальной армии и терминология должна быть максимально национальной]</ref>. == Пешина == «''Таҳмадор''» навгузида аз {{lang-xpr|''tagmadār''}} дар [[сипоҳи Ашкониён]] ([[Соли 250 п.м.|250 то милод]] — [[224]]) аст, ки дар сафолнавиштаҳои бойгонии [[Ашкониён]] аз шаҳри бостонии Нисо бозхонӣ шуда ва онро вомвожа аз юнонии бостон донистаанд: <blockquote>{{lang-xpr|''tagmadār''}} < {{lang-grc|τάγματάρχης}} ‘''фармондеҳи тагма''’ < {{lang-grc|τάγμα}} ‘''таҳма''’ + {{lang-xpr|''-dār''}} ‘''доранда''; ''фармондеҳ''’<ref>''Лившиц В. А.'' Парфянская ономастика. – СПб.: - Петербургское лингвистическое общество, 2010. – 400 с., ил. – (Азиатика). ISBN 978-5-4318-0006-1. – сс. 13; 223</ref></blockquote> «''Тагма''» ({{lang-grc|τάγμα}}) дар сипоҳи [[Византия|подшоҳии Руми Шарқӣ]] яконе номида мешуд, ки 100—500 сарбозро дар бар мегирифт. Ин истилоҳ дар паи ҷангҳои доманадори Руму Эрон дар замони Ашкониён аз румиён вом гирифта шуда ва дертар бо вожаи {{lang-xpr|''tahmīh''}} ‘''нерӯ''’ (< эронии бостон: ''*taxma-'' < √''*tak-'' ‘''тохтан'', ''давидан''’<ref name="Ҳасандӯст" /> < {{lang-pal|''tahmīh''}} < {{lang-fa|'''تهم'''}} [''таҳм''] ‘''нерӯманд''’<ref>''Фарҳанги забони тоҷикӣ''. Зери таҳрири М. Ш. Шукуров, В. А. Капранов, Р. Ҳошим, Н. А. Маъсумӣ — М., «Советская Энциклопедия», 1969.</ref>) инҳамон ва бо «''нерӯ''» мутародиф гаштааст. Дар сипоҳи [[Давлати Сосониён|Сосониён]] ([[224]]—[[651]]), ки созмони бахшбандии даҳгониро аз сипоҳи Ашкониён ба ирс бурда буд<ref>[https://www.academia.edu/1264468/К_вопросу_о_парфянском_наследии_в_сасанидском_Иране_военное_дело_On_the_Parthian_Legacy_in_Sasanian_Iran_the_Case_of_Warfare_ ''Никоноров В. П.'' К вопросу о парфянском наследии в сасанидском Иране: военное дело // Центральная Азия от Ахеменидов до Тимуридов: археология, история, этнология, культура. Материалы международной научной конференции, посвященной 100-летию со дня рождения Александра Марковича Беленицкого (Санкт-Петербург, 2-5 ноября 2004 года) / Отв. ред. В. П. Никоноров. СПб., 2005. С. 156]</ref>, низ яке аз яконҳо ''таҳм'' ({{lang-pal|''tḥmy''}}) ном доштааст<ref>{{Cite web |url=http://www.rahamasha.net/uploads/2/3/2/8/2328777/the_dates_in_the_pahlavg_and_prsg.pdf |title=''Asha R.'' The Dates in the Pahlavīg and Pārsīg Inscriptions of Durā (Europos) |accessdate=2019-01-29 |archivedate=2016-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160807133914/http://www.rahamasha.net/uploads/2/3/2/8/2328777/the_dates_in_the_pahlavg_and_prsg.pdf }}</ref>. Ҳар ''таҳма'' 50 — 100 сарбозро дар бар мегирифта ва аз чанд ''[[разма]]'' ({{lang-pal|''radag''}}) ташкил мешуда, ки ҳар кадоме 10 сарбоз доштааст<ref>[https://www.academia.edu/35927114/Терминология_организационной_структуры_Армянской_Армии_в_IV_V_вв._The_Terminology_of_the_Organizational_Structure_of_the_Armenian_Army_in_the_4-5th_centuries_А._Айвазян._Армяно-персидская_война_449_451_гг._Кампании_и_сражения._Eреван_Воскан_Ереванци_2016_СПб._Алетейя_2017._С._360-464 ''Айвазян А.'' Терминология организационной структуры Армянской Армии в IV—V вв. // А. Айвазян. Армяно-персидская война 449—451 гг. Кампании и сражения.- Eреван: Воскан Ереванци, 2016; СПб.: Алетейя, 2017.]</ref>. Бино бар ин пешина ва додаҳо, «''таҳма''» ба ҷои «''взвод''» ба [[Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пешниҳод шудааст<ref name="asiaplustj.info"/>. == Ному нишони таҳмабад дар нерӯҳои мусаллаҳи кишварҳои ҷаҳон == <gallery class="center"> <!-- In alphabetic order of Country please --> Post-Soviet-Army-OF-1c.svg|{{lang-hy|ավագ լեյտենանտ}}<br />[Avag leytenant]<br />([[Armenian Ground Forces]])<ref name="Armenia">{{cite web |title=ԶԻՆՎՈՐԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԶԻՆԾԱՌԱՅՈՂԻ ԿԱՐԳԱՎԻՃԱԿԻ ՄԱՍԻՆ |url=https://www.arlis.am/documentview.aspx?docid=117633 |website=arlis.am |publisher=Legal information system of Armenia |access-date=3 June 2021 |language=hy |date=15 November 2017}}</ref> 11.AzAF-SLT.png|{{lang-az|Baş leytenant}}<br />([[Azerbaijani Land Forces]])<ref name="Azerbaijan">{{cite web |title=Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri hərbi qulluqçularının hərbi geyim forması və fərqləndirmə nişanları haqqında Əsasnamə |url=https://mod.gov.az//images/pdf/854d34d118da32783a511172925270d7.pdf |website=mod.gov.az |publisher=Ministry of Defense |access-date=16 February 2021 |language=az |pages=64–70 |date=25 June 2001}}</ref> Post-Soviet-Army-OF-1c.svg|{{lang-be|Старшы лейтэнант}}<br />([[Belarusian Ground Forces]])<ref name="Belarus">{{cite web |title=Указ Президента Республики Беларусь от 21.07.2009 N 388 "О военной форме одежды, знаках различия по воинским званиям и внесении дополнений в Указ Президента Республики Беларусь от 9 июня 2006 г. N 383" |url=http://pravo.levonevsky.org/bazaby11/republic09/text814.htm |website=pravo.levonevsky.org/ |publisher=Government of Belarus |access-date=30 May 2021 |language=ru}}</ref> Rank insignia of Старши лейтенант of the Bulgarian Army.png|{{lang-bg|Старши лейтенант}}<br />([[Bulgarian Land Forces]])<ref name="Bulgaria">{{cite web |title=ЗАКОН ЗА ОТБРАНАТА И ВЪОРЪЖЕНИТЕ СИЛИ НА РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ |url=https://www.lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 |website=lex.bg |access-date=25 May 2021 |location=Глава седма. ВОЕННА СЛУЖБА |language=bg |date=12 May 2009 |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2023-05-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230525090426/https://lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 }}</ref> Army-HRV-OF-01a.svg|{{lang-hr|Natporučnik}}<br />([[Croatian Army]])<ref name="Croatia">{{cite web |title=Oznake činova |url=http://www.osrh.hr/#rubData/HTML/HR/RAZNO/OZNAKE/20190401_Galerija_oznaka/Galerija_oznaka_HR.htm |website=osrh.hr |publisher=Republic of Croatia Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=hr |date=1 April 2019}}</ref> CzArmy 2011 OF1a-Nadporuchik shoulder.svg|{{lang-cs|Nadporučík}}<br />([[Czech Land Forces]])<ref name="Czech_Republic">{{cite web |title=Ranks |url=https://www.army.cz/scripts/detail.php?id=49065 |website=army.cz |publisher=Ministry of Defence of the Czech Republic |date=2018 |access-date=26 May 2021}}</ref> Yliluutnantti M05.svg|{{lang-fi|Yliluutnantti}}<br >{{lang-sv|Premiärlöjtnant}}<br />([[Finnish Army]])<ref name="Finland">{{cite web |title=Sotilasarvot Puolustusvoimissa |url=https://puolustusvoimat.fi/sotilasarvot |website=puolustusvoimat.fi |publisher=Finnish Defence Forces |access-date=26 May 2021 |language=fi}}</ref> Georgia Army OF-1c.png|{{lang-ka|უფროსი ლეიტენანტი}}<br />{{lang|ka-Latn|Uprosi leit’enant’i}}<br />([[Georgian Land Forces]])<ref name="Georgia">{{cite web |title=სამხედრო წოდებები და ინსიგნიები |trans-title=Military Ranks and Insignia |url=https://mod.gov.ge/ge/page/34/samxedro-wodebebi-da-insigniebii |website=mod.gov.ge |publisher=Ministry of Defense of Georgia |access-date=12 March 2018 |language=ka}}</ref> Rank Army Hungary OF-01b.svg|{{lang-hu|Főhadnagy}}<br />([[Hungarian Ground Forces]])<ref name="Hungary">{{cite web |last1=Andrea |first1=Kánya |title=A gallér és az ötágú csillag |url=https://honvedelem.hu/hirek/honvedelmi-miniszter/a-galler-es-az-otagu-csillag.html |website=honvedelem.hu |publisher=Hungarian Defence Forces |access-date=26 May 2021 |language=hu |date=6 May 2009 |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2022-07-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220705225456/https://honvedelem.hu/hirek/honvedelmi-miniszter/a-galler-es-az-otagu-csillag.html }}</ref> 12-RKGF-SELT.svg|{{lang-kk|Аға лейтенант}}<br />([[Kazakh Ground Forces]])<ref name=Kazakhstan>{{cite web |title=Қазақстан Республикасының Қарулы Күштері, басқа да әскерлері мен әскери құралымдары әскери қызметшілерінің әскери киім нысаны және айырым белгілері туралы |url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1100000144 |website=adilet.zan.kz |publisher=Ministry of Justice (Kazakhstan) |access-date=29 May 2021 |language=kk |date=25 August 2011}}</ref> 09.Kyrgyzstan Army-SLT.svg|{{lang-ky|Улук лейтенант}} ([[Kyrgyz Army]])<ref name="Kyrgyzstan">{{cite web |title=Кыргыз Республикасынын жарандарынын жалпыга бирдей аскердик милдети жөнүндө, аскердик жана альтернативдик кызматтар жөнүндө |url=http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/202536 |website=cbd.minjust.gov.kg/ |publisher=Ministry of Justice (Kyrgyzstan) |access-date=3 June 2021 |language=ky |date=9 February 2009}}</ref> LV-Army-OF1a.png|{{lang-lv|Virsleitnants}}<br />([[Latvian Land Forces]])<ref name="Latvia">{{cite web |title=Pakāpju iedalījums |url=https://www.mil.lv/lv/aktivais-dienests/dienesta-gaita/dienesta-pakapes/pakapju-iedalijums |website=mil.lv/lv |publisher=Latvian National Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=lv}}</ref> 14-Lithuania Army-1LT.svg|{{lang-lt|Vyresnysis leitenantas}}<br />([[Lithuanian Land Forces]])<ref name="Lithuania">{{cite web |title=Karių laipsnių ženklai |url=http://kariuomene.kam.lt/lt/kariuomenes_atributika/kariu_laipsniu_zenklai_3554.html |website=kariuomene.kam.lt |publisher=Ministry of National Defence (Lithuania) |access-date=26 May 2021 |language=lt |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2016-09-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160911115805/http://kariuomene.kam.lt/lt/kariuomenes_atributika/kariu_laipsniu_zenklai_3554.html }}</ref> Mongolian Army-1LT-service.svg|{{lang-mn|Ахлах дэслэгч}}<br />([[Mongolian Ground Force]])<ref name="Mongolia">{{cite web |author1=Chief of General Staff |author1-link=Chief of General Staff (Mongolia) |title=Order of the Chief of the General Staff: Number A / 595 |date=25 November 2019 |website=gsmaf.gov.mn |pages=20-26 |url=https://www.gsmaf.gov.mn/gsmaf/onePost/1331 |access-date=18 September 2021 |language=mn |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2024-12-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241228021525/https://www.gsmaf.gov.mn/gsmaf/onePost/1331 }}</ref> Russia-Army-OF-1c-2010.svg|{{lang-ru|Старший лейтена́нт}}<br />([[Russian Ground Forces]])<ref name="Russia_Army">{{cite web |title=Указ Президента Российской Федерации от 11 марта 2010 года № 293 "О военной форме одежды, знаках различия военнослужащих и ведомственных знаках отличия" |url=https://rg.ru/2010/03/12/forma-dok.html |website=rg.ru |publisher=Российской газеты |access-date=26 May 2021 |language=ru |date=12 March 2010}}</ref> Army-SVK-OF-01a.svg|{{lang-sk|Nadporučík}}<br />([[Ground Forces of the Slovak Republic|Slovak Ground Forces]])<ref name="Slovakia">{{cite web |title=Označenie vojenských hodností príslušníkov Ozbrojených síl Slovenskej republiky od 1.1.2016 |trans-title=Designation of military ranks of members of the Armed Forces of the Slovak Republic from 1.1.2016 |url=http://www.vhu.sk/oznacenie-vojenskych-hodnosti-prislusnikov-ozbrojenych-sil-slovenskej-republiky-od-112016/ |website=vhu.sk |publisher=Military History Institute |access-date=12 April 2021 |language=sk}}</ref> 13-Slovenian Army-1LT.svg|{{lang-sl|Nadporočnik}}<br />([[Slovenian Ground Force]])<ref name="Slovenia">{{cite web |title=Čini in razredi |url=https://www.slovenskavojska.si/o-vojski/cini-in-razredi/ |website=slovenskavojska.si |publisher=Slovenian Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=sl}}</ref> Tajikistan-Army-OF-1c.png|{{lang-tg|Лейтенанти калон}}<br />([[Tajik National Army]])<ref name="Tajikistan">{{cite web |title=ҚОНУНИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ДАР БОРАИ ЎҲДАДОРИИ УМУМИИ ҲАРБӢ ВА ХИЗМАТИ ҲАРБӢ |url=https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ |website=majmilli.tj |publisher=The National Assembly of the Republic of Tajikistan |access-date=2 June 2021 |language=tg |date=13 April 2017 |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2017-10-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171022032326/https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ }}</ref> Post-Soviet-Army-OF-1c.svg|{{lang-tk|Uly leýtenant}}<br />([[Turkmen Ground Forces]])<ref name="Turkmenistan">{{cite web |title=TÜRKMENISTANYŇ KANUNY Harby borçlulyk we harby gulluk hakynda (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary 2010 ý., № 3, 58-nji madda) (Türkmenistanyň 01.10.2011 ý. № 234-IV Kanuny esasynda girizilen üýtgetmeler we goşmaçalar bilen) |trans-title=LAW OF TURKMENISTAN On military service and military service (Information of the Mejlis of Turkmenistan, 2010, No. 3, Article 58) (as amended by the Law of Turkmenistan of October 1, 2011 No. 234-IV) |url=https://milligosun.gov.tm/storage/file/04-harby-borclulyk-we-harby-gulluk-hakynda-ky9J0pKxTQ.pdf |website=milligosun.gov.tm |publisher=Ministry of Defense (Turkmenistan) |access-date=2 June 2021 |pages=28-29 |language=tk}}</ref> UA shoulder mark 13.svg|{{lang-uk|Старший лейтенант}}<br />([[Ukrainian Ground Forces]])<ref name="Ukraine">{{cite web |title=НАКАЗ 20.11.2017 № 606 |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z1502-17#Text |website=zakon.rada.gov.ua |publisher=Ministry of Justice of Ukraine |access-date=2 June 2021 |language=uk |date=13 December 2017}}</ref> Uzbekistan-army-OF-1c.svg|{{lang-uz|Katta leytenant}}<br />([[Uzbek Ground Forces]])<ref name="Uzbekistan">{{cite web |title=O‘zbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni o‘tash tartibi to‘g‘risida |url=https://lex.uz/docs/-4513434 |website=lex.uz |publisher=Ministry of Justice of the Republic of Uzbekistan |access-date=3 June 2021 |language=uz |date=12 September 2019}}</ref> </gallery> == Пайвандҳо == * [[Нерӯҳои мусаллаҳ]] * [[Дараҷаи низомӣ]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Дараҷаҳои низомӣ}} [[Гурӯҳ:Нерӯҳои мусаллаҳ]] [[Гурӯҳ:Артиш]] [[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]] [[Гурӯҳ:Саркардагон]] kn5urcyz0sh2rqgbzr8zls31vt7ggvq 1484632 1484624 2026-08-24T17:25:27Z Omid Jeyhani 1522 /* Ному нишони таҳмавар дар нерӯҳои мусаллаҳи кишварҳои ҷаҳон */ 1484632 wikitext text/x-wiki {{Дараҷаи низомӣ | тасвир1 = Russia-Army-OF-1a-2010.svg | image_size = 100px | зернавис1 = <small>Сардӯшии [[Нерӯи заминӣ]]</small> | тасвир2 = Russia-Airforce-OF-1a-2010.svg | зернавис2 = <small>Сардӯшии [[Нерӯи ҳавоӣ]]</small> | ном = '''Таҳмавар''' | кишвар = {{парчамбандӣ|Tajikistan}} | нерӯ = [[Артиш]] | кӯтаҳнивишт = {{lang-fa|'''تهمه‌ور'''}} | rank = [[Саркарда]] | NATO rank = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-1]] | Non-NATO rank = | бунёдшуда = | бекоршуда = | дараҷаи болотар = [[Таҳмадор]] | дараҷаи пойинтар = [[Размсоз]] | ҳамто = {{bulleted list|[[Новбон севум]]|{{nowrap|{{парчамбандӣ|Iran}} '''ستوان سوم'''}}|{{парчамбандӣ|Russia}} ''Младший лейтенант''|{{парчамбандӣ|USA}} ''Sub-lieutenant'' | [[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] ''OF-1''}}| }} '''Таҳмавар''' ({{lang-fa|'''تهمه‌ور'''}}) — [[дараҷаи низомӣ|дараҷае]] [[Саркарда|афсарӣ]] дар [[Нерӯи заминӣ|нерӯҳои заминӣ]] ва [[Нерӯи ҳавоӣ|ҳавоӣ]], [[Вазорати дифоъ|ниҳодҳои низомӣ]] ва амниятӣ, ки ҷойгоҳе болотар аз [[размсоз]] ва пойинтар аз [[таҳмадор]] дорад ва баробар бо [[новбон севум]] дар [[нерӯи дарёӣ]] аст; ''лейтенанти хурд''<ref>[http://majmilli.tj/қонуни-ҷумҳурии-тоҷикистон-дар-бораи-35/ Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи уҳдадории умумии ҳарбӣ ва хидмати ҳарбӣ»]{{Пайванди мурда|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. {| class="wikipedia sortable" border="1" |- |+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]''' |- |width="30%" align="center" style="background:#cfcfcf;" | <small>кеҳтар:</small><br>[[Размсоз]] |width="35%" align="center" style="background:#bfbfbf;"| [[File:Tajikistan_Armed_Forces_Shoulder_Patch.svg|30px]]<br>'''Таҳмавар''' |width="30%" align="center" style="background:#afafaf;" | <small>меҳтар:</small><br>[[Таҳмадор]]<br><small></small> |} ''Таҳмавар'' дар [[нерӯҳои мусаллаҳ]] маъмулан мақоми созмонии ''фармондеҳи'' ''[[таҳма]]''ро дорад, ки [[якон|якони тактикиест]], ки аз ду ё чанд [[разма]] ташкил шуда ва бахше аз [[вашт]] аст; даста<ref>{{Cite web |url=http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |title=''Фарҳанги ҳазорвожаи низомӣ''. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Дафтари вожагузинии низомии Ситоди кулли Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон, 1392. |accessdate=2022-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181222163608/http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |archivedate=2018-12-22 }}</ref>, взвод<ref name="ВЭ-2">{{книга|автор=Коллектив авторов|часть=Том 2, статья «Взвод»|заглавие=Военная энциклопедия|ответственный=Под ред. [[Грачёв, Павел Сергеевич|П.В. Грачёв]]|место= М.|издательство=[[Воениздат]]|год=1994|страницы=85|страниц=544|тираж=10 000|isbn=5-203-00299-1}}</ref>. == Вожашиносӣ == «''Таҳмавар''» бо равиши ''вожасозии таркиб'' аз як [[исм]] ва як ''пасванд'' сохта шудаву мақулаи дастурии он ''исм'' ва сохтвожаи он [исм (''[[таҳма]]'') + пасванд (''-вар'')] аст: <blockquote>''[[таҳма]]'' ‘''нерӯ''’<small>({{lang-pal|''tahm''}} ‘''нерӯманд''’ < {{lang-peo|''*taxma-''}} ‘''таковар''’ < √''*tak-'' ‘''тохтан''’<ref name="Ҳасандӯст">''Ҳасандӯст, Муҳаммад.'' Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1393. ISBN 978-600-6143-56-9. — ҷ. 2, с. 923—924</ref>)</small> + ''-вар'' ‘''[[саркарда|доранда]]''’ <small>(< {{lang-pal|''-var''}} < {{lang-peo|''*bara-''}} ‘''баранда, доранда''’<ref name="Ҳасандӯст" />)</small>, ки ба номи яконҳо афзуда мешавад ва дараҷаҳои низомӣ ба маънои ‘''фармондеҳи якон''’ месозад<ref>''Расторгуева В. С.'', ''Эдельман Д. И.'' Этимологический словарь иранских языков / Институт языкознания РАН. — М.: «Восточная литература», 2003. — Т. 2 (b—d). — 502 с. — 500 экз. — ISBN 5-02-018124-2; ISBN 5-02-018324-5 (т. 2). — с. 425</ref></blockquote> «''Таҳмавар''» ба маънои «''фармондеҳи таҳма''» дар пайравӣ аз «''[[таҳмадор]]''» ва дар қиёс бо [[Гундсолор|«''гунодовар''»]] ва [[Размовар|«''размовар''»]] сохта шуда, ки Фирдавсӣ онҳоро дар «[[Шоҳнома]]» ба маънои ‘''сипаҳсолор''’ ва ‘''разманда''’ ба кор бурдааст: <blockquote><poem>''Пазира шудандаш ҳама меҳтарон, ''Бузургони Эрону гундоварон''<ref name="Шоҳнома">[https://archive.org/details/ShahnamaJildEYakum-AbulQasimFirdausiTajikFarsi/ShahnamaJildEAwwaltajikFarsi/page/n473/mode/2up?q=%D1%81%D0%B8%D0%BF%D0%B0%D2%B3%D0%B1%D0%B0%D0%B4 ''Абулқосим Фирдавсӣ''. Шоҳнома. — Душанбе: «Адиб», 2008. Таҳияи матн ва луғату тавзеҳот аз Камол Айнӣ ва Зоҳир Аҳрорӣ. Муҳаррир Мубашшир Акбарзод. ҷ. 5. — 480 саҳ. — ISBN 978-99947-32-84-5. — с. 408]</ref>.</poem></blockquote> Бино бар ин пешина ва додаҳо, «''таҳмавар''» ба ҷои «''лейтенанти хурд''» (аз {{lang-de|Leutenant}} < {{lang-fr|lieutenant}} «''ҷонишин; муъовин''») ба [[Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пешниҳод шудааст<ref name="asiaplustj.info">[http://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20181110/umed-dzhaihani-v-natsionalnoi-armii-i-terminologiya-dolzhna-bit-maksimalno-natsionalnoi ''Умед Джайхани'': В национальной армии и терминология должна быть максимально национальной]</ref>. == Пешина == «''Таҳмадор''» навгузида аз {{lang-xpr|''tagmadār''}} дар [[сипоҳи Ашкониён]] ([[Соли 250 п.м.|250 то милод]] — [[224]]) аст, ки дар сафолнавиштаҳои бойгонии [[Ашкониён]] аз шаҳри бостонии Нисо бозхонӣ шуда ва онро вомвожа аз юнонии бостон донистаанд: <blockquote>{{lang-xpr|''tagmadār''}} < {{lang-grc|τάγματάρχης}} ‘''фармондеҳи тагма''’ < {{lang-grc|τάγμα}} ‘''таҳма''’ + {{lang-xpr|''-dār''}} ‘''доранда''; ''фармондеҳ''’<ref>''Лившиц В. А.'' Парфянская ономастика. – СПб.: - Петербургское лингвистическое общество, 2010. – 400 с., ил. – (Азиатика). ISBN 978-5-4318-0006-1. – сс. 13; 223</ref></blockquote> «''Тагма''» ({{lang-grc|τάγμα}}) дар сипоҳи [[Византия|подшоҳии Руми Шарқӣ]] яконе номида мешуд, ки 100—500 сарбозро дар бар мегирифт. Ин истилоҳ дар паи ҷангҳои доманадори Руму Эрон дар замони Ашкониён аз румиён вом гирифта шуда ва дертар бо вожаи {{lang-xpr|''tahmīh''}} ‘''нерӯ''’ (< эронии бостон: ''*taxma-'' < √''*tak-'' ‘''тохтан'', ''давидан''’<ref name="Ҳасандӯст" /> < {{lang-pal|''tahmīh''}} < {{lang-fa|'''تهم'''}} [''таҳм''] ‘''нерӯманд''’<ref>''Фарҳанги забони тоҷикӣ''. Зери таҳрири М. Ш. Шукуров, В. А. Капранов, Р. Ҳошим, Н. А. Маъсумӣ — М., «Советская Энциклопедия», 1969.</ref>) инҳамон ва бо «''нерӯ''» мутародиф гаштааст. Дар сипоҳи [[Давлати Сосониён|Сосониён]] ([[224]]—[[651]]), ки созмони бахшбандии даҳгониро аз сипоҳи Ашкониён ба ирс бурда буд<ref>[https://www.academia.edu/1264468/К_вопросу_о_парфянском_наследии_в_сасанидском_Иране_военное_дело_On_the_Parthian_Legacy_in_Sasanian_Iran_the_Case_of_Warfare_ ''Никоноров В. П.'' К вопросу о парфянском наследии в сасанидском Иране: военное дело // Центральная Азия от Ахеменидов до Тимуридов: археология, история, этнология, культура. Материалы международной научной конференции, посвященной 100-летию со дня рождения Александра Марковича Беленицкого (Санкт-Петербург, 2-5 ноября 2004 года) / Отв. ред. В. П. Никоноров. СПб., 2005. С. 156]</ref>, низ яке аз яконҳо ''таҳм'' ({{lang-pal|''tḥmy''}}) ном доштааст<ref>{{Cite web |url=http://www.rahamasha.net/uploads/2/3/2/8/2328777/the_dates_in_the_pahlavg_and_prsg.pdf |title=''Asha R.'' The Dates in the Pahlavīg and Pārsīg Inscriptions of Durā (Europos) |accessdate=2019-01-29 |archivedate=2016-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160807133914/http://www.rahamasha.net/uploads/2/3/2/8/2328777/the_dates_in_the_pahlavg_and_prsg.pdf }}</ref>. Ҳар ''таҳма'' 50 — 100 сарбозро дар бар мегирифта ва аз чанд ''[[разма]]'' ({{lang-pal|''radag''}}) ташкил мешуда, ки ҳар кадоме 10 сарбоз доштааст<ref>[https://www.academia.edu/35927114/Терминология_организационной_структуры_Армянской_Армии_в_IV_V_вв._The_Terminology_of_the_Organizational_Structure_of_the_Armenian_Army_in_the_4-5th_centuries_А._Айвазян._Армяно-персидская_война_449_451_гг._Кампании_и_сражения._Eреван_Воскан_Ереванци_2016_СПб._Алетейя_2017._С._360-464 ''Айвазян А.'' Терминология организационной структуры Армянской Армии в IV—V вв. // А. Айвазян. Армяно-персидская война 449—451 гг. Кампании и сражения.- Eреван: Воскан Ереванци, 2016; СПб.: Алетейя, 2017.]</ref>. Бино бар ин пешина ва додаҳо, «''таҳма''» ба ҷои «''взвод''» ба [[Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пешниҳод шудааст<ref name="asiaplustj.info"/>. == Ному нишони таҳмавар дар нерӯҳои мусаллаҳи кишварҳои ҷаҳон == <gallery class="center"> File:9.AzAF-JLT.png|{{lang|az|Kiçik leytenant}}<br />([[Azerbaijani Land Forces]])<ref name="Azerbaijan">{{cite web |title=Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri hərbi qulluqçularının hərbi geyim forması və fərqləndirmə nişanları haqqında Əsasnamə |url=https://mod.gov.az//images/pdf/854d34d118da32783a511172925270d7.pdf |website=mod.gov.az |publisher=Ministry of Defense |access-date=16 February 2021 |language=az |pages=64–70 |date=25 June 2001}}</ref> File:Post-Soviet-Army-OF-1a.svg|{{lang|be|Малодшы лейтэнант}}<br />{{lang|be-Latn|Malodšy liejtenant}}<br />([[Belarusian Ground Forces]])<ref name="Belarus">{{cite web |title=Указ Президента Республики Беларусь от 21.07.2009 N 388 "О военной форме одежды, знаках различия по воинским званиям и внесении дополнений в Указ Президента Республики Беларусь от 9 июня 2006 г. N 383" |url=http://pravo.levonevsky.org/bazaby11/republic09/text814.htm |website=pravo.levonevsky.org/ |publisher=Government of Belarus |access-date=30 May 2021 |language=ru}}</ref> File:10.RBrLF-2LT.svg|{{lang|ms|Leftenan muda}}<br />([[Royal Brunei Land Force]])<ref name="Brunei_Army">{{cite web |title=Akta angkatan bersenjata diraja Brunei (Penggal 149) |url=http://www.agc.gov.bn/AGC%20Images/LAWS/Gazette_PDF/2013/BM/b088.pdf |website=agc.gov.bn |access-date=14 July 2021 |pages=1999–2000 |language=ms |date=16 December 2013}}</ref> File:07.Kyrgyzstan Army-JLT.svg|{{lang|ky|Кенже лейтенант}}<br />{{lang|ky-Latn|Kenje leytenant}}<br />([[Kyrgyz Army]])<ref name="Kyrgyzstan">{{cite web |title=Кыргыз Республикасынын жарандарынын жалпыга бирдей аскердик милдети жөнүндө, аскердик жана альтернативдик кызматтар жөнүндө |url=http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/202536 |website=cbd.minjust.gov.kg/ |publisher=Ministry of Justice (Kyrgyzstan) |access-date=3 June 2021 |language=ky |date=9 February 2009}}</ref> File:Malaysia-army-OF-1a.svg|{{lang|ms|Leftenan muda}}<br />([[Malaysian Army]])<ref name="Malaysia_Officer">{{cite web |title=Pangkat |url=http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat |website=mafhq.mil.my |publisher=Malaysian Armed Forces |access-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200429231449/http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat |archive-date=29 April 2020 |language=ms |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2020-04-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200429231449/http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat }}</ref> File:Russia-Army-OF-1a-2010.svg|{{lang|ru|Mла́дший лейтена́нт}}<br />{{lang|ru-Latn|Mládshiy leytenánt}}<br />([[Russian Ground Forces]])<ref name="Russia_Army">{{cite web |title=Указ Президента Российской Федерации от 11 марта 2010 года № 293 "О военной форме одежды, знаках различия военнослужащих и ведомственных знаках отличия" |url=https://rg.ru/2010/03/12/forma-dok.html |website=rg.ru |publisher=Российской газеты |access-date=26 May 2021 |language=ru |date=12 March 2010}}</ref> File:Post-Soviet-Army-OF-1a.svg|{{lang|tg|Лейтенанти хурд}}<br />{{lang|tg-Latn|Lejtenanti xurd}}<br />([[Tajik Ground Forces]])<ref name="Tajikistan">{{cite web |title=ҚОНУНИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ДАР БОРАИ ЎҲДАДОРИИ УМУМИИ ҲАРБӢ ВА ХИЗМАТИ ҲАРБӢ |url=https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ |website=majmilli.tj |publisher=The National Assembly of the Republic of Tajikistan |access-date=2 June 2021 |language=tg |date=13 April 2017 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2017-10-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171022032326/https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ }}</ref> File:Post-Soviet-Army-OF-1a.svg|{{lang|tk|Kiçi leýtenant}}<br />([[Turkmen Ground Forces]])<ref name="Turkmenistan">{{cite web |title=TÜRKMENISTANYŇ KANUNY Harby borçlulyk we harby gulluk hakynda (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary 2010 ý., № 3, 58-nji madda) (Türkmenistanyň 01.10.2011 ý. № 234-IV Kanuny esasynda girizilen üýtgetmeler we goşmaçalar bilen) |trans-title=LAW OF TURKMENISTAN On military service and military service (Information of the Mejlis of Turkmenistan, 2010, No. 3, Article 58) (as amended by the Law of Turkmenistan of October 1, 2011 No. 234-IV) |url=https://milligosun.gov.tm/storage/file/04-harby-borclulyk-we-harby-gulluk-hakynda-ky9J0pKxTQ.pdf |website=milligosun.gov.tm |publisher=Ministry of Defense (Turkmenistan) |access-date=2 June 2021 |pages=28–29 |language=tk}}</ref> File:UA shoulder mark 11.svg|{{lang|uk|Молодший лейтенант}}<br />{{lang|uk-Latn|Molodshyy leytenant}}<br />([[Ukrainian Ground Forces]] and [[Ukrainian Air Assault Forces]])<ref name="Ukraine">{{cite web |title=НАКАЗ 20.11.2017 № 606 |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z1502-17#Text |website=zakon.rada.gov.ua |publisher=Ministry of Justice of Ukraine |access-date=2 June 2021 |language=uk |date=13 December 2017}}</ref> </gallery> == Пайвандҳо == * [[Нерӯҳои мусаллаҳ]] * [[Дараҷаи низомӣ]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Дараҷаҳои низомӣ}} [[Гурӯҳ:Нерӯҳои мусаллаҳ]] [[Гурӯҳ:Артиш]] [[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]] [[Гурӯҳ:Саркардагон]] 06s6qnbrbmnfh9js0sp7uo3oxzb4jwe 1484641 1484632 2026-08-24T18:12:45Z Omid Jeyhani 1522 Omid Jeyhani moved page [[Таҳмабад]] to [[Таҳмавар]] over redirect: Ин дараҷа таҳмавар номида мешавад. 1484632 wikitext text/x-wiki {{Дараҷаи низомӣ | тасвир1 = Russia-Army-OF-1a-2010.svg | image_size = 100px | зернавис1 = <small>Сардӯшии [[Нерӯи заминӣ]]</small> | тасвир2 = Russia-Airforce-OF-1a-2010.svg | зернавис2 = <small>Сардӯшии [[Нерӯи ҳавоӣ]]</small> | ном = '''Таҳмавар''' | кишвар = {{парчамбандӣ|Tajikistan}} | нерӯ = [[Артиш]] | кӯтаҳнивишт = {{lang-fa|'''تهمه‌ور'''}} | rank = [[Саркарда]] | NATO rank = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-1]] | Non-NATO rank = | бунёдшуда = | бекоршуда = | дараҷаи болотар = [[Таҳмадор]] | дараҷаи пойинтар = [[Размсоз]] | ҳамто = {{bulleted list|[[Новбон севум]]|{{nowrap|{{парчамбандӣ|Iran}} '''ستوان سوم'''}}|{{парчамбандӣ|Russia}} ''Младший лейтенант''|{{парчамбандӣ|USA}} ''Sub-lieutenant'' | [[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] ''OF-1''}}| }} '''Таҳмавар''' ({{lang-fa|'''تهمه‌ور'''}}) — [[дараҷаи низомӣ|дараҷае]] [[Саркарда|афсарӣ]] дар [[Нерӯи заминӣ|нерӯҳои заминӣ]] ва [[Нерӯи ҳавоӣ|ҳавоӣ]], [[Вазорати дифоъ|ниҳодҳои низомӣ]] ва амниятӣ, ки ҷойгоҳе болотар аз [[размсоз]] ва пойинтар аз [[таҳмадор]] дорад ва баробар бо [[новбон севум]] дар [[нерӯи дарёӣ]] аст; ''лейтенанти хурд''<ref>[http://majmilli.tj/қонуни-ҷумҳурии-тоҷикистон-дар-бораи-35/ Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи уҳдадории умумии ҳарбӣ ва хидмати ҳарбӣ»]{{Пайванди мурда|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. {| class="wikipedia sortable" border="1" |- |+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]''' |- |width="30%" align="center" style="background:#cfcfcf;" | <small>кеҳтар:</small><br>[[Размсоз]] |width="35%" align="center" style="background:#bfbfbf;"| [[File:Tajikistan_Armed_Forces_Shoulder_Patch.svg|30px]]<br>'''Таҳмавар''' |width="30%" align="center" style="background:#afafaf;" | <small>меҳтар:</small><br>[[Таҳмадор]]<br><small></small> |} ''Таҳмавар'' дар [[нерӯҳои мусаллаҳ]] маъмулан мақоми созмонии ''фармондеҳи'' ''[[таҳма]]''ро дорад, ки [[якон|якони тактикиест]], ки аз ду ё чанд [[разма]] ташкил шуда ва бахше аз [[вашт]] аст; даста<ref>{{Cite web |url=http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |title=''Фарҳанги ҳазорвожаи низомӣ''. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Дафтари вожагузинии низомии Ситоди кулли Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон, 1392. |accessdate=2022-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181222163608/http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |archivedate=2018-12-22 }}</ref>, взвод<ref name="ВЭ-2">{{книга|автор=Коллектив авторов|часть=Том 2, статья «Взвод»|заглавие=Военная энциклопедия|ответственный=Под ред. [[Грачёв, Павел Сергеевич|П.В. Грачёв]]|место= М.|издательство=[[Воениздат]]|год=1994|страницы=85|страниц=544|тираж=10 000|isbn=5-203-00299-1}}</ref>. == Вожашиносӣ == «''Таҳмавар''» бо равиши ''вожасозии таркиб'' аз як [[исм]] ва як ''пасванд'' сохта шудаву мақулаи дастурии он ''исм'' ва сохтвожаи он [исм (''[[таҳма]]'') + пасванд (''-вар'')] аст: <blockquote>''[[таҳма]]'' ‘''нерӯ''’<small>({{lang-pal|''tahm''}} ‘''нерӯманд''’ < {{lang-peo|''*taxma-''}} ‘''таковар''’ < √''*tak-'' ‘''тохтан''’<ref name="Ҳасандӯст">''Ҳасандӯст, Муҳаммад.'' Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1393. ISBN 978-600-6143-56-9. — ҷ. 2, с. 923—924</ref>)</small> + ''-вар'' ‘''[[саркарда|доранда]]''’ <small>(< {{lang-pal|''-var''}} < {{lang-peo|''*bara-''}} ‘''баранда, доранда''’<ref name="Ҳасандӯст" />)</small>, ки ба номи яконҳо афзуда мешавад ва дараҷаҳои низомӣ ба маънои ‘''фармондеҳи якон''’ месозад<ref>''Расторгуева В. С.'', ''Эдельман Д. И.'' Этимологический словарь иранских языков / Институт языкознания РАН. — М.: «Восточная литература», 2003. — Т. 2 (b—d). — 502 с. — 500 экз. — ISBN 5-02-018124-2; ISBN 5-02-018324-5 (т. 2). — с. 425</ref></blockquote> «''Таҳмавар''» ба маънои «''фармондеҳи таҳма''» дар пайравӣ аз «''[[таҳмадор]]''» ва дар қиёс бо [[Гундсолор|«''гунодовар''»]] ва [[Размовар|«''размовар''»]] сохта шуда, ки Фирдавсӣ онҳоро дар «[[Шоҳнома]]» ба маънои ‘''сипаҳсолор''’ ва ‘''разманда''’ ба кор бурдааст: <blockquote><poem>''Пазира шудандаш ҳама меҳтарон, ''Бузургони Эрону гундоварон''<ref name="Шоҳнома">[https://archive.org/details/ShahnamaJildEYakum-AbulQasimFirdausiTajikFarsi/ShahnamaJildEAwwaltajikFarsi/page/n473/mode/2up?q=%D1%81%D0%B8%D0%BF%D0%B0%D2%B3%D0%B1%D0%B0%D0%B4 ''Абулқосим Фирдавсӣ''. Шоҳнома. — Душанбе: «Адиб», 2008. Таҳияи матн ва луғату тавзеҳот аз Камол Айнӣ ва Зоҳир Аҳрорӣ. Муҳаррир Мубашшир Акбарзод. ҷ. 5. — 480 саҳ. — ISBN 978-99947-32-84-5. — с. 408]</ref>.</poem></blockquote> Бино бар ин пешина ва додаҳо, «''таҳмавар''» ба ҷои «''лейтенанти хурд''» (аз {{lang-de|Leutenant}} < {{lang-fr|lieutenant}} «''ҷонишин; муъовин''») ба [[Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пешниҳод шудааст<ref name="asiaplustj.info">[http://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20181110/umed-dzhaihani-v-natsionalnoi-armii-i-terminologiya-dolzhna-bit-maksimalno-natsionalnoi ''Умед Джайхани'': В национальной армии и терминология должна быть максимально национальной]</ref>. == Пешина == «''Таҳмадор''» навгузида аз {{lang-xpr|''tagmadār''}} дар [[сипоҳи Ашкониён]] ([[Соли 250 п.м.|250 то милод]] — [[224]]) аст, ки дар сафолнавиштаҳои бойгонии [[Ашкониён]] аз шаҳри бостонии Нисо бозхонӣ шуда ва онро вомвожа аз юнонии бостон донистаанд: <blockquote>{{lang-xpr|''tagmadār''}} < {{lang-grc|τάγματάρχης}} ‘''фармондеҳи тагма''’ < {{lang-grc|τάγμα}} ‘''таҳма''’ + {{lang-xpr|''-dār''}} ‘''доранда''; ''фармондеҳ''’<ref>''Лившиц В. А.'' Парфянская ономастика. – СПб.: - Петербургское лингвистическое общество, 2010. – 400 с., ил. – (Азиатика). ISBN 978-5-4318-0006-1. – сс. 13; 223</ref></blockquote> «''Тагма''» ({{lang-grc|τάγμα}}) дар сипоҳи [[Византия|подшоҳии Руми Шарқӣ]] яконе номида мешуд, ки 100—500 сарбозро дар бар мегирифт. Ин истилоҳ дар паи ҷангҳои доманадори Руму Эрон дар замони Ашкониён аз румиён вом гирифта шуда ва дертар бо вожаи {{lang-xpr|''tahmīh''}} ‘''нерӯ''’ (< эронии бостон: ''*taxma-'' < √''*tak-'' ‘''тохтан'', ''давидан''’<ref name="Ҳасандӯст" /> < {{lang-pal|''tahmīh''}} < {{lang-fa|'''تهم'''}} [''таҳм''] ‘''нерӯманд''’<ref>''Фарҳанги забони тоҷикӣ''. Зери таҳрири М. Ш. Шукуров, В. А. Капранов, Р. Ҳошим, Н. А. Маъсумӣ — М., «Советская Энциклопедия», 1969.</ref>) инҳамон ва бо «''нерӯ''» мутародиф гаштааст. Дар сипоҳи [[Давлати Сосониён|Сосониён]] ([[224]]—[[651]]), ки созмони бахшбандии даҳгониро аз сипоҳи Ашкониён ба ирс бурда буд<ref>[https://www.academia.edu/1264468/К_вопросу_о_парфянском_наследии_в_сасанидском_Иране_военное_дело_On_the_Parthian_Legacy_in_Sasanian_Iran_the_Case_of_Warfare_ ''Никоноров В. П.'' К вопросу о парфянском наследии в сасанидском Иране: военное дело // Центральная Азия от Ахеменидов до Тимуридов: археология, история, этнология, культура. Материалы международной научной конференции, посвященной 100-летию со дня рождения Александра Марковича Беленицкого (Санкт-Петербург, 2-5 ноября 2004 года) / Отв. ред. В. П. Никоноров. СПб., 2005. С. 156]</ref>, низ яке аз яконҳо ''таҳм'' ({{lang-pal|''tḥmy''}}) ном доштааст<ref>{{Cite web |url=http://www.rahamasha.net/uploads/2/3/2/8/2328777/the_dates_in_the_pahlavg_and_prsg.pdf |title=''Asha R.'' The Dates in the Pahlavīg and Pārsīg Inscriptions of Durā (Europos) |accessdate=2019-01-29 |archivedate=2016-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160807133914/http://www.rahamasha.net/uploads/2/3/2/8/2328777/the_dates_in_the_pahlavg_and_prsg.pdf }}</ref>. Ҳар ''таҳма'' 50 — 100 сарбозро дар бар мегирифта ва аз чанд ''[[разма]]'' ({{lang-pal|''radag''}}) ташкил мешуда, ки ҳар кадоме 10 сарбоз доштааст<ref>[https://www.academia.edu/35927114/Терминология_организационной_структуры_Армянской_Армии_в_IV_V_вв._The_Terminology_of_the_Organizational_Structure_of_the_Armenian_Army_in_the_4-5th_centuries_А._Айвазян._Армяно-персидская_война_449_451_гг._Кампании_и_сражения._Eреван_Воскан_Ереванци_2016_СПб._Алетейя_2017._С._360-464 ''Айвазян А.'' Терминология организационной структуры Армянской Армии в IV—V вв. // А. Айвазян. Армяно-персидская война 449—451 гг. Кампании и сражения.- Eреван: Воскан Ереванци, 2016; СПб.: Алетейя, 2017.]</ref>. Бино бар ин пешина ва додаҳо, «''таҳма''» ба ҷои «''взвод''» ба [[Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пешниҳод шудааст<ref name="asiaplustj.info"/>. == Ному нишони таҳмавар дар нерӯҳои мусаллаҳи кишварҳои ҷаҳон == <gallery class="center"> File:9.AzAF-JLT.png|{{lang|az|Kiçik leytenant}}<br />([[Azerbaijani Land Forces]])<ref name="Azerbaijan">{{cite web |title=Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri hərbi qulluqçularının hərbi geyim forması və fərqləndirmə nişanları haqqında Əsasnamə |url=https://mod.gov.az//images/pdf/854d34d118da32783a511172925270d7.pdf |website=mod.gov.az |publisher=Ministry of Defense |access-date=16 February 2021 |language=az |pages=64–70 |date=25 June 2001}}</ref> File:Post-Soviet-Army-OF-1a.svg|{{lang|be|Малодшы лейтэнант}}<br />{{lang|be-Latn|Malodšy liejtenant}}<br />([[Belarusian Ground Forces]])<ref name="Belarus">{{cite web |title=Указ Президента Республики Беларусь от 21.07.2009 N 388 "О военной форме одежды, знаках различия по воинским званиям и внесении дополнений в Указ Президента Республики Беларусь от 9 июня 2006 г. N 383" |url=http://pravo.levonevsky.org/bazaby11/republic09/text814.htm |website=pravo.levonevsky.org/ |publisher=Government of Belarus |access-date=30 May 2021 |language=ru}}</ref> File:10.RBrLF-2LT.svg|{{lang|ms|Leftenan muda}}<br />([[Royal Brunei Land Force]])<ref name="Brunei_Army">{{cite web |title=Akta angkatan bersenjata diraja Brunei (Penggal 149) |url=http://www.agc.gov.bn/AGC%20Images/LAWS/Gazette_PDF/2013/BM/b088.pdf |website=agc.gov.bn |access-date=14 July 2021 |pages=1999–2000 |language=ms |date=16 December 2013}}</ref> File:07.Kyrgyzstan Army-JLT.svg|{{lang|ky|Кенже лейтенант}}<br />{{lang|ky-Latn|Kenje leytenant}}<br />([[Kyrgyz Army]])<ref name="Kyrgyzstan">{{cite web |title=Кыргыз Республикасынын жарандарынын жалпыга бирдей аскердик милдети жөнүндө, аскердик жана альтернативдик кызматтар жөнүндө |url=http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/202536 |website=cbd.minjust.gov.kg/ |publisher=Ministry of Justice (Kyrgyzstan) |access-date=3 June 2021 |language=ky |date=9 February 2009}}</ref> File:Malaysia-army-OF-1a.svg|{{lang|ms|Leftenan muda}}<br />([[Malaysian Army]])<ref name="Malaysia_Officer">{{cite web |title=Pangkat |url=http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat |website=mafhq.mil.my |publisher=Malaysian Armed Forces |access-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200429231449/http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat |archive-date=29 April 2020 |language=ms |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2020-04-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200429231449/http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat }}</ref> File:Russia-Army-OF-1a-2010.svg|{{lang|ru|Mла́дший лейтена́нт}}<br />{{lang|ru-Latn|Mládshiy leytenánt}}<br />([[Russian Ground Forces]])<ref name="Russia_Army">{{cite web |title=Указ Президента Российской Федерации от 11 марта 2010 года № 293 "О военной форме одежды, знаках различия военнослужащих и ведомственных знаках отличия" |url=https://rg.ru/2010/03/12/forma-dok.html |website=rg.ru |publisher=Российской газеты |access-date=26 May 2021 |language=ru |date=12 March 2010}}</ref> File:Post-Soviet-Army-OF-1a.svg|{{lang|tg|Лейтенанти хурд}}<br />{{lang|tg-Latn|Lejtenanti xurd}}<br />([[Tajik Ground Forces]])<ref name="Tajikistan">{{cite web |title=ҚОНУНИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ДАР БОРАИ ЎҲДАДОРИИ УМУМИИ ҲАРБӢ ВА ХИЗМАТИ ҲАРБӢ |url=https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ |website=majmilli.tj |publisher=The National Assembly of the Republic of Tajikistan |access-date=2 June 2021 |language=tg |date=13 April 2017 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2017-10-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171022032326/https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ }}</ref> File:Post-Soviet-Army-OF-1a.svg|{{lang|tk|Kiçi leýtenant}}<br />([[Turkmen Ground Forces]])<ref name="Turkmenistan">{{cite web |title=TÜRKMENISTANYŇ KANUNY Harby borçlulyk we harby gulluk hakynda (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary 2010 ý., № 3, 58-nji madda) (Türkmenistanyň 01.10.2011 ý. № 234-IV Kanuny esasynda girizilen üýtgetmeler we goşmaçalar bilen) |trans-title=LAW OF TURKMENISTAN On military service and military service (Information of the Mejlis of Turkmenistan, 2010, No. 3, Article 58) (as amended by the Law of Turkmenistan of October 1, 2011 No. 234-IV) |url=https://milligosun.gov.tm/storage/file/04-harby-borclulyk-we-harby-gulluk-hakynda-ky9J0pKxTQ.pdf |website=milligosun.gov.tm |publisher=Ministry of Defense (Turkmenistan) |access-date=2 June 2021 |pages=28–29 |language=tk}}</ref> File:UA shoulder mark 11.svg|{{lang|uk|Молодший лейтенант}}<br />{{lang|uk-Latn|Molodshyy leytenant}}<br />([[Ukrainian Ground Forces]] and [[Ukrainian Air Assault Forces]])<ref name="Ukraine">{{cite web |title=НАКАЗ 20.11.2017 № 606 |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z1502-17#Text |website=zakon.rada.gov.ua |publisher=Ministry of Justice of Ukraine |access-date=2 June 2021 |language=uk |date=13 December 2017}}</ref> </gallery> == Пайвандҳо == * [[Нерӯҳои мусаллаҳ]] * [[Дараҷаи низомӣ]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Дараҷаҳои низомӣ}} [[Гурӯҳ:Нерӯҳои мусаллаҳ]] [[Гурӯҳ:Артиш]] [[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]] [[Гурӯҳ:Саркардагон]] 06s6qnbrbmnfh9js0sp7uo3oxzb4jwe 10 214343 1484640 1483443 2026-08-24T18:11:21Z Omid Jeyhani 1522 1484640 wikitext text/x-wiki {{Navbox | name = Дараҷаҳои низомӣ | title = [[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]] | group1 = [[Нерӯи заминӣ]] [[File:Tajikistan_Armed_Forces_Shoulder_Patch.svg|20px]]<br/> [[Нерӯи ҳавоӣ]] [[File:Roundel_of_Tajikistan.svg|20px]] | list1 = {{Navbox subgroup | basestyle = background:#B4EEB4; | evenstyle = background:#F0FFF0; |group1 = Сарбозон |list1 = [[Сарбоз]] &bull; [[Размёр]] |group2 = Размоварон |list2 = [[Размовар]] &bull; [[Размдор]] &bull; [[Разморо]] &bull; [[Размозмо]] |group3 = Размсозон |list3 = [[Размпардоз]] &bull; [[Размсоз]] |group4 = [[Саркарда|Саркардагон]] |list4 = [[Таҳмавар]] &bull; [[Таҳмадор]] &bull; [[Таҳмабон]] &bull; [[Сарвашт]] |group5 = [[Сардор]]он |list5 = [[Саргурд]] &bull; [[Сарҳангёр]] &bull; [[Сарҳанг]] |group6 = [[Солор]]он |list6 = [[Гундсолор]] &bull; [[Лашкарсолор]] &bull; [[Сипаҳсолор]] &bull; [[Артишсолор]] &bull; [[Артишторон-солор]] &bull; [[Бузург Артишторон-солор]] }} | group2 = [[Нерӯи дарёӣ]] [[File:Эмблема ВМФ.png|20px]] | list2 = {{Navbox subgroup | titlestyle = background:goldenrod | groupstyle = text-align:right; vertical-align:top; white-space:nowrap; | basestyle = background:#B5B5B5; | evenstyle = background:#F5F5F5; |group1 = Новиён |list1 = [[Новӣ]] &bull; [[Сарновӣ]] |group2 = Новёрон |list2 = [[Новёр дувум]] &bull; [[Новёр якум]] &bull; [[Сарновёр]] &bull; [[Меҳновёр]] |group3 = Новдорон |list3 = [[Новдор дувум]] &bull; [[Новдор якум]] |group4 = Саркардагон |list4 = [[Новбон севум]] &bull; [[Новбон дувум]] &bull; [[Новбон якум]] &bull; [[Новсарвон]] |group5 = Сардорон |list5 = [[Новхудо севум]] &bull; [[Новхудо дувум]] &bull; [[Новхудо якум]] |group6 = Солорон |list6 = [[Дарёдор]] &bull; [[Дарёбон]] &bull; [[Дарёсолор]] &bull; [[Новгонсолор]] }} }} <!-- <br style="clear:both;"> <center> {| id="toc" style="margin: 0 2em 0 2em;" |- | colspan="5" style="background:#228B22" align="center" | '''Дараҷаҳои низомӣ'''<center> |- | colspan="5" style="background:#808000" align="center" | '''Нерӯи заминӣ'''<center> |- valign="top" | align="right" style="font-size: 100%; vertical-align: top;" | '''Сарбозон:''' | align="left" style="font-size: 90%;" | [[Сарбоз]] &bull; [[Размёр]] |- | align="right" style="font-size: 100%; vertical-align: top;" | '''Размоварон ва размсозон:''' | align="left" style="font-size: 90%;" | [[Размовар]] &bull; [[Размдор]] &bull; [[Разморо]] &bull; [[Размозмо]] &bull; [[Размпардоз]] &bull; [[Размсоз]] |- | align="right" style="font-size: 100%; vertical-align: top;" | '''Саркардагон:''' | align="left" style="font-size: 90%;" | [[Таҳмавар]] &bull; [[Таҳмадор]] &bull; [[Таҳмабон]] &bull; [[Сарвашт]] |- | align="right" style="font-size: 100%; vertical-align: top;" | '''Сардорон:''' | align="left" style="font-size: 90%;" | [[Саргурд]] &bull; [[Сарҳангёр]] &bull; [[Сарҳанг]] |- | align="right" style="font-size: 100%; vertical-align: top;" | '''Солорон:''' | align="left" style="font-size: 90%;" | [[Гундсолор]] &bull; [[Лашкарсолор]] &bull; [[Сипаҳсолор]] &bull; [[Артишсолор]] &bull; [[Артишторон-солор]] &bull; [[Бузург Артишторон-солор]] |- ! colspan="5" style="background:#00BFFF;padding-left:40px;" | <center> '''Нерӯи дарёӣ'''<center> |- |- valign="top" | align="right" style="font-size: 100%; vertical-align: top;" | '''Новиён:''' | align="left" style="font-size: 90%;" | [[Новӣ]] &bull; [[Сарновӣ]] |- | align="right" style="font-size: 100%; vertical-align: top;" | '''Новёрон ва новдорон:''' | align="left" style="font-size: 90%;" | [[Новёр дувум]] &bull; [[Новёр якум]] &bull; [[Сарновёр]] &bull; [[Меҳновёр]] &bull; [[Новдор дувум]] &bull; [[Новдор якум]] |- | align="right" style="font-size: 100%; vertical-align: top;" | '''Саркардагон:''' | align="left" style="font-size: 90%;" | [[Новбон севум]] &bull; [[Новбон дувум]] &bull; [[Новбон якум]] &bull; [[Новсарвон]] |- | align="right" style="font-size: 100%; vertical-align: top;" | '''Сардорон:''' | align="left" style="font-size: 90%;" | [[Новхудо севум]] &bull; [[Новхудо дувум]] &bull; [[Новхудо якум]] |- | align="right" style="font-size: 100%; vertical-align: top;" | '''Солорон:''' | align="left" style="font-size: 90%;" | [[Дарёдор]] &bull; [[Дарёбон]] &bull; [[Дарёсолор]] &bull; [[Новгонсолор]] |- |} </center> --> <noinclude> [[Гурӯҳҳо:Шаблони Дараҷаҳои низомӣ| ]] </noinclude> fk7pac94ulzqkbzcmz8dlx6slrxtk67 0 214493 1484687 1372459 2026-08-25T07:50:24Z VASHGIRD 8035 1484687 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Зулфия Содиқова |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = |таърихи таваллуд = 23.1.1968 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Душанбе|шаҳри Душанбе}} |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |касб = ҳунарпешаи театр ва синамо |солҳои фаъолият = |самт = |ҷоизаҳо = |imdb_id = 5321590 |anim_id = |сайт = }} '''Зулфия Содиқова''' (тав. [[23 январ]]и [[1968]], [[Душанбе]]) — ҳунарпешаи театр ва [[Синамои Тоҷикистон|синамои тоҷик]], [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2026). == Зиндагинома == Зулфия Содиқова 23 январи соли 1968 дар шаҳри Душанбе ба дунё омадааст. Соли 1985 пас аз хатми мактаби № 23 шаҳри Душабе ба Донишкадаи санъати ба номи Мирзо Турсунзода ба шуъбаи ғоибонаи гурӯҳи коргардонӣ дохил мешаванд. Баъд аз як соли таҳсил бо маслиҳати муаллимашон Мақсудшоҳ Иматшоев аз шуъбаи ғоибона ба шуъбаи рӯзона мегузаранд. Соли 1987 Зулфия Содиқова аз имтиҳони махсус гузашта ҳамроҳи дигар ҷавонон аз Душанбе ба Омӯзишгоҳи Олии Театрии ба номи Михаил Шепкини шаҳри Маскав дохил мешавад. == Хонавода == Оиладор, соҳиби чор фарзанд. == Фаъолият == Пас аз хатми донишкада ба Душанбе омада дар театри ҷавонони ба номи Маҳмудҷон Воҳидов ба кор шурӯъ мекунад. Баъдтар ба театри драмавии русии ба номи В. Маяковский ва пас аз соли 2000 чанд муддат якбора дар се театр, театри ҷавонони ба номи М. Воҳидов, театри академӣ-драмавии ба номи А. Лоҳутӣ ва театри драмавии русии ба номи В. Маяковский, фаъолият намуда то имрӯз зиёда аз 70 нақшҳои гуногунро дар театрҳо иҷро кардааст. Аз соли 2008 котиби масъули КФБ (МКФ) «Дидор», аз соли 2011 директори «Хонаи кино» ва ҳамзамон ҳамчун ҳунарманди театри драмавии ба номи В. Маяковский кор мекунанд. == Синамо == Нақши аваллинро дар синамо Зулфия Содиқова дар 39 солагӣ, дар филми омӯзишии «Наво»-и Наргис Мамадбекова бозӣ карданд. Баъдан дар филмҳои «Марде, ки бо барф меояд»-и Муҳсин Махмалбоф, «Қиёми рӯз» ва «Муаллим»- и Носир Саидов, «Сафари ҳавоӣ»-и Далер Раҳматов, «Арӯси замонавӣ», «Арӯси замонавӣ 2», «Домоди замонавӣ»-и Набиҷон Пирматов, «[[Хоби ҳамдуна]]»-и [[Румӣ Шоазимов]], «Хушдоманҳо ва ё ман на манам»-и Манзаралӣ Шералӣ ва бисёр филмҳои пурраҳаҷму кӯтоҳи дигар нақшҳои хотирмоне бозидаанд<ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/SimurghCinema/|title=SimurgH|website=www.facebook.com|lang=en|accessdate=2019-02-09}}</ref>. == Унвону ҷоизаҳо == Бо медали «Хидмати шоиста» қадр шудааст<ref>Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} ejszgik54m5aywqckiv992gvuoowh49 1484688 1484687 2026-08-25T07:50:37Z VASHGIRD 8035 иловаи [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1484688 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Зулфия Содиқова |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = |таърихи таваллуд = 23.1.1968 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Душанбе|шаҳри Душанбе}} |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |касб = ҳунарпешаи театр ва синамо |солҳои фаъолият = |самт = |ҷоизаҳо = |imdb_id = 5321590 |anim_id = |сайт = }} '''Зулфия Содиқова''' (тав. [[23 январ]]и [[1968]], [[Душанбе]]) — ҳунарпешаи театр ва [[Синамои Тоҷикистон|синамои тоҷик]], [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2026). == Зиндагинома == Зулфия Содиқова 23 январи соли 1968 дар шаҳри Душанбе ба дунё омадааст. Соли 1985 пас аз хатми мактаби № 23 шаҳри Душабе ба Донишкадаи санъати ба номи Мирзо Турсунзода ба шуъбаи ғоибонаи гурӯҳи коргардонӣ дохил мешаванд. Баъд аз як соли таҳсил бо маслиҳати муаллимашон Мақсудшоҳ Иматшоев аз шуъбаи ғоибона ба шуъбаи рӯзона мегузаранд. Соли 1987 Зулфия Содиқова аз имтиҳони махсус гузашта ҳамроҳи дигар ҷавонон аз Душанбе ба Омӯзишгоҳи Олии Театрии ба номи Михаил Шепкини шаҳри Маскав дохил мешавад. == Хонавода == Оиладор, соҳиби чор фарзанд. == Фаъолият == Пас аз хатми донишкада ба Душанбе омада дар театри ҷавонони ба номи Маҳмудҷон Воҳидов ба кор шурӯъ мекунад. Баъдтар ба театри драмавии русии ба номи В. Маяковский ва пас аз соли 2000 чанд муддат якбора дар се театр, театри ҷавонони ба номи М. Воҳидов, театри академӣ-драмавии ба номи А. Лоҳутӣ ва театри драмавии русии ба номи В. Маяковский, фаъолият намуда то имрӯз зиёда аз 70 нақшҳои гуногунро дар театрҳо иҷро кардааст. Аз соли 2008 котиби масъули КФБ (МКФ) «Дидор», аз соли 2011 директори «Хонаи кино» ва ҳамзамон ҳамчун ҳунарманди театри драмавии ба номи В. Маяковский кор мекунанд. == Синамо == Нақши аваллинро дар синамо Зулфия Содиқова дар 39 солагӣ, дар филми омӯзишии «Наво»-и Наргис Мамадбекова бозӣ карданд. Баъдан дар филмҳои «Марде, ки бо барф меояд»-и Муҳсин Махмалбоф, «Қиёми рӯз» ва «Муаллим»- и Носир Саидов, «Сафари ҳавоӣ»-и Далер Раҳматов, «Арӯси замонавӣ», «Арӯси замонавӣ 2», «Домоди замонавӣ»-и Набиҷон Пирматов, «[[Хоби ҳамдуна]]»-и [[Румӣ Шоазимов]], «Хушдоманҳо ва ё ман на манам»-и Манзаралӣ Шералӣ ва бисёр филмҳои пурраҳаҷму кӯтоҳи дигар нақшҳои хотирмоне бозидаанд<ref>{{Cite web|url=https://www.facebook.com/SimurghCinema/|title=SimurgH|website=www.facebook.com|lang=en|accessdate=2019-02-09}}</ref>. == Унвону ҷоизаҳо == Бо медали «Хидмати шоиста» қадр шудааст<ref>Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон]] 6xy5u3tagc6xxyu980gjtz1cavvvtzr 0 221920 1484643 1460267 2026-08-24T18:14:23Z Omid Jeyhani 1522 1484643 wikitext text/x-wiki '''Саркарда''' ҳар яке аз ''[[Афсар|афсарҳои хурдро]]'' меноманд, ки дар [[Нерӯи заминӣ|нерӯҳои заминӣ]], [[Нерӯи ҳавоӣ|ҳавоӣ]] ва [[Нерӯи дарёӣ|дарёӣ]] фармондеҳии [[Якон|яконҳои размие]] чун [[таҳма]] ва [[вашт]]ро бар уҳда доранд. ''Саркардагон'' дар [[Рутбаи ҳарбӣ|силсиламаротиби низомӣ]] ҷойгоҳе болотар аз [[Размсоз|афсарёрон]] ва пойинтар аз [[Сардор|сардорон]] доранд. == Вожашиносӣ == '''Саркарда''' ({{lang-fa|'''سرکرده'''}}) ба маънои «''[[сардор]]''; ''[[Лашкарсолор|сардори лашкар]]''»<ref>[https://archive.org/details/FarhangEZabanETajikiJildEDuvumTajikFarsi/page/n213?q=%D1%81%D0%B0%D1%80%D2%B3%D0%B0%D0%BD%D0%B3 ''Фарҳанги забони тоҷикӣ''. Зери таҳрири М. Ш. Шукуров, В. А. Капранов, Р. Ҳошим, Н. А. Маъсумӣ — М., «Советская Энциклопедия», 1969. ҷ. 2, с. 207]</ref>; «''фармондеҳ'' ва ''раҳбари [[Ягон|як нерӯи низомӣ]]''»<ref>[https://archive.org/details/farhangitafsirii02naza/page/210 ''Фарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ (иборат аз 2 ҷилд)''. Зери таҳрири Сайфиддин Назарзода (раис), Аҳмадҷон Сангинов, Саид Каримов, Мирзо Ҳасани Султон. – Душанбе: Пажӯҳишгоҳи забон ва адабиёти ба номи Рӯдакӣ, 2008. – 950 саҳ. – ҷ. 2, с. 213]</ref> яке аз истилоҳоти куҳани низомӣ аст, ки дар осори адабӣ ва таърихӣ ба кор рафта ва дар фарҳангҳо оварда шудааст<ref name="Луғатнома">{{Cite web |url=https://dehkhoda.ut.ac.ir/fa/dictionary/183436/%D8%B3%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87 |title=''Деҳхудо'', ''Алиакбар''. Луғатномаи Деҳхудо (нусхаи диҷитол) бар асоси нусхаи физикии 15-ҷилдии интишори соли 1377. — Муассисаи Луғатномаи Деҳхудо ва Маркази байнулмилалии омӯзиши забони форсии Донишгоҳи Теҳрон, 1399. |accessdate=2022-07-13 |archivedate=2022-07-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220713140430/https://dehkhoda.ut.ac.ir/fa/dictionary/183436/%D8%B3%D8%B1%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%87 }}</ref>. Дар [[нерӯҳои мусаллаҳ]] афсарҳои дорои дараҷаҳои низомии зерин ва ё ҳамсонашонро метавон «'''''саркардагон'''''» номид: {| style="border:1px solid #8888aa; background-color:#f7f8ff; padding:5px; font-size:95%; margin: 12px 12px 12px 12px;" |- bgcolor="#CCCCCC" !Шоха|| colspan=4|'''[[Нерӯи заминӣ]]''' ! colspan=4|'''[[Нерӯи ҳавоӣ]]''' ! colspan=4|'''[[Нерӯи дарёӣ]]''' |- align="center" ! [[File:Roundel_of_Tajikistan.svg|40px]] ! rowspan=3 | [[File:Russia-Army-OF-2-2010.svg|70px]] ! rowspan=3 | [[File:Russia-Army-OF-1c-2010.svg|70px]] ! rowspan=3 | [[File:Russia-Army-OF-1b-2010.svg|70px]] ! rowspan=3 | [[File:Russia-Army-OF-1a-2010.svg|70px]] ! rowspan=3 | [[File:Russia-Airforce-OF-2-2010.svg|70px]] ! rowspan=3 | [[File:Russia-Airforce-OF-1c-2010.svg|70px]] ! rowspan=3 | [[File:Russia-Airforce-OF-1b-2010.svg|70px]] ! rowspan=3 | [[File:Russia-Airforce-OF-1a-2010.svg|70px]] ! rowspan=3 | [[File:Russia-Navy-OF-2-2010.svg|70px]] ! rowspan=3 | [[File:Russia-Navy-OF-1c-2010.svg|70px]] ! rowspan=3 | [[File:Russia-Navy-OF-1b-2010.svg|70px]] ! rowspan=3 | [[File:Russia-Navy-OF-1a-2010.svg|70px]] |- align="center" ! rowspan=1 |Сардӯшӣ |- align="center" ! |- align="center" ! style="background:#ff8800; color:black;"|дараҷа || [[Сарвашт]]|| [[Таҳмабон]]|| [[Таҳмадор]]|| [[Таҳмавар]] | Сарвашт || Таҳмабон || Таҳмадор || Таҳмавар | [[Новсарвон]]|| [[Новбон якум]]|| [[Новбон дувум]]|| [[Новбон севум]] |- align="center" style="background:#cfcfcf;" | Дараҷабандӣ | colspan=12| '''Саркардагон''' ({{lang-en|'''Company Officers'''}}) |} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Нигаред низ == * [[Дараҷаи низомӣ]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] {{Дараҷаҳои низомӣ}} {{commons|Military officers}} [[Гурӯҳ:Энсиклопедияи Миллии Тоҷик]] [[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]] [[Гурӯҳ:Симатҳои низомӣ]] 7trbtbumi6lqw0gnbmb6jia7pc8l3xr 3 223210 1484655 1055431 2026-08-24T21:05:22Z Mfield 5434 Mfield moved page [[Баҳси корбар:Dilnora]] to [[Баҳси корбар:Encoding 01]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Dilnora|Dilnora]]" to "[[Special:CentralAuth/Encoding 01|Encoding 01]]" 1055431 wikitext text/x-wiki {{Хуш омадед/чаҳорчӯба |welcomeHeader=Хуш омадед ба Википедиаи Тоҷикӣ, {{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }}! |firstStepsTitle=Роҳнамои қадамҳои аввалин |firstStepsText=[[Image:Heckert GNU white.svg|left|60px|thumb|]] Акнун Шумо метавонед на фақат мақолаҳоро дар Википедиа хонед, боз Шумо метавонед мақолаҳоро вироиш кунед ва ё мақолаи худро ба Википедиа ирсол кунед. Барои дар Википедиа чӣ тавр мақола навиштан аз [[Википедиа:Барои_навкорон|ин ҷо]] бинед. Муҳтавои Википедиа таҳти иҷозаномаи [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ Creative Commons Attribution-ShareAlike] (CC-BY-SA) ва иҷозаномаи [http://69.246.228.115/tajikngo/www/CBT/TAJIKTEXTBOOKS/license.html GFDL] дастрас аст. Шумо метавонед бо литсензияи GFDL дар [http://69.246.228.115/tajikngo/www/CBT/TAJIKTEXTBOOKS/license.html инҷо] ва [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ Creative Commons Attribution-ShareAlike] (CC-BY-SA) шинос шавед. * [[Википедиа:Роҳнамои намуд]] * [[Википедиа:Ҳуқуқи муаллиф]] |helpTitle=Ёрӣ |helpText=Иттилооти бештарро метавонед дар [[Википедиа:Вуруди корбарон|вуруди корбарон]] пайдо намоед. Шумо боз метавонед саволҳои худро дар ин ҷо нависед '''[[Роҳнамо:Мундариҷа|Роҳнамо]]''' ё дар канали [[w:Wikipedia:IRC tutorial|IRC]] [[irc:wikipedia-tg|#wikipedia-tg]] ([http://java.freenode.net//index.php?channel=wikipedia-tg бевосита аз дигарон бипурсед]). Инчунин шумо метавонед бо яке аз [[Википедиа:Мудирон|мудирон]] дар тамос бошед ё дар саҳифаи баҳси яке аз онҳо саволи худро нависед. |tipsTitle=Чизҳои хуб ва роҳнамоиҳо |tipsText=<div></div><!--empty div is to make sure bullets work--> * Ба саҳифаи корбарии худ қуттиҳо забонҳоро гузоред ва сатҳи дониши забондонии худро ба дигарон муайян кунед. * Дар вақти дар саҳифаи баҳси корбарон саволеро навишта бо илова кардани &#126;&#126;&#126;&#126; дар охири савол имзои худро гузоред. * Бисёр мақолаҳои Википедиа нопурра мебошад, агар мақолаи нопурраеро дарёфт кардед, пайванди вироишро дар болои он мақола пахш кунед, баъд як аз ин рамзҳои зеринро <nowiki>{{stub}}</nowiki> ё <nowiki>{{ҷавона}}</nowiki> ба матн илова карда, саҳифаро захира кунед. |mistakeTitle=Ба хатогие роҳ додед ё дучор шудед? |mistakeText=<div></div><!--empty div is to make sure bullets work--> * Агар ягон хатогиеро дар мақолае пайдо кардед, метавонед дар боло пайванди Вироишро пахш карда хатогиро бартараф кунед ва саҳифаро захира кунед. * Агар ба ягон хатогие роҳ додед ва ё унвони ягон мақоларо хато навиштед. Бо яке аз мудирон дар тамос шавед. * Агар ду мақолаи монандеро пайдо кардед, лутфан яке аз онҳоро холи карда масири онро ба дигар тағйир диҳед. * Агар мақолае бо забони ғайри тоҷикиро дарёфт кардед, лутфан вироишро пахш карда дар боло <nowiki>{{тарҷума}}</nowiki> нависед ва саҳифаро захира кунед. * Агар мақолаи бемазмунро дарёфт кардед, лутфан вироишро дар боло пахш карда дар болои саҳифа <nowiki>{{delete}}</nowiki> нависед ва саҳифаро захира кунед. Баъд яке аз мудирон он мақоларо баррасӣ карда дар ҳолати зарури онро ҳазв ё вироиш хоҳанд кард. |feedbackText=(P.S. Барои ин паём мехоҳед [[Википедиа баҳс:Гузориши Хуш омадед|пешниҳоди]] худро нависед?) |lang=en }} --[[File:Robot icon.svg|26px]] [[User:SamakBot|'''<span style="color:#ff5722">Samak</span><span style="color:#666565">Bot</span>''']] ^{[[Баҳси_корбар:SamakBot|'''Talk''']]} 19:16, 21 Декабри 2019 (UTC) fdl1kxj5xyvyqfmd21pw759glcxt41m 1 258005 1484628 1484300 2026-08-24T15:40:13Z VASHGIRD 8035 Вироиши [[Special:Contributions/AnimateToonSpartanMegaMashCreations983|AnimateToonSpartanMegaMashCreations983]] ([[User talk:AnimateToonSpartanMegaMashCreations983|Баҳс]]) вогардонида шуд ба охирин тағйире, ки [[User:SamakBot|SamakBot]] анҷом дода буд 1091857 wikitext text/x-wiki {{Сарлавҳаи баҳс|arpol=yes}} dblicplmkfayol9ivafx7e2t3qf0rb0 10 287181 1484602 1481206 2026-08-24T13:52:02Z Zosya95 54344 1484602 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |исм = Рангҳо |from = {{{from|}}} |болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|{{{Ном|{{{title|}}}}}}}}}|from={{{from|}}}}} |сабки_болоӣ = background:transparent; {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| border-bottom:16px solid #{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}; padding-bottom:0.25em; |from={{{from|}}}}}; |тасвир = {{Wikidata|p18|{{{pic|{{{тасвир|}}}}}}|size=100px|from={{{from|}}}}} |нишонагузорӣ1 = [[Рангҳои веб|HEX]] |матн1 = {{#if: {{{hex|}}}|#{{{hex|}}}}} |викидода1 = p465 |нишонагузорӣ2 = {{#if: {{{sRGB|}}} | [[sRGB]] | [[RGB]]}}¹ <span style="font-weight:normal;">{{nobr|([[Сурх|r]], [[Сабз|g]], [[Кабуд|b]])}}</span> |матн2 = {{#if: {{{r|}}} | {{nobr|({{{r}}}, {{{g}}}, {{{b}}})}} | {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| {{nobr|({{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|4}}|from=16|base=10}})}}|from={{{from|}}} }} }} |нишонагузорӣ3 = [[CMYK]] <span style="font-weight:normal;">{{nobr|([[Фирӯзаранг|c]], [[Арғувон (ранг)|m]], [[Зард|y]], [[Сиёҳ|k]])}}</span> |матн3 = {{#if: {{{c|}}} | {{nobr|({{{c}}}, {{{m}}}, {{{y}}}, {{{k}}})}} }} |нишонагузорӣ4 = [[HSV (модели рангӣ)|HSV]]² <span style="font-weight:normal;">{{nobr|([[Тобиши ранг|h]], [[Серии ранг|s]], [[Равшанӣ|v]])}}</span> |матн4 = {{#if: {{{h|}}} | {{nobr|({{{h}}}&deg;, {{{s}}}%, {{{v}}}%)}} }} | нишонагузорӣ5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|Дарозии мавҷ}} | матн5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|{{{дарозии мавҷ|}}} нм}} | нишонагузорӣ6 = {{#if: {{{басомад|}}}|Басомад}} | матн6 = {{#if: {{{басомад|}}}|{{{басомад|}}} ТҲс}} | нишонагузорӣ7 = {{#if: {{{муқобил|}}}|Муқобил}} | матн7 = {{#if: {{{муқобил|}}}|[[{{{муқобил|}}}]]}} | нишонагузорӣ8 = {{#if: {{{рамз|}}}|Рамз}} | матн8 = {{#if: {{{рамз|}}}|{{{рамз|}}} }} |поёнӣ = {{#if: {{{r|}}}{{{h|}}} | <nowiki /> }} {{#if: {{{r|}}} |1. Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт)}}<!-- -->{{#if: {{{h|}}} |<br>2. Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт)}} |сабки_поёнӣ = background:transparent; border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left; }} <includeonly>{{#if: {{{nocat|}}} | | [[Гурӯҳ:Рангҳо]]}}</includeonly><noinclude> {{doc}} </noinclude> nco9gi1pffqfxp91vjlo9a5u7ewvdm2 0 298622 1484631 1460333 2026-08-24T15:55:38Z Omid Jeyhani 1522 /* Вожашиносӣ */ Fixed grammar 1484631 wikitext text/x-wiki {{Дараҷаи низомӣ | тасвир1 = 12-Navban_1.png | image_size = 100px | зернавис1 = <small>Сардӯшӣ ва нишони остини новбон якум дар Нерӯи дарёии Эрон</small> | тасвир2 = | зернавис2 = | ном = Новбон якум | кишвар = {{парчамбандӣ|Iran}} | шоха = [[Нерӯи дарёӣ]] | кӯтаҳнивишт = {{lang-fa|'''ناوبان یکم'''}} | rank = | NATO rank = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-3]] | Non-NATO rank = | бунёдшуда = | бекоршуда = | дараҷаи болотар = [[Новсарвон]] | дараҷаи пойинтар = [[Новбон дувум]] | ҳамто = {{bulleted list|[[Таҳмабад]]|{{nowrap|{{парчамбандӣ|Russia}} ''Ст. лейтенант''}}<ref name="Алиев">{{книга|автор= Алиев Г. Г. канд. филол. наук |часть= |заглавие=Персидско-русский и русско-персидский военный словарь|ответственный=Под ред. канд. филол. наук, доц. А. М. Шойтова|место= М.|издательство=Воениздат|год=1972|страницы=285; 447|страниц=655|тираж=3500|isbn=}}</ref>|{{парчамбандӣ|USA}} ''Lieutenant''|[[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] OF-1}}| }} '''Новбон якум''' ({{lang-fa|'''ناوبان یکم'''}}) — [[дараҷаи низомӣ|дараҷае]] [[Саркарда|афсарӣ]] дар [[нерӯи дарёӣ]], ки ҷойгоҳе болотар аз [[новбон дувум]] ва пойинтар аз [[новсарвон]] дорад ва баробар бо [[таҳмабад]] дар [[Нерӯи заминӣ|нерӯҳои заминӣ]] ва [[Нерӯи ҳавоӣ|ҳавоӣ]] аст<ref name="Козимӣ">{{Cite web |url=https://asmaneketab.ir/product/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C/ |title=''Сипаҳбад Муҳаммад Козимӣ''. Фарҳанги вожаҳои низомӣ. – Теҳрон: Чопхонаи Артиши шоҳаншоҳӣ, 1355 (чопи дувум) – 440 саҳ. |accessdate=2023-07-22 |archivedate=2023-07-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230731081254/https://asmaneketab.ir/product/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C/ }}</ref>. {| class="wikipedia sortable" border="1" |- |+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]''' |- |width="30%" align="center" style="background:#cfcfcf;" | <small>кеҳтар:</small><br>[[Новбон дувум]] |width="35%" align="center" style="background:#bfbfbf;"| [[File:Seal_of_the_Islamic_Republic_of_Iran_Navy.svg|55px]]<br>'''Новбон якум'''<br> |width="30%" align="center" style="background:#afafaf;" | <small>меҳтар:</small><br>[[Новсарвон]]<br><small></small> |} == Вожашиносӣ == «''Новбон''» ба маънои «''киштибон''» дар «[[Шоҳнома]]» ба кор рафтааст: <blockquote><poem>''Бад-он новбон гуфт пирӯз шоҳ'', ''Ки киштӣ барафкан ҳамакнун ба роҳ''<ref name="Луғатнома">[https://dehkhoda.ut.ac.ir ''Деҳхудо'', ''Алиакбар''. Луғатномаи Деҳхудо (нусхаи диҷитол) бар асоси нусхаи физикии 15-ҷилдии интишори соли 1377. — Муассисаи Луғатномаи Деҳхудо ва Маркази байнулмилалии омӯзиши забони форсии Донишгоҳи Теҳрон, 1399.]{{Пайванди мурда|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>.</poem></blockquote> Ин истилоҳ аз як [[вожа]] ва як [[пасванд]] сохта шудааст: ''[[нов]]'' ({{lang-fa|'''ناو'''}} < {{lang-pal|''nāv-''}} < {{lang-peo|''nāvam-''}} ‘''[[киштӣ]]''’<ref>''Ҳасандӯст, Муҳаммад''. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1383. ISBN 978-600-6143-58-3. ҷ. 4, с. 2700.</ref> + '''''-бон''''' ({{lang-fa|'''بان-'''}} < {{lang-pal|''-bān, -vān''}} < {{lang-xpr|''pāna-''}} ‘''нигаҳбон'', ''посбон''’ < эронии бостон: ''*√pā-'' ‘''поидан'', ''нигаҳбонӣ кардан''’+ ''-van''), ки ба исм афзуда мешавад ва умуман маънии «''нигаҳбон''»-ро мерасонад<ref>''Таботабоӣ'', ''Алоъуддин''. Фарҳанги тавсифии дастури забони форсӣ. – Теҳрон: «Фарҳанги муъосир», 1395. – 640 с. – 116. ISBN 978-600-105-121-0.</ref>. Ин пасванд дар илҳоқ ба чанд исми маънӣ ба маънои «''кунанда'', ''варзанда'', ''доранда''» аст<ref>''Содиқӣ'', ''Алиашраф''. Шеваҳо ва имконоти вожасозӣ дар забони форсии муъосир (5) // «Нашри дониш», хурдод ва тири 1371, шумораи 7, сс. 39 – 45.</ref>. Мақулаи дастурии ин вожа [[исм]] ва сохтвожаи он ба сурати [исм (''нов'') + [[пасванд]] (''-бон'')] аст. Дар сохти ин исм аз фароянди вожасозии таркиб истифода шудааст. == Пешина == Дараҷаи «''новбон''» [[соли 1935]] бо раводиди [[Фарҳангистони забон ва адаби форсӣ|''Фарҳангистони забони Эрон'']] ба ҷои «''[[таҳмадор|сутвони]] нерӯи дарёӣ''» ба кор гирифта шуда<ref>{{Cite web |url=http://ganjineh.nlai.ir/article_1831.html |title=''Рустоӣ, Муҳсин''. Вожагони низомии мусаввиби Фарҳангистони Эрон (1314—1320 ҳ.ш.) // Ганҷинаи аснод. — саҳ. 40 |accessdate=2022-04-28 |archivedate=2018-04-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180411091817/http://ganjineh.nlai.ir/article_1831.html }}</ref> ва ҳамтои ''лейтенант''<ref name="Алиев" /> (аз {{lang-fr|lieutenant}} < {{lang-fr|lieu tenant}} < {{lang-la|locum tenens}} «''ҷойнишин''») аст, ки дар нерӯҳои дарёии кишварҳои урупоӣ ба кор меравад ва се рутба дорад: * [[новбон якум]] * [[новбон дувум]] * [[новбон севум]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Рутбаҳои ҳарбӣ]] [[Гурӯҳ:Адмиралҳо]] [[Гурӯҳ:Артиш]] [[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]] [[Гурӯҳ:Саркардагон]] == Пайвандҳо == * [[Дараҷаи низомӣ]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон]] {{Дараҷаҳои низомӣ}} 5i7s45lgh9w6cxg6jrs2uazeg3b2mhw 1484639 1484631 2026-08-24T18:08:54Z Omid Jeyhani 1522 1484639 wikitext text/x-wiki {{Дараҷаи низомӣ | тасвир1 = 12-Navban_1.png | image_size = 100px | зернавис1 = <small>Сардӯшӣ ва нишони остини новбон якум дар Нерӯи дарёии Эрон</small> | тасвир2 = | зернавис2 = | ном = Новбон якум | кишвар = {{парчамбандӣ|Iran}} | шоха = [[Нерӯи дарёӣ]] | кӯтаҳнивишт = {{lang-fa|'''ناوبان یکم'''}} | rank = | NATO rank = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-3]] | Non-NATO rank = | бунёдшуда = | бекоршуда = | дараҷаи болотар = [[Новсарвон]] | дараҷаи пойинтар = [[Новбон дувум]] | ҳамто = {{bulleted list|[[Таҳмабон]]|{{nowrap|{{парчамбандӣ|Russia}} ''Ст. лейтенант''}}<ref name="Алиев">{{книга|автор= Алиев Г. Г. канд. филол. наук |часть= |заглавие=Персидско-русский и русско-персидский военный словарь|ответственный=Под ред. канд. филол. наук, доц. А. М. Шойтова|место= М.|издательство=Воениздат|год=1972|страницы=285; 447|страниц=655|тираж=3500|isbn=}}</ref>|{{парчамбандӣ|USA}} ''Lieutenant''|[[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] OF-1}}| }} '''Новбон якум''' ({{lang-fa|'''ناوبان یکم'''}}) — [[дараҷаи низомӣ|дараҷае]] [[Саркарда|афсарӣ]] дар [[нерӯи дарёӣ]], ки ҷойгоҳе болотар аз [[новбон дувум]] ва пойинтар аз [[новсарвон]] дорад ва баробар бо [[таҳмабон]] дар [[Нерӯи заминӣ|нерӯҳои заминӣ]] ва [[Нерӯи ҳавоӣ|ҳавоӣ]] аст<ref name="Козимӣ">{{Cite web |url=https://asmaneketab.ir/product/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C/ |title=''Сипаҳбад Муҳаммад Козимӣ''. Фарҳанги вожаҳои низомӣ. – Теҳрон: Чопхонаи Артиши шоҳаншоҳӣ, 1355 (чопи дувум) – 440 саҳ. |accessdate=2023-07-22 |archivedate=2023-07-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230731081254/https://asmaneketab.ir/product/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C/ }}</ref>. {| class="wikipedia sortable" border="1" |- |+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]''' |- |width="30%" align="center" style="background:#cfcfcf;" | <small>кеҳтар:</small><br>[[Новбон дувум]] |width="35%" align="center" style="background:#bfbfbf;"| [[File:Seal_of_the_Islamic_Republic_of_Iran_Navy.svg|55px]]<br>'''Новбон якум'''<br> |width="30%" align="center" style="background:#afafaf;" | <small>меҳтар:</small><br>[[Новсарвон]]<br><small></small> |} == Вожашиносӣ == «''Новбон''» ба маънои «''киштибон''» дар «[[Шоҳнома]]» ба кор рафтааст: <blockquote><poem>''Бад-он новбон гуфт пирӯз шоҳ'', ''Ки киштӣ барафкан ҳамакнун ба роҳ''<ref>[https://archive.org/details/ShahnamaJildEYakum-AbulQasimFirdausiTajikFarsi/ShahnamaJildEAwwaltajikFarsi/page/n103/mode/2up ''Абулқосим Фирдавсӣ''. Шоҳнома. — Душанбе: «Адиб», 2007. Таҳияи матн ва луғату тавзеҳот аз Камол Айнӣ ва Зоҳир Аҳрорӣ. Муҳаррир Мубашшир Акбарзод. ҷ. 1. — 480 саҳ. — ISBN 978-99947-32-84-5. — с. 105]</ref>.</poem></blockquote> Ин истилоҳ аз як [[вожа]] ва як [[пасванд]] сохта шудааст: ''[[нов]]'' ({{lang-fa|'''ناو'''}} < {{lang-pal|''nāv-''}} < {{lang-peo|''nāvam-''}} ‘''[[киштӣ]]''’<ref>''Ҳасандӯст, Муҳаммад''. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1383. ISBN 978-600-6143-58-3. ҷ. 4, с. 2700.</ref> + '''''-бон''''' ({{lang-fa|'''بان-'''}} < {{lang-pal|''-bān, -vān''}} < {{lang-xpr|''pāna-''}} ‘''нигаҳбон'', ''посбон''’ < эронии бостон: ''*√pā-'' ‘''поидан'', ''нигаҳбонӣ кардан''’+ ''-van''), ки ба исм афзуда мешавад ва умуман маънии «''нигаҳбон''»-ро мерасонад<ref>''Таботабоӣ'', ''Алоъуддин''. Фарҳанги тавсифии дастури забони форсӣ. – Теҳрон: «Фарҳанги муъосир», 1395. – 640 с. – 116. ISBN 978-600-105-121-0.</ref>. Ин пасванд дар илҳоқ ба чанд исми маънӣ ба маънои «''кунанда'', ''варзанда'', ''доранда''» аст<ref>''Содиқӣ'', ''Алиашраф''. Шеваҳо ва имконоти вожасозӣ дар забони форсии муъосир (5) // «Нашри дониш», хурдод ва тири 1371, шумораи 7, сс. 39 – 45.</ref>. Мақулаи дастурии ин вожа [[исм]] ва сохтвожаи он ба сурати [исм (''нов'') + [[пасванд]] (''-бон'')] аст. Дар сохти ин исм аз фароянди вожасозии таркиб истифода шудааст. == Пешина == Дараҷаи «''новбон''» [[соли 1935]] бо раводиди [[Фарҳангистони забон ва адаби форсӣ|''Фарҳангистони забони Эрон'']] ба ҷои «''[[таҳмадор|сутвони]] нерӯи дарёӣ''» ба кор гирифта шуда<ref>{{Cite web |url=http://ganjineh.nlai.ir/article_1831.html |title=''Рустоӣ, Муҳсин''. Вожагони низомии мусаввиби Фарҳангистони Эрон (1314—1320 ҳ.ш.) // Ганҷинаи аснод. — саҳ. 40 |accessdate=2022-04-28 |archivedate=2018-04-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180411091817/http://ganjineh.nlai.ir/article_1831.html }}</ref> ва ҳамтои ''лейтенант''<ref name="Алиев" /> (аз {{lang-fr|lieutenant}} < {{lang-fr|lieu tenant}} < {{lang-la|locum tenens}} «''ҷойнишин''») аст, ки дар нерӯҳои дарёии кишварҳои урупоӣ ба кор меравад ва се рутба дорад: * [[новбон якум]] * [[новбон дувум]] * [[новбон севум]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Рутбаҳои ҳарбӣ]] [[Гурӯҳ:Адмиралҳо]] [[Гурӯҳ:Артиш]] [[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]] [[Гурӯҳ:Саркардагон]] == Пайвандҳо == * [[Дараҷаи низомӣ]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон]] {{Дараҷаҳои низомӣ}} sjrk5srjwtkspr9ibqyjx1u0ak7mzse 0 298644 1484638 1460328 2026-08-24T18:07:14Z Omid Jeyhani 1522 1484638 wikitext text/x-wiki {{Дараҷаи низомӣ | тасвир1 = 11-Navban_2.png | image_size = 100px | зернавис1 = <small>Сардӯшӣ ва нишони остини новбон дувум дар Нерӯи дарёии Эрон</small> | тасвир2 = | зернавис2 = | ном = Новбон дувум | кишвар = {{парчамбандӣ|Iran}} | шоха = [[Нерӯи дарёӣ]] | кӯтаҳнивишт = {{lang-fa|'''ناوبان دوم'''}} | rank = «''Дуситора''» | NATO rank = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-3]] | Non-NATO rank = | бунёдшуда = | бекоршуда = | дараҷаи болотар = [[Новбон якум]] | дараҷаи пойинтар = [[Новбон севум]] | ҳамто = {{bulleted list|[[Таҳмадор]]|{{nowrap|{{парчамбандӣ|Russia}} ''Лейтенант''}}<ref name="Алиев">{{книга|автор= Алиев Г. Г. канд. филол. наук |часть= |заглавие=Персидско-русский и русско-персидский военный словарь|ответственный=Под ред. канд. филол. наук, доц. А. М. Шойтова|место= М.|издательство=Воениздат|год=1972|страницы=285; 447|страниц=655|тираж=3500|isbn=}}</ref>|{{парчамбандӣ|USA}} ''Lieutenant''|[[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] OF-1}}| }} '''Новбон дувум''' ({{lang-fa|'''ناوبان دوم'''}}) — [[дараҷаи низомӣ|дараҷае]] [[Саркарда|афсарӣ]] дар [[нерӯи дарёӣ]], ки ҷойгоҳе болотар аз [[новбон севум]] ва пойинтар аз [[новбон якум]] дорад ва баробар бо [[таҳмадор]] дар [[Нерӯи заминӣ|нерӯҳои заминӣ]] ва [[Нерӯи ҳавоӣ|ҳавоӣ]] аст<ref name="Козимӣ">{{Cite web |url=https://asmaneketab.ir/product/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C/ |title=''Сипаҳбад Муҳаммад Козимӣ''. Фарҳанги вожаҳои низомӣ. – Теҳрон: Чопхонаи Артиши шоҳаншоҳӣ, 1355 (чопи дувум) – 440 саҳ. |accessdate=2023-07-22 |archivedate=2023-07-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230731081254/https://asmaneketab.ir/product/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C/ }}</ref>. {| class="wikipedia sortable" border="1" |- |+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]''' |- |width="30%" align="center" style="background:#cfcfcf;" | <small>кеҳтар:</small><br>[[Новбон севум]] |width="35%" align="center" style="background:#bfbfbf;"| [[File:Seal_of_the_Islamic_Republic_of_Iran_Navy.svg|55px]]<br>'''Новбон дувум'''<br> |width="30%" align="center" style="background:#afafaf;" | <small>меҳтар:</small><br>[[Новбон якум]]<br><small></small> |} == Вожашиносӣ == «''Новбон''» ба маънои «''киштибон''» дар «[[Шоҳнома]]» ба кор рафтааст: <blockquote><poem>''Бад-он новбон гуфт пирӯз шоҳ'', ''Ки киштӣ барафкан ҳамакнун ба роҳ''<ref>[https://archive.org/details/ShahnamaJildEYakum-AbulQasimFirdausiTajikFarsi/ShahnamaJildEAwwaltajikFarsi/page/n103/mode/2up ''Абулқосим Фирдавсӣ''. Шоҳнома. — Душанбе: «Адиб», 2007. Таҳияи матн ва луғату тавзеҳот аз Камол Айнӣ ва Зоҳир Аҳрорӣ. Муҳаррир Мубашшир Акбарзод. ҷ. 1. — 480 саҳ. — ISBN 978-99947-32-84-5. — с. 105]</ref>.</poem></blockquote> Ин истилоҳ аз як [[вожа]] ва як [[пасванд]] сохта шудааст: ''[[нов]]'' ({{lang-fa|'''ناو'''}} < {{lang-pal|''nāv-''}} < {{lang-peo|''nāvam-''}} ‘''[[киштӣ]]''’<ref>''Ҳасандӯст, Муҳаммад''. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1383. ISBN 978-600-6143-58-3. ҷ. 4, с. 2700.</ref> + '''''-бон''''' ({{lang-fa|'''بان-'''}} < {{lang-pal|''-bān, -vān''}} < {{lang-xpr|''pāna-''}} ‘''нигаҳбон'', ''посбон''’ > эронии бостон: ''*√pā-'' ‘''поидан'', ''нигаҳбонӣ кардан''’ + ''-van''), ки ба исм афзуда мешавад ва умуман маънии «''нигаҳбон''»-ро мерасонад<ref>''Таботабоӣ'', ''Алоъуддин''. Фарҳанги тавсифии дастури забони форсӣ. – Теҳрон: «Фарҳанги муъосир», 1395. – 640 с. – 116. ISBN 978-600-105-121-0.</ref>. Ин пасванд дар илҳоқ ба чанд исми маънӣ ба маънои «''кунанда'', ''варзанда'', ''доранда''» аст<ref>''Содиқӣ'', ''Алиашраф''. Шеваҳо ва имконоти вожасозӣ дар забони форсии муъосир (5) // «Нашри дониш», хурдод ва тири 1371, шумораи 7, сс. 39 – 45.</ref>. Мақулаи дастурии ин вожа [[исм]] ва сохтвожаи он ба сурати [исм (''нов'') + [[пасванд]] (''-бон'')] аст. Дар сохти ин исм аз фароянди вожасозии таркиб истифода шудааст. == Пешина == Дараҷаи «''новбон''» [[соли 1935]] бо раводиди [[Фарҳангистони забон ва адаби форсӣ|''Фарҳангистони забони Эрон'']] ба ҷои «''[[таҳмабон|сутвони]] нерӯи дарёӣ''» ба кор гирифта шуда<ref name="Рустоӣ">{{Cite web |url=http://ganjineh.nlai.ir/article_1831.html |title=''Рустоӣ, Муҳсин''. Вожагони низомии мусаввиби Фарҳангистони Эрон (1314—1320 ҳ.ш.) // Ганҷинаи аснод. — саҳ. 40 |accessdate=2022-04-29 |archivedate=2018-04-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180411091817/http://ganjineh.nlai.ir/article_1831.html }}</ref> ва ҳамтои ''лейтенант''<ref name="Алиев" /> (аз {{lang-fr|lieutenant}} < {{lang-fr|lieu tenant}} < {{lang-la|locum tenens}} «''ҷойнишин''») аст, ки дар нерӯҳои дарёии кишварҳои урупоӣ ба кор меравад ва се рутба дорад: * [[новбон якум]] * [[новбон дувум]] * [[новбон севум]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Рутбаҳои ҳарбӣ]] [[Гурӯҳ:Адмиралҳо]] [[Гурӯҳ:Артиш]] [[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]] [[Гурӯҳ:Саркардагон]] == Пайвандҳо == * [[Дараҷаи низомӣ]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон]] {{Дараҷаҳои низомӣ}} rtys6fhop6pjqornikj9ghqlao8mdyq 0 298645 1484637 1460332 2026-08-24T18:05:31Z Omid Jeyhani 1522 1484637 wikitext text/x-wiki {{Дараҷаи низомӣ | тасвир1 = 10-Navban_3.png | image_size = 100px | зернавис1 = <small>Сардӯшӣ ва нишони остини новбон севум дар Нерӯи дарёии Эрон</small> | тасвир2 = | зернавис2 = | ном = Новбон севум | кишвар = {{парчамбандӣ|Iran}} | шоха = [[Нерӯи дарёӣ]] | кӯтаҳнивишт = {{lang-fa|'''ناوبان سوم'''}} | rank = | NATO rank = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-3]] | Non-NATO rank = | бунёдшуда = | бекоршуда = | дараҷаи болотар = [[Новбон дувум]] | дараҷаи пойинтар = [[Новдор якум]] | ҳамто = {{bulleted list|[[Таҳмавар]]|{{nowrap|{{парчамбандӣ|Russia}} ''Мл. лейтенант''}}<ref name="Алиев">{{книга|автор= Алиев Г. Г. канд. филол. наук |часть= |заглавие=Персидско-русский и русско-персидский военный словарь|ответственный=Под ред. канд. филол. наук, доц. А. М. Шойтова|место= М.|издательство=Воениздат|год=1972|страницы=285; 447|страниц=655|тираж=3500|isbn=}}</ref>|{{парчамбандӣ|USA}} ''Ensign''|[[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] OF-1}}| }} '''Новбон севум''' ({{lang-fa|'''ناوبان سوم'''}}) — [[дараҷаи низомӣ|дараҷае]] [[Саркарда|афсарӣ]] дар [[нерӯи дарёӣ]], ки ҷойгоҳе болотар аз [[новдор якум]] ва пойинтар аз [[новбон дувум]] дорад ва баробар бо [[таҳмавар]] дар [[Нерӯи заминӣ|нерӯҳои заминӣ]] ва [[Нерӯи ҳавоӣ|ҳавоӣ]] аст<ref name="Козимӣ">{{Cite web |url=https://asmaneketab.ir/product/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C/ |title=''Сипаҳбад Муҳаммад Козимӣ''. Фарҳанги вожаҳои низомӣ. – Теҳрон: Чопхонаи Артиши шоҳаншоҳӣ, 1355 (чопи дувум) – 440 саҳ. |accessdate=2023-07-22 |archivedate=2023-07-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230731081254/https://asmaneketab.ir/product/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C/ }}</ref>. {| class="wikipedia sortable" border="1" |- |+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]''' |- |width="30%" align="center" style="background:#cfcfcf;" | <small>кеҳтар:</small><br>[[Новдор якум]] |width="35%" align="center" style="background:#bfbfbf;"| [[File:Seal_of_the_Islamic_Republic_of_Iran_Navy.svg|55px]]<br>'''Новбон севум'''<br> |width="30%" align="center" style="background:#afafaf;" | <small>меҳтар:</small><br>[[Новбон дувум]]<br><small></small> |} == Вожашиносӣ == «''Новбон''» ба маънои «''киштибон''» дар «[[Шоҳнома]]» ба кор рафтааст: <blockquote><poem>''Бад-он новбон гуфт пирӯз шоҳ'', ''Ки киштӣ барафкан ҳамакнун ба роҳ''<ref>[https://archive.org/details/ShahnamaJildEYakum-AbulQasimFirdausiTajikFarsi/ShahnamaJildEAwwaltajikFarsi/page/n103/mode/2up ''Абулқосим Фирдавсӣ''. Шоҳнома. — Душанбе: «Адиб», 2007. Таҳияи матн ва луғату тавзеҳот аз Камол Айнӣ ва Зоҳир Аҳрорӣ. Муҳаррир Мубашшир Акбарзод. ҷ. 1. — 480 саҳ. — ISBN 978-99947-32-84-5. — с. 105]</ref>.</poem></blockquote> Ин истилоҳ аз як [[вожа]] ва як [[пасванд]] сохта шудааст: ''[[нов]]'' ({{lang-fa|'''ناو'''}} < {{lang-pal|''nāv-''}} < {{lang-peo|''nāvam-''}} ‘''[[киштӣ]]''’<ref>''Ҳасандӯст, Муҳаммад''. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1383. ISBN 978-600-6143-58-3. ҷ. 4, с. 2700.</ref> + '''''-бон''''' ({{lang-fa|'''بان-'''}} < {{lang-pal|''-bān, -vān''}} < {{lang-xpr|''pāna-''}} ‘''нигаҳбон'', ''посбон''’ < эронии бостон: ''*√pā-'' ‘''поидан'', ''нигаҳбонӣ кардан''’ + ''-van''), ки ба исм афзуда мешавад ва умуман маънии «''нигаҳбон''»-ро мерасонад<ref>''Таботабоӣ'', ''Алоъуддин''. Фарҳанги тавсифии дастури забони форсӣ. – Теҳрон: «Фарҳанги муъосир», 1395. – 640 с. – 116. ISBN 978-600-105-121-0.</ref>. Ин пасванд дар илҳоқ ба чанд исми маънӣ ба маънои «''кунанда'', ''варзанда'', ''доранда''» аст<ref>''Содиқӣ'', ''Алиашраф''. Шеваҳо ва имконоти вожасозӣ дар забони форсии муъосир (5) // «Нашри дониш», хурдод ва тири 1371, шумораи 7, сс. 39 – 45.</ref>. Мақулаи дастурии ин вожа [[исм]] ва сохтвожаи он ба сурати [исм (''нов'') + [[пасванд]] (''-бон'')] аст. Дар сохти ин исм аз фароянди вожасозии таркиб истифода шудааст. == Пешина == Дараҷаи «''новбон''» [[соли 1935]] бо раводиди [[Фарҳангистони забон ва адаби форсӣ|''Фарҳангистони забони Эрон'']] ба ҷои «''[[таҳмдор|сутвони]] нерӯи дарёӣ''» ба кор гирифта шуда<ref>{{Cite web |url=http://ganjineh.nlai.ir/article_1831.html |title=''Рустоӣ, Муҳсин''. Вожагони низомии мусаввиби Фарҳангистони Эрон (1314—1320 ҳ.ш.) // Ганҷинаи аснод. — саҳ. 40 |accessdate=2022-04-29 |archivedate=2018-04-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180411091817/http://ganjineh.nlai.ir/article_1831.html }}</ref> ва ҳамтои ''лейтенант''<ref name="Алиев" /> (аз {{lang-fr|lieutenant}} < {{lang-fr|lieu tenant}} < {{lang-la|locum tenens}} «''ҷойнишин''») аст, ки дар нерӯҳои дарёии кишварҳои урупоӣ ба кор меравад ва се рутба дорад: * [[новбон якум]] * [[новбон дувум]] * [[новбон севум]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Рутбаҳои ҳарбӣ]] [[Гурӯҳ:Нерӯи дарёӣ]] [[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]] [[Гурӯҳ:Саркардагон]] == Пайвандҳо == * [[Дараҷаи низомӣ]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон]] {{Дараҷаҳои низомӣ}} 25zcf9kiyi44celggub9i4lrp2pdtw1 0 302019 1484607 1484459 2026-08-24T14:00:49Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1484607 wikitext text/x-wiki {{Новбарии сол|2019}} {{Оғози сол|2019}} == Рӯйдодҳо == * [[2 январ]] — [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Эмомалӣ Раҳмон]] бо Фармони №1170 '''солҳои 2019–2021-ро «Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ»''' эълон намуд. Ҳадафи фармон вусъат додани рушди деҳот, сайёҳӣ ва дастгирии ҳунарҳои мардумӣ буд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/01/farmoni-prezidenti-um-urii-to-ikiston-dar-borai-sol-oi-rushdi-de-ot-sajyo-va-unar-oi-mardum-elon-namudani-sol-oi-2019-2021/ |title=Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи «Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ» эълон намудани солҳои 2019-2021 |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2 январи 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.kumitaizabon.tj/tg/content/farmoni-prezidenti-chumkhurii-tochikiston |title=Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи «Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ» |website=Кумитаи забон ва истилоҳоти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Кумитаи забон ва истилоҳоти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2 январи 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> == [[Январ]] == * [[23 январ]] — маҷмӯаи суханрониҳои [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Эмомалӣ Раҳмон]] таҳти унвони '''«О современном мире и основных аспектах внешней политики Республики Таджикистан» ба забони русӣ''' дар Душанбе ба нашр расид.<ref>{{Cite web |url=https://www.asiaplustj.info/news/tajikistan/society/20190123/nashri-kitobi-emomal-ramon-doir-ba-aoni-muosir-va-siyosati-hori |title=Нашри китоби Эмомалӣ Раҳмон доир ба ҷаҳони муосир ва сиёсати хориҷӣ |website=Asia-Plus |publisher=Оҷонсии иттилоотии «Азия-Плюс» |date=23 январи 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/01/ |title=Январи соли 2019 — бойгонии АМИТ «Ховар» |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[26 январ]] — [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Эмомалӣ Раҳмон]] ба муносибати ҷашни [[Сада]] табрикот ироа намуд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/01/tabrikoti-prezidenti-um-urii-to-ikiston-peshvoi-millat-mu-taram-emomal-ra-mon-ba-munosibati-ashni-sada/ |title=Табрикоти Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Пешвои миллат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба муносибати ҷашни Сада |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=26 январи 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/01/sada-muzhda-az-omodag-va-pesha-namudani-kor-oi-navi-kishovarzist/ |title=«Оташи ҷашни Сада оташи меҳри Ватан аст!..» |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=27 январи 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[27 январ]] — дар шаҳри [[Душанбе]], дар Боғи фарҳангию фароғатии Фирдавсӣ, ҷашни [[Сада]] баргузор гардид.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/01/sada-muzhda-az-omodag-va-pesha-namudani-kor-oi-navi-kishovarzist/ |title=«Оташи ҷашни Сада оташи меҳри Ватан аст!..» |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=27 январи 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[30 январ]] — тибқи Индекси дарки [[коррупсия]] барои [[соли 2018]], [[Тоҷикистон]] зинаи [[152]]-юмро ишғол намуд.<ref>{{Cite web |url=https://www.transparency.org/en/cpi/2018/index/geo |title=2018 Corruption Perceptions Index — Results |website=Transparency International |publisher=Transparency International |date=30 январи 2019 |language=en |access-date=19 августи 2026 }}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.transparency.org/en/publications/corruption-perceptions-index-2018 |title=Corruption Perceptions Index 2018 |website=Transparency International |publisher=Transparency International |date=30 январи 2019 |language=en |access-date=19 августи 2026 }}</ref> == [[Феврал]] == * [[16 феврал]] — тибқи маълумоти нашршудаи АМИТ «Ховар», [[Тоҷикистон]] аз рӯи афзоиши маҷмӯи маҳсулоти дохилӣ дар байни кишварҳои [[ИДМ]] пешсаф буд; афзоиши [[ММД]] 7,3 дарсадро ташкил дод.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/02/to-ikiston-az-r-i-afzoishi-mmd-dar-bajni-kishvar-oi-idm-peshsaf-ast/ |title=Тоҷикистон аз рӯи афзоиши ММД дар байни кишварҳои ИДМ пешсаф аст |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=16 феврали 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[19 феврал]] — қоидаҳои нави бақайдгирӣ ва фурӯши [[симкорт|симкортҳо]] ҷорӣ гардиданд; [[шаҳрвандӣ|шаҳрвандони]] [[Тоҷикистон]] на бештар аз [[2]] [[симкорт]] гирифта метавонистанд ва барои бақайдгирӣ шиносномаи намунаи нав талаб карда мешуд.<ref>{{Cite web |url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/society/20190219/oidaoi-navi-furshi-simkort-bo-shinosnomai-nav-va-zeri-nazorati-kameraoi-video |title=Қоидаҳои нави фурӯши симкорт: бо шиносномаи нав ва зери назорати камераҳои видео |website=Asia-Plus |publisher=Оҷонсии иттилоотии «Азия-Плюс» |date=19 феврали 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> == [[Март]] == * [[2 март]] — [[Маркази миллии тестии назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] марҳалаи асосии бақайдгирии [[довталаб|довталабонро]] барои ИМД-2019 оғоз намуд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/03/markazi-millii-test-mar-illai-asosii-ba-ajdgirii-dovtalabon-o-o-z-shud/ |title=Маркази миллии тестӣ: Марҳилаи асосии бақайдгирии довталабон оғоз шуд |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2 марти 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[7 март]] — Кӯҳҳои [[Помир|Помири]] Тоҷикистон ба рӯйхати '''«100 самти беҳтарини сайёҳии ҷаҳон»''' барои соли 2019 шомил гардида, дар минтақаи Осиё ва Уқёнуси Ором ҷойи сеюмро гирифтанд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/03/boz-yak-hushhabar-k-oi-pomiri-to-ikiston-ba-r-jhati-100-samti-be-tarini-sajyo-ii-a-on-shomil-gardidand/ |title=БОЗ ЯК ХУШХАБАР: Кӯҳҳои Помири Тоҷикистон ба рӯйхати 100 самти беҳтарини сайёҳии ҷаҳон шомил гардиданд! |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=7 марти 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[8 март]] — Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба муносибати Рӯзи Модар табрикот ироа намуд ва саҳми занонро дар рушди иқтисодӣ, иҷтимоӣ ва ҳунарҳои мардумӣ таъкид кард.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/03/prezidenti-to-ikiston-emomal-ra-mon-sa-mi-zanonu-bonuvoni-so-ibkor-dar-e-yo-namudanu-tara-dodani-unar-oi-mardum-baso-arzishmandu-nazarras-meboshad/ |title=Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон: «Саҳми занону бонувони соҳибкор дар эҳё намудану тараққӣ додани ҳунарҳои мардумӣ басо арзишманду назаррас мебошад» |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=8 марти 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[20 март]] — дар шаҳри [[Норак]] татбиқи лоиҳаи «Барқарорсозии [[Нерӯгоҳи барқи обии Норак]]» оғоз гардид.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/03/o-ozi-tatbi-i-loi-ai-bar-arorsozii-nerugo-i-bar-i-obii-norak34522/ |title=Оғози татбиқи лоиҳаи «Барқарорсозии Неругоҳи барқи обии Норак» |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=20 марти 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.worldbank.org/en/results/2019/04/29/rehabilitation-of-the-nurek-hydropower-plant |title=Rehabilitation of the Nurek Hydropower Plant |website=World Bank |publisher=World Bank |language=en |access-date=19 августи 2026 }}</ref> == [[Апрел]] == * [[2 апрел]] — дар шаҳри [[Хуҷанд]] '''«Роҳи танобӣ»''' аз [[Боғи ба номи Камоли Хуҷандӣ]] то [[Муҷассамаи Исмоили Сомонӣ дар Хуҷанд|Маҷмааи шоҳ Исмоили Сомонӣ]] аз болои [[дарёи Сир]] мавриди истифода қарор гирифт.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/04/prezidenti-to-ikiston-emomal-rah-mon-ro-i-tanob-dar-sha-ri-hugsds-andro-iftito-namudand/ |title=Президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон «Роҳи танобӣ»-ро дар шаҳри Хуҷанд ифтитоҳ намуданд |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2 апрели 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/01/emomal-ra-mon-va-sol-oi-rushdi-de-ot-sajyo-va-unar-oi-mardum-solnomai-peshvoi-millat-2019/ |title=Эмомалӣ Раҳмон ва Солҳои рушди деҳот, сайёҳӣ ва ҳунарҳои мардумӣ (Солномаи Пешвои миллат — 2019) |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=2020 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[8 апрел]] — дар мусобиқаи Гран-при [[Анталия]] оид ба [[дзюдо]] паҳлавони тоҷик [[Комроншоҳи Устопириён]] медали биринҷӣ ба даст овард; натиҷаи расмии мусобиқа нишон медиҳад, ки ӯ дар вазни то 90 кг ҷойи сеюмро гирифт.<ref>{{Cite web |url=https://www.ijf.org/athlete/10855/results?results_rank_group=all |title=Komronshokh USTOPIRIYON — Results |website=International Judo Federation |publisher=International Judo Federation |language=en |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.ozodi.org/a/29866391.html |title=Комроншоҳ дар Гран-прии ҷудо дар Анталия медал гирифт |website=Радиои Озодӣ |publisher=RFE/RL |date=7 апрели 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> == [[Май]] == * [[16 май]]–[[17 май]] — дар шаҳри [[Душанбе]] Конфронси сатҳи баланд оид ба «Ҳамкории байналмилалӣ ва минтақавӣ дар мубориза бо терроризм ва манбаъҳои маблағгузории он, аз ҷумла гардиши ғайриқонунии маводи мухаддир ва ҷиноятҳои муташаккил» баргузор гардид. Дар натиҷа '''«Эъломияи Душанбе»''' қабул шуд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/05/17/ |title=Аз рӯи натиҷаҳои конфронси сатҳи баланди мубориза бо терроризм ва манбаъҳои маблағгузории он Эъломияи Душанбе қабул гардид |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=17 майи 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.un.org/counterterrorism/ |title=United Nations Office of Counter-Terrorism |website=United Nations |publisher=United Nations |language=en |access-date=19 августи 2026 }}</ref> == Июн == * [[15 июн]] — дар шаҳри [[Душанбе]] таҳти раёсати Ҷумҳурии Тоҷикистон Ҳамоиши панҷуми Машварати ҳамкорӣ ва тадбирҳои боварӣ дар Осиё (МҲТБО) баргузор гардид. Дар он сарони давлатҳо ва ҳукуматҳо ва намояндагони кишварҳои иштирокчӣ ширкат намуданд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/06/elomiyai-pan-umin-sammiti-mashvarati-amkor-va-tadbir-oi-bovar-dar-osiyo-nazari-umum-ba-minta-ai-amntar-va-shukufotari-m-tbo/ |title=Эъломияи панҷумин саммити Машварати ҳамкорӣ ва тадбирҳои боварӣ дар Осиё |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=15 июни 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.s-cica.org/ |title=Conference on Interaction and Confidence Building Measures in Asia |website=CICA |publisher=CICA Secretariat |language=en |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[15 июн]] — Президенти Ҷумҳурии Мардумии Чин [[Си Ҷинпин]] бо сафари давлатӣ ба [[Тоҷикистон]] омад ва миёни Тоҷикистону Чин як қатор санадҳои нави ҳамкорӣ ба имзо расиданд.<ref>{{Cite web |url=https://president.tj/event/%27news/7022 |title=Баёнияи муштараки Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷумҳурии Мардумии Чин |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=15 июни 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.fmprc.gov.cn/mfa_eng/ |title=Ministry of Foreign Affairs of the People's Republic of China |website=Ministry of Foreign Affairs of China |publisher=Ministry of Foreign Affairs of the People's Republic of China |language=en |access-date=19 августи 2026 }}</ref> == [[Август]] == * [[6 август]] — Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар [[ноҳияи Балҷувон]] роҳи мошингарди Кангурт — Балҷувон — Ховалингро мавриди истифода қарор дод.<ref>{{Cite web |url=https://sputnik.tj/20190806/Rohi-moshingard-Kangurt-Baljuvon-Khovaling-kushoda-shud-1029584175.html |title=Роҳи мошингарди Кангурт — Балҷувон — Ховалинг кушода шуд |website=Sputnik Тоҷикистон |publisher=Sputnik Тоҷикистон |date=6 августи 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/08/suhanronii-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-dar-mulo-ot-bo-faolonu-sokinoni-no-iyai-bal-uvon/ |title=Суханронии Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон дар мулоқот бо фаъолону сокинони ноҳияи Балҷувон |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=6 августи 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[23 август]] — дар шаҳри [[Гулистон (шаҳр)]] оғози корҳои таҷдиду барқарорсозии Неругоҳи барқи обии «Қайроққум» расман оғоз гардид. Дар доираи лоиҳа таҷдиди шаш агрегати нерӯгоҳ пешбинӣ шуд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/08/o-ozi-kor-oi-ta-didu-bar-arorsozii-nerugo-i-bar-i-obii-ajro-um/ |title=Оғози корҳои таҷдиду барқарорсозии Неругоҳи барқи обии «Қайроққум» |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=23 августи 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.adb.org/projects/42358-014/main |title=Tajikistan: Rehabilitation of Kairakkum Hydropower Plant |website=Asian Development Bank |publisher=Asian Development Bank |language=en |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[27 август]] — дар [[ноҳияи Исмоили Сомонӣ|ноҳияи Исмоили Сомонии]] шаҳри [[Душанбе]] Корхонаи истеҳсоли обҳои ташнагишикан ва маҳсулоти машруботии «Сиёма» ба истифода дода шуд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/08/peshvoi-millat-emomal-ra-mon-korhonai-iste-soli-ob-oi-tashnagishikan-va-ma-suloti-mashrubotii-siyoma-ro-dar-sha-ri-dushanbe-iftito-namudand/ |title=Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон Корхонаи истеҳсоли обҳои ташнагишикан ва маҳсулоти машруботии «Сиёма»-ро дар шаҳри Душанбе ифтитоҳ намуданд |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=27 августи 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/08/27/ |title=27/08/2019 — АМИТ «Ховар» |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[31 август]] — Ансамбли фолклории «Бадахшон» дар Фестивали XII байналмилалии мусиқии «Таронаҳои Шарқ» дар шаҳри [[Самарқанд]] миёни 28 [[ансамбл]] ва гурӯҳи эҷодӣ сазовори ҷойи сеюм гардид.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/08/ansambli-badahshon-dar-festivali-tarona-oi-shar-sazovori-oji-seyum-gardid/ |title=Ансамбли «Бадахшон» дар Фестивали «Таронаҳои Шарқ» сазовори ҷойи сеюм гардид |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=31 августи 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> == [[Сентябр]] == * [[9 сентябр]] — агрегати дуюми [[Нерӯгоҳи барқи обии Роғун]] ба кор дароварда шуд. Маросими ба кор даровардани агрегат бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон баргузор гардид.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/09/marosimi-ba-kor-darovardani-agregati-duyumi-nerugo-i-bar-i-obii-ro-un/ |title=Маросими ба кор даровардани агрегати дуюми Неругоҳи барқи обии «Роғун» |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=9 сентябри 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/09/amomadi-tantanav-ba-iftihori-28-solagii-isti-loliyati-davlatii-um-urii-to-ikiston-va-o-ozi-kori-agregati-duyumi-ner-go-i-bar-i-obii-ro-un/ |title=Ҷамъомади тантанавӣ ба ифтихори 28-солагии Истиқлолияти давлатӣ ва оғози кори агрегати дуюми НБО «Роғун» |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=9 сентябри 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2019/09/10/world-bank-group-supports-energy-and-economic-development-in-tajikistan |title=World Bank Group Supports Energy and Economic Development in Tajikistan |website=World Bank |publisher=World Bank |date=10 сентябри 2019 |language=en |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[11 сентябр]] — дар шаҳри [[Кӯлоб]] бо гузоштани санги асос сохтмони қитъаи «Кӯлоб — Шамсиддин Шоҳин» оғози расмӣ бахшида шуд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/09/o-ozi-navsozii-ro-i-k-lob-shamsiddin-sho-in-bo-ishtiroki-prezidenti-mamlakat-emomal-ra-mon/ |title=Оғози навсозии роҳи «Кӯлоб — Шамсиддин Шоҳин» бо иштироки Президенти мамлакат Эмомалӣ Раҳмон |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=11 сентябри 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.adb.org/projects/44421-024/main |title=Tajikistan: Dushanbe-Uzbekistan Border Road Improvement Project |website=Asian Development Bank |publisher=Asian Development Bank |language=en |access-date=19 августи 2026 }}</ref> == [[Октябр]] == * [[16 октябр]] — [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Эмомалӣ Раҳмон]] лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон '''«Дар бораи авф»'''-ро ба Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод намуд. Лоиҳа ба муносибати 25-солагии қабули Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод гардид.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/10/peshvoi-millat-emomal-ra-mon-loi-ai-onuni-um-urii-to-ikiston-dar-borai-avf-ro-ba-ma-lisi-namoyandagoni-ma-lisi-olii-um-urii-to-ikiston-peshni-od-namudand/ |title=Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи авф»-ро ба Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод намуданд |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=16 октябри 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://mmih.adlia.tj/ |title=Махзани мутамаркази иттилооти ҳуқуқии Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=ADLIA |publisher=Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[24 октябр]] — [[Бонки Ҷаҳонӣ]] дар гузориши «Doing Business 2020» хабар дод, ки [[Тоҷикистон]] бо ҷойи 106-ум аз 190 иқтисод дар қатори даҳ иқтисоди аз ҳама беҳтаршудаи ҷаҳон қарор гирифтааст.<ref>{{Cite web |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2019/10/24/doing-business-2020-records-important-results-in-tajikistans-emergent-reform-program-to-improve-the-business-climate |title=Doing Business 2020 Records Important Results in Tajikistan’s Emergent Reform Program to Improve the Business Climate |website=World Bank |publisher=World Bank |date=24 October 2019 |language=en |access-date=19 августи 2026 |accessdate=2026-08-19 |archivedate=2026-05-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260511021829/https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2019/10/24/doing-business-2020-records-important-results-in-tajikistans-emergent-reform-program-to-improve-the-business-climate }}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://documents.worldbank.org/curated/en/703921575350150410/pdf/Doing-Business-2020-Comparing-Business-Regulation-in-190-Economies-Economy-Profile-of-Tajikistan.pdf |title=Doing Business 2020 — Economy Profile: Tajikistan |website=World Bank |publisher=World Bank |date=2019 |language=en |access-date=19 августи 2026 }}</ref> == [[Ноябр]] == * [[6 ноябр]] — дар Тоҷикистон 25-солагии қабули [[Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] таҷлил гардид. Дар шаҳри Душанбе маҷлиси тантанавӣ баргузор шуда, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон дар он суханронӣ намуд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/11/konstitutsiya-sho-sutun-va-murrifi-davlatu-millat-sanadi-ta-dirsoz-va-tajinkunandai-ro-i-peshrafti-on-ast999/ |title=Конститутсия — шоҳсутун ва муаррифи давлату миллат, санади тақдирсоз ва таъйинкунандаи роҳи пешрафти он аст |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=4 ноябри 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/ |title=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |publisher=Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> == [[Декабр]] == * [[4 декабр]] — бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоботи даъвати нави [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ва маҷлисҳои маҳаллии вакилони халқ барои [[1 март|1 марти]] [[соли 2020]] таъин гардид; интихоботи аъзои [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[27 март|27 марти]] [[соли 2020]] пешбинӣ шуд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/12/intihobot-2020-dar-ravandi-barguzorii-intihoboti-parlumon-dar-to-ikiston-46-avzai-intihobot-tashkil-karda-meshavand/ |title=ИНТИХОБОТ-2020. Дар раванди баргузории интихоботи парлумонӣ дар Тоҷикистон 46 ҳавзаи интихоботӣ ташкил карда мешаванд |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=7 декабри 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/12/intihobot-2020-komissiyai-markazii-intihobot-va-rajpurs-baroi-ar-yak-izbi-siyos-to-40-da-i-a-va-ti-efiri-rojgon-peshbin-namud/ |title=ИНТИХОБОТ-2020: Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсӣ барои ҳар як ҳизби сиёсӣ то 40 дақиқа вақти эфири ройгон пешбинӣ намуд |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=16 декабри 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[26 декабр]] — [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] Пешвои миллат [[Эмомалӣ Раҳмон]] дар ҷаласаи якҷояи [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ва [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Паёми навбатии худро дар бораи самтҳои асосии сиёсати дохилию хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон ироа намуд]].<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/12/iroai-payomi-prezidenti-um-urii-to-ikiston-ba-ma-lisi-olii-um-urii-to-ikiston/ |title=Ироаи Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=26 декабри 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/12/emomal-ra-mon-sharti-mu-imi-ba-dast-ovardani-muvaffa-iyat-dar-muboriza-bo-terrorizm-va-ekstremizm-faoliyati-amo-angshudavu-bosamari-ma-omoti-ifzi-u-u-ast/ |title=Эмомалӣ Раҳмон: «Шарти муҳими ба даст овардани муваффақият дар мубориза бо терроризм ва экстремизм фаъолияти ҳамоҳангшудаву босамари мақомоти ҳифзи ҳуқуқ аст» |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=26 декабри 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://president.tj/taxonomy/term/5/68|title=Паёмҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|author=|website=president.tj|date=|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|accessdate=2021-04-23}}</ref> * [[26 декабр]] — зимни ироаи Паём [[соли 2020]] бо мавзӯи «Бистсолаи омӯзиш ва рушди фанҳои табиатшиносӣ, дақиқ ва риёзӣ дар соҳаи илму маориф» эълон гардид.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/12/26/ |title=Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=26 декабри 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> * [[26 декабр]] — [[Шоири халқии Тоҷикистон]] [[Муҳаммад Ғоиб]] барандаи Ҷоизаи адабии Ассамблеяи байнипарлумонии ИДМ ба номи Чингиз Айтматов гардид.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/12/26/ |title=Дастовардҳои соли 2019. Муҳаммад Ғоиб барандаи Ҷоизаи адабии Ассамблеяи байнипарлумонии ИДМ ба номи Чингиз Айтматов гардид |website=АМИТ «Ховар» |publisher=АМИТ «Ховар» |date=26 декабри 2019 |language=tg |access-date=19 августи 2026 }}</ref> == Нигаред низ == {{новбарӣ}} {{дарахти мақолаҳо|Соли 2019}} == Эзоҳ == {{эзоҳ|3}} [[Гурӯҳ:Соли 2019| ]] [[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2019]] 8k1uu1ik2p9tkbe45iqnmsqmmpmlnua 0 304543 1484616 1484579 2026-08-24T14:24:17Z Zosya95 54344 /* Адабиёт */ 1484616 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо | hex = 40E0D0 | r=64|g=224|b=208 | c=71|m=0|y=7|k=12 | h=174|s=71|v=88 | рамз = Пирӯзӣ }} '''Фирӯзаранг''' [[Ранг|рангест]], ки дар байни рангҳои кабуду сабз омада, номаш аз номи санги қимматбаҳои [[Фирӯза|фирӯза]] гирифта шудааст. ==Решаи ном == Калимаи ''"туркуаз"'' ба [[Садаи XVII|асри 17]] рост меояд ва аз калимаи [[Забони фаронсавӣ|фаронсавии]] {{Lang|fr|turquois}} гирифта шудааст., ки маънояш "туркӣ" аст, зеро ин маъдан бори аввал тавассути [[Туркия]] аз конҳои вилояти таърихии [[Хуросони Бузург|Хуросони]] [[Эрон]] (Форс) ва имрӯз Афғонистон ба Аврупо оварда шудааст. <ref>{{Cite journal|author=Beale|first=Thomas W.|date=1973-10-01|title=Early trade in highland Iran: A view from a source area|journal=[[World Archaeology]]|volume=5|issue=2|pages=133–48|doi=10.1080/00438243.1973.9979561|issn=0043-8243}}</ref> <ref name="rruff">{{Cite web|url=http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/turquoise.pdf|title=Turquoise|website=RRUFF Project, Department of Geosciences, University of Arizona|accessdate=2022-04-24|archivedate=2012-02-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120211163838/http://rruff.geo.arizona.edu/doclib/hom/turquoise.pdf}}</ref> Аввалин истифодаи сабтшудаи ''фирӯза'' ҳамчун номи ранг дар [[Забони инглисӣ|забони англисӣ]] соли 1573 буд. [[Акс:Turquoise.pebble.700pix.jpg|мини|[[Фирӯза|Санги]] қимматбаҳои [[фирӯза]], ки номи ин ранг аз он омадааст.]] == Санги фирӯза == [[Фирӯза]] маъдани ношаффофи кабуд ё сабзтоб буда, таркибаш фосфати обдори мис ва алюминий аст. фосфати гидрогении [[мис]] ва [[алюминий]] буда, [[Формулаи химиявӣ|формулаи химиявии]] он [[Мис|CuAl₆]] ₍ [[Алюминий|PO4]] ) ₄ ( [[Ҳидроген|OH]] ) ₈ '''·''' [[Об|_4H2O]] мебошад. Он дар навъҳои баландтар нодир ва арзишманд аст ва ҳазорсолаҳо аз сабаби ранги беназири худ ҳамчун санги ороишӣ қадр карда мешавад. [[Акс:Closeup_of_Mir-i-Arab_Madrasa.jpg|мини|Гунбази мадрасаи Мири Араб дар [[Бухоро]], [[Ӯзбекистон]]]] Дар бисёре аз фарҳангҳои Ҷаҳони [[Дунёи қадим|Қадим]] ва Нав, ин санги қиматбаҳо ҳазорсолаҳо ҳамчун санги муқаддас, овардакунандаи бахту саодат ё балогардон қадр карда мешуд. Қадимтарин далели ин иддао дар [[Мисри Қадим]] пайдо шудааст, ки дар он ҷо ашёи қабр бо ороиши фирӯза кашф карда шудаанд, ки тақрибан ба 3000 сол пеш аз милод тааллуқ доранд.<nowiki><span typeof="mw:Entity" id="mwXg">&</nowiki>nbsp;<nowiki></span></nowiki>Пеш аз милод . Дар [[Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ|Империяи қадимии Форс]], сангҳои қиматбаҳои осмонӣ қаблан дар гардан ё банди даст ҳамчун муҳофизат аз марги ғайритабиӣ пӯшида мешуданд. Агар ранги онҳо тағйир ёбад, бовар доштанд, ки пӯшанда сабабе дорад, ки аз наздик шудани фалокат тарсад. Дар айни замон, маълум шуд, ки фирӯза метавонад рангро тағйир диҳад. Ин тағйирот метавонад аз сабаби рӯшноӣ ё аз сабаби аксуламали кимиёвӣ, ки аз косметика, чанг ё туршии пӯст ба вуҷуд омадааст, ба вуҷуд ояд. Фирӯза санг ва рангест, ки бо гунбазҳо ва дохили [[Масҷид|масҷидҳои]] бузурги [[Эрон]], [[Осиёи Марказӣ]] ва [[Русия]] сахт алоқаманд аст. <ref> {{Cite book|first=Andrew|last=Petersen|date=21 June 1999|title=Dictionary of Islamic Architecture|edition=1st|page=121|publisher=Routledge|isbn=978-0415213325}} </ref>, <ref> {{Cite web|url=http://herald.dawn.com/2012/11/20/tradition-of-the-tile.html|title=Tradition of the tile|author=Said|first=Farida M.|date=20 November 2012|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130603121910/http://herald.dawn.com/2012/11/20/tradition-of-the-tile.html|archivedate=3 June 2013}} </ref> == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Адабиёт == {{reflist}} {{Тобишҳои ранги кабуд}}{{Тобишҳои ранги сабз}} lrefkwknm0srdkw39cjy73xs4vta6nt 0 307020 1484684 1439921 2026-08-25T07:49:26Z VASHGIRD 8035 1484684 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Мавлона Наҷмуддинова |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = |таърихи таваллуд = 7.11.1971 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Ленин|ноҳияи Рӯдакӣ}}, [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |касб = [[ҳунарпешаи театр]], [[ҳунарпешаи филм]], [[садопеша]] |солҳои фаъолият = 1995 — то ҳол |самт = |ҷоизаҳо = |imdb_id = |anim_id = |сайт = }} '''Мавлона Наҷмиддинова''' (зод. [[7 октябр]]и [[1971]], [[ноҳияи Ленин]]) — [[ҳунарпешаи театр]]у синамо ва садопешаи тоҷик, [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2026). Барандаи [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ|Ҷоизаи давлатии Абуабдуллоҳ Рӯдакӣ]] (2024)<ref>{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20240906/taqdimi-joizai-rudaki-ba-daler-nazarov-1064225708.html|title=Тақдими ҷоизаи Рӯдакӣ ба Далер Назаров|author=|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2024-09-06|lang=tg|accessdate=2025-01-08}}</ref>. == Зиндагинома == Мавлона Наҷмуддинова 7 октябри соли 1971 дар ноҳияи Рӯдакӣ ба дунё омадааст<ref>{{Cite web|url=https://farazh.tj/musohiba/najmiddinova-hatto-masulini-farhang-ba-teatr-nameojand/|title=Наҷмиддинова: ҳатто масъулини фарҳанг ба театр намеоянд!|author=|website=2021-10-16|date=2021-10-16|publisher=[[Фараж]]|lang=|accessdate=2023-03-19|archivedate=2023-03-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230319195857/https://farazh.tj/musohiba/najmiddinova-hatto-masulini-farhang-ba-teatr-nameojand/}}</ref>. Соли 1994 ба Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон дохил шуда, бо роҳбарии [[Фаррух Қосим]], ки барои [[Театри Аҳорун|театри «Аҳорун»]] ҳунарпешаҳои касбиро омода менамуд, ба кори театр пайваст<ref>{{Cite web|url=http://www.bonuvon.tj/index.php/tj/fe-rist/far-ang/3348-pajro-ai-unar-az-a-orun-to-ba-gardun|title=Пайроҳаи ҳунар: Аз «Аҳорун» то ба гардун|author=Аноҳито|website=www.bonuvon.tj|date=2019-11-22|publisher=[[Бонувони Тоҷикистон]]|accessdate=2023-03-19}}</ref>. Соли 2004 ба Театри русии ба номи Владимир Маяковский даъват шуд ва ҳамзамон дар ду театр фаъолият мекард<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/node/303792|title=Мавлона Наҷмиддинова: "То ба фарҳанг арҷ нагузорем, ба худшиносии миллӣ намерасем!"|author=Меҳрофарин Наҷибӣ|website=asiaplustj.info|date=2021-10-12|publisher=[[ASIA-Plus]]|accessdate=2023-03-19}}</ref>. == Филмшиносӣ == * «Ниқоб» (коргардон О. Маликов, «Тоҷикфилм») * «Офицеры» (коргардон М. Алиев, Русия)<ref>{{Cite web|url=http://www.kinoart.tj/ru/actors/najmudinova-m.html|title=Мавлона Наджмуддинова|website=www.kinoart.tj|publisher=Киноарт|accessdate=2023-03-19}}</ref> * «Сарнавишт» (коргардон Х. Қурбон, «Тоҷикфилм») * «Умеди охирин» (коргардон С. Қодирӣ, «Тоҷикфилм») * «Маҳдӣ» (коргардон С. Қодирӣ, «Тоҷикфилм») * «Шамсуддин Шоҳин» (коргардон С. Қодирӣ, «Тоҷикфилм» == Ҷоизаҳо == * [[2022 ]] — Ҷоизаи филми «Тоҷи Сомон» барои Беҳтарин нақши зан дар филми «Автобус»-и коргардон [[Абдулҳай Зокиров]]; * 2024 — Ҷоизаи давлатии Абуабдуллоҳ Рӯдакӣ. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои театри Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои синамои Тоҷикистон]] fkdadl2vxtc9scrsmcnd3z3txe1sijb 1484685 1484684 2026-08-25T07:49:42Z VASHGIRD 8035 иловаи [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1484685 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Мавлона Наҷмуддинова |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = |таърихи таваллуд = 7.11.1971 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Ленин|ноҳияи Рӯдакӣ}}, [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |касб = [[ҳунарпешаи театр]], [[ҳунарпешаи филм]], [[садопеша]] |солҳои фаъолият = 1995 — то ҳол |самт = |ҷоизаҳо = |imdb_id = |anim_id = |сайт = }} '''Мавлона Наҷмиддинова''' (зод. [[7 октябр]]и [[1971]], [[ноҳияи Ленин]]) — [[ҳунарпешаи театр]]у синамо ва садопешаи тоҷик, [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2026). Барандаи [[Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ|Ҷоизаи давлатии Абуабдуллоҳ Рӯдакӣ]] (2024)<ref>{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20240906/taqdimi-joizai-rudaki-ba-daler-nazarov-1064225708.html|title=Тақдими ҷоизаи Рӯдакӣ ба Далер Назаров|author=|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2024-09-06|lang=tg|accessdate=2025-01-08}}</ref>. == Зиндагинома == Мавлона Наҷмуддинова 7 октябри соли 1971 дар ноҳияи Рӯдакӣ ба дунё омадааст<ref>{{Cite web|url=https://farazh.tj/musohiba/najmiddinova-hatto-masulini-farhang-ba-teatr-nameojand/|title=Наҷмиддинова: ҳатто масъулини фарҳанг ба театр намеоянд!|author=|website=2021-10-16|date=2021-10-16|publisher=[[Фараж]]|lang=|accessdate=2023-03-19|archivedate=2023-03-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230319195857/https://farazh.tj/musohiba/najmiddinova-hatto-masulini-farhang-ba-teatr-nameojand/}}</ref>. Соли 1994 ба Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон дохил шуда, бо роҳбарии [[Фаррух Қосим]], ки барои [[Театри Аҳорун|театри «Аҳорун»]] ҳунарпешаҳои касбиро омода менамуд, ба кори театр пайваст<ref>{{Cite web|url=http://www.bonuvon.tj/index.php/tj/fe-rist/far-ang/3348-pajro-ai-unar-az-a-orun-to-ba-gardun|title=Пайроҳаи ҳунар: Аз «Аҳорун» то ба гардун|author=Аноҳито|website=www.bonuvon.tj|date=2019-11-22|publisher=[[Бонувони Тоҷикистон]]|accessdate=2023-03-19}}</ref>. Соли 2004 ба Театри русии ба номи Владимир Маяковский даъват шуд ва ҳамзамон дар ду театр фаъолият мекард<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/ru/node/303792|title=Мавлона Наҷмиддинова: "То ба фарҳанг арҷ нагузорем, ба худшиносии миллӣ намерасем!"|author=Меҳрофарин Наҷибӣ|website=asiaplustj.info|date=2021-10-12|publisher=[[ASIA-Plus]]|accessdate=2023-03-19}}</ref>. == Филмшиносӣ == * «Ниқоб» (коргардон О. Маликов, «Тоҷикфилм») * «Офицеры» (коргардон М. Алиев, Русия)<ref>{{Cite web|url=http://www.kinoart.tj/ru/actors/najmudinova-m.html|title=Мавлона Наджмуддинова|website=www.kinoart.tj|publisher=Киноарт|accessdate=2023-03-19}}</ref> * «Сарнавишт» (коргардон Х. Қурбон, «Тоҷикфилм») * «Умеди охирин» (коргардон С. Қодирӣ, «Тоҷикфилм») * «Маҳдӣ» (коргардон С. Қодирӣ, «Тоҷикфилм») * «Шамсуддин Шоҳин» (коргардон С. Қодирӣ, «Тоҷикфилм» == Ҷоизаҳо == * [[2022 ]] — Ҷоизаи филми «Тоҷи Сомон» барои Беҳтарин нақши зан дар филми «Автобус»-и коргардон [[Абдулҳай Зокиров]]; * 2024 — Ҷоизаи давлатии Абуабдуллоҳ Рӯдакӣ. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои театри Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои синамои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон]] mwcgm2qjsq8au47mpnrhmlywtc5zenu 14 312542 1484615 1484531 2026-08-24T14:23:12Z Zosya95 54344 1484615 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Types of blue}} [[Гурӯҳ:Тобишҳои ранг]] m0ar4rftmvw8pnrym8xgbwkjq7yu7g6 0 313875 1484739 1448021 2026-08-25T11:44:56Z VASHGIRD 8035 /* 2025 */ 1484739 wikitext text/x-wiki Унвони «'''[[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]]'''» аз соли 1990 ҷойгузини унвони «[[Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон]]» шудааст. Дар зер феҳристи Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон бар пояи соли дарёфти унвон оварда шудааст. == Таърихҳои номаълум == * [[Мушаррафа Қосимова|Қосимова, Мушаррафа]] (1918—2019) — ҳунарпешаи театру синамо * [[Юлдуз Усмонова|Усмонова, Юлдуз]] (зод. 1963) — овозхон, [[Ӯзбекистон|Ҷумҳурии Узбакистон.]] * [[Ғуфрон Раҳимбоев|Раҳимбоев, Ғуфрон]] (зод. 1949) — дойранавоз<ref name=":0">Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.</ref> == 1990-ум == === 1990 === * [[Шамсӣ Қиём|Қиёмов, Шамсӣ]] (1920—2000) — коргардон, драматург * [[Бурҳон Маҳмадқулов|Маҳмадқулов, Бурҳон]] (1945—2023) — овозхон * [[Шарофиддин Сайфиддинов|Сайфиддинов, Шарофиддин]] (1929—2015), оҳангсоз * [[Носир Ҳасанов|Ҳасанов, Носир]] (1935—2021) — ҳунарпешаи театру синамо * [[Воҳид Эшонхоҷаев|Эшонхоҷаев, Воҳид]] (1944—2012) — ҳунарпешаи балет<ref name=":0" /> === 1991 === * [[Заррагул Искандарова|Искандарова, Заррагул]] (зод. 1938) — ҳунарпешаи театр, раққоса<ref name=":0" /> * [[Раҷабгул Қосимова|Қосимова, Раҷабгул]] (зод. 1944) — ҳунарпешаи театр<ref name=":24">Раҷабгул Қосимова // [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 362—363. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.</ref> === 1994 === * [[Амонулло Қодиров|Қодиров, Амонулло]] (1945—2020) — ҳунарпешаи театр * [[Сурайё Қосимова|Қосимова, Сурайё]] (зод. 1957) — овозхон * [[Убайдуллоҳ Раҷаб|Раҷабов, Убайдулло]] (1941—2021) — ҳунарпешаи театру синамо * [[Абдуҷалил Ҳошимов|Ҳошимов, Абдуҷалил]] (зод. 1944) — овозхон === 1996 === * [[Бобоҷон Азиз|Азизов, Бобоҷон]] (1950—2021) — овозхон, ҳунарпешаи театр * [[Даврон Алиматов|Алиматов, Даврон]] (1950—2014) — ҳунарпеша ва овозхон * [[Хушназар Майбалиев|Майбалиев, Хушназар]] (1938—2011) — коргардони театр * [[Шодӣ Солеҳ|Салиҳов, Шодӣ]] (зод. 1947) — ҳунарпеша ва коргардон * [[Сафарбегим Тошхӯҷаева|Тошхӯҷаева, Сафарбегим]] (зод. 1947) — овозхон === 1997 === * [[Фаррух Қосим|Қосимов, Фаррух]] (1948—2010) — ҳунарпеша ва коргардони театр * [[Холмаҳмад Маҷидов|Маҷидов, Холмаҳмад]] (зод. 1948) —хормейстер * [[Беҳрон Меҳробов|Меҳробов, Беҳрон]] (1937—2014) — раҳбари мусиқӣ, навозанда * [[Озодамоҳ Муҳтарамова|Муҳтарамова, Озодамоҳ]] (зод. 1955—2021) — овозхон<ref name=":02">{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/society/20210408/darguzashti-ozodamo-mutaramova-ovozhoni-shinohtai-toik|title=Даргузашти Озодамоҳ Муҳтарамова овозхони шинохтаи тоҷик|website=www.asiaplustj.info|date=2021-04-08|publisher=[[ASIA-Plus]]|accessdate=2024-01-18}}</ref> === 1998 === * [[Саидмурод Мардонов|Мардонов, Саидмурод]] (зод. 1940) — ҳунарпешаи театр * [[Мирзоватан Миров|Миров, Мирзоватан]] (зод. 1949) — ҳунарпешаи театр, овозхон ва оҳангсоз * [[Муродбек Насриддинов|Насриддинов, Муродбек]] (зод. 1951) — овозхон ва оҳангсоз * [[Абдураҳим Неъматов|Неъматов, Абдураҳим]] (зод. 1942) — ҳунарпеша, овозхон<ref name=":0" /> * [[Мавлуда Обидова|Обидова, Мавлуда]] (1948—2020) — ҳунарпешаи театр<ref name=":26">Обидова Мавлуда // [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 484—485. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.</ref> * [[Тағоймурод Розиқов|Розиқов, Тағоймурод]] (зод. 1946) — ҳунарпеша ва коргардон * [[Гуландом Сафаралиева|Сафаралиева, Гуландом]] (зод. 1947) — ҳунарпешаи театр * [[Светлана Шамгунова|Шамгунова, Светлана]] (зод. 1941) — ҳунарпешаи театр<ref name=":0" /> === 1999 === * [[Гулсара Абдуллоева|Абдуллоева, Гулсара]] (зод. 1948) — ҳунарпешаи театру синамо * [[Исо Абдурашидов|Абдурашидов, Исо]] (1947—2018) — ҳунарпешаи театру синамо, коргардон * [[Саидқул Билолов|Билолов, Саидқул]] (зод. 1953) — овозхон * [[Боймуҳаммад Ниёзов|Ниёзов, Боймуҳаммад]] (1927—2009) — оҳангсоз * [[Қурбоналӣ Раҳмон|Раҳмонов, Қурбоналӣ]] (1954—2021) — овозхон * [[Низом Ҳамробоев|Ҳамробоев, Низом]] (1948—2014) — овозхони опера<ref name=":23">Ҳамробое Низом // [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 662. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.</ref> * [[Толиб Шаҳидӣ|Шаҳидӣ, Толиб]] (зод. 1946) — оҳангсоз == 2000-ум == === 2000 === *[[Фаррух Зокиров|Зокиров, Фаррух]] (зод. 1945) — овозхон, Узбакистон *[[Адолат Комилова|Комилова, Адолат]] (зод. 1953) — овозхон *[[Мардон Мавлонов|Мавлонов, Мардон]] (зод. 1963) — овозхон, Узбакистон * [[Мирзоазиз Мамадазизов|Мамадазизов, Мирзоазиз]] (1930—2006) — ҳунарпеша ва коргардони театр * [[Шамсиддин Муҳиддинов|Муҳиддинов, Шамсиддин]] (зод. 1950) — овозхон * [[Оятбегим Сабзалиева|Сабзалиева, Оятбегим]] (зод. 1942) — овозхони опера<ref name=":22">Сабзалиева Оятбегим // [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 550. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.</ref> === 2001 === * [[Парда Қосим|Қосимов, Парда]] (зод. 1947) — овозхон * [[Ибодулло Машраб|Машрабов, Ибодулло]] (зод. 1954) — ҳунарпешаи театр, овозхон * [[Юнус Юсупов|Юсупов, Юнус]] (зод. 1949) — ҳунарпеша ва коргардон кино * [[Абдувалӣ Абдурашидов|Абдурашидов, Абдувалӣ]] (зод. 1959) — мусиқидон * [[Аҳмадшоҳ Улфатшоев|Улфатшоев, Аҳмадшоҳ]] (1945—2020) — ҳунарпешаи театру синамо === 2002 === * [[Дилором Баҳромова|Баҳромова, Дилором]] (1946—2009) — ҳунарпешаи театр * [[Ғолиб Исломов|Исломов, Ғолиб]] (зод. 1947) — ҳунарпешаи театру синамо * [[Раҳмондӯсти Қурбониён|Қурбонов, Раҳмонқул]] (1944—2021) — ҳунарпешаи театру синамо, ҳаҷвнигор * [[Акбар Мирраҷабов|Мирраҷабов, Акбар]] (зод. 1959) — овозхони опера * [[Сусанна Узоқова|Узоқова, Сусанна]]  (зод. 1938) — раққосаи балет === 2003 === * [[Маҳмадбек Ғаниев|Ғаниев, Маҳмадбек]] (зод. 1957) — овозхон ва авозанда<ref>{{ЭМТ|Ғаниев Маҳмадбек Идиматович|5|муаллиф=}}</ref> * [[Комилҷон Ғаниев|Ғаниев, Комилҷон]] (1950—2023) — овозхон * [[Миралӣ Достиев|Достиев, Миралӣ]] (зод. 1958) — овозхони опера * [[Умар Зиёев|Зиёев, Умар]] (зод. 1951) — овозхони эстрада<ref name="ЭМТ">{{ЭМТ|Зиёев Умар Хайруллоевич|7|муаллиф=|саҳифаҳо=246}}</ref><ref name="Донишномаи Душанбе">Зиёев Умар Хайруллоевич // [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 291. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.</ref> * [[Файзулло Каримов|Каримов, Файзулло]] (зод. 1959) — раққос ва балетмейстер * [[Муборакшо Ҷумъаев|Ҷумъаев, Муборакшо]] (1938—2013) — оҳангсоз ва навозанда<ref>Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.</ref> === 2004 === * [[Дилбар Умарова|Умарова, Дилбар]] (зод. 1949) — ҳунарпешаи театру синамо<ref name=":6">{{Cite web|url=http://www.president.tj/node/12075|title=Маросими супоридани мукофотҳои давлатӣ|website=www.president.tj|date=2004-09-03|publisher=Президенти Тоҷикистон|accessdate=2024-01-17}}</ref> * [[Адҳам Холиқов|Холиқов, Адҳам]] (зод. 1948) — овозхони опера<ref name=":6" /> === 2005 === * [[Нурулло Абдуллоев|Абдуллоев, Нуруллоҳ]] (зод. 1948) — ҳунарпешаи театру синамо * [[Сталина Азаматова|Азаматова, Сталина]] (1940—2020) — ҳунарпешаи балет ва синамо * [[Рустам Дулоев|Дулоев, Рустам]] (зод. 1961) — овозхони опера<ref name=":2">Дулоев Рустам Назриевич // [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 227—228. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.</ref> * [[Баҳодур Неъматов|Неъматов, Баҳодур]] (зод. 1954) — овозхон<ref name=":0" /> * [[Асланшоҳ Раҳматуллоев|Раҳматуллоев, Асланшоҳ]] (зод. 1954) — ҳунарпеша ва коргардон * [[Бурҳониддин Раҷабов|Раҷабов, Бурҳониддин]] (зод. 1958) — ҳунарпеша ва коргардони театр * [[Шарофат Рашидова|Рашидова, Шарофат]] (зод. 1948) — раққоса * [[Фирӯз Умаров|Умаров, Фирӯз]] (зод. 1954) — ҳунарпешаи театру синамо<ref name=":27">Умаров Фирӯз Буйдоқович // [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 621—622. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.</ref> === 2006 === * [[Саодат Азизова|Азизова, Саодатхон]] (зод. 1951) — ҳунарпешаи театру синамо<ref name=":0" /> * [[Насриддин Нуриддинов|Нуриддинов, Насриддин]] (зод. 1952) — ҳунарпешаи театру синамо<ref>Нуриддинов Насриддин // [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 481. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.</ref> * [[Хосияти Зарафшонӣ|Ортиқова, Хосият]] (зод. 1960) — овозхон<ref name=":25">Хосияти Зарафшонӣ // [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 654. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.</ref> * [[Тоҷинисо Саидова|Саидова, Тоҷинисо]] (зод. 1953) — ҳунарпешаи театру синамо * [[Савринисо Сабзалиева|Сабзалиева, Савринисо]] (1948—2020) — ҳунарпешаи театру синамо * [[Набиҷон Ҷалолов|Ҷалолов, Набиҷон]] (зод. 1956), коргардони театр === 2007 === * [[Шералӣ Абдулқайсов|Абдулқайсов, Шералӣ]] (1951—2021) — ҳунарпешаи театру синамо * [[Асалбек Назриев|Назриев, Асалбек]] (зод. 1948) — ҳунарпешаи театру синамо<ref>Назриев Асалбек // [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 468. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.</ref> * [[Шамсӣ Низомов|Низомов, Шамсӣ]] (1937—2015) — коргардони театр === 2008 === * [[Марат Орифов|Орифов, Марат]] (1935—2018) — ҳунарпешаи синамо<ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.president.tj/node/3038|title=Маросими супоридани мукофотҳои давлатӣ|website=www.president.tj|date=2008-09-02|publisher=Президенти Тоҷикистон|accessdate=2024-01-17}}</ref> * [[Асалбегим Саодатова|Саодатова, Асал]] (1950—2021) — ҳунарпешаи театру синамо<ref name=":4" /> * [[Абдуллои Султон|Султонов, Абдуллоҳ]] (1955—2010) — овозхон<ref name=":4" /> * [[Қиёмиддин Чақалзода|Чақалзода, Қиёмиддин]] (1945—2021) — ҳунарпешаи театру синамо, ҳаҷвнигор<ref name=":4" /> * [[Афзалшоҳ Шодиев|Шодиев, Афзалшоҳ]] (зод. 1962) — овозхон<ref name=":4" /> === 2009 === * [[Лола Азизова|Азизова, Лола]] (зод. 1963) — овозхон<ref name=":5">{{Cite web|url=http://www.president.tj/node/2628|title=Зиёда аз 150 нафар бо мукофотҳои давлатӣ сарфароз гардиданд|website=www.president.tj|date=2009-09-07|publisher=Президенти Тоҷикистон|accessdate=2024-01-17}}</ref> * [[Соибсултон Алиназарова|Алиназарова, Соҳибсултон]] (1944—2020) — ҳунарпешаи театр<ref name=":5" /> * [[Амриддин Кабир|Кабиров, Амриддин]] (зод. 1958) — овозхон<ref name=":5" /> * [[Ортиқ Қодир|Қодиров, Ортиқ]] (зод. 1957) — ҳунарпешаи театру синамо<ref name=":5" /><ref name=":2222">Қодиров Ортиқ // [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 560—561. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.</ref> * [[Сороҷон Сабзалиева|Сабзалиева, Сороҷон]] (зод. 1954) — ҳунарпешаи театру синамо<ref name=":5" /><ref name=":222">Сабзалиева Сороҷон // [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 550—551. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.</ref> * [[Меҳринисо Ҳоҷибоева|Ҳоҷибоева, Меҳринисо]] (зод. 1959) — ҳунарпешаи театр, овозхон<ref name=":5" /> == 2010-ум == === 2010 === * [[Зулфия Тӯйчиева|Тӯйчиева, Зулфия]] (зод. 1953) — ҳунарпешаи театр * [[Қурбоналӣ Ёқубов|Ёқубов, Қурбоналӣ]] (зод. 1949) — навозанда ва найнавоз === 2011 === * [[Озода Ашӯрова|Ашӯрова, Озода]] (зод. 1970) — овозхон, мақомсаро * [[Муҳаммадалӣ Маҳмадов|Маҳмадов, Муҳаммадалӣ]] (зод. 1951) — ҳунарпешаи синамо * [[Маҳингул Назаршоева|Назаршоева, Маҳингул]] (зод. 1955) — ҳунарпешаи театр, раққоса<ref name=":0" /> * [[Қурбон Собир|Собиров, Қурбон]] (зод. 1961) — ҳунарпешаи театру синамо * [[Тулқун Тоҷибоев|Тоҷибоев, Тулқун]] (зод. 1961) — овозхон<ref name=":0" /> * [[Майрам Турсунова|Турсунова, Майрам]] (зод. 1951) — ҳунарпешаи театр<ref name=":0" /> * [[Давлаталӣ Убайдуллоев|Убайдуллоев, Давлаталӣ]] (зод. 1954) — ҳунарпеша ва коргардони театр * [[Бобоҷон Ҳасанов|Ҳасанов, Бобоҷон]] (зод. 1947) — овозхон, ҳунарпешаи театру синамо * [[Абдулхайр Ҳошимов|Ҳошимов, Абдулхайр]] (зод. 1943) — овозхон<ref name=":0" /> === 2012 === * [[Зулхумор Иброҳимова|Иброҳимова, Зулхумор]] (зод. 1952) — ҳунарпешаи театру синамо<ref name=":3">{{Cite web|url=http://www.president.tj/node/3371|title=Маросими супоридани мукофотҳои давлатӣ|website=www.president.tj|date=2012-09-06|publisher=Президенти Тоҷикистон|accessdate=2024-01-17}}</ref> * [[Имомбердӣ Мингбоев|Мингбоев, Имомбердӣ]] (зод. 1941) — ҳунарпешаи театру синамо<ref name=":3" /> * [[Баҳодур Миралибеков|Миралибеков, Баҳодур]] (зод. 1950) —коргардони театр<ref name=":3" /> * [[Имом Раҳмониён|Раҳмонов, Имомалӣ]] (зод. 1969) — устоди рақс<ref name=":3" /> === 2013 === * [[Аловуддин Абдуллозода|Абдуллозода, Аловуддин]] (1965—2022) — ҳунарпешаи театру синамо, коргардони театр === 2014 === * [[Сабоҳат Қосимова|Қосимова, Сабоҳат]] (1951—2023) — ҳунарпешаи театр * [[Абдусалом Раҳимзода|Раҳимзода, Абдусалом]] (зод. 1944) — навозанда, оҳанг­соз, ҳунарпешаи театр === 2016 === * [[Муҳаммадҷон Шодӣ|Шодиев, Муҳаммадҷон]] (зод. 1954) — ҳунарпешаи театр * [[Исроил Файзиддинов|Файзиддинов, Исроил]] (зод. 1965) — овозхон ва оҳангсоз === 2017 === * [[Маҳмадалӣ Айюбӣ|Аюбов, Маҳмадалӣ]] (зод. 1956) — овозхон ва ҳунарпешаи театр * [[Назирмад Мӯсоев|Мӯсоев, Назирмад]] (1952—2021) — ҳунарпешаи театру синамо === 2018 === * [[Шералӣ Ҷӯраев|Ҷӯраев, Шералӣ]] (зод. 1947) — овозхон ва оҳангсоз, Узбакистон<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/power/20180830/sheral-raev-bo-unvoni-unarpeshai-halii-toikiston-sarfaroz-gardonida-shud|title=Шералӣ Ҷӯраев бо унвони “Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон” сарфароз гардонида шуд|website=asiaplustj.info|date=2018-08-30|publisher=[[ASIA-Plus]]|accessdate=2024-01-16}}</ref> * [[Матлуба Дадабоева|Халилова, Мавлуда]] (зод. 1955, Матлуба Дадбоева) — овозхон ва мақомасаро, Узбакистон<ref>{{Cite web|url=https://kun.uz/ru/56767476|title=Эмомали Рахмон наградил Абдулла Арипова, Зокиржона Алматова и Исмоила Джурабекова орденами|author=|website=Kun.uz|date=2018-08-30|lang=ru|accessdate=2024-01-16}}</ref> * [[Ҷамшед Исмоилов|Исмоилов, Ҷамшед]] (1956—2020) — овозхон == 2020-ум == === 2020 === * [[Шавкат Халилзода|Халилзода, Шавкат]] (1956—2023) — ҳунарпеша ва коргардони театр === 2021 === * [[Фурқат Саид|Саидзода, Фурқат]] (зод. 1967) — овозхон ва оҳангсоз<ref>{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20210818/ovozhonho-unvon-giriftand-saidzoda-sohiba-alovatov-nazriev-1041719219.html|title=Овозхонҳо унвону мукофот гирифтанд: аз Саидзода то Соҳиба ва Аловатову Назриев - аксҳо|author=|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2021-08-18|lang=tg|accessdate=2024-01-16}}</ref> * [[Муҳаррама Шарифзода|Шарифзода, Муҳаррама]] (зод. 1963) — овозхон === 2022 === * [[Рӯзибой Идизода|Идизода, Рӯзибой]] (зод. 1969) — овозхон * [[Нуралӣ Шерматов|Шерматов, Нуралӣ]] (зод. 1964) — найнавоз ва оҳангсоз === 2023 === * [[Моҳрухсор Сафиева|Сафиева, Моҳрухсор]] (зод. 1962) — овозхон<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/society/20230831/az-abduafforu-moruhsor-to-mopaikaru-nigina-kio-unvoni-hal-va-shoista-giriftand|title=Аз Абдуғаффору Моҳрухсор то Моҳпайкару Нигина. Киҳо унвони “халқӣ” ва “шоиста” гирифтанд?|website=www.asiaplustj.info|date=2023-08-31|publisher=[[ASIA-Plus]]|accessdate=2023-09-05}}</ref> * [[Баҳром Қодиров|Қодиров, Баҳром]] (зод. 1972) — дуторнавоз ва оҳангсоз<ref name=":1" /> === 2024 === * [[Ёдгор Саъдиев|Саъдиев, Ёдгор]] (зод. 1946) — ҳунарпеша, Узбакистон<ref name=":03">{{Cite web|url=http://www.president.tj/node/33162|title=Маросими супоридани мукофотҳои давлатӣ ба як гурӯҳ ҳунармандони Тоҷикистону Узбекистон|website=www.president.tj|publisher=Президенти Тоҷикистон|accessdate=2024-04-18}}</ref> * [[Исматулло Холиқов|Холиқов, Исматулло]] (зод. 1960) — овозхон ва оҳангсоз<ref>{{Cite web|url=https://vfarhang.tj/2024/08/29/%D0%B8%D0%BC%D1%80%D3%AF%D0%B7-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE/|title=Имрӯз Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба истиқболи ҷашни 33-солагии Истиқлолияти давлатӣ ба намояндагони касбу кори гуногун мукофот ва унвону ҷоизаҳои давлатӣ супориданд.|date=2024-08-29|publisher=[[Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон]]|lang=tg|accessdate=2024-08-29|archivedate=2024-08-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240829102944/https://vfarhang.tj/2024/08/29/%D0%B8%D0%BC%D1%80%D3%AF%D0%B7-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE/}}</ref> === 2025 === * [[Тӯрахон Аҳмадхон|Аҳмадхонов, Тӯрахон]] (зод. 1935) — ҳунарпешаи театр, коргардон ва драматург<ref name=":7">{{Cite web|url=https://www.president.tj/event/news/52378|title=Маросими супоридани мукофотҳои давлатӣ|website=|date=2025-08-25|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|lang=|accessdate=2025-08-26}}</ref> * [[Исфандиёр Ғуломзода|Ғуломзода, Исфандиёр]] (зод. 1947) — ҳунарпешаи театру синамо<ref name=":7" /> * [[Дилором Сатторзода|Сатторзода, Дилором]] (зод. 1973) — рақоса<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/20250825/az-ozoda-ramonu-ruiya-urbonova-to-raim-saidzoda-va-muammadsaid-shoiyon-boz-kio-imrz-mukofoti-davlat-giriftand|title=Аз Озода Раҳмону Руқия Қурбонова то Раҳим Саидзода ва Муҳаммадсаид Шоҳиён. Боз киҳо имрӯз мукофоти давлатӣ гирифтанд?|website=asiaplustj.info|date=2025-08-25|publisher=[[ASIA-Plus]]|lang=tg|accessdate=2025-08-26}}</ref>. === 2026 === * [[Соҳиба Давлатшоева|Давлатшоева, Соҳиба]] (зод. 1979) — овозхон == Нигаред низ == * [[Феҳристи Ҳунарпешагони халқии ҶШС Тоҷикистон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон| ]] 72dptsh6j01tvpqbex9h654lulrprgo 1484740 1484739 2026-08-25T11:56:43Z VASHGIRD 8035 /* 2026 */ 1484740 wikitext text/x-wiki Унвони «'''[[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]]'''» аз соли 1990 ҷойгузини унвони «[[Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон]]» шудааст. Дар зер феҳристи Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон бар пояи соли дарёфти унвон оварда шудааст. == Таърихҳои номаълум == * [[Мушаррафа Қосимова|Қосимова, Мушаррафа]] (1918—2019) — ҳунарпешаи театру синамо * [[Юлдуз Усмонова|Усмонова, Юлдуз]] (зод. 1963) — овозхон, [[Ӯзбекистон|Ҷумҳурии Узбакистон.]] * [[Ғуфрон Раҳимбоев|Раҳимбоев, Ғуфрон]] (зод. 1949) — дойранавоз<ref name=":0">Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.</ref> == 1990-ум == === 1990 === * [[Шамсӣ Қиём|Қиёмов, Шамсӣ]] (1920—2000) — коргардон, драматург * [[Бурҳон Маҳмадқулов|Маҳмадқулов, Бурҳон]] (1945—2023) — овозхон * [[Шарофиддин Сайфиддинов|Сайфиддинов, Шарофиддин]] (1929—2015), оҳангсоз * [[Носир Ҳасанов|Ҳасанов, Носир]] (1935—2021) — ҳунарпешаи театру синамо * [[Воҳид Эшонхоҷаев|Эшонхоҷаев, Воҳид]] (1944—2012) — ҳунарпешаи балет<ref name=":0" /> === 1991 === * [[Заррагул Искандарова|Искандарова, Заррагул]] (зод. 1938) — ҳунарпешаи театр, раққоса<ref name=":0" /> * [[Раҷабгул Қосимова|Қосимова, Раҷабгул]] (зод. 1944) — ҳунарпешаи театр<ref name=":24">Раҷабгул Қосимова // [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 362—363. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.</ref> === 1994 === * [[Амонулло Қодиров|Қодиров, Амонулло]] (1945—2020) — ҳунарпешаи театр * [[Сурайё Қосимова|Қосимова, Сурайё]] (зод. 1957) — овозхон * [[Убайдуллоҳ Раҷаб|Раҷабов, Убайдулло]] (1941—2021) — ҳунарпешаи театру синамо * [[Абдуҷалил Ҳошимов|Ҳошимов, Абдуҷалил]] (зод. 1944) — овозхон === 1996 === * [[Бобоҷон Азиз|Азизов, Бобоҷон]] (1950—2021) — овозхон, ҳунарпешаи театр * [[Даврон Алиматов|Алиматов, Даврон]] (1950—2014) — ҳунарпеша ва овозхон * [[Хушназар Майбалиев|Майбалиев, Хушназар]] (1938—2011) — коргардони театр * [[Шодӣ Солеҳ|Салиҳов, Шодӣ]] (зод. 1947) — ҳунарпеша ва коргардон * [[Сафарбегим Тошхӯҷаева|Тошхӯҷаева, Сафарбегим]] (зод. 1947) — овозхон === 1997 === * [[Фаррух Қосим|Қосимов, Фаррух]] (1948—2010) — ҳунарпеша ва коргардони театр * [[Холмаҳмад Маҷидов|Маҷидов, Холмаҳмад]] (зод. 1948) —хормейстер * [[Беҳрон Меҳробов|Меҳробов, Беҳрон]] (1937—2014) — раҳбари мусиқӣ, навозанда * [[Озодамоҳ Муҳтарамова|Муҳтарамова, Озодамоҳ]] (зод. 1955—2021) — овозхон<ref name=":02">{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/society/20210408/darguzashti-ozodamo-mutaramova-ovozhoni-shinohtai-toik|title=Даргузашти Озодамоҳ Муҳтарамова овозхони шинохтаи тоҷик|website=www.asiaplustj.info|date=2021-04-08|publisher=[[ASIA-Plus]]|accessdate=2024-01-18}}</ref> === 1998 === * [[Саидмурод Мардонов|Мардонов, Саидмурод]] (зод. 1940) — ҳунарпешаи театр * [[Мирзоватан Миров|Миров, Мирзоватан]] (зод. 1949) — ҳунарпешаи театр, овозхон ва оҳангсоз * [[Муродбек Насриддинов|Насриддинов, Муродбек]] (зод. 1951) — овозхон ва оҳангсоз * [[Абдураҳим Неъматов|Неъматов, Абдураҳим]] (зод. 1942) — ҳунарпеша, овозхон<ref name=":0" /> * [[Мавлуда Обидова|Обидова, Мавлуда]] (1948—2020) — ҳунарпешаи театр<ref name=":26">Обидова Мавлуда // [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 484—485. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.</ref> * [[Тағоймурод Розиқов|Розиқов, Тағоймурод]] (зод. 1946) — ҳунарпеша ва коргардон * [[Гуландом Сафаралиева|Сафаралиева, Гуландом]] (зод. 1947) — ҳунарпешаи театр * [[Светлана Шамгунова|Шамгунова, Светлана]] (зод. 1941) — ҳунарпешаи театр<ref name=":0" /> === 1999 === * [[Гулсара Абдуллоева|Абдуллоева, Гулсара]] (зод. 1948) — ҳунарпешаи театру синамо * [[Исо Абдурашидов|Абдурашидов, Исо]] (1947—2018) — ҳунарпешаи театру синамо, коргардон * [[Саидқул Билолов|Билолов, Саидқул]] (зод. 1953) — овозхон * [[Боймуҳаммад Ниёзов|Ниёзов, Боймуҳаммад]] (1927—2009) — оҳангсоз * [[Қурбоналӣ Раҳмон|Раҳмонов, Қурбоналӣ]] (1954—2021) — овозхон * [[Низом Ҳамробоев|Ҳамробоев, Низом]] (1948—2014) — овозхони опера<ref name=":23">Ҳамробое Низом // [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 662. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.</ref> * [[Толиб Шаҳидӣ|Шаҳидӣ, Толиб]] (зод. 1946) — оҳангсоз == 2000-ум == === 2000 === *[[Фаррух Зокиров|Зокиров, Фаррух]] (зод. 1945) — овозхон, Узбакистон *[[Адолат Комилова|Комилова, Адолат]] (зод. 1953) — овозхон *[[Мардон Мавлонов|Мавлонов, Мардон]] (зод. 1963) — овозхон, Узбакистон * [[Мирзоазиз Мамадазизов|Мамадазизов, Мирзоазиз]] (1930—2006) — ҳунарпеша ва коргардони театр * [[Шамсиддин Муҳиддинов|Муҳиддинов, Шамсиддин]] (зод. 1950) — овозхон * [[Оятбегим Сабзалиева|Сабзалиева, Оятбегим]] (зод. 1942) — овозхони опера<ref name=":22">Сабзалиева Оятбегим // [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 550. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.</ref> === 2001 === * [[Парда Қосим|Қосимов, Парда]] (зод. 1947) — овозхон * [[Ибодулло Машраб|Машрабов, Ибодулло]] (зод. 1954) — ҳунарпешаи театр, овозхон * [[Юнус Юсупов|Юсупов, Юнус]] (зод. 1949) — ҳунарпеша ва коргардон кино * [[Абдувалӣ Абдурашидов|Абдурашидов, Абдувалӣ]] (зод. 1959) — мусиқидон * [[Аҳмадшоҳ Улфатшоев|Улфатшоев, Аҳмадшоҳ]] (1945—2020) — ҳунарпешаи театру синамо === 2002 === * [[Дилором Баҳромова|Баҳромова, Дилором]] (1946—2009) — ҳунарпешаи театр * [[Ғолиб Исломов|Исломов, Ғолиб]] (зод. 1947) — ҳунарпешаи театру синамо * [[Раҳмондӯсти Қурбониён|Қурбонов, Раҳмонқул]] (1944—2021) — ҳунарпешаи театру синамо, ҳаҷвнигор * [[Акбар Мирраҷабов|Мирраҷабов, Акбар]] (зод. 1959) — овозхони опера * [[Сусанна Узоқова|Узоқова, Сусанна]]  (зод. 1938) — раққосаи балет === 2003 === * [[Маҳмадбек Ғаниев|Ғаниев, Маҳмадбек]] (зод. 1957) — овозхон ва авозанда<ref>{{ЭМТ|Ғаниев Маҳмадбек Идиматович|5|муаллиф=}}</ref> * [[Комилҷон Ғаниев|Ғаниев, Комилҷон]] (1950—2023) — овозхон * [[Миралӣ Достиев|Достиев, Миралӣ]] (зод. 1958) — овозхони опера * [[Умар Зиёев|Зиёев, Умар]] (зод. 1951) — овозхони эстрада<ref name="ЭМТ">{{ЭМТ|Зиёев Умар Хайруллоевич|7|муаллиф=|саҳифаҳо=246}}</ref><ref name="Донишномаи Душанбе">Зиёев Умар Хайруллоевич // [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 291. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.</ref> * [[Файзулло Каримов|Каримов, Файзулло]] (зод. 1959) — раққос ва балетмейстер * [[Муборакшо Ҷумъаев|Ҷумъаев, Муборакшо]] (1938—2013) — оҳангсоз ва навозанда<ref>Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с.</ref> === 2004 === * [[Дилбар Умарова|Умарова, Дилбар]] (зод. 1949) — ҳунарпешаи театру синамо<ref name=":6">{{Cite web|url=http://www.president.tj/node/12075|title=Маросими супоридани мукофотҳои давлатӣ|website=www.president.tj|date=2004-09-03|publisher=Президенти Тоҷикистон|accessdate=2024-01-17}}</ref> * [[Адҳам Холиқов|Холиқов, Адҳам]] (зод. 1948) — овозхони опера<ref name=":6" /> === 2005 === * [[Нурулло Абдуллоев|Абдуллоев, Нуруллоҳ]] (зод. 1948) — ҳунарпешаи театру синамо * [[Сталина Азаматова|Азаматова, Сталина]] (1940—2020) — ҳунарпешаи балет ва синамо * [[Рустам Дулоев|Дулоев, Рустам]] (зод. 1961) — овозхони опера<ref name=":2">Дулоев Рустам Назриевич // [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 227—228. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.</ref> * [[Баҳодур Неъматов|Неъматов, Баҳодур]] (зод. 1954) — овозхон<ref name=":0" /> * [[Асланшоҳ Раҳматуллоев|Раҳматуллоев, Асланшоҳ]] (зод. 1954) — ҳунарпеша ва коргардон * [[Бурҳониддин Раҷабов|Раҷабов, Бурҳониддин]] (зод. 1958) — ҳунарпеша ва коргардони театр * [[Шарофат Рашидова|Рашидова, Шарофат]] (зод. 1948) — раққоса * [[Фирӯз Умаров|Умаров, Фирӯз]] (зод. 1954) — ҳунарпешаи театру синамо<ref name=":27">Умаров Фирӯз Буйдоқович // [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 621—622. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.</ref> === 2006 === * [[Саодат Азизова|Азизова, Саодатхон]] (зод. 1951) — ҳунарпешаи театру синамо<ref name=":0" /> * [[Насриддин Нуриддинов|Нуриддинов, Насриддин]] (зод. 1952) — ҳунарпешаи театру синамо<ref>Нуриддинов Насриддин // [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 481. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.</ref> * [[Хосияти Зарафшонӣ|Ортиқова, Хосият]] (зод. 1960) — овозхон<ref name=":25">Хосияти Зарафшонӣ // [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 654. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.</ref> * [[Тоҷинисо Саидова|Саидова, Тоҷинисо]] (зод. 1953) — ҳунарпешаи театру синамо * [[Савринисо Сабзалиева|Сабзалиева, Савринисо]] (1948—2020) — ҳунарпешаи театру синамо * [[Набиҷон Ҷалолов|Ҷалолов, Набиҷон]] (зод. 1956), коргардони театр === 2007 === * [[Шералӣ Абдулқайсов|Абдулқайсов, Шералӣ]] (1951—2021) — ҳунарпешаи театру синамо * [[Асалбек Назриев|Назриев, Асалбек]] (зод. 1948) — ҳунарпешаи театру синамо<ref>Назриев Асалбек // [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 468. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.</ref> * [[Шамсӣ Низомов|Низомов, Шамсӣ]] (1937—2015) — коргардони театр === 2008 === * [[Марат Орифов|Орифов, Марат]] (1935—2018) — ҳунарпешаи синамо<ref name=":4">{{Cite web|url=http://www.president.tj/node/3038|title=Маросими супоридани мукофотҳои давлатӣ|website=www.president.tj|date=2008-09-02|publisher=Президенти Тоҷикистон|accessdate=2024-01-17}}</ref> * [[Асалбегим Саодатова|Саодатова, Асал]] (1950—2021) — ҳунарпешаи театру синамо<ref name=":4" /> * [[Абдуллои Султон|Султонов, Абдуллоҳ]] (1955—2010) — овозхон<ref name=":4" /> * [[Қиёмиддин Чақалзода|Чақалзода, Қиёмиддин]] (1945—2021) — ҳунарпешаи театру синамо, ҳаҷвнигор<ref name=":4" /> * [[Афзалшоҳ Шодиев|Шодиев, Афзалшоҳ]] (зод. 1962) — овозхон<ref name=":4" /> === 2009 === * [[Лола Азизова|Азизова, Лола]] (зод. 1963) — овозхон<ref name=":5">{{Cite web|url=http://www.president.tj/node/2628|title=Зиёда аз 150 нафар бо мукофотҳои давлатӣ сарфароз гардиданд|website=www.president.tj|date=2009-09-07|publisher=Президенти Тоҷикистон|accessdate=2024-01-17}}</ref> * [[Соибсултон Алиназарова|Алиназарова, Соҳибсултон]] (1944—2020) — ҳунарпешаи театр<ref name=":5" /> * [[Амриддин Кабир|Кабиров, Амриддин]] (зод. 1958) — овозхон<ref name=":5" /> * [[Ортиқ Қодир|Қодиров, Ортиқ]] (зод. 1957) — ҳунарпешаи театру синамо<ref name=":5" /><ref name=":2222">Қодиров Ортиқ // [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 560—561. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.</ref> * [[Сороҷон Сабзалиева|Сабзалиева, Сороҷон]] (зод. 1954) — ҳунарпешаи театру синамо<ref name=":5" /><ref name=":222">Сабзалиева Сороҷон // [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 550—551. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.</ref> * [[Меҳринисо Ҳоҷибоева|Ҳоҷибоева, Меҳринисо]] (зод. 1959) — ҳунарпешаи театр, овозхон<ref name=":5" /> == 2010-ум == === 2010 === * [[Зулфия Тӯйчиева|Тӯйчиева, Зулфия]] (зод. 1953) — ҳунарпешаи театр * [[Қурбоналӣ Ёқубов|Ёқубов, Қурбоналӣ]] (зод. 1949) — навозанда ва найнавоз === 2011 === * [[Озода Ашӯрова|Ашӯрова, Озода]] (зод. 1970) — овозхон, мақомсаро * [[Муҳаммадалӣ Маҳмадов|Маҳмадов, Муҳаммадалӣ]] (зод. 1951) — ҳунарпешаи синамо * [[Маҳингул Назаршоева|Назаршоева, Маҳингул]] (зод. 1955) — ҳунарпешаи театр, раққоса<ref name=":0" /> * [[Қурбон Собир|Собиров, Қурбон]] (зод. 1961) — ҳунарпешаи театру синамо * [[Тулқун Тоҷибоев|Тоҷибоев, Тулқун]] (зод. 1961) — овозхон<ref name=":0" /> * [[Майрам Турсунова|Турсунова, Майрам]] (зод. 1951) — ҳунарпешаи театр<ref name=":0" /> * [[Давлаталӣ Убайдуллоев|Убайдуллоев, Давлаталӣ]] (зод. 1954) — ҳунарпеша ва коргардони театр * [[Бобоҷон Ҳасанов|Ҳасанов, Бобоҷон]] (зод. 1947) — овозхон, ҳунарпешаи театру синамо * [[Абдулхайр Ҳошимов|Ҳошимов, Абдулхайр]] (зод. 1943) — овозхон<ref name=":0" /> === 2012 === * [[Зулхумор Иброҳимова|Иброҳимова, Зулхумор]] (зод. 1952) — ҳунарпешаи театру синамо<ref name=":3">{{Cite web|url=http://www.president.tj/node/3371|title=Маросими супоридани мукофотҳои давлатӣ|website=www.president.tj|date=2012-09-06|publisher=Президенти Тоҷикистон|accessdate=2024-01-17}}</ref> * [[Имомбердӣ Мингбоев|Мингбоев, Имомбердӣ]] (зод. 1941) — ҳунарпешаи театру синамо<ref name=":3" /> * [[Баҳодур Миралибеков|Миралибеков, Баҳодур]] (зод. 1950) —коргардони театр<ref name=":3" /> * [[Имом Раҳмониён|Раҳмонов, Имомалӣ]] (зод. 1969) — устоди рақс<ref name=":3" /> === 2013 === * [[Аловуддин Абдуллозода|Абдуллозода, Аловуддин]] (1965—2022) — ҳунарпешаи театру синамо, коргардони театр === 2014 === * [[Сабоҳат Қосимова|Қосимова, Сабоҳат]] (1951—2023) — ҳунарпешаи театр * [[Абдусалом Раҳимзода|Раҳимзода, Абдусалом]] (зод. 1944) — навозанда, оҳанг­соз, ҳунарпешаи театр === 2016 === * [[Муҳаммадҷон Шодӣ|Шодиев, Муҳаммадҷон]] (зод. 1954) — ҳунарпешаи театр * [[Исроил Файзиддинов|Файзиддинов, Исроил]] (зод. 1965) — овозхон ва оҳангсоз === 2017 === * [[Маҳмадалӣ Айюбӣ|Аюбов, Маҳмадалӣ]] (зод. 1956) — овозхон ва ҳунарпешаи театр * [[Назирмад Мӯсоев|Мӯсоев, Назирмад]] (1952—2021) — ҳунарпешаи театру синамо === 2018 === * [[Шералӣ Ҷӯраев|Ҷӯраев, Шералӣ]] (зод. 1947) — овозхон ва оҳангсоз, Узбакистон<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/power/20180830/sheral-raev-bo-unvoni-unarpeshai-halii-toikiston-sarfaroz-gardonida-shud|title=Шералӣ Ҷӯраев бо унвони “Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон” сарфароз гардонида шуд|website=asiaplustj.info|date=2018-08-30|publisher=[[ASIA-Plus]]|accessdate=2024-01-16}}</ref> * [[Матлуба Дадабоева|Халилова, Мавлуда]] (зод. 1955, Матлуба Дадбоева) — овозхон ва мақомасаро, Узбакистон<ref>{{Cite web|url=https://kun.uz/ru/56767476|title=Эмомали Рахмон наградил Абдулла Арипова, Зокиржона Алматова и Исмоила Джурабекова орденами|author=|website=Kun.uz|date=2018-08-30|lang=ru|accessdate=2024-01-16}}</ref> * [[Ҷамшед Исмоилов|Исмоилов, Ҷамшед]] (1956—2020) — овозхон == 2020-ум == === 2020 === * [[Шавкат Халилзода|Халилзода, Шавкат]] (1956—2023) — ҳунарпеша ва коргардони театр === 2021 === * [[Фурқат Саид|Саидзода, Фурқат]] (зод. 1967) — овозхон ва оҳангсоз<ref>{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20210818/ovozhonho-unvon-giriftand-saidzoda-sohiba-alovatov-nazriev-1041719219.html|title=Овозхонҳо унвону мукофот гирифтанд: аз Саидзода то Соҳиба ва Аловатову Назриев - аксҳо|author=|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2021-08-18|lang=tg|accessdate=2024-01-16}}</ref> * [[Муҳаррама Шарифзода|Шарифзода, Муҳаррама]] (зод. 1963) — овозхон === 2022 === * [[Рӯзибой Идизода|Идизода, Рӯзибой]] (зод. 1969) — овозхон * [[Нуралӣ Шерматов|Шерматов, Нуралӣ]] (зод. 1964) — найнавоз ва оҳангсоз === 2023 === * [[Моҳрухсор Сафиева|Сафиева, Моҳрухсор]] (зод. 1962) — овозхон<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/society/20230831/az-abduafforu-moruhsor-to-mopaikaru-nigina-kio-unvoni-hal-va-shoista-giriftand|title=Аз Абдуғаффору Моҳрухсор то Моҳпайкару Нигина. Киҳо унвони “халқӣ” ва “шоиста” гирифтанд?|website=www.asiaplustj.info|date=2023-08-31|publisher=[[ASIA-Plus]]|accessdate=2023-09-05}}</ref> * [[Баҳром Қодиров|Қодиров, Баҳром]] (зод. 1972) — дуторнавоз ва оҳангсоз<ref name=":1" /> === 2024 === * [[Ёдгор Саъдиев|Саъдиев, Ёдгор]] (зод. 1946) — ҳунарпеша, Узбакистон<ref name=":03">{{Cite web|url=http://www.president.tj/node/33162|title=Маросими супоридани мукофотҳои давлатӣ ба як гурӯҳ ҳунармандони Тоҷикистону Узбекистон|website=www.president.tj|publisher=Президенти Тоҷикистон|accessdate=2024-04-18}}</ref> * [[Исматулло Холиқов|Холиқов, Исматулло]] (зод. 1960) — овозхон ва оҳангсоз<ref>{{Cite web|url=https://vfarhang.tj/2024/08/29/%D0%B8%D0%BC%D1%80%D3%AF%D0%B7-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE/|title=Имрӯз Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ба истиқболи ҷашни 33-солагии Истиқлолияти давлатӣ ба намояндагони касбу кори гуногун мукофот ва унвону ҷоизаҳои давлатӣ супориданд.|date=2024-08-29|publisher=[[Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон]]|lang=tg|accessdate=2024-08-29|archivedate=2024-08-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240829102944/https://vfarhang.tj/2024/08/29/%D0%B8%D0%BC%D1%80%D3%AF%D0%B7-%D0%BF%D1%80%D0%B5%D0%B7%D0%B8%D0%B4%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE/}}</ref> === 2025 === * [[Тӯрахон Аҳмадхон|Аҳмадхонов, Тӯрахон]] (зод. 1935) — ҳунарпешаи театр, коргардон ва драматург<ref name=":7">{{Cite web|url=https://www.president.tj/event/news/52378|title=Маросими супоридани мукофотҳои давлатӣ|website=|date=2025-08-25|publisher=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|lang=|accessdate=2025-08-26}}</ref> * [[Исфандиёр Ғуломзода|Ғуломзода, Исфандиёр]] (зод. 1947) — ҳунарпешаи театру синамо<ref name=":7" /> * [[Дилором Сатторзода|Сатторзода, Дилором]] (зод. 1973) — рақоса<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/20250825/az-ozoda-ramonu-ruiya-urbonova-to-raim-saidzoda-va-muammadsaid-shoiyon-boz-kio-imrz-mukofoti-davlat-giriftand|title=Аз Озода Раҳмону Руқия Қурбонова то Раҳим Саидзода ва Муҳаммадсаид Шоҳиён. Боз киҳо имрӯз мукофоти давлатӣ гирифтанд?|website=asiaplustj.info|date=2025-08-25|publisher=[[ASIA-Plus]]|lang=tg|accessdate=2025-08-26}}</ref> === 2026 === * [[Баҳрулло Абдуллоев|Абдуллоев, Баҳрулло]] — овозхон<ref name=":8">{{Cite web|url=https://asiaplus.news/tg/2026/08/25/joi/|title=Ба 165 кас унвону ҷоиза ва мукофоти давлатӣ тақдим шуд. Кӣ чӣ ҷоиза гирифт?|date=2026-08-25|publisher=Азия-Плюс|lang=tg|accessdate=2026-08-25}}</ref> * [[Соҳиба Давлатшоева|Давлатшоева, Соҳиба]] (зод. 1970) — овозхон ва навозанда<ref name=":8" /> * [[Сабзагул Қурбонова|Қурбонова, Сабзагул]] — ҳунарпешаи театр<ref name=":8" /> * [[Обид Назариён|Назариён, Обид]] — ҳунарпешаи театр'''<ref name=":8" />''' * [[Дилбар Сулаймонӣ|Сулаймонӣ, Дилбар]] (зод. 1959) — актрисаи театр ва овозхон<ref name=":8" /> * [[Елена Тиллоева|Тиллоева, Елена]] — аввалин роҳбари бадеии [[Театри миллии Тоҷикистон|Театри миллӣ]]<ref name=":8" /> * [[Манзура Ҳабибова|Ҳабибова, Манзура]] (зод. 1974) — раққоса<ref name=":8" /> == Нигаред низ == * [[Феҳристи Ҳунарпешагони халқии ҶШС Тоҷикистон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон| ]] 94u8yvjk7k52r7qogvjzwtgmsbirhs0 0 314591 1484734 1451051 2026-08-25T09:47:05Z VASHGIRD 8035 1484734 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард |тасвир = Манучеҳр Шарифзода, 2025.jpg |вазифа = Муовини [[вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон]] |тартиб = |парчам = Flag of Tajikistan.svg |парчам2 = Coat of arms of Tajikistan.svg |нахуствазир = |аввалдавр = [[18 июн]]и [[2020]] |охирдавр = [[7 январ]]и [[2026]] |пешгузашта = [[Зевар Давлатзода]] }} '''Манучеҳр Шарифзода''' (''Шарифзода Манучеҳр Муртазо''; зод. [[20 май]]и [[1978]], [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — ходими давлатӣ ва фарҳангии Тоҷикистон, директори [[Театри миллии Тоҷикистон|Театри миллӣ]] (аз 2026), узви [[Иттифоқи композиторони Тоҷикистон]] ва Иттифоқи ходимони театрии Тоҷикистон. == Зиндагинома == Манучеҳр Шарифзода 20 майи соли 1978 дар шаҳри Душанбе дар хонадони зиёӣ ба дунё омадааст<ref>{{Cite web|url=https://vfarhang.tj/tj/component/content/article/2-uncategorised/3951-sharifzoda-manuche-r-murtazo|title=Шарифзода Манучеҳр Муртазо — муовини вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон|publisher=Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон}}{{Пайванди мурда|date=February 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Соли 2002 [[Донишкадаи давлатии фарҳанг ва санъати Тоҷикистон|Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистонро]] бо ихтисоси «иқтисоддон, менеҷер дар соҳаи иқтисод ва идоракунии муассисаҳои иҷтимоӣ-фарҳангӣ» ва соли 2019 магистратураи [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]]ро бо ихтисоси ҳуқуқшинос хатм кардааст. === Зиндагии шахсӣ === Оиладор, соҳиби 4 фарзанд мебошад. == Корнома == Фаъолияти кориашро солҳои 1994—1995 дар Донишгоҳи тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино ба ҳайси лабарант оғоз намуда, солҳои 1996—1997 ҳамчун корманд дар намояндагии ширкати турки «Илк Умут» ва «Оримекс» дар Федератсияи Русия, дар солҳои 1997—2002 дар Мактаб-интернати миёнаи махсуси санъати ҷумҳуриявӣ ба номи Миратулло Атоев ба ҳайси мураббӣ, сипас солҳои 2002—2003 муовини директор оид ба корҳои тарбиявии мактаб-интернат кор кардааст. Аз соли 2007 дар Театри давлатии академии опера ва балет дар вазифаҳои муҳандиси таъминоти модди-техникӣ, сариқтисодчӣ фаъолият дошта аз соли 2010—2015 муовини аввали директори театр ва аз соли 2015—2020 дар вазифаи директори Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ кору фаъолият намудааст. Манучеҳр Шарифзода бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон №356<ref>{{Cite web|url=http://www.president.tj/node/23232|title=Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи муовини Вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин намудани Шарифзода М. М.|website=www.president.tj|date=2020-06-18|publisher=Президенти Тоҷикистон|accessdate=2024-02-09}}</ref> аз 18 июни соли 2020 муовини [[вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон]] таъйин шуда<ref>{{Cite web|url=http://www.president.tj/node/23189|title=Таъиноти кадрӣ|website=www.president.tj|date=2020-06-18|publisher=Президенти Тоҷикистон|accessdate=2024-02-09}}</ref> то 7 январи 2026 ин вазифаро ба уҳда дошт<ref>{{Cite web|url=https://www.president.tj/event/documents/resolutions/54587|title=Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи аз вазифаи муовини вазири фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон озод намудани Шарифзода М. М.|website=Президенти Тоҷикистон|date=2026-01-07|lang=|accessdate=2026-01-08}}</ref>. Аз 7 январи соли 2026 бо Амри Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон № АП-958 директори [[Театри миллии Тоҷикистон|Муассисаи давлатии «Театри миллӣ»-и Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] таъйин шудааст<ref>{{Cite web|url=https://www.president.tj/event/documents/commands/54599|title=Амри Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон №АП-958 аз 7 январи соли 2026|website=Президенти Тоҷикистон|date=2026-01-07|lang=|accessdate=2026-01-08}}</ref>. == Фаъолияти эҷодӣ ва роҳбарӣ == Дар давраи роҳбарии ӯ дар Театри опера ва балет (2015—2020) чандин асарҳои классикӣ ва миллӣ эҳё ва саҳнавӣ шуданд: аз қабили операҳои «Хонум пик», «Евгений Онегин», «Иоланта», опереттаи «Моткаи карамашшоқ» ва  балетҳои «Нозанини хуфта» ва «Щелкунчик»-и П. И. Чайковский, операи «Хусрав ва Ширин»-и А. Мусозода, намоиши бачагонаи «Ҳангома дар ҷангал»-и А. Мусозода, оперреттаи «Найрангхои Майсара»-и С. Юдаков, балети «Зол ва Рӯдоба» -и Ш. Ашӯров, балети «Фаввораи Боғчасарой»-и Б. Асафьев ва ғайра. Манучеҳр Шарифзода ҳамчун муовини вазир дар самти таҳкими сифати таълим дар муассисаҳои фарҳангӣ, сохтмон ва таъмири биноҳои соҳа ва ҳифзи ёдгориҳои таърихӣ саҳми назаррас гузоштааст. == Ҷоизаҳо == Барои фаъолияти пурсамар бо медал ва унвонҳои зерин қадр шудааст: * [[Медали «Хидмати шоиста»]] (2018)<ref>{{Cite web|url=http://www.president.tj/node/18337|title=Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи сарфарозгардонӣ бо мукофотҳои давлатӣ|website=www.president.tj|date=2018-08-07|publisher=Президенти Тоҷикистон|accessdate=2024-02-09}}</ref>; * [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон|Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2007); * [[Аълочии матбуоти Тоҷикистон|Аълочии матбуоти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2017); * [[Аълочии маорифи Тоҷикистон|Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2018); * Аълочии телевизион ва радиои Тоҷикистон (2020); * Аълочии меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2023); * Аълочии ифтихории соҳаи таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбии Тоҷикистон (2025). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} 7vc098nqhjmacfuyyg30b3enipt7wsw 0 324673 1484600 1442993 2026-08-24T13:19:16Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1484600 wikitext text/x-wiki {{Варзишгар|масса=138—150 [[кг]]<ref name="bigroncoleman"/>}} '''Роналд Дин Кулман''' (инчунин ''Коулман'', [[Забони инглисӣ|инглисӣ]] Ronald ''Dean Coleman''; тав. [[13 май|13 майи]] [[соли 1964]], Бастроп ({{Lang-en|Bastrop}} ([[Луизиана]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]) —[[Бадансозӣ|бадансози]] касбӣ, ғолиби ҳашткаратаи [[Конкурс|озмуни]] [[Ҷаноби Олимпия]] ва дигар мусобиқаҳои бонуфуз аст. == Тарҷумаи ҳол == Ронни барандаи 8 каратаи [[Ҷаноби Олимпия|ҷаноби Олимпи]] ([[Соли 1998|1998—2005]]) ва ҳамагӣ 26 ғолиби [[бадансозӣ|бадансози]] касбии ''IFBB'' мебошад. == Ҳаёти шахсӣ == Ронни Колман дар синни 43-солагӣ бо Роуайда Кристин Ачкар ({{Lang-en|Rouaida Christine Achkar}}) [[Декабр|моҳи декабри]] [[Соли 2007|2007]] издивоҷ кард. Ӯ ду духтар дорад, Ҷамелия ({{Lang-en|Jamilleah}}) ва Валенсия Даниэл ({{Lang-en|Valencia Daniel}}). == Дастовардҳо == * [[Соли 1990|1990]] — Ҷаноби Техас * [[Соли 1991|1991]] — Чемпионати ҷаҳон оид ба бадансозӣ дар вазни вазнин * [[Соли 1991|1991]] — Ҷаноби Коинот * [[Соли 1995|1995]] — Ҷоми Канада * [[Соли 1996|1996]] — Ҷоми Канада * [[Соли 1997|1997]] — Гран-при Русия * [[Соли 1998|1998]] — Шаби чемпионҳо * [[Соли 1998|1998]] - Чемпионат дар Торонто * [[Соли 1998|1998]] — Ҷаноби Олимпия * [[Соли 1998|1998]] — Гран-при Финландия * [[Соли 1998|1998]] — Гран-при Олмон * [[Соли 1999|1999]] — [[Ҷаноби Олимпия]] * [[Соли 1999|1999]] — Чемпионати ҷаҳон оид ба касбӣ * [[Соли 1999|1999]] — Гран-при Бритониё * [[Соли 2000|2000]] — [[Ҷаноби Олимпия]] * [[Соли 2000|2000]] — Гран-при Бритониё * [[Соли 2000|2000]] — Чемпионати ҷаҳон оид ба касбӣ * [[Соли 2001|2001]] — Арнолд Классик * [[Соли 2001|2001]] — [[Ҷаноби Олимпия]] * [[Соли 2001|2001]] — Гран При Зеландияи Нав * [[Соли 2002|2002]] — [[Ҷаноби Олимпия]] * [[Соли 2002|2002]] — Гран-при Ҳолланд * [[Соли 2003|2003]] — [[Ҷаноби Олимпия]] * [[Соли 2003|2003]] — Гран-прии Русия * [[Соли 2004|2004]] — [[Ҷаноби Олимпия]] * [[Соли 2004|2004]] — Гран-при Бритониё * [[Соли 2004|2004]] — Гран-при Ҳолланд * [[Соли 2004|2004]] — Гран-при Русия * [[Соли 2005|2005]] — [[Ҷаноби Олимпия]] == Маълумоти антропометрӣ == * Баландӣ — 180 см * Вазни рақобат — 133 кг * Вазни берун аз мавсим: 149 кг * Мушак дар мавсими берун аз мавсимӣ — 61 см * Мушак дар рақобат — 58 см * Рон — 93 см * Қади сина — 152 см * Камар — 80 см == Филмнома == * 1996 — «Омӯзиши аввал» ({{Lang-en|First Training}}) * 2000 — «Аҷоиб» ({{Lang-en|Unbelievable}}) * 2003 — «Баҳои ғалаба» ({{Lang-en|The Cost of Redemption}}) * 2005 — «Дар роҳ» ({{Lang-en|On the Road}}) * 2006 — «Беҳаёт» ({{Lang-en|Relentless}}) * 2007 — «Масъулнопазир» ({{Lang-en|Invincible}}) * 2018 — «Шоҳ» ({{Lang-en|The King}}) == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.bigroncoleman.com/ Сомонаи расмии Ронни Коулман] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20040405232010/http://bigroncoleman.com/ |date=2004-04-05 }}{{Ref-en}} * [https://body-bar.ru/personalities/ronnie-coleman/ Тарҷумаи муфассали Ронни Коулман дар вебсайти Body-bar.ru] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20250518105729/https://body-bar.ru/personalities/ronnie-coleman/ |date=2025-05-18 }}{{Ref-ru}} * [http://fatalenergy.com.ru/power/index.php?newsid=1148905248 Сухбат бо чемпион]{{Пайванди мурда|date=August 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Ref-ru}} [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Афроди зинда]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1964]] [[Гурӯҳ:Зодагони 13 май]] 6rscd0nglyobr1k7s2zttwkm51oq2fg 0 324953 1484729 1469591 2026-08-25T09:37:41Z VASHGIRD 8035 1484729 wikitext text/x-wiki {{Театр |ном = Театри миллии Тоҷикистон |номи аслӣ = Муассисаи давлатии «Театри миллӣ»-и Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |тасвир = |тавсифи тасвир = |кишвар = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |шаҳр = [[Душанбе]] |суроға = |координатаҳо = |меъмор = |соли таъсис = [[2026]] |оғози сохтмон = [[17 март]]и [[2015]] |ифтитоҳ = [[24 август]]и [[2026]] |гунҷоиш = 2500 ҷой (толори асосӣ) |сайт = }} '''Театри миллии Тоҷикистон''' (номи расмӣ: ''Муассисаи давлатии «Театри миллӣ»-и Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон''<ref>{{Cite web|url=https://mmih.adlia.tj/SEARCH/DocumentView?DocumentId=171352|title=Оинномаи Муассисаи давлатии «Театри миллӣ»-и Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|website=mmih.adlia.tj|publisher=ADLIA|accessdate=2026-01-07}}</ref>) — бузургтарин [[театр]] дар [[Осиёи Марказӣ]]<ref name=":0">{{Cite web|url=https://khovar.tj/2023/11/teatri-millii-to-ikiston-benazir-dar-osiyoi-markaz-dar-arafai-35-solagii-isti-loliyati-davlat-ba-istifoda-doda-meshavad/|title=ТЕАТРИ МИЛЛИИ ТОҶИКИСТОН — БЕНАЗИР ДАР ОСИЁИ МАРКАЗӢ. Дар арафаи 35-солагии Истиқлолияти давлатӣ ба истифода дода мешавад|author=София Шоик|date=2023-11-07|publisher=АМИТ «Ховар»|lang=tg|accessdate=2025-05-15}}</ref>, ки дар шаҳри [[Душанбе]], дар ҳамҷаворӣ бо [[Осорхонаи миллии Тоҷикистон]] ва [[Парчами давлатии Тоҷикистон|Боғи Парчами давлатӣ]] ҷойгир аст. == Таърих == Хишти аввали бинои Театри миллии Тоҷикистонро [[17 март]]и соли [[2015]] Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] дар вазъияти тантанавӣ гузошт<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2025/05/peshvoi-millat-emomal-ra-mon-bo-rafti-kor-oi-sohtmon-dar-teatri-millii-to-ikiston-shinos-shudand/|title=Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон бо рафти корҳои сохтмонӣ дар Театри миллии Тоҷикистон шинос шуданд|publisher=АМИТ "Ховар"|lang=tg|accessdate=2025-05-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://jumhuriyat.tj/3886-teatri-mill-buzurgtarin-markazi-marifat-hoad-bud.html|title=ТЕАТРИ МИЛЛӢ БУЗУРГТАРИН МАРКАЗИ МАЪРИФАТӢ ХОҲАД БУД|website=Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон|date=2024-07-24|publisher=Ҷумҳурият|lang=tg|accessdate=2025-05-15}}</ref>. Корҳои сохтмонии иншоот 11 сол давом карданд. Маросими ифтитоҳи расмии Театри миллӣ [[24 август]]и соли [[2026]] ба ифтихори 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва Раиси шаҳри Душанбе [[Рустами Эмомалӣ]] баргузор гардид<ref>{{Cite web|url=https://www.president.tj/event/news/56689|title=Ифтитоҳи Театри миллии Тоҷикистон|date=2026-08-24|publisher=ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН|lang=tg|accessdate=2026-08-25}}</ref>. == Сохтмон ва меъморӣ == Бинои Театри миллӣ аз 7 ошёна (2 ошёнаи зеризаминӣ ва 5 ошёнаи рӯйизаминӣ) иборат буда, баландиаш 35 метрро ташкил медиҳад. Барои бунёди маҷмааи театрӣ 3 гектар замин ҷудо карда шудааст<ref>{{Cite web|url=https://prezident.tj/event/news/50797|title=Шиносоӣ бо рафти сохтмони бинои Театри миллии Тоҷикистон|website=ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН|date=2025-05-15|lang=tg|accessdate=2025-05-15}}</ref>. Тарҳи меъмории бино мутобиқ ба стандартҳои муосири шаҳрсозӣ ва унсурҳои нодири санъати меъмории миллӣ иҷро шудааст. Ороишоти дохилӣ ва берунӣ бо нақшу нигори миллии тоҷикӣ ва масолеҳи беҳтарини сохтмонӣ муҷаҳҳаз гардидаанд. == Зерсохт ва имконот == Театри миллӣ дорои се толори асосӣ мебошад: * '''Толори асосӣ''' — барои 2500 тамошобин пешбинӣ шуда, баландии он 18 метрро ташкил медиҳад. Толор дорои саҳнаи бузург ва ҷойи махсус барои оркестри симфонӣ, опера ва балет мебошад; * '''Толори консертӣ''' — дорои 1000 ҷойи нишаст; * '''Толори конфронсҳо''' — дорои 1115 ҷойи нишаст. Дар бинои театр, ҳамчун маҷмааи мукаммали фарҳангӣ, бахшҳо ва шароити зерин фароҳам оварда шудаанд: * Ҳуҷраҳои тамрини сарояндагон, ансамблҳо ва гурӯҳҳои ҳамсароён; * Коргоҳҳои пардоздиҳӣ, либосдӯзӣ ва пойафзолдӯзӣ; * Студияҳои сабти аудио ва видео, утоқҳои танзими равшанидиҳӣ; * Осорхонаи театр, галерея барои намоиши мусаввараҳо ва толорҳои қабули меҳмонони олиқадр; * Меҳмонхона барои ҳунармандону меҳмонон бо 136 ҷойи хоб; * Таваққуфгоҳ дар ду ошёнаи зеризаминӣ барои 250 воситаи нақлиёт; * 17 лифти мусофирбару боркаш ва 6 эскалатор. Бино бо низомҳои муосири гармидиҳӣ, ҳавотозакунӣ ва салқинсозии марказонидашуда таъмин мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Театрҳои Душанбе]] [[Гурӯҳ:Театрҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Мавзеъҳои сайёҳии Душанбе]] [[Гурӯҳ:Душанбе]] t62cpz60nbj64iloz97wgcxuxvucztt 1484730 1484729 2026-08-25T09:39:00Z VASHGIRD 8035 1484730 wikitext text/x-wiki {{Театр |ном = Театри миллии Тоҷикистон |номи аслӣ = Муассисаи давлатии «Театри миллӣ»-и Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |тасвир = |тавсифи тасвир = |кишвар = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |шаҳр = [[Душанбе]] |суроға = |координатаҳо = |меъмор = |соли таъсис = [[2026]] |оғози сохтмон = [[17 март]]и [[2015]] |ифтитоҳ = [[24 август]]и [[2026]] |гунҷоиш = 2500 ҷой (толори асосӣ) |сайт = }} '''Театри миллии Тоҷикистон''' (номи расмӣ: ''Муассисаи давлатии «Театри миллӣ»-и Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон''<ref>{{Cite web|url=https://mmih.adlia.tj/SEARCH/DocumentView?DocumentId=171352|title=Оинномаи Муассисаи давлатии «Театри миллӣ»-и Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|website=mmih.adlia.tj|publisher=ADLIA|accessdate=2026-01-07}}</ref>) — бузургтарин [[театр]] дар [[Осиёи Марказӣ]]<ref name=":0">{{Cite web|url=https://khovar.tj/2023/11/teatri-millii-to-ikiston-benazir-dar-osiyoi-markaz-dar-arafai-35-solagii-isti-loliyati-davlat-ba-istifoda-doda-meshavad/|title=ТЕАТРИ МИЛЛИИ ТОҶИКИСТОН — БЕНАЗИР ДАР ОСИЁИ МАРКАЗӢ. Дар арафаи 35-солагии Истиқлолияти давлатӣ ба истифода дода мешавад|author=София Шоик|date=2023-11-07|publisher=АМИТ «Ховар»|lang=tg|accessdate=2025-05-15}}</ref>, ки дар шаҳри [[Душанбе]], дар наздикии [[Осорхонаи миллии Тоҷикистон]] ва [[Парчами давлатии Тоҷикистон|Боғи Парчами давлатӣ]] ҷойгир аст. == Таърих == Хишти аввали бинои Театри миллии Тоҷикистонро [[17 март]]и соли [[2015]] Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] дар вазъияти тантанавӣ гузошт<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2025/05/peshvoi-millat-emomal-ra-mon-bo-rafti-kor-oi-sohtmon-dar-teatri-millii-to-ikiston-shinos-shudand/|title=Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон бо рафти корҳои сохтмонӣ дар Театри миллии Тоҷикистон шинос шуданд|publisher=АМИТ "Ховар"|lang=tg|accessdate=2025-05-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://jumhuriyat.tj/3886-teatri-mill-buzurgtarin-markazi-marifat-hoad-bud.html|title=ТЕАТРИ МИЛЛӢ БУЗУРГТАРИН МАРКАЗИ МАЪРИФАТӢ ХОҲАД БУД|website=Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон|date=2024-07-24|publisher=Ҷумҳурият|lang=tg|accessdate=2025-05-15}}</ref>. Корҳои сохтмонии иншоот 11 сол давом карданд. Маросими ифтитоҳи расмии Театри миллӣ [[24 август]]и соли [[2026]] ба ифтихори 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва Раиси шаҳри Душанбе [[Рустами Эмомалӣ]] баргузор гардид<ref>{{Cite web|url=https://www.president.tj/event/news/56689|title=Ифтитоҳи Театри миллии Тоҷикистон|date=2026-08-24|publisher=ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН|lang=tg|accessdate=2026-08-25}}</ref>. == Сохтмон ва меъморӣ == Бинои Театри миллӣ аз 7 ошёна (2 ошёнаи зеризаминӣ ва 5 ошёнаи рӯйизаминӣ) иборат буда, баландиаш 35 метрро ташкил медиҳад. Барои бунёди маҷмааи театрӣ 3 гектар замин ҷудо карда шудааст<ref>{{Cite web|url=https://prezident.tj/event/news/50797|title=Шиносоӣ бо рафти сохтмони бинои Театри миллии Тоҷикистон|website=ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН|date=2025-05-15|lang=tg|accessdate=2025-05-15}}</ref>. Тарҳи меъмории бино мутобиқ ба стандартҳои муосири шаҳрсозӣ ва унсурҳои нодири санъати меъмории миллӣ иҷро шудааст. Ороишоти дохилӣ ва берунӣ бо нақшу нигори миллии тоҷикӣ ва масолеҳи беҳтарини сохтмонӣ муҷаҳҳаз гардидаанд. == Зерсохт ва имконот == Театри миллӣ дорои се толори асосӣ мебошад: * '''Толори асосӣ''' — барои 2500 тамошобин пешбинӣ шуда, баландии он 18 метрро ташкил медиҳад. Толор дорои саҳнаи бузург ва ҷойи махсус барои оркестри симфонӣ, опера ва балет мебошад; * '''Толори консертӣ''' — дорои 1000 ҷойи нишаст; * '''Толори конфронсҳо''' — дорои 1115 ҷойи нишаст. Дар бинои театр, ҳамчун маҷмааи мукаммали фарҳангӣ, бахшҳо ва шароити зерин фароҳам оварда шудаанд: * Ҳуҷраҳои тамрини сарояндагон, ансамблҳо ва гурӯҳҳои ҳамсароён; * Коргоҳҳои пардоздиҳӣ, либосдӯзӣ ва пойафзолдӯзӣ; * Студияҳои сабти аудио ва видео, утоқҳои танзими равшанидиҳӣ; * Осорхонаи театр, галерея барои намоиши мусаввараҳо ва толорҳои қабули меҳмонони олиқадр; * Меҳмонхона барои ҳунармандону меҳмонон бо 136 ҷойи хоб; * Таваққуфгоҳ дар ду ошёнаи зеризаминӣ барои 250 воситаи нақлиёт; * 17 лифти мусофирбару боркаш ва 6 эскалатор. Бино бо низомҳои муосири гармидиҳӣ, ҳавотозакунӣ ва салқинсозии марказонидашуда таъмин мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Театрҳои Душанбе]] [[Гурӯҳ:Театрҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Мавзеъҳои сайёҳии Душанбе]] [[Гурӯҳ:Душанбе]] gvvegmipci8hz8h2xl7zh2b94e9amm0 1484731 1484730 2026-08-25T09:41:35Z VASHGIRD 8035 1484731 wikitext text/x-wiki {{Театр |ном = Театри миллии Тоҷикистон |номи аслӣ = Муассисаи давлатии «Театри миллӣ»-и Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |тасвир = |тавсифи тасвир = |кишвар = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |шаҳр = [[Душанбе]] |суроға = |координатаҳо = |меъмор = |соли таъсис = [[2026]] |оғози сохтмон = [[17 март]]и [[2015]] |ифтитоҳ = [[24 август]]и [[2026]] |гунҷоиш = 2500 ҷой (толори асосӣ) |сайт = }} '''Театри миллии Тоҷикистон''' (номи расмӣ: ''Муассисаи давлатии «Театри миллӣ»-и Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон''<ref>{{Cite web|url=https://mmih.adlia.tj/SEARCH/DocumentView?DocumentId=171352|title=Оинномаи Муассисаи давлатии «Театри миллӣ»-и Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|website=mmih.adlia.tj|publisher=ADLIA|accessdate=2026-01-07}}</ref>) — бузургтарин [[театр]] дар [[Осиёи Марказӣ]]<ref name=":0">{{Cite web|url=https://khovar.tj/2023/11/teatri-millii-to-ikiston-benazir-dar-osiyoi-markaz-dar-arafai-35-solagii-isti-loliyati-davlat-ba-istifoda-doda-meshavad/|title=ТЕАТРИ МИЛЛИИ ТОҶИКИСТОН — БЕНАЗИР ДАР ОСИЁИ МАРКАЗӢ. Дар арафаи 35-солагии Истиқлолияти давлатӣ ба истифода дода мешавад|author=София Шоик|date=2023-11-07|publisher=АМИТ «Ховар»|lang=tg|accessdate=2025-05-15}}</ref>, ки дар шаҳри [[Душанбе]], дар наздикии [[Осорхонаи миллии Тоҷикистон]] ва [[Боғи Парчами Миллӣ]] ҷойгир аст. == Таърих == Хишти аввали бинои Театри миллии Тоҷикистонро [[17 март]]и соли [[2015]] Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] дар вазъияти тантанавӣ гузошт<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2025/05/peshvoi-millat-emomal-ra-mon-bo-rafti-kor-oi-sohtmon-dar-teatri-millii-to-ikiston-shinos-shudand/|title=Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон бо рафти корҳои сохтмонӣ дар Театри миллии Тоҷикистон шинос шуданд|publisher=АМИТ "Ховар"|lang=tg|accessdate=2025-05-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://jumhuriyat.tj/3886-teatri-mill-buzurgtarin-markazi-marifat-hoad-bud.html|title=ТЕАТРИ МИЛЛӢ БУЗУРГТАРИН МАРКАЗИ МАЪРИФАТӢ ХОҲАД БУД|website=Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон|date=2024-07-24|publisher=Ҷумҳурият|lang=tg|accessdate=2025-05-15}}</ref>. Корҳои сохтмонии иншоот 11 сол давом карданд. Маросими ифтитоҳи расмии Театри миллӣ [[24 август]]и соли [[2026]] ба ифтихори 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва Раиси шаҳри Душанбе [[Рустами Эмомалӣ]] баргузор гардид<ref>{{Cite web|url=https://www.president.tj/event/news/56689|title=Ифтитоҳи Театри миллии Тоҷикистон|date=2026-08-24|publisher=ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН|lang=tg|accessdate=2026-08-25}}</ref>. == Сохтмон ва меъморӣ == Бинои Театри миллӣ аз 7 ошёна (2 ошёнаи зеризаминӣ ва 5 ошёнаи рӯйизаминӣ) иборат буда, баландиаш 35 метрро ташкил медиҳад. Барои бунёди маҷмааи театрӣ 3 гектар замин ҷудо карда шудааст<ref>{{Cite web|url=https://prezident.tj/event/news/50797|title=Шиносоӣ бо рафти сохтмони бинои Театри миллии Тоҷикистон|website=ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН|date=2025-05-15|lang=tg|accessdate=2025-05-15}}</ref>. Тарҳи меъмории бино мутобиқ ба стандартҳои муосири шаҳрсозӣ ва унсурҳои нодири санъати меъмории миллӣ иҷро шудааст. Ороишоти дохилӣ ва берунӣ бо нақшу нигори миллии тоҷикӣ ва масолеҳи беҳтарини сохтмонӣ муҷаҳҳаз гардидаанд. == Зерсохт ва имконот == Театри миллӣ дорои се толори асосӣ мебошад: * '''Толори асосӣ''' — барои 2500 тамошобин пешбинӣ шуда, баландии он 18 метрро ташкил медиҳад. Толор дорои саҳнаи бузург ва ҷойи махсус барои оркестри симфонӣ, опера ва балет мебошад; * '''Толори консертӣ''' — дорои 1000 ҷойи нишаст; * '''Толори конфронсҳо''' — дорои 1115 ҷойи нишаст. Дар бинои театр, ҳамчун маҷмааи мукаммали фарҳангӣ, бахшҳо ва шароити зерин фароҳам оварда шудаанд: * Ҳуҷраҳои тамрини сарояндагон, ансамблҳо ва гурӯҳҳои ҳамсароён; * Коргоҳҳои пардоздиҳӣ, либосдӯзӣ ва пойафзолдӯзӣ; * Студияҳои сабти аудио ва видео, утоқҳои танзими равшанидиҳӣ; * Осорхонаи театр, галерея барои намоиши мусаввараҳо ва толорҳои қабули меҳмонони олиқадр; * Меҳмонхона барои ҳунармандону меҳмонон бо 136 ҷойи хоб; * Таваққуфгоҳ дар ду ошёнаи зеризаминӣ барои 250 воситаи нақлиёт; * 17 лифти мусофирбару боркаш ва 6 эскалатор. Бино бо низомҳои муосири гармидиҳӣ, ҳавотозакунӣ ва салқинсозии марказонидашуда таъмин мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Театрҳои Душанбе]] [[Гурӯҳ:Театрҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Мавзеъҳои сайёҳии Душанбе]] [[Гурӯҳ:Душанбе]] kqnqrw6at8wu7u0p4p9oru06q9qdkda 1484732 1484731 2026-08-25T09:42:15Z VASHGIRD 8035 /* Таърих */ 1484732 wikitext text/x-wiki {{Театр |ном = Театри миллии Тоҷикистон |номи аслӣ = Муассисаи давлатии «Театри миллӣ»-и Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |тасвир = |тавсифи тасвир = |кишвар = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |шаҳр = [[Душанбе]] |суроға = |координатаҳо = |меъмор = |соли таъсис = [[2026]] |оғози сохтмон = [[17 март]]и [[2015]] |ифтитоҳ = [[24 август]]и [[2026]] |гунҷоиш = 2500 ҷой (толори асосӣ) |сайт = }} '''Театри миллии Тоҷикистон''' (номи расмӣ: ''Муассисаи давлатии «Театри миллӣ»-и Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон''<ref>{{Cite web|url=https://mmih.adlia.tj/SEARCH/DocumentView?DocumentId=171352|title=Оинномаи Муассисаи давлатии «Театри миллӣ»-и Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|website=mmih.adlia.tj|publisher=ADLIA|accessdate=2026-01-07}}</ref>) — бузургтарин [[театр]] дар [[Осиёи Марказӣ]]<ref name=":0">{{Cite web|url=https://khovar.tj/2023/11/teatri-millii-to-ikiston-benazir-dar-osiyoi-markaz-dar-arafai-35-solagii-isti-loliyati-davlat-ba-istifoda-doda-meshavad/|title=ТЕАТРИ МИЛЛИИ ТОҶИКИСТОН — БЕНАЗИР ДАР ОСИЁИ МАРКАЗӢ. Дар арафаи 35-солагии Истиқлолияти давлатӣ ба истифода дода мешавад|author=София Шоик|date=2023-11-07|publisher=АМИТ «Ховар»|lang=tg|accessdate=2025-05-15}}</ref>, ки дар шаҳри [[Душанбе]], дар наздикии [[Осорхонаи миллии Тоҷикистон]] ва [[Боғи Парчами Миллӣ]] ҷойгир аст. == Таърих == Хишти аввали бинои Театри миллии Тоҷикистонро [[17 март]]и [[соли 2015]] Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] дар вазъияти тантанавӣ гузошт<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2025/05/peshvoi-millat-emomal-ra-mon-bo-rafti-kor-oi-sohtmon-dar-teatri-millii-to-ikiston-shinos-shudand/|title=Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон бо рафти корҳои сохтмонӣ дар Театри миллии Тоҷикистон шинос шуданд|publisher=АМИТ "Ховар"|lang=tg|accessdate=2025-05-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://jumhuriyat.tj/3886-teatri-mill-buzurgtarin-markazi-marifat-hoad-bud.html|title=ТЕАТРИ МИЛЛӢ БУЗУРГТАРИН МАРКАЗИ МАЪРИФАТӢ ХОҲАД БУД|website=Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон|date=2024-07-24|publisher=Ҷумҳурият|lang=tg|accessdate=2025-05-15}}</ref>. Корҳои сохтмонии иншоот 11 сол давом карданд. Маросими ифтитоҳи расмии Театри миллӣ [[24 август]]и [[соли 2026]] ба ифтихори 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва Раиси шаҳри Душанбе [[Рустами Эмомалӣ]] баргузор гардид<ref>{{Cite web|url=https://www.president.tj/event/news/56689|title=Ифтитоҳи Театри миллии Тоҷикистон|date=2026-08-24|publisher=ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН|lang=tg|accessdate=2026-08-25}}</ref>. == Сохтмон ва меъморӣ == Бинои Театри миллӣ аз 7 ошёна (2 ошёнаи зеризаминӣ ва 5 ошёнаи рӯйизаминӣ) иборат буда, баландиаш 35 метрро ташкил медиҳад. Барои бунёди маҷмааи театрӣ 3 гектар замин ҷудо карда шудааст<ref>{{Cite web|url=https://prezident.tj/event/news/50797|title=Шиносоӣ бо рафти сохтмони бинои Театри миллии Тоҷикистон|website=ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН|date=2025-05-15|lang=tg|accessdate=2025-05-15}}</ref>. Тарҳи меъмории бино мутобиқ ба стандартҳои муосири шаҳрсозӣ ва унсурҳои нодири санъати меъмории миллӣ иҷро шудааст. Ороишоти дохилӣ ва берунӣ бо нақшу нигори миллии тоҷикӣ ва масолеҳи беҳтарини сохтмонӣ муҷаҳҳаз гардидаанд. == Зерсохт ва имконот == Театри миллӣ дорои се толори асосӣ мебошад: * '''Толори асосӣ''' — барои 2500 тамошобин пешбинӣ шуда, баландии он 18 метрро ташкил медиҳад. Толор дорои саҳнаи бузург ва ҷойи махсус барои оркестри симфонӣ, опера ва балет мебошад; * '''Толори консертӣ''' — дорои 1000 ҷойи нишаст; * '''Толори конфронсҳо''' — дорои 1115 ҷойи нишаст. Дар бинои театр, ҳамчун маҷмааи мукаммали фарҳангӣ, бахшҳо ва шароити зерин фароҳам оварда шудаанд: * Ҳуҷраҳои тамрини сарояндагон, ансамблҳо ва гурӯҳҳои ҳамсароён; * Коргоҳҳои пардоздиҳӣ, либосдӯзӣ ва пойафзолдӯзӣ; * Студияҳои сабти аудио ва видео, утоқҳои танзими равшанидиҳӣ; * Осорхонаи театр, галерея барои намоиши мусаввараҳо ва толорҳои қабули меҳмонони олиқадр; * Меҳмонхона барои ҳунармандону меҳмонон бо 136 ҷойи хоб; * Таваққуфгоҳ дар ду ошёнаи зеризаминӣ барои 250 воситаи нақлиёт; * 17 лифти мусофирбару боркаш ва 6 эскалатор. Бино бо низомҳои муосири гармидиҳӣ, ҳавотозакунӣ ва салқинсозии марказонидашуда таъмин мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Театрҳои Душанбе]] [[Гурӯҳ:Театрҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Мавзеъҳои сайёҳии Душанбе]] [[Гурӯҳ:Душанбе]] skcy1xtnn9gye6x8d4yvdost907dds0 1484733 1484732 2026-08-25T09:42:53Z VASHGIRD 8035 /* Эзоҳ */ 1484733 wikitext text/x-wiki {{Театр |ном = Театри миллии Тоҷикистон |номи аслӣ = Муассисаи давлатии «Театри миллӣ»-и Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |тасвир = |тавсифи тасвир = |кишвар = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |шаҳр = [[Душанбе]] |суроға = |координатаҳо = |меъмор = |соли таъсис = [[2026]] |оғози сохтмон = [[17 март]]и [[2015]] |ифтитоҳ = [[24 август]]и [[2026]] |гунҷоиш = 2500 ҷой (толори асосӣ) |сайт = }} '''Театри миллии Тоҷикистон''' (номи расмӣ: ''Муассисаи давлатии «Театри миллӣ»-и Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон''<ref>{{Cite web|url=https://mmih.adlia.tj/SEARCH/DocumentView?DocumentId=171352|title=Оинномаи Муассисаи давлатии «Театри миллӣ»-и Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|website=mmih.adlia.tj|publisher=ADLIA|accessdate=2026-01-07}}</ref>) — бузургтарин [[театр]] дар [[Осиёи Марказӣ]]<ref name=":0">{{Cite web|url=https://khovar.tj/2023/11/teatri-millii-to-ikiston-benazir-dar-osiyoi-markaz-dar-arafai-35-solagii-isti-loliyati-davlat-ba-istifoda-doda-meshavad/|title=ТЕАТРИ МИЛЛИИ ТОҶИКИСТОН — БЕНАЗИР ДАР ОСИЁИ МАРКАЗӢ. Дар арафаи 35-солагии Истиқлолияти давлатӣ ба истифода дода мешавад|author=София Шоик|date=2023-11-07|publisher=АМИТ «Ховар»|lang=tg|accessdate=2025-05-15}}</ref>, ки дар шаҳри [[Душанбе]], дар наздикии [[Осорхонаи миллии Тоҷикистон]] ва [[Боғи Парчами Миллӣ]] ҷойгир аст. == Таърих == Хишти аввали бинои Театри миллии Тоҷикистонро [[17 март]]и [[соли 2015]] Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] дар вазъияти тантанавӣ гузошт<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2025/05/peshvoi-millat-emomal-ra-mon-bo-rafti-kor-oi-sohtmon-dar-teatri-millii-to-ikiston-shinos-shudand/|title=Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон бо рафти корҳои сохтмонӣ дар Театри миллии Тоҷикистон шинос шуданд|publisher=АМИТ "Ховар"|lang=tg|accessdate=2025-05-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://jumhuriyat.tj/3886-teatri-mill-buzurgtarin-markazi-marifat-hoad-bud.html|title=ТЕАТРИ МИЛЛӢ БУЗУРГТАРИН МАРКАЗИ МАЪРИФАТӢ ХОҲАД БУД|website=Нашрияи расмии Ҷумҳурии Тоҷикистон|date=2024-07-24|publisher=Ҷумҳурият|lang=tg|accessdate=2025-05-15}}</ref>. Корҳои сохтмонии иншоот 11 сол давом карданд. Маросими ифтитоҳи расмии Театри миллӣ [[24 август]]и [[соли 2026]] ба ифтихори 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва Раиси шаҳри Душанбе [[Рустами Эмомалӣ]] баргузор гардид<ref>{{Cite web|url=https://www.president.tj/event/news/56689|title=Ифтитоҳи Театри миллии Тоҷикистон|date=2026-08-24|publisher=|lang=tg|accessdate=2026-08-25|website=ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН}}</ref>. == Сохтмон ва меъморӣ == Бинои Театри миллӣ аз 7 ошёна (2 ошёнаи зеризаминӣ ва 5 ошёнаи рӯйизаминӣ) иборат буда, баландиаш 35 метрро ташкил медиҳад. Барои бунёди маҷмааи театрӣ 3 гектар замин ҷудо карда шудааст<ref>{{Cite web|url=https://prezident.tj/event/news/50797|title=Шиносоӣ бо рафти сохтмони бинои Театри миллии Тоҷикистон|website=ПРЕЗИДЕНТИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН|date=2025-05-15|lang=tg|accessdate=2025-05-15}}</ref>. Тарҳи меъмории бино мутобиқ ба стандартҳои муосири шаҳрсозӣ ва унсурҳои нодири санъати меъмории миллӣ иҷро шудааст. Ороишоти дохилӣ ва берунӣ бо нақшу нигори миллии тоҷикӣ ва масолеҳи беҳтарини сохтмонӣ муҷаҳҳаз гардидаанд. == Зерсохт ва имконот == Театри миллӣ дорои се толори асосӣ мебошад: * '''Толори асосӣ''' — барои 2500 тамошобин пешбинӣ шуда, баландии он 18 метрро ташкил медиҳад. Толор дорои саҳнаи бузург ва ҷойи махсус барои оркестри симфонӣ, опера ва балет мебошад; * '''Толори консертӣ''' — дорои 1000 ҷойи нишаст; * '''Толори конфронсҳо''' — дорои 1115 ҷойи нишаст. Дар бинои театр, ҳамчун маҷмааи мукаммали фарҳангӣ, бахшҳо ва шароити зерин фароҳам оварда шудаанд: * Ҳуҷраҳои тамрини сарояндагон, ансамблҳо ва гурӯҳҳои ҳамсароён; * Коргоҳҳои пардоздиҳӣ, либосдӯзӣ ва пойафзолдӯзӣ; * Студияҳои сабти аудио ва видео, утоқҳои танзими равшанидиҳӣ; * Осорхонаи театр, галерея барои намоиши мусаввараҳо ва толорҳои қабули меҳмонони олиқадр; * Меҳмонхона барои ҳунармандону меҳмонон бо 136 ҷойи хоб; * Таваққуфгоҳ дар ду ошёнаи зеризаминӣ барои 250 воситаи нақлиёт; * 17 лифти мусофирбару боркаш ва 6 эскалатор. Бино бо низомҳои муосири гармидиҳӣ, ҳавотозакунӣ ва салқинсозии марказонидашуда таъмин мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Театрҳои Душанбе]] [[Гурӯҳ:Театрҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Мавзеъҳои сайёҳии Душанбе]] [[Гурӯҳ:Душанбе]] obygv3ztf2izb0kqwm82ssh3vdacbup 0 332516 1484689 1479367 2026-08-25T07:53:15Z Rabboni Hakimzoda 123692 Rabboni Hakimzoda moved page [[Янка Брол]] to [[Янка Брил]] 1479367 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Янка Брол''' ('''Иван Антонович Брол''', {{lang-be|Іван Антонавіч Брыль}}''Іван Антонавіч Брыль''; 22 июли (4 августи) 1917, Одесса — 25 июли 2006, Минск) — [[Нависанда|нависандаи]] [[Беларус|белорус]], Нависандаи халқии Ҷум­ҳурии Белоруссия (1981). == Зиндагинома == Дар оғози Ҷанги дуюми ҷа­ҳонӣ (1939) чун сарбози ла­ҳис­тонӣ, асири фашистони ол­мо­нӣ буд. Соли 1941 аз асорати фа­шистон фирор карда, дар гу­­рӯҳ­ҳои партизанӣ зидди фашистон ҷангидааст. Со­ли 1944 сокини ш. Минск – пойтахти Бе­лоруссия гардид. Дар рӯз­но­маю маҷаллаҳо кор мекард. == Осор == Му­ал­лифи повест­ҳои «Дар Зоболотие субҳ медамад» (1950; Ҷои­заи стали­нӣ, 1950); «Дар Бист­­­рянка» (1954); «Ошуф­та­гӣ» (1959), «Паран­даҳо ва ло­на­ҳо» (роман дар бораи Олмони 1939–1941, 1964) мебошад. Дар таълифи китоби «Ман аз деҳаи оташин» (1974) дос­тон дар бораи деҳаи овозадори замони ҶБВ – Хатин бо адибон А. Ада­мо­вич ва В. Колесник (1977) ҳам­корӣ кардааст. Асар­ҳои Брол ба за­бонҳои гуногуни халқҳои ҷа­ҳон, аз ҷумла ба забони тоҷикӣ ҳикояи «Андӯҳ» дар маҷ­мӯаи «Накҳати гул» (1965); «Пайроҳа» дар маҷмӯаи «Ҷӯш зан Двина» тарҷума шудаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Брол Янка|7|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Адибон аз рӯи кишвар]] [[Гурӯҳ:Адибон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Адибон]] 8vwk0ucl8dmvlzz4pxjhm82lp43ec6v 0 332790 1484612 1484420 2026-08-24T14:20:09Z Zosya95 54344 1484612 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |hex=FF00FF |r=255|g=0|b=255 |c=0|m=100|y=0|k=0 |h=300|s=100|v=100 }} {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонии чопӣ | hex=E2007A | r=226|g=0 |b=122| c=0|m=100|y=0 |k=0| h=328|s=100|v=89 }} {{Рангҳо |textcolor=white| title=Арғавонии чархи рангҳо (омехтаи бунафш ва сурх) | hex=C5007F | r=197|g=0 |b=127| c=22|m=100|y=12 |k=0| h=321|s=100|v=77 }} '''Арғавонӣ''',<ref>{{Cite web|url=https://vazhaju.tj/word/%D0%B0%D1%80%D2%93%D0%B0%D0%B2%D0%BE%D0%BD%D3%A3/am2utm|title=Арғавонӣ чист? Маънии арғавонӣ|author=[[Фарҳанги забони тоҷикӣ]]|website=vazhaju.tj|publisher=[[Вожаҷӯ]]|lang=tg|accessdate=2026-07-17}}</ref> '''арғувонӣ''' ({{lang-en|Magenta}}) — яке аз [[ранг]]ҳои гурӯҳи [[Рангҳои спектрӣ|ғайриспектрӣ]], ки миёни ду ранги [[бунафш]] ва зарандуд (сурхи тира/ҷигарӣ) меистад. Ин ранги дуюмин бо омехта кардани рангҳои аслии сурх ва кабуд дар таносуби баробар ба вуҷуд меояд. Дар воқеъ, арғавонӣ ранги сурхи тира аст. Арғавонӣ робитаи наздике бо бунафш дорад. Дар оптика (нуршиносӣ), бунафш ва арғавонӣ рангҳои шабеҳ ба ҳам ҳастанд<ref name="gilbert2">{{cite book|author=P. U.P. A Gilbert and Willy Haeberli|url=https://books.google.com/books?id=qSRqXvZ67lQC&pg=PA112|title=Physics in the Arts|publisher=Academic Press|year=2008|isbn=978-0-12-374150-9|page=112}}</ref><ref name=":3">{{cite book|author=Louis Bevier Spinney|url=https://archive.org/details/atextbookphysic00spingoog|title=A Text-book of Physics|publisher=Macmillan Co.|year=1911|page=[https://archive.org/details/atextbookphysic00spingoog/page/n636 573]}}</ref>. Арғавонӣ омехтае аз нури сурх ва нури кабуд ё бунафш аст, дар ҳоле ки бунафш ранги спектрӣ мебошад (аз дарозии мавҷҳои мунфариди нур). Дар корбурдҳои маъмулӣ, ҳар дуро ба рангҳое, ки байни ранги сурх ва кабуд ба ранги рӯшан вуҷуд доранд, нисбат медиҳанд, аммо арғавонӣ наздиктар ба сурх ва бунафш наздиктар ба кабуд аст<ref name=":02">{{Cite web|url=https://www.oed.com/view/Entry/223648|title=violet, n.1|first=|last=|website=OED Online|date=|publisher=Oxford University Press|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-04-06}}</ref><ref name=":12">{{Cite web|url=https://unabridged.merriam-webster.com/unabridged/violet|title=Violet|first=|last=|website=Webster's Third New International Dictionary, Unabridged|date=|url-status=live|archive-url=|archive-date=|access-date=2020-04-06}}</ref>. Ба ҳамин тартиб, дар чархи рангҳои наққошони суннатӣ, бунафш ва арғавонӣ ҳар ду байни сурх ва кабуд қарор доранд ва арғавонӣ наздик ба сурх аст. == Таърих == Дар ибтидо ранги арғавонӣ бо хонаводаи шоҳон ва салтанат дар иртибот буд, зеро ранги арғавонии сурӣ (мансуб ба шаҳри Сур, Лубнон) дар даврони бостон бисёр гаронбаҳо ва нодир буд<ref>{{Cite news|last=Dunn|first=Casey|url=https://www.nytimes.com/2013/10/09/science/the-color-of-royalty-bestowed-by-science-and-snails.html|title=The Color of Royalty, Bestowed by Science and Snails|date=2013-10-09|work=The New York Times|access-date=2020-04-04|language=en-US|issn=0362-4331}}</ref>. Бунафш ранге буд, ки тавассути додрасҳои румӣ пӯшида мешуд. Ин ранг ба ранги имперӣ табдил ёфт, ки тавассути ҳокимони Империяи Византия, Империяи Муқаддаси Рум ва баъдтар аз ҷониби усқуфҳои калисои католикии Рум пӯшида мешуд. Ба ҳамин тартиб дар Ҷопон, ин ранг ба таври суннатӣ бо имперотурӣ ва ашрофзодагон ҳамроҳ аст<ref name="HibiFukuda2000">{{cite book|author1=Sadao Hibi|url=https://books.google.com/books?id=1HkYtKPrjGEC|title=The Colors of Japan|author2=Kunio Fukuda|date=January 2000|publisher=Kodansha International|isbn=978-4-7700-2536-4}}</ref>. Арғавонӣ ранги орифон ва равоншиносон буда, ранги асроромез ва бошукӯҳ ба шумор меравад. Дӯстдорони ин ранг пайваста маҷзуби зебоиҳо ва зарофатҳо мешаванд. Онҳо мағрур ва иҷтимоиянд ва муошират бо онҳо лаззатбахш аст. == Нигаред низ == * [[Бунафш]] * [[Гулобӣ (ранг)|Гулобӣ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} {{Тобишҳои ранги сафсар}} sfduwewf6etsrd4ffnukd7yazh6mdod 0 333279 1484668 1484508 2026-08-25T02:00:08Z Шухрат Саъдиев 5132 Ҳизф кард: "[[МАПҶТ]]": Муҳофизат шуд барои вироиш намудани огоҳиҳо доир ба харобкориҳои Корбари гумном дар Википедияи тоҷикӣ ([Вироиш=Иҷозати танҳо мудирон] (замони саромадан 02:00, 25 сентябри 2026 (UTC)) [Кӯчонидан=Иҷозати танҳо мудирон] (замони саромадан 02:00, 25 сентябри 2026 (UTC))) 1484508 wikitext text/x-wiki Симкорта мехарӣ ба ягон мӯҳтоҷ ёрдам кунӣ хуб нест. Одами беақл чунин рафтор дорад mti2n82nvebquxwv79sgif2jahleb79 1484670 1484668 2026-08-25T02:56:37Z Шухрат Саъдиев 5132 Огоҳнома бар зидди амалҳои харобкорӣ дар Википедияи тоҷикӣ 1484670 wikitext text/x-wiki ОГОҲНОМАИ БА КОРБАРИ ГУМНОМ! Дар аксар амалҳои вироишоти харобкориат '<big>(Охирон 23.08.26 <blockquote>~2026-46084-92, ~2026-42487-87, ~2026-45610-36, ~2026-45705-59, ~2026-45503-84, ~2026-45044-67, ~2026-44147-42, ~2026-43845-56, ~2026-43882-42, ~2026-43850-39, ~2026-43541-09, ~2026-43104-51</blockquote>,аввал аз 5.08.26)</big>'' <big> дар поварақи «навиштаҷоти бардуруғ» дар бахши Адаб<big>иёт ва Вебгоҳҳои идораҳои давлатии Тоҷикистонро гузошта истодаи ???</big>. Ин амалат ғайри қонунҳои давлат аст. Идораҳои давлатӣ метавонанд ТУРО барои бадном намудани номи коргоҳҳои давлатӣ ба </big> МУАССИСАҲОИ ТАФТИШОТИИ ВАЗОРАТИ КОРҲОИ ДОХИЛИИ ҶТ ШИКОЯТ НАВИСТА ФИРИСТАНД. ОГОҲНОМАРО ХОНЕД <big><blockquote>аз амалҳои зиддидавлатии харобкорӣ дар Википедияи тоҷикӣ даст кашед.</blockquote></big> <big>'''Симкорта дар дваоми зиёда аз 1 сол мехарӣ ва харбкориатро доимо давом дода истодаи. ба ягон мӯҳтоҷ ин пулҳоятро ёрдам кунӣ хуб нест. Одами беақл чунин рафтор дорад.'''</big> kwdre72bw1h74xhdkvovd3rcyyfnseb 1484671 1484670 2026-08-25T03:02:49Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1484671 wikitext text/x-wiki ОГОҲНОМА БА КОРБАРИ ГУМНОМ! АПТ, АПҶТ, APQJT, ТПА, ТАП ва диг. Дар аксар амалҳои вироишоти харобкориат '<big>(Охирон 23.08.26 <blockquote>~2026-46084-92, ~2026-42487-87, ~2026-45610-36, ~2026-45705-59, ~2026-45503-84, ~2026-45044-67, ~2026-44147-42, ~2026-43845-56, ~2026-43882-42, ~2026-43850-39, ~2026-43541-09, ~2026-43104-51</blockquote>,аввал аз 5.08.26)</big>'' <big> дар поварақи «навиштаҷоти бардуруғ» дар бахши Адаб<big>иёт ва Вебгоҳҳои идораҳои давлатии Тоҷикистонро гузошта истодаи ???</big>. Ин амалат ғайри қонунҳои давлат аст. Идораҳои давлатӣ метавонанд ТУРО барои бадном намудани номи коргоҳҳои давлатӣ ба </big> МУАССИСАҲОИ ТАФТИШОТИИ ВАЗОРАТИ КОРҲОИ ДОХИЛИИ ҶТ ШИКОЯТ НАВИСТА ФИРИСТАНД. ОГОҲНОМАРО ХОНЕД <big><blockquote>аз амалҳои зиддидавлатии харобкорӣ дар Википедияи тоҷикӣ даст кашед.</blockquote></big> <big>'''Симкорта дар дваоми зиёда аз 1 сол мехарӣ ва харбкориатро доимо давом дода истодаи. ба ягон мӯҳтоҷ ин пулҳоятро ёрдам кунӣ хуб нест. Одами беақл чунин рафтор дорад.'''</big> edf0asgadlefzw5bgkgohxtgey9exkk 1484672 1484671 2026-08-25T03:04:57Z Шухрат Саъдиев 5132 таҳрир 1484672 wikitext text/x-wiki ОГОҲНОМА БА КОРБАРИ ГУМНОМ! АПТ, АПҶТ, APQJT, ТПА, ТАП ва диг. Дар аксар амалҳои вироишоти харобкориат '<big>(Охирон 23.08.26 <blockquote>~2026-46084-92, ~2026-42487-87, ~2026-45610-36, ~2026-45705-59, ~2026-45503-84, ~2026-45044-67, ~2026-44147-42, ~2026-43845-56, ~2026-43882-42, ~2026-43850-39, ~2026-43541-09, ~2026-43104-51</blockquote>,аввал аз 5.08.26)</big>'' <big> дар поварақи «навиштаҷоти бардуруғ» дар бахши Адаб<big>иёт ва Вебгоҳҳои идораҳои давлатии Тоҷикистонро гузошта истодаи ???</big>. Ин амалат ғайри қонунҳои давлат аст. Идораҳои давлатӣ метавонанд ТУРО барои бадном намудани номи коргоҳҳои давлатӣ ба </big> МУАССИСАҲОИ ТАФТИШОТИИ ВАЗОРАТИ КОРҲОИ ДОХИЛИИ ҶТ ШИКОЯТ НАВИСТА ФИРИСТАНД. ОГОҲНОМАРО ХОНЕД <big><blockquote>аз амалҳои зиддидавлатии харобкорӣ дар Википедияи тоҷикӣ даст кашед.</blockquote></big> <big>'''Симкорта зиёда аз 1 сол мехарӣ ва харбкориатро давом дода истодаи. Ба ягон одами мӯҳтоҷ ин пулҳоятро ёрдам кунӣ хуб нест.'''</big> sg3tuq17xnk5ululsv5jyng1krpt3ek 1484703 1484672 2026-08-25T08:28:54Z Шухрат Саъдиев 5132 илова ба огоҳнома 1484703 wikitext text/x-wiki ОГОҲНОМА БА КОРБАРИ ГУМНОМ! АПТ, АПҶТ, APQJT, ТПА, ТАП ва диг. Дар аксар амалҳои вироишоти харобкориат '<big>(Охирон 23.08.26 <blockquote>~2026-46084-92, ~2026-42487-87, ~2026-45610-36, ~2026-45705-59, ~2026-45503-84, ~2026-45044-67, ~2026-44147-42, ~2026-43845-56, ~2026-43882-42, ~2026-43850-39, ~2026-43541-09, ~2026-43104-51</blockquote>,аввал аз 5.08.26)</big>'' <big> дар поварақи «навиштаҷоти бардуруғ» дар бахши Адаб<big>иёт ва Вебгоҳҳои идораҳои давлатии Тоҷикистонро гузошта истодаи ???</big>. Ин амалат ғайри қонунҳои давлат аст. Идораҳои давлатӣ метавонанд ТУРО барои бадном намудани номи коргоҳҳои давлатӣ ба </big> МУАССИСАҲОИ ТАФТИШОТИИ ВАЗОРАТИ КОРҲОИ ДОХИЛИИ ҶТ ШИКОЯТ НАВИСТА ФИРИСТАНД. ОГОҲНОМАРО ХОНЕД <big><blockquote>Аз амалу харобкориҳои зиддидавлатӣ дар саҳифаҳои Википедияи тоҷикӣ даст кашед. Википедия як ҷойгоҳ барои суханронӣ ва худпазирӣ нест ва аз он барои таблиғот ё баёни назароти худ истифода накунед</blockquote></big> <big>'''Симкорта зиёда аз 1 сол мехарӣ ва харбкориатро давом дода истодаи. Ба ягон одами мӯҳтоҷ ин пулҳоятро ёрдам кунӣ хуб нест.'''</big> 7sc4awsbfifeorwptuhx2mrjp8q94ad 1484704 1484703 2026-08-25T08:29:42Z Шухрат Саъдиев 5132 1484704 wikitext text/x-wiki ОГОҲНОМА БА КОРБАРИ ГУМНОМ! АПТ, АПҶТ, APQJT, ТПА, ТАП ва диг. Дар аксар амалҳои вироишоти харобкориат '<big>(Охирон 23.08.26 <blockquote>~2026-46084-92, ~2026-42487-87, ~2026-45610-36, ~2026-45705-59, ~2026-45503-84, ~2026-45044-67, ~2026-44147-42, ~2026-43845-56, ~2026-43882-42, ~2026-43850-39, ~2026-43541-09, ~2026-43104-51</blockquote>,аввал аз 5.08.26)</big>'' <big> дар поварақи «навиштаҷоти бардуруғ» дар бахши Адаб<big>иёт ва Вебгоҳҳои идораҳои давлатии Тоҷикистонро гузошта истодаи ???</big>. Ин амалат ғайри қонунҳои давлат аст. Идораҳои давлатӣ метавонанд ТУРО барои бадном намудани номи коргоҳҳои давлатӣ ба </big> МУАССИСАҲОИ ТАФТИШОТИИ ВАЗОРАТИ КОРҲОИ ДОХИЛИИ ҶТ ШИКОЯТ НАВИСТА ФИРИСТАНД. ОГОҲНОМАРО ХОНЕД <big><blockquote>Аз амалу харобкориҳои зиддидавлатӣ дар саҳифаҳои Википедияи тоҷикӣ даст кашед. Википедия як ҷойгоҳ барои суханронӣ ва худпазирӣ нест ва аз он барои таблиғот ё баёни назароти худ истифода накунед</blockquote></big> <big>'''Симкорта зиёда аз 1 сол мехарӣ ва харбкориатро давом дода истодаи. Ба ягон одами мӯҳтоҷ ин пулҳоятро хайру ёрдам кунӣ хуб нест.'''</big> c9chtrqlxzudj9m5buww11yoob4hi9d 0 333284 1484603 1484523 2026-08-24T13:54:05Z Zosya95 54344 1484603 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |ном = Нофармон |hex = E285FF |r = 226 |g = 133 |b = 255 |c = 11 |m = 48 |y = 0 |k = 0 |дарозии мавҷ = |басомад = |муқобил = #A1FF85 |рамз = }} [[Акс:Wilde_Malve.JPG|мини| Гули ваҳшии маллоу]] Ранги нофармон нисбат ба ранги равшани [[Арғавонӣ|арғувонӣ]] хокистарранг ва кабудтар дорад. Бисёре аз гулҳои ваҳшии саманд, ки "кабуд" номида мешаванд, дақиқтар ҳамчун арғувонӣ тасниф карда мешаванд. Арғувонӣ баъзан ҳамчун арғувонии саманд тавсиф мешавад. [[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]] 8dk5pw6vbjrryajygoar3nrkdwnzb0q 1484611 1484603 2026-08-24T14:19:58Z Zosya95 54344 1484611 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |ном = Нофармон |hex = E285FF |r = 226 |g = 133 |b = 255 |c = 11 |m = 48 |y = 0 |k = 0 |дарозии мавҷ = |басомад = |муқобил = #A1FF85 |рамз = }} [[Акс:Wilde_Malve.JPG|мини| Гули ваҳшии маллоу]] Ранги нофармон нисбат ба ранги равшани [[Арғавонӣ|арғувонӣ]] хокистарранг ва кабудтар дорад. Бисёре аз гулҳои ваҳшии саманд, ки "кабуд" номида мешаванд, дақиқтар ҳамчун арғувонӣ тасниф карда мешаванд. Арғувонӣ баъзан ҳамчун арғувонии саманд тавсиф мешавад. [[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]] {{Тобишҳои ранги сафсар}} p1kxf4d9l9amlo4t750mhi7p234suhz 1484618 1484611 2026-08-24T14:31:00Z Zosya95 54344 1484618 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |ном = Нофармон |hex = E285FF |r = 226 |g = 133 |b = 255 |c = 11 |m = 48 |y = 0 |k = 0 |дарозии мавҷ = |басомад = |рамз = }} [[Акс:Wilde_Malve.JPG|мини| Гули ваҳшии маллоу]] Ранги нофармон нисбат ба ранги равшани [[Арғавонӣ|арғувонӣ]] хокистарранг ва кабудтар дорад. Бисёре аз гулҳои ваҳшии саманд, ки "кабуд" номида мешаванд, дақиқтар ҳамчун арғувонӣ тасниф карда мешаванд. Арғувонӣ баъзан ҳамчун арғувонии саманд тавсиф мешавад. [[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]] kz51umfxne39su1dsvfvcedjto1k494 1484658 1484618 2026-08-24T22:33:03Z Zosya95 54344 1484658 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |ном = Нофармон |hex = c6c1ee |r = 226 |g = 133 |b = 255 |c = 11 |m = 48 |y = 0 |k = 0 |дарозии мавҷ = |басомад = |рамз = |тасвир = Nofarmon.svg }} [[Акс:Wilde_Malve.JPG|мини| Гули ваҳшии маллоу]] Ранги нофармон нисбат ба ранги равшани [[Арғавонӣ|арғувонӣ]] хокистарранг ва кабудтар дорад. Бисёре аз гулҳои ваҳшии саманд, ки "кабуд" номида мешаванд, дақиқтар ҳамчун арғувонӣ тасниф карда мешаванд. Арғувонӣ баъзан ҳамчун арғувонии саманд тавсиф мешавад. [[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]] 24fi7edg3u24rcyo5q0s4y5h03vorjw 1484659 1484658 2026-08-24T22:33:36Z Zosya95 54344 1484659 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |ном = Нофармон |hex = c6c1ee |r = 226 |g = 133 |b = 255 |c = 11 |m = 48 |y = 0 |k = 0 |дарозии мавҷ = |басомад = |рамз = |тасвир = Nofarmon.svg }} [[Акс:Wilde_Malve.JPG|мини| Гули ваҳшии маллоу]] Ранги нофармон нисбат ба ранги равшани [[Арғавонӣ|арғувонӣ]] хокистарранг ва кабудтар дорад. Бисёре аз гулҳои ваҳшии саманд, ки "кабуд" номида мешаванд, дақиқтар ҳамчун арғувонӣ тасниф карда мешаванд. Арғувонӣ баъзан ҳамчун арғувонии саманд тавсиф мешавад. [[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]] {{Тобишҳои ранги сафсар}} 3zptz76ncyjekoe2kjh3klz2jrq7w3n 1484661 1484659 2026-08-24T23:01:36Z Zosya95 54344 1484661 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |ном = Нофармон |hex = C6C1EE |r = 198 |g = 193 |b = 238 |c = 17 |m = 19 |y = 0 |k = 7 |тасвир = Nofarmon.svg }} '''Нофармон''' ранги [[Бунафш|бунафши]] паст аст, ки нисбат ба [[Арғавонӣ|арғавонӣ]] [[Кабуд|кабудтар]] ва каме [[Хокистарранг|хокистаррангтар]] менамояд. == Решаи ном == Номи ин ранг аз номи гули [[Испараки моғӣ|испараки моғӣ]] ({{lang-la|Delphinium oreophilum}}) гирифта шудааст.<ref>{{cite web |title=Маънои "naafarmaan" |url=https://www.rekhtadictionary.com/meaning-of-naafarmaan?lang=ur |website=Rekhta Dictionary |access-date=24 августи 2026 }}</ref> {{Тобишҳои ранги сафсар}} 4xw5jb4taypke7blv2ml42z12jyv62o 1484662 1484661 2026-08-24T23:05:25Z Zosya95 54344 1484662 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |ном = Нофармон |hex = C6C1EE |r = 198 |g = 193 |b = 238 |c = 17 |m = 19 |y = 0 |k = 7 |тасвир = Nofarmon.svg }} '''Нофармон''' ранги [[Бунафш|бунафши]] паст аст, ки нисбат ба [[Арғавонӣ|арғавонӣ]] [[Кабуд|кабудтар]] ва каме [[Хокистарранг|хокистаррангтар]] менамояд. == Решаи ном == [[File:Delphinium newtonianum in bloom.jpg|thumb|Гулҳои испараки моғӣ]] Номи ин ранг аз номи гули [[Испараки моғӣ|испараки моғӣ]] ({{lang-la|Delphinium oreophilum}}) гирифта шудааст.<ref>{{cite web |title=Маънои "naafarmaan" |url=https://www.rekhtadictionary.com/meaning-of-naafarmaan?lang=ur |website=Rekhta Dictionary |access-date=24 августи 2026 }}</ref> {{Тобишҳои ранги сафсар}} ivaqsue78fab3ur8qlsrbzv008cvzg9 1484663 1484662 2026-08-24T23:09:55Z Zosya95 54344 1484663 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |ном = Нофармон |hex = C6C1EE |r = 198 |g = 193 |b = 238 |c = 17 |m = 19 |y = 0 |k = 7 |тасвир = Nofarmon.svg }} '''Нофармон''' ранги [[Бунафш|бунафши]] паст аст, ки нисбат ба [[Арғавонӣ|арғавонӣ]] [[Кабуд|кабудтар]] ва каме [[Хокистарранг|хокистаррангтар]] менамояд. == Решаи ном == [[File:Delphinium newtonianum in bloom.jpg|thumb|Гулҳои испараки моғӣ]] Номи ин ранг аз номи гули [[Испараки моғӣ|испараки моғӣ]] ({{lang-la|Delphinium oreophilum}}) гирифта шудааст.<ref>{{cite web |title=Маънои "naafarmaan" |url=https://www.rekhtadictionary.com/meaning-of-naafarmaan?lang=ur |website=Rekhta Dictionary |access-date=24 августи 2026 }}</ref> Дар "[[Луғатномаи Деҳхудо]]" нофармон номи гуле аст, ки онро "забон ба қафо" низ мегӯянд.<ref>{{cite web |title=نافرمان |website=لغت‌نامه دهخدا |publisher=واژه‌یاب |language=fa |access-date=24 августи 2026 |url = https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%86%D8%A7%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86?q=%D9%86%D8%A7%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86 }}</ref> == Адабиёт == {{reflist}} {{Тобишҳои ранги сафсар}} fqx99vhj9hvpog6o0zvg14t3gxgn5yu 1484664 1484663 2026-08-24T23:25:27Z Zosya95 54344 /* Решаи ном */ 1484664 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |ном = Нофармон |hex = C6C1EE |r = 198 |g = 193 |b = 238 |c = 17 |m = 19 |y = 0 |k = 7 |тасвир = Nofarmon.svg }} '''Нофармон''' ранги [[Бунафш|бунафши]] паст аст, ки нисбат ба [[Арғавонӣ|арғавонӣ]] [[Кабуд|кабудтар]] ва каме [[Хокистарранг|хокистаррангтар]] менамояд. == Решаи ном == [[File:Delphinium newtonianum in bloom.jpg|thumb|Гулҳои испараки моғӣ]] Дар "[[Луғатномаи Деҳхудо]]" нофармон номи гуле аст, ки онро "забон ба қафо" низ мегӯянд,<ref>{{cite web |title=نافرمان |website=لغت‌نامه دهخدا |publisher=واژه‌یاب |language=fa |access-date=24 августи 2026 |url = https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%86%D8%A7%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86?q=%D9%86%D8%A7%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86 }}</ref><ref>{{cite web |title=Маънои "naafarmaan" |url=https://www.rekhtadictionary.com/meaning-of-naafarmaan?lang=ur |website=Rekhta Dictionary |access-date=24 августи 2026 }}</ref> ки номи имрӯзааш гули [[Испараки моғӣ|испараки моғӣ]] ({{lang-la|Delphinium oreophilum}}) аст. == Адабиёт == {{reflist}} {{Тобишҳои ранги сафсар}} do995iweeajalhxyobt71z4td5m1nvv 1484665 1484664 2026-08-24T23:25:49Z Zosya95 54344 /* Решаи ном */ 1484665 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |ном = Нофармон |hex = C6C1EE |r = 198 |g = 193 |b = 238 |c = 17 |m = 19 |y = 0 |k = 7 |тасвир = Nofarmon.svg }} '''Нофармон''' ранги [[Бунафш|бунафши]] паст аст, ки нисбат ба [[Арғавонӣ|арғавонӣ]] [[Кабуд|кабудтар]] ва каме [[Хокистарранг|хокистаррангтар]] менамояд. == Решаи ном == [[File:Delphinium newtonianum in bloom.jpg|thumb|Гулҳои испараки моғӣ]] Дар "[[Луғатномаи Деҳхудо]]" нофармон номи гулест, ки онро "забон ба қафо" низ мегӯянд,<ref>{{cite web |title=نافرمان |website=لغت‌نامه دهخدا |publisher=واژه‌یاب |language=fa |access-date=24 августи 2026 |url = https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%86%D8%A7%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86?q=%D9%86%D8%A7%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86 }}</ref><ref>{{cite web |title=Маънои "naafarmaan" |url=https://www.rekhtadictionary.com/meaning-of-naafarmaan?lang=ur |website=Rekhta Dictionary |access-date=24 августи 2026 }}</ref> ки номи имрӯзааш гули [[Испараки моғӣ|испараки моғӣ]] ({{lang-la|Delphinium oreophilum}}) аст. == Адабиёт == {{reflist}} {{Тобишҳои ранги сафсар}} 7wdjvq1ni6hat59k1got3nayf7x7dfu 1484666 1484665 2026-08-24T23:27:25Z Zosya95 54344 /* Решаи ном */ 1484666 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |ном = Нофармон |hex = C6C1EE |r = 198 |g = 193 |b = 238 |c = 17 |m = 19 |y = 0 |k = 7 |тасвир = Nofarmon.svg }} '''Нофармон''' ранги [[Бунафш|бунафши]] паст аст, ки нисбат ба [[Арғавонӣ|арғавонӣ]] [[Кабуд|кабудтар]] ва каме [[Хокистарранг|хокистаррангтар]] менамояд. == Решаи ном == [[File:Delphinium newtonianum in bloom.jpg|thumb|Гулҳои испараки моғӣ]] Дар "[[Луғатномаи Деҳхудо]]" нофармон номи гулест, ки онро "забон ба қафо" низ мегӯянд<ref>{{cite web |title=نافرمان |website=لغت‌نامه دهخدا |publisher=واژه‌یاب |language=fa |access-date=24 августи 2026 |url = https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%86%D8%A7%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86?q=%D9%86%D8%A7%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86 }}</ref><ref>{{cite web |title=Маънои "naafarmaan" |url=https://www.rekhtadictionary.com/meaning-of-naafarmaan?lang=ur |website=Rekhta Dictionary |access-date=24 августи 2026 }}</ref> ва номи имрӯзааш гули [[Испараки моғӣ|испараки моғӣ]] ({{lang-la|Delphinium oreophilum}}) аст. == Адабиёт == {{reflist}} {{Тобишҳои ранги сафсар}} 76s7z0x1l0oq37rkpu48xjl4frse6xp 1484669 1484666 2026-08-25T02:01:11Z Zosya95 54344 /* Решаи ном */ 1484669 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |ном = Нофармон |hex = C6C1EE |r = 198 |g = 193 |b = 238 |c = 17 |m = 19 |y = 0 |k = 7 |тасвир = Nofarmon.svg }} '''Нофармон''' ранги [[Бунафш|бунафши]] паст аст, ки нисбат ба [[Арғавонӣ|арғавонӣ]] [[Кабуд|кабудтар]] ва каме [[Хокистарранг|хокистаррангтар]] менамояд. == Решаи ном == [[File:Delphinium newtonianum in bloom.jpg|thumb|Гулҳои испараки моғӣ]] Дар "[[Луғатномаи Деҳхудо]]" нофармон номи гулест, ки онро "забон ба қафо" низ мегӯянд<ref>{{cite web |title=نافرمان |website=لغت‌نامه دهخدا |publisher=واژه‌یاب |language=fa |access-date=24 августи 2026 |url = https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%86%D8%A7%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86?q=%D9%86%D8%A7%D9%81%D8%B1%D9%85%D8%A7%D9%86 }}</ref><ref>{{cite web |title=Маънои "naafarmaan" |url=https://www.rekhtadictionary.com/meaning-of-naafarmaan?lang=ur |website=Rekhta Dictionary |access-date=24 августи 2026 }}</ref> ва номи имрӯзааш [[Испараки моғӣ|испараки моғӣ]] ({{lang-la|Delphinium oreophilum}}) аст. == Адабиёт == {{reflist}} {{Тобишҳои ранги сафсар}} 43o5iyvm3tzohdsrslpo46soxssrrp2 0 333311 1484609 2026-08-24T14:11:25Z ~2026-46179-39 150452 Саҳифаи нав: {{Ҳизби сиёсӣ |номи ҳизб = Ҳизби Халқии Тоҷикистон |ном ба забони аслӣ = |логотип = flag of Tajikistan.svg |имзо = |пешво = Шоҳ Аброр |дабири кулл = Ориф Бек |асосгузор = Мастура Орифова |таърихи асосг... 1484609 wikitext text/x-wiki {{Ҳизби сиёсӣ |номи ҳизб = Ҳизби Халқии Тоҷикистон |ном ба забони аслӣ = |логотип = flag of Tajikistan.svg |имзо = |пешво = Шоҳ Аброр |дабири кулл = Ориф Бек |асосгузор = Мастура Орифова |таърихи асосгузорӣ = 1991 |таърихи парокандашавӣ = |қароргоҳ = [[Душанбе]] [[Тоҷикистон]] |маром = |байналмилал = |чиноҳи мусаллаҳ = |иттифоқчиён = |созмони ҷавонон = |шумораи аъзо = |шиор = |Ҷой дар палатаи поёнӣ = |Ҷой дар палатаи поёнӣ_параметр = |Ҷой дар палатаи болоӣ = |Ҷой дар палатаи болоӣ_параметр = |Ҷой дар Парлумони Аврупо = |суруд = |матбуоти ҳизб = Халқ |шахсиятҳо = |сомонаи расмӣ = www.hhkt.tj }} '''Ҳизби халқии Тоҷикистон''' (''ҲХТ'') — ҳизби сиёсии расмӣ дар [[Тоҷикистон]]. Ҳизби Халқии Тоҷикистон, дар [[ Ҷумҳурии Тоҷикистон]]аз ҷониби Вазорати адлияи ҶТ ба расмият шинохта шудааст.<ref>{{Cite web |url=http://www.bbc.co.uk/tajik/news/2009/09/090923_if_peopls.shtml |title=Музокироти халқии "анҷом ёфт" BBC Тоҷикӣ 23 Сентябр соли 2009 |website=www.bbc.co.uk/tajik/ |publisher=bbc.co.uk/tajik |access-date=2026-08-09 }}</ref> == Таърих == [[Мастура Орифова ]] аввалин роҳбари ҳизб мебошад, ки соли 1990 таъсис ёфтааст. Орифова Мастура в аз бунёдгузорони ҳизби демократӣ маҳсуб меёбад, ки дар Анҷумани таъсисӣ дар соли 1990 муовини раиси ҳизби халқии Тоҷикистон интихоб гардид ва дар солҳои 1995 – 1999 вазифаи раисиро бар уҳда дошт. Ҳамзамон аз он вақт то охири соли 2007 сарварии ин ҳизб дар вилояти Суғд буд<ref>[http://www.ozodi.org/content/article/1368448.html Дар ҶT 10.01.2009 Озодӣ]</ref>. Саӣид Аброр Ҳабибуллоҳ соли [[2006]] ба Ҳизби Халқии Тоҷикистон пайваст ва моҳи декабри соли [[2012]] раиси ҳизб интихоб шуд. Дар таърихи [[17 сентябр]] дар анҷумани Ҳизби Халқии Тоҷикистон ба унвони номзад ба мақоми президентӣ муаррифӣ шуд<ref>[http://www.ozodi.org/content/exclusive-iv-with-presidential-candidate-saiabror-habibulloev/25116847.html C. А.Ҳабибуллоҳзода: "Як ман ба Эмомалӣ Раҳмон овоз медиҳад" ([[Радиои Озодӣ]])]</ref>. [[Саид Аброр Ҳабибуллоҳзода |Саъид Аброр Ҳабибуллоев]] дар [[Интихоботи президентии Тоҷикистон, 2013]] ҳамчун номзади Ҳизби халқии Тоҷикистон иштирок кардааст. [[Саид Аброр Ҳабибуллоҳзода]] ягона вакили [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] даъвати V ва даъвати VI буд.<ref>{{Cite web|url=https://parlament.tj/deputats/18|title=Ҳабибуллоҳзода СаидАброр Усмон|author=|website=www.parlament.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2020-03-20|archivedate=2020-03-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200321171146/https://parlament.tj/deputats/18}}</ref> == Шоҳ Аброр раиси Ҳизби халқии Тоҷикистон == Анҷумани ғайринавбатии Ҳизби халқии Тоҷикистон 10 майи соли 2024 дар шаҳри Душанбе баргузор шуд ва дар ҷараёни он, фаъолияти раҳбари, инак, собиқи ҲХТ [[Саид Аброр Ҳабибуллоҳзода]], ки ҳамзамон ягона вакили парлумон аз ин ҳизб аст, “қаноатбахш” баҳогузорӣ шуд. Саидзода, ки дар ин анҷумани ғайринавбатӣ иштирок накард, аз курсии раиси ҳизб барканор шуд. Ӯ анҷуман ва қарорҳои онро ғайриоинномавӣ номид. Вазорати адлияи Тоҷикистон пас аз омӯзиш қарорҳои дахлдори Анҷумани ғайринавбатии XVIII Ҳизби Халқии Тоҷикистонро тасдиқ ва нусхаи санади расмии бақайдгирии ҳизби сиёсиро ба номи раиси тозаинтихоби ҳизб [[Шоҳ Аброр]] ба Шӯрои сиёсии Ҳизби Халқии Тоҷикистон ирсол кардааст. Вазорати адлия Шоҳ Аброрро раиси Ҳизби Халқии Тоҷикистон эътироф кардааст<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/politics/20240531/vazorati-adliya-shоh-abrorro-raisi-izbi-khalqi-toikiston-etirof-kard|title=Вазорати адлия Шоҳ Аброрро раиси Ҳизби халқии Тоҷикистон эътироф кардааст|website=asiaplustj|date=2024-12-24|lang=tj|deadlink=no|accessdate=2025-01-20}}</ref>. == Рӯйхати номзадҳо аз Ҳизби халқии Тоҷикистон == 12 феврали соли 2025 Бо қарори Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсии Ҷумҳурии Тоҷикистон мувофиқи моддаҳои 12 ва 35 Қонуни конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи интихоботи Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон» ва дар асоси пешниҳоди ҳуҷҷатҳои номзадҳо рӯйхати номзадҳои ҳизбҳои сиёсӣ ба қайд гирифта шуд. Рӯйхати номзадҳо аз Ҳизби Халқии Тоҷикистон Рӯйхати номзадҳо аз Ҳизби халқии Тоҷикистон ба вакилии Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар ҳайати 3 нафар ба қайд гирифта шуд: # [[Шоҳ Аброр]] , таваллудаш соли 1991, Президенти ширкати «Аброр» – и Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе, сокини шаҳри Душанбе. # Мирзоева Зуҳро Аброровна, таваллудаш соли 1950, нафақагир, сокини шаҳри Душанбе. # Умаров Илёс, таваллудаш соли 1952, омӯзгори Донишкадаи омӯзгории Тоҷикистон дар ноҳияи Рашт, сокини ноҳияи Рашт.<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2025/02/intihoboti-vakiloni-hal-2025-r-jhati-nomzad-oi-izb-oi-siyos-ba-ajd-girifta-shud/|title=ИНТИХОБОТИ ВАКИЛОНИ ХАЛҚ-2025. Рӯйхати номзадҳои ҳизбҳои сиёсӣ ба қайд гирифта шуд|author=|website=www. khovar.tj |date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2025-02-15}}</ref> == ИНТИХОБОТИ ВАКИЛОНИ ХАЛҚ-2025. == Дар асоси рӯйхати номзадҳои ҳизбҳои сиёсӣ, ки дар [[КМИР]] пешниҳод ва тасдиқ гардида буд, шахсони зерин вориди порлумони нав - [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] даъвати ҳафтум шудаанд: Вакилони Ҳизби халқии Тоҷикистон: # [[Шоҳ Аброр]], Раиси ҳизб.<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/en/node/346407|title= НОМ БА НОМ. Кӣ ва аз кадом ҳизбу ҳавза вакили парлумон интихоб шуд?|author=|website=www.asiaplustj |date=|publisher= |lang=tg|accessdate=2025-02-15}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Ҳизбҳои сиёсии Тоҷикистон}} [[Гурӯҳ:Ташкилоту созмонҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҳизбҳои сиёсии Тоҷикистон]] e4qb50wggtz5j4m91kps90p3e416som 10 333312 1484610 2026-08-24T14:18:37Z Zosya95 54344 Саҳифаи нав: {{Тобишҳои ранг |номи_ранг=сафсар |shownote=1 |state={{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} |ранги_замина=#BB15F6 | #E285FF | Нофармон | Нофармон | #FF00FF | Арғавонӣ | Арғавонӣ | #BB15F6 | Сафсар | Сафсар | #8000FF | Бунафш | Бунафш }}{{main other| {{#if:{{{nocategory|}}} | |[[Гурӯҳ:Тобишҳои сафсар]] }} }} <noinclude> {{... 1484610 wikitext text/x-wiki {{Тобишҳои ранг |номи_ранг=сафсар |shownote=1 |state={{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} |ранги_замина=#BB15F6 | #E285FF | Нофармон | Нофармон | #FF00FF | Арғавонӣ | Арғавонӣ | #BB15F6 | Сафсар | Сафсар | #8000FF | Бунафш | Бунафш }}{{main other| {{#if:{{{nocategory|}}} | |[[Гурӯҳ:Тобишҳои сафсар]] }} }} <noinclude> {{documentation}} </noinclude> rxqvr2qbsjcfz9acgtad3q5ijwhfhha 1484660 1484610 2026-08-24T22:34:02Z Zosya95 54344 1484660 wikitext text/x-wiki {{Тобишҳои ранг |номи_ранг=сафсар |shownote=1 |state={{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} |ранги_замина=#BB15F6 | #c6c1ee | Нофармон | Нофармон | #FF00FF | Арғавонӣ | Арғавонӣ | #BB15F6 | Сафсар | Сафсар | #8000FF | Бунафш | Бунафш }}{{main other| {{#if:{{{nocategory|}}} | |[[Гурӯҳ:Тобишҳои сафсар]] }} }} <noinclude> {{documentation}} </noinclude> hdu93o9gvwerd6q1ad2xibicwkjpmp2 14 333313 1484613 2026-08-24T14:21:43Z Zosya95 54344 Саҳифаи холӣ эҷод шуд 1484613 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 1484614 1484613 2026-08-24T14:22:51Z Zosya95 54344 1484614 wikitext text/x-wiki {{Commons category|Types of purple}} [[Гурӯҳ:Тобишҳои ранг]] hnl7hwtlrc8ha6p9fug9wkjy24smcwf 0 333314 1484642 2026-08-24T18:12:45Z Omid Jeyhani 1522 Omid Jeyhani moved page [[Таҳмабад]] to [[Таҳмавар]] over redirect: Ин дараҷа таҳмавар номида мешавад. 1484642 wikitext text/x-wiki #равона [[Таҳмавар]] j52icok0zawb7nufj5zz78ohorhc87h 0 333316 1484651 2026-08-24T19:04:30Z VASHGIRD 8035 Тағйири масир ба [[Ваҳдат]] 1484651 wikitext text/x-wiki #равона [[Ваҳдат]] lspgacvcjwuz7qf19vps7wl30v6k1x1 3 333318 1484656 2026-08-24T21:05:23Z Mfield 5434 Mfield moved page [[Баҳси корбар:Dilnora]] to [[Баҳси корбар:Encoding 01]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Dilnora|Dilnora]]" to "[[Special:CentralAuth/Encoding 01|Encoding 01]]" 1484656 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳси корбар:Encoding 01]] auno24sq35fy3q2xdvqjvgiqzdb88to 0 333319 1484673 2026-08-25T04:30:40Z VASHGIRD 8035 Саҳифаи нав: '''Гессиан''', '''муайянкунандаи Гессе''' — барои функсияи $f(x_1, x_2, \dots, x_n)$ аз якчанд тағйирёбанда шакли квадратие (мураббаъие) мебошад, ки бо формулаи зерин дода мешавад: $$\sum_{i,j=1}^{n} \frac{\partial^2 f}{\partial x_i \partial x_j} x_i x_j$$ Баъзан Гессиан гуфта муайянкунандаи (детерминанти... 1484673 wikitext text/x-wiki '''Гессиан''', '''муайянкунандаи Гессе''' — барои функсияи $f(x_1, x_2, \dots, x_n)$ аз якчанд тағйирёбанда шакли квадратие (мураббаъие) мебошад, ки бо формулаи зерин дода мешавад: $$\sum_{i,j=1}^{n} \frac{\partial^2 f}{\partial x_i \partial x_j} x_i x_j$$ Баъзан Гессиан гуфта муайянкунандаи (детерминанти) матритсаи ҳосилаҳои хусусии дуюми ин шакли квадратиро ($\det H(f)$) меноманд, ки ҷузъҳояш аз $\frac{\partial^2 f}{\partial x_i \partial x_j}$ иборатанд. Ин мафҳумро соли 1844 математики олмонӣ [[Отто Гессе]] (Otto Hesse) ба илм ворид кардааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Гессиан|4|муаллиф= }} beoqulm0vlvpyu68fc38oofjwuqa641 1484674 1484673 2026-08-25T04:33:24Z VASHGIRD 8035 1484674 wikitext text/x-wiki '''Гессиан''', '''муайянкунандаи Гессе''' — барои функсияи <math>f</math> аз якчанд тағйирёбандаи <math>x_1, x_2, \dots, x_n</math> шакли квадратии (мураббаи) :<math>\sum_{i,j=1}^{n} \frac{\partial^2 f}{\partial x_i \partial x_j} x_i x_j</math> Баъзан гессианро муайянкунандаи матритсаи <math>\left( \frac{\partial^2 f}{\partial x_i \partial x_j} \right)</math>-и ин шакли квадратӣ меноманд. Соли 1844 [[Отто Гессе]] ба илм ворид кардааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Гессиан|8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Таҳлили риёзӣ]] kbnjxafkg54ok1ayz63r0mhb8qzarl0 14 333320 1484679 2026-08-25T07:10:07Z Шухрат Саъдиев 5132 гурӯҳбандӣ 1484679 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Википедия:Маълумот]] [[Гурӯҳ:Имкониятҳои Википедия]] jd02rh76q0izt3v0kfw3h8msug2wmwb 1484681 1484679 2026-08-25T07:22:08Z Шухрат Саъдиев 5132 навсозӣ, гурӯҳбандӣ 1484681 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Википедиа:Маълумот]] [[Гурӯҳ:Имкониятҳои Википедия]] jjkspwnissj63yfiw56mehqjiyyzdq8 14 333321 1484680 2026-08-25T07:16:52Z Шухрат Саъдиев 5132 гурӯҳбандӣ 1484680 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Википедиа:Маъмурӣ]] [[Гурӯҳ:Кӯмак]] nsqz2zjnx2zyfyveoiyhs8avjcw5p84 0 333324 1484692 2026-08-25T08:02:24Z VASHGIRD 8035 Саҳифаи нав: {{Мусиқидон |ном = Соҳиба Давлатшоева |номи аслӣ = Давлатшоева Соҳиба |акс = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 26.02.1970 |зодгоҳ = деҳаи Чарсем, [[Ноҳияи Шуғнон]], [[ВМКБ]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргу... 1484692 wikitext text/x-wiki {{Мусиқидон |ном = Соҳиба Давлатшоева |номи аслӣ = Давлатшоева Соҳиба |акс = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 26.02.1970 |зодгоҳ = деҳаи Чарсем, [[Ноҳияи Шуғнон]], [[ВМКБ]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |касб = [[сароянда]], [[навозанда]], [[раққоса]] |солони фаъолият = |анал = |жанрҳо = [[мусиқии суннатӣ]], [[поп]] |асбобҳо = асбобҳои мусиқии миллӣ |созмонҳо = Театри мусиқӣ-драмавии шаҳри Хоруғ, Муассисаи давлатии сафарию ҳунарии «Базморо» |ҷоизаҳо = Медали «Хидмати шоиста»<br>Ордени «Командор»-и Фаронса (2005) |сомона = |викианбор = }} '''Соҳиба Давлатшоева''' (зод. [[26 феврал]]и [[1970]], деҳаи Чарсем, [[ноҳияи Шуғнон]], [[ВМКБ]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — сароянда, навозанда ва раққосаи тоҷик. == Зиндагинома == Соҳиба Давлатшоева 26 феврали соли 1970 дар деҳаи Чарсеми ноҳияи Шуғнони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ба дунё омадааст. Институти давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзодаро хатм кардааст. == Фаъолияти ҳунарӣ == Фаъолияти кориро ба сифати овозхон ва мутриби ансамбли «Умед»-и шуъбаи фарҳанги ВМКБ оғоз намуда, сипас ҳамчун овозхони Театри мусиқӣ-комедияи ба номи Меҳрубон Назарови шаҳри Хоруғ ҳунарнамоӣ кардааст. Аз солҳои охир дар Муассисаи давлатии сафарию ҳунарии «Базморо»-и шаҳри Душанбе фаъолият мекунад. Баробари овозхонӣ дорои маҳорати рақс ва навохтани аксари асбобҳои мусиқии суннатии тоҷикӣ ва Шарқу Ғарб мебошад. Ӯ бисёр таронаҳои азёдрафтаи мардуми кӯҳистонро эҳё намуда, сурудҳои навро ба репертуари хеле ворид сохтааст. === Сурудҳо === * «Зиндагӣ чист?» * «Куҷо меравӣ?» * «Гардиши даврон» * «Дилбарам дилбар» * «Дилбари ҷонони ман» * «Туро ёд кунам» * «Дар гӯшаи танҳоӣ» * «Дилам хоҳад ҳаво бошад» * «Мебахшем» == Ҷоизаҳо == * Медали «Хидмати шоиста» * Ордени «Командор» (Фаронса, 2005) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с. [[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Шуғнон]] [[Гурӯҳ:Сарояндагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Навозандагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Иштирокчиёни ансамбли «Умед»]] [[Гурӯҳ:Дорандагони медали Хидмати шоиста]] 0tvbee0tmb6vw9brus4dmgef6f3trqd 1484695 1484692 2026-08-25T08:07:11Z VASHGIRD 8035 1484695 wikitext text/x-wiki {{Мусиқидон |ном = Соҳиба Давлатшоева |номи аслӣ = Давлатшоева Соҳиба |акс = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 26.02.1970 |зодгоҳ = деҳаи Чарсем, [[Ноҳияи Шуғнон]], [[ВМКБ]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |касб = [[сароянда]], [[навозанда]], [[раққоса]] |солони фаъолият = |анал = |жанрҳо = [[мусиқии суннатӣ]], [[поп]] |асбобҳо = асбобҳои мусиқии миллӣ |созмонҳо = Театри мусиқӣ-драмавии шаҳри Хоруғ, Муассисаи давлатии сафарию ҳунарии «Базморо» |ҷоизаҳо = Медали «Хидмати шоиста»<br>Ордени «Командор»-и Фаронса (2005) |сомона = |викианбор = }} '''Соҳиба Давлатшоева''' (зод. [[26 феврал]]и [[1970]], деҳаи Чарсем, [[ноҳияи Шуғнон]], [[ВМКБ]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — сароянда, навозанда ва раққосаи тоҷик, [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2021)<ref>{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20210818/ovozhonho-unvon-giriftand-saidzoda-sohiba-alovatov-nazriev-1041719219.html|title=Овозхонҳо унвону мукофот гирифтанд: аз Саидзода то Соҳиба ва Аловатову Назриев - аксҳо|author=|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2021-08-18|lang=tg|accessdate=2026-08-25}}</ref>. == Зиндагинома == Соҳиба Давлатшоева 26 феврали соли 1970 дар деҳаи Чарсеми ноҳияи Шуғнони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ба дунё омадааст. Институти давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзодаро хатм кардааст. == Фаъолияти ҳунарӣ == Фаъолияти кориро ба сифати овозхон ва мутриби ансамбли «Умед»-и шуъбаи фарҳанги ВМКБ оғоз намуда, сипас ҳамчун овозхони Театри мусиқӣ-комедияи ба номи Меҳрубон Назарови шаҳри Хоруғ ҳунарнамоӣ кардааст. Аз солҳои охир дар Муассисаи давлатии сафарию ҳунарии «Базморо»-и шаҳри Душанбе фаъолият мекунад. Баробари овозхонӣ дорои маҳорати рақс ва навохтани аксари асбобҳои мусиқии суннатии тоҷикӣ ва Шарқу Ғарб мебошад. Ӯ бисёр таронаҳои азёдрафтаи мардуми кӯҳистонро эҳё намуда, сурудҳои навро ба репертуари хеле ворид сохтааст. === Сурудҳо === * «Зиндагӣ чист?» * «Куҷо меравӣ?» * «Гардиши даврон» * «Дилбарам дилбар» * «Дилбари ҷонони ман» * «Туро ёд кунам» * «Дар гӯшаи танҳоӣ» * «Дилам хоҳад ҳаво бошад» * «Мебахшем» == Ҷоизаҳо == * Медали «Хидмати шоиста» * Ордени «Командор» (Фаронса, 2005) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с. [[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Шуғнон]] [[Гурӯҳ:Сарояндагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Навозандагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Иштирокчиёни ансамбли «Умед»]] [[Гурӯҳ:Дорандагони медали Хидмати шоиста]] 7tw6g63kd9vqdrjx2fdoroue6nis6tq 1484696 1484695 2026-08-25T08:08:24Z VASHGIRD 8035 /* Адабиёт */ 1484696 wikitext text/x-wiki {{Мусиқидон |ном = Соҳиба Давлатшоева |номи аслӣ = Давлатшоева Соҳиба |акс = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 26.02.1970 |зодгоҳ = деҳаи Чарсем, [[Ноҳияи Шуғнон]], [[ВМКБ]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |касб = [[сароянда]], [[навозанда]], [[раққоса]] |солони фаъолият = |анал = |жанрҳо = [[мусиқии суннатӣ]], [[поп]] |асбобҳо = асбобҳои мусиқии миллӣ |созмонҳо = Театри мусиқӣ-драмавии шаҳри Хоруғ, Муассисаи давлатии сафарию ҳунарии «Базморо» |ҷоизаҳо = Медали «Хидмати шоиста»<br>Ордени «Командор»-и Фаронса (2005) |сомона = |викианбор = }} '''Соҳиба Давлатшоева''' (зод. [[26 феврал]]и [[1970]], деҳаи Чарсем, [[ноҳияи Шуғнон]], [[ВМКБ]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — сароянда, навозанда ва раққосаи тоҷик, [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2021)<ref>{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20210818/ovozhonho-unvon-giriftand-saidzoda-sohiba-alovatov-nazriev-1041719219.html|title=Овозхонҳо унвону мукофот гирифтанд: аз Саидзода то Соҳиба ва Аловатову Назриев - аксҳо|author=|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2021-08-18|lang=tg|accessdate=2026-08-25}}</ref>. == Зиндагинома == Соҳиба Давлатшоева 26 феврали соли 1970 дар деҳаи Чарсеми ноҳияи Шуғнони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ба дунё омадааст. Институти давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзодаро хатм кардааст. == Фаъолияти ҳунарӣ == Фаъолияти кориро ба сифати овозхон ва мутриби ансамбли «Умед»-и шуъбаи фарҳанги ВМКБ оғоз намуда, сипас ҳамчун овозхони Театри мусиқӣ-комедияи ба номи Меҳрубон Назарови шаҳри Хоруғ ҳунарнамоӣ кардааст. Аз солҳои охир дар Муассисаи давлатии сафарию ҳунарии «Базморо»-и шаҳри Душанбе фаъолият мекунад. Баробари овозхонӣ дорои маҳорати рақс ва навохтани аксари асбобҳои мусиқии суннатии тоҷикӣ ва Шарқу Ғарб мебошад. Ӯ бисёр таронаҳои азёдрафтаи мардуми кӯҳистонро эҳё намуда, сурудҳои навро ба репертуари хеле ворид сохтааст. === Сурудҳо === * «Зиндагӣ чист?» * «Куҷо меравӣ?» * «Гардиши даврон» * «Дилбарам дилбар» * «Дилбари ҷонони ман» * «Туро ёд кунам» * «Дар гӯшаи танҳоӣ» * «Дилам хоҳад ҳаво бошад» * «Мебахшем» == Ҷоизаҳо == * Медали «Хидмати шоиста» * Ордени «Командор» (Фаронса, 2005) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с. [[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Шуғнон]] [[Гурӯҳ:Сарояндагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Навозандагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Иштирокчиёни ансамбли «Умед»]] [[Гурӯҳ:Дорандагони медали «Хидмати шоиста»]] [[Корбар:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон]] emea9exay1oo0jlu2qg63mkg51yi15y 1484697 1484696 2026-08-25T08:08:36Z VASHGIRD 8035 /* Адабиёт */ 1484697 wikitext text/x-wiki {{Мусиқидон |ном = Соҳиба Давлатшоева |номи аслӣ = Давлатшоева Соҳиба |акс = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 26.02.1970 |зодгоҳ = деҳаи Чарсем, [[Ноҳияи Шуғнон]], [[ВМКБ]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |касб = [[сароянда]], [[навозанда]], [[раққоса]] |солони фаъолият = |анал = |жанрҳо = [[мусиқии суннатӣ]], [[поп]] |асбобҳо = асбобҳои мусиқии миллӣ |созмонҳо = Театри мусиқӣ-драмавии шаҳри Хоруғ, Муассисаи давлатии сафарию ҳунарии «Базморо» |ҷоизаҳо = Медали «Хидмати шоиста»<br>Ордени «Командор»-и Фаронса (2005) |сомона = |викианбор = }} '''Соҳиба Давлатшоева''' (зод. [[26 феврал]]и [[1970]], деҳаи Чарсем, [[ноҳияи Шуғнон]], [[ВМКБ]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — сароянда, навозанда ва раққосаи тоҷик, [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2021)<ref>{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20210818/ovozhonho-unvon-giriftand-saidzoda-sohiba-alovatov-nazriev-1041719219.html|title=Овозхонҳо унвону мукофот гирифтанд: аз Саидзода то Соҳиба ва Аловатову Назриев - аксҳо|author=|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2021-08-18|lang=tg|accessdate=2026-08-25}}</ref>. == Зиндагинома == Соҳиба Давлатшоева 26 феврали соли 1970 дар деҳаи Чарсеми ноҳияи Шуғнони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ба дунё омадааст. Институти давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзодаро хатм кардааст. == Фаъолияти ҳунарӣ == Фаъолияти кориро ба сифати овозхон ва мутриби ансамбли «Умед»-и шуъбаи фарҳанги ВМКБ оғоз намуда, сипас ҳамчун овозхони Театри мусиқӣ-комедияи ба номи Меҳрубон Назарови шаҳри Хоруғ ҳунарнамоӣ кардааст. Аз солҳои охир дар Муассисаи давлатии сафарию ҳунарии «Базморо»-и шаҳри Душанбе фаъолият мекунад. Баробари овозхонӣ дорои маҳорати рақс ва навохтани аксари асбобҳои мусиқии суннатии тоҷикӣ ва Шарқу Ғарб мебошад. Ӯ бисёр таронаҳои азёдрафтаи мардуми кӯҳистонро эҳё намуда, сурудҳои навро ба репертуари хеле ворид сохтааст. === Сурудҳо === * «Зиндагӣ чист?» * «Куҷо меравӣ?» * «Гардиши даврон» * «Дилбарам дилбар» * «Дилбари ҷонони ман» * «Туро ёд кунам» * «Дар гӯшаи танҳоӣ» * «Дилам хоҳад ҳаво бошад» * «Мебахшем» == Ҷоизаҳо == * Медали «Хидмати шоиста» * Ордени «Командор» (Фаронса, 2005) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с. [[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Шуғнон]] [[Гурӯҳ:Сарояндагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Навозандагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Иштирокчиёни ансамбли «Умед»]] [[Гурӯҳ:Дорандагони медали «Хидмати шоиста»]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон]] b4i01e043z1el8vkcldaxbas266z4d3 1484698 1484697 2026-08-25T08:08:47Z VASHGIRD 8035 /* Адабиёт */ 1484698 wikitext text/x-wiki {{Мусиқидон |ном = Соҳиба Давлатшоева |номи аслӣ = Давлатшоева Соҳиба |акс = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 26.02.1970 |зодгоҳ = деҳаи Чарсем, [[Ноҳияи Шуғнон]], [[ВМКБ]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |касб = [[сароянда]], [[навозанда]], [[раққоса]] |солони фаъолият = |анал = |жанрҳо = [[мусиқии суннатӣ]], [[поп]] |асбобҳо = асбобҳои мусиқии миллӣ |созмонҳо = Театри мусиқӣ-драмавии шаҳри Хоруғ, Муассисаи давлатии сафарию ҳунарии «Базморо» |ҷоизаҳо = Медали «Хидмати шоиста»<br>Ордени «Командор»-и Фаронса (2005) |сомона = |викианбор = }} '''Соҳиба Давлатшоева''' (зод. [[26 феврал]]и [[1970]], деҳаи Чарсем, [[ноҳияи Шуғнон]], [[ВМКБ]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — сароянда, навозанда ва раққосаи тоҷик, [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2021)<ref>{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20210818/ovozhonho-unvon-giriftand-saidzoda-sohiba-alovatov-nazriev-1041719219.html|title=Овозхонҳо унвону мукофот гирифтанд: аз Саидзода то Соҳиба ва Аловатову Назриев - аксҳо|author=|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2021-08-18|lang=tg|accessdate=2026-08-25}}</ref>. == Зиндагинома == Соҳиба Давлатшоева 26 феврали соли 1970 дар деҳаи Чарсеми ноҳияи Шуғнони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ба дунё омадааст. Институти давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзодаро хатм кардааст. == Фаъолияти ҳунарӣ == Фаъолияти кориро ба сифати овозхон ва мутриби ансамбли «Умед»-и шуъбаи фарҳанги ВМКБ оғоз намуда, сипас ҳамчун овозхони Театри мусиқӣ-комедияи ба номи Меҳрубон Назарови шаҳри Хоруғ ҳунарнамоӣ кардааст. Аз солҳои охир дар Муассисаи давлатии сафарию ҳунарии «Базморо»-и шаҳри Душанбе фаъолият мекунад. Баробари овозхонӣ дорои маҳорати рақс ва навохтани аксари асбобҳои мусиқии суннатии тоҷикӣ ва Шарқу Ғарб мебошад. Ӯ бисёр таронаҳои азёдрафтаи мардуми кӯҳистонро эҳё намуда, сурудҳои навро ба репертуари хеле ворид сохтааст. === Сурудҳо === * «Зиндагӣ чист?» * «Куҷо меравӣ?» * «Гардиши даврон» * «Дилбарам дилбар» * «Дилбари ҷонони ман» * «Туро ёд кунам» * «Дар гӯшаи танҳоӣ» * «Дилам хоҳад ҳаво бошад» * «Мебахшем» == Ҷоизаҳо == * Медали «Хидмати шоиста» * Ордени «Командор» (Фаронса, 2005) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с. [[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Шуғнон]] [[Гурӯҳ:Сарояндагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони медали «Хидмати шоиста»]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон]] ejbk76kkavr4zyqnyxkgkeq5rwzjhad 1484699 1484698 2026-08-25T08:09:03Z VASHGIRD 8035 иловаи [[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1484699 wikitext text/x-wiki {{Мусиқидон |ном = Соҳиба Давлатшоева |номи аслӣ = Давлатшоева Соҳиба |акс = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 26.02.1970 |зодгоҳ = деҳаи Чарсем, [[Ноҳияи Шуғнон]], [[ВМКБ]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |касб = [[сароянда]], [[навозанда]], [[раққоса]] |солони фаъолият = |анал = |жанрҳо = [[мусиқии суннатӣ]], [[поп]] |асбобҳо = асбобҳои мусиқии миллӣ |созмонҳо = Театри мусиқӣ-драмавии шаҳри Хоруғ, Муассисаи давлатии сафарию ҳунарии «Базморо» |ҷоизаҳо = Медали «Хидмати шоиста»<br>Ордени «Командор»-и Фаронса (2005) |сомона = |викианбор = }} '''Соҳиба Давлатшоева''' (зод. [[26 феврал]]и [[1970]], деҳаи Чарсем, [[ноҳияи Шуғнон]], [[ВМКБ]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — сароянда, навозанда ва раққосаи тоҷик, [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2021)<ref>{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20210818/ovozhonho-unvon-giriftand-saidzoda-sohiba-alovatov-nazriev-1041719219.html|title=Овозхонҳо унвону мукофот гирифтанд: аз Саидзода то Соҳиба ва Аловатову Назриев - аксҳо|author=|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2021-08-18|lang=tg|accessdate=2026-08-25}}</ref>. == Зиндагинома == Соҳиба Давлатшоева 26 феврали соли 1970 дар деҳаи Чарсеми ноҳияи Шуғнони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ба дунё омадааст. Институти давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзодаро хатм кардааст. == Фаъолияти ҳунарӣ == Фаъолияти кориро ба сифати овозхон ва мутриби ансамбли «Умед»-и шуъбаи фарҳанги ВМКБ оғоз намуда, сипас ҳамчун овозхони Театри мусиқӣ-комедияи ба номи Меҳрубон Назарови шаҳри Хоруғ ҳунарнамоӣ кардааст. Аз солҳои охир дар Муассисаи давлатии сафарию ҳунарии «Базморо»-и шаҳри Душанбе фаъолият мекунад. Баробари овозхонӣ дорои маҳорати рақс ва навохтани аксари асбобҳои мусиқии суннатии тоҷикӣ ва Шарқу Ғарб мебошад. Ӯ бисёр таронаҳои азёдрафтаи мардуми кӯҳистонро эҳё намуда, сурудҳои навро ба репертуари хеле ворид сохтааст. === Сурудҳо === * «Зиндагӣ чист?» * «Куҷо меравӣ?» * «Гардиши даврон» * «Дилбарам дилбар» * «Дилбари ҷонони ман» * «Туро ёд кунам» * «Дар гӯшаи танҳоӣ» * «Дилам хоҳад ҳаво бошад» * «Мебахшем» == Ҷоизаҳо == * Медали «Хидмати шоиста» * Ордени «Командор» (Фаронса, 2005) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с. [[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Шуғнон]] [[Гурӯҳ:Сарояндагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони медали «Хидмати шоиста»]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]] m1nwzlswuhy0s2r6n8m5q9cpkafez2g 1484700 1484699 2026-08-25T08:09:13Z VASHGIRD 8035 /* Адабиёт */ 1484700 wikitext text/x-wiki {{Мусиқидон |ном = Соҳиба Давлатшоева |номи аслӣ = Давлатшоева Соҳиба |акс = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 26.02.1970 |зодгоҳ = деҳаи Чарсем, [[Ноҳияи Шуғнон]], [[ВМКБ]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |касб = [[сароянда]], [[навозанда]], [[раққоса]] |солони фаъолият = |анал = |жанрҳо = [[мусиқии суннатӣ]], [[поп]] |асбобҳо = асбобҳои мусиқии миллӣ |созмонҳо = Театри мусиқӣ-драмавии шаҳри Хоруғ, Муассисаи давлатии сафарию ҳунарии «Базморо» |ҷоизаҳо = Медали «Хидмати шоиста»<br>Ордени «Командор»-и Фаронса (2005) |сомона = |викианбор = }} '''Соҳиба Давлатшоева''' (зод. [[26 феврал]]и [[1970]], деҳаи Чарсем, [[ноҳияи Шуғнон]], [[ВМКБ]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — сароянда, навозанда ва раққосаи тоҷик, [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2021)<ref>{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20210818/ovozhonho-unvon-giriftand-saidzoda-sohiba-alovatov-nazriev-1041719219.html|title=Овозхонҳо унвону мукофот гирифтанд: аз Саидзода то Соҳиба ва Аловатову Назриев - аксҳо|author=|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2021-08-18|lang=tg|accessdate=2026-08-25}}</ref>. == Зиндагинома == Соҳиба Давлатшоева 26 феврали соли 1970 дар деҳаи Чарсеми ноҳияи Шуғнони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ба дунё омадааст. Институти давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзодаро хатм кардааст. == Фаъолияти ҳунарӣ == Фаъолияти кориро ба сифати овозхон ва мутриби ансамбли «Умед»-и шуъбаи фарҳанги ВМКБ оғоз намуда, сипас ҳамчун овозхони Театри мусиқӣ-комедияи ба номи Меҳрубон Назарови шаҳри Хоруғ ҳунарнамоӣ кардааст. Аз солҳои охир дар Муассисаи давлатии сафарию ҳунарии «Базморо»-и шаҳри Душанбе фаъолият мекунад. Баробари овозхонӣ дорои маҳорати рақс ва навохтани аксари асбобҳои мусиқии суннатии тоҷикӣ ва Шарқу Ғарб мебошад. Ӯ бисёр таронаҳои азёдрафтаи мардуми кӯҳистонро эҳё намуда, сурудҳои навро ба репертуари хеле ворид сохтааст. === Сурудҳо === * «Зиндагӣ чист?» * «Куҷо меравӣ?» * «Гардиши даврон» * «Дилбарам дилбар» * «Дилбари ҷонони ман» * «Туро ёд кунам» * «Дар гӯшаи танҳоӣ» * «Дилам хоҳад ҳаво бошад» * «Мебахшем» == Ҷоизаҳо == * Медали «Хидмати шоиста» * Ордени «Командор» (Фаронса, 2005) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с. [[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Шуғнон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони медали «Хидмати шоиста»]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]] c0u3lm02opgoxp81kkoehynp5j0yqlc 1484736 1484700 2026-08-25T11:41:16Z VASHGIRD 8035 1484736 wikitext text/x-wiki {{Мусиқидон |ном = Соҳиба Давлатшоева |номи аслӣ = Давлатшоева Соҳиба |акс = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 26.02.1970 |зодгоҳ = деҳаи Чарсем, [[Ноҳияи Шуғнон]], [[ВМКБ]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |касб = [[сароянда]], [[навозанда]], [[раққоса]] |солони фаъолият = |анал = |жанрҳо = [[мусиқии суннатӣ]], [[поп]] |асбобҳо = асбобҳои мусиқии миллӣ |созмонҳо = Театри мусиқӣ-драмавии шаҳри Хоруғ, Муассисаи давлатии сафарию ҳунарии «Базморо» |ҷоизаҳо = Медали «Хидмати шоиста»<br>Ордени «Командор»-и Фаронса (2005) |сомона = |викианбор = }} '''Соҳиба Давлатшоева''' (''Давлатшоева Соибегим Давлатшоевна''; зод. [[26 феврал]]и [[1970]], деҳаи Чарсем, [[ноҳияи Шуғнон]], [[ВМКБ]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — сароянда, навозанда ва раққосаи тоҷик, [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2021)<ref>{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20210818/ovozhonho-unvon-giriftand-saidzoda-sohiba-alovatov-nazriev-1041719219.html|title=Овозхонҳо унвону мукофот гирифтанд: аз Саидзода то Соҳиба ва Аловатову Назриев - аксҳо|author=|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2021-08-18|lang=tg|accessdate=2026-08-25}}</ref>, [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026). == Зиндагинома == Соҳиба Давлатшоева 26 феврали соли 1970 дар деҳаи Чарсеми ноҳияи Шуғнони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ба дунё омадааст. Институти давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзодаро хатм кардааст. == Фаъолияти ҳунарӣ == Фаъолияти кориро ба сифати овозхон ва мутриби ансамбли «Умед»-и шуъбаи фарҳанги ВМКБ оғоз намуда, сипас ҳамчун овозхони Театри мусиқӣ-комедияи ба номи Меҳрубон Назарови шаҳри Хоруғ ҳунарнамоӣ кардааст. Аз солҳои охир дар Муассисаи давлатии сафарию ҳунарии «Базморо»-и шаҳри Душанбе фаъолият мекунад. Баробари овозхонӣ дорои маҳорати рақс ва навохтани аксари асбобҳои мусиқии суннатии тоҷикӣ ва Шарқу Ғарб мебошад. Ӯ бисёр таронаҳои азёдрафтаи мардуми кӯҳистонро эҳё намуда, сурудҳои навро ба репертуари хеле ворид сохтааст. === Сурудҳо === * «Зиндагӣ чист?» * «Куҷо меравӣ?» * «Гардиши даврон» * «Дилбарам дилбар» * «Дилбари ҷонони ман» * «Туро ёд кунам» * «Дар гӯшаи танҳоӣ» * «Дилам хоҳад ҳаво бошад» * «Мебахшем» == Ҷоизаҳо == * Медали «Хидмати шоиста» * Ордени «Командор» (Фаронса, 2005) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с. [[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Шуғнон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони медали «Хидмати шоиста»]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]] t6s2dlj2o9p05uxtes87e9p0bvbgovb 1484737 1484736 2026-08-25T11:41:35Z VASHGIRD 8035 иловаи [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1484737 wikitext text/x-wiki {{Мусиқидон |ном = Соҳиба Давлатшоева |номи аслӣ = Давлатшоева Соҳиба |акс = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 26.02.1970 |зодгоҳ = деҳаи Чарсем, [[Ноҳияи Шуғнон]], [[ВМКБ]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |касб = [[сароянда]], [[навозанда]], [[раққоса]] |солони фаъолият = |анал = |жанрҳо = [[мусиқии суннатӣ]], [[поп]] |асбобҳо = асбобҳои мусиқии миллӣ |созмонҳо = Театри мусиқӣ-драмавии шаҳри Хоруғ, Муассисаи давлатии сафарию ҳунарии «Базморо» |ҷоизаҳо = Медали «Хидмати шоиста»<br>Ордени «Командор»-и Фаронса (2005) |сомона = |викианбор = }} '''Соҳиба Давлатшоева''' (''Давлатшоева Соибегим Давлатшоевна''; зод. [[26 феврал]]и [[1970]], деҳаи Чарсем, [[ноҳияи Шуғнон]], [[ВМКБ]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — сароянда, навозанда ва раққосаи тоҷик, [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2021)<ref>{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20210818/ovozhonho-unvon-giriftand-saidzoda-sohiba-alovatov-nazriev-1041719219.html|title=Овозхонҳо унвону мукофот гирифтанд: аз Саидзода то Соҳиба ва Аловатову Назриев - аксҳо|author=|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2021-08-18|lang=tg|accessdate=2026-08-25}}</ref>, [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026). == Зиндагинома == Соҳиба Давлатшоева 26 феврали соли 1970 дар деҳаи Чарсеми ноҳияи Шуғнони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ба дунё омадааст. Институти давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзодаро хатм кардааст. == Фаъолияти ҳунарӣ == Фаъолияти кориро ба сифати овозхон ва мутриби ансамбли «Умед»-и шуъбаи фарҳанги ВМКБ оғоз намуда, сипас ҳамчун овозхони Театри мусиқӣ-комедияи ба номи Меҳрубон Назарови шаҳри Хоруғ ҳунарнамоӣ кардааст. Аз солҳои охир дар Муассисаи давлатии сафарию ҳунарии «Базморо»-и шаҳри Душанбе фаъолият мекунад. Баробари овозхонӣ дорои маҳорати рақс ва навохтани аксари асбобҳои мусиқии суннатии тоҷикӣ ва Шарқу Ғарб мебошад. Ӯ бисёр таронаҳои азёдрафтаи мардуми кӯҳистонро эҳё намуда, сурудҳои навро ба репертуари хеле ворид сохтааст. === Сурудҳо === * «Зиндагӣ чист?» * «Куҷо меравӣ?» * «Гардиши даврон» * «Дилбарам дилбар» * «Дилбари ҷонони ман» * «Туро ёд кунам» * «Дар гӯшаи танҳоӣ» * «Дилам хоҳад ҳаво бошад» * «Мебахшем» == Ҷоизаҳо == * Медали «Хидмати шоиста» * Ордени «Командор» (Фаронса, 2005) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с. [[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Шуғнон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони медали «Хидмати шоиста»]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон]] dnp37lju5awgayq8jsde6c20ruhb2zh 1484738 1484737 2026-08-25T11:42:49Z VASHGIRD 8035 1484738 wikitext text/x-wiki {{Мусиқидон |ном = Соҳиба Давлатшоева |номи аслӣ = Давлатшоева Соҳиба |акс = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 26.02.1970 |зодгоҳ = деҳаи Чарсем, [[Ноҳияи Шуғнон]], [[ВМКБ]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |касб = [[сароянда]], [[навозанда]], [[раққоса]] |солони фаъолият = |анал = |жанрҳо = [[мусиқии суннатӣ]], [[поп]] |асбобҳо = асбобҳои мусиқии миллӣ |созмонҳо = Театри мусиқӣ-драмавии шаҳри Хоруғ, Муассисаи давлатии сафарию ҳунарии «Базморо» |ҷоизаҳо = Медали «Хидмати шоиста»<br>Ордени «Командор»-и Фаронса (2005) |сомона = |викианбор = }} '''Соҳиба Давлатшоева''' (''Давлатшоева Соибегим Давлатшоевна''; зод. [[26 феврал]]и [[1970]], деҳаи Чарсем, [[ноҳияи Шуғнон]], [[ВМКБ]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — овозхон, навозанда ва раққосаи тоҷик, [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2021)<ref>{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20210818/ovozhonho-unvon-giriftand-saidzoda-sohiba-alovatov-nazriev-1041719219.html|title=Овозхонҳо унвону мукофот гирифтанд: аз Саидзода то Соҳиба ва Аловатову Назриев - аксҳо|author=|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2021-08-18|lang=tg|accessdate=2026-08-25}}</ref>, [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026). == Зиндагинома == Соҳиба Давлатшоева 26 феврали соли 1970 дар деҳаи Чарсеми ноҳияи Шуғнони Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон ба дунё омадааст. Институти давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзодаро хатм кардааст. == Фаъолияти ҳунарӣ == Фаъолияти кориро ба сифати овозхон ва мутриби ансамбли «Умед»-и шуъбаи фарҳанги ВМКБ оғоз намуда, сипас ҳамчун овозхони Театри мусиқӣ-комедияи ба номи Меҳрубон Назарови шаҳри Хоруғ ҳунарнамоӣ кардааст. Аз солҳои охир дар Муассисаи давлатии сафарию ҳунарии «Базморо»-и шаҳри Душанбе фаъолият мекунад. Баробари овозхонӣ дорои маҳорати рақс ва навохтани аксари асбобҳои мусиқии суннатии тоҷикӣ ва Шарқу Ғарб мебошад. Ӯ бисёр таронаҳои азёдрафтаи мардуми кӯҳистонро эҳё намуда, сурудҳои навро ба репертуари хеле ворид сохтааст. === Сурудҳо === * «Зиндагӣ чист?» * «Куҷо меравӣ?» * «Гардиши даврон» * «Дилбарам дилбар» * «Дилбари ҷонони ман» * «Туро ёд кунам» * «Дар гӯшаи танҳоӣ» * «Дилам хоҳад ҳаво бошад» * «Мебахшем» == Ҷоизаҳо == * Медали «Хидмати шоиста» * Ордени «Командор» (Фаронса, 2005) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с. [[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Шуғнон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони медали «Хидмати шоиста»]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон]] fhb8gk5mo0sjcw385ivu0yavk98rvpv 3 333325 1484702 2026-08-25T08:22:57Z Шухрат Саъдиев 5132 Саҳифаи нав: Корбар:Абдалимов Лутфулло Азизуллоевич бо ин тависия [[Википедиа:Барои навкорон]] [[Википедиа:Википедия чӣ чизе нест]] шинос шавед. Википедия як ҷойгоҳ барои суханронӣ ва худпазирӣ нест ва аз он барои таблиғот ё баёни назароти худ истифода накунед. ~~~~ 1484702 wikitext text/x-wiki Корбар:Абдалимов Лутфулло Азизуллоевич бо ин тависия [[Википедиа:Барои навкорон]] [[Википедиа:Википедия чӣ чизе нест]] шинос шавед. Википедия як ҷойгоҳ барои суханронӣ ва худпазирӣ нест ва аз он барои таблиғот ё баёни назароти худ истифода накунед. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 08:22, 25 августи 2026 (UTC) qvf1yd9r6clcenaivofd7e2flxzthaj 0 333326 1484706 2026-08-25T08:46:15Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: {{Шаҳр}} '''Брест''' (Брэст; аз асри 17 то соли 1919 – Брест-Ли­товск), шаҳр дар Белоруссия, маркази маъмурии вилояти Брест. == Мавқеи географӣ ва аҳолӣ == Дар соҳили дарёи [[Мухавес дарё|Мухавес]], назди резишгоҳи он бо дарёи [[Буги Ғарбӣ]], дар сарҳадди [[Лаҳистон]] ҷойгир... 1484706 wikitext text/x-wiki {{Шаҳр}} '''Брест''' (Брэст; аз асри 17 то соли 1919 – Брест-Ли­товск), шаҳр дар Белоруссия, маркази маъмурии вилояти Брест. == Мавқеи географӣ ва аҳолӣ == Дар соҳили дарёи [[Мухавес дарё|Мухавес]], назди резишгоҳи он бо дарёи [[Буги Ғарбӣ]], дар сарҳадди [[Лаҳистон]] ҷойгир аст. Аҳолиаш 310,8 ҳазор нафар (2010). Маркази роҳҳои нақлиёти ав­томо­би­лӣ ва роҳи оҳан бо шаҳрҳои [[Минск]], [[Гомел]]; [[Варшава]], [[Белосток]], Вло­дава ([[Лаҳистон]]), Ковел ([[Украина]]) мебошад. Бандари да­рёӣ ва аэропорти байналмилалӣ дорад. Яке аз шаҳрҳои қа­димии Руси Қадим аст. Бори нахуст дар маъ­хазҳои таърихии Новгород соли 1017, дар манобеи Лаврентий ва Ипотевск соли 1019 ҳамчун Берест қайд гаштааст. Соли 1044 мустамликаи князигарии Киев, миёнаи ас­ри XII дар ҳайати князигарии Волинск ва соли 1319 зери тасарруфи Литва буд. Соли 1795 ба Руссия ҳамроҳ шуд. Соли 1830 сохтмони иншооти Қалъаи Брест оғоз гардид. Марти 1918 дар толори сафеди ин қалъа байни Руссияи Шӯравӣ ва Олмону иттифоқчиёнаш дар Ҷанги якуми ҷа­ҳонӣ (1914–18) Сулҳи Брест баста шуд. Соли 1919 брестро поландиҳо ишғол карданд. Сентябри 1939 баъди якҷо шудани Белоруссияи Ғарбӣ бо ҶШС Белоруссия ба ҳай­ати [[Иттиҳоди Шуравӣ|ИҶШС]] ворид шуд ва брест маркази вилоятии Белоруссия гардид. Дар оғози [[Ҷанги Бузурги Ватанӣ|ҶБВ]] аз 22 июни 1941 минтақаи му­ҳо­ри­баҳои шадиди байни сипоҳиёни Шӯравӣ ва Олмон бу­да, бо муҳофизати қаҳрамононаи қалъаи Брест машҳур гашт. Ба қалъа 8 майи 1965 номи «Қалъаи қаҳрамон» до­да шуд. Июли 1944 аз лашкариёни фашистӣ озод гардид. == Таърихи пайдоиш ва таҳаввул == Брест маркази саноат ва маданияти мамлакат буда, дар он саноати мошинасозӣ (асбобсозӣ, электротехника), мебел­созӣ, сабук, хӯрокворӣ, истеҳсоли масолеҳи бинокорӣ та­рақ­қӣ кардааст. == Иқтисодиёт ва саноат == Аз ёдгориҳои таърихӣ Калисои католикии поландӣ (костёл) (1856), Калисои Симонов (1865), имо­­рат­ҳои охири асри XIX ва аввали асри XX маҳфуз мондаанд. Дар брест Донишгоҳи давлатии ба номи [[Александр Пушкин|А. С. Пушкин]], донишгоҳи техникӣ, институти омӯзгорӣ, коллеҷи поли­тех­никӣ, коллеҷи роҳи оҳан, коллеҷи мусиқӣ ва тиббӣ, осорхонаи кишваршиносӣ, осорхонаи бостоншиносӣ, Осор­хонаи муҳофизати қалъаи Брест, театри академӣ-драмавӣ, теат­ри лӯхтак мавҷуд аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Брест|3|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишине, ки соли 1017 таъсис ёфтаанд]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳое, ки дар асри 11 таъсис ёфтаанд]] 9syhuyd36zibu3aw2pau7tmab1vhwkv 1484707 1484706 2026-08-25T08:50:44Z Rabboni Hakimzoda 123692 1484707 wikitext text/x-wiki {{Шаҳр}} '''Брест''' (Брэст; аз асри 17 то соли 1919 – Брест-Ли­товск) — шаҳр дар Белоруссия, маркази маъмурии вилояти Брест. == Мавқеи географӣ ва аҳолӣ == Дар соҳили дарёи [[Мухавес дарё|Мухавес]], назди резишгоҳи он бо дарёи [[Буги Ғарбӣ]], дар сарҳадди [[Лаҳистон]] ҷойгир аст. Аҳолиаш 310,8 ҳазор нафар (2010). Маркази роҳҳои нақлиёти ав­томо­би­лӣ ва роҳи оҳан бо шаҳрҳои [[Минск]], [[Гомел]]; [[Варшава]], [[Белосток]], Вло­дава ([[Лаҳистон]]), Ковел ([[Украина]]) мебошад. Бандари да­рёӣ ва аэропорти байналмилалӣ дорад. Яке аз шаҳрҳои қа­димии Руси Қадим аст. Бори нахуст дар маъ­хазҳои таърихии Новгород соли 1017, дар манобеи Лаврентий ва Ипотевск соли 1019 ҳамчун Берест қайд гаштааст. Соли 1044 мустамликаи князигарии Киев, миёнаи ас­ри XII дар ҳайати князигарии Волинск ва соли 1319 зери тасарруфи Литва буд. Соли 1795 ба Руссия ҳамроҳ шуд. Соли 1830 сохтмони иншооти Қалъаи Брест оғоз гардид. Марти 1918 дар толори сафеди ин қалъа байни Руссияи Шӯравӣ ва Олмону иттифоқчиёнаш дар Ҷанги якуми ҷа­ҳонӣ (1914–18) Сулҳи Брест баста шуд. Соли 1919 брестро поландиҳо ишғол карданд. Сентябри 1939 баъди якҷо шудани Белоруссияи Ғарбӣ бо ҶШС Белоруссия ба ҳай­ати [[Иттиҳоди Шуравӣ|ИҶШС]] ворид шуд ва брест маркази вилоятии Белоруссия гардид. Дар оғози [[Ҷанги Бузурги Ватанӣ|ҶБВ]] аз 22 июни 1941 минтақаи му­ҳо­ри­баҳои шадиди байни сипоҳиёни Шӯравӣ ва Олмон бу­да, бо муҳофизати қаҳрамононаи қалъаи Брест машҳур гашт. Ба қалъа 8 майи 1965 номи «Қалъаи қаҳрамон» до­да шуд. Июли 1944 аз лашкариёни фашистӣ озод гардид. == Таърихи пайдоиш ва таҳаввул == Брест маркази саноат ва маданияти мамлакат буда, дар он саноати мошинасозӣ (асбобсозӣ, электротехника), мебел­созӣ, сабук, хӯрокворӣ, истеҳсоли масолеҳи бинокорӣ та­рақ­қӣ кардааст. == Иқтисодиёт ва саноат == Аз ёдгориҳои таърихӣ Калисои католикии поландӣ (костёл) (1856), Калисои Симонов (1865), имо­­рат­ҳои охири асри XIX ва аввали асри XX маҳфуз мондаанд. Дар брест Донишгоҳи давлатии ба номи [[Александр Пушкин|А. С. Пушкин]], донишгоҳи техникӣ, институти омӯзгорӣ, коллеҷи поли­тех­никӣ, коллеҷи роҳи оҳан, коллеҷи мусиқӣ ва тиббӣ, осорхонаи кишваршиносӣ, осорхонаи бостоншиносӣ, Осор­хонаи муҳофизати қалъаи Брест, театри академӣ-драмавӣ, теат­ри лӯхтак мавҷуд аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Брест|3|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишине, ки соли 1017 таъсис ёфтаанд]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳое, ки дар асри 11 таъсис ёфтаанд]] r6dr49zfjs4bdkfgskesoxfp48tgh7i 0 333327 1484711 2026-08-25T08:59:36Z VASHGIRD 8035 Саҳифаи нав: {{Ҳунарманд |ном = Манзура Ҳабибова |номи аслӣ = Ҳабибова Манзура Муиновна |акс = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 07.04.1974 |зодгоҳ = [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |маҳа... 1484711 wikitext text/x-wiki {{Ҳунарманд |ном = Манзура Ҳабибова |номи аслӣ = Ҳабибова Манзура Муиновна |акс = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 07.04.1974 |зодгоҳ = [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |касб = [[раққоса]], [[устоди рақс]] |солони фаъолият = 1987—то ҳол |жанрҳо = [[рақси муосир]], [[рақси суннатӣ]] |созмонҳо = Ансамбли рақсии «Зебо» |ҷоизаҳо = [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026)<br>[[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2005) |сомона = |викианбор = }} '''Манзура Муиновна Ҳабибова''' (зод. [[7 апрел]]и [[1974]], [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — раққоса, [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026). == Зиндагинома == Манзура Ҳабибова 7 апрели соли 1974 дар шаҳри [[Душанбе]] ба дунё омадааст. Соли 2010 Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзодаро хатм кардааст. == Фаъолияти ҳунарӣ == Фаъолияти меҳнатиаш соли 1987 дар ансамбли рақсии «Зебо»-и Кумитаи телевизион ва радиои Ҷумҳурии Тоҷикистон шурӯъ шуда, дар равнақи санъати рақси тоҷик саҳми арзанда гузоштааст. Бо ҳайати ҳунармандони тоҷик ба бисёр кишварҳои ҷаҳон, аз ҷумла Русия, Ӯзбекистон, Қирғизистон, Қазоқистон, Чин, Афғонистон, Кувайт, Туркия, Белгия ва Олмон сафарҳои ҳунарӣ кардааст. Ӯ иштирокдори Рӯзҳои фарҳанги Тоҷикистон дар Русия (Маскав, 2005) ва Рӯзҳои фарҳанги Тоҷикистон дар ЮНЕСКО (Париж, 2005) мебошад. Дар ҳавои сурудҳои «Сабзак лаби ҷӯ», «Нағорабазм», «Ту ҷонони манӣ», «Аз зери чодарат», «Чак-чаки борони баҳор», «Суруди некӣ», «Азизи роҳи дур», «Эй санам», «Фаришта» ва дигар таронаҳо рақсҳои ҷолиб иҷро кардааст. Ҳамчунин рақси дигар халқҳои ҷаҳонро низ бо маҳорати баланд адо мекунад. == Ҷоизаҳо == * [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026) * [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2005) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с. [[Гурӯҳ:Зодагони Душанбе]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мардумии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои шоистаи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Раққосони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Иштирокчиёни ансамбли «Зебо»]] 918sgj9thlpxgpfy8aytunzlnr5tuiq 1484712 1484711 2026-08-25T08:59:52Z VASHGIRD 8035 1484712 wikitext text/x-wiki {{Ҳунарпешаи театр |ном = Манзура Ҳабибова |номи аслӣ = Ҳабибова Манзура Муиновна |акс = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 07.04.1974 |зодгоҳ = [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |касб = [[раққоса]], [[устоди рақс]] |солони фаъолият = 1987—то ҳол |жанрҳо = [[рақси муосир]], [[рақси суннатӣ]] |созмонҳо = Ансамбли рақсии «Зебо» |ҷоизаҳо = [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026)<br>[[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2005) |сомона = |викианбор = }} '''Манзура Муиновна Ҳабибова''' (зод. [[7 апрел]]и [[1974]], [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — раққоса, [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026). == Зиндагинома == Манзура Ҳабибова 7 апрели соли 1974 дар шаҳри [[Душанбе]] ба дунё омадааст. Соли 2010 Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзодаро хатм кардааст. == Фаъолияти ҳунарӣ == Фаъолияти меҳнатиаш соли 1987 дар ансамбли рақсии «Зебо»-и Кумитаи телевизион ва радиои Ҷумҳурии Тоҷикистон шурӯъ шуда, дар равнақи санъати рақси тоҷик саҳми арзанда гузоштааст. Бо ҳайати ҳунармандони тоҷик ба бисёр кишварҳои ҷаҳон, аз ҷумла Русия, Ӯзбекистон, Қирғизистон, Қазоқистон, Чин, Афғонистон, Кувайт, Туркия, Белгия ва Олмон сафарҳои ҳунарӣ кардааст. Ӯ иштирокдори Рӯзҳои фарҳанги Тоҷикистон дар Русия (Маскав, 2005) ва Рӯзҳои фарҳанги Тоҷикистон дар ЮНЕСКО (Париж, 2005) мебошад. Дар ҳавои сурудҳои «Сабзак лаби ҷӯ», «Нағорабазм», «Ту ҷонони манӣ», «Аз зери чодарат», «Чак-чаки борони баҳор», «Суруди некӣ», «Азизи роҳи дур», «Эй санам», «Фаришта» ва дигар таронаҳо рақсҳои ҷолиб иҷро кардааст. Ҳамчунин рақси дигар халқҳои ҷаҳонро низ бо маҳорати баланд адо мекунад. == Ҷоизаҳо == * [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026) * [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2005) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с. [[Гурӯҳ:Зодагони Душанбе]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мардумии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои шоистаи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Раққосони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Иштирокчиёни ансамбли «Зебо»]] 6l9c4sstgnqck7yfeqid4r4eb24i8jr 1484713 1484712 2026-08-25T09:00:02Z VASHGIRD 8035 1484713 wikitext text/x-wiki {{Раққоса |ном = Манзура Ҳабибова |номи аслӣ = Ҳабибова Манзура Муиновна |акс = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 07.04.1974 |зодгоҳ = [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |касб = [[раққоса]], [[устоди рақс]] |солони фаъолият = 1987—то ҳол |жанрҳо = [[рақси муосир]], [[рақси суннатӣ]] |созмонҳо = Ансамбли рақсии «Зебо» |ҷоизаҳо = [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026)<br>[[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2005) |сомона = |викианбор = }} '''Манзура Муиновна Ҳабибова''' (зод. [[7 апрел]]и [[1974]], [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — раққоса, [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026). == Зиндагинома == Манзура Ҳабибова 7 апрели соли 1974 дар шаҳри [[Душанбе]] ба дунё омадааст. Соли 2010 Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзодаро хатм кардааст. == Фаъолияти ҳунарӣ == Фаъолияти меҳнатиаш соли 1987 дар ансамбли рақсии «Зебо»-и Кумитаи телевизион ва радиои Ҷумҳурии Тоҷикистон шурӯъ шуда, дар равнақи санъати рақси тоҷик саҳми арзанда гузоштааст. Бо ҳайати ҳунармандони тоҷик ба бисёр кишварҳои ҷаҳон, аз ҷумла Русия, Ӯзбекистон, Қирғизистон, Қазоқистон, Чин, Афғонистон, Кувайт, Туркия, Белгия ва Олмон сафарҳои ҳунарӣ кардааст. Ӯ иштирокдори Рӯзҳои фарҳанги Тоҷикистон дар Русия (Маскав, 2005) ва Рӯзҳои фарҳанги Тоҷикистон дар ЮНЕСКО (Париж, 2005) мебошад. Дар ҳавои сурудҳои «Сабзак лаби ҷӯ», «Нағорабазм», «Ту ҷонони манӣ», «Аз зери чодарат», «Чак-чаки борони баҳор», «Суруди некӣ», «Азизи роҳи дур», «Эй санам», «Фаришта» ва дигар таронаҳо рақсҳои ҷолиб иҷро кардааст. Ҳамчунин рақси дигар халқҳои ҷаҳонро низ бо маҳорати баланд адо мекунад. == Ҷоизаҳо == * [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026) * [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2005) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с. [[Гурӯҳ:Зодагони Душанбе]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мардумии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои шоистаи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Раққосони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Иштирокчиёни ансамбли «Зебо»]] 2ma25yubrvnbgcf7v4m7kfhn05ikodk 1484714 1484713 2026-08-25T09:00:21Z VASHGIRD 8035 1484714 wikitext text/x-wiki {{Ходими театр |ном = Манзура Ҳабибова |номи аслӣ = Ҳабибова Манзура Муиновна |акс = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 07.04.1974 |зодгоҳ = [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |касб = [[раққоса]], [[устоди рақс]] |солони фаъолият = 1987—то ҳол |жанрҳо = [[рақси муосир]], [[рақси суннатӣ]] |созмонҳо = Ансамбли рақсии «Зебо» |ҷоизаҳо = [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026)<br>[[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2005) |сомона = |викианбор = }} '''Манзура Муиновна Ҳабибова''' (зод. [[7 апрел]]и [[1974]], [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — раққоса, [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026). == Зиндагинома == Манзура Ҳабибова 7 апрели соли 1974 дар шаҳри [[Душанбе]] ба дунё омадааст. Соли 2010 Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзодаро хатм кардааст. == Фаъолияти ҳунарӣ == Фаъолияти меҳнатиаш соли 1987 дар ансамбли рақсии «Зебо»-и Кумитаи телевизион ва радиои Ҷумҳурии Тоҷикистон шурӯъ шуда, дар равнақи санъати рақси тоҷик саҳми арзанда гузоштааст. Бо ҳайати ҳунармандони тоҷик ба бисёр кишварҳои ҷаҳон, аз ҷумла Русия, Ӯзбекистон, Қирғизистон, Қазоқистон, Чин, Афғонистон, Кувайт, Туркия, Белгия ва Олмон сафарҳои ҳунарӣ кардааст. Ӯ иштирокдори Рӯзҳои фарҳанги Тоҷикистон дар Русия (Маскав, 2005) ва Рӯзҳои фарҳанги Тоҷикистон дар ЮНЕСКО (Париж, 2005) мебошад. Дар ҳавои сурудҳои «Сабзак лаби ҷӯ», «Нағорабазм», «Ту ҷонони манӣ», «Аз зери чодарат», «Чак-чаки борони баҳор», «Суруди некӣ», «Азизи роҳи дур», «Эй санам», «Фаришта» ва дигар таронаҳо рақсҳои ҷолиб иҷро кардааст. Ҳамчунин рақси дигар халқҳои ҷаҳонро низ бо маҳорати баланд адо мекунад. == Ҷоизаҳо == * [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026) * [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2005) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с. [[Гурӯҳ:Зодагони Душанбе]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мардумии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои шоистаи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Раққосони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Иштирокчиёни ансамбли «Зебо»]] qzg2m2eca7wbjedsrx4zc7y4fts4tgn 1484715 1484714 2026-08-25T09:00:35Z VASHGIRD 8035 1484715 wikitext text/x-wiki {{Ходими театр |ном = Манзура Ҳабибова |номи аслӣ = Ҳабибова Манзура Муиновна |акс = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 07.04.1974 |зодгоҳ = [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |касб = [[раққоса]], [[устоди рақс]] |солони фаъолият = 1987—то ҳол |жанрҳо = [[рақси муосир]], [[рақси суннатӣ]] |созмонҳо = Ансамбли рақсии «Зебо» |ҷоизаҳо = [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026)<br>[[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2005) |сомона = |викианбор = }} '''Манзура Муиновна Ҳабибова''' (зод. [[7 апрел]]и [[1974]], [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — раққосаи тоҷик, [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026). == Зиндагинома == Манзура Ҳабибова 7 апрели соли 1974 дар шаҳри [[Душанбе]] ба дунё омадааст. Соли 2010 Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзодаро хатм кардааст. == Фаъолияти ҳунарӣ == Фаъолияти меҳнатиаш соли 1987 дар ансамбли рақсии «Зебо»-и Кумитаи телевизион ва радиои Ҷумҳурии Тоҷикистон шурӯъ шуда, дар равнақи санъати рақси тоҷик саҳми арзанда гузоштааст. Бо ҳайати ҳунармандони тоҷик ба бисёр кишварҳои ҷаҳон, аз ҷумла Русия, Ӯзбекистон, Қирғизистон, Қазоқистон, Чин, Афғонистон, Кувайт, Туркия, Белгия ва Олмон сафарҳои ҳунарӣ кардааст. Ӯ иштирокдори Рӯзҳои фарҳанги Тоҷикистон дар Русия (Маскав, 2005) ва Рӯзҳои фарҳанги Тоҷикистон дар ЮНЕСКО (Париж, 2005) мебошад. Дар ҳавои сурудҳои «Сабзак лаби ҷӯ», «Нағорабазм», «Ту ҷонони манӣ», «Аз зери чодарат», «Чак-чаки борони баҳор», «Суруди некӣ», «Азизи роҳи дур», «Эй санам», «Фаришта» ва дигар таронаҳо рақсҳои ҷолиб иҷро кардааст. Ҳамчунин рақси дигар халқҳои ҷаҳонро низ бо маҳорати баланд адо мекунад. == Ҷоизаҳо == * [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026) * [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2005) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с. [[Гурӯҳ:Зодагони Душанбе]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мардумии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои шоистаи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Раққосони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Иштирокчиёни ансамбли «Зебо»]] 19tcb5stnswvhq5t3uvbnjq9584v143 1484716 1484715 2026-08-25T09:00:58Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Ҳабибова, Манзура Муиновна]] to [[Манзура Ҳабибова]] 1484715 wikitext text/x-wiki {{Ходими театр |ном = Манзура Ҳабибова |номи аслӣ = Ҳабибова Манзура Муиновна |акс = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 07.04.1974 |зодгоҳ = [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |касб = [[раққоса]], [[устоди рақс]] |солони фаъолият = 1987—то ҳол |жанрҳо = [[рақси муосир]], [[рақси суннатӣ]] |созмонҳо = Ансамбли рақсии «Зебо» |ҷоизаҳо = [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026)<br>[[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2005) |сомона = |викианбор = }} '''Манзура Муиновна Ҳабибова''' (зод. [[7 апрел]]и [[1974]], [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — раққосаи тоҷик, [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026). == Зиндагинома == Манзура Ҳабибова 7 апрели соли 1974 дар шаҳри [[Душанбе]] ба дунё омадааст. Соли 2010 Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзодаро хатм кардааст. == Фаъолияти ҳунарӣ == Фаъолияти меҳнатиаш соли 1987 дар ансамбли рақсии «Зебо»-и Кумитаи телевизион ва радиои Ҷумҳурии Тоҷикистон шурӯъ шуда, дар равнақи санъати рақси тоҷик саҳми арзанда гузоштааст. Бо ҳайати ҳунармандони тоҷик ба бисёр кишварҳои ҷаҳон, аз ҷумла Русия, Ӯзбекистон, Қирғизистон, Қазоқистон, Чин, Афғонистон, Кувайт, Туркия, Белгия ва Олмон сафарҳои ҳунарӣ кардааст. Ӯ иштирокдори Рӯзҳои фарҳанги Тоҷикистон дар Русия (Маскав, 2005) ва Рӯзҳои фарҳанги Тоҷикистон дар ЮНЕСКО (Париж, 2005) мебошад. Дар ҳавои сурудҳои «Сабзак лаби ҷӯ», «Нағорабазм», «Ту ҷонони манӣ», «Аз зери чодарат», «Чак-чаки борони баҳор», «Суруди некӣ», «Азизи роҳи дур», «Эй санам», «Фаришта» ва дигар таронаҳо рақсҳои ҷолиб иҷро кардааст. Ҳамчунин рақси дигар халқҳои ҷаҳонро низ бо маҳорати баланд адо мекунад. == Ҷоизаҳо == * [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026) * [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2005) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с. [[Гурӯҳ:Зодагони Душанбе]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мардумии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои шоистаи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Раққосони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Иштирокчиёни ансамбли «Зебо»]] 19tcb5stnswvhq5t3uvbnjq9584v143 1484718 1484716 2026-08-25T09:01:20Z VASHGIRD 8035 /* Адабиёт */ 1484718 wikitext text/x-wiki {{Ходими театр |ном = Манзура Ҳабибова |номи аслӣ = Ҳабибова Манзура Муиновна |акс = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 07.04.1974 |зодгоҳ = [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |касб = [[раққоса]], [[устоди рақс]] |солони фаъолият = 1987—то ҳол |жанрҳо = [[рақси муосир]], [[рақси суннатӣ]] |созмонҳо = Ансамбли рақсии «Зебо» |ҷоизаҳо = [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026)<br>[[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2005) |сомона = |викианбор = }} '''Манзура Муиновна Ҳабибова''' (зод. [[7 апрел]]и [[1974]], [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — раққосаи тоҷик, [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026). == Зиндагинома == Манзура Ҳабибова 7 апрели соли 1974 дар шаҳри [[Душанбе]] ба дунё омадааст. Соли 2010 Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзодаро хатм кардааст. == Фаъолияти ҳунарӣ == Фаъолияти меҳнатиаш соли 1987 дар ансамбли рақсии «Зебо»-и Кумитаи телевизион ва радиои Ҷумҳурии Тоҷикистон шурӯъ шуда, дар равнақи санъати рақси тоҷик саҳми арзанда гузоштааст. Бо ҳайати ҳунармандони тоҷик ба бисёр кишварҳои ҷаҳон, аз ҷумла Русия, Ӯзбекистон, Қирғизистон, Қазоқистон, Чин, Афғонистон, Кувайт, Туркия, Белгия ва Олмон сафарҳои ҳунарӣ кардааст. Ӯ иштирокдори Рӯзҳои фарҳанги Тоҷикистон дар Русия (Маскав, 2005) ва Рӯзҳои фарҳанги Тоҷикистон дар ЮНЕСКО (Париж, 2005) мебошад. Дар ҳавои сурудҳои «Сабзак лаби ҷӯ», «Нағорабазм», «Ту ҷонони манӣ», «Аз зери чодарат», «Чак-чаки борони баҳор», «Суруди некӣ», «Азизи роҳи дур», «Эй санам», «Фаришта» ва дигар таронаҳо рақсҳои ҷолиб иҷро кардааст. Ҳамчунин рақси дигар халқҳои ҷаҳонро низ бо маҳорати баланд адо мекунад. == Ҷоизаҳо == * [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026) * [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2005) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с. [[Гурӯҳ:Зодагони Душанбе]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Раққосони Тоҷикистон]] n2yszuab71ylpnoj8v23euv3jy4lnk6 1484719 1484718 2026-08-25T09:01:30Z VASHGIRD 8035 /* Адабиёт */ 1484719 wikitext text/x-wiki {{Ходими театр |ном = Манзура Ҳабибова |номи аслӣ = Ҳабибова Манзура Муиновна |акс = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 07.04.1974 |зодгоҳ = [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |касб = [[раққоса]], [[устоди рақс]] |солони фаъолият = 1987—то ҳол |жанрҳо = [[рақси муосир]], [[рақси суннатӣ]] |созмонҳо = Ансамбли рақсии «Зебо» |ҷоизаҳо = [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026)<br>[[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2005) |сомона = |викианбор = }} '''Манзура Муиновна Ҳабибова''' (зод. [[7 апрел]]и [[1974]], [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — раққосаи тоҷик, [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026). == Зиндагинома == Манзура Ҳабибова 7 апрели соли 1974 дар шаҳри [[Душанбе]] ба дунё омадааст. Соли 2010 Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзодаро хатм кардааст. == Фаъолияти ҳунарӣ == Фаъолияти меҳнатиаш соли 1987 дар ансамбли рақсии «Зебо»-и Кумитаи телевизион ва радиои Ҷумҳурии Тоҷикистон шурӯъ шуда, дар равнақи санъати рақси тоҷик саҳми арзанда гузоштааст. Бо ҳайати ҳунармандони тоҷик ба бисёр кишварҳои ҷаҳон, аз ҷумла Русия, Ӯзбекистон, Қирғизистон, Қазоқистон, Чин, Афғонистон, Кувайт, Туркия, Белгия ва Олмон сафарҳои ҳунарӣ кардааст. Ӯ иштирокдори Рӯзҳои фарҳанги Тоҷикистон дар Русия (Маскав, 2005) ва Рӯзҳои фарҳанги Тоҷикистон дар ЮНЕСКО (Париж, 2005) мебошад. Дар ҳавои сурудҳои «Сабзак лаби ҷӯ», «Нағорабазм», «Ту ҷонони манӣ», «Аз зери чодарат», «Чак-чаки борони баҳор», «Суруди некӣ», «Азизи роҳи дур», «Эй санам», «Фаришта» ва дигар таронаҳо рақсҳои ҷолиб иҷро кардааст. Ҳамчунин рақси дигар халқҳои ҷаҳонро низ бо маҳорати баланд адо мекунад. == Ҷоизаҳо == * [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026) * [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (2005) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с. [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Раққосони Тоҷикистон]] 1gjvig6mac4rkvaoljigpmzqayhhnn0 0 333328 1484717 2026-08-25T09:00:58Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Ҳабибова, Манзура Муиновна]] to [[Манзура Ҳабибова]] 1484717 wikitext text/x-wiki #равона [[Манзура Ҳабибова]] c1h13wq71gplo4pbj3szmq683n9q3si 0 333329 1484720 2026-08-25T09:02:54Z VASHGIRD 8035 Тағйири масир ба [[Дилбар Сулаймонӣ]] 1484720 wikitext text/x-wiki #равона [[Дилбар Сулаймонӣ]] sgygxel1vk4hw69pnyerh353zx2gt3z 0 333330 1484721 2026-08-25T09:04:50Z VASHGIRD 8035 Саҳифаи нав: {{Ходими театр |ном = Дилбар Сулаймонӣ |номи аслӣ = Сулаймонова Дилбар |акс = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 20.07.1959 |зодгоҳ = [[Конибодом]], [[Вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи д... 1484721 wikitext text/x-wiki {{Ходими театр |ном = Дилбар Сулаймонӣ |номи аслӣ = Сулаймонова Дилбар |акс = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 20.07.1959 |зодгоҳ = [[Конибодом]], [[Вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |касб = [[актриса]], [[сароянда]] |солони фаъолият = 1979—то ҳол |жанрҳо = [[театр]], [[мусиқии суннатӣ]] |созмонҳо = Театри мусиқии драмавии ба номи Тӯҳфа Фозиловаи шаҳри Конибодом |ҷоизаҳо = [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026)<br>[[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (1991) |сомона = |викианбор = }} '''Дилбар Сулаймонова''' (тав. [[20 июл]]и [[1959]], [[Конибодом]], [[Вилояти Суғд|Вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — ҳунарпешаи театр ва сароянда, [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026). == Зиндагинома == Дилбар Сулаймонова 20 июли соли 1959 дар шаҳри [[Конибодом]] ба дунё омадааст. Соли 1979 Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзодаро хатм намудааст. == Фаъолияти ҳунарӣ == Аз соли 1979 дар Театри мусиқӣ-драмавии ба номи Тӯҳфа Фозиловаи шаҳри Конибодом ба ҳайси актриса ва сароянда фаъолият менамояд. Дар саҳнаи ин театр дар қариб 50 спектакл нақшҳои хотирмон офаридааст. === Нақшҳо дар театр === * «Нурхон» * «Дил-дили Зайнаб» * «Латифаҳои деҳот» * «Зумрад» * «Ошӯби рӯзгор» * «Тошболтаи ошиқ» * «Шоҳона» * «Ромео ва Ҷулйета» * «Надя» * «Минбар» Ҳамзамон сурудҳои халқию классикиро бо маҳорати баланд адо менамояд. Мусиқии суннатии тоҷикро дар кишварҳои Афғонистон, Булғористон, Туркия, Русия ва дигар давлатҳо муаррифӣ намудааст. == Ҷоизаҳо == * [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026) * [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (1991) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с. [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони халқии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]] 5bhc0je5yr2awwb7dxbuajgdld2yy1a 1484722 1484721 2026-08-25T09:05:09Z VASHGIRD 8035 1484722 wikitext text/x-wiki {{Ходими театр |ном = Дилбар Сулаймонӣ |номи аслӣ = Сулаймонова Дилбар |акс = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 20.07.1959 |зодгоҳ = [[Конибодом]], [[Вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |касб = [[ҳунарпешаи театр]], [[сароянда]] |солони фаъолият = 1979—то ҳол |жанрҳо = [[театр]], [[мусиқии суннатӣ]] |созмонҳо = Театри мусиқии драмавии ба номи Тӯҳфа Фозиловаи шаҳри Конибодом |ҷоизаҳо = [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026)<br>[[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (1991) |сомона = |викианбор = }} '''Дилбар Сулаймонова''' (зод. [[20 июл]]и [[1959]], [[Конибодом]], [[Вилояти Суғд|Вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — ҳунарпешаи театр ва сароянда, [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026). == Зиндагинома == Дилбар Сулаймонова 20 июли соли 1959 дар шаҳри [[Конибодом]] ба дунё омадааст. Соли 1979 Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзодаро хатм намудааст. == Фаъолияти ҳунарӣ == Аз соли 1979 дар Театри мусиқӣ-драмавии ба номи Тӯҳфа Фозиловаи шаҳри Конибодом ба ҳайси актриса ва сароянда фаъолият менамояд. Дар саҳнаи ин театр дар қариб 50 спектакл нақшҳои хотирмон офаридааст. === Нақшҳо дар театр === * «Нурхон» * «Дил-дили Зайнаб» * «Латифаҳои деҳот» * «Зумрад» * «Ошӯби рӯзгор» * «Тошболтаи ошиқ» * «Шоҳона» * «Ромео ва Ҷулйета» * «Надя» * «Минбар» Ҳамзамон сурудҳои халқию классикиро бо маҳорати баланд адо менамояд. Мусиқии суннатии тоҷикро дар кишварҳои Афғонистон, Булғористон, Туркия, Русия ва дигар давлатҳо муаррифӣ намудааст. == Ҷоизаҳо == * [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026) * [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (1991) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с. [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони халқии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]] a7ni5unt47ne6ddw8h5sm38hbsphz1e 1484724 1484722 2026-08-25T09:05:36Z VASHGIRD 8035 1484724 wikitext text/x-wiki {{Ходими театр |ном = Дилбар Сулаймонӣ |номи аслӣ = Сулаймонова Дилбар |акс = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 20.07.1959 |зодгоҳ = [[Конибодом]], [[Вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |касб = [[ҳунарпешаи театр]], [[сароянда]] |солони фаъолият = 1979—то ҳол |жанрҳо = [[театр]], [[мусиқии суннатӣ]] |созмонҳо = Театри мусиқии драмавии ба номи Тӯҳфа Фозиловаи шаҳри Конибодом |ҷоизаҳо = [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026)<br>[[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (1991) |сомона = |викианбор = }} '''Дилбар Сулаймонӣ''' (зод. [[20 июл]]и [[1959]], [[Конибодом]], [[Вилояти Суғд|Вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — ҳунарпешаи театр ва сароянда, [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026). == Зиндагинома == Дилбар Сулаймонова 20 июли соли 1959 дар шаҳри [[Конибодом]] ба дунё омадааст. Соли 1979 Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзодаро хатм намудааст. == Фаъолияти ҳунарӣ == Аз соли 1979 дар Театри мусиқӣ-драмавии ба номи Тӯҳфа Фозиловаи шаҳри Конибодом ба ҳайси актриса ва сароянда фаъолият менамояд. Дар саҳнаи ин театр дар қариб 50 спектакл нақшҳои хотирмон офаридааст. === Нақшҳо дар театр === * «Нурхон» * «Дил-дили Зайнаб» * «Латифаҳои деҳот» * «Зумрад» * «Ошӯби рӯзгор» * «Тошболтаи ошиқ» * «Шоҳона» * «Ромео ва Ҷулйета» * «Надя» * «Минбар» Ҳамзамон сурудҳои халқию классикиро бо маҳорати баланд адо менамояд. Мусиқии суннатии тоҷикро дар кишварҳои Афғонистон, Булғористон, Туркия, Русия ва дигар давлатҳо муаррифӣ намудааст. == Ҷоизаҳо == * [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026) * [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (1991) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с. [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони халқии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]] l4ueky0cujfu7pljkajv78xum6h94wi 1484725 1484724 2026-08-25T09:05:46Z VASHGIRD 8035 /* Адабиёт */ 1484725 wikitext text/x-wiki {{Ходими театр |ном = Дилбар Сулаймонӣ |номи аслӣ = Сулаймонова Дилбар |акс = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 20.07.1959 |зодгоҳ = [[Конибодом]], [[Вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |касб = [[ҳунарпешаи театр]], [[сароянда]] |солони фаъолият = 1979—то ҳол |жанрҳо = [[театр]], [[мусиқии суннатӣ]] |созмонҳо = Театри мусиқии драмавии ба номи Тӯҳфа Фозиловаи шаҳри Конибодом |ҷоизаҳо = [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026)<br>[[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (1991) |сомона = |викианбор = }} '''Дилбар Сулаймонӣ''' (зод. [[20 июл]]и [[1959]], [[Конибодом]], [[Вилояти Суғд|Вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — ҳунарпешаи театр ва сароянда, [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026). == Зиндагинома == Дилбар Сулаймонова 20 июли соли 1959 дар шаҳри [[Конибодом]] ба дунё омадааст. Соли 1979 Донишкадаи давлатии санъати Тоҷикистон ба номи М. Турсунзодаро хатм намудааст. == Фаъолияти ҳунарӣ == Аз соли 1979 дар Театри мусиқӣ-драмавии ба номи Тӯҳфа Фозиловаи шаҳри Конибодом ба ҳайси актриса ва сароянда фаъолият менамояд. Дар саҳнаи ин театр дар қариб 50 спектакл нақшҳои хотирмон офаридааст. === Нақшҳо дар театр === * «Нурхон» * «Дил-дили Зайнаб» * «Латифаҳои деҳот» * «Зумрад» * «Ошӯби рӯзгор» * «Тошболтаи ошиқ» * «Шоҳона» * «Ромео ва Ҷулйета» * «Надя» * «Минбар» Ҳамзамон сурудҳои халқию классикиро бо маҳорати баланд адо менамояд. Мусиқии суннатии тоҷикро дар кишварҳои Афғонистон, Булғористон, Туркия, Русия ва дигар давлатҳо муаррифӣ намудааст. == Ҷоизаҳо == * [[Ҳунарпешаи халқии Тоҷикистон]] (2026) * [[Ҳунарпешаи шоистаи Тоҷикистон]] (1991) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Арбобони фарҳанги тоҷик. Донишнома / Муаллиф-мураттиб Ёрмуҳаммади Сучонӣ. — Душанбе, 2016. — 863 с. [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони мардумии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони шоистаи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]] amahywva7eb32ufasltlrwuqhuz6k9k 0 333331 1484723 2026-08-25T09:05:13Z VASHGIRD 8035 Тағйири масир ба [[Дилбар Сулаймонӣ]] 1484723 wikitext text/x-wiki #равона [[Дилбар Сулаймонӣ]] sgygxel1vk4hw69pnyerh353zx2gt3z 0 333332 1484726 2026-08-25T09:33:16Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Бретан''' ( {{lang-fr|Bretagne}}, {{lang-en|Breizh}}), музофоти таъ­рихӣ дар қисмати шимоли ғарбии [[Фаронса]], воқеъ дар нимҷазираи Бре­тан. == Таърихи мухтасари Бретан == Дар ибтидо бо номи Арморика ба ҳай­ати [[Галлия]] дохил мешуд. Баъдан аҷдоди келтҳои қа­дим – бритҳо дар зе... 1484726 wikitext text/x-wiki '''Бретан''' ( {{lang-fr|Bretagne}}, {{lang-en|Breizh}}), музофоти таъ­рихӣ дар қисмати шимоли ғарбии [[Фаронса]], воқеъ дар нимҷазираи Бре­тан. == Таърихи мухтасари Бретан == Дар ибтидо бо номи Арморика ба ҳай­ати [[Галлия]] дохил мешуд. Баъдан аҷдоди келтҳои қа­дим – бритҳо дар зери фишори қабилаҳои англосаксҳо (асрҳои V–VI мелод) аз ҷазираҳои [[Британияи Кабир|Британия]] муҳоҷират карда, дар бретан сокин шуданд. Музофот ҳамчун маҳалли ташаккулёбии бретонҳо номи бретанро гирифт. Бретонҳо дар мубориза бар зидди франк­ҳо, шоҳии мустақили Бретонро (845) таъсис доданд, ки баъдан ба ҳукуматдории герсогӣ (асри X) табдил ёфт. Баъзе ашрофи бретонҳо дар ҳуҷумҳои ҳарбии норманҳо ба [[Англия]] (1066) ширкат карданд. Аз миё­наҳои асри XII бретан дар тобеияти Англия ва шоҳони [[Фаронса]] (аз 1298) қарор дошт. Бретонҳо дар давраи Ҷанги садсола (1337–1453) Фаронсаро ҷонибдорӣ мекарданд. Баъдан сиёсати марказигардонии шоҳони Фаронса са­баби сар задани ҷангҳои бретонҳо ва фаронсавиҳо (1487–1491) гардид. Ахиран соли 1532 бретан ба ҳайати Фаронса дохил гардида, мухторияти нисбии худро то давраи [[И­н­қи­лоби Бузурги Фаронса]] (1789–99) нигоҳ дошт. == Сохти маъмурӣ ва музофот дар замони муосир == Аз соли 1790 бретан ба панҷ музофот тақсим шуд. Ҳоло бретан аз чаҳор департамент – [[Ил ва Вилен]], [[Кот-д`Армор]], [[Морбиан]], [[Финистер]] иборат мебошад. Департаменти панҷум – [[Луараи Поинӣ]] (бо маркази таърихии Бретан – шаҳри Нант) соли 1941 ба ҳайати музофоти Луара дохил гардид. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бретан|3|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Воҳидҳои маъмурӣ аз рӯи алифбо]] pa0k1h89kn396aq22kgjx5rhyvfxaei 1484727 1484726 2026-08-25T09:33:40Z Rabboni Hakimzoda 123692 1484727 wikitext text/x-wiki '''Бретан''' ( {{lang-fr|Bretagne}}, {{lang-en|Breizh}}) — музофоти таъ­рихӣ дар қисмати шимоли ғарбии [[Фаронса]], воқеъ дар нимҷазираи Бре­тан. == Таърихи мухтасари Бретан == Дар ибтидо бо номи Арморика ба ҳай­ати [[Галлия]] дохил мешуд. Баъдан аҷдоди келтҳои қа­дим – бритҳо дар зери фишори қабилаҳои англосаксҳо (асрҳои V–VI мелод) аз ҷазираҳои [[Британияи Кабир|Британия]] муҳоҷират карда, дар бретан сокин шуданд. Музофот ҳамчун маҳалли ташаккулёбии бретонҳо номи бретанро гирифт. Бретонҳо дар мубориза бар зидди франк­ҳо, шоҳии мустақили Бретонро (845) таъсис доданд, ки баъдан ба ҳукуматдории герсогӣ (асри X) табдил ёфт. Баъзе ашрофи бретонҳо дар ҳуҷумҳои ҳарбии норманҳо ба [[Англия]] (1066) ширкат карданд. Аз миё­наҳои асри XII бретан дар тобеияти Англия ва шоҳони [[Фаронса]] (аз 1298) қарор дошт. Бретонҳо дар давраи Ҷанги садсола (1337–1453) Фаронсаро ҷонибдорӣ мекарданд. Баъдан сиёсати марказигардонии шоҳони Фаронса са­баби сар задани ҷангҳои бретонҳо ва фаронсавиҳо (1487–1491) гардид. Ахиран соли 1532 бретан ба ҳайати Фаронса дохил гардида, мухторияти нисбии худро то давраи [[И­н­қи­лоби Бузурги Фаронса]] (1789–99) нигоҳ дошт. == Сохти маъмурӣ ва музофот дар замони муосир == Аз соли 1790 бретан ба панҷ музофот тақсим шуд. Ҳоло бретан аз чаҳор департамент – [[Ил ва Вилен]], [[Кот-д`Армор]], [[Морбиан]], [[Финистер]] иборат мебошад. Департаменти панҷум – [[Луараи Поинӣ]] (бо маркази таърихии Бретан – шаҳри Нант) соли 1941 ба ҳайати музофоти Луара дохил гардид. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бретан|3|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Воҳидҳои маъмурӣ аз рӯи алифбо]] bv8ey34llp4hgcvwp1k4kh4di9yfk7g 0 333333 1484728 2026-08-25T09:37:10Z Фурқати Низом 109075 Саҳифаи нав: {{Истгоҳи радио |номи истгоҳи радио = Радиои «Сафина» |номи пурра = Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина» |номҳои собиқ = |логотип = |шаҳр = Душанбе |мамлакат = {{flag|Тоҷикистон}} |шиор = |иртибот = |формат = ф... 1484728 wikitext text/x-wiki {{Истгоҳи радио |номи истгоҳи радио = Радиои «Сафина» |номи пурра = Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина» |номҳои собиқ = |логотип = |шаҳр = Душанбе |мамлакат = {{flag|Тоҷикистон}} |шиор = |иртибот = |формат = фарҳангӣ, маърифатӣ, мусиқӣ ва иттилоотӣ |формусиқӣ = |басомад = 98.5 FM |мачта = |тавоноӣ = |замони пахш = шабонарӯзӣ (24 соат) |забон = тоҷикӣ |минтақаи пахш = {{flag|Тоҷикистон}} ва онлайн дар ҷаҳон |таъсис = [[18 август]]и [[соли 2026]]<ref name="pressa_august">{{cite web |url=https://pressa.tj/radioi-safina-mohi-avgust-ba-faoliyat-oghoz-mekunad/ |title=Радиои «Сафина» ба фаъолият оғоз мекунад |publisher=Pressa.tj |access-date=2026-08-25 |language=tg}}</ref> |бастан = |ҷойгузиншуда = |ҷойгузинӣ = |саҳм = |координатаҳо = |бунёдгузор = [[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]] |молик = МД «Телевизиони Сафина» |роҳбарон = |сайт = {{URL|https://safina.tj}} |пахши on-line = https://safina.tj/ |twitter = |facebook = |вконтакте = }} '''Радиои «Сафина»''' — радиои давлатии фарҳангӣ, маърифатӣ ва иттилоотии [[Тоҷикистон]], ки дар сохтори Муассисаи давлатии [[Телевизиони Сафина|«Телевизиони Сафина»]] фаъолият менамояд. == Таъсис == Дар аввали соли 2024 роҳбарияти Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина» дар бораи сохта шудан ва ба кор оғоз намудани радиои алоҳида дар назди муассиса расман хабар дод.<ref name="khovar_tasis">{{cite web |url=https://khovar.tj/2024/01/soli-2024-dar-nazdi-muassisai-davlatii-televizioni-safina-radioi-safina-tasis11/ |title=Соли 2024 дар назди Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина» Радиои «Сафина» таъсис дода мешавад |publisher=АМИТ «Ховар» |access-date=2026-08-25 |language=tg}}</ref><ref name="pressa_tv">{{cite web |url=https://pressa.tj/tv-safina-so%D2%B3ibi-radio-meshavad-2/ |title=TV Safina соҳиби радио мешавад |publisher=Pressa.tj |access-date=2026-08-25 |language=tg}}</ref> Таъсиси ин расонаи нав дар асоси дастуру супоришҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]], ба ифтихори ҷашни 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон роҳандозӣ гардидааст.<ref name="khovar_tasis" /> Рӯзи [[18 август]]и [[соли 2026]] дар фазои иттилоотии кишвар Радиои «Сафина» расман ба фаъолият оғоз намуд.<ref name="pressa_august" /> == Пахш ва таҷҳизоти техникӣ == Студияи муосири техникӣ ва эҷодии радио дар дохили бинои Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина» ҷойгир сохта шудааст. * Мавҷи пахши радиоӣ: Садои радио дар мавҷи устувори **98.5 FM** пахш мегардад. * Пахши онлайн: Барномаҳо ва эфири мустақими радио тариқи сомонаи расмии муассиса (`https://safina.tj`) ба тамоми ҷаҳон дастрас мебошанд.<ref name="safina_official">{{cite web |url=https://safina.tj/ |title=Пахши мустақими Радиои «Сафина» |publisher=Сомонаи расмии МД «Телевизиони Сафина» |access-date=2026-08-25 |language=tg}}</ref> * Реҷаи пахш: Шабонарӯзӣ (24 соат). == Муҳтаво ва барномаҳо == Шабакаи пахши Радиои «Сафина» аз маҷмӯи барномаҳои муҳимми иттилоотӣ, таҳлилӣ, маърифатӣ, фарҳангӣ, мусиқӣ ва фароғатӣ иборат мебошад.<ref name="oila_news">{{cite web |url=https://www.oila.tj/news/barnomaoi-radioi-safina-az-kay-pakhsh-meshavand |title=Барномаҳои Радиои «Сафина» аз кай пахш мешаванд? |publisher=Oila.tj |access-date=2026-08-25 |language=tg}}</ref> Ҳадафҳои асосии радио: * Тарғиби арзишҳои миллӣ, таърихӣ ва фарҳангии тоҷикон; * Пешниҳоди ахбори тоза, дақиқ ва холисона; * Қонеъ гардонидани талаботи маънавии ҳамаи қишрҳои ҷомеа; * Муаррифии мусиқии асил, санъати эстрада ва классикии тоҷик. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://safina.tj Сомонаи расмии Муассисаи давлатии «Телевизиони Сафина»] [[Гурӯҳ:Радиоҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Телевизиони Сафина]] [[Гурӯҳ:Радиоҳои таъсисёфта дар соли 2026]] q9nr6uw4ogi270gwpra2vt30nacld8w