Википедиа tgwiki https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3 MediaWiki 1.47.0-wmf.17 first-letter Медиа Вижа Баҳс Корбар Баҳси корбар Википедиа Баҳси Википедиа Акс Баҳси акс Медиавики Баҳси медиавики Шаблон Баҳси шаблон Роҳнамо Баҳси роҳнамо Гурӯҳ Баҳси гурӯҳ Портал Баҳси портал Лоиҳа Баҳси Лоиҳа TimedText TimedText talk Модул Баҳси Модул Event Event talk 30 август 0 3425 1485637 1320784 2026-08-31T08:51:33Z VASHGIRD 8035 1485637 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 30 август]]'' === Ҷаҳонӣ === * {{Парчамбандӣ|СММ}} — [[Рӯзи байнулмилалии нопадидшудагон]]. * Рӯзи байнулмилалии [[кӯсанаҳанг]].<ref>{{Cite web|lang=en|url=https://www.gvi.co.uk/?post_type=post&p=37439|title=Why do we celebrate International Whale Shark Day? {{!}} GVI UK|website=www.gvi.co.uk|accessdate=2020-08-19}}</ref> === Миллӣ === * {{Парчамбандӣ|Қазоқистон}} — Рӯзи Қонуни асосӣ (1995). * {{Парчамбандӣ|Туркия}} — Рӯзи пирӯзӣ (1922). * {{Парчамбандӣ|Тотористон}} — Рӯзи Ҷумҳурӣ (1990). === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 30 август]]'' * [[1991]] — [[Озарбойҷон]] истиқлоли худро аз [[ИҶШС]] эълон кард. == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 30 август]]'' * [[1860]] — [[Исаак Левитан]] (дарг. [[1900]]), рассоми рус. * [[1868]] — [[Александр Климов]] (дарг. [[1919]]), вокалист, профессор, Ходими шоистаи ҳунари Тоҷикистон. * [[1871]] — [[Эрнест Резерфорд]] (дарг. [[1937]]), физикдони бритониёӣ, барандаи ҷоизаи Нобели кимиё ([[1908]]). * [[1928]] — [[Сергей Агаҷонов]] (дарг. [[1997]]), доктори илмҳои таърих. * [[1943]] — [[Икром Бобоев]], доктори илмҳои тиб, профессор. * [[1948]] — [[Давлат Нуралиев]], физикдони тоҷик.<ref>Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Сучонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, Ф. Аминов. — Душанбе, 2017. — 393 с.</ref> * [[1954]] — [[Александр Лукашенко]], Президенти Ҷумҳурии Беларус. == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 30 август]]'' * [[2018]] — [[Иосиф Кобзон]] (зод. [[1937]]), сароянда ва арбоби ҷамъиятии рус ва шӯравӣ. == Нигаред низ == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * http://www.calend.ru/day/8-30/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/30_%D0%B0%D0%B2%D0%B3%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B0 Наука, 30.08] [[Гурӯҳ:30 август| ]] crq9zgdq6pongceyidyid5enwjug51p 31 август 0 3603 1485630 1310923 2026-08-31T08:41:52Z VASHGIRD 8035 1485630 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 31 август]]'' === Ҷаҳонӣ === * {{Парчамбандӣ|СММ}} — Рӯзи ҷаҳонии одамони африқоинажод. === Миллӣ === * {{Парчамбандӣ|Қирғизистон}} — [[Рӯзи истиқлоли Қирғизистон|Рӯзи истиқлол]] (1991). * {{Парчамбандӣ|Малайзия}} — [[Рӯзи истиқлоли Малайзия|Рӯзи истиқлол]] (1957). * {{Парчамбандӣ|Молдова}} — [[Рӯзи миллии забони Молдова|Рӯзи миллии забон]] («Limba noastră»). * {{Парчамбандӣ|Лаҳистон}} — Рӯзи ҳамбастагӣ ва озодӣ. * {{Парчамбандӣ|Тринидад ва Тобаго}} — [[Рӯзи истиқлоли Тринидад ва Тобаго|Рӯзи истиқлол]] (1962). * {{Парчамбандӣ|Ӯзбекистон}} — Рӯзи бузургдошти қурбониёни саркӯби сиёсӣ. === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 31 август]]'' * [[1907]] — Имзои созишномаи Англия ва Русия дар [[Санкт-Петербург]], ки тақсими соҳаҳои таъсирро дар Эрон, Афғонистон ва Тибет муайян намуда, ташкили [[Антанта]]-ро ба анҷом расонд. * [[1991]] — [[Қирғизистон]] ва [[Узбекистон]] истиқлоли худро аз [[ИҶШС]] эълон карданд. == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 31 август]]'' * [[1821]] — [[Герман Гелмголтс]] (дарг. [[1894]]), физик, физиолог ва психологи олмонӣ. * [[1863]] — [[Сергей Прокудин-Горский]] (дарг. [[1944]]), аксбардор ва кимиёдони рус. * [[1928]] — [[Бароҳат Ҳоҷибоева]] (дарг. [[2015]]), забоншинос, Корманди шоистаи Тоҷикистон. * [[1928]] — [[Ҳомидҷон Маҳмудов]], математик, олими тоҷик. * [[1957]] — [[Ҷумъахон Ҳотамӣ]] (дарг. [[1999]]), рӯзноманигор ва афсари тоҷик, полковники хизмати дохилӣ. * [[1958]] — [[Ғаффур Шамсиев]], олими соҳаи тиб.<ref>Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Сучонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, Ф. Аминов. — Душанбе, 2017. — 393 с.</ref> == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 31 август]]'' * [[1867]] — [[Шарл Бодлер]] (зод. [[1821]]), шоир ва мунаққиди фаронсавӣ. * [[1941]] — [[Марина Светаева]] (зод. [[1892]]), шоир ва нависандаи рус. * [[1997]] — [[Диана, шоҳдухтари Уэлс]] (зод. [[1961]]), шоҳдухтари бритониёӣ. * [[1999]] — [[Ҷумъахон Ҳотамӣ]] (зод. [[1957]]), полковники хидмати дохилии ВКД, рӯзноманигори тоҷик. == Нигаред низ == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * http://www.calend.ru/day/8-31/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/31_%D0%B0%D0%B2%D0%B3%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B0 Наука, 31.08] [[Гурӯҳ:31 август| ]] 0zjifv01c8nuh12ufwhsmh5mte50l3p 1485631 1485630 2026-08-31T08:42:23Z VASHGIRD 8035 /* Зодрӯзҳо */ 1485631 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 31 август]]'' === Ҷаҳонӣ === * {{Парчамбандӣ|СММ}} — Рӯзи ҷаҳонии одамони африқоинажод. === Миллӣ === * {{Парчамбандӣ|Қирғизистон}} — [[Рӯзи истиқлоли Қирғизистон|Рӯзи истиқлол]] (1991). * {{Парчамбандӣ|Малайзия}} — [[Рӯзи истиқлоли Малайзия|Рӯзи истиқлол]] (1957). * {{Парчамбандӣ|Молдова}} — [[Рӯзи миллии забони Молдова|Рӯзи миллии забон]] («Limba noastră»). * {{Парчамбандӣ|Лаҳистон}} — Рӯзи ҳамбастагӣ ва озодӣ. * {{Парчамбандӣ|Тринидад ва Тобаго}} — [[Рӯзи истиқлоли Тринидад ва Тобаго|Рӯзи истиқлол]] (1962). * {{Парчамбандӣ|Ӯзбекистон}} — Рӯзи бузургдошти қурбониёни саркӯби сиёсӣ. === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 31 август]]'' * [[1907]] — Имзои созишномаи Англия ва Русия дар [[Санкт-Петербург]], ки тақсими соҳаҳои таъсирро дар Эрон, Афғонистон ва Тибет муайян намуда, ташкили [[Антанта]]-ро ба анҷом расонд. * [[1991]] — [[Қирғизистон]] ва [[Узбекистон]] истиқлоли худро аз [[ИҶШС]] эълон карданд. == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 31 август]]'' * [[1821]] — [[Герман Гелмголтс]] (дарг. [[1894]]), физик, физиолог ва психологи олмонӣ. * [[1863]] — [[Сергей Прокудин-Горский]] (дарг. [[1944]]), аксбардор ва кимиёдони рус. * [[1928]] — [[Бароҳат Ҳоҷибоева]] (дарг. [[2015]]), забоншинос, Корманди шоистаи Тоҷикистон. * [[1928]] — [[Ҳомидҷон Маҳмудов]], математик, олими тоҷик. * [[1957]] — [[Ҷумъахон Ҳотамӣ]] (дарг. [[1999]]), рӯзноманигор ва тарҷумони тоҷик, полковники хизмати дохилӣ. * [[1958]] — [[Ғаффур Шамсиев]], олими соҳаи тиб.<ref>Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Сучонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, Ф. Аминов. — Душанбе, 2017. — 393 с.</ref> == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 31 август]]'' * [[1867]] — [[Шарл Бодлер]] (зод. [[1821]]), шоир ва мунаққиди фаронсавӣ. * [[1941]] — [[Марина Светаева]] (зод. [[1892]]), шоир ва нависандаи рус. * [[1997]] — [[Диана, шоҳдухтари Уэлс]] (зод. [[1961]]), шоҳдухтари бритониёӣ. * [[1999]] — [[Ҷумъахон Ҳотамӣ]] (зод. [[1957]]), полковники хидмати дохилии ВКД, рӯзноманигори тоҷик. == Нигаред низ == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * http://www.calend.ru/day/8-31/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/31_%D0%B0%D0%B2%D0%B3%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B0 Наука, 31.08] [[Гурӯҳ:31 август| ]] b00gipjjgq0wnc8f1u60pu8d5q660qx 1485635 1485631 2026-08-31T08:48:24Z VASHGIRD 8035 /* Даргузаштҳо */ 1485635 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои 31 август]]'' === Ҷаҳонӣ === * {{Парчамбандӣ|СММ}} — Рӯзи ҷаҳонии одамони африқоинажод. === Миллӣ === * {{Парчамбандӣ|Қирғизистон}} — [[Рӯзи истиқлоли Қирғизистон|Рӯзи истиқлол]] (1991). * {{Парчамбандӣ|Малайзия}} — [[Рӯзи истиқлоли Малайзия|Рӯзи истиқлол]] (1957). * {{Парчамбандӣ|Молдова}} — [[Рӯзи миллии забони Молдова|Рӯзи миллии забон]] («Limba noastră»). * {{Парчамбандӣ|Лаҳистон}} — Рӯзи ҳамбастагӣ ва озодӣ. * {{Парчамбандӣ|Тринидад ва Тобаго}} — [[Рӯзи истиқлоли Тринидад ва Тобаго|Рӯзи истиқлол]] (1962). * {{Парчамбандӣ|Ӯзбекистон}} — Рӯзи бузургдошти қурбониёни саркӯби сиёсӣ. === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 31 август]]'' * [[1907]] — Имзои созишномаи Англия ва Русия дар [[Санкт-Петербург]], ки тақсими соҳаҳои таъсирро дар Эрон, Афғонистон ва Тибет муайян намуда, ташкили [[Антанта]]-ро ба анҷом расонд. * [[1991]] — [[Қирғизистон]] ва [[Узбекистон]] истиқлоли худро аз [[ИҶШС]] эълон карданд. == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 31 август]]'' * [[1821]] — [[Герман Гелмголтс]] (дарг. [[1894]]), физик, физиолог ва психологи олмонӣ. * [[1863]] — [[Сергей Прокудин-Горский]] (дарг. [[1944]]), аксбардор ва кимиёдони рус. * [[1928]] — [[Бароҳат Ҳоҷибоева]] (дарг. [[2015]]), забоншинос, Корманди шоистаи Тоҷикистон. * [[1928]] — [[Ҳомидҷон Маҳмудов]], математик, олими тоҷик. * [[1957]] — [[Ҷумъахон Ҳотамӣ]] (дарг. [[1999]]), рӯзноманигор ва тарҷумони тоҷик, полковники хизмати дохилӣ. * [[1958]] — [[Ғаффур Шамсиев]], олими соҳаи тиб.<ref>Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Сучонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, Ф. Аминов. — Душанбе, 2017. — 393 с.</ref> == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 31 август]]'' * [[1867]] — [[Шарл Бодлер]] (зод. [[1821]]), шоир ва мунаққиди фаронсавӣ. * [[1941]] — [[Марина Светаева]] (зод. [[1892]]), шоир ва нависандаи рус. * [[1999]] — [[Ҷумъахон Ҳотамӣ]] (зод. [[1957]]), полковники хидмати дохилии ВКД, рӯзноманигори тоҷик. == Нигаред низ == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * http://www.calend.ru/day/8-31/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/31_%D0%B0%D0%B2%D0%B3%D1%83%D1%81%D1%82%D0%B0 Наука, 31.08] [[Гурӯҳ:31 август| ]] 72kupf8ubvez9qhe5c75ztod8om7uik Сиёҳ 0 4647 1485496 1485202 2026-08-30T17:14:53Z Zosya95 54344 1485496 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |hex=000000 |r=0|g=0|b=0 |c=0|m=0|y=0|k=100 |h=0|s=0|v=0 |муқобил = сафед |тасвир = {{photomontage |photo1a=Tutankhamun jackal (blacked).png |photo1b=Yellowstone-black-bear-07895.jpg |photo2a=Queen Victoria by Heinrich von Angeli.jpg |photo2b=Milky Way Night Sky Black Rock Desert Nevada.jpg |photo3a=Supreme Court of the United States - Roberts Court 2022.jpg | size = 250 | color_border = #AAAAAA | color = #F9F9F9 | position = center }} }} '''Сиёҳ''' — рангест, ки нури ҳеч қисмате аз тайфи қобили рӯъятро бозтоб намекунад. Ба таърифи дигар сиёҳ ҳовии ҳама рангҳо дар тайфи қобили рӯъят ҳаст ва гоҳ ба он ранги бефом ҳам гуфта шудааст. == Эзоҳ == {{reflist}} {{Color-stub}} [[Гурӯҳ:Тобишҳои сиёҳ]] 2zq4q5p7lek8w1nndbju0ccmy6ihqzx Брно 0 13610 1485622 469689 2026-08-31T06:29:03Z Rabboni Hakimzoda 123692 1485622 wikitext text/x-wiki {{Шаҳр |Номи тоҷикӣ=Брно |Номи аслӣ=Brno |Акс= Brno.jpeg |Парчам = Flag_of_Brno_(bordered).svg |Нишон =Brno (znak).svg |Кишвар=[[Чехия]] |Вилоят= |Ташкил шудааст=[[1243]] |Аҳолӣ=369,000 |Харита= Map_CZ_-_district_Brno-mesto.PNG |Масоҳат= 230.22 |Сайт=http://www.brno.cz }} '''Брно''' — шаҳр дар Чехия, дар баҳамоии баландии Чеху Морав ва пастхамии Дийу Сварес, дар андароби дарёҳои Сви­тава ва Свартк, маркази маъмурии вилояти Морави Ҷа­нубӣ. Аҳолиаш 405 ҳазор нафар (2012, бо атрофаш 729,5 ҳазор нафар). Масоҳаташ 230,22 км². Зичии аҳолӣ дар 1 км² 1752 нафар. Брно яке аз бузургтарин марказҳои саноатӣ-мо­лиявӣ ва нақлиётии Чехия буда, дар чорроҳаи се роҳи автомобилгарди бай­нал­милалӣ воқеъ аст. Аэропорти бай­нал­милалӣ дорад. Бори аввал дар маъхазҳои таърихии солҳои 1021–34 ҳам­чун қалъа номбар шудааст. Аз охири асри 11 маркази қаламрави сулолаи чехии Прже­­ми­сло­вич­ҳо буда, соли 1243 мавқеи шоҳии шаҳри мус­та­қил­ро соҳиб шуд. Аз соли 1349 қароргоҳи доимии Маркграфи Морав. Дар солҳои 1526–1918 мустамликаи Габс­бургҳо. Аз соли 1641 пойтахти Морав. Аз соли 1918 дар ҳай­ати Чехословакия, аз соли 1993 шаҳр дар ҳайати Чехия аст. Брно бо шаҳрҳои ҳамрадифи худ (Адамов, Бланско, Куржим) алоқаи бузурги саноатиро ба вуҷуд овардааст. Саноати вазнин (истеҳсоли дегҳои чуянӣ, турбина­ҳои бу­ғӣ), мошинасозии умумӣ (даст­гоҳсозӣ, техникаи бино­ко­рӣ, таҷҳизоти кимиёӣ ва роҳи оҳан) ривоҷ ёфтааст. Брно яке аз мар­казҳои тракторсозии Чехия буда, дорои ду пойгоҳ (парк)-и трак­тории бузург (Черновитсе ва «Технопарки че­хӣ») аст. Соҳаҳои саноати нассоҷӣ, дӯзандагӣ, коркарди пашм ва ис­теҳсоли матоъҳои пашмин, хӯрокворӣ, до­русозӣ, ме­бел­созӣ, масолеҳи бинокорӣ ривоҷ ёфтааст. Дар Брно ҳама­сола намоишгоҳи байналмилалии молҳои саноатӣ баргузор мешавад. Брно маркази муҳимми илмӣ ва фарҳан­гии Че­хия буда, дар он академияи илмҳо, Дониш­гоҳи ба номи Т. Масарик, донишгоҳи технологӣ, Академияи санъати мусиқӣ, осор­хонаҳои мардум­шиносӣ, тех­но­логӣ, ниго­ристони ба­деӣ, театри опера мавҷуданд. Аз ёдгориҳои таъ­рихӣ дар Брно Қалъаи Шпилберк (асри XIII), Калисои ҷомеи Пётр ва Павели Муқаддас (асри XIV), дайри доминиканҳо (асрҳои XIII–XVIII), манораҳо (асрҳои XIII–XVIII), ратушаҳои қа­димӣ (асрҳои XIV–XVI) ва нав (асрҳои XVI–XVIII), Қасри Дитрихштейн (аввали асри XVII, айни замон дар он осорхонаи Морав ҷойгир аст) маҳфуз мондаанд. Дар наздикии м Нерӯ­гоҳи барқи атомии «Дуковани» ҷой гирифтааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Брно|3|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Чехия|Брно]] r7yn5fxtlm7rtfhuj8mluyafcp3yw94 1485623 1485622 2026-08-31T06:32:45Z Rabboni Hakimzoda 123692 1485623 wikitext text/x-wiki {{Шаҳр |Номи тоҷикӣ=Брно |Номи аслӣ=Brno |Акс= Brno.jpeg |Парчам = Flag_of_Brno_(bordered).svg |Нишон =Brno (znak).svg |Кишвар=[[Чехия]] |Вилоят= |Ташкил шудааст=[[1243]] |Аҳолӣ=369,000 |Харита= Map_CZ_-_district_Brno-mesto.PNG |Масоҳат= 230.22 |Сайт=http://www.brno.cz }} '''Брно''' — шаҳр дар Чехия, дар баҳамоии баландии Чеху Морав ва пастхамии Дийу Сварес, дар андароби дарёҳои Сви­тава ва Свартк, маркази маъмурии вилояти Морави Ҷа­нубӣ. == Маълумоти умумӣ ва ҷойгиршавӣ == Аҳолиаш 405 ҳазор нафар (2012, бо атрофаш 729,5 ҳазор нафар). Масоҳаташ 230,22 км². Зичии аҳолӣ дар 1 км² 1752 нафар. Брно яке аз бузургтарин марказҳои саноатӣ-мо­лиявӣ ва нақлиётии Чехия буда, дар чорроҳаи се роҳи автомобилгарди бай­нал­милалӣ воқеъ аст. Аэропорти бай­нал­милалӣ дорад. == Таърих == Бори аввал дар маъхазҳои таърихии солҳои 1021–34 ҳам­чун қалъа номбар шудааст. Аз охири асри 11 маркази қаламрави сулолаи чехии Прже­­ми­сло­вич­ҳо буда, соли 1243 мавқеи шоҳии шаҳри мус­та­қил­ро соҳиб шуд. Аз соли 1349 қароргоҳи доимии Маркграфи Морав. Дар солҳои 1526–1918 мустамликаи Габс­бургҳо. Аз соли 1641 пойтахти Морав. Аз соли 1918 дар ҳай­ати Чехословакия, аз соли 1993 шаҳр дар ҳайати Чехия аст. == Иқтисод ва саноат == Брно бо шаҳрҳои ҳамрадифи худ (Адамов, Бланско, Куржим) алоқаи бузурги саноатиро ба вуҷуд овардааст. Саноати вазнин (истеҳсоли дегҳои чуянӣ, турбина­ҳои бу­ғӣ), мошинасозии умумӣ (даст­гоҳсозӣ, техникаи бино­ко­рӣ, таҷҳизоти кимиёӣ ва роҳи оҳан) ривоҷ ёфтааст. Брно яке аз мар­казҳои тракторсозии Чехия буда, дорои ду пойгоҳ (парк)-и трак­тории бузург (Черновитсе ва «Технопарки че­хӣ») аст. Соҳаҳои саноати нассоҷӣ, дӯзандагӣ, коркарди пашм ва ис­теҳсоли матоъҳои пашмин, хӯрокворӣ, до­русозӣ, ме­бел­созӣ, масолеҳи бинокорӣ ривоҷ ёфтааст. Дар Брно ҳама­сола намоишгоҳи байналмилалии молҳои саноатӣ баргузор мешавад. == Илм, фарҳанг ва ёдгориҳои таърихӣ == Брно маркази муҳимми илмӣ ва фарҳан­гии Че­хия буда, дар он академияи илмҳо, Дониш­гоҳи ба номи Т. Масарик, донишгоҳи технологӣ, Академияи санъати мусиқӣ, осор­хонаҳои мардум­шиносӣ, тех­но­логӣ, ниго­ристони ба­деӣ, театри опера мавҷуданд. Аз ёдгориҳои таъ­рихӣ дар Брно Қалъаи Шпилберк (асри XIII), Калисои ҷомеи Пётр ва Павели Муқаддас (асри XIV), дайри доминиканҳо (асрҳои XIII–XVIII), манораҳо (асрҳои XIII–XVIII), ратушаҳои қа­димӣ (асрҳои XIV–XVI) ва нав (асрҳои XVI–XVIII), Қасри Дитрихштейн (аввали асри XVII, айни замон дар он осорхонаи Морав ҷойгир аст) маҳфуз мондаанд. Дар наздикии м Нерӯ­гоҳи барқи атомии «Дуковани» ҷой гирифтааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Брно|3|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Чехия|Брно]] o1xa42lamndpk2jn3rjq87hfp8q6vam Ҷумҳурии Халқии Шӯравии Бухоро 0 13890 1485476 1179952 2026-08-30T16:22:47Z ~2026-47010-00 151520 1485476 wikitext text/x-wiki {{Қуттии универсалӣ}} '''Ҷумҳурии Халқии Шӯравии Бохтар''' — мавҷудият ҳамчун ҷумҳурии соҳибихтиёр дар ҳайати Ҷумҳурии Шӯравӣ Федеративии Сотсиалистии Русия (РСФСР) солҳои 1920-1924. Дар натиҷаи шӯриши мусаллаҳона ва ёрии қисмҳои Армияи Сурх бо сардории лашкаркаши шӯравӣ М. В. Фрунзе [[2 сентябр]]и соли [[1920]] дар аморати Бухоро "Инқилоби халқӣ" ғалаба кард, ки дар натиҷа амири он [[Муҳаммад Олим Хон (Амир)]] сарнагун гашт. 8 октябри соли 1920 дар Қурултои (съезди) 1-уми умумибухороии намояндагони халқ Бухоро Ҷумҳурии Халқии Шӯравӣ эълон карда шуд. Ҳукумати нави Ҷумҳурии Халқии Шӯравии Бухоро асосан намояндагони [[Ҳизби коммунистии Бухоро]] ва собиқ ҳизби ҷавонбухороиён ташкил намуданд. Собиқ [[Аморати Бухоро]] ба худ номи [[Ҷумхурии Халқии Бухоро]]ро гирифт, ва ҳамчун ҷумҳурии соҳибихтиёр дар ҳайати Ҷумҳурии Шӯравӣ Федеративии Сотсиалистии Русия (РСФСР) солҳои 1920-1924 вуҷуд дошт. Баъд аз гузаронидани тақсимоти миллӣ-ҳудудӣ дар Осиёи Миёна (соли 1924), Ҷумҳурии Халқии Шӯравии Бухоро барҳам дода шуда, ҳамчун яке аз вилоятҳои ҶШС Ӯзбекистон ба ҳайати он ворид карда шуд. == Ходимони давлатии ҶХШБ == * [[Файзулло Хоҷаев]] — солҳои 1920-1924 Раиси Шӯрои Комиссарони халқии ҶХШБ. * [[Аббос Алиев]] — солҳои 1920-1924 ходими давлатии ҶХШБ. * [[Муллошариф Раҳимов]] — дорандаи мукофоти ҶХШБ. ==Мукофотҳои ҶХШ Бухоро== * [[Медали «Барои мудофиаи Инқилоб»]] * [[Ордени Ситораи Сурхи ҶХШБ]] == Пайвандҳо == * http://www.museum.ru/MUSEUM/orden/ord01_12.html * http://nagrada-info.narod.ru/buhredstar.html * [http://soviet-asia.narod.ru Сомона оид ба таърихи аввалин ҷумҳуриҳои шӯравии Шарқ] * [http://bnsr-official.narod.ru Сомона дар бораи таърихи ҶХШБ (БНСР) ва таърихи нишонаҳои сарисинагии ҶХШБ (БНСР)] {{таърих-нопурра}} [[Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон|Таърихи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Бухоро]] [[Гурӯҳ:Давлатҳои таърихӣ]] [[Гурӯҳ:Кишварҳои форсизабон]] ba7wjgo49d2toy75feqv7uswd525tlj 1485504 1485476 2026-08-30T17:23:30Z Шухрат Саъдиев 5132 Вироиши [[Special:Contributions/~2026-47010-00|~2026-47010-00]] ([[User talk:~2026-47010-00|Баҳс]]) вогардонида шуд ба охирин тағйире, ки [[User:VASHGIRD|VASHGIRD]] анҷом дода буд 1179952 wikitext text/x-wiki {{Қуттии универсалӣ}} '''Ҷумҳурии Халқии Шӯравии Бухоро''' — мавҷудият ҳамчун ҷумҳурии соҳибихтиёр дар ҳайати Ҷумҳурии Шӯравӣ Федеративии Сотсиалистии Русия (РСФСР) солҳои 1920-1924. Дар натиҷаи шӯриши мусаллаҳона ва ёрии қисмҳои Армияи Сурх бо сардории лашкаркаши шӯравӣ М. В. Фрунзе [[2 сентябр]]и соли [[1920]] дар аморати Бухоро "Инқилоби халқӣ" ғалаба кард, ки дар натиҷа амири он [[Муҳаммад Олим Хон (Амир)]] сарнагун гашт. 8 октябри соли 1920 дар Қурултои (съезди) 1-уми умумибухороии намояндагони халқ Бухоро Ҷумҳурии Халқии Шӯравӣ эълон карда шуд. Ҳукумати нави Ҷумҳурии Халқии Шӯравии Бухоро асосан намояндагони [[Ҳизби коммунистии Бухоро]] ва собиқ ҳизби ҷавонбухороиён ташкил намуданд. Собиқ [[Аморати Бухоро]] ба худ номи [[Ҷумхурии Халқии Бухоро]]ро гирифт, ва ҳамчун ҷумҳурии соҳибихтиёр дар ҳайати Ҷумҳурии Шӯравӣ Федеративии Сотсиалистии Русия (РСФСР) солҳои 1920-1924 вуҷуд дошт. Баъд аз гузаронидани тақсимоти миллӣ-ҳудудӣ дар Осиёи Миёна (соли 1924), Ҷумҳурии Халқии Шӯравии Бухоро барҳам дода шуда, ҳамчун яке аз вилоятҳои ҶШС Ӯзбекистон ба ҳайати он ворид карда шуд. == Ходимони давлатии ҶХШБ == * [[Файзулло Хоҷаев]] — солҳои 1920-1924 Раиси Шӯрои Комиссарони халқии ҶХШБ. * [[Аббос Алиев]] — солҳои 1920-1924 ходими давлатии ҶХШБ. * [[Муллошариф Раҳимов]] — дорандаи мукофоти ҶХШБ. ==Мукофотҳои ҶХШ Бухоро== * [[Медали «Барои мудофиаи Инқилоб»]] * [[Ордени Ситораи Сурхи ҶХШБ]] == Пайвандҳо == * http://www.museum.ru/MUSEUM/orden/ord01_12.html * http://nagrada-info.narod.ru/buhredstar.html * [http://soviet-asia.narod.ru Сомона оид ба таърихи аввалин ҷумҳуриҳои шӯравии Шарқ] * [http://bnsr-official.narod.ru Сомона дар бораи таърихи ҶХШБ (БНСР) ва таърихи нишонаҳои сарисинагии ҶХШБ (БНСР)] {{таърих-нопурра}} [[Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон|Таърихи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Бухоро]] [[Гурӯҳ:Давлатҳои таърихӣ]] [[Гурӯҳ:Кишварҳои форсизабон]] mhhdiewse3us5mdthbyl3dgi92gzj7l Фурудгоҳи Байн‌алмиллалии Логан 0 28348 1485624 1357136 2026-08-31T07:33:28Z Andre Engels 98 Тағйири масир ба [[Фурудгоҳи байналмилалии Бостон Логан]] 1485624 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Фурудгоҳи байналмилалии Бостон Логан]] ne842tum73a0a01ztm22fuxoq3j9j11 Фурудгоҳи лисбун пуртло 0 28396 1485625 1360742 2026-08-31T07:34:22Z Andre Engels 98 Тағйири масир ба [[Фурудгоҳи Лиссабон Ҳумберто Делгадо]] 1485625 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Фурудгоҳи Лиссабон Ҳумберто Делгадо]] a29j0ybzq9j7rxsg008er9iscyslvxo Фурудгоҳи Линате 0 28418 1485626 1460970 2026-08-31T07:36:14Z Andre Engels 98 Тағйири масир ба [[Фурудгоҳи Милан Линате]] 1485626 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Фурудгоҳи Милан Линате]] l93dthi2lx16exns1ipikn1qg2tprg9 Фурудгоҳи шаҳрии Аёва Сити 0 29593 1485479 1365139 2026-08-30T16:33:54Z Yoonoos.tj 27005 Yoonoos.tj moved page [[Фурудгоҳи шаҳре Аёва сетӣ е]] to [[Фурудгоҳи шаҳрии Аёва Сити]] 1365139 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном =Фурудгоҳи шаҳри Аёва сетӣ е | номи маҳаллӣ = | номи маҳаллӣ-1 = | номи маҳаллӣ-2 = | акс = | акс-арз = | унвон = | акс2 = | акс2-арз = | унвон2 = | IATA =IOW | ICAO =KIOW | FAA = | TC = | LID = | GPS = | WMO = | навъ =ҳамагона (умумӣ) | молик-муроқиб = | молик = | гардонанда = | шаҳр =[[Аёва сетӣ е]] | муқеъият =[[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] | марказ = | ҷузъ = <!-- фурудгоҳ низомӣ --> | бакор рафта дар = | фармондеҳ/мудир = | сокин = | metric-elev = | аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси фут =668 | аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси метр =203.6 | Мухтасот ={{Coord|41|38|21.278|N|91|32|47.412|W|type:airport|display=inline,title}} | вебгоҳ = | metric-rwy = | R1-шумора =41115 | R1-тул-фут =4355 | R1-тул-метр =1327 | R1-сатҳ = [[бутун]] | H1-шумора = | H1-тул-фут = | H1-тул-метр = | H1-сатҳ = | тавзеҳ-Сол = | тавзеҳ1-титр= | тавзеҳ1-Иттилоот = | понавис = }} '''Фурудгоҳи шаҳри Аёва сетӣ е''' ({{lang-en|Iowa City Municipal Airport}}) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо [[Коди ИОТО]]и IOW аст, ки як [[Бонд фурудгоҳ|бонди фуруди]] [[бутун]] дорад, ва тӯли бонди он 1327 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри [[Аёва сетӣ е]] кишвари [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] қарор дорад, ва дар баландии 203.6 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст. ==Ҷусторҳои вобаста== *[[Коди ИОТО]] *[[Коди ИКАО]] *[[Феҳристи фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] ==Манобеъ== <references/> {{Reflist}} * [http://worldaerodata.com World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120525203926/http://worldaerodata.com/ |date=2012-05-25 }} {{ref-en}} * [http://www.airport-data.com Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013] {{ref-en}} {{Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико}} {{Фурудгоҳ-нопурра}} [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎]] ophjjb825fn59gmskz3p9n9wdefdjpo 1485481 1485479 2026-08-30T16:36:23Z Yoonoos.tj 27005 1485481 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи шаҳрии Аёва Сити | номи маҳаллӣ = | номи маҳаллӣ-1 = | номи маҳаллӣ-2 = | акс = | акс-арз = | унвон = | акс2 = | акс2-арз = | унвон2 = | IATA =IOW | ICAO =KIOW | FAA = | TC = | LID = | GPS = | WMO = | навъ = ҳамагона (умумӣ) | молик-муроқиб = | молик = | гардонанда = | шаҳр = [[Аёва Сити]] | муқеъият =[[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] | марказ = | ҷузъ = <!-- фурудгоҳ низомӣ --> | бакор рафта дар = | фармондеҳ/мудир = | сокин = | metric-elev = | аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси фут =668 | аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси метр =203.6 | Мухтасот ={{Coord|41|38|21.278|N|91|32|47.412|W|type:airport|display=inline,title}} | вебгоҳ = | metric-rwy = | R1-шумора =41115 | R1-тул-фут =4355 | R1-тул-метр =1327 | R1-сатҳ = [[бутун]] | H1-шумора = | H1-тул-фут = | H1-тул-метр = | H1-сатҳ = | тавзеҳ-Сол = | тавзеҳ1-титр= | тавзеҳ1-Иттилоот = | понавис = }} '''Фурудгоҳи шаҳрии Аёва Сити''' ({{lang-en|Iowa City Municipal Airport}}) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо [[Коди ИОТО]]и IOW аст, ки як [[Бонд фурудгоҳ|бонди фуруди]] [[бутун]] дорад ва тӯли бонди он 1327 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри [[Аёва Сити]], кишвари [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] қарор дорад ва дар баландии 203.6 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст. ==Ҷусторҳои вобаста== *[[Коди ИОТО]] *[[Коди ИКАО]] *[[Феҳристи фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] ==Манобеъ== <references/> {{Reflist}} * [http://worldaerodata.com World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120525203926/http://worldaerodata.com/ |date=2012-05-25 }} {{ref-en}} * [http://www.airport-data.com Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013] {{ref-en}} {{Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико}} {{Фурудгоҳ-нопурра}} [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎]] 8upq41py6ilgtd7bnhhkz28axw2sntr Интихоботи президентӣ дар Тоҷикистон (2013) 0 34225 1485457 1485452 2026-08-30T12:49:07Z Шухрат Саъдиев 5132 Вироиши [[Special:Contributions/~2026-47095-63|~2026-47095-63]] ([[User talk:~2026-47095-63|Баҳс]]) вогардонида шуд ба охирин тағйире, ки [[User:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] анҷом дода буд 1485418 wikitext text/x-wiki {{маъноҳои дигар|Интихобот (мазмунҳо)}} '''Интихоботи президентӣ''' дар [[Тоҷикистон]] [[6 ноябр]]и соли [[2013]] баргузор шуд. Дар натиҷа Президент [[Эмомалӣ Раҳмон]] барои давраи чорӯм баъд аз дарёфти 83,92% овозҳо ғолиб омад.<ref>{{Cite web |url=http://www.khovar.tj/elections/30493-intihobi-emomal1251-ra1203mon-ba-mansabi-prezidenti-to1207ikiston.html |title=7 ноябр/АМИТ «Лоиқ» |accessdate=2013-11-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131110011016/http://www.khovar.tj/elections/30493-intihobi-emomal1251-ra1203mon-ba-mansabi-prezidenti-to1207ikiston.html |archivedate=2013-11-10 }}</ref> ==Номзадҳо== Шаш номзадҳои зерин дар интихоботи соли 2013 ширкат карданд: * [[Эмомалӣ Раҳмон]] — президент ва узви ҳизби ҳокими [[Ҳизби Халқи Демократии Тоҷикистон]]. * [[Абдуҳалим Ғаффоров]] — [[Ҳизби сотсиалистии Тоҷикистон]]. * [[Толиббек Бухориев|Бухориев Толиббек Аҳмадович]] — [[Ҳизби аграрии Тоҷикистон]]. * [[Олимҷон Бобоев]] — [[Ҳизби ислоҳоти иқтисодии Тоҷикистон]]. * [[Талбаков Исмоил Иброимович]] — [[Ҳизби коммунистии Тоҷикистон]]. * [[Саидҷаъфар Исмонов]] - [[Ҳизби демократии Тоҷикистон]] Иттиҳоди нерӯҳои ислоҳотхоҳи Тоҷикистон, ки [[Ҳизби наҳзати исломии Тоҷикистон]] ва [[Ҳизби сотсиал-демократии Тоҷикистон]] шомили онанд, дар моҳи сентябр [[Ойниҳол Бобоназарова]]ро номзади ягонаи худ дар интихоботи президентии 6 ноябр эълон карданд. Вале ситоди интихоботии ӯ рӯзи 11 октябр эълон кард, 210 ҳазор имзое, ки Кумисюни марказии интихобот таъйин кардааст, натавонист ҷамъоврӣ намояд (ба тарафдории Бобоназарова 202 ҳазор имзо ҷамъ шуд.) ва аз ин рӯ аз сабқат берун шудааст. аст.<ref>[http://www.ozodagon.com/13069-sitodi-intihobotii-bobonazarova-202-000-imzoro-meszonem.html ozodagon.com]</ref> ==Натоиҷ== {| class=wikitable style=text-align:right !Номзад !Ҳизб !овоз !% |- |align=left|[[Эмомалӣ Раҳмон]]||align=left|[[Ҳизби Халқи Демократии Тоҷикистон]]||'''3 023 754'''||'''83,92''' |- |align=left|[[Олимҷон Бобоев]]||align=left|[[Ҳизби ислоҳоти иқтисодии Тоҷикистон]]||140 733||3,91 |- |align=left|[[Толиббек Бухориев]] ||align=left|[[Ҳизби аграрии Тоҷикистон]]||166 224||4,61 |- |align=left|[[Исмоил Талбаков]]||align=left|[[Ҳизби коммунистии Тоҷикистон]]||181 675||5,04 |- |align=left|[[Абдуҳалим Ғаффоров]]||align=left|[[Ҳизби сотсиалистии Тоҷикистон]]||54 148||1,5 |- |align=left|[[Саидҷаъфар Исмонов]]||align=left|[[Ҳизби демократии Тоҷикистон]]||36 573||1,02 |- |align=left colspan=2|Овозҳои холӣ/номӯътабар||36 949||– |- |align=left colspan=2|'''Ҳамагӣ'''||'''3 640 056'''||'''100''' |- |align=left colspan=2|Овоздиҳандагони сабтшуда/ҳозиршуда||4 201 156||86,64 |- |align=left colspan=4|Манбаъ: [http://www.electionguide.org/elections/id/2288/ IFES] |} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Интихоботи Президенти Тоҷикистон, 2013}} {{Интихобот дар Тоҷикистон}} [[Гурӯҳ:Интихоботи президентӣ дар Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Интихобот дар Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Интихоботи соли 2013]] [[Гурӯҳ:Тоҷикистон дар соли 2013]] [[Гурӯҳ:Ноябри соли 2013]] [[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 6 ноябр]] [[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2013]] 1w39chravk1qvfnpv2rqk0ylj79abjw Scheibe SF-23 Sperling 0 93496 1485464 1028832 2026-08-30T16:03:08Z Yoonoos.tj 27005 1485464 wikitext text/x-wiki {|{{Infobox aircraft begin | name={{PAGENAME}} | image=G-BEDU-PICT0657-SF23C.JPG | caption= }}{{Infobox aircraft type | type= | national origin=[[Олмон]] | manufacturer=[[Scheibe Flugzeugbau]] | designer= | first flight=1955 | introduced= | retired= | status= | primary user= | number built=27 | developed from= | variants with their own articles= }} |} '''Scheibe SF-23 Sperling''' ({{lang-en|Scheibe SF-23 Sperling}}) — як [[ҳавогард]]и сохтаи [[Scheibe Flugzeugbau]] дар кишвари [[Олмон]] аст. Ин ҳавогард дар соли 1955 нахустин парвози худро анҷом дод. ==Ҷусторҳои вобаста== *[[Феҳристи Ҳавогардҳо]] ==Манобеъ== {{Reflist}} *{{Ёдкард вики|Пайванд =http://en.wikipedia.org/wikiScheibe_SF-23_Sperling|Ном =Scheibe SF-23 Sperling|Забон =англисӣ|Мушоҳида =1 августи соли 2015}} {{Ҳавогард-нопурра}} [[Гурӯҳ:Ҳавогардҳо]] [[Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо]] 47vrnglvo77tzbpqsd4fngd3fozmotp Беҳтарин филми сол (Оскар, ИМА) 0 121849 1485543 1347702 2026-08-30T19:03:31Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485543 wikitext text/x-wiki {{Асосӣ|Ҷоизаи Оскар}} '''Беҳтарин филми сол''' ({{lang-en|Academy Award for Best Picture}}) — ҷоизаи муътабар аз [[Академияи илмҳо ва ҳунарҳои синамо|Академияи илмҳо ва ҳунарҳои синамои Амрико]] аст, ки аз [[соли 1929]] ҳарсола эҳдо мешавад. == Номинатсияҳои асосии ҷоизаи «Оскар» == [[Ҷоизаи Оскар]] аз рӯи 24 номинатсияи асосӣ супорида мешавад: {{col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable" |- valign="middle" | ''Номинатсия'' | ''Номи англисӣ'' |style="font-size:8pt" | ''Аз соли чандум вуҷуд дорад'' |- valign="top" |style="font-size:9pt" height="24" | [[Беҳтарин филми сол (Оскар, ИМА)|Беҳтарин филми сол]] |style="font-size:9pt" | Best (Motion) Picture | [[1929]] |} {{col-end}} == Барандагони ҷоиза == * [[Ҷоизаи Оскар - 2000]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми сол''''' - драмаи «American Beauty» ({{lang-tg| "Зебоии амрикоӣ" ИМА}}); ({{lang-ru|«Красота по-американски» США}});<ref name="oscar.kinonews.ru">[https://oscar.kinonews.ru/ ОСКАР - главная премия США, История премии "ОСКАР"]</ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2001]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми сол''''' - драмаи «Gladiator» ({{lang-tg| "Гладиатор" ИМА, Бритониёи Кабир}});''' ({{lang-ru|«Гладиатор», США, Великобритания }});<ref name="oscar.kinonews.ru">[https://oscar.kinonews.ru/ ОСКАР - главная премия США, История премии "ОСКАР"]</ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2002]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми сол''''' - драмаи «A Beautiful Mind» ({{lang-tg| "Ақли зебо" ИМА}}); ({{lang-ru|«Игры разума» США}});<ref name="oscar.kinonews.ru">[https://oscar.kinonews.ru/ ОСКАР - главная премия США, История премии "ОСКАР"]</ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2003]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми сол''''' - драмаи «Chicago» ({{lang-tg| "Чикаго" ИМА, Олмон, Канада}});''' ({{lang-ru|«Чикаго», США, Германия, Канада}});<ref name="oscar.kinonews.ru">[https://oscar.kinonews.ru/ ОСКАР - главная премия США, История премии "ОСКАР"]</ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2004]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми сол''''' - драмаи «The Lord of the Rings: The Return of the King» ({{lang-tg| "Худованди ҳалқаҳо: Бозгашти Подшоҳ" ИМА, Зелландияи Нав}}); ({{lang-ru|«Властелин колец 3: Возвращение Короля» США, Новая Зеландия}});<ref name="oscar.kinonews.ru">[https://oscar.kinonews.ru/ ОСКАР - главная премия США, История премии "ОСКАР"]</ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2005]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми сол''''' - драмаи «Million Dollar Baby» ({{lang-tg| "Хурдакак ба як миллион" ИМА}});''' ({{lang-ru|«Малышка на миллион», США}});<ref name="oscar.kinonews.ru">[https://oscar.kinonews.ru/ ОСКАР - главная премия США, История премии "ОСКАР"]</ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2006]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми сол''''' - драмаи «Crash» ({{lang-tg| "Задухӯрд" ИМА, Олмон }});''': ({{lang-ru|«Столкновение» США, Германия}});<ref name="oscar.kinonews.ru">[https://oscar.kinonews.ru/ ОСКАР - главная премия США, История премии "ОСКАР"]</ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2007]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми сол''''' - драмаи «The Departed» ({{lang-tg| "Баромада рафтаҳо" ИМА}}); ({{lang-ru|«Отступники» США}});<ref name="oscar.kinonews.ru">[https://oscar.kinonews.ru/ ОСКАР - главная премия США, История премии "ОСКАР"]</ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2008]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми сол''''' - драмаи «No Country for Old Men» ({{lang-tg| «Кишвар барои пиронсолон нест», ИМА}})'''; ({{lang-ru|«Старикам тут не место» США}}).<ref name="oscar.kinonews.ru">[https://oscar.kinonews.ru/ ОСКАР - главная премия США, История премии "ОСКАР"]</ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2009]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми сол''''' - драмаи «Slumdog Millionaire» ({{lang-tg| "Миллионер аз маҳалҳои нообод" ИМА, Бритониёи Кабир }}); ({{lang-ru| "Миллионер из трущоб" США, Великобритания}}).<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2010]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми сол''''' - драмаи «The Hurt Locker» ({{lang-tg| «Ҷевони осебдида »}}); ({{lang-ru|Больной шкафчик}}).<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2011]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми сол''''' - драмаи «The King's Speech» ({{lang-tg| «Суханронии шоҳ»}}); ({{lang-ru|"Речь короля"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2012]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми сол''''' - драмаи «The Artist» ({{lang-tg| «Артист »}}); ({{lang-ru|"Артист"}}).<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2013]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми сол''''' - драмаи «Argo» ({{lang-tg| «Арго»}}); ({{lang-ru|"Арго"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2014]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми сол''''' - драмаи «12 Years a Slave» ({{lang-tg| «12 соли ғуломӣ»}}); ({{lang-ru|12 лет рабства}}).<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2015]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми сол'''''- драмаи «BIRDMAN OR» ({{lang-tg|"Бердмен" ИМА}}), ({{lang-ru|"Бердмен" США}}); <ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2016]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми сол''''' - драмаи «Spotlight» ({{lang-tg|"Дар маркази таваҷҷуҳ"}}); (русӣ "В центре внимания").<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2017]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми сол''''' - драмаи «MOONLIGHT» ({{lang-tg| "Чироғи моҳтобӣ"}}); (русӣ "Лунный свет ").<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2018]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми сол''''' - драмаи «THE SHAPE OF WATER» ({{lang-tg| "Шакли об"}}); (русӣ "Форма воды")<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2019]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми сол''''' - драмаи «GREEN BOOK» ({{lang-tg| "Китоби сабз"}}); (русӣ "Зелёная книга");<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2020]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми сол''''' - драмаи «PARASITE» ({{lang-tg| «Муфтхӯрон»}}); ({{lang-ru|"Паразиты"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2021]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми сол''''' - драмаи «NOMADLAND» ({{lang-tg| «[[Сарзамини бодиянишинон]]»}}); ({{lang-ru|"Земля кочевников"}}); * [[Ҷоизаи Оскар - 2022]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми сол''''' - драмаи «CODA» ({{lang-tg| «[[Кӯдаки волидони ношунаво]]»}}). ({{lang-ru|CODA: Ребенок глухих родителей}}).<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2023]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми сол''''' - драмаи «Everything Everywhere All at Once» ({{lang-tg|«[[Ҳама чиз дар ҳама ҷо ва якбора]]»}}); {{lang-ru|"Все везде и сразу"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> == Инҷоро ҳам бингаред == {{Умумӣ}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/ Официальный сайт Американской киноакадемии]{{ref-en}} * [http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-en}} * [https://oscar.go.com/nominees Список номинантов на оф. сайте]{{ref-en}} * [https://www.imdb.com/event/ev0000003/2020/1/?ref_=ev_eh Academy Awards, USA/2020 Awards ]{{ref-en}} * [http://oscar.kinonews.ru/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-ru}} {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Номинатсияҳои ҷоизаи «Оскар»]] [[Гурӯҳ:Филмҳо - ғолибони ҷоизаи Оскар]] 69vsd48zgwbjarg1m5wn2xnycv7iqw6 Коргардонии беҳтарин (Оскар, ИМА) 0 121850 1485542 1347776 2026-08-30T19:03:28Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485542 wikitext text/x-wiki {{main|Ҷоизаи Оскар}} '''Коргардонии беҳтарин''' ({{lang-en|Academy Award for Best Director}}) — ҷоизаи муътабар аз [[Академияи илмҳо ва ҳунарҳои синамо|Академияи илмҳо ва ҳунарҳои синамои Амрико]] аст, ки аз [[соли 1929]] ҳарсола эҳдо мешавад. == Номинатсияҳои асосии ҷоизаи «Оскар» == [[Ҷоизаи Оскар]] аз рӯи 24 номинатсияи асосӣ супорида мешавад: {{col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable" |- valign="middle" | ''Номинатсия'' | ''Номи англисӣ'' |style="font-size:8pt" | ''Аз соли чандум вуҷуд дорад'' |- valign="top" |style="font-size:9pt" height="24" | [[Коргардонии беҳтарин]] |style="font-size:9pt" | Best Director | [[1929]] |} {{col-end}} == Коргардони барҷастаи номинатсия == * [[Фрэнсис Форд Коппола]] - солҳои 1971, 1973, 1975, 1990 == Барандагони ҷоиза == * [[Ҷоизаи Оскар - 2000]] номинатсияи '''''Коргардонии беҳтарин ''''' — Sam Mendes (русӣ:[[Сэм Мендес]]) (барои филми ({{lang-tg|«Зебоии амрикоӣ» ИМА}}), ({{lang-ru|««Красота по-американски»» США}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2001]] номинатсияи '''''Коргардонии беҳтарин ''''' — Steven Soderbergh (русӣ:[[Стивен Содерберг]]) (барои филми ({{lang-tg|«Траффик» ИМА}}), ({{lang-ru|«Траффик» США}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2002]] номинатсияи '''''Коргардонии беҳтарин ''''' — Ron Howard (русӣ:[[Рон Ховард]]) (барои филми ({{lang-tg|«Бозиҳои ақл» ИМА}}), ({{lang-ru|«Игры разума» США}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2003]] номинатсияи '''''Коргардонии беҳтарин ''''' — Roman Polanski (русӣ:[[Роман Полански]]) (барои филми ({{lang-tg| «Пианинонавоз» Олмон, Фаронса, Бритониё, Лаҳистон}}); ({{lang-ru|«Пианист» Германия, Франция, Великобритания, Польша}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2004]] номинатсияи '''''Коргардонии беҳтарин ''''' — Peter Jackson (русӣ:[[Питер Ҷексон]]) (барои филми ({{lang-tg| "Худованди ҳалқаҳо: Бозгашти Подшоҳ" ИМА, Зеландияи Нав}}); ({{lang-ru|«Властелин колец 3: Возвращение Короля» США, Новая Зеландия}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2005]] номинатсияи '''''Коргардонии беҳтарин ''''' — Clint Eastwood (русӣ:[[Клинт Иствуд]]) (барои филми ({{lang-tg| "Хурдакак ба як миллион" ИМА}}); ({{lang-ru|«Малышка на миллион» США}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2006]] номинатсияи '''''Коргардонии беҳтарин ''''' — Ang Lee (русӣ:[[Энг Ли]]) (барои филми ({{lang-tg| "Кӯҳи шикаста" ИМА}}); ({{lang-ru|«Горбатая гора» США}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2007]] номинатсияи '''''Коргардонии беҳтарин ''''' — Martin Scorsese (русӣ:[[Мартин Скорсезе]]) (барои филми ({{lang-tg| "Баромада рафтаҳо" ИМА}}); ({{lang-ru|«Отступники» США}}) ;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2008]] номинатсияи '''''Коргардонии беҳтарин ''''' — Joel Coen and Ethan Coen (русӣ:[[Ҷоэл Коэн]], [[Итан Коэн]]) (барои филми ({{lang-tg| «Кишвар барои пиронсолон нест», ИМА}}); ({{lang-ru|«Старикам тут не место» США}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2009]] номинатсияи '''''Коргардонии беҳтарин ''''' — Danny Boyle (русӣ: [[Дэнни Бойл]]) (барои филми ({{lang-tg| "Миллионер аз маҳалҳои нообод" ИМА, Бритониёи Кабир }}); ({{lang-ru| "Миллионер из трущоб" США, Великобритания}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2010]] номинатсияи '''''Коргардонии беҳтарин ''''' — Kathryn Bigelow (русӣ: [[Кэтрин Бигилоу]]) (барои филми ({{lang-tg| «Ҷевони осебдида», ИМА}}); ({{lang-ru|Больной шкафчик»,США}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2011]] номинатсияи '''''Коргардонии беҳтарин ''''' — Tom Hooper (русӣ: [[Том Хупер]]) (барои филми ({{lang-tg| «Суханронии шоҳ», ИМА, Бритониёи Кабир, Австралия}}); ({{lang-ru|"Речь короля",США, Великобритания, Австралия }});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2012]] номинатсияи '''''Коргардонии беҳтарин ''''' — Michel Hazanavicius (русӣ: [[Мишел Хазанавичус]]) (барои филми (({{lang-tg| «Артист», Фаронса}})'''; ({{lang-ru|"Артист", Франция }});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2013]] номинатсияи '''''Коргардонии беҳтарин ''''' — Ang Lee (русӣ: [[Энг Ли]] ) (барои филми ({{lang-tg|"Ҳаёти Пи"}}); ({{lang-ru|"Жизнь Пи"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2014]] номинатсияи '''''Коргардонии беҳтарин ''''' — Alfonso Cuarón (русӣ: [[Алфонсо Куарон]] ) (барои филми ({{lang-tg|"Гравитатсия"}}); ({{lang-ru|"Гравитация"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2015]] номинатсияи '''''Коргардонии беҳтарин ''''' — Alejandro G. Iñárritu (русӣ: Алехандро Гонсалес Иньярриту ) (барои филми ({{lang-tg|"Бердмен"}}); (({{lang-ru|"Бердмен"}}); <ref name="oscar.kinonews.ru">[https://oscar.kinonews.ru/ ОСКАР - главная премия США, История премии "ОСКАР"]</ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2016]] номинатсияи '''''Коргардонии беҳтарин ''''' — Alejandro G. Iñárritu (русӣ: Алехандро Гонсалес Иньярриту ) (барои филми {{lang-tg|«Зиндамонда»}}; ({{lang-ru|«Выживший»}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2017]] номинатсияи '''''Коргардонии беҳтарин ''''' - Damien Chazelle (русӣ: Дэмьен Шазелл ), (барои филми {{lang-tg|«Ла Ла Ленд» }}; ({{lang-ru|«Ла Ла Ленд»}}); <ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2018]] номинатсияи '''''Коргардонии беҳтарин ''''' - Guillermo del Toro (русӣ: Гильермо Дель Торо ), (барои филми ({{lang-tg| «Шакли об»}}); ({{lang-ru|"Форма воды"}}) <ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2019]] номинатсияи '''''Коргардонии беҳтарин ''''' - Alfonso Cuarón (русӣ: Альфонсо Куарон ), (барои филми ({{lang-tg| «Рома»}}); ({{lang-ru|«Рома»}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2020]] номинатсияи '''''Коргардонии беҳтарин ''''' - Bong Joon Ho (русӣ: Понг Ҷун Хо), (барои филми ({{lang-tg| «[[Муфтхӯрон]]»}}); ({{lang-ru|"Паразиты"}})<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2021]] номинатсияи '''''Коргардонии беҳтарин ''''' - Chloé Zhao (русӣ: Хлоя Чжао), (барои филми ({{lang-tg| «[[Сарзамини бодиянишинон]]»}}); ({{lang-ru|"Земля кочевников"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2022]] номинатсияи '''''Коргардонии беҳтарин ''''' - Jane Campion (русӣ: Джейн Кэмпион), (барои филми ({{lang-tg|«[[Қудрати саг]]»}}); ( {{lang-ru|"Власть пса"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2023]] номинатсияи '''''Коргардонии беҳтарин ''''' - Daniel Kwan, Daniel Scheinert (русӣ: Дэн Кван, Дэниэл Шайнерт ), (барои филми ({{lang-tg|«[[Ҳама чиз дар ҳама ҷо ва якбора]]»}}); ({{lang-ru|"Все везде и сразу"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> == Инҷоро ҳам бингаред == {{Умумӣ}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/ Официальный сайт Американской киноакадемии]{{ref-en}} * [http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-en}} * [https://oscar.go.com/nominees Список номинантов на оф. сайте]{{ref-en}} * [https://www.imdb.com/event/ev0000003/2020/1/?ref_=ev_eh Academy Awards, USA/2020 Awards ]{{ref-en}} * [http://oscar.kinonews.ru/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-ru}} {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Номинатсияҳои ҷоизаи «Оскар»]] p8dw8osh23l8wh21jtl66j8uqb1392x Нақши беҳтарини мардона (Оскар, ИМА) 0 121853 1485541 1397430 2026-08-30T19:03:25Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485541 wikitext text/x-wiki {{main|Ҷоизаи Оскар}} '''Нақши беҳтарини мардона''' ({{lang-en|Best Actor in a Leading Role}}) — ҷоизаи муътабар аз [[Академияи илмҳо ва ҳунарҳои синамо|Академияи илмҳо ва ҳунарҳои синамои Амрико]] (AMPAS) аст, ки аз [[соли 1929]] ҳарсола эҳдо мешавад. == Номинатсияҳои асосии ҷоизаи «Оскар» == [[Ҷоизаи Оскар]] аз рӯи 24 номинатсияи асосӣ супорида мешавад: {{col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable" |- valign="middle" | ''Номинатсия'' | ''Номи англисӣ'' |style="font-size:8pt" | ''Аз соли чандум вуҷуд дорад'' |- valign="top" |style="font-size:9pt" height="24" | [[Нақши беҳтарини мардона]] |style="font-size:9pt" | Best Actor in a Leading Role | [[1929]] |} {{col-end}} == Барандагони ҷоиза == * Ҷоизаи Оскар - 2000 номинатсияи '''''Нақши беҳтарини мардона ''''' — KEVIN SPACEY, ({{lang-tg|[[Кевин Спейси]], ИМА}}), ({{lang-ru|Кевин Спейси, США}}).<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * Ҷоизаи Оскар - 2001 номинатсияи '''''Нақши беҳтарини мардона ''''' — RUSSELL CROWE, (тоҷикӣ [[Рассел Кроу]], ИМА), ({{lang-ru|Рассел Кроу}}).<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * Ҷоизаи Оскар - 2002 номинатсияи '''''Нақши беҳтарини мардона ''''' — DENZEL WASHINGTON, (тоҷикӣ [[Дензел Вашингтон]], ИМА), ({{lang-ru|Дензел Вашингтон}}).<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * Ҷоизаи Оскар - 2003 номинатсияи '''''Нақши беҳтарини мардона ''''' — ADRIEN BRODY, (тоҷикӣ Эдриан Броуди, ИМА), ({{lang-ru|Эдриан Броуди}}).<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * Ҷоизаи Оскар - 2004 номинатсияи '''''Нақши беҳтарини мардона ''''' — SEAN PENN, (тоҷикӣ [[Шон Пенн]], ИМА), ({{lang-ru|Шон Пенн}}).<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * Ҷоизаи Оскар - 2005 номинатсияи '''''Нақши беҳтарини мардона ''''' — JAMIE FOXX, (тоҷикӣ Ҷейми Фокс, ИМА), ({{lang-ru|Джейми Фокс}}).<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * Ҷоизаи Оскар - 2006 номинатсияи '''''Нақши беҳтарини мардона ''''' — PHILIP SEYMOUR HOFFMAN, (тоҷикӣ Филип Сеймур Хоффман, ИМА), ({{lang-ru|Филип Сеймур Хоффман}}).<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * Ҷоизаи Оскар - 2007 номинатсияи '''''Нақши беҳтарини мардона ''''' — FOREST WHITAKER, (тоҷикӣ Форест Уитакер, ИМА), ({{lang-ru|Форест Уитакер}}).<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * Ҷоизаи Оскар - 2008 номинатсияи '''''Нақши беҳтарини мардона ''''' — DANIEL DAY-LEWIS, (тоҷикӣ [[Дэниел Дей-Люис]], ИМА), ({{lang-ru|Дэниел Дей-Льюис}}).<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар (2009)|Ҷоизаи Оскар - 2009]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини мардона ''''' — SEAN PENN, (тоҷикӣ [[Шон Пенн]], ИМА), ({{lang-ru|Шон Пенн}}).<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * Ҷоизаи Оскар - 2010 номинатсияи '''''Нақши беҳтарини мардона ''''' — JEFF BRIDGES, (тоҷикӣ Ҷефф Бриҷес, ИМА), ({{lang-ru|Джефф Бриджес}}).<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * Ҷоизаи Оскар - 2011 номинатсияи '''''Нақши беҳтарини мардона ''''' — COLIN FIRTH, (тоҷикӣ Колин Ферт, ИМА), ({{lang-ru|Колин Ферт}}).<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар (2012)|Ҷоизаи Оскар - 2012]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини мардона ''''' — JEAN DUJARDIN, (тоҷикӣ Жан Дюжарден, ИМА), ({{lang-ru|Жан Дюжарден}}).<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар (2013)|Ҷоизаи Оскар - 2013]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини мардона ''''' — DANIEL DAY-LEWIS, (тоҷикӣ Дениел Дей-Люисс, ИМА), ({{lang-ru| Дэниел Дей-Люисс}}).<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * Ҷоизаи Оскар - 2014 номинатсияи '''''Нақши беҳтарини мардона ''''' — MATTHEW MCCONAUGHEY, (тоҷикӣ [[Меттю Макконахи]], ИМА), ({{lang-ru|Мэттью МакКонахи}}).<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2015]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини мардона ''''' — EDDIE REDMAYNE, (тоҷикӣ [[Эдди Редмэйн]], [[Бритониё]]), ( {{lang-ru|Эдди Редмэйн}})<ref name="oscar.kinonews.ru">[https://oscar.kinonews.ru/ ОСКАР - главная премия США:История премии Оскар 1929-2023]</ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2016]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини мардона ''''' — LEONARDO DICAPRIO, (тоҷикӣ [[Леонардо ДиКаприо]], ИМА), ({{lang-ru|Леонардо ДиКаприо}});<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2016|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2016|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2016|publisher=19.01.2023}}</ref>.. * [[Ҷоизаи Оскар - 2017]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини мардона ''''' — CASEY AFFLECK, (тоҷикӣ [[Кейси Аффлек]], ИМА), ({{lang-ru|Кейси Аффлек}}).<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2018]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини мардона ''''' — GARY OLDMAN, (тоҷикӣ [[Гари Олдман]], Бритониё), ({{lang-ru| Гэри Олдман}}).<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2019]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини мардона ''''' — RAMI MALEK, (тоҷикӣ [[Рами Малек]], ИМА), ({{lang-ru| Рами Малек}}).<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2020]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини мардона ''''' — JOAQUIN PHOENIX, (тоҷикӣ [[Хоакин Феникс]], ИМА), ({{lang-ru| Хоакин Феникс}}).<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2021]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини мардона ''''' — ANTHONY HOPKINS, (тоҷикӣ [[Энтонӣ Ҳопкинс]], ИМА), ({{lang-ru| Энтони Хопкинс}}).<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2022]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини мардона ''''' — WILL SMITH , (тоҷикӣ [[Уилл Смит]], ИМА), ({{lang-ru|Уилл Смит}}).<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> == Барандагони барҷастаи номинатсия == * [[Клинт Иствуд]] * [[Энтонӣ Ҳопкинс]] * [[Вудӣ Аллен]] * [[Ҷек Николсон]] * [[Николас Кейҷ]] * [[Рассел Кроу]] * [[Ҷорҷ Клуни]] * [[Мел Гибсон]] * [[Мо́рган Фри́мен]] * [[Дензел Вашингтон]] * [[Роберт Де Ниро]] * [[Кейси Аффлек]] ва дигарон. == Инҷоро ҳам бингаред == {{Умумӣ}} * [https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2023/EXPERIENCE OVER NINE DECADES OF THE OSCARS FROM 1927 TO 2023] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230213155139/https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2023/EXPERIENCE |date=2023-02-13 }} {{ref-en}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/ Официальный сайт Американской киноакадемии]{{ref-en}} * [http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-en}} * [https://oscar.go.com/nominees Список номинантов на оф. сайте]{{ref-en}} * [https://www.imdb.com/event/ev0000003/2020/1/?ref_=ev_eh Academy Awards, USA/2020 Awards ]{{ref-en}} * [http://oscar.kinonews.ru/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-ru}} {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Номинатсияҳои ҷоизаи «Оскар»]] 3tq20polvwoplo5uy0chlaxggb33fy5 Нақши дуюми беҳтарини мардона (Оскар, ИМА) 0 121855 1485540 1424751 2026-08-30T19:03:22Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485540 wikitext text/x-wiki {{Асосӣ|Ҷоизаи Оскар}} '''Нақши дуюми беҳтарини мардона ''' ({{lang-en|Academy Award for Best Picture}}) — ҷоизаи муътабар аз [[Академияи илмҳо ва ҳунарҳои синамо|Академияи илмҳо ва ҳунарҳои синамои Амрико]] аст, ки аз [[соли 1937]] ҳарсола эҳдо мешавад. == Номинатсияҳои асосии ҷоизаи «Оскар» == [[Ҷоизаи Оскар]] аз рӯи 24 номинатсияи асосӣ супорида мешавад: {{col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable" |- valign="middle" | ''Номинатсия'' | ''Номи англисӣ'' |style="font-size:8pt" | ''Аз соли чандум вуҷуд дорад'' |- valign="top" |style="font-size:9pt" height="24" | [[Нақши дуюми беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)| Нақши дуюми беҳтарини мардона]] |style="font-size:9pt" | Best Actor in a Supporting Role | [[1937]] |} {{col-end}} == Барандагони ҷоиза == * [[Ҷоизаи Оскар - 2015]] номинатсияи '''''Нақши дуюми беҳтарини мардона''''' — J.K. SIMMONS, (тоҷикӣ [[Ҷ.К. Симмонс]]]], (русӣ "Дж.К. Симмонс");<ref name="oscar.kinonews.ru">[https://oscar.kinonews.ru/ ОСКАР - главная премия США:История премии Оскар 1929-2023]</ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2016]] номинатсияи '''''Нақши дуюми беҳтарини мардона''''' — MARK RYLANCE , (тоҷикӣ Марк Райленс), (русӣ "Марк Райлэнс");<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2016|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2016|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|publisher=2016|accessdate=2023-02-10|lang=en }}</ref>. * [[Ҷоизаи Оскар - 2017]] номинатсияи '''''Нақши дуюми беҳтарини мардона ''''' — MAHERSHALA ALI , (тоҷикӣ Махершала Алӣ), (русӣ "Махершала Али").<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2018]] номинатсияи '''''Нақши дуюми беҳтарини мардона ''''' — SAM ROCKWELL , (тоҷикӣ Сем Рокуелл), (русӣ "Сэм Рокуэлл").<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2019]] номинатсияи '''''Нақши дуюми беҳтарини мардона ''''' — MAHERSHALA ALI , (тоҷикӣ Махершала Алӣ), (русӣ "Сэм Рокуэлл").<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2020]] номинатсияи '''''Нақши дуюми беҳтарини мардона ''''' — BRAD PITT , (тоҷикӣ [[Бред Пит]]), (русӣ "Бред Пит").<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2021]] номинатсияи '''''Нақши дуюми беҳтарини мардона ''''' — DANIEL KALUUYA , (тоҷикӣ Дениел Калуя), (русӣ "Дэниэл Калуя").<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2022]] номинатсияи '''''Нақши дуюми беҳтарини мардона ''''' — TROY KOTSUR , (тоҷикӣ Трой Котсур), (русӣ "Трой Коцур").<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> == Инҷоро ҳам бингаред == {{Умумӣ}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/ Официальный сайт Американской киноакадемии]{{ref-en}} * [http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-en}} * [https://oscar.go.com/nominees Список номинантов на оф. сайте]{{ref-en}} * [https://www.imdb.com/event/ev0000003/2020/1/?ref_=ev_eh Academy Awards, USA/2020 Awards ]{{ref-en}} * [http://oscar.kinonews.ru/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-ru}} {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Номинатсияҳои ҷоизаи «Оскар»]] 1wi7mlh1hgv2m7zkrlq22t5s46itpe6 Нақши беҳтарини занона (Оскар, ИМА) 0 121857 1485544 1344683 2026-08-30T19:03:46Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485544 wikitext text/x-wiki {{Асосӣ|Ҷоизаи Оскар}} '''Нақши беҳтарини занона''' ({{lang-en|Best Actress in a Leading Role}}) — ҷоизаи муътабар аз [[Академияи илмҳо ва ҳунарҳои синамо|Академияи илмҳо ва ҳунарҳои синамои Амрико]] (AMPAS) аст, ки аз [[соли 1929]] ҳарсола эҳдо мешавад. == Номинатсияҳои асосии ҷоизаи «Оскар» == [[Ҷоизаи Оскар]] аз рӯи 24 номинатсияи асосӣ супорида мешавад: {{col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable" |- valign="middle" | ''Номинатсия'' | ''Номи англисӣ'' |style="font-size:8pt" | ''Аз соли чандум вуҷуд дорад'' |- valign="top" |style="font-size:9pt" height="24" | [[Нақши беҳтарини занона]] |style="font-size:9pt" | Best Actress in a Leading Role | [[1929]] |} {{col-end}} == Барандагони ҷоиза == * [[Ҷоизаи Оскар - 2000]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини занона ''''' — [[Хилари Суонк]]; дар филми ({{lang-ru|"Парни не плачут"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2001] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини занона ''''' — [[Ҷулиа Робертс]]; дар филми ({{lang-ru|"Эрин Брокович"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2002]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини занона ''''' — [[Холли Берри]]; дар филми ({{lang-ru|"Бал монстров"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2003]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини занона ''''' — [[Никол Кидман]]; дар филми ({{lang-ru|"Часы"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2004]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини занона ''''' — [[Шарлиз Терон]]; дар филми ({{lang-ru|"Монстр"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2005]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини занона ''''' — [[Хилари Суонк]]; дар филми ({{lang-ru|"Малышка на миллион"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2006]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини занона ''''' — [[Риз Уизерспун]]; дар филми ({{lang-ru|"Переступить черту"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2007]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини занона ''''' — [[Хелен Миррен]]; дар филми ({{lang-ru|"Королева"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2008]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини занона ''''' — [[Марион Котийяр]]; дар филми ({{lang-ru|"Жизнь в розовом цвете"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2009]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини занона ''''' — [[Кейт Уинслет]], дар филми ({{lang-ru|"Чтец"}});<ref name="oscar.kinonews.ru">[https://oscar.kinonews.ru/ ОСКАР - главная премия США, История премии "ОСКАР"]</ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2010]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини занона ''''' — [[Сандра Баллок]], дар филми ({{lang-ru|"Невидимая сторона"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2011]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини занона ''''' — [[Натали Портман]], дар филми ({{lang-ru|"Черный лебедь"}});<ref name="oscar.kinonews.ru">[https://oscar.kinonews.ru/ ОСКАР - главная премия США, История премии "ОСКАР"]</ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2011]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини занона ''''' — [[Натали Портман]], дар филми ({{lang-ru|"Черный лебедь"}});<ref name="oscar.kinonews.ru">[https://oscar.kinonews.ru/ ОСКАР - главная премия США, История премии "ОСКАР"]</ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2012]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини занона ''''' — [[Мэрил Стрип]], дар филми ({{lang-ru|"Железная леди"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2013]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини занона ''''' — [[Ҷеннифер Лоуренс]], дар филми ({{lang-ru|"Сборник пьес "Мои надежды""}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2014]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини занона ''''' — [[Кейт Бланшетт]], дар филми ({{lang-ru|"Жасмин"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2015]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини занона''''' — [[Ҷулианна Мур]], дар филми ({{lang-ru|"Все еще Элис"}});<ref name="oscar.kinonews.ru">[https://oscar.kinonews.ru/ ОСКАР - главная премия США, История премии "ОСКАР"]</ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2016]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини занона''''' — [[Бри Ларсон]], дар филми ({{lang-ru|"Комната"}});<ref name="oscar.kinonews.ru">[https://oscar.kinonews.ru/ ОСКАР - главная премия США, История премии "ОСКАР"]</ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2017]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини занона ''''' — [[Эмма Стоун]], дар филми ({{lang-ru|"Ла-Ла Ленд"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2018]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини занона ''''' — [[Фрэнсес Макдорманд]], дар филми ({{lang-ru|"Три билборда на границе Эббинга, Миссури"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2019]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини занона ''''' — [[Оливия Колман]], дар филми ({{lang-ru|"Фаворитка"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2020]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини занона ''''' — [[Рене Зеллвегер]], дар филми ({{lang-ru|"Джуди"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2021]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини занона ''''' — [[Фрэнсес Макдорманд]], дар филми ({{lang-ru|"Джуди"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2022]] номинатсияи '''''Нақши беҳтарини занона ''''' — [[Ҷессика Честейн]], дар филми ({{lang-ru|"Глаза Тэмми Фэй"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> == Барандагони барҷастаи номинатсия == * [[Ҷейн Фонда]] * [[Вивиен Леи]] * [[Ҷудй Ҳоллидай]] * [[Мэрил Стрип]] * [[Ким Бе́йсингер]] * [[Никол Кидман]] * [[Пенелопа Круз]] * [[Анҷелина Ҷолӣ]] * [[Ҷодӣ Фостер]] * [[Сандра Баллок]] * [[Ума Турман]] == Инҷоро ҳам бингаред == {{Умумӣ}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/ Официальный сайт Американской киноакадемии]{{ref-en}} * [http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-en}} * [https://oscar.go.com/nominees Список номинантов на оф. сайте]{{ref-en}} * [https://www.imdb.com/event/ev0000003/2020/1/?ref_=ev_eh Academy Awards, USA/2020 Awards ]{{ref-en}} * [http://oscar.kinonews.ru/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-ru}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{хурд}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Номинатсияҳои ҷоизаи «Оскар»]] 86zmcrk0o097tuinedvzrfp29qxnycv Нақши дуюми беҳтарини занона (Оскар, ИМА) 0 121858 1485545 1342457 2026-08-30T19:03:49Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485545 wikitext text/x-wiki {{main|Ҷоизаи Оскар}} '''Нақши дуюми беҳтарини занона''' ({{lang-en|Best Actress in a Supporting Role}}) — ҷоизаи муътабар аз [[Академияи илмҳо ва ҳунарҳои синамо|Академияи илмҳо ва ҳунарҳои синамои Амрико]] (AMPAS) аст, ки аз [[соли 1937]] ҳарсола эҳдо мешавад. == Номинатсияҳои асосии ҷоизаи «Оскар» == [[Ҷоизаи Оскар]] аз рӯи 24 номинатсияи асосӣ супорида мешавад: {{col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable" |- valign="middle" | ''Номинатсия'' | ''Номи англисӣ'' |style="font-size:8pt" | ''Аз соли чандум вуҷуд дорад'' |- valign="top" |style="font-size:9pt" height="24" | [[Нақши дуюми беҳтарини занона]] |style="font-size:9pt" | Best Actress in a Supporting Role | [[1937]] |} {{col-end}} == Барандагони барҷастаи номинатсия == * [[Кейт Бланшетт]] == Барандагони ҷоиза == * [[Ҷоизаи Оскар - 2015]] номинатсияи '''''Нақши дуюми беҳтарини занона''''' — PATRICIA ARQUETTE (тоҷикӣ Патритсия Аркетт), (русӣ "Патриция Аркетт ");<ref name="oscar.kinonews.ru">[https://oscar.kinonews.ru/ ОСКАР - главная премия США:История премии Оскар 1929-2023]</ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2016]] номинатсияи '''''Нақши дуюми беҳтарини занона''''' — ALICIA VIKANDER (тоҷикӣ Алисия Викандер), (русӣ "Алисия Викандер ");<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2016|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2016|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2016|publisher=19.01.2023}}</ref>. * [[Ҷоизаи Оскар - 2017]] номинатсияи '''''Нақши дуюми беҳтарини занона ''''' — VIOLA DAVIS (тоҷикӣ Виола Дэвис), (русӣ "Виола Дэвис").<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2018]] номинатсияи '''''Нақши дуюми беҳтарини занона ''''' — ALLISON JANNEY (тоҷикӣ Эллисон Ҷэнни), (русӣ "Эллисон Джэнни").<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2019]] номинатсияи '''''Нақши дуюми беҳтарини занона ''''' — REGINA KING (тоҷикӣ Реҷина Кинг), (русӣ "Реджина Кинг").<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2020]] номинатсияи '''''Нақши дуюми беҳтарини занона ''''' — LAURA DERN (тоҷикӣ Лора Дерн), (русӣ "Лора Дерн").<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2021]] номинатсияи '''''Нақши дуюми беҳтарини занона ''''' — YUH-JUNG YOUN (тоҷикӣ Ю-Чжун Юн), (русӣ "Ю-Чжун Юн").<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2022]] номинатсияи '''''Нақши дуюми беҳтарини занона ''''' — ARIANA DEBOSE (тоҷикӣ Ариана Дебос), (русӣ "Ариана ДеБос").<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> == Инҷоро ҳам бингаред == {{Умумӣ}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/ Официальный сайт Американской киноакадемии]{{ref-en}} * [http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-en}} * [https://oscar.go.com/nominees Список номинантов на оф. сайте]{{ref-en}} * [https://www.imdb.com/event/ev0000003/2020/1/?ref_=ev_eh Academy Awards, USA/2020 Awards ]{{ref-en}} * [http://oscar.kinonews.ru/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-ru}} {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Номинатсияҳои ҷоизаи «Оскар»]] fuvaki23z70uyuwciwn833fjz1ks195 Беҳтарин сенарияи филм (Оскар, ИМА) 0 122849 1485546 1339165 2026-08-30T19:03:53Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485546 wikitext text/x-wiki {{main|Ҷоизаи Оскар}} '''Барои беҳтарин сенария''' (Оскар, ИМА) == Номинатсияҳои асосии ҷоизаи «Оскар» == [[Ҷоизаи Оскар]] аз рӯи 24 номинатсияи асосӣ супорида мешавад: {{col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable" |- valign="middle" | ''Номинатсия'' | ''Номи англисӣ'' |style="font-size:8pt" | ''Аз соли чандум вуҷуд дорад'' |- valign="top" |style="font-size:9pt" height="24" | [[Беҳтарин сенарияи филм]] |style="font-size:9pt" | Best Original Screenplay | [[1941]] |} {{col-end}} == Барандагони ҷоиза == * [[Ҷоизаи Оскар - 2016]] номинатсияи '''''Беҳтарин сенарияи филм''''' — барои филми «SPOTLIGHT» ({{lang-ru|"В центре внимания"}}):Tom McCarthy ({{lang-ru|"Томас МакКарти"}}),Josh Singer ( {{lang-ru|"Ҷош Сингер"}});<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2016|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2016|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2016|publisher=19.01.2023}}</ref>. * [[Ҷоизаи Оскар - 2017]] номинатсияи '''''Беҳтарин сенарияи филм ''''' - Кеннет Лонерган (русӣ "Кеннет Лонерган"). * [[Ҷоизаи Оскар - 2018]] номинатсияи '''''Беҳтарин сенарияи филм ''''' - Ҷордан Пил (русӣ "Джордан Пил"). == Инҷоро ҳам бингаред == * [http://oscar.kinonews.ru/ База данных по всем номинантам и победителям] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120708085919/http://oscar.kinonews.ru/ |date=2012-07-08 }}{{ref-ru}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/ Официальный сайт Американской киноакадемии]{{ref-en}} * [http://oscar.go.com/ Официальный сайт последней церемонии «Оскар» (eng)]{{ref-en}} * [http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-en}} * [https://oscar.go.com/nominees Список номинантов на оф. сайте]{{ref-en}} * [https://www.imdb.com/event/ev0000003/2020/1/?ref_=ev_eh Academy Awards, USA/2020 Awards ]{{ref-en}} {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Номинатсияҳои ҷоизаи «Оскар»]] ct66lyoplhi3k2ee1jiwmxg9teyv2zl Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида (Оскар, ИМА) 0 123396 1485557 1342436 2026-08-30T19:04:25Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485557 wikitext text/x-wiki {{Асосӣ|Ҷоизаи Оскар}} '''Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида''' ({{lang-en|Best Adapted Screenplay}}) — ҷоизаи муътабар аз [[Академияи илмҳо ва ҳунарҳои синамо|Академияи илмҳо ва ҳунарҳои синамои Амрико]] (AMPAS) аст, ки аз [[соли 1929]] ҳарсола эҳдо мешавад. == Номинатсияҳои асосии ҷоизаи «Оскар» == [[Ҷоизаи Оскар]] аз рӯи 24 номинатсияи асосӣ супорида мешавад: {{col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable" |- valign="middle" | ''Номинатсия'' | ''Номи англисӣ'' |style="font-size:8pt" | ''Аз соли чандум вуҷуд дорад'' |- valign="top" |style="font-size:9pt" height="24" | [[Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида]] |style="font-size:9pt" | Best Adapted Screenplay | [[1929]] |} {{col-end}} == Барандагони ҷоиза == * [[Ҷоизаи Оскар - 2016]] номинатсияи '''''Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида''''' — Adam McKay (русӣ "Адам МакКэй "), Charles Randolph (русӣ "Чарльз Рэндольф ")(барои филми «THE BIG SHORT» {{lang-ru|"БОЛЬШАЯ КОРОТКОМЕТРАЖКА"}});<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2016|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2016|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2016|publisher=19.01.2023}}</ref>. * [[Ҷоизаи Оскар - 2017]] номинатсияи '''''Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида ''''' - Барри Ҷенкинс (русӣ "Барри Дженкинс "), Тарелл Элвин МакКрейни (русӣ "Тарелл Элвин МакКрейни "). * [[Ҷоизаи Оскар - 2018]] номинатсияи '''''Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида ''''' - Ҷеймс Айвори (русӣ "Джеймс Айвори"). == Инҷоро ҳам бингаред == * [http://oscar.kinonews.ru/ База данных по всем номинантам и победителям] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120708085919/http://oscar.kinonews.ru/ |date=2012-07-08 }}{{ref-ru}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/ Официальный сайт Американской киноакадемии]{{ref-en}} * [http://oscar.go.com/ Официальный сайт последней церемонии «Оскар» (eng)]{{ref-en}} * [http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-en}} * [https://oscar.go.com/nominees Список номинантов на оф. сайте]{{ref-en}} * [https://www.imdb.com/event/ev0000003/2020/1/?ref_=ev_eh Academy Awards, USA/2020 Awards ]{{ref-en}} {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Номинатсияҳои ҷоизаи «Оскар»]] duy29k0am09010lmlb2zkoh7b3incf9 Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм (Ҷоизаи "Оскар") 0 123397 1485556 1413562 2026-08-30T19:04:22Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485556 wikitext text/x-wiki {{main|Ҷоизаи Оскар}} '''Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм''' {{lang-en|Best Animated Feature}} — ҷоизаи муътабар аз [[Академияи илмҳо ва ҳунарҳои синамо|Академияи илмҳо ва ҳунарҳои синамои Амрико]] (AMPAS) аст, ки аз [[соли 2002]] ҳарсола эҳдо мешавад. == Номинатсияҳои асосии ҷоизаи «Оскар» == [[Ҷоизаи Оскар]] аз рӯи 24 номинатсияи асосӣ супорида мешавад: {{col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable" |- valign="middle" | ''Номинатсия'' | ''Номи англисӣ'' |style="font-size:8pt" | ''Аз соли чандум вуҷуд дорад'' |- valign="top" |style="font-size:9pt" height="24" | [[Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм (Ҷойизаи "Оскар")|Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм]] |style="font-size:9pt" | Best Animated Feature | [[2002]] |} {{col-end}} == Барандагони ҷоиза == * [[Ҷоизаи Оскар - 2015]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм ''''' — "Big Hero 6" ({{lang-tg|"Қаҳрамони бузург 6"}}), ( {{lang-ru|"Большой герой 6"}});<ref name="oscar.kinonews.ru">[https://oscar.kinonews.ru/ ОСКАР - главная премия США, История премии "ОСКАР"]</ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2016]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм ''''' — INSIDE OUT ({{lang-tg|"Муаммо"}}), (русӣ "Головоломка ");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2017]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм ''''' — Zootopia ({{lang-tg|"Ҳайвонполис"}}), (русӣ "Зверополис").<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2018]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм ''''' — Coco ({{lang-tg|"Сирри Коко"}}), (русӣ "Тайна Коко").<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2019]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм ''''' — Spider-Man: Into the Spider-Verse ({{lang-tg|"Одам-тортанак: нигоҳи нав аз кайҳон"}}), (русӣ "Человек-паук: Через вселенные").<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2020]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм ''''' — Toy Story 4 ({{lang-tg|"Ҳикояи бозичаҳо 4"}}), (русӣ "История игрушек 4").<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2021]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм ''''' — Soul ({{lang-tg|"Соул"}}), (русӣ "Соул").<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2022]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм ''''' — Encanto ({{lang-tg|"Encanto"}}), (русӣ "Encanto").<ref name="oscar.kinonews.ru"/> == Инҷоро ҳам бингаред == * [http://oscar.kinonews.ru/ База данных по всем номинантам и победителям] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120708085919/http://oscar.kinonews.ru/ |date=2012-07-08 }}{{ref-ru}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/ Официальный сайт Американской киноакадемии]{{ref-en}} * [http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-en}} * [https://oscar.go.com/nominees Список номинантов на оф. сайте]{{ref-en}} * [https://www.imdb.com/event/ev0000003/2020/1/?ref_=ev_eh Academy Awards, USA/2020 Awards ]{{ref-en}} * [http://oscar.kinonews.ru/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-ru}} {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Номинатсияҳои ҷоизаи «Оскар»]] [[Гурӯҳ:Филмҳо - ғолибони ҷоизаи Оскар]] 9clqtjyxuii9ucfzxjcyvdae7ntayk7 Беҳтарин мусиқии филм (Оскар, ИМА) 0 123398 1485555 1349027 2026-08-30T19:04:20Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485555 wikitext text/x-wiki {{Cat main|Ҷоизаи Оскар}} ''' Барои беҳтарин мусиқӣ (Оскар, ИМА) ''' == Номинатсияҳои асосии ҷоизаи «Оскар» == [[Ҷоизаи Оскар]] аз рӯи 24 номинатсияи асосӣ супорида мешавад: {{col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable" |- valign="middle" | ''Номинатсия'' | ''Номи англисӣ'' |style="font-size:8pt" | ''Аз соли чандум вуҷуд дорад'' |- valign="top" |style="font-size:9pt" height="24" | [[Беҳтарин мусиқии филм]] |style="font-size:9pt" | Best Original Score | [[1935]] |} {{col-end}} == Барандагони ҷоиза == * [[Ҷоизаи Оскар - 2015]] номинатсияи '''''Беҳтарин мусиқии филм''''' «THE GRAND BUDAPEST HOTEL», композитор Александр Деспла.<ref name="oscar.kinonews.ru">[https://oscar.kinonews.ru/ ОСКАР - главная премия США, История премии "ОСКАР"]</ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2016]] номинатсияи '''''Беҳтарин мусиқии филм''''' — «THE HATEFUL EIGHT», композитор Эннио Морриконе.<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2016|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2016|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2016|publisher=19.01.2023}}</ref>. * [[Ҷоизаи Оскар - 2017]] номинатсияи '''''Беҳтарин мусиқии филм''''' — «LA LA LAND», композитор Ҷастин Гурвич.<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2018]] номинатсияи '''''Беҳтарин мусиқии филм''''' — THE SHAPE OF WATER, композитор Александр Деспла.<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2019]] номинатсияи '''''Беҳтарин мусиқии филм''''' — BLACK PANTHER, композитор Людвиг Горанссон.<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2020]] номинатсияи '''''Беҳтарин мусиқии филм''''' — JOKER, композитор Хилдур Гуднадоттир.<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2021]] номинатсияи '''''Беҳтарин мусиқии филм''''' — SOUL, композиторон Ҷонатан Батисте, Трент Резнор, Аттикус Росс.<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2022]] номинатсияи '''''Беҳтарин мусиқии филм''''' — DUNE, композитор Ҳанс Зиммер.<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2023]] номинатсияи '''''Беҳтарин мусиқии филм''''' — ALL QUIET ON THE WESTERN FRONT, композитор Фолкер Бертелман.<ref name="oscar.kinonews.ru"/> == Инҷоро ҳам бингаред == * [http://oscar.kinonews.ru/ База данных по всем номинантам и победителям] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120708085919/http://oscar.kinonews.ru/ |date=2012-07-08 }}{{ref-ru}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/ Официальный сайт Американской киноакадемии]{{ref-en}} * [http://oscar.go.com/ Официальный сайт последней церемонии «Оскар» (eng)]{{ref-en}} * [http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-en}} * [https://oscar.go.com/nominees Список номинантов на оф. сайте]{{ref-en}} * [https://www.imdb.com/event/ev0000003/2020/1/?ref_=ev_eh Academy Awards, USA/2020 Awards ]{{ref-en}} {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Номинатсияҳои ҷоизаи «Оскар»]] em7jt23geuw4urtzof0rzydaloeh9n6 Беҳтарин суруд дар филм (Оскар, ИМА) 0 123399 1485554 1349025 2026-08-30T19:04:17Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485554 wikitext text/x-wiki {{Cat main|Ҷоизаи Оскар}} ''' Барои беҳтарин суруд (Оскар, ИМА) ''' == Номинатсияҳои асосии ҷоизаи «Оскар» == [[Ҷоизаи Оскар]] аз рӯи 24 номинатсияи асосӣ супорида мешавад: {{col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable" |- valign="middle" | ''Номинатсия'' | ''Номи англисӣ'' |style="font-size:8pt" | ''Аз соли чандум вуҷуд дорад'' |- valign="top" |style="font-size:9pt" height="24" | [[Беҳтарин суруд дар филм]] |style="font-size:9pt" | Best Original Song | [[1935]] |} {{col-end}} == Барандагони ҷоиза == * [[Ҷоизаи Оскар - 2015]] номинатсияи '''''Беҳтарин суруд дар филм ''''' — SELMA / (дар филми русӣ "Селма") <ref name="oscar.kinonews.ru">[https://oscar.kinonews.ru/ ОСКАР - главная премия США, История премии "ОСКАР"]</ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2016]] номинатсияи '''''Беҳтарин суруд дар филм ''''' — WRITING`S ON THE WALL / (дар филми русӣ "007: Спектр");<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2016|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2016|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2016|publisher=19.01.2023}}</ref>. * [[Ҷоизаи Оскар - 2017]] номинатсияи '''''Беҳтарин суруд дар филм ''''' — CITY OF STARS / (дар филми русӣ "Ла-Ла Ленд"<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2018]] номинатсияи '''''Беҳтарин суруд дар филм ''''' — REMEMBER ME / (дар филми русӣ "Тайна Коко").<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2019]] номинатсияи '''''Беҳтарин суруд дар филм ''''' — SHALLOW / (дар филми русӣ „Звезда родилась“).<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2020]] номинатсияи '''''Беҳтарин суруд дар филм ''''' — (I`M GONNA) LOVE ME AGAIN / (дар филми русӣ „Рокетмен“ ).<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2021]] номинатсияи '''''Беҳтарин суруд дар филм ''''' — FIGHT FOR YOU / (дар филми русӣ „Иуда и черный мессия“ ).<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2022]] номинатсияи '''''Беҳтарин суруд дар филм ''''' — NO TIME TO DIE / (дар филми русӣ „Не время умирать“ ).<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2023]] номинатсияи '''''Беҳтарин суруд дар филм ''''' — NAATU NAATU / (дар филми русӣ „RRR“ ).<ref name="oscar.kinonews.ru"/> == Инҷоро ҳам бингаред == * [http://oscar.kinonews.ru/ База данных по всем номинантам и победителям] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120708085919/http://oscar.kinonews.ru/ |date=2012-07-08 }}{{ref-ru}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/ Официальный сайт Американской киноакадемии]{{ref-en}} * [http://oscar.go.com/ Официальный сайт последней церемонии «Оскар» (eng)]{{ref-en}} * [http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-en}} * [https://oscar.go.com/nominees Список номинантов на оф. сайте]{{ref-en}} * [https://www.imdb.com/event/ev0000003/2020/1/?ref_=ev_eh Academy Awards, USA/2020 Awards ]{{ref-en}} {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Номинатсияҳои ҷоизаи «Оскар»]] f3ffgt25qz5mct4jzhie0fiyg63vk1w Ҷоизаи Оскар (2016) 0 124476 1485553 1347674 2026-08-30T19:04:13Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485553 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} '''Таҷлили ҷоизаи Оскар 2016''' (таҷлили 88-ум) Номзадҳо барои гирифтани мукофоти олии синамо [[Ҷоизаи Оскар - 2016]] [[14 январ]]и [[соли 2016]] муайян шуданд. Аз ҳама бештар 12 ва 10 номинатсияро филмҳои "Зиндамонда" {{lang-ru|"Выживший" ИМА}} ва "Макси девона 4:Роҳи бадҷаҳл" {{lang-ru|"Безумный Макс 4: Дорога ярости" ИМА}} соҳиб буданд. Таҷлили супоридани «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар]]», тавассути Академияи улум ва ҳунарҳои синамо (AMPAS) [[28 феврал]]и [[2016]] дар ([[Ҳолливуд]], [[Лос-Анҷелес]])и ([[ИМА]]), чун ҳамасола дар театри "Долби" баргузор гардид.<ref name="oscar.kinonews.ru">[http://oscar.kinonews.ru/2016/ ПРЕМИЯ ОСКАР 2016: НОМИНАНТЫ И ПОБЕДИТЕЛИ]</ref> '''Ғолибони ҷоиза дар соли 2016''' * [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - драмаи ({{lang-tg|"Дар маркази таваҷҷӯҳ"}}), ({{lang-ru|"В центре внимания" ИМА}});<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2016|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2016|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2016|publisher=19.01.2023}}</ref>. <ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Коргардонии беҳтарин (Оскар, ИМА)|Коргардонии беҳтарин]] — [[Алехандро Гонсалес Инярриту]]<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини мардона]] — [[Леонардо ДиКаприо]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини занона]] — [[Бри Ларсон]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини мардона]] — [[Марк Райлэнс]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини занона]] — [[Алисия Викандер]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи филм]] — [[Томас МакКарти]], [[Ҷош Сингер]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида]] — [[Адам МакКэй]], [[Чарлз Рэндолф]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм (Ҷойизаи "Оскар")|Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм]] — INSIDE OUT ({{lang-tg|"Муаммо"}}), (русӣ "Головоломка");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин суруд дар филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин суруд дар филм]] — WRITING`S ON THE WALL (дар филми русӣ "Спектр");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин мусиқии филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин мусиқии филм]] — [[Эннио Морриконе]]: (дар филми русӣ "Омерзительная восьмерка").<ref name="oscar.kinonews.ru"/> '''Номинантҳо дар соли 2016''' '''Адади ҷоизаҳо'''/номинатсияҳо * '''6'''/10 "Макси девона 4:Роҳи бадҷаҳл" * '''3'''/12 "Зиндамонда" * '''2'''/6 "Дар маркази таваҷҷӯҳ" * '''1'''/6 "Кӯпруки шпионӣ" * '''1'''/5 "Бозӣ ба пастзанӣ" * '''1'''/4 "Духтар аз Дания" / "Ҳуҷра" * '''1'''/3 "Беҳтарин ҳашт" * '''1'''/1 "007:Спектр" * '''0'''/7 "Мошинҳо" * '''0'''/6 "Кэрол" * '''0'''/5 "Ҷанговарони ситоравӣ: Афзоиши қувва * '''0'''/3 "Бруклин" / "Одамкуш" * '''0'''/2 "Стив Ҷобс" == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2016 Список лауреатов и номинантов на официальном сайте] * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2016 Academy Awards Official website] * [http://www.oscars.org/ The Academy of Motion Picture Arts and Sciences Official website] * [http://www.imdb.com/event/ev0000003/2016 «Оскар»-2016 на сайте IMDb] {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаи Оскар]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои Академия]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои филм]] [[Гурӯҳ:Ҷоизаи филмҳои Оскар]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои ИМА]] 8ph70wmu8a5zi5istib27cv8aregqgk Ҷоизаи Оскар (2015) 0 124477 1485552 1347676 2026-08-30T19:04:10Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485552 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} '''Таҷлили ҷоизаи Оскар 2015''' (таҷлили 87-ум) Дар озмуни «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар -2015]]» доир ба ҷамъбасти соли 2014 - дар номинатсияи [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - '''драмаи ({{lang-tg|"Бердмен" ИМА}}), ({{lang-ru|"Бердмен", США}}) ''' ғолиб гардид. Таҷлили супоридани «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар]]», тавассути Академияи улум ва ҳунарҳои синамо (AMPAS) [[22 феврал]]и [[2016]] дар ([[Ҳолливуд]], [[Лос-Анҷелес]])и ([[ИМА]]), чун ҳамасола дар театри "Долбӣ" баргузор гардид.<ref>[https://oscar.kinonews.ru/2015/ ПРЕМИЯ ОСКАР 2015: НОМИНАНТЫ И ПОБЕДИТЕЛИ]</ref> '''Ғолибони ҷоиза дар соли 2015''' * [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - драмаи ({{lang-tg|"Бердмен" ИМА}}), ({{lang-ru|"Бердмен" США}}); <ref name="oscar.kinonews.ru">[https://oscar.kinonews.ru/ ОСКАР - главная премия США, История премии "ОСКАР"]</ref> * * [[Коргардонии беҳтарин (Оскар, ИМА)|Коргардонии беҳтарин]] — [[Алехандро Гонсалес Инярриту]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини мардона]] — [[Эдди Редмэйн]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини занона]] — [[Ҷулианна Мур]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини мардона]] — [[Ҷ.К. Симмонс]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини занона]] — [[Патритсия Аркетт]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи филм]] — Армандо Бо, Алехандро Гонсалес Инярриту, Николас Ҷиакобоне, Александр Динеларис; * * [[Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида]] — Грэм Мур;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм (Ҷойизаи "Оскар")|Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм]] — "Big Hero 6" ({{lang-tg|"Қаҳрамони бузург 6"}}), ( {{lang-ru|"Большой герой 6"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин суруд дар филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин суруд дар филм]] — SELMA ({{lang-tg|"Селма"}}), (русӣ "Селма");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин мусиқии филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин мусиқии филм]] — Александр Деспла ({{lang-tg|Александр Деспла}}), (русӣ Александр Деспла).<ref name="oscar.kinonews.ru"/> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2015 Список лауреатов и номинантов на официальном сайте] * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2015 Academy Awards Official website] * [http://www.oscars.org/ The Academy of Motion Picture Arts and Sciences Official website] * [http://www.imdb.com/event/ev0000003/2015 «Оскар»-2015 на сайте IMDb] {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаи Оскар]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои Академия]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои филм]] [[Гурӯҳ:Ҷоизаи филмҳои Оскар]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои ИМА]] 8k6ht917x3zc2b8kl8l3p9fl7l1pjvq Беҳтарин филми калонҳаҷми байналмилалӣ (Оскар, ИМА) 0 126900 1485551 1413561 2026-08-30T19:04:07Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485551 wikitext text/x-wiki ''' Беҳтарин филми калонҳаҷми байналмилалӣ (Оскар, ИМА)''' == Номинатсияҳои асосии ҷоизаи «Оскар» == [[Ҷоизаи Оскар]] <ref>[https://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/86/Oscar_statue.jpg/320px-Oscar_statue.jpg Намои ҷоизаи Оскар]</ref> аз рӯи 24 номинатсияи асосӣ супорида мешавад: {{col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable" |- valign="middle" | ''Номинатсия'' | ''Номи англисӣ'' |style="font-size:8pt" | ''Аз соли чандум вуҷуд дорад'' |- valign="top" |style="font-size:9pt" height="24" | [[Беҳтарин филми калонҳаҷми байналмилалӣ (Оскар, ИМА) |Беҳтарин филми калонҳаҷми байналмилалӣ]] |style="font-size:9pt" | Best Foreign Language Film |[[1957]], Беҳтарин филм ба забони хориҷӣ аз [[соли 1957]] то [[2020]] |} {{col-end}} == Барандагони ҷоиза == * [[Ҷоизаи Оскар - 2015]] номинатсияи '''''Беҳтарин филм ба забони хориҷӣ ''''' — Ida, ({{lang-tg|"Ида", Лаҳистон, Фаронса, Дания, Бритониёи Кабир}}), ({{lang-ru|"Ида", Польша, Дания, Франция, Великобритания}});<ref name="oscar.kinonews.ru">[https://oscar.kinonews.ru/ ОСКАР - главная премия США:История премии Оскар 1929-2023]</ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2016]] номинатсияи '''''Беҳтарин филм ба забони хориҷӣ ''''' — SON OF SAUL, ({{lang-tg|"Писари Саул", Венгрия}}), ({{lang-ru|" Сын Саула ", Венгрия}});<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2016|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2016|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2016|publisher=19.01.2023}}</ref>. * [[Ҷоизаи Оскар - 2017]] номинатсияи '''''Беҳтарин филм ба забони хориҷӣ ''''' — Forushande, ({{lang-tg|"Фурушанда", Эрон, Фаронса}}), ({{lang-ru|"Коммивояжер", Иран, Франция}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2018]] номинатсияи '''''Беҳтарин филм ба забони хориҷӣ ''''' — Una mujer fantástica, ({{lang-tg|"Зани афсонавӣ", Эрон, Фаронса}}), ({{lang-ru|"Фантастическая женщина", Чили, Германия, Испания, США}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2019]] номинатсияи '''''Беҳтарин филм ба забони хориҷӣ ''''' — Roma, ({{lang-tg|"Рома", Мексика, ИМА}}), ({{lang-ru|"Рома", Мексика, США}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2020]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми калонҳаҷми байналмилалӣ '''''(аз соли 2020) — Gisaengchung, ({{lang-tg|"Муфтхӯрон", Кореяи Ҷанубӣ}}), ({{lang-ru|"Паразиты", Южная Корея}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2021]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми калонҳаҷми байналмилалӣ ''''' — Druk, ({{lang-tg|"Боз як маротиба", Дания}}), ({{lang-ru|"Еще по одной", Дания}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2022]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми калонҳаҷми байналмилалӣ ''''' — Doraibu mai ka, ({{lang-tg|"Ба паси рули мошини ман бинишин", Ҷопон}}), ({{lang-ru|"Сядь за руль моей машины", Япония}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref> == Инҷоро ҳам бингаред == {{Умуми}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/ Официальный сайт Американской киноакадемии]{{ref-en}} * [http://oscar.go.com/ Официальный сайт последней церемонии «Оскар» (eng)]{{ref-en}} * [http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-en}} * [https://oscar.go.com/nominees Список номинантов на оф. сайте]{{ref-en}} * [https://www.imdb.com/event/ev0000003/2020/1/?ref_=ev_eh Academy Awards, USA/2020 Awards ]{{ref-en}} {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Номинатсияҳои ҷоизаи «Оскар»]] [[Гурӯҳ:Филмҳо - ғолибони ҷоизаи Оскар]] 67iy7ysa16slujgh48a5ojc9hdwfjw4 Кори беҳтарини рассомӣ дар филм (Оскар, ИМА) 0 126902 1485550 1339154 2026-08-30T19:04:04Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485550 wikitext text/x-wiki ''' Кори беҳтарини рассом дар филм (Оскар, ИМА) ''' == Номинатсияҳои асосии ҷоизаи «Оскар» == [[Ҷоизаи Оскар]] аз рӯи 24 номинатсияи асосӣ супорида мешавад: {{col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable" |- valign="middle" | ''Номинатсия'' | ''Номи англисӣ'' |style="font-size:8pt" | ''Аз соли чандум вуҷуд дорад'' |- valign="top" |style="font-size:9pt" height="24" | [[Кори беҳтарини рассомӣ дар филм]] |style="font-size:9pt" | Best Art Direction | [[1929]] |} {{col-end}} == Барандагони ҷоиза == * [[Ҷоизаи Оскар - 2016]] номинатсияи '''''Кори беҳтарини рассомӣ дар филм ''''' — MAD MAX: FURY ROAD, ( дар филми {{lang-ru|"БЕЗУМНЫЙ МАКС 4: ДОРОГА ЯРОСТИ"}});<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2016|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2016|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2016|publisher=19.01.2023}}</ref>. == Инҷоро ҳам бингаред == {{Умуми}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/ Официальный сайт Американской киноакадемии]{{ref-en}} * [http://oscar.go.com/ Официальный сайт последней церемонии «Оскар» (eng)]{{ref-en}} * [http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-en}} * [http://oscar.kinonews.ru/ База данных по всем номинантам и победителям] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120708085919/http://oscar.kinonews.ru/ |date=2012-07-08 }}{{ref-ru}} {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Номинатсияҳои ҷоизаи «Оскар»]] kn45vekr2bbj9shy7supr229lf89057 Кори беҳтарини операторӣ дар филм (Оскар, ИМА) 0 126904 1485549 1339153 2026-08-30T19:04:01Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485549 wikitext text/x-wiki ''' Кори беҳтарини операторӣ дар филм (Оскар, ИМА) ''' == Номинатсияҳои асосии ҷоизаи «Оскар» == [[Ҷоизаи Оскар]] аз рӯи 24 номинатсияи асосӣ супорида мешавад: {{col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable" |- valign="middle" | ''Номинатсия'' | ''Номи англисӣ'' |style="font-size:8pt" | ''Аз соли чандум вуҷуд дорад'' |- valign="top" |style="font-size:9pt" height="24" | [[Кори беҳтарини операторӣ дар филм]] |style="font-size:9pt" | Best Cinematography | [[1929]] |} {{col-end}} == Барандагони ҷоиза == * [[Ҷоизаи Оскар - 2016]] номинатсияи '''''Кори беҳтарини операторӣ дар филм ''''' — Emmanuel Lubezki, (русӣ "Эммануэль Любецки ") (барои филми «THE REVENANT» {{lang-ru|"ВЫЖИВШИЙ"}});<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2016|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2016|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2016|publisher=19.01.2023}}</ref>. == Инҷоро ҳам бингаред == {{Умуми}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/ Официальный сайт Американской киноакадемии]{{ref-en}} * [http://oscar.go.com/ Официальный сайт последней церемонии «Оскар» (eng)]{{ref-en}} * [http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-en}} * [https://oscar.go.com/nominees Список номинантов на оф. сайте]{{ref-en}} * [https://www.imdb.com/event/ev0000003/2020/1/?ref_=ev_eh Academy Awards, USA/2020 Awards ]{{ref-en}} {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Номинатсияҳои ҷоизаи «Оскар»]] jmjoi857lni8mm8r99vaim2m53e1oqw Беҳтарин сабти овозӣ дар филм (Оскар, ИМА) 0 126906 1485548 1340817 2026-08-30T19:03:58Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485548 wikitext text/x-wiki ''' Беҳтарин овоз дар филм (Оскар, ИМА) ''' == Номинатсияҳои асосии ҷоизаи «Оскар» == [[Ҷоизаи Оскар]] аз рӯи 24 номинатсияи асосӣ супорида мешавад: {{col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable" |- valign="middle" | ''Номинатсия'' | ''Номи англисӣ'' |style="font-size:8pt" | ''Аз соли чандум вуҷуд дорад'' |- valign="top" |style="font-size:9pt" height="24" | [[Беҳтарин сабти овозӣ дар филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сабти овозӣ дар филм ]] |style="font-size:9pt" | Best Sound Mixing | [[1930]] |} {{col-end}} == Барандагони ҷоиза == * [[Ҷоизаи Оскар - 2016]] номинатсияи '''''Беҳтарин овоз дар филм ''''' — MAD MAX: FURY ROAD ( {{lang-ru|"БЕЗУМНЫЙ МАКС: ДОРОГА ЯРОСТИ"}});<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2016|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2016|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2016|publisher=19.01.2023}}</ref>. == Инҷоро ҳам бингаред == {{Умуми}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/ Официальный сайт Американской киноакадемии]{{ref-en}} * [http://oscar.go.com/ Официальный сайт последней церемонии «Оскар» (eng)]{{ref-en}} * [http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-en}} * [http://oscar.kinonews.ru/ База данных по всем номинантам и победителям] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120708085919/http://oscar.kinonews.ru/ |date=2012-07-08 }}{{ref-ru}} {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Номинатсияҳои ҷоизаи «Оскар»]] irj7xbyl0z275xty9azc95wey8ls0fr Беҳтарин филми тасвирии кӯтоҳҳаҷм (Ҷоизаи «Оскар») 0 126908 1485547 1413563 2026-08-30T19:03:56Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485547 wikitext text/x-wiki '''Беҳтарин филми тасвирии кӯтоҳҳаҷм''' ({{lang-en|Best Animated Short Film}}) — ҷоизаи муътабар аз [[Академияи илмҳо ва ҳунарҳои синамо|Академияи илмҳо ва ҳунарҳои синамои Амрико]] (AMPAS) аст, ки аз [[соли 1932]] ҳарсола эҳдо мешавад. == Номинатсияҳои асосии ҷоизаи «Оскар» == [[Ҷоизаи Оскар]] аз рӯи 24 номинатсияи асосӣ супорида мешавад: {{col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable" |- valign="middle" | ''Номинатсия'' | ''Номи англисӣ'' |style="font-size:8pt" | ''Аз соли чандум вуҷуд дорад'' |- valign="top" |style="font-size:9pt" height="24" | [[Беҳтарин филми тасвирии кӯтоҳҳаҷм (Ҷоизаи «Оскар»)| Беҳтарин филми тасвирии кӯтоҳҳаҷм]] |style="font-size:9pt" | Best Animated Short Film | [[1932]] |} {{col-end}} == Барандагони ҷоиза == * [[Ҷоизаи Оскар - 2015]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми тасвирии кӯтоҳҳаҷм ''''' — Feast ( {{lang-tg|"Ид"}}), ( {{lang-ru|"Праздник"}});<ref name="oscar.kinonews.ru">[https://oscar.kinonews.ru/ ОСКАР - главная премия США, История премии "ОСКАР"]</ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2016]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми тасвирии кӯтоҳҳаҷм ''''' — Bear Story ({{lang-tg|"Ҳикояи хирс"}}), ( {{lang-ru|"Медвежья история"}}); <ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2017]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми тасвирии кӯтоҳҳаҷм ''''' — Piper ({{lang-tg|"Пипер"}}), ( {{lang-ru|"Пипер"}});<ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/89th_Academy_Awards 89th_Academy_Awards]</ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2018]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми тасвирии кӯтоҳҳаҷм ''''' — Dear Basketball ({{lang-tg|"Баскетболи азиз"}}), ( {{lang-ru|"Дорогой Баскетбол"}}); <ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2019]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми тасвирии кӯтоҳҳаҷм ''''' — Bao ({{lang-tg|"Бао"}}), ( {{lang-ru|"Бао"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2020]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми тасвирии кӯтоҳҳаҷм ''''' — Hair Love ({{lang-tg|"Муҳаббат ба мӯй"}}), ( {{lang-ru|"Любовь к волосам"}}); <ref>[https://en.wikipedia.org/wiki/92nd_Academy_Awards 92nd_Academy_Awards]</ref> * [[Ҷоизаи Оскар - 2021]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми тасвирии кӯтоҳҳаҷм ''''' — If Anything Happens I Love You ({{lang-tg|"Агар чизе рӯй диҳад, ман туро дӯст медорам"}}), ( {{lang-ru|"Если что-нибудь случится, я люблю тебя"}}); <ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2022]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми тасвирии кӯтоҳҳаҷм ''''' — The Windshield Wiper ({{lang-tg|"Тозакунаки шиша"}}), ( {{lang-ru|"Стеклоочиститель"}}); <ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Ҷоизаи Оскар - 2023]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми тасвирии кӯтоҳҳаҷм ''''' — The Boy, the Mole, the Fox and the Horse ({{lang-tg|"Писарак, Мол, Рӯбоҳ ва Асп"}}), ( {{lang-ru|"Мальчик, Крот, Лиса и Лошадь"}}); <ref name="oscar.kinonews.ru"/> == Инҷоро ҳам бингаред == {{Умуми}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/ Официальный сайт Американской киноакадемии]{{ref-en}} * [http://oscar.go.com/ Официальный сайт последней церемонии «Оскар» (eng)]{{ref-en}} * [http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-en}} * [http://oscar.kinonews.ru/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-ru}} {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Номинатсияҳои ҷоизаи «Оскар»]] [[Гурӯҳ:Филмҳо - ғолибони ҷоизаи Оскар]] ayemc6wak25mo1cwgmpgvyf0q1dz3d9 Беҳтарин филми ҳунарии хурдҳаҷм (Оскар, ИМА) 0 126910 1485539 1413564 2026-08-30T19:03:18Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485539 wikitext text/x-wiki ''' Филми беҳтарини бадеии хурдҳаҷм (Оскар, ИМА) ''' == Номинатсияҳои асосии ҷоизаи «Оскар» == [[Ҷоизаи Оскар]] аз рӯи 24 номинатсияи асосӣ супорида мешавад: {{col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable" |- valign="middle" | ''Номинатсия'' | ''Номи англисӣ'' |style="font-size:8pt" | ''Аз соли чандум вуҷуд дорад'' |- valign="top" |style="font-size:9pt" height="24" | [[Филми беҳтарини бадеии хурдҳаҷм]] |style="font-size:9pt" | Best Live Action Short Film | [[1932]] |} {{col-end}} == Барандагони ҷоиза == * [[Ҷоизаи Оскар - 2016]] номинатсияи '''''Филми беҳтарини бадеии хурдҳаҷм ''''' — STUTTERER ( {{lang-ru|"Заика"}});<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2016|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2016|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2016|publisher=19.01.2023}}</ref>. == Инҷоро ҳам бингаред == {{Умуми}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/ Официальный сайт Американской киноакадемии]{{ref-en}} * [http://oscar.go.com/ Официальный сайт последней церемонии «Оскар» (eng)]{{ref-en}} * [http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-en}} * [http://oscar.kinonews.ru/ База данных по всем номинантам и победителям] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120708085919/http://oscar.kinonews.ru/ |date=2012-07-08 }}{{ref-ru}} {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Номинатсияҳои ҷоизаи «Оскар»]] [[Гурӯҳ:Филмҳо - ғолибони ҷоизаи Оскар]] cgnzitwyycxj2t4kcf8ilyw0nhhd37i Беҳтарин монтажи филм (Оскар, ИМА) 0 126912 1485538 1339169 2026-08-30T19:03:15Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485538 wikitext text/x-wiki ''' Беҳтарин монтажи филм (Оскар, ИМА) ''' == Номинатсияҳои асосии ҷоизаи «Оскар» == [[Ҷоизаи Оскар]] аз рӯи 24 номинатсияи асосӣ супорида мешавад: {{col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable" |- valign="middle" | ''Номинатсия'' | ''Номи англисӣ'' |style="font-size:8pt" | ''Аз соли чандум вуҷуд дорад'' |- valign="top" |style="font-size:9pt" height="24" | [[Беҳтарин монтажи филм]] |style="font-size:9pt" | Best Film Editing | [[1935]]|} {{col-end}} == Барандагони ҷоиза == * [[Ҷоизаи Оскар - 2016]] номинатсияи '''''Беҳтарин монтажи филм ''''' — MAD MAX: FURY ROAD ( {{lang-ru|"БЕЗУМНЫЙ МАКС: ДОРОГА ЯРОСТИ"}});<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2016|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2016|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2016|publisher=19.01.2023}}</ref>. == Инҷоро ҳам бингаред == {{Умуми}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/ Официальный сайт Американской киноакадемии]{{ref-en}} * [http://oscar.go.com/ Официальный сайт последней церемонии «Оскар» (eng)]{{ref-en}} * [http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-en}} * [http://oscar.kinonews.ru/ База данных по всем номинантам и победителям] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120708085919/http://oscar.kinonews.ru/ |date=2012-07-08 }}{{ref-ru}} {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Номинатсияҳои ҷоизаи «Оскар»]] 9uo0ei5u14mgnbgi8lqq7jryzii9yo8 Беҳтарин тасвири визуалӣ (Оскар, ИМА) 0 126914 1485522 1339164 2026-08-30T19:02:15Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485522 wikitext text/x-wiki ''' Беҳтарин тасири визуалӣ (Оскар, ИМА) ''' == Номинатсияҳои асосии ҷоизаи «Оскар» == [[Ҷоизаи Оскар]] аз рӯи 24 номинатсияи асосӣ супорида мешавад: {{col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable" |- valign="middle" | ''Номинатсия'' | ''Номи англисӣ'' |style="font-size:8pt" | ''Аз соли чандум вуҷуд дорад'' |- valign="top" |style="font-size:9pt" height="24" | [[Беҳтарин тасири визуалӣ]] |style="font-size:9pt" | Best Visual Effects | [[1940]] {{col-end}} == Барандагони ҷоиза == * [[Ҷоизаи Оскар - 2016]] номинатсияи '''''Беҳтарин тасвири визуалӣ ''''' — EX MACHINA ( {{lang-ru|"ИЗ МАШИНЫ"}});<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2016|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2016|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2016|publisher=19.01.2023}}</ref>. == Инҷоро ҳам бингаред == {{Умуми}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/ Официальный сайт Американской киноакадемии]{{ref-en}} * [http://oscar.go.com/ Официальный сайт последней церемонии «Оскар» (eng)]{{ref-en}} * [http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-en}} * [http://oscar.kinonews.ru/ База данных по всем номинантам и победителям] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120708085919/http://oscar.kinonews.ru/ |date=2012-07-08 }}{{ref-ru}} {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Номинатсияҳои ҷоизаи «Оскар»]] pa0mrs9gt5lhdxih684tc7nqg4d06rf Беҳтарин филми ҳуҷҷатии калонҳаҷм (Оскар, ИМА) 0 126916 1485521 1413565 2026-08-30T19:02:12Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485521 wikitext text/x-wiki ''' Беҳтарин филми ҳуҷҷатии калонҳаҷм (Оскар, ИМА) ''' == Номинатсияҳои асосии ҷоизаи «Оскар» == [[Ҷоизаи Оскар]] аз рӯи 24 номинатсияи асосӣ супорида мешавад: {{col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable" |- valign="middle" | ''Номинатсия'' | ''Номи англисӣ'' |style="font-size:8pt" | ''Аз соли чандум вуҷуд дорад'' |- valign="top" |style="font-size:9pt" height="24" | [[Беҳтарин филми ҳуҷҷатии калонҳаҷм]] |style="font-size:9pt" | Best Documentary Feature | [[1943]] {{col-end}} == Барандагони ҷоиза == * [[Ҷоизаи Оскар - 2016]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми ҳуҷҷатии калонҳаҷм ''''' — AMY ( {{lang-ru|"Эми"}});<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2016|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2016|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2016|publisher=19.01.2023}}</ref>. == Инҷоро ҳам бингаред == {{Умуми}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/ Официальный сайт Американской киноакадемии]{{ref-en}} * [http://oscar.go.com/ Официальный сайт последней церемонии «Оскар» (eng)]{{ref-en}} * [http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-en}} * [https://oscar.go.com/nominees Список номинантов на оф. сайте]{{ref-en}} * [https://www.imdb.com/event/ev0000003/2020/1/?ref_=ev_eh Academy Awards, USA/2020 Awards ]{{ref-en}} {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Номинатсияҳои ҷоизаи «Оскар»]] [[Гурӯҳ:Филмҳо - ғолибони ҷоизаи Оскар]] i904wx9ynyzqzpwlolsokqctp7pnx6g Беҳтарин филми ҳуҷҷатии хурдҳаҷм (Оскар, ИМА) 0 126918 1485520 1413566 2026-08-30T19:02:08Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485520 wikitext text/x-wiki ''' Беҳтарин филми ҳуҷҷатии хурдҳаҷм (Оскар, ИМА) ''' == Номинатсияҳои асосии ҷоизаи «Оскар» == [[Ҷоизаи Оскар]] аз рӯи 24 номинатсияи асосӣ супорида мешавад: {{col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable" |- valign="middle" | ''Номинатсия'' | ''Номи англисӣ'' |style="font-size:8pt" | ''Аз соли чандум вуҷуд дорад'' |- valign="top" |style="font-size:9pt" height="24" | [[Беҳтарин филми ҳуҷҷатии хурдҳаҷм]] |style="font-size:9pt" | Best Documentary Short Subject | [[1943]] {{col-end}} == Барандагони ҷоиза == * [[Ҷоизаи Оскар - 2016]] номинатсияи '''''Беҳтарин филми ҳуҷҷатии хурдҳаҷм ''''' — A GIRL IN THE RIVER: THE PRICE OF FORGIVENESS ( {{lang-ru|"ДЕВУШКА В РЕКЕ: ЦЕНА ПРОЩЕНИЯ"}});<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2016|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2016|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2016|publisher=19.01.2023}}</ref>. == Инҷоро ҳам бингаред == {{Умуми}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/ Официальный сайт Американской киноакадемии]{{ref-en}} * [http://oscar.go.com/ Официальный сайт последней церемонии «Оскар» (eng)]{{ref-en}} * [http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-en}} * [http://oscar.kinonews.ru/ База данных по всем номинантам и победителям] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120708085919/http://oscar.kinonews.ru/ |date=2012-07-08 }}{{ref-ru}} {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Номинатсияҳои ҷоизаи «Оскар»]] [[Гурӯҳ:Филмҳо - ғолибони ҷоизаи Оскар]] 3hmhvsq9giug2p0h0yl3t5rb68hr3ko Беҳтарин дизайни сарулибос дар филм (Оскар, ИМА) 0 126920 1485519 1339172 2026-08-30T19:02:05Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485519 wikitext text/x-wiki ''' Беҳтарин дизайни сарулибос дар филм (Оскар, ИМА) ''' == Номинатсияҳои асосии ҷоизаи «Оскар» == [[Ҷоизаи Оскар]] аз рӯи 24 номинатсияи асосӣ супорида мешавад: {{col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable" |- valign="middle" | ''Номинатсия'' | ''Номи англисӣ'' |style="font-size:8pt" | ''Аз соли чандум вуҷуд дорад'' |- valign="top" |style="font-size:9pt" height="24" | [[Беҳтарин дизайни сарулибос дар филм]] |style="font-size:9pt" | Best Costume Design | [[1949]] {{col-end}} == Барандагони ҷоиза == * [[Ҷоизаи Оскар - 2016]] номинатсияи '''''Беҳтарин дизайни сарулибос дар филм ''''' — MAD MAX: FURY ROAD ( {{lang-ru|"БЕЗУМНЫЙ МАКС: ДОРОГА ЯРОСТИ"}});<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2016|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2016|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2016|publisher=19.01.2023}}</ref>. == Инҷоро ҳам бингаред == {{Умуми}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/ Официальный сайт Американской киноакадемии]{{ref-en}} * [http://oscar.go.com/ Официальный сайт последней церемонии «Оскар» (eng)]{{ref-en}} * [http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-en}} * [http://oscar.kinonews.ru/ База данных по всем номинантам и победителям] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120708085919/http://oscar.kinonews.ru/ |date=2012-07-08 }}{{ref-ru}} {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Номинатсияҳои ҷоизаи «Оскар»]] dz45nqqh81w3pmlb3baeykd2wzn1248 Беҳтарин монтажи овози филм (Оскар, ИМА) 0 126922 1485518 1339170 2026-08-30T19:02:03Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485518 wikitext text/x-wiki ''' Беҳтарин монтажи овози филм (Оскар, ИМА) ''' == Номинатсияҳои асосии ҷоизаи «Оскар» == [[Ҷоизаи Оскар]] аз рӯи 24 номинатсияи асосӣ супорида мешавад: {{col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable" |- valign="middle" | ''Номинатсия'' | ''Номи англисӣ'' |style="font-size:8pt" | ''Аз соли чандум вуҷуд дорад'' |- valign="top" |style="font-size:9pt" height="24" | [[Беҳтарин монтажи овози филм]] |style="font-size:9pt" | Best Sound Editing | [[1964]] {{col-end}} == Барандагони ҷоиза == * [[Ҷоизаи Оскар - 2016]] номинатсияи '''''Беҳтарин монтажи овози филм ''''' — MAD MAX: FURY ROAD ( {{lang-ru|"БЕЗУМНЫЙ МАКС: ДОРОГА ЯРОСТИ"}});<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2016|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2016|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2016|publisher=19.01.2023}}</ref>. == Инҷоро ҳам бингаред == {{Умуми}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/ Официальный сайт Американской киноакадемии]{{ref-en}} * [http://oscar.go.com/ Официальный сайт последней церемонии «Оскар» (eng)]{{ref-en}} * [http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-en}} * [http://oscar.kinonews.ru/ База данных по всем номинантам и победителям] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120708085919/http://oscar.kinonews.ru/ |date=2012-07-08 }}{{ref-ru}} {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Номинатсияҳои ҷоизаи «Оскар»]] 966ayh56ybtigxcfkjf9cuv78i5eyof Беҳтарин грим дар филм (Оскар, ИМА) 0 126924 1485517 1339173 2026-08-30T19:02:00Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485517 wikitext text/x-wiki ''' Беҳтарин грим дар филм (Оскар, ИМА) ''' == Номинатсияҳои асосии ҷоизаи «Оскар» == [[Ҷоизаи Оскар]] аз рӯи 24 номинатсияи асосӣ супорида мешавад: {{col-begin}} {{col-2}} {| class="wikitable" |- valign="middle" | ''Номинатсия'' | ''Номи англисӣ'' |style="font-size:8pt" | ''Аз соли чандум вуҷуд дорад'' |- valign="top" |style="font-size:9pt" height="24" | [[Беҳтарин грим дар филм]] |style="font-size:9pt" | Best Makeup | [[1982]] {{col-end}} == Барандагони ҷоиза == * [[Ҷоизаи Оскар - 2016]] номинатсияи '''''Беҳтарин грим дар филм ''''' — MAD MAX: FURY ROAD ({{lang-ru|"БЕЗУМНЫЙ МАКС: ДОРОГА ЯРОСТИ"}});<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2016|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2016|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2016|publisher=19.01.2023}}</ref>. == Инҷоро ҳам бингаред == {{Умуми}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/ Официальный сайт Американской киноакадемии]{{ref-en}} * [http://oscar.go.com/ Официальный сайт последней церемонии «Оскар» (eng)]{{ref-en}} * [http://awardsdatabase.oscars.org/ampas_awards/ База данных по всем номинантам и победителям]{{ref-en}} * [https://oscar.go.com/nominees Список номинантов на оф. сайте]{{ref-en}} * [https://www.imdb.com/event/ev0000003/2020/1/?ref_=ev_eh Academy Awards, USA/2020 Awards ]{{ref-en}} {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Номинатсияҳои ҷоизаи «Оскар»]] tsottjc686imilikksoi90sb9vnarcc Ҷоизаи Оскар (2017) 0 146317 1485516 1347672 2026-08-30T19:01:56Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485516 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} '''Таҷлили ҷоизаи Оскар 2017''' (таҷлили 89-ум) Дар озмуни «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар -2017]]» доир ба ҷамъбасти соли 2016 - дар номинатсияи [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - '''драмаи ({{lang-tg|"Чироғи моҳтобӣ"}}), ({{lang-ru|"Лунный свет " ИМА}})''' ғолиб гардид. Дар байни номзадҳо барои гирифтани мукофоти олии Киноакадемияи Амрико аз ҳама бештар, 14 номинатсияро филми "LA LA LAND", {{lang-ru|"Ла-Ла Ленд"}} соҳиб гардид. Таҷлили супоридани «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар]]», тавассути Академияи улум ва ҳунарҳои синамо (AMPAS) [[26 феврал]]и [[2017]] дар ([[Ҳолливуд]], [[Лос-Анҷелес]])и ([[ИМА]]), чун ҳамасола дар театри "Долби" баргузор гардид.<ref name="oscar.kinonews.ru">[https://oscar.kinonews.ru/2017/#nom17 ПРЕМИЯ ОСКАР 2017: НОМИНАНТЫ И ПОБЕДИТЕЛИ]</ref><ref>{{Cite web |url=http://oscar.kinonews.ru/2017/#nom33 |title=ПРЕМИЯ ОСКАР 2017: НОМИНАНТЫ И ПОБЕДИТЕЛИ |accessdate=2017-03-03}}</ref> '''Ғолибони ҷоиза дар соли 2017''' * [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - драмаи драмаи ({{lang-tg|"Чироғи моҳтобӣ"}}), ({{lang-ru|"Лунный свет " ИМА}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Коргардонии беҳтарин (Оскар, ИМА)|Коргардонии беҳтарин]] — [[Дэмен Шазелл]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини мардона]] — [[Кейси Аффлек]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини занона]] — [[Эмма Стоун]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини мардона]] — [[Махершала Али]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини занона]] — [[Виола Дэвис]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи филм]] — Кеннет Лонерган;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида (Оскар, ИМА)|Сенарияи беҳтарини ба филм мутобиқгардида]] — Барри Ҷенкинс, Тарелл Элвин МакКрейни;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм (Ҷойизаи "Оскар")|Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм]] — Zootopia ({{lang-tg|"Ҳайвонполис"}}), (русӣ "Зверополис");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин суруд дар филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин суруд дар филм]] — CITY OF STARS (дар филми LA LA LAND, (русӣ "Ла-Ла Ленд");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин мусиқии филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин мусиқии филм]] — [[Ҷастин Гурвич]] (дар филми LA LA LAND, (русӣ "Ла-Ла Ленд")<ref name="oscar.kinonews.ru"/> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2017 Список лауреатов и номинантов на официальном сайте] * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2017 Academy Awards Official website] * [http://www.oscars.org/ The Academy of Motion Picture Arts and Sciences Official website] * [http://www.imdb.com/event/ev0000003/2017 «Оскар»-2017 на сайте IMDb] {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаи Оскар]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои Академия]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои филм]] [[Гурӯҳ:Ҷоизаи филмҳои Оскар]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои ИМА]] fkz6icst2fxgutz1uwo6psz78apxm4c Мирзо Шукурзода 0 148546 1485484 1416718 2026-08-30T16:45:50Z Abdumavlon1987 30315 вироишоти сабкӣ, дақиқсозӣ, навсозӣ 1485484 wikitext text/x-wiki {{Адиб | ном = | номи аслӣ = Мирзо Шукурзода | тасвир = Мирзо Шукурзода 2.jpg | тавсифи тасвир = | ном ҳангоми таваллуд = | номи пурра = | тахаллусҳо = | таърихи таваллуд = 1.9.1949 | зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ|ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ, деҳаи Худгифи Соя}}, [[ҶШС Тоҷикистон]] | таърихи даргузашт = 18.10.2024 | маҳалли даргузашт = шаҳри Хуҷанд | шаҳрвандӣ = {{flag|Тоҷикистон}} | навъи фаъолият = нависанда | самт = | жанр = [[ҳикоя]], [[қисса]] | забони осор = [[забони тоҷикӣ]], [[забони форсӣ]] | дебют = | ҷоизаҳо = | мукофотҳо = | Lib = | сайт = mirzo-shukurzoda.tj | викигуфтовард = | имзо = }} '''Мирзо Шукурзода''' — [[нависанда]], Узви Иттифоқҳои [[Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон|нависандагон]], Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон (2006) ва Корманди шоистаи ҶТ (1999) == Зиндагинома == Мирзо Шукурзода [[1 сентябр]]и [[соли 1949]] дар деҳаи Худгифи Сояи [[ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ]] ба ҷаҳон омадааст. Соли 1966 мактаби миёнаи зодгоҳашро ба поён расонда, дар ҳамин мактаб ду сол (1966—1968) омӯзгорӣ кардааст ва нахустин навиштаҳояш аз ҳамон айём дар васоити ахбори оммаи ҷумҳурӣ ба табъ расидаанд. Ишқи сухан, муҳаббати адабиёту матбуот ӯро ба машҳуртарин даргоҳи маърифати кишвар — Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин овард. Соли 1973 бахши рӯзноманигории факултаи филологияи тоҷики донишгоҳи мазкурро ба поён расонд ва дар бахши гуфторҳои адабию драмавии Радиои ҷумҳурӣ, рӯзномаи овозаманди «Тоҷикистони Советӣ» (1973—1982), интишороти «Адиб» (1983—1984) ба фаъолияти журналистӣ ва адабӣ пардохтааст. == Эҷодиёт == Нахустин очерки ҳуҷҷатияш «Баҳодури Дилварзин» (дар ҳамкорӣ бо Мулло Боқӣ) соли 1976 ва китоби очерку мақолаҳояш «Ситораҳои рахшанда» соли 1986, маҷмӯаи ҳикояву қиссаҳои мусаннадаш «Теғи ҷонбахш» соли 1989 дар нашриёти «Адиб» интишор ёфтаанд. Дувоздаҳ сол дар Ҷумҳурии Исломии Эрон (1992—2004) ва Афғонистон (1985—1977) хидмат намудааст. Мавсуф дар ин давра ва баъди он худфарсоёна заҳмат кашида, ба алифбои ниёкон ва кирилӣ дар Кобул ва Теҳрону Душанбе ва Пешовари Покистон 20 китоби илмӣ ва пажӯҳишӣ ба чоп расондааст, ки «Тоҷикон дар масири таърих» (1994, 1997, 2006), «Кӯҳкане аз користони дил» (1992, 2001), «Парниёну ҳариру абрешим» (маҷмӯаи мақолаҳои илмӣ ва публитсистӣ; 2002), «Ҷонпайванд» (маҷмӯаи мақолаҳои илмӣ ва публитсистӣ; 2006), «Тоҷикон дар қаламрави Ориёно» (30 мақола роҷеъ ба тоҷикон ва таъриху фарҳанги онон; 2006, 2007, 2009), «Ашки сари мижгони ман» (маҷмӯаи шеърҳо; 2004), «Тоҷикон, ориёиҳо ва фалоти Эрон» (маҷмӯаи мақолаҳо дар бораи тоҷикону ориёиёну эрониён; 1999, 2001, 2003), «Себи Самарқанд» (гулчини ҳазор рубоӣ аз фолклори тоҷик; 2001, 2008), «Ҳамосаи родмардони Хуросон» (2008), «Кимиёгари дурри дарӣ» (ба забонҳои форсӣ, русӣ ва инглисӣ, 2009), «Размоварони Ҳиндукуш» (2009) ва «Тӯшаи умри падар» (2013) аз он ҷумлаанд. Ҳамчунин, «Наводири Зиёия»-и Шарифҷон Махдуми Садри Зиё (1997), эпоси қирғизии «Манас» (1977), баргузидаи ашъори устод Лоиқ «Рӯҳи Рахш» (1999), маҷмӯаҳои «Ашки тӯфон» (1994) ва «Гулчини ашъор»-и хонум Гулрухсор (2001), рисолаҳои «Ғарбзадагӣ»-и Ҷалоли Оли Аҳмад (2008), «Қуръон ва табиат»-и Муртазо Мутақаррӣ (1996, 2014), «Масъалаи ҳиҷоб»-и ҳамин муаллиф (1998) дар баргардону таҳияи мавсуф дастраси тоҷикону эрониён гардонида шудаанд. Барои «Донишномаи адаби форсӣ» (Теҳрон, 1996) беш аз 500 мақола навиштааст. Дар соли 2014 таълифи романеро таҳти унвони «Тӯфони тавсан» ба поён расонд, ки бобҳое аз ин роман дар моҳномаи «Садои Шарқ» (№ 11) интишор ёфт. Навиштаҳои Мирзо Шукурзодаро хонандагону донишмандони тоҷик ва мамолики форсизабон самимона пазироӣ карда, баҳои баландашон додаанд. Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон (2006) ва Корманди шоистаи ҷумҳурӣ (1999) аст. Ба осори илмӣ, пажӯҳишӣ ва бадеии Мирзо Шукурзода дар маҷмӯаи «Сӯхтаҷони шуълаи бедорӣ» (1999) олимони барҷастае чун академикҳо М.Шакурӣ, К.Айнӣ, докторҳо А.Шеърдӯст, М.Муллоаҳмад, Ш.Солеҳ, А.Насриддинов, М.Аҳмадов, А.Маликзод, устодон Кӯҳзод, Сорбон, А.Самад, Гулрухсор ва ғ. баҳои баланд додаанд. Аз ҷумла, китоби «Тоҷикон дар қаламрави Ориёно»-ро соли 2007 ҳафтавори «Варорӯд» «Китоби беҳтарини сол» эълом карду барои маҷмӯаи «Ҷонпайванд» (2006) сазовори Ҷоизаи ба номи Садриддин Айнӣ (2007) гардидааст.<ref> [http://navisandagan.tj/index.php/tj/asos/dorandagoni-oizai-adabii-ba-nomi-sadriddin-ajn/208-dorandagoni-oizai-adabii-ba-nomi-sadriddin-ajn Дорандагони Ҷоизаи адабии ба номи Садриддин Айнӣ]</ref> == Ҷоизаҳо == * Нависандаи халқии Тоҷикистон (2024)<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2024/08/2024imr-z-prezidenti-um-urii-to-ikiston-emomal-ra-mon-ba-isti-boli-ashni-33-solagii-isti-loliyati-davlat-ba-namoyandagoni-kasbu-kori-gunogun-mukofot-va-unvonu-oiza-oi-davlat-suporidand/|title=Имрӯз Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба истиқболи ҷашни 33-солагии Истиқлолияти давлатӣ ба намояндагони касбу кори гуногун мукофот ва унвону ҷоизаҳои давлатӣ супориданд — АМИТ "Ховар"|lang=ru-RU|accessdate=2024-08-30}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Нависандагони халқии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон]] q5zyy09uwh0cjmd05ufgx651qdb5an0 Шаблон:Afp/Positions 10 149941 1485478 982191 2026-08-30T16:33:08Z Yoonoos.tj 27005 /* */ 1485478 wikitext text/x-wiki {{#if:{{{first|{{{1|}}}}}}|{{#if:{{{first|}}}||,&#32;}}{{#switch:{{{first|{{{1}}}}}}<!-- Uppercase--> <!--If you change this list, please change also in Afp/doc--> | GK = [[Дарвозабон (футбол)|дарвозабон]] <!--goalkeeper--> | DF = [[Муҳофиз (футбол)|муҳофиз]] <!--defender--> | MF = [[Миёнмайдон (футбол)|миёнмайдон]] <!--midfielder--> | FW = [[Ҳамлагар (футбол)|ҳамлагар]] <!--forward--> | CB = [[Муҳофиз (футбол)#Муҳофизи марказӣ|муҳофизи марказӣ]] <!--center_back,centre_back,centre_half--> | FB = [[Муҳофиз (футбол)#Муҳофизи ҳаматарафа|муҳофизи ҳаматарафа]] <!--full_back--> | LB = [[Муҳофиз (футбол)#Муҳофизи чап|муҳофизи чап]] <!--left_back--> | LWB = [[Муҳофиз (футбол)#Муҳофизи ҳуҷумкори чап|муҳофизи ҳамлагари чап]] <!--left_wing_back--> | RB = [[Муҳофиз (футбол)#Муҳофизи рост|муҳофизи рост]] <!--right_back--> | RWB = [[Муҳофиз (футбол)#Муҳофизи ҳуҷумкори рост|муҳофизи ҳамлагари рост]] <!--right_wing_back--> | SW = [[Муҳофиз (футбол)#Муҳофизи озод|муҳофизи озод]] <!--sweeper,libero--> | WB = [[Муҳофиз (футбол)#Муҳофизи ҳуҷумкори канорӣ|муҳофизи ҳуҷумкори канорӣ]] <!--wing_back--> | CF = [[Ҳамлагар (футбол)#Ҳамлагари марказӣ|ҳамлагари марказӣ]] <!--centre_forward--> | FN = [[Ҳамлагар (футбол)#Нӯҳи бардурӯғ|нӯҳи бардурӯғ]] <!--false_nine--> | IF = [[Ҳамлагар (футбол)#Ҳамлагари ниммиёна|ҳамлагари ниммиёна]] <!--inside_forward--> | IL = [[Ҳамлагар (футбол)#Ҳамлагари ниммиёнаи чап|ҳамлагари ниммиёнаи чап]] <!--inside_left--> | IR = [[Ҳамлагар (футбол)#Ҳамлагари ниммиёнаи рост|ҳамлагари ниммиёнаи рост]] <!--inside_right--> | OF = [[Ҳамлагар (футбол)#Ҳамлагари канорӣ|ҳамлагари канорӣ]] <!--outside_forward--> | OL = [[Ҳамлагар (футбол)#Ҳамлагари канории чап|ҳамлагари канории чап]] <!--outside_left--> | OR = [[Ҳамлагар (футбол)#Ҳамлагари канории рост|ҳамлагари канории рост]] <!--outside_right--> | SR = [[Ҳамлагар (футбол)#Зарбазананда(Страйкер)|Зарбазананда (Страйкер)]] <!--striker--> | SS = [[Ҳамлагар (футбол)#Ҳамлагари дуюм|ҳамлагари дуюм]] <!--second_striker--> | AM = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони ҳуҷумкор|миёнмайдони ҳуҷумкор]] <!--attacking_midfield--> | BB = [[Миёнмайдон (футбол)#Box to box|Box to box]] <!--box_to_box--> | CM = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони марказӣ|миёнмайдони марказӣ]] <!--centre_midfield,central_midfielder--> | DLP = [[Миёнмайдон (футбол)#Бозисози ақиб кашида|Бозисози ақиб кашида]] <!--deep_lying_playmaker--> | DM = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони такягоҳӣ|миёнмайдони такягоҳӣ]] <!--defensive_midfield--> | HM = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони боздоранда|миёнмайдонии боздоранда]] <!--holding_midfielder--> | LM = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони чап|миёнмайдони канори чап]] <!--left_midfielder--> | LW = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони ҳуҷумкори канори чап|Вингери чап]] <!--left_winger,left_wing--> | RM = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони рост|миёнмайдони канори рост]] <!--right_midfielder--> | RW = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони ҳуҷумкори канори рост|Вингери рост]] <!--right_winger,right_wing--> | S-PM = [[Миёнмайдон (футбол)#Бозисоз|Бозисоз]] <!--[[playmaker]]--> | WG = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони ҳуҷумкори канорӣ|миёнмайдони ҳуҷумкори канорӣ]] <!--winger,inverted_winger--> | WM = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони канорӣ|нимҳимоятгари канорӣ]] <!--wide_midfield,wing_half--> lowercase--> <!--if you change this list, please change also in afp/doc--> | gk = [[дарвозабон (футбол)|дарвозабон]] <!--goalkeeper--> | df = [[Муҳофиз (футбол)|муҳофиз]] <!--defender--> | mf = [[Миёнмайдон (футбол)|миёнмайдони]] <!--midfielder--> | fw = [[Ҳамлагар (футбол)|ҳамлагар]] <!--forward--> | cb = [[Муҳофиз (футбол)#Муҳофизи марказӣ|муҳофизи марказӣ]] <!--center_back,centre_back,centre_half--> | fb = [[Муҳофиз (футбол)#Муҳофизи ҳаматарафа|муҳофизи ҳаматарафа]] <!--full_back--> | lb = [[Муҳофиз (футбол)#Муҳофизи чап|муҳофизи чап]] <!--left_back--> | lwb = [[Муҳофиз (футбол)#Муҳофизи ҳуҷумкори чап|муҳофизи ҳуҷумкори чап]] <!--left_wing_back--> | rb = [[Муҳофиз (футбол)#Муҳофизи рост|муҳофизи рост]] <!--right_back--> | rwb = [[Муҳофиз (футбол)#Муҳофизи ҳуҷумкори рост|муҳофизи ҳуҷумкори рост]] <!--right_wing_back--> | sw = [[Муҳофиз (футбол)#Муҳофизи озод|муҳофизи озод]] <!--sweeper,libero--> | wb = [[Муҳофиз (футбол)#Муҳофизи ҳуҷумкори канорӣ|муҳофизи ҳуҷумкори канорӣ]] <!--wing_back--> | cf = [[Ҳамлагар (футбол)#Ҳамлагари марказӣ|ҳамлагари марказӣ]] <!--centre_forward--> | fn = [[Ҳамлагар (футбол)#нӯҳи бардурӯғ|нӯҳи бардурӯғ]] <!--false_nine--> | if = [[Ҳамлагар (футбол)#Ҳамлагари ниммиёна|ҳамлагари ниммиёна]] <!--inside_forward--> | il = [[Ҳамлагар (футбол)#Ҳамлагари ниммиёнаи чап|ҳамлагари ниммиёнаи чап]] <!--inside_left--> | ir = [[Ҳамлагар (футбол)#Ҳамлагари ниммиёнаи рост|ҳамлагари ниммиёнаи рост]] <!--inside_right--> | of = [[Ҳамлагар (футбол)#Ҳамлагари канорӣ|ҳамлагари канорӣ]] <!--outside_forward--> | ol = [[Ҳамлагар (футбол)#Ҳамлагари канории чап|ҳамлагари канории чап]] <!--outside_left--> | or = [[Ҳамлагар (футбол)#Ҳамлагари канории рост|ҳамлагари канории рост]] <!--outside_right--> | sr = [[Ҳамлагар (футбол)#зарбазананда (страйкер)|зарбазананда (страйкер)]] <!--striker--> | ss = [[Ҳамлагар (футбол)#Ҳамлагари дуюм|ҳамлагари дуюм]] <!--second_striker--> | am = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони ҳуҷумкор|нимҳимоятгари ҳуҷумкор]] <!--attacking_midfield--> | bb = [[Миёнмайдон (футбол)#box to box|box to box]] <!--box_to_box--> | cm = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони марказӣ|миёнмайдони марказӣ]] <!--centre_midfield,central_midfielder--> | dlp = [[Миёнмайдон (футбол)#бозисози ақиб кашида|бозисози ақиб кашида]] <!--deep_lying_playmaker--> | dm = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони такягоҳӣ|миёнмайдони такягоҳӣ]] <!--defensive_midfield--> | hm = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони боздоранда|миёнмайдони боздоранда]] <!--holding_midfielder--> | lm = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони чап|миёнмайдони чап]] <!--left_midfielder--> | lw = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони ҳуҷумкори канори чап|вингери чап]] <!--left_winger,left_wing--> | rm = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони рост|миёнмайдони рост]] <!--right_midfielder--> | rw = [[Нимҳимоятгар (футбол)#Нимҳимоятгари ҳамлагари канории рост|вингери рост]] <!--right_winger,right_wing--> | s-pm = [[Миёнмайдон (футбол)#бозисоз|бозисоз]] <!--[[playmaker]]--> | wg = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони ҳуҷумкори канорӣ|миёнмайдони ҳуҷумкори канорӣ]] <!--winger,inverted_winger--> | wm = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони канорӣ|миёнмайдони канорӣ]] <!--wide_midfield,wing_half--> | main | #default = [[Мавқеъҳо дар футбол|positions]] }} }}<noinclude> {{documentation|content= List of positions available in this template. Note that using lowercase (e.g. '''ce''') will give a lowercase first letter. <pre> | GK = [[Дарвозабон (футбол)|дарвозабон]] <!--goalkeeper--> | DF = [[Муҳофиз (футбол)|муҳофиз]] <!--defender--> | MF = [[Миёнмайдон (футбол)|миёнмайдон]] <!--midfielder--> | FW = [[Ҳамлагар (футбол)|ҳамлагар]] <!--forward--> | CB = [[Муҳофиз (футбол)#Муҳофизи марказӣ|муҳофизи марказӣ]] <!--center_back,centre_back,centre_half--> | FB = [[Муҳофиз (футбол)#Муҳофизи ҳаматарафа|муҳофизи ҳаматарафа]] <!--full_back--> | LB = [[Муҳофиз (футбол)#Муҳофизи чап|муҳофизи чап]] <!--left_back--> | LWB = [[Муҳофиз (футбол)#Муҳофизи ҳуҷумкори чап|муҳофизи ҳуҷумкори чап]] <!--left_wing_back--> | RB = [[Муҳофиз (футбол)#Муҳофизи рост|муҳофизи рост]] <!--right_back--> | RWB = [[Муҳофиз (футбол)#Муҳофизи ҳуҷумкори рост|муҳофизи ҳуҷумкори рост]] <!--right_wing_back--> | SW = [[Муҳофиз (футбол)#Муҳофизи озод|муҳофизи озод]] <!--sweeper,libero--> | WB = [[Муҳофиз (футбол)#Муҳофизи ҳуҷумкори канорӣ|муҳофизи ҳуҷумкори канорӣ]] <!--wing_back--> | CF = [[Ҳамлагар (футбол)#Ҳамлагари марказӣ|ҳамлагари марказӣ]] <!--centre_forward--> | FN = [[Ҳамлагар (футбол)#Нӯҳи бардурӯғ|нӯҳи бардурӯғ]] <!--false_nine--> | IF = [[Ҳамлагар (футбол)#Ҳамлагари ниммиёна|ҳамлагари ниммиёна]] <!--inside_forward--> | IL = [[Ҳамлагар (футбол)#Ҳамлагари ниммиёнаи чап|ҳамлагари ниммиёнаи чап]] <!--inside_left--> | IR = [[Ҳамлагар (футбол)#Ҳамлагари ниммиёнаи рост|ҳамлагари ниммиёнаи рост]] <!--inside_right--> | OF = [[Ҳамлагар (футбол)#Ҳамлагари канорӣ|ҳамлагари канорӣ]] <!--outside_forward--> | OL = [[Ҳамлагар (футбол)#Ҳамлагари канории чап|ҳамлагари канории чап]] <!--outside_left--> | OR = [[Ҳамлагар (футбол)#Ҳамлагари канории рост|ҳамлагари канории рост]] <!--outside_right--> | SR = [[Ҳамлагар (футбол)#Ҳамлагар (Зарбазан)|ҳамлагар (Зарбазан)]] <!--striker--> | SS = [[Ҳамлагар (футбол)#Ҳамлагари дуюм|ҳамлагари дуюм]] <!--second_striker--> | AM = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони ҳуҷумкор|миёнмайдони ҳуҷумкор]] <!--attacking_midfield--> | BB = [[Миёнмайдон (футбол)#Box to box|Box to box]] <!--box_to_box--> | CM = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони марказӣ|миёнмайдони марказӣ]] <!--centre_midfield,central_midfielder--> | DLP = [[Миёнмайдон (футбол)#Бозисози ақиб кашида|Бозисози ақиб кашида]] <!--deep_lying_playmaker--> | DM = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони такягоҳӣ|миёнмайдони такягоҳӣ]] <!--defensive_midfield--> | HM = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони боздоранда|миёнмайдони боздоранда]] <!--holding_midfielder--> | LM = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони чап|миёнмайдони чап]] <!--left_midfielder--> | LW = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони ҳуҷумкори канори чап|Вингери чап]] <!--left_winger,left_wing--> | RM = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони рост|миёнмайдони рост]] <!--right_midfielder--> | RW = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони ҳуҷумкори канори рост|Вингери рост]] <!--right_winger,right_wing--> | S-PM = [[Миёнмайдон (футбол)#Бозисоз|Бозисоз]] <!--[[playmaker]]--> | WG = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони ҳуҷумкори канорӣ|миёнмайдони ҳуҷумкори канорӣ]] <!--winger,inverted_winger--> | WM = [[Миёнмайдон (футбол)#Миёнмайдони канорӣ|миёнмайдони канорӣ]] <!--wide_midfield,wing_half--> | main | #default = [[Мавқеъҳо дар футбол|positions]] </pre> }} in83ouczakygd5t92mmo16ukqned987 Шаблон:Afp/doc 10 149942 1485474 982190 2026-08-30T16:17:47Z Yoonoos.tj 27005 1485474 wikitext text/x-wiki {{Documentation subpage}} <!-- Please place categories where indicated at the bottom of this page and interwikis at Wikidata (see [[Wikipedia:Wikidata]]) --> This template is used for Association football positions in the infobox as a quick link. ==Usage== The template can take up to seven unnamed parameters: {{tlc|rlp|''position1''|''position2''|...|''position7''}} Replace ''positionX'' with any of the following short-keys: {| cellpadding=1 |- style="vertical-align:top; white-space:nowrap;" | "GK" - дарвозабон "DF" - муҳофиз "MF" - миёнмайдон "FW" - ҳамлагар "CB" - муҳофизи марказӣ "FB" - муҳофизи ҳаматарафа "LB" - муҳофизи чап "LWB" - муҳофизи чап "RB" - муҳофизи рост "RWB" - муҳофизи рост "SW" - муҳофизи озод "WB" - муҳофизи канорӣ "CF" - ҳамлагари марказӣ "FN" - нӯҳи бардурӯғ "IF" - ҳамлагари ниммиёна "IL" - ҳамлагари ниммиёнаи чап "IR" - ҳамлагари ниммиёнаи рост "OF" - ҳамлагари канорӣ "OL" - ҳамлагари канори чап "OR" - ҳамлагари канори рост "SR" - ҳамлагар (страйкер) "SS" - ҳамлагари дуюм "AM" - миёнмайдони ҳуҷумкор "BB" - box to box "CM" - миёнмайдони марказӣ "DLP" - бозисози ақиб кашида "DM" - миёнмайдони такягоҳӣ "HM" - миёнмайдони боздоранда "LM" - миёнмайдони чап "LW" - миёнмайдони ҳуҷумкори канори чап "RM" - миёнмайдони рост "RW" - миёнмайдони ҳуҷумкори канори рост "S-PM" - бозисоз "WG" - миёнмайдони ҳуҷумкори канорӣ "WM" - миёнмайдони канорӣ |} ==Example usage== *<nowiki>{{afp|GK}}</nowiki> will output: {{afp|GK}} *<nowiki>{{afp|CM|AM}}</nowiki> will output: {{afp|CM|AM}} ==Other functions== Useful in team sheet headers: *<nowiki>{{afp|main}}</nowiki> will output: {{afp|main}} <includeonly>[[Category:Шаблонҳои мавқеъҳо дар футбол]]</includeonly> nel7a6hcxss35oyzb6extwtslzu4wnc Миёнмайдон (футбол) 0 151078 1485482 1437055 2026-08-30T16:37:59Z Yoonoos.tj 27005 Yoonoos.tj moved page [[Нимҳимоятгар (футбол)]] to [[Миёнмайдон (футбол)]] 1437055 wikitext text/x-wiki {{Annotated image |caption=Ниммуҳофизатгарони футбол нисбати дигар бозингарон бо ҳарфи калон ишора шудаанд. |height=390|image-left=8|image-top=7|image-width=250 |width=260 |float= |imagemap= <imagemap> Image:Boisko.svg|250px|right default [[File:Boisko.svg]] desc none </imagemap> |annotations= {{Annotation|124|360|[[Дарвозабон (футбол)|GK]]}} {{Annotation|156|300|[[Муҳофизатгар_(футбол)#Муҳофизатгари марказӣ|CB]]}} {{Annotation|96|300|[[Муҳофизатгар_(футбол)#Муҳофизатгари марказӣ|CB]]}} {{Annotation|216|300|[[Муҳофизатгар_(футбол)#Муҳофизатгари рост|RB]]}} {{Annotation|36|300|[[Муҳофизатгар_(футбол)#Муҳофизатгари чап|LB]]}} {{Annotation|210|240|[[Муҳофизатгар_(футбол)#Муҳофизатгари ҳуҷумкунандаи рост|RWB]]}} {{Annotation|30|240|[[Муҳофизатгар_(футбол)#Муҳофизатгари ҳуҷумкунандаи чап|LWB]]}} {{Annotation|156|240|[[Ниммуҳофизатгар_(футбол)#Ниммуҳофизатгари пойгоҳӣ|CDM]]|font-weight=bolder|font-size=20}} {{Annotation|90|240|[[Ниммуҳофизатгар_(футбол)#Ниммуҳофизатгари пойгоҳӣ|CDM]]|font-weight=bolder|font-size=20}} {{Annotation|204|192|[[Ниммуҳофизатгар_(футбол)#Ниммуҳофизатгари рост|RM]]|font-weight=bolder|font-size=20}} {{Annotation|27|192|[[Ниммуҳофизатгар_(футбол)#Ниммуҳофизатгари чап|LM]]|font-weight=bolder|font-size=20}} {{Annotation|153|192|[[Ниммуҳофизатгар_(футбол)#Ниммуҳофизатгари марказӣ|CM]]|font-weight=bolder|font-size=20}} {{Annotation|87|192|[[Ниммуҳофизатгар_(футбол)#Ниммуҳофизатгари марказӣ|CM]]|font-weight=bolder|font-size=20}} {{Annotation|205|140|[[Ниммуҳофизатгар_(футбол)#Ниммуҳофизатгари ҳуҷумкунанда|RAM]]|font-weight=bolder|font-size=20}} {{Annotation|25|140|[[Ниммуҳофизатгар_(футбол)#Ниммуҳофизатгари ҳуҷумкунанда|LAM]]|font-weight=bolder|font-size=20}} {{Annotation|145|140|[[Ниммуҳофизатгар_(футбол)#Ниммуҳофизатгари ҳуҷумкунанда|CAM]]|font-weight=bolder|font-size=20}} {{Annotation|85|140|[[Ниммуҳофизатгар_(футбол)#Ниммуҳофизатгари ҳуҷумкунанда|CAM]]|font-weight=bolder|font-size=20}} {{Annotation|216|85|[[Ҳуҷумкунанда_(футбол)#Ҳуҷумкунандаи канории рост|RW]]}} {{Annotation|36|85|[[Ҳуҷумкунанда_(футбол)#Ҳуҷумкунандаи канории чап|LW]]}} {{Annotation|156|85|[[Ҳуҷумкунанда_(футбол)#Ҳуҷумкунандаи канорӣ|CF]]}} {{Annotation|96|85|[[Ҳуҷумкунанда_(футбол)#Ҳуҷумкунандаи канорӣ|CF]]}} }} '''Нимҳимоятгар, миёнмайдон, бозикуни хатти миёна''' (''[[Забони англисӣ|англ.]] midfielder''; ''[[Забони русӣ|русӣ]] полузащитник'';) — мақоми бозигар дар [[футбол]]. Мавқеи ниммуҳофизатгарон дар майдон байни [[муҳофизатгар (футбол)|муҳофизатгарон]] ва [[Ҳуҷумкунанда (футбол)|ҳуҷумкунандагон]] мебошад. == Ниммуҳофизатгари марказӣ == <!-- CM | centre_midfield,central_midfielder,center halfback--> === Box to box === <!-- BB | box_to_box--> == Ниммуҳофизатгари канорӣ == <!-- WM | wide_midfield,wing_half--> === Ниммуҳофизатгари чап === <!-- LM | left_midfielder--> === Ниммуҳофизатгари рост === <!-- RM | right_midfielder--> == Ниммуҳофизатгари пойгоҳӣ == <!-- DM | defensive_midfield--> === Ниммуҳофизатгари боздоранда === <!-- HM | holding_midfielder--> === Бозисози ақиб кашида === <!-- DLP | deep_lying_playmaker--> == Ниммуҳофизатгари ҳуҷумкунанда == <!-- AM | attacking_midfield--> == Ниммуҳофизатгари ҳуҷумкунандаи канорӣ == <!-- WG | winger,inverted_winger--> === Ниммуҳофизатгари ҳуҷумкунандаи канории чап === <!-- LW | left_winger,left_wing--> Вингери чап === Ниммуҳофизатгари ҳуҷумкунандаи канории рост === <!-- RW | right_winger,right_wing--> Вингери рост == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Мақомҳо дар футбол}} [[Гурӯҳ:Мақомҳо дар футбол]] [[Гурӯҳ:Истилоҳоти футболӣ]] 14862u3qk4e91neifrsdcrmybx8k0eh 1485485 1485482 2026-08-30T16:49:04Z Yoonoos.tj 27005 1485485 wikitext text/x-wiki {{Annotated image |caption=Миёнмайдонҳои футбол нисбати дигар бозикунҳо бо ҳарфи калон ишора шудаанд. |height=390|image-left=8|image-top=7|image-width=250 |width=260 |float= |imagemap= <imagemap> Image:Boisko.svg|250px|right default [[File:Boisko.svg]] desc none </imagemap> |annotations= {{Annotation|124|360|[[Дарвозабон (футбол)|GK]]}} {{Annotation|156|300|[[Муҳофизатгар_(футбол)#Муҳофизатгари марказӣ|CB]]}} {{Annotation|96|300|[[Муҳофизатгар_(футбол)#Муҳофизатгари марказӣ|CB]]}} {{Annotation|216|300|[[Муҳофизатгар_(футбол)#Муҳофизатгари рост|RB]]}} {{Annotation|36|300|[[Муҳофизатгар_(футбол)#Муҳофизатгари чап|LB]]}} {{Annotation|210|240|[[Муҳофизатгар_(футбол)#Муҳофизатгари ҳуҷумкори канори рост|RWB]]}} {{Annotation|30|240|[[Муҳофизатгар_(футбол)#Муҳофизатгари ҳуҷумкори канори чап|LWB]]}} {{Annotation|156|240|[[Миёнмайдон_(футбол)#Миёнмайдони такягоҳӣ|CDM]]|font-weight=bolder|font-size=20}} {{Annotation|90|240|[[Миёнмайдон_(футбол)#Миёнмайдони такягоҳӣ|CDM]]|font-weight=bolder|font-size=20}} {{Annotation|204|192|[[Миёнмайдон_(футбол)#Миёнмайдони канори рост|RM]]|font-weight=bolder|font-size=20}} {{Annotation|27|192|[[Миёнмайдон_(футбол)#Миёнмайдони канори чап|LM]]|font-weight=bolder|font-size=20}} {{Annotation|153|192|[[Миёнмайдон_(футбол)#Миёнмайдони марказӣ|CM]]|font-weight=bolder|font-size=20}} {{Annotation|87|192|[[Миёнмайдон_(футбол)#Миёнмайдони марказӣ|CM]]|font-weight=bolder|font-size=20}} {{Annotation|205|140|[[Миёнмайдон_(футбол)#Миёнмайдони ҳуҷумкор|RAM]]|font-weight=bolder|font-size=20}} {{Annotation|25|140|[[Миёнмайдон_(футбол)#Миёнмайдони ҳуҷумкор|LAM]]|font-weight=bolder|font-size=20}} {{Annotation|145|140|[[Миёнмайдон_(футбол)#Миёнмайдони ҳуҷумкор|CAM]]|font-weight=bolder|font-size=20}} {{Annotation|85|140|[[Миёнмайдон_(футбол)#Миёнмайдони ҳуҷумкор|CAM]]|font-weight=bolder|font-size=20}} {{Annotation|216|85|[[Ҳуҷумкунанда_(футбол)#Ҳуҷумкунандаи канории рост|RW]]}} {{Annotation|36|85|[[Ҳуҷумкунанда_(футбол)#Ҳуҷумкунандаи канории чап|LW]]}} {{Annotation|156|85|[[Ҳуҷумкунанда_(футбол)#Ҳуҷумкунандаи канорӣ|CF]]}} {{Annotation|96|85|[[Ҳуҷумкунанда_(футбол)#Ҳуҷумкунандаи канорӣ|CF]]}} }} '''Миёнмайдон, нимҳимоятгар, бозикуни хатти миёна''' (''[[Забони англисӣ|англ.]] midfielder''; ''[[Забони русӣ|русӣ]] полузащитник'';) — мақоми бозикун дар [[футбол]]. Мавқеи миёнмайдонҳо дар майдон байни [[муҳофизатгар (футбол)|муҳофизатгарон]] ва [[Ҳуҷумкунанда (футбол)|ҳуҷумкунандагон]] мебошад. == Миёнмайдони марказӣ == <!-- CM | centre_midfield,central_midfielder,center halfback--> === Box to box === <!-- BB | box_to_box--> == Миёнмайдони канорӣ == <!-- WM | wide_midfield,wing_half--> === Миёнмайдони канори чап === <!-- LM | left_midfielder--> === Миёнмайдони канори рост === <!-- RM | right_midfielder--> == Миёнмайдони такягоҳӣ == <!-- DM | defensive_midfield--> === Миёнмайдони боздоранда === <!-- HM | holding_midfielder--> === Бозисози ақиб кашида === <!-- DLP | deep_lying_playmaker--> == Миёнмайдони ҳуҷумкор == <!-- AM | attacking_midfield--> == Миёнмайдони ҳуҷумкори канорӣ == <!-- WG | winger,inverted_winger--> === Миёнмайдони ҳуҷумкори канори чап === <!-- LW | left_winger,left_wing--> Вингери чап === Миёнмайдони ҳуҷумкори канори рост === <!-- RW | right_winger,right_wing--> Вингери рост == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Мақомҳо дар футбол}} [[Гурӯҳ:Мақомҳо дар футбол]] [[Гурӯҳ:Истилоҳоти футболӣ]] aue1twri7ujvuvmt18leu5sd4t1rvk1 Ниммуҳофизатгар 0 151085 1485581 982148 2026-08-31T01:50:08Z Xqbot 1543 Ислоҳи масири дукарата ба [[Миёнмайдон (футбол)]] 1485581 wikitext text/x-wiki #равона [[Миёнмайдон (футбол)]] cz1zbxl7smoieq4hua258puo5pfwciv Хуан Юстрик 0 153051 1485462 1172142 2026-08-30T15:56:40Z Yoonoos.tj 27005 1485462 wikitext text/x-wiki {{Варақаи футболбоз |embed = no |ном = Хуан Юстрик |акс = Juan Yustrich.jpg |андозаи_акс = 200 |alt = |шарҳи_акс = |номи_пурра = Хуан Элиас Юстрик<br>(Juan Elías Yustrich) |ном_ҳангоми_таваллуд = |таърихи_таваллуд = {{birth date|1909|9|7}} |макони_таваллуд = [[Росарио]], [[Аргентина]]<ref group=қайд>[[:en:Argentina|Argentina]], [[:en:Rosario|Rosario]]</ref> |таърихи_вафот = {{death date and age|2002|10|06|1909|9|7}} |макони_вафот = |қад = |мавқеъ = {{afp|GK}} |бошгоҳи_кунунӣ = |рақам = |солҳои_ҷавонӣ1 = |бошгоҳҳои_ҷавонӣ1 = Provincial de Rosario[[:en:Provincial de Rosario|<sup>en</sup>]] |солҳо1 = 1932–1937 |бошгоҳҳо1 = {{расми парчам|Аргентина}} [[Бока Хуниорс]][[:en:Boca Juniors|<sup>en</sup>]] |баромадҳо1 = 173 |голҳо1 = 0 |солҳо2 = 1938–1939 |бошгоҳҳо2 = Gimnasia y Esgrima de La Plata[[:en:Gimnasia y Esgrima de La Plata|<sup>en</sup>]] |баромадҳо2 = 48 |голҳо2 = 0 |солҳо3 = 1940–1941 |бошгоҳҳо3 = {{расми парчам|Аргентина}} [[Клуб Атлетико Ланус|Ланус]][[:en:Club Atlético Lanús|<sup>en</sup>]] |баромадҳо3 = 53 |голҳо3 = 0 |солҳои_умумӣ = |баромадҳои_умумӣ = |голҳои_умумӣ = |солҳои_миллӣ1 = |дастаи_миллӣ1 = {{Футбол|Argentina}}[[:en:Argentina national football team|<sup>en</sup>]] |баромадҳои_миллӣ1 = 1 |голҳои_миллӣ1 = 0 |шаблонҳои_медал-title = |шаблонҳои_медал = |шаблонҳои_медал-expand = |module = |азнавсозии_бошгоҳ = |азнавсозии_дастаи_миллӣ = }} '''Хуан Элиас Юстрик''' ([[7 сентябр]]и [[1909]] — [[6 октябр]]и [[2002]]) — футболбози [[Аргентина|аргентинӣ]], {{afp|gk}}.<ref>[[:en:Juan Yustrich|Juan Yustrich]]</ref> == Зиндагинома == {{васеъкунии фасл}} == Маснади бошгоҳӣ == == Мунтахаби миллӣ == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}} == Пайвандҳо == [[Гурӯҳ:Зодагони 7 сентябр]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1909]] [[Гурӯҳ:Дарвозабонони футбол]] [[Гурӯҳ:Футболбозони Аргентина]] [[Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Аргентина]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Бока Хуниорс»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Химнасия и Эсгрима Плата»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Атлетико Ланус»]] 021duja08vwpdd28d2l5yg3egl6xjvl Франсиско Валдес 0 157391 1485469 1411268 2026-08-30T16:09:59Z Yoonoos.tj 27005 1485469 wikitext text/x-wiki {{Варақаи футболбоз |embed = no |ном = Франсиско Валдес |акс = Francisco Valdés, Estadio, 1961-08-31 (953).jpg |андозаи_акс = 200 |alt = |шарҳи_акс = |номи_пурра = Франсиско Сегундо Валдес Мунйос<br>(Francisco Segundo Valdés Muñoz) |ном_ҳангоми_таваллуд = |санаи_таваллуд = {{birth date|1943|3|19|df=y}} |макони_таваллуд = [[Сантияго]], [[Чили]]<ref group=қайд>[[:en:Chile|Chile]], [[:en:Santiago|Santiago]]</ref> |санаи_вафот = {{death date and age|2009|8|10|1943|3|19|df=y}} |макони_вафот = |қад = |мавқеъ = {{afp|AM}} |бошгоҳи_кунунӣ = |рақам = |солҳо1 = 1961–1969 |бошгоҳҳо1 = {{расми парчам|Чили}} [[Коло Коло]][[:en:Colo-Colo|<sup>en</sup>]] |баромадҳо1 = 220 |голҳо1 = 133 |солҳо2 = 1970 |бошгоҳҳо2 = {{расми парчам|Чили}} [[Унион Эспанйола]][[:en:Unión Española|<sup>en</sup>]] |баромадҳо2 = 35 |голҳо2 = 10 |солҳо3 = 1971 |бошгоҳҳо3 = {{расми парчам|Чили}} [[Клуб Де Депортес Антофагаста|Депортес Антофагаста]][[:en:Club de Deportes Antofagasta|<sup>en</sup>]] |баромадҳо3 = 30 |голҳо3 = 10 |солҳо4 = 1972–1975 |бошгоҳҳо4 = {{расми парчам|Чили}} [[Коло Коло]][[:en:Colo-Colo|<sup>en</sup>]] |баромадҳо4 = 111 |голҳо4 = 42 |солҳо5 = 1976 |бошгоҳҳо5 = {{расми парчам|Чили}} [[Клуб Де Депортес Сантияго Вандерерс|Сантияго Вандерерс]][[:en:Club de Deportes Santiago Wanderers|<sup>en</sup>]] |баромадҳо5 = 26 |голҳо5 = 11 |солҳо6 = 1977 |бошгоҳҳо6 = Cobreloa[[:en:Cobreloa|<sup>en</sup>]] |баромадҳо6 = 37 |голҳо6 = 3 |солҳо7 = 1978 |бошгоҳҳо7 = {{расми парчам|Чили}} [[Коло Коло]][[:en:Colo-Colo|<sup>en</sup>]] |баромадҳо7 = 23 |голҳо7 = 4 |солҳо8 = 1979–1981 |бошгоҳҳо8 = Corporación Deportiva Ciudad San Marcos de Arica[[:en:Corporación Deportiva Ciudad San Marcos de Arica|<sup>en</sup>]] |баромадҳо8 = 33 |голҳо8 = 4 |солҳои_умумӣ = |баромадҳои_умумӣ = |голҳои_умумӣ = |солҳои_миллӣ1 = 1962–1975 |дастаи_миллӣ1 = {{Футбол|Chile}}[[:en:Chile national football team|<sup>en</sup>]] |баромадҳои_миллӣ1 = 52 |голҳои_миллӣ1 = 9 |солҳои_мураббигарӣ1= 1990 |бошгоҳҳои_мураббигарӣ1 = San Luis Quillota[[:en:San Luis Quillota|<sup>en</sup>]] |солҳои_мураббигарӣ2= 1991 |бошгоҳҳои_мураббигарӣ2 = {{расми парчам|Чили}} [[Кокимбо Унидо]][[:en:Coquimbo Unido|<sup>en</sup>]] |солҳои_мураббигарӣ3= 1992 |бошгоҳҳои_мураббигарӣ3 = {{расми парчам|Чили}} [[Лота Счвахер]][[:en:Lota Schwager|<sup>en</sup>]] |солҳои_мураббигарӣ4= 1993–1994 |бошгоҳҳои_мураббигарӣ4 = {{расми парчам|Чили}} [[Клуб Де Депортес Пуэрто Монтт|Депортес Пуэрто Монтт]][[:en:Club de Deportes Puerto Montt|<sup>en</sup>]] |солҳои_мураббигарӣ5= 1996 |бошгоҳҳои_мураббигарӣ5 = Club Social de Deportes Rangers[[:en:Club Social de Deportes Rangers|<sup>en</sup>]] |солҳои_мураббигарӣ6= 1997 |бошгоҳҳои_мураббигарӣ6 = {{расми парчам|Чили}} [[Клуб Депортиво Магаланес|Магаланес]][[:en:Club Deportivo Magallanes|<sup>en</sup>]] |шаблонҳои_медал-title = |шаблонҳои_медал = |шаблонҳои_медал-expand = |module = |азнавсозии_бошгоҳ = |азнавсозии_дастаи_миллӣ = }} '''Франсиско Сегундо Валдес Мунйос''' ({{lang-es|''Francisco Segundo Valdés Muñoz''}}; [[19 март]]и [[1943]], — {{death date|2009|8|10|1943|3|19|df=y}}, [[Сантяго]], [[Чили]]) — футболбози [[чили]]гӣ, {{afp|am}}, мураббӣ.<ref>[[:en:Francisco Valdés|Francisco Valdés]]</ref> == Зиндагинома == {{васеъкунии фасл}} == Маснади бошгоҳӣ == == Мунтахаби миллӣ == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}} == Пайвандҳо == [[Гурӯҳ:Зодагони 19 март]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1943]] [[Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол]] [[Гурӯҳ:Футболбозони Чили]] [[Гурӯҳ:Футболбозони тими миллии футболи Чили]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Коло Коло]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Унион Эспанйола]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Де Депортес Антофагаста]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Клуб Де Депортес Сантяго Вандерерс]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cobreloa]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Corporación Deportiva Ciudad San Marcos Arica]] {{Chile-footy-bio-stub}} j6ab8onjdu7w0lszb326y0o9345icst Дани Ромера 0 166186 1485467 1148376 2026-08-30T16:08:10Z Yoonoos.tj 27005 1485467 wikitext text/x-wiki {{Варақаи футболбоз |embed = no |ном = Дани Ромера |акс = |андозаи_акс = 200 |alt = |шарҳи_акс = |номи_пурра = Даниэл Ромера Андухар<br>(Daniel Romera Andújar) |ном_ҳангоми_таваллуд = |санаи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|1995|8|23|df=yes}} |макони_таваллуд = [[Алмерия]], [[Испания]]<ref group=қайд>[[:en:Spain|Spain]], [[:en:Almería|Almería]]</ref> |санаи_вафот = |макони_вафот = |қад = {{қад|m=1.70}} |мавқеъ = {{afp|FW}} |бошгоҳи_кунунӣ = {{расми парчам|Испания}} [[Кадис (бошгоҳи футбол)|Кадис]][[:en:Cádiz CF|<sup>en</sup>]] |рақам = |солҳои_ҷавонӣ1 = 1999–2011 |бошгоҳҳои_ҷавонӣ1 = La Cañada[[:en:La Cañada|<sup>en</sup>]] |солҳои_ҷавонӣ2 = 2011–2013 |бошгоҳҳои_ҷавонӣ2 = {{расми парчам|Испания}} [[Алмерия (бошгоҳи футбол)|Алмерия]][[:en:UD Almería|<sup>en</sup>]] |солҳо1 = 2011–2015 |бошгоҳҳо1 = UD Almería B[[:en:UD Almería B|<sup>en</sup>]] |баромадҳо1 = 77 |голҳо1 = 26 |солҳо2 = 2013–2015 |бошгоҳҳо2 = {{расми парчам|Испания}} [[Алмерия (бошгоҳи футбол)|Алмерия]][[:en:UD Almería|<sup>en</sup>]] |баромадҳо2 = 6 |голҳо2 = 0 |солҳо3 = 2015–2017 |бошгоҳҳо3 = {{расми парчам|Испания}} [[Барселона Б (бошгоҳи футбол)|Барселона Б]][[:en:FC Barcelona B|<sup>en</sup>]] |баромадҳо3 = 41 |голҳо3 = 21 |солҳо4 = 2017– |бошгоҳҳо4 = {{расми парчам|Испания}} [[Кадис (бошгоҳи футбол)|Кадис]][[:en:Cádiz CF|<sup>en</sup>]] |баромадҳо4 = 0 |голҳо4 = 0 |солҳои_умумӣ = |баромадҳои_умумӣ = |голҳои_умумӣ = |шаблонҳои_медал-title = |шаблонҳои_медал = |шаблонҳои_медал-expand = |module = |азнавсозии_бошгоҳ = 14 May 2017 |азнавсозии_дастаи_миллӣ = }} '''Даниэл Ромера Андухар''' ({{lang-es|''Daniel Romera Andújar''}}; [[23 август]]и [[1995]], [[Алмерия]], [[Испания]]) — футболбози [[Испания|испониёӣ]], {{afp|fw}}.<ref>[[:en:Dani Romera|Dani Romera]]</ref> == Зиндагинома == {{васеъкунии фасл}} == Маснади бошгоҳӣ == == Мунтахаби миллӣ == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}} == Пайвандҳо == [[Гурӯҳ:Зодагони 23 август]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1995]] [[Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол]] [[Гурӯҳ:Футболбозони Испания]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Алмерия B»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Алмерия»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Барселона Б»]] [[Гурӯҳ:Бозигарони БФ «Кадис»]] 2s87ackk2j41m8rcagsduixyht5zgtn Эливелто 0 172916 1485640 1484592 2026-08-31T09:06:49Z Makenzis 22662 1485640 wikitext text/x-wiki {{Варақаи футболбоз |embed = no |ном = Эливелто |акс = |андозаи_акс = 200 |alt = |шарҳи_акс = |номи_пурра = Эливелтон Рибейро<br>(Elivelton Ribeiro) |ном_ҳангоми_таваллуд = |санаи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|1992|01|02|df=yes}} |макони_таваллуд = [[Оламбра]], [[Cан Пауло Cтате]], [[Бразилия]]<ref group=қайд>[[:en:Brazil|Brazil]], [[:en:São Paulo state|São Paulo state]], [[:en:Holambra|Holambra]]</ref> |санаи_вафот = |макони_вафот = |қад = 170 cm |мавқеъ = {{afp|SR}} |бошгоҳи_кунунӣ = {{расми парчам|Литва}} [[Паневежис (бошгоҳи футбол)|Паневежис]] |рақам = |солҳо1 = 2011-2012 |бошгоҳҳо1 = C.R. Flamengo[[:en:C.R. Flamengo|<sup>en</sup>]] |баромадҳо1 = ? |голҳо1 = ? |солҳо2 = 2012-2014 |бошгоҳҳо2 = {{расми парчам|Бразилия}} [[Империал Футебол Клубе|Империал]][[:en:Imperial Futebol Clube|<sup>en</sup>]] |баромадҳо2 = ? |голҳо2 = ? |солҳо3 = 2013 |бошгоҳҳо3 = {{расми парчам|Бразилия}} [[Асосиасан Деспортива Кабофриенсе|Кабофриенсе]][[:en:Associação Desportiva Cabofriense|<sup>en</sup>]] |баромадҳо3 = ? |голҳо3 = ? |солҳо4 = 2014-2015 |бошгоҳҳо4 = {{расми парчам|Литва}} [[Экранас (бошгоҳи футбол)|Экранас]][[:en:FK Ekranas|<sup>en</sup>]] |баромадҳо4 = 34 |голҳо4 = 13 |солҳо5 = 2015 - |бошгоҳҳо5 = {{расми парчам|Литва}} [[Жалгирис (бошгоҳи футбол)|Жалгирис]] |баромадҳо5 = 56 |голҳо5 = 20 |солҳо6 = 20 - |бошгоҳҳо6 = [[]] |баромадҳо6 = |голҳо6 = |солҳо7 = 20 - |бошгоҳҳо7 = [[]] |баромадҳо7 = |голҳо7 = |солҳо8 = 20 - |бошгоҳҳо8 = [[]] |баромадҳо8 = |голҳо8 = |солҳо9 = 2020 - 2022 |бошгоҳҳо9 = {{расми парчам|Литва}} [[Паневежис (бошгоҳи футбол)|Паневежис]] |баромадҳо9 = 69 |голҳо9 = 13 |солҳо10 = 20 - |бошгоҳҳо10 = [[]] |баромадҳо10 = |голҳо10 = |солҳо11 = 20 - |бошгоҳҳо11 = [[]] |баромадҳо11 = |голҳо11 = |солҳо12 = 2025 - |бошгоҳҳо12 = {{расми парчам|Литва}} [[Паневежис (бошгоҳи футбол)|Паневежис]] |баромадҳо12 = 45 |голҳо12 = 6 |солҳои_умумӣ = |баромадҳои_умумӣ = |голҳои_умумӣ = |шаблонҳои_медал-title = |шаблонҳои_медал = |шаблонҳои_медал-expand = |module = |азнавсозии_бошгоҳ = |азнавсозии_дастаи_миллӣ = }} '''Эливелтон Рибейро''' ({{lang-pt|''Elivelton Ribeiro''}}; [[2 январ]]и [[1992]], [[Оламбра]], [[Cан Пауло Cтате]], [[Бразилия]]) — футболбози [[Бразилия|бразилӣ]], {{afp|sr}}.<ref>[[:en:Elivelto|Elivelto]]</ref> == Зиндагинома == {{васеъкунии фасл}} == Маснади бошгоҳӣ == == Мунтахаби миллӣ == == Эзоҳ == {{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}} == Пайвандҳо == {{эзоҳ}} __FORCETOC__ [[Гурӯҳ:Зодагони 2 январ]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1992]] [[Гурӯҳ:Ҳуҷумкунандагони футбол]] [[Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Flamengo]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Империал Футебол Клубе]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Асосиасан Деспортива Кабофриенсе]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Экранас]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Žalgiris]] {{Brazil-footy-bio-stub}} 170kcnvn0a5v03hwbvmgl3mzlmzih3z Ниммуҳофизатгари марказӣ 0 204793 1485582 982149 2026-08-31T01:50:14Z Xqbot 1543 Ислоҳи масири дукарата ба [[Миёнмайдон (футбол)]] 1485582 wikitext text/x-wiki #равона [[Миёнмайдон (футбол)#Ниммуҳофизатгари марказӣ]] i96rtz2sd8t6686qrtk1ojuh5h43o97 Ниммуҳофизатгари канорӣ 0 204794 1485583 982150 2026-08-31T01:50:18Z Xqbot 1543 Ислоҳи масири дукарата ба [[Миёнмайдон (футбол)]] 1485583 wikitext text/x-wiki #равона [[Миёнмайдон (футбол)#Ниммуҳофизатгари канорӣ]] acm61rkti2krlnmo2dy886phjmasjgf Ниммуҳофизатгари пойгоҳӣ 0 204795 1485584 982151 2026-08-31T01:50:23Z Xqbot 1543 Ислоҳи масири дукарата ба [[Миёнмайдон (футбол)]] 1485584 wikitext text/x-wiki #равона [[Миёнмайдон (футбол)#Ниммуҳофизатгари пойгоҳӣ]] o3gu7zicvv5ppity4owpqs9s9vxlbrj Ниммуҳофизатгари ҳуҷумкунанда 0 204796 1485585 982152 2026-08-31T01:50:28Z Xqbot 1543 Ислоҳи масири дукарата ба [[Миёнмайдон (футбол)]] 1485585 wikitext text/x-wiki #равона [[Миёнмайдон (футбол)#Ниммуҳофизатгари ҳуҷумкунанда]] a9b6utfxnl1k5mplyiln6ex21v54pv5 Ниммуҳофизатгар (футбол) 0 205663 1485586 982138 2026-08-31T01:50:34Z Xqbot 1543 Ислоҳи масири дукарата ба [[Миёнмайдон (футбол)]] 1485586 wikitext text/x-wiki #равона [[Миёнмайдон (футбол)]] cz1zbxl7smoieq4hua258puo5pfwciv Ниёз Мирзоев 0 205716 1485463 1380926 2026-08-30T16:00:51Z Yoonoos.tj 27005 1485463 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Ниёз}} {{Ҳамнасабҳо|Мирзоев}} {{Олим |ном = Ниёз Мирзоев |номи аслӣ = Ниёз Мирзоев |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 15.02.1949 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Айнӣ}}, [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчам| Тоҷикистон}} |маҳалли даргузашт = |фазои илмӣ = [[таърих]] |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор| илмҳои таърих }} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}} |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленин]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Ниёз Мирзоев''' (15.02.1949, [[ноҳияи Айнӣ|н. Айнӣ]]) — олим, доктори илмҳои таърих (1997), профессор (1999). == Зиндагинома== Соли 1968 факултаи таърихи [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленин]]ро (ҳоло ДМТ) хатм намуда, дар аспирантураи Институти шарқшиносии АИ ИҶШС (ш. Маскав) хондааст. Аз соли 1977 дар [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленин]] ба фаъолият шурӯъ намуда, вазифаҳои муаллими калон, дотсенти кафедраи таърихи Тоҷикистон (1977-1988), декани факултаи таърих (1989-2004), профессор ва мудири кафедраи муносиботи байналмилалиро дар [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]](2004-2011) иҷро кардааст. Оид ба равобити Иттиҳоди Шӯравӣ бо мамолики Шарқ, ҳамкориҳои иқтисодӣ, илмӣ, фарҳангии Тоҷикистон бо Эрону Афғонистон, ислоҳоти маориф дар Эрон ва дигар мавзӯъҳои марбута беш аз сад таълифот ба табъ расондааст. Иштирокдори чандин ҳамоиши байналмилалии муаррихону ховаршиносон мебошад. == Осор == * Ҳамкориҳои ИҶШС бо мамолики Шарқ. – Д., 1990 (бо ҳуруфи арабӣ); * Бабидское восстание в Иране в 1848-1852гг. – М., 1990; * Ҳамкориҳои самарабахш. – Д., 1991; Реформы образования в Иране. – Д., 1995; * Робитаҳои Тоҷикистон ва Афғонистон. – Д., 1997; * Тоҷикистон ва Эрон: Шоҳроҳи ҳамкориҳо. – Д., 1998; * Таджикистан и страны Востока. – Д., 1998; * Экономическое и культурное сотрудничество Таджикистана со странами Востока. – Д., 1998; * Ҷавҳари таърих. – Д., 2003 (ҳаммуаллиф), нашри дуюм. – Д., 2006. ва диг.<ref>Арбобони илми тоҷик (асри ХХ-аввали асри ХХI) / Муаллиф-мураттиб [[Ёрмуҳаммади Сучонӣ]]. – Душанбе, 2017. – С. 343.</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == [[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони асри XX]] [[Гурӯҳ:Олимони асри XXI]] 69ub9exsoxifugnbo8og0as3fxzekme Midfielder 0 209267 1485587 999326 2026-08-31T01:50:39Z Xqbot 1543 Ислоҳи масири дукарата ба [[Миёнмайдон (футбол)]] 1485587 wikitext text/x-wiki #равона [[Миёнмайдон (футбол)]] cz1zbxl7smoieq4hua258puo5pfwciv Ҳофбек 0 209786 1485588 1003016 2026-08-31T01:50:44Z Xqbot 1543 Ислоҳи масири дукарата ба [[Миёнмайдон (футбол)]] 1485588 wikitext text/x-wiki #равона [[Миёнмайдон (футбол)]] cz1zbxl7smoieq4hua258puo5pfwciv Ҷоизаи Оскар (2018) 0 210703 1485515 1347671 2026-08-30T19:01:52Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485515 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} '''Таҷлили ҷоизаи Оскар 2018''' (таҷлили 90-ум) Дар озмуни «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар -2018]]» доир ба ҷамъбасти соли 2017 — дар номинатсияи [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - драмаи ({{lang-ru|«Шакли об»США}}), ({{lang-ru|"Форма воды", США}}) ғолиб гардид. Таҷлили супоридани «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар]]», тавассути Академияи улум ва ҳунарҳои синамо (AMPAS) [[4 март]]и [[2018]], чун ҳамасола дар театри Долбӣ ([[Ҳолливуд]], [[Лос-Анҷелес]])и ([[ИМА]]) баргузор гардид.<ref name="oscar.kinonews.ru">[https://oscar.kinonews.ru/2018/#nom ПРЕМИЯ ОСКАР 2018: НОМИНАНТЫ И ПОБЕДИТЕЛИ]</ref> '''Ғолибони соли 2018''' * [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] — драмаи драмаи ({{lang-ru|«Шакли об»США}}), ({{lang-ru|"Форма воды", США}}); <ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Коргардонии беҳтарин (Оскар, ИМА)|Коргардонии беҳтарин]] — [[Гилермо Дел Торо]]; <ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Нақши беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини мардона]] — [[Гэри Олдман]]; <ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Нақши беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини занона]] — [[Фрэнсес Макдорманд]]; <ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Нақши дуюми беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини мардона]] — [[Сэм Рокуэлл]]; <ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Нақши дуюми беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини занона]] — [[Эллисон Джэнни]]; <ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Беҳтарин сенарияи филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи филм]] — [[Ҷордан Пил]]; <ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида]] — [[Ҷеймс Айвори]]; <ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм (Ҷойизаи "Оскар")|Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм]] — Coco ({{lang-tg|"Сирри Коко"}}), ({{lang-ru| «Тайна Коко»}}); <ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Беҳтарин суруд дар филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин суруд дар филм]] — REMEMBER ME (дар филми ({{lang-ru| «Тайна Коко»}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Беҳтарин мусиқии филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин мусиқии филм]] — [[Александр Деспла]] (дар филми «Шакли об», ({{lang-ru|"Форма воды", США}}); <ref name="oscar.kinonews.ru"/> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2018 Список лауреатов и номинантов на официальном сайте]{{ref-en}} * [http://oscar.go.com/ Academy Awards Official website]{{ref-en}} * [http://www.oscars.org/ The Academy of Motion Picture Arts and Sciences Official website]{{ref-en}} * [https://www.imdb.com/event/ev0000003/2018/1/?ref_=ev_eh «Оскар»-2018 на сайте IMDb]{{ref-en}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаи Оскар]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои Академия]] glbrmvr50dm7mwjarg7pst7qsuggsmj Брифинг 0 212841 1485616 1018024 2026-08-31T06:00:35Z Rabboni Hakimzoda 123692 1485616 wikitext text/x-wiki '''Брифинг''' ({{lang-en| briefing – кӯтоҳ, мӯҷаз }}) – во­хӯ­рии кӯтоҳ; мулоқоти ашхоси расмӣ–намояндагони ҳу­кумат, созмонҳои байналмилалӣ тиҷоратӣ, муасси­са­ҳои ил­мӣ, фарҳангӣ, варзишӣ ва ғайра бо кормандони [[Васоити ахбори омма|ВАО]]. Бо мақ­сади ироа маълумот пиромуни ҳодисаҳои муҳим, аз қаби­ли ҷараён ва ё ҷамъбасти музокироти байнал­ми­лалӣ, конфе­ренсияҳо, симпозиумҳо, семинарҳо ва ғайра бар­­гузор мегардад. Ширкатдорони Брифинг мавқеъ, назарот ва на­ти­ҷаҳои бадастомада аз ҷамъомадро эълом медоранд. Брифинг имконият меди­ҳад, ки маҳаку меҳвари ҳодиса­ҳои ҳассо­су муҳим ба воситаи ВАО возеҳ гардад ва ба аф­кори умум таъсир расонад. Брифинг маъмулан дар толори идора­ҳои расмӣ, қасрҳои маъмуриву фарҳангӣ, меҳмон­хонаҳо ва ғайра баргузор мегардад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Брифинг|3|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ]] [[Гурӯҳ:Истилоҳот]] [[Гурӯҳ: Интернет]] [[Гурӯҳ:Иттилоот]] 9lpx3fnom4fpivhetc5rqbq1v11sak0 1485617 1485616 2026-08-31T06:00:52Z Rabboni Hakimzoda 123692 1485617 wikitext text/x-wiki '''Брифинг''' ({{lang-en| briefing – кӯтоҳ, мӯҷаз }}) – во­хӯ­рии кӯтоҳ; мулоқоти ашхоси расмӣ–намояндагони ҳу­кумат, созмонҳои байналмилалӣ тиҷоратӣ, муасси­са­ҳои ил­мӣ, фарҳангӣ, варзишӣ ва ғайра бо кормандони [[Васоити ахбори омма|ВАО]]. Бо мақ­сади ироа маълумот пиромуни ҳодисаҳои муҳим, аз қаби­ли ҷараён ва ё ҷамъбасти музокироти байнал­ми­лалӣ, конфе­ренсияҳо, симпозиумҳо, семинарҳо ва ғайра бар­­гузор мегардад. Ширкатдорони Брифинг мавқеъ, назарот ва на­ти­ҷаҳои бадастомада аз ҷамъомадро эълом медоранд. Брифинг имконият меди­ҳад, ки маҳаку меҳвари ҳодиса­ҳои ҳассо­су муҳим ба воситаи ВАО возеҳ гардад ва ба аф­кори умум таъсир расонад. Брифинг маъмулан дар толори идора­ҳои расмӣ, қасрҳои маъмуриву фарҳангӣ, меҳмон­хонаҳо ва ғайра баргузор мегардад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Брифинг|3|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти рӯзноманигорӣ]] [[Гурӯҳ:Истилоҳот]] [[Гурӯҳ: Интернет]] [[Гурӯҳ:Иттилоот]] ib2r39xy5natprd0hurwxtko55d70gd Дараҷаи низомӣ 0 214109 1485458 1460311 2026-08-30T13:11:29Z Omid Jeyhani 1522 Fixed grammar 1485458 wikitext text/x-wiki '''Рутбаи ҳарбӣ''' — аломати фарқкунандаи ҳарбӣ аст, ки вобаста ба таҳсилот, мансаби ишғолкарда ва собиқаи хидмат ба хидматчиёни ҳарбӣ ва уҳдадорони ҳарбӣ дода мешавад<ref name="Қонун">[http://mmk.tj/content/қонуни-ҷумҳурии-тоҷикистон-дар-бораи-уҳдадории-ҳарбӣ-ва-хидмати-ҳарбӣ/ ҚОНУНИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ДАР БОРАИ УҲДАДОРИИ УМУМИИ ҲАРБӢ ВА ХИЗМАТИ ҲАРБӢ]{{Пайванди мурда|date=June 2023 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. '''Дараҷабандии низомӣ''' сомонае мунтазам барои ташхиси силсиламаротиб дар [[нерӯҳои мусаллаҳ]] ё ниҳодҳое аст, ки тавассути низом созмондеҳӣ мешаванд. Дараҷаҳои низомӣ нишондиҳандаи донишу коршиносиву шоистагии афсарон дар раҳбарӣ ва фармондеҳии [[Ягони низомӣ|ягоне]] аз нерӯҳои мусаллаҳ ҳастанд. Дараҷаҳои низомӣ маъмулан бо нишонаҳое намоёнидаву шинохта мешаванд, ки дар пӯшоки ҳамсон дӯхта ё часпонда шудаанд. <noinclude> {| width="100%" style="border:1px solid #8888aa; background-color:#FFFFFF; padding:5px; font-size:95%; margin: 0px 12px 12px 0px;" |- bgcolor="#dadada" ! colspan="1" |{{flagicon|Tajikistan}}'''[[Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон|Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] ! colspan="12" |[[Афсар]]он |- bgcolor="#dadada" ! [[Дараҷаи низомӣ|Поя]] ! colspan="4" | [[Солор]]он ! colspan="3" | [[Сардор]]он ! colspan="4" | [[Саркарда]]гон ! cosplan="1" | [[Курсант|Размомӯзон]] |- align="center" | '''Сардӯшиҳо'''<br>'''Ҷашнӣ''' |[[File:Tajikistan-Army-OF-9.png|50px]] |[[File:1955arm-tu03.svg|50px]] |[[File:RAF_A_F7LtGen_since_2010par.svg|50px]] |[[File:RAF_A_F6MajGen_since_2010par.svg|50px]] |[[File:RAF_A_F5Col_since_2010par.svg|50px]] |[[File:RAF_A_F4LtCol_since_2010par.svg|50px]] |[[File:RAF_A_F3Major_since_2010par.svg|50px]] |[[File:RAF_A_F2Capt_since_2010par.svg|50px]] |[[File:RAF_A_F1FstLt_since_2010par.svg|50px]] |[[File:RAF_A_F1-2Lt_since_2010par.svg|50px]] |[[File:RAF_A_F1-3SubLt_since_2010par.svg|50px]] |[[File:RAF_A_F0-Kur_since_2010par.svg|50px]] |- align="center" | '''Ҳаррӯза''' | [[File:Tajikistan-Army-OF-9e.png|50px]] | [[File:Tajikistan-Army-OF-8.png|50px]] | [[File:Tajikistan-Army-OF-7.png|50px]] | [[File:Tajikistan-Army-OF-6.png|50px]] | [[File:Tajikistan-Army-OF-5.png|50px]] | [[File:Tajikistan-Army-OF-4.png|50px]] | [[File:Tajikistan-Army-OF-3.png|50px]] | [[File:Tajikistan-Army-OF-2.png|50px]] | [[File:Tajikistan-Army-OF-1c.png|50px]] | [[File:Tajikistan-Army-OF-1b.png|50px]] | [[File:Tajikistan-Army-OF-1a.png|50px]] | [[File:Tajikistan-Army-OF-(D).png|50px]] |- align="center" | '''Размӣ''' | [[File:OF09_Army_general_fu-2013.png|50px]] | [[File:18gen3.png|50px]] | [[File:17gen2.png|50px]] | [[File:16gen1.png|50px]] | [[File:15Polk.png|50px]] | [[File:14podpol.png|50px]] | [[File:13mj.png|50px]] | [[File:12kpt.png|50px]] | [[File:11stlt.png|50px]] | [[File:10lt.png|50px]] | [[File:9mllt.png|50px]] | [[File:RAF_A_R1Kursant_2010_field.png|34px]] |- align="center" valign="top" | [[Дараҷаи низомӣ|'''Дараҷаҳо''']]<br>кунунӣ | Генерали артиш | Генерал-полковник | Генерал-лейтенант | Генерал-майор | Полковник | Подполковник | Майор | Капитан | Лейтенанти калон | Лейтенант | Лейтенанти хурд | Курсант |- align="center" valign="top" | пешниҳодӣ<ref name="Джайхани">[http://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20181110/umed-dzhaihani-v-natsionalnoi-armii-i-terminologiya-dolzhna-bit-maksimalno-natsionalnoi Умед Джайхани: В национальной армии и терминология должна быть максимально национальной]</ref> | [[Артишсолор]] | [[Сипаҳсолор]] | [[Лашкарсолор]] | [[Гундсолор]] | [[Сарҳанг]] | [[Сарҳангёр]] | [[Саргурд]] | [[Сарвашт]] | [[Таҳмабон]] | [[Таҳмадор]] | [[Таҳмавар]] | [[Курсант|Размомӯз]] |- align="center" bgcolor="#efefef" | {{iw|Ҳамто дар НАТО||en|Ranks and insignia of NATO}} | OF-9 | OF-8 | OF-7 | OF-6 | OF-5 | OF-4 | OF-3 | OF-2 | colspan="3" | OF-1 | OF(D) and student officer <noinclude> [[Гурӯҳ:Артиши Тоҷикистон]] </noinclude> |- |} <noinclude> {| width="100%" style="border:1px solid #8888aa; background-color:#FFFFFF; padding:5px; font-size:95%; margin: 0px 12px 12px 0px;" |- bgcolor="#dadada" ! colspan="13" | {{flagicon|Tajikistan}} '''[[Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон|Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]]''' |- bgcolor="#dadada" ! [[Дараҷаи низомӣ|Поя]] ! colspan="2" | [[Размсоз]]он ! colspan="4" | [[Размовар]]он ! colspan="2" | [[Сарбоз]]он |- align="center" | '''Сардӯшиҳо'''<br />'''Ҷашнӣ'''<br /> | [[File:Rank_insignia_of_старший_прапорщик_of_the_Soviet_Army.svg|50px]] | [[File:Rank_insignia_of_прапорщик_of_the_Soviet_Army.svg|50px]] | [[File:Russia-Army-OR-8-2010.svg|50px]] | [[File:Russia-Army-OR-7-2010.svg|50px]] | [[File:Russia-Army-OR-5-2010.svg|50px]] | [[File:Russia-Army-OR-4-2010.svg|50px]] | [[File:Russia-Army-OR-2-2010.svg|50px]] | [[File:Russia-Army-OR-1-2010.svg|50px]] |- align="center" | '''Ҳаррӯза''' | [[File:Tajikistan-Army-OR-9b.png|50px]] | [[File:Tajikistan-Army-OR-9a.png|50px]] | [[File:Tajikistan-Army-OR-8.png|50px]] | [[File:Tajikistan-Army-OR-7.png|50px]] | [[File:Tajikistan-Army-OR-6.png|50px]] | [[File:Tajikistan-Army-OR-5.png|50px]] | [[File:Tajikistan-Army-OR-4.png|50px]] | [[File:Tajikistan-Army-OR-1.png|50px]] |- align="center" | '''Размӣ'''<br /> | [[File:8stprp.png|50px]] | [[File:7prp.png|50px]] | [[File:6starsh.png |50px]] | [[File:5stsg.png|50px]] | [[File:4sg.png|50px]] | [[File:3ML.png|50px]] | [[File:2efr.png|50px]] | [[File:1pvt.png|50px]] |- align="center" valign="top" | [[Дараҷаи низомӣ|'''Дараҷаҳо''']]<br>кунунӣ | Прапоршики калон | Прапоршик | Старшина | Сержанти калон | Сержант | Сержанти хурд | Ефрейтор | Қаторӣ |- align="center" valign="top" | пешниҳодӣ<ref name="Джайхани"/> | [[Размсоз]] | [[Размпардоз]] | [[Размозмо]] | [[Разморо]] | [[Размдор]] | [[Размовар]] | [[Размёр]] | [[Сарбоз]] |- align="center" bgcolor="#efefef" | {{iw|Ҳамто дар НАТО||en|Ranks and insignia of NATO}} | OR-9 | OR-9 | OR-8 | OR-7 | OR-6 | OR-5 | OR-4 | OR-1 |} <noinclude> [[Гурӯҳ:Артиши Тоҷикистон]] </noinclude> = Таърихчаи дараҷаҳои низомии тоҷикӣ = Дараҷаҳои низомии тоҷикӣ реша дар таърихи низомии мардумони эронитабор доранд ва аз истилоҳоту лақабҳо ва мансабҳои низомии [[Ашкониён]], [[Сосониён]], [[Сомониён]] ва [[дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон]] баргирифта ва ё аз рӯи онҳо сохта шудаанд<ref name="Джайхани" />. Деринатарин ёдкард аз нерӯҳои размии ниёкони тоҷикон дар «[[Авесто]]» ва сангнавиштаҳои шоҳаншоҳони [[Ҳахоманишиён|Ҳахоманишӣ]] боз монда, ки ''*kāra-'' ‘''мардум-сипоҳ''’ (< ҳиндуурупоӣ: ''*koro-s'', ''*kori̯o-s'' ‘''[[ҷанг]]''; ''[[сипоҳ]]'', ''[[лашкар]]''’ < олмонӣ: ''Heer'' ‘''[[артиш]]''; ''[[нерӯи заминӣ]]''’; инглисии куҳан: ''Here'' ‘''артиш''’)<ref>''Эдельман Д. И.'' Этимологический словарь иранских языков / Институт языкознания РАН. — М.: Издательская фирма «Восточная литература» РАН, 2011. — Т. 4 (i—k). — 416 с. — 800 экз. — ISBN 5-02-018124-2, ISBN 978-5-02-036478-3. (в пер.). — стр. 389—391</ref> ва *''spāda''- ‘''сипоҳ''’ хонда шудаанд. Дар нерӯҳои размии Эрони бостон нақши вижаеро [[Гардуна|гардунасаворон]] доштанд, ки дар «[[Авесто]]» ''raθaē-štar-'' (аз {{lang-ae|''raθa-''}} ‘''гардуна''’ + štar- ‘''истода''’) номида шудаанд<ref name="Tafazzoli">[https://ia800301.us.archive.org/23/items/AsanianSocietyI.WarriorsIi.ScribesIii.Dehqans/Tafazzoli2000SasanianSocietyI.WarriorsIi.ScribesIii.Dehqans.pdf ''Tafazzoli A.'' Sasanian Society. I. Warriors. II. Scribes. III. Dehqāns. N.Y., 2000.]</ref>. Ҳамин вожа дар забони {{lang-pal|''artēštār''}} шуда ва «[[артиш]]» аз он гирифта шудааст<ref>''Ҳасандӯст, Муҳаммад''. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1393. ISBN 978-600-6143-55-2.</ref>. === Сипоҳи Ҳахоманишиён === {| class="infobox bordered" style="width: 24em" !colspan='3' style="text-align:center; background:#cce" |'''Сипоҳи Ҳахоманишиён''' |- |colspan='3'| |- ! [[Ягон|Ягонҳо]] ! Шумори нерӯҳо ! Фармондеҳ |- | [[Рада|''*daθa-'']] | 10 сарбоз | [[Размовар|''*daθapati-'']] |- | [[Вашт|''*θata-'']] | 100 сарбоз | [[Сарвашт|''*θatapati-'']] |- | [[Ҳанг|''*hazāra-'']] | 1 000 сарбоз | [[Сарҳанг|''*hazārapati-'']] |- |[[Гунд|''*baivara-'']] | 10 000 сарбоз |[[Гундсолор|''*baivarapati-'']] |- | [[Сипоҳ|''*spāda-'']] | 60 000 сарбоз | [[Сипаҳсолор|''*spādapati-'']] |} Нерӯҳои мусаллаҳи Ҳахоманишиён (550 – 330 то милод) бар бахшбандии даҳгонӣ созмон ёфтаву ба забони {{lang-peo|''*spāda-''}} [''сипоҳ''] хонда мешудаанд. Дар сипоҳи Ҳахоманишиён аз 10 ''сарбоз'' як [[разма|''*daθa-'']] [''даҳа''] ташкил мешуда ва сардораш [[Размовар|''*daθapati-'']] [''даҳабад''] хонда мешудааст<ref name="Hinz">''W. Hinz'', Altiranisches Sprachgut der Nebenüberlieferungen, Wiesbaden, 1975.</ref>. Аз 10 ''даҳа'' як [[вашт|*θata-]] [''сада''] ташкил мешуда ва фармондеҳаш [[Сарвашт|''*θatapati-'']] [''садабад''] номида мешудааст<ref name="Hinz" />. Аз 10 ''сада'' як [[ҳанг|''*hazāra-'']] [''ҳазора''] ташкил мешуда ва фармондеҳаш [[Сарҳанг|''*hazārapati-'']] [''ҳазорбад''] хонда мешудааст<ref name="Marquart">''J. Marquart'', Untersuchungen zur Geschichte von Eran I, Göttingen, 1896.</ref>. Аз 10 ''ҳазора'' як [[лашкар|''*baivara-'']] [''бевара''] ташкил мешуда, ки фармондеҳаш [[Лашкарсолор|''*baivarapati-'']] [''беварбад''] номида мешудааст<ref name="Marquart" />. Сарфармондеҳи сипоҳи Ҳахоманишиён [[Сипаҳсолор|''*spādapati-'']] [''сипаҳбад''] хонда мешудааст<ref>''Шаҳбозӣ, Алиризо Шопур''. Ҷанг дар Эрони бостон // Ҷусторҳои эроншиносӣ. Теҳрон: Китоби марҷаъ, 1391.</ref>. Агар шумори нерӯҳои ин ягонҳоро бо воҳидҳои низомии артишҳои имрӯзӣ ҳамсанҷӣ кунем, ''даҳа'' бо [[Разма|''отделение'']], ''сада'' бо [[Вашт|''рота'']], ''ҳазора'' бо [[Ҳанг|''полк'']], ''бевара'' бо [[Лашкар|''дивизия'']] ва ''сипоҳ'' бо [[Артиш|''армия'']] баробар мешаванд. Бо ҳамин қиёс, ''даҳабад'' бо ''сержант'' ё ''старшина'', ''садабад'' бо ''лейтенант'' ё ''капитан'', [[Сарҳанг|''ҳазорбад'']] бо ''майор'' ё ''полковник'', [[Гундсолор|''беварбад'']] бо ''генерал-майор'' ё ''генерал-лейтенант'' ва ''сипаҳбад'' бо ''генерал-полковник'' ё ''генерали артиш'' баробар мешаванд. === Сипоҳи Ашкониён === {| class="infobox bordered" style="width: 24em" !colspan='3' style="text-align:center; background:#cce" |'''Сипоҳи Ашкониён''' |- |colspan='3'| |- ! [[Якон]]ҳо ! Шумори нерӯҳо ! Фармондеҳ |- | [[Разма|''*radag'']] | 10 сарбоз | [[Размовар|''*radagpān'']] |- | [[Вашт|''wast'']] | 100 сарбоз | [[Сарвон|''wast-sālār'']] |- | [[Ҳанг|''drafš'']] | 1 000 сарбоз | [[Сарҳанг|''drafš-sālār'']] |- |[[Гунд|''gund'']] | 10 000 сарбоз |[[Гундсолор|''gund-sālār'']] |- | [[Сипоҳ|''spāδ'']] | 50 000 сарбоз | [[Сипаҳсолор|''spāδpat'' ё ''spāδbad'']] |} Дудмони паҳлавии [[Шоҳаншоҳии Ашконӣ|Ашкониён]] ([[Соли 250 п.м.]] — [[224]]), ки ҷойгузини дудмони юнонии [[Давлати Селевкиён|Селевкиён]] ([[Соли 312 п.м.|312]] — [[Соли 64 п.м.|64 п.м.]]) шуд, созмони бахшбандии даҳгонии сипоҳи Ҳахоманишиёнро ба кор гирифт<ref name="Никоноров" />. Радабандии сипоҳи Ашкониён чунин будааст<ref>[http://www.ihism.uph.edu.pl/images/PDFs/DRUK_HIS_6/DRUK-SYVNNE.pdf ''Ilkka SYVÄNNE'' * (University of Haifa, Israel) Parthian Cataphract vs. the Roman Army 53 BC-AD 224]{{Пайванди мурда|date=October 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>: Дар [[сипоҳи Ашкониён]] ''даҳаҳо'' ба [[забони паҳлавӣ]] ''*radag'' ([[рада]]), ''садаҳо'' — [[Вашт|''wast'']] [''васт''], ''ҳазораҳо'' — [[Ҳанг|''drafš'']] [''дирафш''], ''бевараҳо'' — [[Гунд|''gund'']] [''гунд''] номида мешуданд<ref>''Farrokh, Kaveh''. Sassanian Elite Cavalry AD 224-642. Oxford: Osprey, 2005. ISBN 1841767131. — с. 6—7</ref>. Фармондеҳони ин ягонҳо мутаносибан [[Сарвон|''wast-sālār'']] [''васт-солор''], [[Сарҳанг|''drafš-sālār'']] [''дирафш-солор''] ва [[Гундсолор|''gund-sālār'']] [''гунд-солор''] хонда мешуданд<ref>''Ҷалолӣ'', ''Эраҷ''. Артиши Эрон дар асри Сосониён. Теҳрон: Вадиъат, 1384. – 170 с. ISBN 964-7805-48-9.</ref>. Нерӯҳои мусаллаҳи Ашкониён низ чун замони Ҳахоманишиён [[Сипоҳ|''spāδ'']] [''сипоҳ''] ва фармондеҳашон [[Сипаҳсолор|''spāδpat'' ё ''spāδbad'']] [''сипаҳбад''] номида мешуд<ref name="Shahbazi">[http://www.iranicaonline.org/articles/army-i ''A. Sh. Shahbazi'', “ARMY i. Pre-Islamic Iran,” Encyclopædia Iranica, II/5, pp. 489-499]</ref>. Бояд гуфт, ки сипоҳи подшоҳии [[Арманистон]], ки фармонбардори Эрон буд, низ ҳамчун сипоҳи Ашкониён ба ''гунд'', ''дрош'' ва ''вашт'' бахшбандӣ мешуд<ref name="Айвазян">[https://www.academia.edu/35927114/Терминология_организационной_структуры_Армянской_Армии_в_IV_V_вв._The_Terminology_of_the_Organizational_Structure_of_the_Armenian_Army_in_the_4-5th_centuries_А._Айвазян._Армяно-персидская_война_449_451_гг._Кампании_и_сражения._Eреван_Воскан_Ереванци_2016_СПб._Алетейя_2017._С._360-464 ''Айвазян А.'' Терминология организационной структуры Армянской Армии в IV—V вв. // А. Айвазян. Армяно-персидская война 449–451 гг. Кампании и сражения.– Eреван: Воскан Ереванци, 2016; СПб.: Алетейя, 2017.]</ref>. Ҳануз ҳам дар Нерӯҳои мусаллаҳи Арманистон [[вашт|рота]] ба забони {{lang-hy|Վաշտ}} [''вашт''], [[ҳанг]] — ''գունդ'' [''гунд''] ё ''Զորագունդ'' [''зӯрагунд''], [[сарҳанг]] — ''Գնդապետ'' [''гндапет''] ва [[генерал-полковник]] — ''գեներալ—գնդապետ'' [''general-gndapet''] номида мешаванд. === Сипоҳи Сосониён === {{Main|Сипоҳи Сосониён}} {{Сипоҳи Сосониён}} Нерӯҳои мусаллаҳи Сосониёнро ''[[сипоҳ]]'' ({{lang-pal|''spāh''}}) меномиданд, ки бузургтарин якони он ''[[гунд]]'' ({{lang-pal|''gund''}})<ref name="Tafazzoli"/> будаву 5 000 сарбозро дар бар мегирифта ва фармондеҳашро ''[[гундсолор]]'' ({{lang-pal|''gund-sālār''}}) мехонданд<ref name="Synopsis">[https://www.researchgate.net/profile/Katarzyna_Maksymiuk/publication/323545353_Kaveh_Farrokh_Gholamreza_Karamian_Katarzyna_Maksymiuk_A_Synopsis_of_Sasanian_Military_Organization_and_Combat_Units_Siedlce-Tehran_2018/links/5a9b94b0a6fdcc3cbacb690d/Kaveh-Farrokh-Gholamreza-Karamian-Katarzyna-Maksymiuk-A-Synopsis-of-Sasanian-Military-Organization-and-Combat-Units-Siedlce-Tehran-2018.pdf ''Kaveh Farrokh'', ''Gholamreza Karamian'', ''Katarzyna Maksymiuk''. A Synopsis of Sasanian Military Organization and Combat Units, Siedlce-Tehran 2018. — ISBN 978-83-62447-22-0. — c. 13]</ref>. Ҳар ''гунде'' аз чанд [[ҳанг|''дирафш'']] ({{lang-pal|''drafš''}}) ташкил мешуд, ки ҳар кадоме 1 000 сарбоз дошт. Ҳар ''дирафше'' аз ду ''[[вашт]]'' ({{lang-pal|''wašt''}}) ташкил мешуд, ки ҳар кадоме 500 сарбоз дошт. Ҳар ''ваште'' аз чанд ''[[таҳм]]'' ({{lang-pal|''tahm''}})<ref name="Asha">{{Cite web |url=http://www.rahamasha.net/uploads/2/3/2/8/2328777/the_dates_in_the_pahlavg_and_prsg.pdf |title=''Asha R.'' The Dates in the Pahlavīg and Pārsīg Inscriptions of Durā (Europos) |accessdate=2019-01-31 |archivedate=2016-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160807133914/http://www.rahamasha.net/uploads/2/3/2/8/2328777/the_dates_in_the_pahlavg_and_prsg.pdf }}</ref> созмон меёфт, ки ҳар кадоме 100 сарбоз доштанд. Ҳар ''таҳме'' аз чанд ''[[разма|рада]]'' ({{lang-pal|''radag''}})<ref>[https://cyberleninka.ru/article/n/voennaya-razvedka-v-sasanidskom-irane-organizatsiya-deyatelnosti-i-istochniki-informatsii ''Дмитриев В.А.'' Военная разведка в сасанидском Иране: организация деятельности и источники информации // Вестник Нижегородского университета им. Н.И. Лобачевского. 2016. № 1. С. 9–22. Прим. 12 на стр. 18]<blockquote>... Впрочем, из среднеперсидских эпиграфических источников середины III в. н.э. (граффити в Дура-Европосе, датируемые 253 г.) известно о существовании армейских писцов (видимо, более низкого ранга, нежели ''dabīr-i sipāh''), называвших себя ''dibīr-ī tahm'' и ''dibīr-ī radag'' [24, c. 244; 25].</blockquote></ref> ташкил мешуд, ки ҳар кадоме 10 сарбозро дар бар мегирифт. ''Фармондеҳи дирафш'' [[сарҳанг|''дирафшсолор'']] ({{lang-pal|''drafš-sālār''}})<ref name="Synopsis" />, ''фармондеҳи вашт'' [[сарвон|''ваштсолор'']] ({{lang-pal|''wašt-sālār''}})<ref name="Synopsis" />, ''фармонеҳи таҳм'' ''[[таҳмдор]]'' ({{lang-pal|''tahmdār''}})<ref name="Никоноров">[https://www.academia.edu/1264468/К_вопросу_о_парфянском_наследии_в_сасанидском_Иране_военное_дело_On_the_Parthian_Legacy_in_Sasanian_Iran_the_Case_of_Warfare_ ''Никоноров В. П.'' К вопросу о парфянском наследии в сасанидском Иране: военное дело // Центральная Азия от Ахеменидов до Тимуридов: археология, история, этнология, культура. Материалы международной научной конференции, посвященной 100-летию со дня рождения Александра Марковича Беленицкого (Санкт-Петербург, 2–5 ноября 2004 года) / Отв. ред. В. П. Никоноров. СПб., 2005. С. 145. сн. 18]<blockquote>В документе Nov 280 из архива Старой Нисы фигурируют два лица, носящие звание ''tgmdr'' («начальник тагмы»), состоящее из двух частей – греч. «''τάγμα''» («''легион''») и парф. ''dār'' («начальствующий»). Предполагается, что это звание – калька с римского военного термина в греческой передаче «τάγματάρχος» ‘начальник легиона’, появившееся в парфянском военном лексиконе как раз в связи с депортацией воинов Красса в восточные районы Парфии, где они были организованы в отряды под началом парфянских тагмадаров и, в том числе, трудились на сельскохозяйственных работах [Дьяконов, Ливщиц 1966: 148 – 152]. Кстати, слово «''тагма''» в пехлевийской форме ''tḥmy'' как обозначение воинского подразделения зафиксировано в надписи, оставленной сасанидскими солдатами в синагоге Дура-Европос [Луконин 1987: 266, примеч. 62].</blockquote></ref> ва ''фармондеҳи рада'' эҳтимолан ''радабон'' ({{lang-pal|''*radagbān''}}) номида мешуд. ''Фармондеҳи сипоҳ'' [[сипаҳсолор|''сипаҳбад'']] ({{lang-pal|''spāhbed''}}) хонда мешуд<ref name="Daryaee">[https://ia802707.us.archive.org/2/items/SasanianPersia/tourajsasanianPersia.pdf ''Daryaee, Touraj''. Sasanian Persia: The Rise and Fall of an Empire. — ISBN 978 1 85043 898 4]</ref>. Дар шоҳаншоҳии Сосонӣ баландпоятарин мақоми низомӣ пас аз [[шоҳаншоҳ]] [[Артишсолор|''артишдорон-солор'']] ({{lang-pal|''artēštārān-sālār''}}) буд<ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/artestaran-salar-chief-of-the-warriors-a-high-ranking-title-in-sasanian-times-see-artestar- ''W. Sundermann''. ARTĒŠTĀRĀN SĀLĀR, Encyclopædia Iranica. Vol. II, Fasc. 6, p. 662]</ref><ref>''Дьяконов М. М.'' Очерк истории древнего Ирана. М., 1961. С. 291</ref>, ки бино бар қаринаҳо, унвони дигаре барои «''Эрон сипоҳбед''» ({{lang-pal|''Ērān spāhbēd''}}) аст, ки то замони подшоҳии Хусрав [[Анӯшервон]] болотарин мақоми низомӣ дар шоҳаншоҳии Сосониён буд<ref>{{Cite web |url=http://www.cgie.org.ir/shavadn.asp?id=391 |title=Artēštārān-sālār // ''Донишномаи Эрон'', ҷ. 2, 2503 |accessdate=2012-10-23 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6BcugL8gH?url=http://www.cgie.org.ir/shavadn.asp?id=391 |archivedate=2012-10-23 }}</ref>. Бо таваҷҷуҳ ба ҳамномии яконҳои сипоҳи Арманистон бо Эрон дар замони Сосониён, метавон гуфт, ки шумори нерӯҳо дар яконҳои размии сипоҳи Сосониён низ бо сипоҳи Арманистон ҳамсону баробар будааст. Чунончи, дар сипоҳи Арманистон ҳар гунд аз ду ё се ''дирафш'' ташкил меёфт ва дирафш низ, агар онро бо ''коҳорт'' ({{lang-la|''cohors''}} — якони размии сипоҳи Рум, ки маъмулан аз 500 – 600 сарбоз ташкил мешуд) ҳамсанҷӣ кунем, аз ду ''вашт'' созмон меёфтааст. Дар садаҳои IV — V милодӣ нерӯҳои размии подшоҳии Арманистон аз ''сипоҳҳо'' (ҳар кадоме 10 ҳазор сарбоз доштаанд), ''гундҳо'' (2 000 – 3 000 сарбоз), ''дирафшҳо'' (1 000 сарбоз), ''ваштҳо'' (500 сарбоз) ва ҳамчунин яконҳои хурдтар – ''садаҳо'' ва ''даҳаҳо'' ташкил мешудаанд. Ин сохтори созмонии сипоҳи Арманистон ҳамсониҳои бисёре бо сипоҳи Рум ва бештар аз он бо сипоҳи Эрон дар замони подшоҳии Сосониён дошт<ref name="Айвазян" />. Аз деворнивиштаҳои сипоҳиёни Сосонӣ дар куништи яҳудиёни шаҳри Дура-Европос метавон донист, ки садаҳо ''таҳм'' ва даҳаҳо ''рада'' номида мешудаанд<ref name="Asha" />. Чунонки аз ҷадвали радабандии сипоҳи Сосониён дида мешавад, сохтори сипоҳи Сосониён ба сохтори артишҳои имрӯзӣ наздиктар аст. Чунончи, аз рӯи шумори нерӯҳо [[Разма|рада]] бо ''отделение'', [[таҳма|таҳм]] бо ''рота'', [[вашт]] бо ''батальон'', [[Ҳанг|дирафш]] бо ''полк'', [[гунд]] бо ''бригада'' ва [[сипоҳ]] бо ''дивизия'' баробар аст. Бо ҳамин қиёс, [[размовар]] бо ''сержант'' ё ''старшина'', [[таҳмадор]] бо ''лейтенант'', [[Сарвашт|ваштсолор]] бо ''капитан'', [[Сарҳанг|дирафшсолор]] бо ''полковник'', [[гундсолор]] бо ''генерал-майор'' ё ''генерал-лейтенант'' ва [[Сипаҳсолор|сипаҳбад]] бо ''генерал-полковник'' ё ''генерали артиш'' баробар будаанд. == Пайвандҳо == * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон]] == Манобеъ == {{эзоҳ}} {{Дараҷаҳои низомӣ}} [[Гурӯҳ:Артиш]] [[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]] dc0qpmrugj2ig6se0yfsxn71eumv7ae Артишсолор 0 214203 1485558 1453766 2026-08-30T19:17:00Z Omid Jeyhani 1522 /* Пешина */ Fixed grammar 1485558 wikitext text/x-wiki {{Дараҷаи низомӣ | тасвир1 = Russia-Army-OF-9-2013.svg | image_size = 100px | зернавис1 = <small>Сардӯшии [[Нерӯи заминӣ]]</small> | тасвир2 = Russia-Airforce-OF-9-2013.svg | зернавис2 = <small>Сардӯшии [[Нерӯи ҳавоӣ]]</small> | ном = '''Артишсолор''' | кишвар = {{парчамбандӣ|Tajikistan}} | нерӯ = [[Артиш]] | кӯтаҳнивишт = {{lang-fa|'''ارتش‌سالار'''}} | rank = «''Чаҳорситора''» | NATO rank = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-9]] | Non-NATO rank = | бунёдшуда = | бекоршуда = | дараҷаи болотар = [[Артишторон-солор]] | дараҷаи пойинтар = [[Сипаҳсолор]] | ҳамто = {{bulleted list|[[Новгонсолор]]|{{nowrap|{{парчамбандӣ|Iran}} '''ارتشبد‎'''}}|{{парчамбандӣ|Russia}} ''Генерал армии''|{{парчамбандӣ|USA}} ''General'' |[[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] OF-9}}| }} '''Артишсолор''' ({{lang-fa|'''ارتش‌سالار'''}}) — яке аз болотарин [[Солор|дараҷаҳои солорӣ]] дар [[Нерӯи заминӣ|нерӯҳои заминӣ]] ва [[Нерӯи ҳавоӣ|ҳавоӣ]], [[Вазорати дифоъ|ниҳодҳои низомӣ]] ва [[Кумитаи давлатии амниятии миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон|амниятӣ]], ки ҷойгоҳе болотар аз [[сипаҳсолор]] ва пойинтар аз [[артишторон-солор]] дорад ва баробар бо [[новгонсолор]] дар [[нерӯи дарёӣ]] аст; ''генерали артиш''<ref>[http://majmilli.tj/қонуни-ҷумҳурии-тоҷикистон-дар-бораи-35/ Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи уҳдадории умумии ҳарбӣ ва хидмати ҳарбӣ»]{{Пайванди мурда|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. ''Артишсолор'' дар нерӯҳои мусаллаҳ маъмулан мақоми фармондеҳии олии [[Нерӯҳои мусаллаҳ|маҷмуъи созмони низомии кишвар]]ро дорад ва ё ''фармондеҳи'' ''[[артиш]]'' аст, ки он [[Ягони низомӣ|ягоне амалиётӣ-тактикиест]], ки аз як ситод, қароргоҳи фармондеҳӣ, ду — се [[сипоҳ]] ва ягонҳои ёрирасон ташкил шуда ва қобилияти амалиётии мустақил дорад<ref>{{Cite web |url=http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |title=''Фарҳанги ҳазорвожаи низомӣ''. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Дафтари вожагузинии низомии Ситоди кулли Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон, 1392. – с. 50; 193 |accessdate=2021-08-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181222163608/http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |archivedate=2018-12-22 }}</ref><ref>{{книга|автор= Алиев Г. Г. канд. филол. наук |часть= |заглавие=Персидско-русский и русско-персидский военный словарь|ответственный=Под ред. канд. филол. наук, доц. А. М. Шойтова|место= М.|издательство=Воениздат|год=1972|страницы=19; 326|страниц=655|тираж=3500|isbn=}}</ref>. {| class="wikipedia sortable" border="1" |- |+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]''' |- |width="30%" align="center" style="background:#cfcfcf;" | <small>кеҳтар:</small><br>[[Сипаҳсолор]] |width="35%" align="center" style="background:#bfbfbf;"| [[File:Tajikistan_Armed_Forces_Shoulder_Patch.svg|30px]]<br>'''Артишсолор''' |width="30%" align="center" style="background:#afafaf;" | <small>меҳтар:</small><br> [[Артишторон-солор]]<br><small></small> |} == Вожашиносӣ == «''Артишсолор''» аз ду [[вожа]] сохта шуда ва мақулаи дастурии он [[исм]] ва сохтвожаи он ба сурати [исм (''[[артиш]]'') + [[исм]] (''[[солор]]'')] аст: <blockquote>''[[артиш]]'' ({{lang-fa|'''ارتش'''}} < {{lang-pal|''artēštār''}} «''разманда''» < {{lang-ae|''raθaē-štar-''}} «''гардунасавор''»<ref name="Ҳасандӯст">''Ҳасандӯст, Муҳаммад''. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1383. ISBN 978-600-6143-55-2. ҷ. 1, с. 162.</ref>) + ''[[солор]]'' ({{lang-fa|'''سالار'''}} < {{lang-pal|''sālār''}} < эронии бостон: ''*sara-dāra-'' ''[[сардор]]''<ref name="Ҳасандӯст" />) </blockquote> Дар сохти ин исм аз фароянди вожасозии таркиб истифода шудааст. Вожаи «''артиш''» дар забонҳои порсии миёна ва бостон вуҷуд надошта ва бо равиши ''пасинсозӣ'' ({{lang-en|back-formation}}) аз ''артиштор'' ({{lang-pal|''artēštār''}} ‘''разманда''’ < {{lang-ae|''raθaē-štar-''}} ‘''гардунасавор''’ аз ''raθa-'' ‘''[[гардуна]]''’ + ''štar-'' ‘''истода''’) сохта шудааст. [[Фарҳангистони забон ва адаби форсӣ|''Фарҳангистони забони Эрон'']] ''«артиштор»''-ро сохташуда аз ''артиш'' + -''дор'', яъне «''дорандаи артиш''» пиндошта ва «''артиш''»-ро аз он ҷудо кардаву онро ба маънии «''[[артиш]]''» хусусан ва «''[[Нерӯҳои мусаллаҳ|маҷмуъи сипоҳиён ва нерӯҳои мусаллаҳи кишваре]]''» умуман ба кор гирифтааст<ref name="Ҳасандӯст" /><ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/artestar-learned-calque ''W. Sundermann''. ARTĒŠTĀR, Encyclopædia Iranica. Vol. II, Fasc. 6, pp. 661-662]</ref>. Истилоҳи «''артиш''»-ро дар соли 1935 [[Фарҳангистони забон ва адаби форсӣ|''Фарҳангистони Эрон'']] бо пешниҳоди ''Анҷумани вожасозии артиш'' баробари истилоҳоти {{lang-fr|''armée''}} ва {{lang-en|''army''}} ниҳод ва ҷойгузини истилоҳи {{lang-mn|''qošun''}} ({{lang-fa|'''قشون'''}} ‘''қӯшун''’) кард<ref>{{Cite web |url=http://ganjineh.nlai.ir/article_1831.html |title=''Рустоӣ, Муҳсин''. Вожагони низомии мусаввиби Фарҳангистони Эрон (1314 — 1320 ҳ.ш.) // Фаслномаи «''Ганҷинаи аснод''». Зимистони 1373, №16. — с. 38 |accessdate=2019-01-28 |archivedate=2018-04-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180411091817/http://ganjineh.nlai.ir/article_1831.html }}</ref>. Ин истилоҳ ҳамакнун дар Тоҷикистон низ расман ба кор меравад<ref>[https://archive.org/details/farhangitafsirii01naza/page/80 ''Фарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ (иборат аз 2 ҷилд)''. Зери таҳрири Сайфиддин Назарзода (раис), Аҳмадҷон Сангинов, Саид Каримов, Мирзо Ҳасани Султон. – Душанбе: Пажӯҳишгоҳи забон ва адабиёти ба номи Рӯдакӣ, 2008. – 950 саҳ. – ҷ. 1, с. 80.]</ref>. Истилоҳи ''артишсолор'', ки кӯтоҳшуда аз ''[[артишторон-солор]]'' ({{lang-pal|''artēštārān-sālār''}}) аст, дар соли 2018 барои ҷойгузин кардани дараҷаи низомии ''генерали артиш'' ба [[Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пешниҳод шуд<ref>[http://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20181110/umed-dzhaihani-v-natsionalnoi-armii-i-terminologiya-dolzhna-bit-maksimalno-natsionalnoi ''Умед Джайхани'': В национальной армии и терминология должна быть максимально национальной]</ref>. == Пешина == ''[[Артишторон-солор]]'' ({{lang-pal|''artēštārān-sālār''}}) баландпоятарин мақоми низомӣ пас аз [[шоҳаншоҳ]] дар замони [[Давлати Сосониён|Сосониён]] буд<ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/artestaran-salar-chief-of-the-warriors-a-high-ranking-title-in-sasanian-times-see-artestar- ''W. Sundermann''. ARTĒŠTĀRĀN SĀLĀR, Encyclopædia Iranica. Vol. II, Fasc. 6, p. 662]</ref><ref>''Дьяконов М. М.'' Очерк истории древнего Ирана. М., 1961. С. 291</ref>. Дар «''[[Авесто|Замёд яшт]]''» («''[[Яштҳо]]''», 2/331) мардум бино бар пешае, ки доштанд, ба се гурӯҳ тақсим мешуданд: ''осрӯнон'' ({{lang-ae|''āθravan''-, ''aθaurvan''-}} ‘''руҳониён''’); ''артишторон'' ({{lang-ae|''raθaē-štar-''}} ‘''размкорон''’) ва ''востриюшон'' ({{lang-ae|''vāstrya.fšuyant-''}} ‘''кишоварзон''’)<ref>''Баҳор, Меҳрдод''. Пажӯҳише дар асотири Эрон (пораи нахуст ва дуюм). Виростор: Катоюн Маздопур, чопи дувум пойизи 1376, Интишороти «Огоҳ», саҳ. 74, ёддошти 2. ISBN 964-416-045-2</ref>. Оғози ин тақсимбандӣ, ки дар замони Сосониён бо пайдоиши гурӯҳ чаҳорум – ''ҳутухшон'' ({{lang-pal|''hutoxšān''}} ‘''пешаварон''’) – ба авҷи марзбандии дақиқи худ мерасад, дониста нест, вале дар «''Корномаи [[Ардашери Бобакон]]''» ба унвони ''артишторон-солор'' ишора шудааст. Ба гузориши [[Муҳаммад ибни Ҷарири Табарӣ]], мақоми ''артишторон-солор'' болотар аз [[Сипаҳсолор|''сипоҳбед'']] ({{lang-pal|''spāhbēd''}}) ва тақрибан ҳампоя бо ''аргбед'' ({{lang-pal|''argbēd''}}) будааст. Аз қаринаҳо чунин бар меояд, ки ''артишторон-солор'' унвони дигаре барои ''Эрон-сипоҳбед'' ({{lang-pal|''Ērān-spāhbēd''}}) аст, ки то замони подшоҳии Хусрав [[Анӯшервон]] болотарин мақоми низомӣ дар шоҳаншоҳии Сосониён буд<ref>{{Cite web |url=http://www.cgie.org.ir/shavadn.asp?id=391 |title=Artēštārān-sālār // ''Донишномаи Эрон'', ҷ. 2, 2503 |accessdate=2012-10-23 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6BcugL8gH?url=http://www.cgie.org.ir/shavadn.asp?id=391 |archivedate=2012-10-23 }}</ref>. == Пайвандҳо == * [[Дараҷаи низомӣ]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон]] {{Дараҷаҳои низомӣ}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Артиш]] [[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]] [[Гурӯҳ:Солорон]] mxa231qrjulk188gzvcsxml9hkmarlm Сарвашт 0 214210 1485650 1469689 2026-08-31T11:10:02Z Omid Jeyhani 1522 Fixed typo 1485650 wikitext text/x-wiki {{Дараҷаи низомӣ | тасвир1 = Russia-Army-OF-2-2010.svg | image_size = 100px | зернавис1 = <small>Сардӯшии сарвашт дар [[Нерӯи заминӣ]]</small> | тасвир2 = Russia-Airforce-OF-2-2010.svg | зернавис2 = <small>Сардӯшии сарвашт дар [[Нерӯи ҳавоӣ]]</small> | ном = Сарвашт | кишвар = {{flag|Tajikistan}} | нерӯ = [[Артиш]] | кӯтаҳнивишт = {{lang-fa|'''سروشت'''}} | rank = | NATO rank = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-2]] | Non-NATO rank = | бунёдшуда = | бекоршуда = | дараҷаи болотар = [[Саргурд]] | дараҷаи пойинтар = [[Таҳмабон]] | ҳамто = {{bulleted list|[[Новсарвон]]|{{nowrap|{{парчамбандӣ|Iran}} '''سروان'''}}|{{парчамбандӣ|Russia}} ''Капитан''<ref name="Алиев">{{книга|автор= Алиев Г. Г. канд. филол. наук |часть= |заглавие=Персидско-русский и русско-персидский военный словарь|ответственный=Под ред. канд. филол. наук, доц. А. М. Шойтова|место= М.|издательство=Воениздат|год=1972|страницы=171; 428|страниц=655|тираж=3500|isbn=}}</ref>|{{парчамбандӣ|USA}} ''Captain'' |[[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] OF-2}}| }} '''Сарвашт''' ({{lang-fa|'''سروشت'''}}) — [[дараҷаи низомӣ|дараҷае]] [[Саркарда|афсарӣ]] дар [[Нерӯи заминӣ|нерӯҳои заминӣ]] ва [[Нерӯи ҳавоӣ|ҳавоӣ]], [[Вазорати дифоъ|ниҳодҳои низомӣ]] ва амниятӣ, ки ҷойгоҳе болотар аз [[таҳмабон]] ва пойинтар аз [[саргурд]] дорад ва баробар бо [[новсарвон]] дар [[нерӯи дарёӣ]] аст<ref name="Козимӣ">{{Cite web |url=https://asmaneketab.ir/product/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C/ |title=''Сипаҳбад Муҳаммад Козимӣ''. Фарҳанги вожаҳои низомӣ. – Теҳрон: Чопхонаи Артиши шоҳаншоҳӣ, 1355 (чопи дувум) – 440 саҳ. — с. 198 |accessdate=2024-08-15 |archivedate=2023-07-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230731081254/https://asmaneketab.ir/product/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C/ }}</ref>. {| class="wikipedia sortable" border="1" |- |+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]''' |- |width="30%" align="center" style="background:#cfcfcf;" | <small>кеҳтар:</small><br>[[Таҳмабон]] |width="35%" align="center" style="background:#bfbfbf;"| [[File:Tajikistan_Armed_Forces_Shoulder_Patch.svg|30px]]<br>'''Сарвашт''' |width="30%" align="center" style="background:#afafaf;" | <small>меҳтар:</small><br>[[Саргурд]]<br><small></small> |} Мақоми созмонии ''сарвашт'' дар нерӯҳои мусаллаҳ маъмулан ''фармондеҳи'' ''[[вашт]]'' (гурӯҳон<ref>{{Cite web |url=http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |title=''Фарҳанги ҳазорвожаи низомӣ''. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Дафтари вожагузинии низомии Ситоди кулли Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон, 1392.|accessdate=2022-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181222163608/http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |archivedate=2018-12-22 }}</ref>, рота<ref>{{книга|автор=Коллектив авторов|часть=Том 7, статья «Рота»|заглавие=Военная энциклопедия|ответственный=Под ред. [[Грачёв, Павел Сергеевич|П.В. Грачёв]]|место= М.|издательство=[[Воениздат]]|год=2003|страницы=282-283|страниц=735|тираж=10 000|isbn=5-203-001874-X}}</ref>) аст, ки он [[якон|якони тактикиест]], ки аз ду ё бештар [[таҳма]] ташкил шуда ва бахше аз [[гурдон]] ё яконе ҷудогона аст. == Вожашиносӣ == «''Сарвашт''» ‘''фармондеҳи вашт''’ бо равиши вожасозии таркиб аз ду исм сохта шудаву мақулаи дастурии он исм ва сохтвожааш [исм (''сар'') + исм (''вашт'')] аст: <blockquote>''сар'' ‘''[[саркарда]], [[сардор]]''’<ref name="Луғатнома">{{Cite web |url=https://dehkhoda.ut.ac.ir/fa |title=''Деҳхудо'', ''Алиакбар''. Луғатномаи Деҳхудо. – Муассисаи Луғатномаи Деҳхудо, Муассисаи интишороту чопи Донишгоҳи Теҳрон, Эрон: Табаъаи “Ҷадид”, 1399 – 15 ҷ. ISBN 964-03-9617-6 |accessdate=2024-08-28 |archivedate=2024-08-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240828083601/https://dehkhoda.ut.ac.ir/fa/dictionary/detail/183737?title=%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86 }}</ref> ({{lang-pal|''sar-''}} < {{lang-peo|''sarah-''}}) + ''вашт'' ({{lang-pal|''wašt''}} ‘''даста''’ < {{lang-xpr|''wast''}} ‘''даста'' – ''бахше аз сипоҳ''’)</blockquote> ''Сарвашт'' дар қиёс бо ''сарвон'', ''[[саргурд]]'', ''[[сарҳанг]]'', [[Гундсолор|''сартип'']] ва [[Лашкарсолор|''сарлашкар'']] сохта шудааст, ки аз [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон|дараҷаҳои нерӯҳои мусаллаҳи Эрон]] ҳастанд<ref name="Алиев" />. [[Фирдавсӣ]] ''сарҳанг''ро дар «[[Шоҳнома]]» овардааст: <blockquote><poem>''Набояд ки аз кордорони ман,'' ''Зи сарҳангу ҷангӣ саворони ман.'' ''Бихуспад касе дил пур аз орзӯй,'' ''Гар аз банда, гар мардуми некхӯй''<ref>[https://archive.org/stream/ShahnamaJildEPanjumTajikFarsi/Shahnama%20Jild%20e%20Panjum%20%28Tajik%20Farsi%29_djvu.txt ''Абулқосим Фирдавсӣ''. Шоҳнома. — Душанбе: «Адиб», 2008. Таҳияи матн ва луғату тавзеҳот аз Камол Айнӣ ва Зоҳир Аҳрорӣ. Муҳаррир Мубашшир Акбарзод. ҷ. 7. — 480 саҳ. — ISBN 978-99947-32-84-5.]</ref>.</poem></blockquote> == Пешина == === дар Эронзамин === ''Сарвашт'' ҳамчун [[дараҷаи низомӣ|мақоми фармондеҳӣ]] нахустин бор дар [[сипоҳи Ҳахоманишиён]] (550 – 330 то милод) падид омадаву ''садабад'' ({{lang-peo|''*θata-pati-''}}) ном дошт, ки фармондеҳи [[вашт|''сада'']] ({{lang-peo|''*θata-''}}) буд<ref>''W. Hinz'', Altiranisches Sprachgut der Nebenüberlieferungen, Wiesbaden, 1975, p. 87</ref>. Ҳар ''сада'' аз 10 [[Разма|''даҳа'']] ({{lang-peo|''*daθa-''}}) ташкил мешуд ва 100 [[сарбоз]]ро дар бар мегирифт. ''Сада'' дар сипоҳи [[Шоҳаншоҳии Ашконӣ|Ашкониён]] ([[Соли 250 п.м.|250 то милод]] — [[224]] милодӣ), ки созмони бахшбандии даҳгонии сипоҳи Ҳахоманишиёнро ба ирс бурда буд<ref>[https://www.academia.edu/1264468/К_вопросу_о_парфянском_наследии_в_сасанидском_Иране_военное_дело_On_the_Parthian_Legacy_in_Sasanian_Iran_the_Case_of_Warfare_ ''Никоноров В. П.'' К вопросу о парфянском наследии в сасанидском Иране: военное дело // Центральная Азия от Ахеменидов до Тимуридов: археология, история, этнология, культура. Материалы международной научной конференции, посвященной 100-летию со дня рождения Александра Марковича Беленицкого (Санкт-Петербург, 2–5 ноября 2004 года) / Отв. ред. В. П. Никоноров. СПб., 2005. С. 156]</ref>, ''васт'' ({{lang-xpr|''wast''}}) ном гирифта ва фармондеҳи он ''вастсолор'' ({{lang-xpr|''wast-sālār''}}) хонда мешуд<ref>{{Cite web |url=https://the-eye.eu/public/WorldTracker.org/World%20History/Rome%20Byzantine%20Topics/Osprey%20-%20Elite%20110%20-%20Sassanian%20Elite%20Cavalry%20AD%20224-642.pdf |title=''Farrokh, Kaveh''. Sassanian Elite Cavalry AD 224-642. Oxford: Osprey, 2005. ISBN 1841767131. — с. 6—7 |accessdate=2022-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210901005822/https://the-eye.eu/public/WorldTracker.org/World%20History/Rome%20Byzantine%20Topics/Osprey%20-%20Elite%20110%20-%20Sassanian%20Elite%20Cavalry%20AD%20224-642.pdf |archivedate=2021-09-01 }}</ref>. Дар [[сипоҳи Сосониён]] ([[224]] — [[651]] милодӣ) низ ҳамин бахшбандӣ ба кор мерафта, вале ин якон ''[[вашт]]'' ({{lang-pal|''wašt''}}) хонда мешудаву 500 сарбозро дар бар мегирифта ва фармондеҳаш ''ваштсолор'' ({{lang-pal|''wašt-sālār''}}) номида мешудааст<ref>[https://www.researchgate.net/profile/Katarzyna_Maksymiuk/publication/323545353_Kaveh_Farrokh_Gholamreza_Karamian_Katarzyna_Maksymiuk_A_Synopsis_of_Sasanian_Military_Organization_and_Combat_Units_Siedlce-Tehran_2018/links/5a9b94b0a6fdcc3cbacb690d/Kaveh-Farrokh-Gholamreza-Karamian-Katarzyna-Maksymiuk-A-Synopsis-of-Sasanian-Military-Organization-and-Combat-Units-Siedlce-Tehran-2018.pdf ''Kaveh Farrokh'', ''Gholamreza Karamian'', ''Katarzyna Maksymiuk''. A Synopsis of Sasanian Military Organization and Combat Units, Siedlce-Tehran 2018. — ISBN 978-83-62447-22-0. — c. 13]</ref>. Дар сипоҳи [[аморати Бухоро]] фармондеҳи ''даста'', ки 100 сарбозро дар бар мегирифт, ''юзбошӣ'' ({{lang-fa|یوزباشی}} < {{lang-trk|jüzbaši}} «''сардори сад лашкарӣ''») номида мешуд<ref>''[[Троицкая, Анна Леонидовна|Троицкая А. Л.]]'' Военное дело в Бухаре в первой половине XIX в. // Труды [[Академия наук Республики Таджикистан|АН Тадж. ССР]]. Т. 17. с. 213</ref>. Ин мансаб дар сипоҳи Эрон дар замони подшоҳии дудмонҳои [[Давлати Сафавиён|Сафавӣ]], Афшор, Занд ва Қоҷор низ вуҷуд дошт ва дар солҳои поёнии подшоҳии Қоҷориён дар паи ислоҳоти низомӣ ба рутба табдил ёфт ва [[султон]] ({{lang-ar|سلطان}}) номида шуд. Ин рутба [[25 май]]и [[соли 1935]] бо таъйиду тасвиби [[Фарҳангистони забон ва адаби форсӣ|Фарҳангистони забон]] бо дараҷаи низомии «''сарвон''» ҷойгузин шуд<ref>{{Cite web |url=http://ganjineh.nlai.ir/article_1831.html |title=''Рустоӣ, Муҳсин''. Вожагони низомии мусаввиби Фарҳангистони Эрон (1314—1320 ҳ.ш.) // Ганҷинаи аснод. — саҳ. 38 |accessdate=2022-07-13 |archivedate=2018-04-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180411091817/http://ganjineh.nlai.ir/article_1831.html }}</ref>. Ҳамакнун «''сарвон''» дар [[Нерӯҳои мусаллаҳи Ҷумҳурии Исломии Эрон|Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон]] дараҷае баробар бо «''капитан''» (аз {{lang-fr|capitaine}} < {{lang-la|capitaneus}} «''[[сардор]]'', ''[[саркарда]]''») дар Нерӯҳои мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон аст<ref>[http://majmilli.tj/қонуни-ҷумҳурии-тоҷикистон-дар-бораи-35/ Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи уҳдадории умумии ҳарбӣ ва хидмати ҳарбӣ»]{{Пайванди мурда|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, ки [[22 сентябр]]и соли 1935 дар Нерӯҳои мусаллаҳи Иттиҳоди Шуравӣ ҷорӣ шуда буд. === дар Урупо === Дар миёни кишварҳои урупои дараҷаи ''капитан'' ({{lang-fr|capitaine}} < {{lang-la|capitaneus}} «''[[сардор]]'', ''[[саркарда]]''») нахустин бор дар садаи XIV дар Фаронса барои ''фармондеҳони минтақаҳои низомӣ'' ба кор гирифта шудааст. Аз соли 1558 афсаронеро, ки фармондеҳи [[вашт]] буданд, капитан ном гирифтанд ва фармондеҳони минтақаҳои низомӣ [[сипаҳсолор|''генерал-капитан'']] хонда шуданд. == ​Корбурди муосир == ​Дар нерӯҳои мусаллаҳи имрӯзӣ, сарвашт маъмулан фармондеҳ ё ҷонишини фармондеҳи вашт ё [[оташбор]] (дар нерӯҳои савораразмии Иёлоти Муттаҳида ё саворони Кишварҳои ҳамсуд) аст. Дар Артиши озодибахши халқи Чин сарвашт метавонад фармондеҳи вашт ё ҷонишини фармондеҳи [[гурдон]] бошад. ​Дар бархе аз артишҳо, ба монанди нерӯҳои заминӣ ва ҳавоии ИМА ва Бритониё, сарвашт дараҷаи аввалия барои довталабони афсарие аст, ки мадраки касбӣ (пизишкон, дорусозон ва ҳуқуқшиносон) доранд. ​Дараҷаи {{lang-en|captain}} (сарвашт) дар артиш набояд бо дараҷаи captain дар нерӯи дарёӣ ([[новсарвон]]) ё дараҷаи {{lang-en|group captain}} дар нерӯи ҳавоӣ иштибоҳ гирифта шавад, зеро иинҳо дараҷа ҳамтои [[сарҳанг]] ({{lang-en|colonel}}) дар артиш ҳастанд. == Ному нишони сарвашт дар нерӯҳои мусаллаҳи кишварҳои ҷаҳон == <gallery style=text-align:center;"> <!-- Sort by country please --> File:Australian Army OF-2.svg|[[Австралия]]<br>{{lang-en|Captain}} File:Argentina-Army-OF-2.svg|[[Аргентина]]<br />{{lang-es|Capitán}} File:Afgn-Army-Jag_Turan(SrCapt).svg|[[Афғонистон]]<br>{{lang-ps|'''جگتورن'''}} File:Afgn-Army-Turan(Capt).svg|[[Афғонистон]]<br>{{lang-ps|'''تورن'''}} File:Bangladesh-army-OF-2.svg|[[Банглодеш]]<br>{{lang-bn|ক্যাপ্টেন}} (Kyāpṭēna) File:Army-BEL-OF-02b.svg|[[Белгия]] File:Bosnia_and_Herzegovina_Captain_Insignia.svg|[[Босния ва Ҳерсеговина]] File:Brazil-Army-OF-2.svg|[[Бразилия]]<br />{{lang-pt-BR|Capitão}} File:Capitão FAB.png|[[Бразилия]]<br />({{lang-pt-BR|Capitão}}) File:Brazil-MP-OF-2.svg|[[Бразилия]]<br />({{lang-pt-BR|Capitão}}) File:British Army OF-2.svg|[[Captain (British Army and Royal Marines)|British Army/Royal Marines]] File:Canadian Army OF-2.svg|[[Canadian Army]] File:Rank insignia of capital of the Colombian Army.svg|[[Colombian Army]] File:PLA Captain.svg|[[People's Liberation Army Ground Force|Chinese army]] File:CzArmy 2011 OF2-Kapitan shoulder.svg|{{lang-cs|Kapitán}}<br />[[Military of the Czech Republic|Czech Republic Army]] File:Egypt_Army_-_OF02.svg||{{lang-ar|نقيب}}<br>[[Egyptian Army ranks|Egyptian Army]] File:Egypt_Air_Force_-_OF02.svg|[[Egyptian Air Force ranks|Egyptian Air Force]] File:Egypt_Navy_-_OF02.svg|[[Egyptian Navy ranks|Egyptian Navy]] File:Kapteeni_kauluslaatta.svg|{{lang-fi|Kapteeni}}<br />[[Finnish Defence Force]] File:Army-FRA-OF-02.svg|{{lang-fr|Capitaine}}<br />[[French Army]] File:Georgia Army OF-3.png|{{lang-ka|კაპიტანი}} ({{lang-ka|K’ap’it’ani}}) [[Georgian Army]] File:HD H 43 Hauptmann HAufkl.svg|{{lang-de|Hauptmann}}<br />[[German Army]] File:GR-Army-OF2.svg|{{lang-el|Lochagos}}<br />[[Hellenic Army]] File:Rank_Army_Hungary_OF-02.svg|{{lang-hu|Százados}}<br />[[Hungarian Defence Force]] Captain_of_the_Indian_Army.svg|[[Indian Army]] File:15-TNI Army-CPT.svg|{{lang-id|Kapten}}<br />[[Indonesian Army]] File:15-TNI Navy-LT.svg|{{lang-id|Kapten}}<br />[[Indonesian Navy]] and [[Indonesian Marine Corps]] File:15-TNI Air Force-CPT.svg|{{lang-id|Kapten}}<br />[[Indonesian Air Force]] File:Ireland-Army-OF-2.svg|{{lang-ga|Captaen}}<br />[[Irish Army]] File:IDF seren.svg|{{lang-he|Seren}}<br />[[Israel Defense Forces]] File:IAF seren.svg|{{lang-he|Seren}}<br />[[Israel Air Force]] File:IDF Navy seren.png|{{lang-he|Seren}}<br />[[Israeli Navy]] File:Rank_insignia_of_capitano_of_the_Army_of_Italy_(1973).svg|{{lang-it|Capitano}} <br />[[Italian Army]] File:15-Lithuania Army-CPT.svg|{{lang-li|Kapitonas}}<br />[[Lithuanian Land Force]] File:11-APM-CPT.svg|{{lang-mk|Капетан}} ({{lang-mk|Kapetan}})<br />[[Army of the Republic of North Macedonia|Macedonian Army]] Mexican Military Capitan-primero.gif|{{lang-es|Capitán}}<br />[[Mexican Army]] Captainr Lieutenant rank insignia North Korea-V.svg|{{lang-ko|대위}} (''[[Daewi]]'')<br />[[Korean People's Army Ground Force|North Korean army]] File:Nl-landmacht-kapitein ritmeester.svg|{{lang-nl|Kapitein}}<br />Royal Netherlands Army File:OF-2_Pakistan_Army.svg|{{lang-ur|Kaptan}}<br />[[Pakistan Army]] File:PA CPT Svc.svg|{{lang-es|Capitán}} (Spanish)<br />{{lang-fil|Kapitán}} (Filipino)<br />[[Philippine Army]] File:PAF CPT Svc.svg|{{lang-es|Capitán}} (Spanish)<br />{{lang-fil|Kapitán}} (Filipino)<br />[[Philippine Air Force]] File:Army-POL-OF-02.svg|{{lang-pl|Kapitan}}<br />[[Polish Army]] File:Romania-Army-OF-2.svg|{{lang-ro|Căpitan}}<br />[[Romanian Armed Forces]] File:Russia-Army-OF-2-2010.svg|{{lang-ru|капита́н}} ({{lang-ru|kapitán}})<br />[[Russian Ground Forces|Russian Army]] SAA-OF-2.svg|{{lang-af|Kaptein}}<br />[[South African Army]] 12.SKA-CPT.svg|{{lang-ko|대위}} (''[[Daewi]]'')<br />[[Republic of Korea Army|South Korean army]] 12.SKAF-CPT.svg|{{lang|ko|대위}} (''[[Daewi]]'')<br />[[Republic of Korea Air Force|South Korean air force]] ROKMC-OF-2.svg|{{lang|ko|대위}} (''[[Daewi]]'')<br />[[Republic of Korea Marine Corps|South Korean marine force]] File:Sri Lanka-army-OF-2.svg|[[Sri Lanka Army]] File:OF-2 Kapten FV hylsa.svg|{{lang|sv|Kapten}}<br />[[Swedish Air Force]] File:SWE-Kapten.svg|{{lang|sv|Kapten}}<br />[[Swedish Army]] File:03-RSA-OF02.svg|''Captain''<br />[[Singapore Armed Forces|Republic of Singapore Armed Forces]] File:CHE OF2 Hptm.svg|{{lang|de|Hauptmann}}<br />[[Swiss Armed Forces]] Taiwan-army-OF-2.svg|{{lang|zh|上尉}} ({{lang|zh|Shàngwèi}})<br />[[Republic of China Army|Taiwanese army]] Taiwan-airforce-OF-2.svg|{{lang|zh|上尉}} ({{lang|zh|Shàngwèi}})<br />[[Republic of China Air Force|Taiwanese air force]] Taiwan-Marine-OF-2.svg|{{lang|zh|上尉}} ({{lang|zh|Shàngwèi}})<br />[[Republic of China Marine Corps|Taiwanese Marine]] File:RTA OF-2 (Captain).svg|{{lang|th|Roi Ek}} ({{lang|th|ร้อยเอก}})<br />[[Royal Thai Army]] File:Turkey-army-OF-2.svg|{{lang-tr|Yüzbaşı}}<br />[[Turkish Armed Forces]] File:Captain Tatmadaw.gif|{{lang|my|Bo Gyi}}<br />[[Myanmar Army]] File:US Air Force O3 shoulderboard.svg|[[United States Air Force|U.S. Air Force]] File:US Army O3 (Army greens).svg|[[United States Army|U.S. Army]] (dress) File:US Marine O3 shoulderboard vertical.svg|[[United States Marine Corps|U.S. Marine Corps]]<ref name=USMC>{{cite web|url=http://quicksearch.dla.mil/qsDocDetails.aspx?ident_number=123227|title=Insignia, Rank, Lieutenant, U.S. Navy and Captain, U.S. Marine Corps|publisher=DLA Document Services|author=Defense Logistics Agency|date=27 May 2016|location=Building 4/D, 700 Robbins Avenue, Philadelphia, PA 19111-5094|work=Quick Search Assist|access-date=13 November 2017|accessdate=2022-05-19|archivedate=2022-05-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220525094324/https://quicksearch.dla.mil/qsDocDetails.aspx?ident_number=123227}}</ref> (dress, garrison) File:CAPEJB-GNB.png|[[Venezuelan military ranks|Venezuelan Army]] </gallery> == Пайвандҳо == * [[Нерӯҳои мусаллаҳ]] * [[Дараҷаи низомӣ]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] {{Дараҷаҳои низомӣ}} == Манобеъ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Нерӯҳои мусаллаҳ]] [[Гурӯҳ:Артиш]] [[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]] [[Гурӯҳ:Саркардагон]] pvcp29eg42znqfeeo85xbcf7ecqe8d2 Ҷоизаи Оскар (2019) 0 216648 1485514 1383073 2026-08-30T19:01:49Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485514 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} '''Таҷлили ҷоизаи Оскар 2019''' (таҷлили 91-ум) '''Наваду якумин маросими таҷлили «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар]]»''', тавассути Академияи улум ва ҳунарҳои синамо (AMPAS) ва ба ифтихори беҳтарин филмҳои соли 2018, дар рӯзи якшанбеи [[24 феврал|24 феврали]] соли [[2019]], чун ҳамасола дар театри Долбӣ ([[Ҳолливуд]], [[Лос-Анҷелес]]) баргузор гардид.<ref>{{Cite web|url=https://oscar.go.com/news/nominations/oscar-nominations-2019-see-full-list-of-nominees|title=OSCAR NOMINATIONS 2019: SEE FULL LIST OF NOMINEES|author=|website=https://oscar.go.com|date=|publisher=}}</ref>.<ref name="oscar.kinonews.ru">{{Cite web |url=http://oscar.kinonews.ru/20191/ |title=ПРЕМИЯ ОСКАР 2019: НОМИНАНТЫ И ПОБЕДИТЕЛИ |accessdate=2023-03-07 |archivedate=2023-03-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230307160908/https://oscar.kinonews.ru/20191/ }}</ref> '''Ғолибони ҷоиза дар соли 2019''' * [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - драмаи «GREEN BOOK» ({{lang-ru| "Китоби сабз"}}), ({{lang-ru| "Зелёная книга"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Коргардонии беҳтарин (Оскар, ИМА)|Коргардонии беҳтарин]] — [[Алфонсо Куарон]] (барои филми {{lang-ru| "Рома"}} );<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Нақши беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини мардона]] — [[Ромӣ Малик]]; (дар филми {{lang-ru| "Богемская рапсодия"}} );<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Нақши беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини занона]] — [[Оливия Колман]]; (дар филми {{lang-ru| "Фаворитка" }} );<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Нақши дуюми беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини мардона]] — [[Моҳиршоло Алӣ]]; (дар филми ({{lang-ru| "Китоби сабз"}}), {{lang-ru| "Зеленая книга" }} );<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Нақши дуюми беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини занона]] — [[Реҷина Кинг]]; (дар филми {{lang-ru| "Если Бил-стрит могла бы заговорить" }} );<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Беҳтарин сенарияи филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи филм]] — Ник Валлелонга, Брайан Карри, Питер Фаррелли; (барои филми ({{lang-ru| "Китоби сабз"}}), {{lang-ru|"Зеленая книга" }} );<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида]] — Чарли Вачтел, Дэвид Рабинович, Кевин Уиллмотт и [[Спайк Ли]]; (барои филми {{lang-ru| "Черный клановец" }} );<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм (Ҷойизаи "Оскар")|Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм]] — Spider-Man: Into the Spider-Verse ({{lang-tg|"Одам-тортанак: нигоҳи нав аз кайҳон"}}) ({{lang-ru| "Человек-паук: Через вселенные"}} );<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Беҳтарин суруд дар филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин суруд дар филм]] — Shallow (дар филми ({{lang-ru| "Чёрная пантера"}} );<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Беҳтарин мусиқии филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин мусиқии филм]] — Людвиг Йоранссон (дар филми ({{lang-ru| "Звезда родилась"}} );<ref name="oscar.kinonews.ru"/> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2019 Список лауреатов и номинантов на официальном сайте] * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2019 Academy Awards Official website] * [http://www.oscars.org/ The Academy of Motion Picture Arts and Sciences Official website] * [https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2019 THE 93RD ACADEMY AWARDS | 2019] * [http://www.imdb.com/event/ev0000003/2019 «Оскар»-2019 на сайте IMDb] {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаи Оскар]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои Академия]] 545f40g8iutngmmy6u8qe1a03dww1pa Солеҳия 0 274994 1485461 1349335 2026-08-30T15:50:54Z Yoonoos.tj 27005 1485461 wikitext text/x-wiki {{МА | мақом = Шаҳр | номи тоҷикӣ = Солеҳия | тасвир = | кишвар = {{Парчами Эрон}} [[Эрон]]}} '''Солеҳия''' ({{Lang-fa|صالحیه}}) — шаҳрест дар шаҳристони Баҳористон, [[устони Теҳрон]], [[Эрон]]. Дар барӯйхатгирии соли 2006, шумораи аҳолии он 54 218 дар 13 454 оила буд. То 30 январи соли 2013, шаҳр '''Солеҳобод''' ({{Lang-fa|صالح آباد}}) ном дошт<ref>{{Cite web |url=http://rc.majlis.ir/fa/law/show/829006?keyword=%22%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%20%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%22 |title=تصویب نامه درخصوص تغییر نام شهر صالح آباد در استان تهران |accessdate=2020-02-09 |archivedate=2016-03-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305024542/http://rc.majlis.ir/fa/law/show/829006?keyword=%22%D8%B4%D9%87%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%20%D8%A8%D9%87%D8%A7%D8%B1%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86%22 }}</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{ПБ}} {{Шаҳрҳои устони Tеҳрон}} [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Эрон]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои устони Теҳрон]] [[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]] mvi91zkt96mdprjh6id0pj6g8e7gdqj Шаблон:Hippopotamidae 10 285664 1485501 1232235 2026-08-30T17:22:05Z Zosya95 54344 1485501 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent= Artiodactyla|rang=Оила|latin=Hippopotamidae|name=Баҳмутиҳо}} 8c9pjhsgqmbacw8ils5oikp80tc08us Шаблон:Hippopotamoidea 10 285665 1485502 1232236 2026-08-30T17:22:20Z Zosya95 54344 1485502 wikitext text/x-wiki {{Барои ҳазф}} prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8 Шаблон:Whippomorpha 10 285667 1485498 1232241 2026-08-30T17:17:11Z Zosya95 54344 1485498 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent= Artiodactyla|rang=Зерқатор|latin=Whippomorpha|name=}} 8jcqt8zvdcs0jiycegq2m5qh4qy7dj6 1485500 1485498 2026-08-30T17:18:30Z Zosya95 54344 1485500 wikitext text/x-wiki {{Барои ҳазф}} prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8 Шаблон:Cetruminantia 10 285668 1485497 1232243 2026-08-30T17:16:41Z Zosya95 54344 1485497 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent= Artiodactyla|rang=Клада|latin=Cetruminantia|name=}} lq3jwq1pup5lwk36hwxs168kc3kmbgq 1485499 1485497 2026-08-30T17:17:29Z Zosya95 54344 1485499 wikitext text/x-wiki {{Барои ҳазф}} prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8 Шаблон:Cetartiodactyla 10 285669 1485506 1232244 2026-08-30T17:27:12Z Zosya95 54344 1485506 wikitext text/x-wiki {{Барои ҳазф}} prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8 Қарокӯл (шаҳр) 0 287383 1485459 1452410 2026-08-30T14:23:58Z ~2026-47201-47 151496 /* Эзоҳ */ 1485459 wikitext text/x-wiki {{МА | мақом = шаҳр | номи тоҷикӣ = Қарокӯл | номи аслӣ = {{lang-ky|Каракол}} | тасвир = File:Karakol cathedral.jpg | кишвар = Қирғизистон | lat_deg = 42 | lon_deg = 78 | lat_min = 30 | lat_sec = | lon_min = 23 | lon_sec = | CoordAddon = | этнохороним = | DST = | сайт = http://www.karakol.com.kg/ }} '''Қарокӯл''' ({{Lang-ky|Каракол}}) (пешина '''Пржевалск''', '''Каракол''') — чорумин шаҳри бузурги [[Қирғизистон]] аст, ки дар наздикии соҳили шарқии кӯли [[Иссиқкӯл]], тақрибан 150 км аз марзи Қирғизистон ва Чин ва 380 км дуртар аз пойтахт [[Бишкек]] ҷойгир аст. Он маркази маъмурии [[вилояти Иссиқ-Кӯл]] мебошад. Масоҳати Қаро-Кӯл 48 км² мебошад ва аҳолии доимии он дар соли 2009 66 294 нафарро ташкил додааст (аз ҷумла Пристан-Пржевалск).<ref>{{Cite web|url=http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%98%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%BA-%D0%9A%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf|title=Перепись населения Кыргызской Республики 2009 года: Иссык-Кульская область|accessdate=2017-01-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110810173507/http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%98%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%BA-%D0%9A%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf|archivedate=10 August 2011}}</ref> Дар шимол, дар шоҳроҳи A363, Тӯп ва дар ҷанубу ғарб — осоишгоҳи Ҷети-Оғуз ҷойгир аст. Номи шаҳр аз [[забони қирғизӣ]] «қара» (сиёҳ) ва «кул» (кӯл) омадааст. Яъне, «Кӯли калон». == Таърих == [[Акс:Terskei Alatoo. Karakol gorge. Alakol - panoramio.jpg|thumb|Кӯли Терскей дар Алатоо]] [[Акс:Przhevalsky_Monument.jpg|чап|мини| Муҷассамаи Н. М. Пржевалский дар соҳили [[Иссиқкӯл]]]] [[Акс:Karakol-Dungan-Mosque-Minaret-3.jpg|мини| [[Манора]]и масҷиди дунганӣ]] === Қаро-Кӯл (1869—1889) === Соли 1868, дар ҷои шаҳр истеҳкоми Аксайск мавҷуд буд<ref>[http://www.etomesto.ru/map-kazakhstan_akmolinskaya-oblast_1868-sibir-kirgizy/ Укрепление Аксайское на карте 1868 года]</ref>. Бо номи Қарокӯл таъсис ёфтааст<ref>[https://etomesto.com/map-kazakhstan_kirgizskaya-step_1877/?x=78.316666&y=42.476144 Карта Киргизской степи 1877 года] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20221004141348/http://www.etomesto.com/map-kazakhstan_kirgizskaya-step_1877/?x=78.316666&y=42.476144 |date=2022-10-04 }} — Караколь, 1877.</ref>. Баъдтар, қалъаи Қарокӯл сохта шуд (1879)<ref>[http://www.etomesto.ru/map-atlas_zaselenie-sibiri-1879/ Укрепление Каракольское, 1879]</ref>. Шаҳр 1 июли соли [[Соли 1869|1869]] ҳамчун маркази ҳарбӣ ва маъмурӣ дар роҳи корвон аз водии Чуй ба Кашгария аз ҷониби капитани штаб барон Каулбарс, ки ба ӯ вазифаи интихоби ҷои муносиб барои шаҳри нав гузошта шудааст, таъсис дода шудааст. 23 марти [[Соли 1889|1889,]] бо фармони подшоҳи [[Империяи Русия|Империя Русия]] [[Александри III|Александр III,]] шаҳри Қаро-Кӯл ба Пржевалск номгузорӣ карда шуд. «барои абадӣ гардонидани хотираи Николай Михайлович Пржевалский дар Осиёи Миёна»<ref>Высочайшее повеление. Правительственный вестник. № 5. за 1889 год.</ref>, ки дар давраи сафари панҷуми худ дар Қаро-Кӯл аз бемории домана вафот кардааст<ref>[http://www.karakol.name/info/przhevalskiy/poslednyaya-ekspeditsiya-velikogo-puteshestvennika.html Последняя экспедиция великого путешественника Пржевальского]</ref>. Бо дархости ӯ, ӯро дар соҳили Иссиқкӯл дафн карданд<ref>[http://www.karakol.name/info/przhevalskiy/pamyatnik-przhevalskomu-na-beregu-issyk-kulya.html Памятник Пржевальскому на берегу Иссык-Куля]</ref>. === Пржевалск (1889—1922) === Пржевалск — маркази уезди вилояти Семиреченск буд. Дар шаҳр шакли нақши росткунҷаи қатъӣ дошта буд, ҳар як таҳиягари сохтмони бино вазифадор буд, ки дар назди хонааш боғ ва гулгашт бунёд кунад. То соли 1887 асосан хонаҳои бомпӯш сохта мешуданд. Аммо пас аз заминларзаи шадид дар [[соли 1887]], шаҳр асосан бо хонаҳои чӯбӣ бо айвонҳои бо кандакорӣ оро додашуда сохта мешуданд. То соли 1872 дар шаҳр 132 ҳавлӣ буд. То соли 1897 аҳолӣ 8108 нафарро ташкил медод. Дар байни шаҳрҳои ҳудуди Қирғизистони муосир, Пржевалск шаҳри дорои маданияти нисбатан баланд буд. Аз ин ҷо иштирокчиёни экспедитсияҳои сершумор ба Осиёи Миёна мерафтанд, ки онҳо олимон ва сайёҳони машҳур буданд. Аз нуқтаи назари иқтисодӣ шаҳр ҳамчун маркази тиҷоратӣ ва маъмурии тамоми минтақаи Иссиқкӯл рушд мекард. Дар соли 1894, 34 % тамоми буҷети шаҳр аз ҳисоби тиҷорат буд. Дар айни замон, корхонаҳои саноатӣ пайдо шудан гирифтанд. То соли 1914 дар шаҳр ва атрофи он 60 корхонаи саноатӣ кор мекарданд, аммо онҳо асосан корхонаҳои хурд буданд. === Қаро-Кӯл (1922—1939) === Дар соли 1922, шаҳр ба номи пешини худ Қаро-Кӯл баргардонида шуд. === Пржевалск (1939—1992) === Соли 1939, ба муносибати садсолагии рӯзи таваллуди Н. М. Пржевалский, номи Пржевалск ба шаҳр баргардонида шуд. Дар наздикии Пржевалск, дар наздикии деҳаи Покровка, пойгоҳи низомии Шӯравӣ барои озмоиши силоҳи торпедо ва мина ҷойгир аст. === Қаро-Кӯли муосир === Соли 1992, пас аз [[Қирғизистон|истиқлоли Қирғизистон]], Пржевалск аз нав ба Қаро-Кӯл номгузорӣ шуд. [[Акс:Karakol,_regional_state_administration_buildig.JPG|мини|Бинои маъмурияти давлатии вилоят]] Дар айни замон, шаҳр маркази саноатии [[вилояти Иссиқкӯл]] мебошад: ҶСК «Иссулкулелектро» (мошинсозӣ); саноати хӯрокворӣ ва коркард — ҶСК «Каракол-Буудай» (коркарди ғалладона), ҶСК «Ак-Булак» (коркарди шир), ҶСК «Сейл» (истеҳсоли нӯшокиҳои ширин), ҶСК «Тоштук» (истеҳсол ва коркарди гӯшт); ҶСК Темир-Бетон (истеҳсоли масолеҳи сохтмонӣ); ҶДММ Айко-Сейко (саноати сабук). Ҳукумати Қирғизистон МОИ (минтақаи озоди иқтисодӣ) «Қаракол» -ро таъсис дода шудаанд. Дар шаҳр муассисаҳои таълимӣ мавҷуданд: Донишгоҳи давлатии Иссиқкӯл ба номи Қосим Тыныстанов, Донишкадаи кооперативӣ ба номи Алишпаев, филиали Донишкадаи соҳибкорӣ ва ҳуқуқи Маскав, Маркази Иссиққули Академияи ҳуқуқӣ, омӯзишгоҳи тиббӣ, омӯзишгоҳи омӯзгорӣ, мактаби мусиқӣ, коллеҷи кооперативӣ, инчунин 15 мактаби миёна, 2 гимназия ва 2 литсей. 1 сентябри соли 2013 мактаби нави рақами 15 (дар микрорайони Восход) кушода шуд, ки сохтмони он соли 1989 боздошта шуда буд. Осорхонаи шаҳрии кишваршиносӣ табиати вилоятии Иссиқкӯл шинос мекунад, инчунин таърих, фарҳанг ва этнологияи халқҳои маҳаллиро аз [[асри биринҷӣ]] нишон медиҳад. == Рамзҳои шаҳр == [[Акс:Gerb_of_Przhevalsk_1908.png|чап|мини|170x170пкс| Нишони шаҳри Пржевалск 1908]] Нишони шаҳри Пржевалск 19 марти 1908 аз ҷониби [[империяи Русия]] тасдиқ карда шудааст. Нишон ва парчами муосири шаҳри Қаро — Кӯл пас аз натиҷаи озмун барои сохтани рамзҳои шаҳр (нишон, парчам ва суруд), моҳи марти соли 2007ки аз ҷониби шӯрои шаҳрӣ ва шаҳрдорӣ ташкил шуда буд, тасдиқ карда шуд<ref>Гербы Кыргызстана. г. Каракол Иссык-Кульская область [http://www.heraldicum.ru/kyrgyz/towns/karakol.htm ''На сайте Геральдикум''].</ref>. Таркиби асосии нишон ва парчам аз унсурҳои [[офтоб]] ва сари [[оҳу]]<nowiki/>и шохдор иборат аст. == Аҳолӣ == === Охири асри XIX === Мувофиқи [[Соли 1897|барӯйхатгирии соли 1897,]] шаҳри Пржевалск 8 108<ref>{{Cite web|url=http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/emp_lan_97_uezd.php?reg=875|title=Первая всеобщая перепись населения Российской Империи 1897 г.|author=|website=|date=|publisher=www.demoscope.ru|accessdate=2020-02-16}}</ref> аҳолӣ дошт (4677 мард ва 3431 зан). Тақсимоти аҳолӣ аз рӯи забони модарӣ дар соли 1897<ref>{{Cite web|url=http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/emp_lan_97_uezd.php?reg=875|title=Первая всеобщая перепись населения Российской Империи 1897 г.|author=|website=|date=|publisher=www.demoscope.ru|accessdate=2020-02-16}}</ref>: * [[Русҳо]] — 35,4 % * [[Сарт]]ҳо — 27,0 % * [[Қирғизҳо|Қирғиз-кайсакҳо]] — 16,8 % * Чиниҳо — 10,7 % * Тоторҳо — 6,6 % * Қалмиқҳо — 1,0 % * [[Укроинҳо]] — 1,0 % * Таранчиҳо — 0,4 % * боқимонда — 1,0 % === Ибтидои асри XXI === {| class="wikitable" |+Таркиби этникии Қаро-Қӯл дар соли 2009<ref>[http://www.stat.kg/media/files/e48fb7de-82cb-4c21-bcda-bfb3ccb92f1a.pdf Перепись населения Киргизии 2009. Иссык-Кульская область]</ref> ! rowspan="2" | Этнос ! colspan="2" | ш. Қарокӯл ! colspan="2" | ш. Қарокӯл (бе деҳа) |- ! Рақам, одамон ! % ! Аҳолӣ, мардум ! % |- ! Қирғизҳо | 44878 | 67.7 | 43951 | 69.3 |- ! Русҳо | 12343 | 18.6 | 10,762 | 17.0 |- ! Уйғурҳо | 2530 | 3.8 | 2493 | 3.9 |- ! Узбакҳо | 2182 | 3.3 | 2156 | 3.4 |- ! Тоторҳо | 1152 | 1.8 | 1102 | 1.7 |- ! Дунгонҳо | 943 | 1.4 | 942 | 1.5 |- ! Қазоқҳо | 708 | 1.1 | 678 | 1.1 |- ! Қалмиқҳо | 679 | 1.0 | 544 | 0.9 |- ! Украинҳо | 459 | 0.7 | 353 | 0.6 |- ! дигарон | 420 | 0.6 | 397 | 0.6 |- ! УМУМ ! 66294 ! сад ! 63,377 ! сад |} == Ҷуғрофиё == [[Акс:Karakol_Gorge.JPG|рост|мини| Дараи Қарокӯл, ки дар наздикии он шаҳри Қаро-Кӯл соли 1869 бунёд ёфтааст]] Дар шаҳр дар қисми шарқии минтақа дарпоёни қаторкуҳи Терсекеқ-Ала-Тоо поёноби дарёи Қарокӯл, 12 км дуртар аз соҳили кӯли [[Иссиқкӯл]], дар баландии 1690—1850 метр аз сатҳи баҳр, воқеъ аст. Масофа то шаҳри [[Бишкек]] 400 км, наздиктарин истгоҳи роҳи оҳани [[Балиқчӣ|Баликчӣ]] — 220 км бо роҳи автомобилгард ва 184 км бо об. Дар дараи Қарокӯли қаторкӯҳи Тескей-Ала-Тоо, дар масофаи 7 км аз шаҳр, дар байни ҷангалҳои азими сӯзанбарг пойгоҳи лижаронии «Қаракол» бо панҷ (4 курсӣ) лифт мавҷуд аст (фарқи баландӣ аз 2300 то 3450 метр). Дар замони шӯравӣ, он барои тайёр кардани дастаи олимпии кишвар истифода мешуд. Аз қуллаи баландтарин 3040 м аз сатҳи баҳр, ки лифт ба он ҷо мебарояд, манзараҳои зебои кӯли [[Иссиқкӯл|Иссиккӯл]] ва қуллаҳои панҷҳазорметраи наздиктарин (қуллаи баландтарин дар қаторкӯҳи Қарокӯл — 5281 м ва қуллаҳои нӯгтез Ҷигит — 5173 м мавҷуданд). Аз Қарокӯл ба ғарб дар соҳили ҷанубии Иссиқкӯл, 30 км дуртар аз истироҳатгоҳҳои Ҷетӣ-Оғуз (Ҳафт барзагов) ва Ҷилу-Сув (Оби гарм) ҷойгиранд. Дар самти шарқ 10 км — истироҳатгоҳи иқлимӣ-балнео-лой Ҷергалан ва дар 50 км дар қаторкӯҳи Тиён-Шон — кӯли пиряхии Мертсбахер мавҷуд аст. === Иқлим === Иқлими шаҳр мӯътадил континенталӣ буда, унсурҳои кӯҳӣ ва баҳрӣ доранд. Боришоти миёнаи солона 350—450 мм мебошад. == Ҷойҳои тамошобоб == === Калисои православӣ === Калисо аз чӯб дар соли 1895 дар пояи хиштии як калисои куҳна, ки бар асари заминларзаи соли 1889 хароб шудааст, сохта шудааст. Дар солҳои Ҳокимияти Шӯравӣ он баста ва ҳамчун мактаби варзишии бачагона истифода мешуд. Соли 1995 он ба моликияти ҷамъияти православӣ баргардонида шуд<ref name="церковь">{{Cite web|url=http://www.karakol.name/info/v-karakole/44-svyato-troitskaya-pravoslavnaya-tserkov.html|title=Свято-Троицкая православная церковь|author=|website=karakol.name|date=|publisher=|lang=|accessdate=2019-05-26}}</ref>. === Масҷиди Дунганӣ === [[Акс:Karakol-Dungan-Mosque-Exterior-1.jpg|мини|Қаро-Кӯл (Пржевалск). Масҷиди дунганӣ, соли 1910]] Масҷиди марказии Иссиқкӯл бо ташаббуси Иброҳим Аҷӣ сохта шудааст. Вай меъмори машҳури Пекин Чоу Сэу ва 20 кандакорро бо малакаҳои меъмории анъанавии чинӣ ва усулҳои композитсионӣ барои сохтани масҷид овард. Дар сохтани биноҳои иловагӣ ва дигар корҳо ҳунармандони маҳаллӣ ширкат варзиданд. Сохтмони масҷид соли 1904 оғоз ёфта, соли 1910 ба итмом расидааст. Малакҳои меъморӣ ба бинокорон имкон доданд, ки масҷидро бе истифодаи мех созанд. Масҷид 42 рукн дорад ва бинои атроф як бомпӯши бисёртабақаест, ки бо тасвири рустаниҳо, аз қабили ангур, анор, нок ва шафтолу оро дода шудааст. Аз соли 1929 то 1947 (дар замони шӯравӣ) масҷид ҳамчун анбор истифода мешуд. Соли 1947 бино ба ихтиёри ҷамоаи мусулмонон гузашт ва ҳамчун масҷиди исломӣ фаъолият мекунад. Он ҳамчун ёдгории таърихӣ ба қайд гирифта шудааст ва аз ҷониби қонун ҳифз карда мешавад. Имрӯз масҷид барои меҳмонон боз аст. == Сайёҳӣ == Дӯстдорони варзиши зимистона дар фасли зимистон ба Қарокӯл меоянд. Дар масофаи 30 дақиқа аз шаҳри Қаро-Кӯл пойгоҳи лижаронии «Каракол» ҷойгир аст. Осоишгоҳи лижаронии «Қаракол» дар байни шаҳрвандони кишварҳои ҳамсоя, аз қабили Қазоқистон ва Русия хеле маъмул аст. Шумо метавонед ба пойгоҳи лижаронии Каракол дар фасли зимистон тавассути нақлиёти шахсӣ ё бо автобус аз ширкатҳои хусусӣ расед. Дар наздикии пойгоҳ ба ҷуз аз бозиҳои зимистона, чашмаҳои табии низ мавҷуданд. Чашмаҳои гармидиҳии «Алтин-Арашан» дар дараи Арашан, 10 км дуртар аз Қарокӯл, дар наздикии деҳаи Оқ-Сув ҷойгиранд. == Бародаршаҳрҳо == * [[Ашевил|Ашвилл]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] * [[Гебзе|Гебз]]<nowiki/>е, [[Туркия]] == Пайвандҳо == * [http://www.karakol.com.kg Вебсайти Каракол] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220308081254/https://www.karakol.com.kg/ |date=2022-03-08 }} * [https://web.archive.org/web/20140902205513/http://www.karakolcity.kg/ Сомонаи расмии мақомоти худидоракунии маҳаллии шаҳр.] [https://web.archive.org/web/20140902205513/http://www.karakolcity.kg/ Каракол] * [https://www.google.ru/maps/place/Каракол,+Киргизия/@42.4928475,78.3956578,3a,66.8y,307.15h,88.38t/data=!3m4!1e1!3m2!1sZepTMVv8muaGiY4ykxpGfA!2e0!4m2!3m1!1s0x38865b91e1f04c0b:0xeb5bfe3900e7ecfa Сафари виртуалии 3D дар кӯчаҳои шаҳр] * [http://www.karakol.com.kg/photo Аксҳои шаҳри Қароқол] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210305194243/http://www.karakol.com.kg/photo/ |date=2021-03-05 }} * [https://web.archive.org/web/20130209044933/http://www.citykr.kg/karakol.php Дар сайти Ассотсиатсияи шаҳрҳои Қирғизистон] {{commonscat-inline|Karakol}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} {{Вилоятҳои Қирғизистон}} {{Шаҳрҳои Қирғизистон}} [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Қирғизистон]] j6kxcc5bj2xgg8h8y8zoguyffjuuapf 1485460 1485459 2026-08-30T14:24:44Z ~2026-47201-47 151496 /* Эзоҳ */ 1485460 wikitext text/x-wiki {{МА | мақом = шаҳр | номи тоҷикӣ = Қарокӯл | номи аслӣ = {{lang-ky|Каракол}} | тасвир = File:Karakol cathedral.jpg | кишвар = Қирғизистон | lat_deg = 42 | lon_deg = 78 | lat_min = 30 | lat_sec = | lon_min = 23 | lon_sec = | CoordAddon = | этнохороним = | DST = | сайт = http://www.karakol.com.kg/ }} '''Қарокӯл''' ({{Lang-ky|Каракол}}) (пешина '''Пржевалск''', '''Каракол''') — чорумин шаҳри бузурги [[Қирғизистон]] аст, ки дар наздикии соҳили шарқии кӯли [[Иссиқкӯл]], тақрибан 150 км аз марзи Қирғизистон ва Чин ва 380 км дуртар аз пойтахт [[Бишкек]] ҷойгир аст. Он маркази маъмурии [[вилояти Иссиқ-Кӯл]] мебошад. Масоҳати Қаро-Кӯл 48 км² мебошад ва аҳолии доимии он дар соли 2009 66 294 нафарро ташкил додааст (аз ҷумла Пристан-Пржевалск).<ref>{{Cite web|url=http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%98%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%BA-%D0%9A%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf|title=Перепись населения Кыргызской Республики 2009 года: Иссык-Кульская область|accessdate=2017-01-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110810173507/http://212.42.101.100:8088/nacstat/sites/default/files/%D0%98%D1%81%D1%81%D1%8B%D0%BA-%D0%9A%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F%20%D0%BE%D0%B1%D0%BB%D0%B0%D1%81%D1%82%D1%8C.pdf|archivedate=10 August 2011}}</ref> Дар шимол, дар шоҳроҳи A363, Тӯп ва дар ҷанубу ғарб — осоишгоҳи Ҷети-Оғуз ҷойгир аст. Номи шаҳр аз [[забони қирғизӣ]] «қара» (сиёҳ) ва «кул» (кӯл) омадааст. Яъне, «Кӯли калон». == Таърих == [[Акс:Terskei Alatoo. Karakol gorge. Alakol - panoramio.jpg|thumb|Кӯли Терскей дар Алатоо]] [[Акс:Przhevalsky_Monument.jpg|чап|мини| Муҷассамаи Н. М. Пржевалский дар соҳили [[Иссиқкӯл]]]] [[Акс:Karakol-Dungan-Mosque-Minaret-3.jpg|мини| [[Манора]]и масҷиди дунганӣ]] === Қаро-Кӯл (1869—1889) === Соли 1868, дар ҷои шаҳр истеҳкоми Аксайск мавҷуд буд<ref>[http://www.etomesto.ru/map-kazakhstan_akmolinskaya-oblast_1868-sibir-kirgizy/ Укрепление Аксайское на карте 1868 года]</ref>. Бо номи Қарокӯл таъсис ёфтааст<ref>[https://etomesto.com/map-kazakhstan_kirgizskaya-step_1877/?x=78.316666&y=42.476144 Карта Киргизской степи 1877 года] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20221004141348/http://www.etomesto.com/map-kazakhstan_kirgizskaya-step_1877/?x=78.316666&y=42.476144 |date=2022-10-04 }} — Караколь, 1877.</ref>. Баъдтар, қалъаи Қарокӯл сохта шуд (1879)<ref>[https://etomesto.com/map-atlas_zaselenie-sibiri-1879/ Укрепление Каракольское, 1879]</ref>. Шаҳр 1 июли соли [[Соли 1869|1869]] ҳамчун маркази ҳарбӣ ва маъмурӣ дар роҳи корвон аз водии Чуй ба Кашгария аз ҷониби капитани штаб барон Каулбарс, ки ба ӯ вазифаи интихоби ҷои муносиб барои шаҳри нав гузошта шудааст, таъсис дода шудааст. 23 марти [[Соли 1889|1889,]] бо фармони подшоҳи [[Империяи Русия|Империя Русия]] [[Александри III|Александр III,]] шаҳри Қаро-Кӯл ба Пржевалск номгузорӣ карда шуд. «барои абадӣ гардонидани хотираи Николай Михайлович Пржевалский дар Осиёи Миёна»<ref>Высочайшее повеление. Правительственный вестник. № 5. за 1889 год.</ref>, ки дар давраи сафари панҷуми худ дар Қаро-Кӯл аз бемории домана вафот кардааст<ref>[http://www.karakol.name/info/przhevalskiy/poslednyaya-ekspeditsiya-velikogo-puteshestvennika.html Последняя экспедиция великого путешественника Пржевальского]</ref>. Бо дархости ӯ, ӯро дар соҳили Иссиқкӯл дафн карданд<ref>[http://www.karakol.name/info/przhevalskiy/pamyatnik-przhevalskomu-na-beregu-issyk-kulya.html Памятник Пржевальскому на берегу Иссык-Куля]</ref>. === Пржевалск (1889—1922) === Пржевалск — маркази уезди вилояти Семиреченск буд. Дар шаҳр шакли нақши росткунҷаи қатъӣ дошта буд, ҳар як таҳиягари сохтмони бино вазифадор буд, ки дар назди хонааш боғ ва гулгашт бунёд кунад. То соли 1887 асосан хонаҳои бомпӯш сохта мешуданд. Аммо пас аз заминларзаи шадид дар [[соли 1887]], шаҳр асосан бо хонаҳои чӯбӣ бо айвонҳои бо кандакорӣ оро додашуда сохта мешуданд. То соли 1872 дар шаҳр 132 ҳавлӣ буд. То соли 1897 аҳолӣ 8108 нафарро ташкил медод. Дар байни шаҳрҳои ҳудуди Қирғизистони муосир, Пржевалск шаҳри дорои маданияти нисбатан баланд буд. Аз ин ҷо иштирокчиёни экспедитсияҳои сершумор ба Осиёи Миёна мерафтанд, ки онҳо олимон ва сайёҳони машҳур буданд. Аз нуқтаи назари иқтисодӣ шаҳр ҳамчун маркази тиҷоратӣ ва маъмурии тамоми минтақаи Иссиқкӯл рушд мекард. Дар соли 1894, 34 % тамоми буҷети шаҳр аз ҳисоби тиҷорат буд. Дар айни замон, корхонаҳои саноатӣ пайдо шудан гирифтанд. То соли 1914 дар шаҳр ва атрофи он 60 корхонаи саноатӣ кор мекарданд, аммо онҳо асосан корхонаҳои хурд буданд. === Қаро-Кӯл (1922—1939) === Дар соли 1922, шаҳр ба номи пешини худ Қаро-Кӯл баргардонида шуд. === Пржевалск (1939—1992) === Соли 1939, ба муносибати садсолагии рӯзи таваллуди Н. М. Пржевалский, номи Пржевалск ба шаҳр баргардонида шуд. Дар наздикии Пржевалск, дар наздикии деҳаи Покровка, пойгоҳи низомии Шӯравӣ барои озмоиши силоҳи торпедо ва мина ҷойгир аст. === Қаро-Кӯли муосир === Соли 1992, пас аз [[Қирғизистон|истиқлоли Қирғизистон]], Пржевалск аз нав ба Қаро-Кӯл номгузорӣ шуд. [[Акс:Karakol,_regional_state_administration_buildig.JPG|мини|Бинои маъмурияти давлатии вилоят]] Дар айни замон, шаҳр маркази саноатии [[вилояти Иссиқкӯл]] мебошад: ҶСК «Иссулкулелектро» (мошинсозӣ); саноати хӯрокворӣ ва коркард — ҶСК «Каракол-Буудай» (коркарди ғалладона), ҶСК «Ак-Булак» (коркарди шир), ҶСК «Сейл» (истеҳсоли нӯшокиҳои ширин), ҶСК «Тоштук» (истеҳсол ва коркарди гӯшт); ҶСК Темир-Бетон (истеҳсоли масолеҳи сохтмонӣ); ҶДММ Айко-Сейко (саноати сабук). Ҳукумати Қирғизистон МОИ (минтақаи озоди иқтисодӣ) «Қаракол» -ро таъсис дода шудаанд. Дар шаҳр муассисаҳои таълимӣ мавҷуданд: Донишгоҳи давлатии Иссиқкӯл ба номи Қосим Тыныстанов, Донишкадаи кооперативӣ ба номи Алишпаев, филиали Донишкадаи соҳибкорӣ ва ҳуқуқи Маскав, Маркази Иссиққули Академияи ҳуқуқӣ, омӯзишгоҳи тиббӣ, омӯзишгоҳи омӯзгорӣ, мактаби мусиқӣ, коллеҷи кооперативӣ, инчунин 15 мактаби миёна, 2 гимназия ва 2 литсей. 1 сентябри соли 2013 мактаби нави рақами 15 (дар микрорайони Восход) кушода шуд, ки сохтмони он соли 1989 боздошта шуда буд. Осорхонаи шаҳрии кишваршиносӣ табиати вилоятии Иссиқкӯл шинос мекунад, инчунин таърих, фарҳанг ва этнологияи халқҳои маҳаллиро аз [[асри биринҷӣ]] нишон медиҳад. == Рамзҳои шаҳр == [[Акс:Gerb_of_Przhevalsk_1908.png|чап|мини|170x170пкс| Нишони шаҳри Пржевалск 1908]] Нишони шаҳри Пржевалск 19 марти 1908 аз ҷониби [[империяи Русия]] тасдиқ карда шудааст. Нишон ва парчами муосири шаҳри Қаро — Кӯл пас аз натиҷаи озмун барои сохтани рамзҳои шаҳр (нишон, парчам ва суруд), моҳи марти соли 2007ки аз ҷониби шӯрои шаҳрӣ ва шаҳрдорӣ ташкил шуда буд, тасдиқ карда шуд<ref>Гербы Кыргызстана. г. Каракол Иссык-Кульская область [http://www.heraldicum.ru/kyrgyz/towns/karakol.htm ''На сайте Геральдикум''].</ref>. Таркиби асосии нишон ва парчам аз унсурҳои [[офтоб]] ва сари [[оҳу]]<nowiki/>и шохдор иборат аст. == Аҳолӣ == === Охири асри XIX === Мувофиқи [[Соли 1897|барӯйхатгирии соли 1897,]] шаҳри Пржевалск 8 108<ref>{{Cite web|url=http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/emp_lan_97_uezd.php?reg=875|title=Первая всеобщая перепись населения Российской Империи 1897 г.|author=|website=|date=|publisher=www.demoscope.ru|accessdate=2020-02-16}}</ref> аҳолӣ дошт (4677 мард ва 3431 зан). Тақсимоти аҳолӣ аз рӯи забони модарӣ дар соли 1897<ref>{{Cite web|url=http://www.demoscope.ru/weekly/ssp/emp_lan_97_uezd.php?reg=875|title=Первая всеобщая перепись населения Российской Империи 1897 г.|author=|website=|date=|publisher=www.demoscope.ru|accessdate=2020-02-16}}</ref>: * [[Русҳо]] — 35,4 % * [[Сарт]]ҳо — 27,0 % * [[Қирғизҳо|Қирғиз-кайсакҳо]] — 16,8 % * Чиниҳо — 10,7 % * Тоторҳо — 6,6 % * Қалмиқҳо — 1,0 % * [[Укроинҳо]] — 1,0 % * Таранчиҳо — 0,4 % * боқимонда — 1,0 % === Ибтидои асри XXI === {| class="wikitable" |+Таркиби этникии Қаро-Қӯл дар соли 2009<ref>[http://www.stat.kg/media/files/e48fb7de-82cb-4c21-bcda-bfb3ccb92f1a.pdf Перепись населения Киргизии 2009. Иссык-Кульская область]</ref> ! rowspan="2" | Этнос ! colspan="2" | ш. Қарокӯл ! colspan="2" | ш. Қарокӯл (бе деҳа) |- ! Рақам, одамон ! % ! Аҳолӣ, мардум ! % |- ! Қирғизҳо | 44878 | 67.7 | 43951 | 69.3 |- ! Русҳо | 12343 | 18.6 | 10,762 | 17.0 |- ! Уйғурҳо | 2530 | 3.8 | 2493 | 3.9 |- ! Узбакҳо | 2182 | 3.3 | 2156 | 3.4 |- ! Тоторҳо | 1152 | 1.8 | 1102 | 1.7 |- ! Дунгонҳо | 943 | 1.4 | 942 | 1.5 |- ! Қазоқҳо | 708 | 1.1 | 678 | 1.1 |- ! Қалмиқҳо | 679 | 1.0 | 544 | 0.9 |- ! Украинҳо | 459 | 0.7 | 353 | 0.6 |- ! дигарон | 420 | 0.6 | 397 | 0.6 |- ! УМУМ ! 66294 ! сад ! 63,377 ! сад |} == Ҷуғрофиё == [[Акс:Karakol_Gorge.JPG|рост|мини| Дараи Қарокӯл, ки дар наздикии он шаҳри Қаро-Кӯл соли 1869 бунёд ёфтааст]] Дар шаҳр дар қисми шарқии минтақа дарпоёни қаторкуҳи Терсекеқ-Ала-Тоо поёноби дарёи Қарокӯл, 12 км дуртар аз соҳили кӯли [[Иссиқкӯл]], дар баландии 1690—1850 метр аз сатҳи баҳр, воқеъ аст. Масофа то шаҳри [[Бишкек]] 400 км, наздиктарин истгоҳи роҳи оҳани [[Балиқчӣ|Баликчӣ]] — 220 км бо роҳи автомобилгард ва 184 км бо об. Дар дараи Қарокӯли қаторкӯҳи Тескей-Ала-Тоо, дар масофаи 7 км аз шаҳр, дар байни ҷангалҳои азими сӯзанбарг пойгоҳи лижаронии «Қаракол» бо панҷ (4 курсӣ) лифт мавҷуд аст (фарқи баландӣ аз 2300 то 3450 метр). Дар замони шӯравӣ, он барои тайёр кардани дастаи олимпии кишвар истифода мешуд. Аз қуллаи баландтарин 3040 м аз сатҳи баҳр, ки лифт ба он ҷо мебарояд, манзараҳои зебои кӯли [[Иссиқкӯл|Иссиккӯл]] ва қуллаҳои панҷҳазорметраи наздиктарин (қуллаи баландтарин дар қаторкӯҳи Қарокӯл — 5281 м ва қуллаҳои нӯгтез Ҷигит — 5173 м мавҷуданд). Аз Қарокӯл ба ғарб дар соҳили ҷанубии Иссиқкӯл, 30 км дуртар аз истироҳатгоҳҳои Ҷетӣ-Оғуз (Ҳафт барзагов) ва Ҷилу-Сув (Оби гарм) ҷойгиранд. Дар самти шарқ 10 км — истироҳатгоҳи иқлимӣ-балнео-лой Ҷергалан ва дар 50 км дар қаторкӯҳи Тиён-Шон — кӯли пиряхии Мертсбахер мавҷуд аст. === Иқлим === Иқлими шаҳр мӯътадил континенталӣ буда, унсурҳои кӯҳӣ ва баҳрӣ доранд. Боришоти миёнаи солона 350—450 мм мебошад. == Ҷойҳои тамошобоб == === Калисои православӣ === Калисо аз чӯб дар соли 1895 дар пояи хиштии як калисои куҳна, ки бар асари заминларзаи соли 1889 хароб шудааст, сохта шудааст. Дар солҳои Ҳокимияти Шӯравӣ он баста ва ҳамчун мактаби варзишии бачагона истифода мешуд. Соли 1995 он ба моликияти ҷамъияти православӣ баргардонида шуд<ref name="церковь">{{Cite web|url=http://www.karakol.name/info/v-karakole/44-svyato-troitskaya-pravoslavnaya-tserkov.html|title=Свято-Троицкая православная церковь|author=|website=karakol.name|date=|publisher=|lang=|accessdate=2019-05-26}}</ref>. === Масҷиди Дунганӣ === [[Акс:Karakol-Dungan-Mosque-Exterior-1.jpg|мини|Қаро-Кӯл (Пржевалск). Масҷиди дунганӣ, соли 1910]] Масҷиди марказии Иссиқкӯл бо ташаббуси Иброҳим Аҷӣ сохта шудааст. Вай меъмори машҳури Пекин Чоу Сэу ва 20 кандакорро бо малакаҳои меъмории анъанавии чинӣ ва усулҳои композитсионӣ барои сохтани масҷид овард. Дар сохтани биноҳои иловагӣ ва дигар корҳо ҳунармандони маҳаллӣ ширкат варзиданд. Сохтмони масҷид соли 1904 оғоз ёфта, соли 1910 ба итмом расидааст. Малакҳои меъморӣ ба бинокорон имкон доданд, ки масҷидро бе истифодаи мех созанд. Масҷид 42 рукн дорад ва бинои атроф як бомпӯши бисёртабақаест, ки бо тасвири рустаниҳо, аз қабили ангур, анор, нок ва шафтолу оро дода шудааст. Аз соли 1929 то 1947 (дар замони шӯравӣ) масҷид ҳамчун анбор истифода мешуд. Соли 1947 бино ба ихтиёри ҷамоаи мусулмонон гузашт ва ҳамчун масҷиди исломӣ фаъолият мекунад. Он ҳамчун ёдгории таърихӣ ба қайд гирифта шудааст ва аз ҷониби қонун ҳифз карда мешавад. Имрӯз масҷид барои меҳмонон боз аст. == Сайёҳӣ == Дӯстдорони варзиши зимистона дар фасли зимистон ба Қарокӯл меоянд. Дар масофаи 30 дақиқа аз шаҳри Қаро-Кӯл пойгоҳи лижаронии «Каракол» ҷойгир аст. Осоишгоҳи лижаронии «Қаракол» дар байни шаҳрвандони кишварҳои ҳамсоя, аз қабили Қазоқистон ва Русия хеле маъмул аст. Шумо метавонед ба пойгоҳи лижаронии Каракол дар фасли зимистон тавассути нақлиёти шахсӣ ё бо автобус аз ширкатҳои хусусӣ расед. Дар наздикии пойгоҳ ба ҷуз аз бозиҳои зимистона, чашмаҳои табии низ мавҷуданд. Чашмаҳои гармидиҳии «Алтин-Арашан» дар дараи Арашан, 10 км дуртар аз Қарокӯл, дар наздикии деҳаи Оқ-Сув ҷойгиранд. == Бародаршаҳрҳо == * [[Ашевил|Ашвилл]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] * [[Гебзе|Гебз]]<nowiki/>е, [[Туркия]] == Пайвандҳо == * [http://www.karakol.com.kg Вебсайти Каракол] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220308081254/https://www.karakol.com.kg/ |date=2022-03-08 }} * [https://web.archive.org/web/20140902205513/http://www.karakolcity.kg/ Сомонаи расмии мақомоти худидоракунии маҳаллии шаҳр.] [https://web.archive.org/web/20140902205513/http://www.karakolcity.kg/ Каракол] * [https://www.google.ru/maps/place/Каракол,+Киргизия/@42.4928475,78.3956578,3a,66.8y,307.15h,88.38t/data=!3m4!1e1!3m2!1sZepTMVv8muaGiY4ykxpGfA!2e0!4m2!3m1!1s0x38865b91e1f04c0b:0xeb5bfe3900e7ecfa Сафари виртуалии 3D дар кӯчаҳои шаҳр] * [http://www.karakol.com.kg/photo Аксҳои шаҳри Қароқол] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210305194243/http://www.karakol.com.kg/photo/ |date=2021-03-05 }} * [https://web.archive.org/web/20130209044933/http://www.citykr.kg/karakol.php Дар сайти Ассотсиатсияи шаҳрҳои Қирғизистон] {{commonscat-inline|Karakol}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} {{Вилоятҳои Қирғизистон}} {{Шаҳрҳои Қирғизистон}} [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Қирғизистон]] m6jpqplwcvzb5up5slxv1mkezgtj3ma Дарёсолор 0 293208 1485475 1441609 2026-08-30T16:19:24Z Omid Jeyhani 1522 Fixed grammar 1485475 wikitext text/x-wiki {{Дараҷаи низомӣ | тасвир1 = Russia-Navy-OF-8-2010.svg | image_size = 100px | зернавис1 = <small>Сардӯшии дарёсолор дар Нерӯи дарёии Русия</small> | тасвир2 = Russia-Navy-OF-8-Sleeve.svg | зернавис2 = <small>Нишони остини дарёсолор дар Нерӯи дарёии Русия</small> | ном = Дарёсолор | кишвар = {{парчамбандӣ|Russia}} | нерӯ = [[Артиш]] | кӯтаҳнивишт = {{lang-fa|'''دریاسالار'''}} | rank = «''Сеситора''» | NATO rank = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-8]] | Non-NATO rank = | бунёдшуда = | бекоршуда = | дараҷаи болотар = [[Новгонсолор]] | дараҷаи пойинтар = [[Дарёбон]] | ҳамто = {{bulleted list|[[Сипаҳсолор]]|{{nowrap|{{парчамбандӣ|Russia}} ''Адмирал''}}<ref name="Алиев">{{книга|автор= Алиев Г. Г. канд. филол. наук |часть= |заглавие=Персидско-русский и русско-персидский военный словарь|ответственный=Под ред. канд. филол. наук, доц. А. М. Шойтова|место= М.|издательство=Воениздат|год=1972|страницы=131; 323|страниц=655|тираж=3500|isbn=}}</ref>|{{парчамбандӣ|USA}} ''Vice admiral''|[[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] OF-8}}| }} '''Дарёсолор''' ({{lang-fa|'''دریاسالار'''}}) — [[дараҷаи низомӣ|дараҷае]] [[солор]]ӣ дар [[нерӯи дарёӣ]], ки ҷойгоҳе болотар аз [[дарёбон]] ва пойинтар аз [[новгонсолор]] дорад ва баробар бо [[сипаҳсолор]] дар [[Нерӯи заминӣ|нерӯҳои заминӣ]] ва [[Нерӯи ҳавоӣ|ҳавоӣ]] аст<ref>''Анварӣ'', ''Ҳасан''. [[Фарҳанги бузурги сухан|Фарҳанги бузурги «Сухан»]]. Ба сарпарастии Ҳасан Анварӣ, Теҳрон: «Сухан», 1381 –. 8 ҷ. мусаввар. ISBN 964-6961-98-3 (давра).</ref>; '''адмирал'''. ''Дарёсолор'' дар [[нерӯҳои мусаллаҳ]] маъмулан мақоми фармондеҳи бузургнов дар нерӯи дарёиро дорад. {| class="wikipedia sortable" border="1" |- |+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]''' |- |width="30%" align="center" style="background:#cfcfcf;" | <small>кеҳтар:</small><br>[[Дарёбон]] |width="35%" align="center" style="background:#bfbfbf;"| [[File:Middle Emblem of the Russian Navy.svg|55px]]<br>'''Дарёсолор'''<br> |width="30%" align="center" style="background:#afafaf;" | <small>меҳтар:</small><br> [[Новгонсолор]] <br><small></small> |} == Вожашиносӣ == «''Дарёсолор''» ба маънои «''фармондеҳи нерӯи дарёӣ''»<ref name="Луғатнома">[https://dehkhoda.ut.ac.ir ''Деҳхудо'', ''Алиакбар''. Луғатномаи Деҳхудо (нусхаи диҷитол) бар асоси нусхаи физикии 15-ҷилдии интишори соли 1377. — Муассисаи Луғатномаи Деҳхудо ва Маркази байнулмилалии омӯзиши забони форсии Донишгоҳи Теҳрон, 1399.]{{Пайванди мурда|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> аз ду [[вожа]] сохта шудаву мақулаи дастурии он [[исм]] ва сохтвожаи он ба сурати [исм (''[[дарё]]'') + [[исм]] (''[[солор]]'')] аст: <blockquote>''[[дарё]]'' ({{lang-pal|''drayāb-''}} < {{lang-peo|''drayah-''}})<ref name="Ҳасандӯст">''Ҳасандӯст, Муҳаммад''. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1383. ISBN 978-600-6143-55-2.</ref> + ''[[солор]]'' ({{lang-pal|''sardār''}} < [[Забони эронии бостон|эронии бостон]]: ''*sara-dāra-'' > {{lang-xpr|''sārδār''}}<ref>''Ҳасандӯст, Муҳаммад''. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1393. ISBN 978-600-6143-57-6. — ҷ. 3, сc. 1648, 1718.</ref>)</blockquote> Дар сохти ин исм аз фароянди вожасозии таркиб истифода шудааст. «''Солор''» гунае дигар аз «''[[сардор]]''» аст, ки аз куҳантарин замонҳо ба маънои «''раҳбар, пешво, фармондеҳ; генерал''» дар номгузории симату дараҷаҳои низомӣ ба кор меравад<ref name="Луғатнома" />. Истилоҳи «''дарёсолор''»-ро соли 1935 [[Фарҳангистони забон ва адаби форсӣ|''Фарҳангистони забони Эрон'']] ҷойгузини дараҷаи низомии «''амирулбаҳри якум''» (аз {{lang-ar|'''أمیرالبحر'''}} < {{lang-fr|admiral}} «''фармондеҳи нерӯи дарёӣ''») кардааст<ref>{{Cite web |url=http://ganjineh.nlai.ir/article_1831.html |title=''Рустоӣ, Муҳсин''. Вожагони низомии мусаввиби Фарҳангистони Эрон (1314—1320 ҳ.ш.) // Ганҷинаи аснод. |accessdate=2021-12-22 |archivedate=2018-04-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180411091817/http://ganjineh.nlai.ir/article_1831.html }}</ref>. == Пешина == '''Адмирал''' ({{lang-ru|адмира́л}} < {{lang-nl|admiraal}}<ref>''М. Фасмер''. Этимологический словарь русского языка. Под ред. О. Н. Трубачёва. Москва, «Прогресс», 1986. Т. I, С. 62.</ref> < {{lang-fr|amiral}}, ''admiral'' < {{lang-ar|‏'''أمير البحر'''}} ''амиру-л-баҳр'' «''дарёсолор''»<ref>''A. Dauzat'', ''J. Dubois'', ''H. Mitterand''. Nouveau Diccionaire Étymologique et Historique. Libraire Larousse, Paris, 1964. С. 29.</ref><ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Адмирал}}</ref>) ҳамчун дараҷаи низомӣ дар нерӯи дарёӣ дар Аврупо садаи XII расм шуд (дар [[Венетсия]] ва [[Генуя]]). [[Пётри I]] охири садаи XVII дар [[Русия]] ин дараҷаро (генерал-адмирал, адмирал, витсе-адмирал ва контр-адмирал) ҷорӣ намуд. [[7 май]]и [[1940]] дар [[Флоти ҳарбии баҳрии СССР]] дараҷаҳои контр-адмирал, витсе-адмирал, адмирал, адмирали флот таъсис ёфтанд, барои адмиралҳои хидмати инженерии киштӣ унвонҳои инженер-контр-адмирал, инженер-витсе-адмирал, инженер-ад­мирал ҷорӣ шуд. 3 марти 1955 ба ивази унвони адмирали флот – Адмирали Флоти Иттифоқи Советӣ қабул шуд. Аз 28 апрели 1962 унвони Адмирали Флоти СССР низ ҷорӣ гардид. Барои адмиралҳои хидмати инженерӣ аз 18 ноябри 1971 унвонҳои конт-адмирал-инженер, витсе-адмирал-инженер, адмирал-инженер муқаррар шуданд. == Ному нишони дарёсолор дар нерӯҳои дарёии кишварҳои ҷаҳон == <gallery class="center"> File:Generic-Navy-12.svg|{{lang|sq|Admiral}}<br />[[Albanian Navy]]<ref name="Albanian_Navy">{{cite web |title=GRADAT, FORCA DETARE |url=https://aaf.mil.al/gradat/1466-gradat-e-fa |website=aaf.mil.al |access-date=25 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210428065156/https://aaf.mil.al/images/pdf/gradat_FD.pdf |archive-date=28 April 2021 |language=sq |accessdate=2022-12-08 |archivedate=2021-04-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210428065156/https://aaf.mil.al/images/pdf/gradat_FD.pdf }}</ref><ref>{{Cite web|url=https://aaf.mil.al/english/index.php/komanda-e-fd/382-rank-insignias/2034-navy-forces-ranks|title=Naval Force|accessdate=2022-12-08|archivedate=2022-02-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220218021035/https://aaf.mil.al/english/index.php/komanda-e-fd/382-rank-insignias/2034-navy-forces-ranks}}</ref> File:Generic-Navy-12.svg|{{lang|es|Almirante}}<br />[[Argentine Navy]]<ref name="Argentina">{{cite web |title=Grados Militares |url=https://www.fuerzas-armadas.mil.ar/GradosMilitares.aspx |website=fuerzas-armadas.mil.ar |publisher=Joint Chiefs of Staff (Argentina) |access-date=27 May 2021 |language=es |accessdate=2022-12-08 |archivedate=2022-03-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220331072546/https://www.fuerzas-armadas.mil.ar/GradosMilitares.aspx }}</ref> File:Generic-Navy-12.svg|Admiral<br />[[Royal Australian Navy]]<ref name="Australia">{{cite web |title=Badges of rank |url=https://www.defence.gov.au/images/Badges_of_rank.pdf |website=defence.gov.au |publisher=Department of Defence (Australia) |access-date=31 May 2021}}</ref> File:Azerbaijan-Navy-OF-8.svg|{{lang|az|Admiral}}<br />[[Azerbaijani Navy]]<ref name="Azerbaijan">{{cite web |title=Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri hərbi qulluqçularının hərbi geyim forması və fərqləndirmə nişanları haqqında Əsasnamə |url=https://mod.gov.az//images/pdf/854d34d118da32783a511172925270d7.pdf |website=mod.gov.az |publisher=Ministry of Defense |access-date=16 February 2021 |language=az |pages=64–70 |date=25 June 2001}}</ref> File:Generic-Navy-12.svg|Admiral<br />[[Bangladesh Navy]]<ref name="Bangladesh_Navy">{{cite web |author1=Bangladesh Navy |title=Rank of Navy & Equivalent Rank |url=https://www.navy.mil.bd/Rank-of-Navy-&-Equivalent-Rank |website=navy.mil.bd |access-date=27 May 2021}}</ref> File:Generic-Navy-12.svg|{{lang|nl-BE|Admiraal}}<br />{{lang|fr-BE|Amiral}}<br />[[Belgian Navy]] File:Generic-Navy-(star)-O11.svg|{{lang|es|Almirante}}<br />[[Bolivian Naval Force]]<ref>{{Cite tweet |author=Ministry of Defense (Bolivia) |author-link=Ministry of Defense (Bolivia) |user=mindefbolivia |number=1215275830206779392 |date=9 January 2020 |title=Conoce la jerarquía de los grados de la #ArmadaBoliviana |language=es |access-date=28 May 2021}}</ref> File:Generic-Navy-13.svg|{{lang|pt-BR|Almirante}}<br />[[Brazilian Navy]]<ref name="Brazil_Navy">{{cite web |title=Postos e Graduações |url=https://www.marinha.mil.br/postos-e-graduacoes |website=marinha.mil.br |date=11 July 2017 |publisher=Brazilian Navy |access-date=7 May 2021 |language=pt |accessdate=2022-12-08 |archivedate=2021-10-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211027034833/https://www.marinha.mil.br/postos-e-graduacoes }}</ref> File:Bulgaria-Navy-OF-9 sleeve.svg|{{lang|bg|Адмирал}}<br />{{lang|bg-Latn|Admiral}}<br />[[Bulgarian Navy]]<ref name="Bulgaria">{{cite web |title=ЗАКОН ЗА ОТБРАНАТА И ВЪОРЪЖЕНИТЕ СИЛИ НА РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ |url=https://www.lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 |website=lex.bg |access-date=25 May 2021 |location=Глава седма. ВОЕННА СЛУЖБА |language=bg |date=12 May 2009 |accessdate=2022-12-08 |archivedate=2023-05-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230525090426/https://lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 }}</ref> File:Generic-Navy-12.svg|Admiral<br />{{lang|fr|Amiral}}<br />[[Royal Canadian Navy]]<ref name="Canada">{{cite web |title=Ranks and appointment |url=https://www.canada.ca/en/services/defence/caf/military-identity-system/rank-appointment-insignia.html |website=canada.ca |date=23 November 2017 |publisher=Government of Canada |access-date=28 May 2021}}</ref> File:Generic-Navy-(star)-O11.svg|{{lang|es|Almirante}}<br />[[Chilean Navy]]<ref name="Chile_Navy">{{cite web |title=Los grados jerárquicos de la Armada |url=https://www.armada.cl/armada/nuestra-armada/los-grados-jerarquicos-de-la-armada/2017-08-29/095559.html |website=armada.cl/ |publisher=Chilean Navy |access-date=27 May 2021 |language=es |date=7 May 2014 |accessdate=2022-12-08 |archivedate=2021-05-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210527131741/https://www.armada.cl/armada/nuestra-armada/los-grados-jerarquicos-de-la-armada/2017-08-29/095559.html }}</ref> File:Generic-Navy-12.svg|{{lang|es|Almirante}}<br />[[Colombian Navy]] File:18.DRCN-VADM.svg|{{lang|fr|Amiral}}<br />[[Navy of the Democratic Republic of the Congo|Navy of DR of Congo]] File:Rukav zimske odore admirala HRM.svg|{{lang|hr|Admiral}}<br />[[Croatian Navy]]<ref name="Croatia">{{cite web |title=Oznake činova |url=http://www.osrh.hr/#rubData/HTML/HR/RAZNO/OZNAKE/20190401_Galerija_oznaka/Galerija_oznaka_HR.htm |website=osrh.hr |publisher=Republic of Croatia Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=hr |date=1 April 2019}}</ref> File:Cuba-Navy-OF-8.svg|{{lang|es|Almirante}}<br />[[Cuban Revolutionary Navy]]<ref name="Cuba_Navy">{{cite web |title=Grados militares |url=https://www.minfar.gob.cu/far/grados-militares?field_clasificacion_value=marina |website=minfar.gob.cu |publisher=Ministry of the Revolutionary Armed Forces (Cuba) |access-date=28 May 2021 |language=es}}</ref> File:Generic-Navy-12.svg|{{lang|da|Admiral}}<br />[[Royal Danish Navy]]<ref name="Denmark_Navy">{{cite web |title=Søværnets Gradstegn |url=https://forsvaret.dk/globalassets/fko---forsvaret/dokumenter/gradstegn/-sovarnets-gradstegn--.pdf |website=forsvaret.dk |publisher=Danish Defence |access-date=26 May 2021 |language=da |date=2018}}</ref> File:Generic-Navy-(star)-O11.svg|{{lang|es|Almirante}}<br />[[Dominican Navy]]<ref name="DominicanRepublic_Officers">{{cite web |title=Insignias |url=https://www.mide.gob.do/detail.aspx?id=477&sl=96 |website=mide.gob.do |publisher=Ministry of Defense (Dominican Republic) |access-date=28 May 2021 |language=es |archive-date=26 February 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210226162440/https://www.mide.gob.do/detail.aspx?id=477&sl=96 |url-status=dead |accessdate=2022-12-08 |archivedate=2021-02-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210226162440/https://www.mide.gob.do/detail.aspx?id=477&sl=96 }}</ref> File:Ecuador-Navy-OF-9.svg|{{lang|es|Almirante}}<br />[[Ecuadorian Navy]]<ref>{{cite web |title=Officerer |url=https://www.armada.mil.ec/?page_id=39107 |website=armada.mil.ec |date = 8 April 2019|publisher=Ecuadorian Navy |access-date=28 May 2021 |language=es}}</ref> File:Generic-Navy-12.svg|{{lang|et|Admiral}}<br />[[Estonian Navy]]<ref name="Estonia_Navy">{{cite web |title=Sümboolika: Mereväe Auastmed |url=https://mil.ee/kaitsevagi/kaitsevae-symboolika/#t-merevae-auastmed |website=mil.ee |publisher=Estonian Defence Forces |access-date=26 May 2021 |language=et}}</ref> File:Finland-Navy-OF-9.svg|{{lang|fi|Amiraali}}<br />{{small|({{lang-sv|Amiral}})}}<br />[[Finnish Navy]]<ref name="Finland">{{cite web |title=Sotilasarvot Puolustusvoimissa |url=https://puolustusvoimat.fi/sotilasarvot |website=puolustusvoimat.fi |publisher=Finnish Defence Forces |access-date=26 May 2021 |language=fi}}</ref> File:France-Navy-OF-9 Sleeve.svg|{{lang|fr|Amiral}}<br />[[French Navy]]<ref name="FranceNavy">{{cite web |title=Instruction n°1 DEF/EMM/RH/CPM relative aux uniformes et tenues dans la Marine du 15 juin 2004 |url=http://archive.wikiwix.com/cache/index2.php?url=http%3A%2F%2Fwww.boc.sga.defense.gouv.fr%2Fvisu%2Fboc_visu4.php%3Fnor%3DB0451497J%26id%3D2408 |access-date=4 June 2021 |pages=3793–3867 |language=fr |date=15 June 2004}}</ref> File:23.GN-ADM.svg|{{lang|fr|Amiral}}<br />[[Gabonese Navy]] File:Generic-Navy-(star)-O11.svg|{{lang|de|Admiral}}<br />[[German Navy]]<ref name="Germany_Navy">{{cite web |title=Dienstgradabzeichen Marine |url=https://www.bundeswehr.de/de/aktuelles/mediathek/dienstgradabzeichen-marine-69062 |website=bundeswehr.de |publisher=Bundeswehr |access-date=30 May 2021 |language=de }}{{Пайванди мурда|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> File:Generic-Navy-12.svg|Admiral<br />[[Ghana Navy]] File:Generic-Navy-12.svg|Admiral<br />{{lang|hi|एडमिरल}}<br />[[Indian Navy]]<ref name="India_Navy">{{cite web |title=Ranks & Insignia |url=https://www.joinindiannavy.gov.in/en/about-us/ranks-insignia.html |website=Join Indian Navy |access-date=12 April 2021}}</ref> File:Rank insignia of ammiraglio of the Italian Navy.svg|{{lang|it|Ammiraglio}}<br />[[Italian Navy]] File:Ivory Coast-Navy-OF-9.svg|{{lang|fr|Amiral}}<br />[[Armed Forces of the Republic of Ivory Coast|Navy of Ivory Coast]]<ref name="IvoryCoast">{{cite web |title=GRADES / APPELLATIONS / DISTINCTIONS |url=http://www.defense.gouv.ci/culture/grades |website=defense.gouv.ci |publisher=Ministère de la Défense |access-date=23 September 2020 |language=fr |accessdate=2022-12-08 |archivedate=2022-10-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221001165925/https://www.defense.gouv.ci/culture/grades }}</ref> File:Russia-Navy-OF-8-Sleeve.svg|{{lang|kk|Адмирал}}<br />{{lang|kk-Latn|Admïral}}<br />[[Kazakh Naval Forces]]<ref name=Kazakhstan>{{cite web |title=Қазақстан Республикасының Қарулы Күштері, басқа да әскерлері мен әскери құралымдары әскери қызметшілерінің әскери киім нысаны және айырым белгілері туралы |url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1100000144 |website=adilet.zan.kz |publisher=Ministry of Justice (Kazakhstan) |access-date=29 May 2021 |language=kk |date=25 August 2011}}</ref> File:19. Madagascar Navy - ADM.svg|{{lang|fr|Amiral}}<br />[[Madagascar Navy]]<ref name="Madagascar">{{cite web |title=LOI N° 96-029 portant Statut Général des Militaires |url=http://www.defense.gov.mg/wp-content/uploads/2020/06/LOI-96-029.pdf |website=defense.gov.mg |publisher=Ministry of Defence (Madagascar) |access-date=10 July 2021 |pages=2 |language=fr |date=15 November 1996 |accessdate=2022-12-08 |archivedate=2021-07-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210710195555/http://www.defense.gov.mg/wp-content/uploads/2020/06/LOI-96-029.pdf }}</ref> File:Generic-Navy-12.svg|{{lang|es|Almirante}}<br />[[Mexican Navy]]<ref name="Mexico_Navy">{{cite web |author1=Secretary of the Navy |author1-link=Secretariat of the Navy |title=Ley Orgánica De La Armada De México |trans-title=Organic Law of the Mexican Navy |url=https://www.gob.mx/cms/uploads/attachment/file/355395/LEY_ORG_NICA_DE_LA_ARMADA_DE_M_XICO.pdf |access-date=22 May 2021 |pages=16–17 |language=es |date=21 July 2018}}</ref> File:Montenegro-Navy-OF-9.svg|{{lang|cnr|Amiral}}<br />[[Montenegrin Navy]] File:Morocco-Navy-OF-9.svg|{{lang|fr|Amiral}}<br />[[Royal Moroccan Navy]] File:Mozambique-Navy-OF-9.svg|{{lang|pt|Almirante}}<br />[[Mozambique Defence Armed Forces|Mozambique Naval Command]] File:Generic-Navy-12.svg|Admiral<br />[[Nigerian Navy]] File:Generic-Navy-12.svg|{{lang|no|Admiral}}<br />[[Royal Norwegian Navy]]<ref name="Norway">{{cite web |title=Militære grader |url=https://www.forsvaret.no/om-forsvaret/uniformer-grader-medaljer/grader |website=forsvaret.no |publisher=Norwegian Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=no |date=4 February 2021}}</ref> File:Generic-Navy-12.svg|Admiral<br />[[Pakistan Navy]] File:Generic-Navy-(star)-O12.svg|{{lang|es|Almirante}}<br />[[Paraguayan Navy]] File:Peru-Navy-OF-9.svg|{{lang|es|Almirante}}<br />[[Peruvian Navy]]<ref name="Peru">{{cite web |title=Grados Militares |url=https://www.ccffaa.mil.pe/cultura-militar/grados-militares/ |website=ccffaa.mil.pe |publisher=Joint Command of the Armed Forces of Peru |access-date=29 May 2021 |language=es}}</ref> File:PN ADM BlkDr-Slv.svg|Admiral<br />[[Philippine Navy]] File:Poland-Navy-OF-9.svg|{{lang|pl|Admirał}}<br />[[Polish Navy]]<ref name="Poland_Navy">{{cite web |title=Sposób noszenia odznak stopni wojskowych na umundurowaniu Marynarki Wojennej |url=https://www.wojsko-polskie.pl/iwsp/u/27/96/27964313-a4b1-4c28-9ea2-08de33e7aa58/08c_oznaki_stopni_wojskowych_na_umundurowaniu_mw_ok.pdf |website=wojsko-polskie.pl |publisher=Armed Forces Support Inspectorate |access-date=7 June 2021 |language=pl}}</ref> File:Generic-Navy-12.svg|{{lang|pt|Almirante}}<br />[[Portuguese Navy]]<ref name="Portugal_Navy">{{cite web |title=Os Postos |url=https://www.marinha.pt/pt/a-marinha/Paginas/postos.aspx |website=marinha.pt |access-date=26 February 2021 |language=pt}}</ref> File:Romania-Navy-OF-9-Sleeve.svg|{{lang|ro|Amiral}}<br />[[Romanian Naval Forces]]<ref name="Romania">{{cite web |title=Grade militare (Military ranks) |url=https://www.defense.ro/foto/album6 |website=defense.ro |publisher=Romanian Defence Staff |access-date=1 February 2021 |language=ro}}</ref> File:Russia-Navy-OF-8-Sleeve.svg|{{lang|ru|Адмирал}}<br />{{lang|ru-Latn|Admiral}}<br />[[Russian Navy]] File:18-Serbian Navy-ADM.svg|{{lang|sr|Адмирал}}<br />{{lang|sr-Latn|Admiral}}<br />[[Serbian River Flotilla]]<ref name="Serbia">{{cite web |title=ЧИНОВИ У ВОЈСЦИ СРБИЈЕ |url=http://www.vs.rs/sr_cyr/o-vojsci/obelezja-i-oznake/cinovi-u-vojsci-srbije |website=vs.rs |publisher=Serbian Armed Forces |access-date=7 June 2021 |language=sr}}</ref> File:Generic-Navy-13.svg|{{lang|sl|Admiral}}<br />[[Slovenian Navy]]<ref name="Slovenia">{{cite web |title=Čini in razredi |url=https://www.slovenskavojska.si/o-vojski/cini-in-razredi/ |website=slovenskavojska.si |publisher=Slovenian Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=sl}}</ref> File:Generic-Navy-12.svg|Admiral<br />[[South African Navy]]<ref name="SouthAfrica_Navy">{{cite web |title=Rank Insignia |url=http://www.navy.mil.za/aboutus/Rank_Insignia.gif |website=navy.mil.za |publisher=Department of Defence (South Africa) |access-date=29 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190518212959/http://www.navy.mil.za/aboutus/Rank_Insignia.gif |archive-date=18 May 2019 |accessdate=2022-12-08 |archivedate=2019-05-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190518212959/http://www.navy.mil.za/aboutus/Rank_Insignia.gif }}</ref> File:Spanish-Navy-OF9.svg|{{lang|es|Almirante}}<br />[[Spanish Navy]]<ref name="Spain">{{cite web |title=Army Ranks & Insignia |url=https://ejercito.defensa.gob.es/en/personal/divisas-empleos.html |website=ejercito.defensa.gob.es |publisher=Ministry of Defence (Spain) |access-date=30 May 2021}}</ref> File:Generic-Navy-12.svg|Admiral<br />[[Sri Lanka Navy]]<ref name="SriLanka_Navy">{{cite web |title=Branches/ Ranks |url=https://www.navy.lk/branches-ranks.html |website=navy.lk |publisher=Sri Lanka Navy |access-date=24 September 2021 |accessdate=2022-12-08 |archivedate=2022-06-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220619063013/https://www.navy.lk/branches-ranks.html }}</ref> File:Generic-Navy-12.svg|{{lang|sv|Amiral}}<br />[[Swedish Navy]]<ref name="FMgrader2019">{{cite web|title=Nya gradbeteckningar införs|url=https://www.forsvarsmakten.se/sv/aktuellt/2019/10/nya-gradbeteckningar-infors/|publisher=Försvarsmakten|date=2019-10-01|access-date=2019-10-02}}</ref> File:Generic-Navy-12.svg|{{lang|fr|Amiral}}<br />{{small|({{lang-ar|فريق أول بالبحرية|Fariq 'awal bialbahria}})}}<br />[[Tunisia Navy]]<ref>{{cite web |title=Les grades des officers de la marine |url=http://www.emam.defense.tn/index.php/fr/your-profile |website=emam.defense.tn |publisher=Ministry of Defence (Tunisia) |access-date=10 June 2021 |language=fr |accessdate=2022-12-08 |archivedate=2022-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220929183805/http://www.emam.defense.tn/index.php/fr/your-profile }}</ref> File:Russia-Navy-OF-8-1994-everyday.svg|{{lang|tk|Admiral}}<br />[[Turkmen Naval Forces]]<ref name="Turkmenistan">{{cite web |title=TÜRKMENISTANYŇ KANUNY Harby borçlulyk we harby gulluk hakynda (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary 2010 ý., № 3, 58-nji madda) (Türkmenistanyň 01.10.2011 ý. № 234-IV Kanuny esasynda girizilen üýtgetmeler we goşmaçalar bilen) |trans-title=LAW OF TURKMENISTAN On military service and military service (Information of the Mejlis of Turkmenistan, 2010, No. 3, Article 58) (as amended by the Law of Turkmenistan of October 1, 2011 No. 234-IV) |url=https://milligosun.gov.tm/storage/file/04-harby-borclulyk-we-harby-gulluk-hakynda-ky9J0pKxTQ.pdf |website=milligosun.gov.tm |publisher=Ministry of Defense (Turkmenistan) |access-date=2 June 2021 |pages=28–29 |language=tk}}</ref> File:Ukraine-Navy-OF-9.svg|{{lang|uk|Адмірал}}<br />{{lang|uk-Latn|Admiral}}<br />[[Ukrainian Navy]]<ref name="Ukraine">{{cite web |title=НАКАЗ 20.11.2017 № 606 |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z1502-17#Text |website=zakon.rada.gov.ua |publisher=Ministry of Justice of Ukraine |access-date=2 June 2021 |language=uk |date=13 December 2017}}</ref> File:Generic-Navy-12.svg|Admiral<br />[[Royal Navy]]<ref>{{cite book |title=System of government, command and organisation |series=The Queen's regulations for the Royal Navy |date=2017 |pages=3–17 |url=https://www.royalnavy.mod.uk/-/media/royal-navy-responsive/documents/reference-library/brd2/ch03.pdf |access-date=1 September 2021 |chapter=Chapter 3: Rank and Command}}</ref> File:US Navy O10 insignia.svg|Admiral<br />[[United States Navy]]<ref name="Dod_Ranks">{{cite web |title=U.S. Military Rank Insignia |url=https://www.defense.gov/Resources/Insignia/ |website=defense.gov |publisher=Department of Defense |access-date=13 January 2022}}</ref> File:USCG O-10 insignia.svg|Admiral<br />[[United States Coast Guard]]<ref name="Dod_Ranks" /> File:Generic-Navy-12.svg|{{lang|es|Almirante}}<br />[[National Navy of Uruguay]]<ref name="Uruguay">{{cite book |editor1-last=Hudson |editor1-first=Rex A. |editor2-last=Meditz |editor2-first=Sandra W. |title=Uruguay: A Country Study |date=1992 |publisher=Federal Research Division, Library of Congress |isbn=0-8444-0737-2 |pages=222–223 |edition=2nd |url=https://www.marines.mil/portals/1/Publications/Uruguay%20Study_3.pdf?ver=2012-10-11-163307-517 |access-date=13 June 2021 |chapter=Chapter 5. National Security}}</ref> File:Generic-Navy-12.svg|{{lang|es|Almirante}}<br />[[Bolivarian Navy of Venezuela]]<ref name="Venezuela_Officer1">{{cite web |title=Grados de Generales y Almirantes |url=http://www.ejercito.mil.ve/grados-de-generales-y-almirantes/ |website=ejercito.mil.ve |publisher=Government of Venezuela |archive-url=https://web.archive.org/web/20190717185821/http://www.ejercito.mil.ve/grados-de-generales-y-almirantes/ |archive-date=17 July 2019 |date=28 August 2017 |accessdate=2022-12-08 |archivedate=2019-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190717185821/http://www.ejercito.mil.ve/grados-de-generales-y-almirantes/ }}</ref> </gallery> == Сарчашма == * {{ЭМТ|Адмирал|1}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [[Дараҷаи низомӣ]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон]] {{Дараҷаҳои низомӣ}} [[Гурӯҳ:Рутбаҳои ҳарбӣ]] [[Гурӯҳ:Адмиралҳо]] [[Гурӯҳ:Артиш]] [[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]] [[Гурӯҳ:Солорон]] lxh1xbfskn70jxt5l2nmg0pk54d227f Дарёдор 0 295033 1485472 1409794 2026-08-30T16:15:45Z Omid Jeyhani 1522 Fixed grammar 1485472 wikitext text/x-wiki {{Дараҷаи низомӣ | тасвир1 = Russia-Navy-OF-6-2010.svg | image_size = 100px | зернавис1 = <small>Сардӯшии дарёдор дар Нерӯи дарёии Русия</small> | тасвир2 = Russia-Navy-OF-6-Sleeve.svg | зернавис2 = <small>Нишони остини дарёдор дар Нерӯи дарёии Русия</small> | ном = Дарёдор | кишвар = {{парчамбандӣ|Russia}} | шоха = [[Нерӯи дарёӣ]] | кӯтаҳнивишт = {{lang-fa|'''دریادار'''}} | rank = «''Якситора''» | NATO rank = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-6]] | Non-NATO rank = | бунёдшуда = | бекоршуда = | дараҷаи болотар = [[Дарёбон]] | дараҷаи пойинтар = [[Новхудо якум]] | ҳамто = {{bulleted list|[[Гундсолор]]|{{nowrap|{{парчамбандӣ|Russia}} ''Контр-адмирал''}}<ref name="Алиев">{{книга|автор= Алиев Г. Г. канд. филол. наук |часть= |заглавие=Персидско-русский и русско-персидский военный словарь|ответственный=Под ред. канд. филол. наук, доц. А. М. Шойтова|место= М.|издательство=Воениздат|год=1972|страницы=131; 438|страниц=655|тираж=3500|isbn=}}</ref>|{{парчамбандӣ|USA}} ''Counter admiral''|[[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] OF-6}}| }} '''Дарёдор''' ({{lang-fa|'''دریادار'''}}) — [[дараҷаи низомӣ|дараҷае]] [[Солор|солорӣ]] дар [[нерӯи дарёӣ]], ки ҷойгоҳе болотар аз [[новхудо якум]] ва пойинтар аз [[дарёбон]] дорад ва баробар бо [[гундсолор]] дар [[Нерӯи заминӣ|нерӯҳои заминӣ]] ва [[Нерӯи ҳавоӣ|ҳавоӣ]] аст; '''контр-адмирал'''. {| class="wikipedia sortable" border="1" |- |+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]''' |- |width="30%" align="center" style="background:#cfcfcf;" | <small>кеҳтар:</small><br>[[Новхудо якум]] |width="35%" align="center" style="background:#bfbfbf;"| [[File:Middle Emblem of the Russian Navy.svg|55px]]<br>'''Дарёдор'''<br> |width="30%" align="center" style="background:#afafaf;" | <small>меҳтар:</small><br>[[Дарёбон]]<br><small></small> |} == Вожашиносӣ == «''Дарёдор''» ба маънои «''дарёдоранда''; ''нигаҳдори дарё''»<ref name="Луғатнома">[https://dehkhoda.ut.ac.ir ''Деҳхудо'', ''Алиакбар''. Луғатномаи Деҳхудо (нусхаи диҷитол) бар асоси нусхаи физикии 15-ҷилдии интишори соли 1377. — Муассисаи Луғатномаи Деҳхудо ва Маркази байнулмилалии омӯзиши забони форсии Донишгоҳи Теҳрон, 1399.]{{Пайванди мурда|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> аз як [[вожа]] ва як [[пасванд]] сохта шудаву мақулаи дастурии он исм ва сохтвожаи он ба сурати [исм (''дарё'') + пасванд (''-дор''), ки ба исм афзуда мешавад ва умуман маънии «''нигаҳдоранда''»-ро мерасонад<ref>{{Cite web |url=http://ensani.ir/fa/article/293410/%D8%B4%DB%8C%D9%88%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%A7%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1-5- |title=''Содиқӣ'', ''Алиашраф''. Шеваҳо ва имконоти вожасозӣ дар забони форсии муъосир (5) // «Нашри дониш», хурдод ва тири 1371, шумораи 7, сс. 39 – 45. |accessdate=2021-12-21 |archivedate=2021-12-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211211160508/http://ensani.ir/fa/article/293410/%D8%B4%DB%8C%D9%88%D9%87-%D9%87%D8%A7-%D9%88-%D8%A7%D9%85%DA%A9%D8%A7%D9%86%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87-%D8%B3%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86-%D9%81%D8%A7%D8%B1%D8%B3%DB%8C-%D9%85%D8%B9%D8%A7%D8%B5%D8%B1-5- }}</ref>] аст. <blockquote>''[[дарё]]'' ({{lang-pal|''drayāb-''}} < {{lang-peo|''drayah-''}}<ref name="Ҳасандӯст">''Ҳасандӯст, Муҳаммад''. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1383. ISBN 978-600-6143-55-2. ҷ. 2, с. 1309.</ref>) + ''-дор'' ({{lang-pal|''dār''}} < {{lang-peo|*''dār(a)-''}} < эронии бостон: ''*dārai̯a-'' «''доштан''; ''доранда''»)</blockquote> Дар сохти ин исм аз фароянди вожасозии таркиб истифода шудааст. Истилоҳи «''дарёдор''»-ро соли 1935 [[Фарҳангистони забон ва адаби форсӣ|''Фарҳангистони забони Эрон'']] ҷойгузини дараҷаи низомии «''амирулбаҳри севум''» (аз {{lang-ar|'''امیرالبحر'''}} < {{lang-fr|admiral}} «''фармондеҳи нерӯи дарёӣ''») кардааст<ref>{{Cite web |url=http://ganjineh.nlai.ir/article_1831.html |title=''Рустоӣ, Муҳсин''. Вожагони низомии мусаввиби Фарҳангистони Эрон (1314—1320 ҳ.ш.) // Ганҷинаи аснод. — саҳ. 38 |accessdate=2021-12-22 |archivedate=2018-04-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180411091817/http://ganjineh.nlai.ir/article_1831.html }}</ref>. == Пешина == '''Адмирал''' ({{lang-ru|''адмира́л''}} < {{lang-nl|admiraal}}<ref>''М. Фасмер''. Этимологический словарь русского языка. Под ред. О. Н. Трубачёва. Москва, «Прогресс», 1986. Т. I, С. 62.</ref> < {{lang-fr|amiral}}, ''admiral'' < {{lang-ar|‏'''أمير البحر'''}} ''амиру-л-баҳр'' «''дарёсолор''»<ref>''A. Dauzat'', ''J. Dubois'', ''H. Mitterand''. Nouveau Diccionaire Étymologique et Historique. Libraire Larousse, Paris, 1964. С. 29.</ref><ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Адмирал}}</ref>) ҳамчун дараҷаи низомӣ дар нерӯи дарёӣ дар Аврупо садаи XII расм шуд (дар [[Венетсия]] ва [[Генуя]]). [[Пётри I]] охири садаи XVII дар [[Русия]] ин дараҷаро (генерал-адмирал, адмирал, витсе-адмирал ва контр-адмирал) ҷорӣ намуд. [[7 май]]и [[1940]] дар [[Флоти ҳарбии баҳрии СССР]] дараҷаҳои контр-адмирал, витсе-адмирал, адмирал, адмирали флот таъсис ёфтанд, барои адмиралҳои хидмати инженерии киштӣ унвонҳои инженер-контр-адмирал, инженер-витсе-адмирал, инженер-ад­мирал ҷорӣ шуд. [[3 март]]и 1955 ба ивази унвони адмирали флот – Адмирали Флоти Иттифоқи Советӣ қабул шуд. Аз [[28 апрел]]и 1962 унвони Адмирали Флоти СССР низ ҷорӣ гардид. Барои адмиралҳои хидмати инженерӣ аз [[18 ноябр]]и 1971 унвонҳои конт-адмирал-инженер, витсе-адмирал-инженер, адмирал-инженер муқаррар шуданд. == Сарчашма == * {{ЭМТ|Адмирал|1}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Рутбаҳои ҳарбӣ]] [[Гурӯҳ:Адмиралҳо]] [[Гурӯҳ:Артиш]] [[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]] [[Гурӯҳ:Солорон]] == Пайвандҳо == * [[Дараҷаи низомӣ]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон]] {{Дараҷаҳои низомӣ}} fivn36w1hcrvkphfyyqb81dalixjxne Дарёбон 0 295067 1485473 1409795 2026-08-30T16:17:31Z Omid Jeyhani 1522 Fixed grammar 1485473 wikitext text/x-wiki {{Дараҷаи низомӣ | тасвир1 = Russia-Navy-OF-7-2010.svg | image_size = 100px | зернавис1 = <small>Сардӯшии дарёбон дар Нерӯи дарёии Русия</small> | тасвир2 = Russia-Navy-OF-7-Sleeve.svg | зернавис2 = <small>Нишони остини дарёбон дар Нерӯи дарёии Русия</small> | ном = Дарёбон | кишвар = {{парчамбандӣ|Russia}} | нерӯ = [[Нерӯи дарёӣ]] | кӯтаҳнивишт = {{lang-fa|'''دریابان'''}} | rank = «''Дуситора''» | NATO rank = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-7]] | Non-NATO rank = | бунёдшуда = | бекоршуда = | дараҷаи болотар = [[Дарёсолор]] | дараҷаи пойинтар = [[Дарёдор]] | ҳамто = {{bulleted list|[[Лашкарсолор]]|{{nowrap|{{парчамбандӣ|Russia}} ''Вице-адмирал''}}<ref name="Алиев">{{книга|автор= Алиев Г. Г. канд. филол. наук |часть= |заглавие=Персидско-русский и русско-персидский военный словарь|ответственный=Под ред. канд. филол. наук, доц. А. М. Шойтова|место= М.|издательство=Воениздат|год=1972|страницы=131; 361|страниц=655|тираж=3500|isbn=}}</ref>|{{парчамбандӣ|USA}} ''Rear admiral''|[[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] OF-7}}| }} '''Дарёбон''' ({{lang-fa|'''دریابان'''}}) — [[дараҷаи низомӣ|дараҷае]] [[солор]]ӣ дар [[нерӯи дарёӣ]], ки ҷойгоҳе болотар аз [[дарёдор]] ва пойинтар аз [[дарёсолор]] дорад ва баробар бо [[лашкарсолор]] дар [[Нерӯи заминӣ|нерӯҳои заминӣ]] ва [[Нерӯи ҳавоӣ|ҳавоӣ]] аст<ref>''Анварӣ'', ''Ҳасан''. Фарҳанги бузурги «Сухан». Ба сарпарастии Ҳасан Анварӣ, Теҳрон: «Сухан», 1381 –. 8 ҷ. мусаввар. ISBN 964-6961-98-3 (давра).</ref>; '''вице-адмирал'''. {| class="wikipedia sortable" border="1" |- |+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]''' |- |width="30%" align="center" style="background:#cfcfcf;" | <small>кеҳтар:</small><br>[[Дарёдор]] |width="35%" align="center" style="background:#bfbfbf;"| [[File:Middle Emblem of the Russian Navy.svg|55px]]<br>'''Дарёбон'''<br> |width="30%" align="center" style="background:#afafaf;" | <small>меҳтар:</small><br> [[Дарёсолор]] <br><small></small> |} == Вожашиносӣ == «''Дарёбон''» ба маънои «''нигаҳбони дарё''»<ref name="Луғатнома">[https://dehkhoda.ut.ac.ir ''Деҳхудо'', ''Алиакбар''. Луғатномаи Деҳхудо (нусхаи диҷитол) бар асоси нусхаи физикии 15-ҷилдии интишори соли 1377. — Муассисаи Луғатномаи Деҳхудо ва Маркази байнулмилалии омӯзиши забони форсии Донишгоҳи Теҳрон, 1399.]{{Пайванди мурда|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> аз як [[вожа]] ва як [[пасванд]] сохта шудаву мақулаи дастурии ин вожа [[исм]] ва сохтвожаи он ба сурати [исм (''[[дарё]]'') + [[пасванд]] (''-бон'') аст, ки ба исм афзуда мешавад ва умуман маънии «''нигаҳбон''»-ро мерасонад<ref>''Таботабоӣ'', ''Алоъуддин''. Фарҳанги тавсифии дастури забони форсӣ. – Теҳрон: «Фарҳанги муъосир», 1395. – 640 с. – 116. ISBN 978-600-105-121-0.</ref>, аммо дар илҳоқ ба чанд исми маънӣ ба маънои «''кунанда'', ''варзанда'', ''доранда''» аст<ref>''Содиқӣ'', ''Алиашраф''. Шеваҳо ва имконоти вожасозӣ дар забони форсии муъосир (5) // «Нашри дониш», хурдод ва тири 1371, шумораи 7, сс. 39 – 45.</ref>]: <blockquote>''[[дарё]]'' ({{lang-pal|''drayāb-''}} < {{lang-peo|''drayah-''}}<ref name="Ҳасандӯст">''Ҳасандӯст, Муҳаммад''. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1383. ISBN 978-600-6143-55-2. ҷ. 2, с. 1309.</ref>) + ''-бон'' ({{lang-pal|''-bān, -vān''}} < {{lang-xpr|''pāna-''}} ‘''нигаҳбон'', ''посбон''’ < эронии бостон: ''*√pā-'' ‘''поидан'', ''нигаҳбонӣ кардан''’ + ''-van'')</blockquote> Дар сохти ин исм аз фароянди вожасозии таркиб истифода шудааст. Истилоҳи «''дарёбон''»-ро соли 1935 [[Фарҳангистони забон ва адаби форсӣ|''Фарҳангистони забони Эрон'']] ҷойгузини дараҷаи низомии «''амирулбаҳри дувум''» (аз {{lang-ar|'''امیرالبحر'''}} < {{lang-fr|admiral}} «''фармондеҳи нерӯи дарёӣ''») кардааст<ref>{{Cite web |url=http://ganjineh.nlai.ir/article_1831.html |title=''Рустоӣ, Муҳсин''. Вожагони низомии мусаввиби Фарҳангистони Эрон (1314—1320 ҳ.ш.) // Ганҷинаи аснод. — саҳ. 38 |accessdate=2021-12-22 |archivedate=2018-04-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180411091817/http://ganjineh.nlai.ir/article_1831.html }}</ref>. == Пешина == '''Адмирал''' ({{lang-ru|адмира́л}} < {{lang-nl|admiraal}}<ref>''М. Фасмер''. Этимологический словарь русского языка. Под ред. О. Н. Трубачёва. Москва, «Прогресс», 1986. Т. I, С. 62.</ref> < {{lang-fr|amiral}}, ''admiral'' < {{lang-ar|‏'''أمير البحر'''}} ''амиру-л-баҳр'' «''дарёсолор''»<ref>''A. Dauzat'', ''J. Dubois'', ''H. Mitterand''. Nouveau Diccionaire Étymologique et Historique. Libraire Larousse, Paris, 1964. С. 29.</ref><ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Адмирал}}</ref>) ҳамчун дараҷаи низомӣ дар нерӯи дарёӣ дар Аврупо садаи XII расм шуд (дар [[Венетсия]] ва [[Генуя]]). [[Пётри I]] охири садаи XVII дар [[Русия]] ин дараҷаро (генерал-адмирал, адмирал, витсе-адмирал ва контр-адмирал) ҷорӣ намуд. [[7 май]]и [[1940]] дар [[Флоти ҳарбии баҳрии СССР]] дараҷаҳои контр-адмирал, витсе-адмирал, адмирал, адмирали флот таъсис ёфтанд, барои адмиралҳои хидмати инженерии киштӣ унвонҳои инженер-контр-адмирал, инженер-витсе-адмирал, инженер-ад­мирал ҷорӣ шуд. 3 марти 1955 ба ивази унвони адмирали флот – Адмирали Флоти Иттифоқи Советӣ қабул шуд. Аз 28 апрели 1962 унвони Адмирали Флоти СССР низ ҷорӣ гардид. Барои адмиралҳои хидмати инженерӣ аз 18 ноябри 1971 унвонҳои конт-адмирал-инженер, витсе-адмирал-инженер, адмирал-инженер муқаррар шуданд. == Сарчашма == * {{ЭМТ|Адмирал|1}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [[Дараҷаи низомӣ]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон]] {{Дараҷаҳои низомӣ}} [[Гурӯҳ:Рутбаҳои ҳарбӣ]] [[Гурӯҳ:Адмиралҳо]] [[Гурӯҳ:Артиш]] [[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]] [[Гурӯҳ:Солорон]] myt7zu3r59vzjim0h1cpedmwrit1kmq Новхудо дувум 0 298526 1485470 1443933 2026-08-30T16:12:47Z Omid Jeyhani 1522 Fixed grammar 1485470 wikitext text/x-wiki {{Дараҷаи низомӣ | тасвир1 = 15-Nakhoda_2.png | image_size = 100px | зернавис1 = <small>Сардӯшӣ ва нишони остини новхудо 2 дар Нерӯи дарёии Эрон</small> | тасвир2 = | зернавис2 = | ном = Новхудо дувум | кишвар = {{парчамбандӣ|Iran}} | шоха = [[Нерӯи дарёӣ]] | кӯтаҳнивишт = {{lang-fa|'''ناوخدا دوم'''}} | rank = | NATO rank = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-4]] | Non-NATO rank = | бунёдшуда = | бекоршуда = | дараҷаи болотар = [[Новхудо якум]] | дараҷаи пойинтар = [[Новхудо севум]] | ҳамто = {{bulleted list|[[Сарҳангёр]]|{{nowrap|{{парчамбандӣ|Russia}} ''Капитан второго ранга''}}<ref name="Алиев">{{книга|автор= Алиев Г. Г. канд. филол. наук |часть= |заглавие=Персидско-русский и русско-персидский военный словарь|ответственный=Под ред. канд. филол. наук, доц. А. М. Шойтова|место= М.|издательство=Воениздат|год=1972|страницы=284; 428|страниц=655|тираж=3500|isbn=}}</ref>|{{парчамбандӣ|USA}} ''Commander''|[[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] OF-4}}| }} '''Новхудо дувум''' ({{lang-fa|'''ناوخدا دوم'''}}) — [[дараҷаи низомӣ|дараҷае]] [[Сардор|сардорӣ]] дар [[нерӯи дарёӣ]], ки ҷойгоҳе болотар аз [[новхудо севум]] ва пойинтар аз [[новхудо якум]] дорад ва баробар бо [[сарҳангёр]] дар [[Нерӯи заминӣ|нерӯҳои заминӣ]] ва [[Нерӯи ҳавоӣ|ҳавоӣ]] аст<ref name="Козимӣ">{{Cite web |url=https://asmaneketab.ir/product/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C/ |title=''Сипаҳбад Муҳаммад Козимӣ''. Фарҳанги вожаҳои низомӣ. – Теҳрон: Чопхонаи Артиши шоҳаншоҳӣ, 1355 (чопи дувум) – 440 саҳ. |accessdate=2023-07-22 |archivedate=2023-07-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230731081254/https://asmaneketab.ir/product/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C/ }}</ref>. {| class="wikipedia sortable" border="1" |- |+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]''' |- |width="30%" align="center" style="background:#cfcfcf;" | <small>кеҳтар:</small><br>[[Новхудо севум]] |width="35%" align="center" style="background:#bfbfbf;"| [[File:Middle Emblem of the Russian Navy.svg|55px]]<br>'''Новхудо дувум'''<br> |width="30%" align="center" style="background:#afafaf;" | <small>меҳтар:</small><br>[[Новхудо якум]]<br><small></small> |} == Вожашиносӣ == «''Новхудо''» ({{lang-fa|'''ناوخدا'''}} < {{lang-pal|''*nāv-xvatāi''}}) ба маънои «''фармондеҳи киштӣ''; ''киштибон''»<ref name="Козимӣ" /> аз ду [[вожа]] сохта шудааст: <blockquote>''[[нов]]'' ({{lang-pal|''nāv-''}} < {{lang-peo|''nāvam-''}} ‘''[[киштӣ]]''’ + ''[[худо]]'' ({{lang-pal|''xvatāi''}} < {{lang-peo|''*hvatāya-''}} ‘''сарвар''’)<ref name="Ҳасандӯст">''Ҳасандӯст, Муҳаммад''. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1383. ISBN 978-600-6143-58-3. ҷ. 4, с. 2700.</ref>.</blockquote> == Пешина == '''Новхудо''' ҳамтои ''капитан'' (аз {{lang-fr|capitaine}} < {{lang-la|capitaneus}} «''[[сардор]]'', ''[[саркарда]]''») аст, ки дар кишварҳои урупоӣ аз садаи XVII ҳамчун дараҷаи фармондеҳони киштиҳои [[нерӯи дарёӣ]] ба кор меравад. Ин дараҷа дар [[Русия]] дар паи ислоҳоти низомии [[Пётри I]] дар [[соли 1713]] ба кор гирифта шуд ва се рутба дошт: [[новхудо якум]], [[новхудо дувум]] ва [[новхудо севум]]. Дар [[соли 1732]] ин рутбаҳо барчида шуданд, вале дар [[соли 1751]] дубора ҷорӣ шуданд ва то соли 1917 ба кор мерафтанд<ref>Капитан 1 ранга // Военная энциклопедия : [в 18 т.] / под ред. В. Ф. Новицкого … [и др.]. — СПб. ; [М.] : Тип. т-ва И. Д. Сытина, 1911—1915</ref>. Ҳамин рутбаҳо [[22 сентябр]]и [[1935]] дар Нерӯи дарёии Иттиҳоди Шуравӣ ба кор гирифта шуданд ва ҳамакнун дар Нерӯи дарёии Русия низ ба кор мераванд. Новхудо дувум фармондеҳи [[Нови дараҷаи якум|новҳои дараҷаи дувум]]е чун [[поснов]], [[новшикан]], [[бузургнови нерӯбар]], [[нови аждарафкан]] ва [[зердарёии дизелӣ]] аст. Новхудо дувум дар [[Русия]] ва дигар кишварҳои русизабон {{lang-ru|''капитан второго ранга''}}<ref>[http://farhang.ru/ ''Рубинчик Ю.А.'' Персидско-русский словарь. - М.: Русский язык, 1970. — 1613 с.]</ref>, дар [[Бритониё]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] ва дигар кишварҳои инглисизабон {{lang-en|''Commander''}}, дар [[Олмон]] ва дигар кишварҳои олмонизабон {{lang-de|Fregattenkapitän}}<ref>{{книга |автор=Шунков В., Гусев И., Тарас Д., Ядловский А. |заглавие=Награды, знаки различия и униформа Великой Отечественной войны |ответственный= |ссылка=https://books.google.by/books?id=DZAJCAAAQBAJ |место=М. |издательство=[[АСТ (издательство)|АСТ]] |год=2015 |том= |страниц=256 |страницы= |isbn=978-5-17-086237-5 |ref= }}</ref>, дар Испониён ва дигар кишварҳои испониёизабон {{lang-es|''Capitán de fragata''}} («капитан де фрегата»), дар Португол ва дигар кишварҳои португолизабон {{lang-pt|Capitão de fragata}} («капитау ди фригата») номида мешавад. Ин дараҷа дар НАТО бо коди '''OF-4''' рамзгузорӣ мешавад ва дар дигар кишварҳо ба забонҳои миллии онҳо номҳои худро доранд<ref>{{cite web |url=http://rankmaven.tripod.com/NATO-92-RM.htm |title=NATO codes for grades of military personnel 1992 (Edition 5) |author= |date= |website= |publisher=// Rank Maven|accessdate=2017-08-15 |lang=}}</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Рутбаҳои ҳарбӣ]] [[Гурӯҳ:Артиш]] [[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]] [[Гурӯҳ:Сардорон]] == Пайвандҳо == * [[Дараҷаи низомӣ]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон]] {{Дараҷаҳои низомӣ}} bypcea5tnub67sep9ayi0dtn2ob3pq8 Новхудо севум 0 298527 1485468 1453916 2026-08-30T16:09:57Z Omid Jeyhani 1522 Fixed typo 1485468 wikitext text/x-wiki {{Дараҷаи низомӣ | тасвир1 = 14-Nakhoda_3.png | image_size = 100px | зернавис1 = <small>Сардӯшӣ ва нишони остини новхудо севум дар Нерӯи дарёии Эрон</small> | тасвир2 = | зернавис2 = | ном = Новхудо севум | кишвар = {{парчамбандӣ|Iran}} | шоха = [[Нерӯи дарёӣ]] | кӯтаҳнивишт = {{lang-fa|'''ناوخدا سوم'''}} | rank = | NATO rank = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-3]] | Non-NATO rank = | бунёдшуда = | бекоршуда = | дараҷаи болотар = [[Новхудо дувум]] | дараҷаи пойинтар = [[Новсарвон]] | ҳамто = {{bulleted list|[[Саргурд]]|{{nowrap|{{парчамбандӣ|Russia}} ''Капитан третьего ранга''}}<ref name="Алиев">{{книга|автор= Алиев Г. Г. канд. филол. наук |часть= |заглавие=Персидско-русский и русско-персидский военный словарь|ответственный=Под ред. канд. филол. наук, доц. А. М. Шойтова|место= М.|издательство=Воениздат|год=1972|страницы=284; 428|страниц=655|тираж=3500|isbn=}}</ref>|{{парчамбандӣ|USA}} ''Lieutenant commander''|[[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] OF-3}}| }} '''Новхудо севум''' ({{lang-fa|'''ناوخدا سوم'''}}) — [[дараҷаи низомӣ|дараҷае]] [[Сардор|сардорӣ]] дар [[нерӯи дарёӣ]], ки ҷойгоҳе болотар аз [[новсарвон]] ва пойинтар аз [[новхудо дувум]] дорад ва баробар бо [[саргурд]] дар [[Нерӯи заминӣ|нерӯҳои заминӣ]] ва [[Нерӯи ҳавоӣ|ҳавоӣ]] аст<ref name="Козимӣ">{{Cite web |url=https://asmaneketab.ir/product/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C/ |title=''Сипаҳбад Муҳаммад Козимӣ''. Фарҳанги вожаҳои низомӣ. – Теҳрон: Чопхонаи Артиши шоҳаншоҳӣ, 1355 (чопи дувум) – 440 саҳ. |accessdate=2023-07-22 |archivedate=2023-07-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230731081254/https://asmaneketab.ir/product/%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8-%D9%81%D8%B1%D9%87%D9%86%DA%AF-%D9%88%D8%A7%DA%98%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D8%B8%D8%A7%D9%85%DB%8C-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF-%DA%A9%D8%A7%D8%B8%D9%85%DB%8C/ }}</ref>. {| class="wikipedia sortable" border="1" |- |+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]''' |- |width="30%" align="center" style="background:#cfcfcf;" | <small>кеҳтар:</small><br>[[Новсарвон]] |width="35%" align="center" style="background:#bfbfbf;"| [[File:Seal_of_the_Islamic_Republic_of_Iran_Navy.svg|55px]]<br>'''Новхудо севум'''<br> |width="30%" align="center" style="background:#afafaf;" | <small>меҳтар:</small><br>[[Новхудо дувум]]<br><small></small> |} == Вожашиносӣ == «''Новхудо''» ({{lang-fa|'''ناوخدا'''}} < {{lang-pal|''*nāv-xvatāi''}}) ба маънои «''фармондеҳи киштӣ''; ''киштибон''»<ref name="Козимӣ" /> аз ду [[вожа]] сохта шудааст: <blockquote>''[[нов]]'' ({{lang-pal|''nāv-''}} < {{lang-peo|''nāvam-''}} ‘''[[киштӣ]]''’ + ''[[худо]]'' ({{lang-pal|''xvatāi''}} < {{lang-peo|''*hvatāya-''}} ‘''сарвар''’)<ref name="Ҳасандӯст">''Ҳасандӯст, Муҳаммад''. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1383. ISBN 978-600-6143-58-3. ҷ. 4, с. 2700.</ref>. </blockquote> == Пешина == '''Новхудо''' ҳамтои ''капитан'' (аз {{lang-fr|capitaine}} < {{lang-la|capitaneus}} «''[[сардор]]'', ''[[саркарда]]''») аст, ки дар кишварҳои урупоӣ аз садаи XVII ҳамчун дараҷаи фармондеҳони киштиҳои [[нерӯи дарёӣ]] ба кор меравад. Ин дараҷа дар [[Русия]] дар паи ислоҳоти низомии [[Пётри I]] дар [[соли 1713]] ба кор гирифта шуд ва се рутба дошт: [[новхудо якум]], [[новхудо дувум]] ва [[новхудо севум]]. Дар [[соли 1732]] ин рутбаҳо барчида шуданд, вале дар [[соли 1751]] дубора ҷорӣ шуданд ва то соли 1917 ба кор мерафтанд<ref>Капитан 1 ранга // Военная энциклопедия : [в 18 т.] / под ред. В. Ф. Новицкого … [и др.]. — СПб. ; [М.] : Тип. т-ва И. Д. Сытина, 1911—1915</ref>. Ҳамин рутбаҳо [[22 сентябр]]и [[1935]] дар Нерӯи дарёии Иттиҳоди Шуравӣ ба кор гирифта шуданд ва ҳамакнун дар Нерӯи дарёии Русия низ ба кор мераванд. Новхудо севум фармондеҳи [[Нови дараҷаи севум|новҳои дараҷаи севум]]е чун [[гаштнов]], [[новча]], [[нови хурди нерӯбар]] ва [[минрӯб]] аст. Новхудо севум дар [[Русия]] ва дигар кишварҳои русизабон {{lang-ru|''капитан третьего ранга''}}<ref>[http://farhang.ru/ ''Рубинчик Ю.А.'' Персидско-русский словарь. - М.: Русский язык, 1970. — 1613 с.]</ref>, дар [[Бритониё]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] ва дигар кишварҳои инглисизабон {{lang-en|''Lieutenant commander''}}, дар [[Олмон]] ва дигар кишварҳои олмонизабон {{lang-de|Korvetten­kapitän}}<ref>{{книга |автор=Шунков В., Гусев И., Тарас Д., Ядловский А. |заглавие=Награды, знаки различия и униформа Великой Отечественной войны |ответственный= |ссылка=https://books.google.by/books?id=DZAJCAAAQBAJ |место=М. |издательство=[[АСТ (издательство)|АСТ]] |год=2015 |том= |страниц=256 |страницы= |isbn=978-5-17-086237-5 |ref= }}</ref>, дар Испониён ва дигар кишварҳои испониёизабон {{lang-es|''Capitán de corbeta''}} («капитан де корбета»), дар Португол ва дигар кишварҳои португолизабон {{lang-pt|Capitão-tenente}} («капитау-тененте») номида мешавад. Ин дараҷа дар НАТО бо коди '''OF-3''' рамзгузорӣ мешавад ва дар дигар кишварҳо ба забонҳои миллии онҳо номҳои худро доранд<ref>{{cite web |url=http://rankmaven.tripod.com/NATO-92-RM.htm |title=NATO codes for grades of military personnel 1992 (Edition 5) |author= |date= |website= |publisher=// Rank Maven|accessdate=2022-04-22 |lang=}}</ref>. == Ному нишони новхудо севум дар нерӯҳои дарёии бархе аз кишварҳои ҷаҳон == <gallery class="center"> <!-- In alphabetic order of Country please --> File:Generic-Navy-5.svg|Lieutenant commander<br />([[Австралия]])<ref name="Australia">{{cite web |title=Badges of rank |url=https://www.defence.gov.au/images/Badges_of_rank.pdf |website=defence.gov.au |publisher=[[Department of Defence (Australia)]] |access-date=31 May 2021}}</ref> File:Generic-Navy-5.svg|Lieutenant commander<br />([[Антигуа ва Барбуда]])<ref name="Antigua&Barbuda">{{cite web |title=Paratus |author1=Antigua & Barbuda Defence Force |url=http://abdf.gov.ag/wp-content/uploads/2014/04/ABDF_mag_2011.pdf |publisher=Regional Publications Ltd. |access-date=2 March 2020 |pages=12-13 |accessdate=2022-04-29 |archivedate=2022-06-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220607174320/http://abdf.gov.ag/wp-content/uploads/2014/04/ABDF_mag_2011.pdf }}</ref> File:Generic-Navy-5.svg|Lieutenant commander<br />([[Боҳомо]])<ref>{{cite web |title=OFFICER RANKS |url=http://rbdf.gov.bs/officer/ |website=rbdf.gov.bs |publisher=[[Royal Bahamas Defence Force]] |access-date=14 January 2021 |accessdate=2022-04-29 |archivedate=2022-05-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220519161851/http://rbdf.gov.bs/officer/ }}</ref> File:Generic-Navy-5.svg|Lieutenant commander<br />([[Банглодеш]])<ref name="Bangladesh_Navy">{{cite web |author1=Bangladesh Navy |title=Rank of Navy & Equivalent Rank |url=https://www.navy.mil.bd/Rank-of-Navy-&-Equivalent-Rank |website=navy.mil.bd |access-date=27 May 2021 }}{{Пайванди мурда|date=May 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> File:Generic-Navy-5.svg|Lieutenant commander<br />([[Барбадос]]) File:Belize Coast Guard OF-3.svg|Lieutenant commander<br />([[Белиз]]) File:Generic-Navy-5.svg|{{lang|ms|Leftenan komander}}<br />([[Бруней]])<ref name="Brunei_Navy">{{cite web |title=Admiralty Ranks |url=https://navy.mindef.gov.bn/Site%20Pages/Admiralty%20Ranks.aspx |website=navy.mindef.gov.bn |publisher=[[Royal Brunei Navy]] |access-date=1 September 2021 |accessdate=2022-04-29 |archivedate=2022-10-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221016110647/https://navy.mindef.gov.bn/Site%20Pages/Admiralty%20Ranks.aspx }}</ref> File:Generic-Navy-5.svg|Lieutenant commander<br />{{small|({{lang-fr|Capitaine de corvette}})}}<br />([[Royal Canadian Navy]])<ref name="Canada">{{cite web |title=Ranks and appointment |url=https://www.canada.ca/en/services/defence/caf/military-identity-system/rank-appointment-insignia.html |website=canada.ca |publisher=[[Канада]] |access-date=28 May 2021}}</ref> File:Generic-Navy-5.svg|{{lang|am|ሌፍተናንት ኮማንደር}}<br />{{lang|am|Lēfitenaniti komanideri}}<br />([[Ethiopian Navy]]) File:Generic-Navy-5.svg|Lieutenant commander<br />([[Republic of Fiji Navy]]) File:Generic-Navy-5.svg|Lieutenant commander<br />([[Gambian Navy]]) File:Generic-Navy-5.svg|Lieutenant commander<br />([[Ghana Navy]]) File:Generic-Navy-5.svg|Lieutenant commander<br />([[Guyana Defence Force|Guyanan Coast Guard]]) File:Generic-Navy-5.svg|Lieutenant commander<br />([[Indian Navy]])<ref name="India_Navy">{{cite web |title=Ranks & Insignia |url=https://www.joinindiannavy.gov.in/en/about-us/ranks-insignia.html |website=Join Indian Navy |access-date=12 April 2021}}</ref> File:Generic-Navy-(star)-O4.svg|Lieutenant commander<br />{{small|({{lang-ga|Lefteanant-cheannasaí}})}}<br />([[Irish Naval Service]])<ref name="Ireland_Navy">{{cite web |title=Naval Service Rank Markings |url=http://www.military.ie/fileadmin/user_upload/images/Info_Centre/Posters/rank_markings/NS_Rank_Markings.png |website=military.ie |publisher=Defence Forces (Ireland) |access-date=26 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160425021602/http://www.military.ie/fileadmin/user_upload/images/Info_Centre/Posters/rank_markings/NS_Rank_Markings.png |archive-date=25 April 2016 |accessdate=2022-04-29 |archivedate=2016-04-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160425021602/http://www.military.ie/fileadmin/user_upload/images/Info_Centre/Posters/rank_markings/NS_Rank_Markings.png }}</ref> File:Generic-Navy-5.svg|Lieutenant commander<br />([[Jamaican Coast Guard]])<ref name="Jamaica">{{cite web |title=BADGES OF RANK |url=https://www.jdfweb.com/badges-of-rank/ |website=Official Jamaica Defence Force Website |access-date=16 November 2019 |date=2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200820143541/https://www.jdfweb.com/badges-of-rank/ |archive-date=20 August 2020}}</ref> File:Generic-Navy-6.svg|{{lang|lv|Komandleitnants}}<br />([[Latvian Naval Forces]])<ref name="Latvia">{{cite web |title=Pakāpju iedalījums |url=https://www.mil.lv/lv/aktivais-dienests/dienesta-gaita/dienesta-pakapes/pakapju-iedalijums |website=mil.lv/lv |publisher=Latvian National Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=lv}}</ref> File:Generic-Navy-(star)-O4.svg|Lieutenant commander<br />([[Liberian National Coast Guard]])<ref name="Liberia">{{cite web |url=http://www.vertic.org/media/National%20Legislation/Liberia/LR_Defense%20Act%20of%202008.pdf |title=Defense Act of 2008 |date=3 September 2008 |page=8 |access-date=20 November 2017}}</ref> File:Generic-Navy-6.svg|{{lang|lt|Komandoras leitenantas}}<br />([[Lithuanian Naval Force]])<ref name="Lithuania">{{cite web |title=Karių laipsnių ženklai |trans-title=Marks of soldiers |url=http://kariuomene.kam.lt/lt/kariuomenes_atributika/kariu_laipsniu_zenklai_3554.html |website=kariuomene.kam.lt |publisher=[[Ministry of National Defence (Lithuania)]] |access-date=26 May 2021 |language=lt |accessdate=2022-04-29 |archivedate=2016-09-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160911115805/http://kariuomene.kam.lt/lt/kariuomenes_atributika/kariu_laipsniu_zenklai_3554.html }}</ref> File:Generic-Navy-5.svg|{{lang|ms|Leftenan komander}}<br />([[Royal Malaysian Navy]])<ref name="Malaysia_Officer">{{cite web |title=Pangkat |url=http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat |website=mafhq.mil.my |publisher=Malaysian Armed Forces |access-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200429231449/http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat |archive-date=29 April 2020 |language=ms |accessdate=2022-04-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191222010003/http://mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat |archivedate=2019-12-22 }}</ref> File:Generic-Navy-5.svg|Lieutenant commander<br />([[Namibian Navy]])<ref name="Namibia">{{cite magazine |title=Government Notice |magazine=Government Gazette of the Republic of Namibia |date=20 August 2010 |volume=4547 |pages=99-102 |url=http://www.lac.org.na/laws/2010/4547.pdf |access-date=20 December 2021}}</ref> File:Generic-Navy-5.svg|Lieutenant commander<br />([[Royal New Zealand Navy]])<ref name="NewZealand">{{cite web |title=Badges of Rank |url=https://www.nzdf.mil.nz/corporate-documents/badges-of-rank/ |website=nzdf.mil.nz |publisher=New Zealand Defence Force |access-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200703193648/https://www.nzdf.mil.nz/corporate-documents/badges-of-rank/ |archive-date=3 July 2020 |accessdate=2022-04-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200703193648/https://www.nzdf.mil.nz/corporate-documents/badges-of-rank/ |archivedate=2020-07-03 }}</ref> File:Generic-Navy-5.svg|Lieutenant commander<br />([[Nigerian Navy]])<ref name="Nigeria">{{cite book |author-last1=Smaldone |author-first1=Joseph P. |editor-last1=Metz |editor-first1=Helen Chapin |title=Nigeria: a country study |series=Area Handbook |date=1992 |publisher=[[Library of Congress]] |location=Washington, D.C. |lccn=92009026 |pages=296-297 |edition=5th |url=https://www.loc.gov/resource/frdcstdy.nigeriacountryst00metz_0/?sp=340 |access-date=21 October 2021 |chapter=National Security}}</ref> File:Generic-Navy-5.svg|Lieutenant commander<br />([[Pakistan Navy]])<ref name="Pakistan Navy Official Websites">{{cite web |title=LIFE IN PN:RANKS |url=https://www.paknavy.gov.pk/ranks.html |website=www.paknavy.gov.pk |publisher=Pakistan Navy Official Website |access-date=7 August 2018 |accessdate=2022-04-29 |archivedate=2013-01-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130124140612/https://www.paknavy.gov.pk/ranks.html }}</ref> File:Generic-Navy-11.svg|{{lang|pl|Komandor porucznik}}<br />([[Polish Navy]])<ref name="Poland_Navy">{{cite web |title=Sposób noszenia odznak stopni wojskowych na umundurowaniu Marynarki Wojennej |trans-title=The way of wearing badges of military ranks on the uniform of the Navy |url=https://www.wojsko-polskie.pl/iwsp/u/27/96/27964313-a4b1-4c28-9ea2-08de33e7aa58/08c_oznaki_stopni_wojskowych_na_umundurowaniu_mw_ok.pdf |website=wojsko-polskie.pl |publisher=Armed Forces Support Inspectorate |access-date=7 June 2021 |language=pl}}</ref> File:Generic-Navy-10.svg|{{lang|ro|Locotenent-comandor}}<br />([[Romanian Naval Forces]])<ref name="Romania">{{cite web |title=Grade militare (Military ranks) |url=https://www.defense.ro/foto/album6 |website=defense.ro |publisher=[[Romanian Defence Staff]] |access-date=1 February 2021 |language=ro}}</ref> File:Generic-Navy-5.svg|Lieutenant commander<br />([[Saint Kitts and Nevis Coast Guard]]) File:Generic-Navy-5.svg|Lieutenant commander<br />([[Sierra Leone Navy]]) File:Generic-Navy-5.svg|Lieutenant commander<br />([[South African Navy]])<ref name="SouthAfrica_Navy">{{cite web |title=Rank Insignia |url=http://www.navy.mil.za/aboutus/Rank_Insignia.gif |website=navy.mil.za |publisher=Department of Defence (South Africa) |access-date=29 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190518212959/http://www.navy.mil.za/aboutus/Rank_Insignia.gif |archive-date=18 May 2019 |accessdate=2022-04-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190518212959/http://www.navy.mil.za/aboutus/Rank_Insignia.gif |archivedate=2019-05-18 }}</ref> File:Generic-Navy-5.svg|Lieutenant commander<br />([[Sri Lanka Navy]])<ref name="SriLanka_Navy">{{cite web |title=Branches/ Ranks |url=https://www.navy.lk/branches-ranks.html |website=navy.lk |publisher=[[Sri Lanka Navy]] |access-date=24 September 2021 |accessdate=2022-04-29 |archivedate=2022-06-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220619063013/https://www.navy.lk/branches-ranks.html }}</ref> File:Generic-Navy-5.svg|Lieutenant commander<br />([[Tanzania Naval Command]]) File:Generic-Navy-5.svg|Lieutenant commander<br />([[Trinidad and Tobago Coast Guard]])<ref name="Trinidad&Tobago_Officer">{{cite web |title=Rank Chart (Commissioned Officers) |url=http://69.0.195.188/HQ/Our-Organisation/Ranks-Chart-(Commissioned-Officers).aspx |website=69.0.195.188 |publisher=Trinidad and Tobago Defence Force |access-date=27 May 2021 }}{{Пайванди мурда|date=May 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> File:Generic-Navy-5.svg|Lieutenant commander<br />([[Royal Navy]])<ref name="UK_Navy">{{cite web |title=Shaping your career |url=https://www.royalnavy.mod.uk/careers/navy-life/shaping-your-career |website=royalnavy.mod.uk |publisher=Royal Navy |access-date=24 September 2021}}</ref> File:U.S. Navy O-4 insignia.svg|Lieutenant commander<br />([[United States Navy]])<ref name="Dod_Ranks">{{cite web |title=U.S. Military Rank Insignia |url=https://www.defense.gov/Resources/Insignia/ |website=defense.gov |publisher=[[Department of Defense]] |access-date=13 January 2022}}</ref> File:Generic-Navy-5.svg|Lieutenant commander<br />([[Papua New Guinea Defence Force|Papua New Guinea Maritime Element]]) File:Generic-Navy-5.svg|Lieutenant commander<br />([[Tongan Maritime Force]])<ref name="Tonga">{{cite journal |title=Tonga Defence Services (Amendment) Regulations 2009 |journal=Tonga Government Gazette Supplement Extraordinary |date=10 May 2010 |volume=5 |pages=151-153 |url=https://ago.gov.to/cms/phocadownload/2010-regulations/TongaDefenceServices(Amendment)Regulations2009s.pdf |access-date=26 September 2021}}</ref> File:Generic-Navy-5.svg|Lieutenant commander<br />([[Law enforcement in Vanuatu|Vanuatu Maritime Wing]]) </gallery> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Рутбаҳои ҳарбӣ]] [[Гурӯҳ:Артиш]] [[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]] [[Гурӯҳ:Сардорон]] == Пайвандҳо == * [[Дараҷаи низомӣ]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон]] {{Дараҷаҳои низомӣ}} a811ah7ca4qqldwiiybktfkat5wfkgi Новсарвон 0 298597 1485466 1441624 2026-08-30T16:05:54Z Omid Jeyhani 1522 Fixed grammar 1485466 wikitext text/x-wiki {{Дараҷаи низомӣ | тасвир1 = 13-Navsarvan.png | image_size = 100px | зернавис1 = <small>Сардӯшӣ ва нишони остини новсарвон дар Нерӯи дарёии Эрон</small> | тасвир2 = | зернавис2 = | ном = Новсарвон | кишвар = {{парчамбандӣ|Iran}} | шоха = [[Нерӯи дарёӣ]] | кӯтаҳнивишт = {{lang-fa|'''ناوسروان'''}} | rank = | NATO rank = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-2]] | Non-NATO rank = | бунёдшуда = | бекоршуда = | дараҷаи болотар = [[Новхудо севум]] | дараҷаи пойинтар = [[Новбон якум]] | ҳамто = {{bulleted list|[[Сарвашт]]|{{nowrap|{{парчамбандӣ|Russia}} ''Капитан-лейтенант''}}<ref name="Алиев">{{книга|автор= Алиев Г. Г. канд. филол. наук |часть= |заглавие=Персидско-русский и русско-персидский военный словарь|ответственный=Под ред. канд. филол. наук, доц. А. М. Шойтова|место= М.|издательство=Воениздат|год=1972|страницы=286; 428|страниц=655|тираж=3500|isbn=}}</ref>|{{парчамбандӣ|USA}} ''Captain lieutenant''|[[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] OF-2}}| }} '''Новсарвон''' ({{lang-fa|'''ناوسروان'''}}) — [[дараҷаи низомӣ|дараҷае]] [[Саркарда|афсарӣ]] дар [[нерӯи дарёӣ]], ки ҷойгоҳе болотар аз [[новбон якум]] ва пойинтар аз [[новхудо севум]] дорад ва баробар бо [[сарвашт]] дар [[Нерӯи заминӣ|нерӯҳои заминӣ]] ва [[Нерӯи ҳавоӣ|ҳавоӣ]] аст. {| class="wikipedia sortable" border="1" |- |+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]''' |- |width="30%" align="center" style="background:#cfcfcf;" | <small>кеҳтар:</small><br>[[Новбон якум]] |width="35%" align="center" style="background:#bfbfbf;"| [[File:Seal_of_the_Islamic_Republic_of_Iran_Navy.svg|55px]]<br>'''Новсарвон'''<br> |width="30%" align="center" style="background:#afafaf;" | <small>меҳтар:</small><br>[[Новхудо севум]]<br><small></small> |} == Вожашиносӣ == «''Новсарвон''» ({{lang-fa|'''ناوسروان'''}}) ба маънои «''[[сарвашт|сарвони]] [[нерӯи дарёӣ]]''»<ref name="Рустоӣ">{{Cite web |url=http://ganjineh.nlai.ir/article_1831.html |title=''Рустоӣ, Муҳсин''. Вожагони низомии мусаввиби Фарҳангистони Эрон (1314—1320 ҳ.ш.) // Ганҷинаи аснод. — саҳ. 38 |accessdate=2022-04-28 |archivedate=2018-04-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180411091817/http://ganjineh.nlai.ir/article_1831.html }}</ref> аз ду [[вожа]] сохта шудааст: <blockquote>''[[нов]]'' ({{lang-pal|''nāv-''}} < {{lang-peo|''nāvam-''}} ‘''[[киштӣ]]''’<ref name="Ҳасандӯст">''Ҳасандӯст, Муҳаммад''. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1383. ISBN 978-600-6143-58-3.</ref>) + ''[[сарвон]]'' (‘''[[саркарда]]''’<ref name="Ҳасандӯст" />).</blockquote> == Пешина == Дараҷаи «''новсарвон''» [[соли 1935]] бо раводиди [[Фарҳангистони забон ва адаби форсӣ|''Фарҳангистони забони Эрон'']] ба ҷои «''[[сарвон]]и нерӯи дарёӣ''» ба кор гирифта шуда<ref name="Рустоӣ" /> ва ҳамтои ''капитан-лейтенант''<ref name="Алиев" /> (аз {{lang-fr|capitaine lieutenant}} < {{lang-la|capitaneus}} «''[[сардор]]'', ''[[саркарда]]''» + {{lang-fr|lieu tenant}} < {{lang-la|locum tenens}} «''ҷойнишин''») аст, ки дар нерӯҳои дарёии бисёре аз кишварҳои ҷаҳон ба кор меравад. == Ному нишони новсарвон дар нерӯҳои дарёии бархе аз кишварҳои ҷаҳон == <gallery class="center"> <!-- In alphabetic order of Country please --> Generic-Navy-5.svg|{{lang|sq|Kapiten leitnant}}<br />([[Албания]])<ref name="Albanian_Navy">{{cite web |title=GRADAT, FORCA DETARE |url=https://aaf.mil.al/gradat/1466-gradat-e-fa |website=aaf.mil.al |access-date=25 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210428065156/https://aaf.mil.al/images/pdf/gradat_FD.pdf |archive-date=28 April 2021 |language=sq |accessdate=2022-04-28 |archivedate=2021-04-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210428065156/https://aaf.mil.al/images/pdf/gradat_FD.pdf }}</ref> Generic-Navy-4.svg|{{lang|pt-BR|Capitão-tenente}}<br />([[Бразилия]])<ref name="Brazil_Navy">{{cite web |title=Postos e Graduações |url=https://www.marinha.mil.br/postos-e-graduacoes |website=marinha.mil.br |publisher=Brazilian Navy |access-date=7 May 2021 |language=pt |accessdate=2022-04-28 |archivedate=2021-10-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20211027034833/https://www.marinha.mil.br/postos-e-graduacoes }}</ref> Rank insignia of Старши лейтенант of the Bulgarian Navy.png|{{lang|bg|Капитан-лейтенант}}<br />{{lang|bg-Latn|Kapitan-leytenant}}<br />([[Булғористон]])<ref name="Bulgaria">{{cite web |title=ЗАКОН ЗА ОТБРАНАТА И ВЪОРЪЖЕНИТЕ СИЛИ НА РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ |url=https://www.lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 |website=lex.bg |access-date=25 May 2021 |location=Глава седма. ВОЕННА СЛУЖБА |language=bg |date=12 May 2009 |accessdate=2022-04-28 |archivedate=2023-05-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230525090426/https://lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 }}</ref> Generic-Navy-5.svg|{{lang|da|Kaptajnløjtnant}}<br />([[Дания]])<ref name="Denmark_Navy">{{cite web |title=Søværnets Gradstegn |url=https://forsvaret.dk/globalassets/fko---forsvaret/dokumenter/gradstegn/-sovarnets-gradstegn--.pdf |website=forsvaret.dk |publisher=Danish Defence |access-date=26 May 2021 |language=da |date=2018}}</ref> 13-RKN-CAPT.svg|{{lang|kk|Капитан-лейтенант}}<br />{{lang|kk-Latn|Kapïtan-leytenant}}<br />([[Қазоқистон]])<ref name=Kazakhstan>{{cite web |title=Қазақстан Республикасының Қарулы Күштері, басқа да әскерлері мен әскери құралымдары әскери қызметшілерінің әскери киім нысаны және айырым белгілері туралы |url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1100000144 |website=adilet.zan.kz |publisher=Ministry of Justice (Kazakhstan) |access-date=29 May 2021 |language=kk |date=25 August 2011}}</ref> Generic-Navy-4.svg|{{lang|lv|Kapteiņleitnants}}<br />([[Латвия]])<ref name="Latvia">{{cite web |title=Pakāpju iedalījums |url=https://www.mil.lv/lv/aktivais-dienests/dienesta-gaita/dienesta-pakapes/pakapju-iedalijums |website=mil.lv/lv |publisher=Latvian National Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=lv}}</ref> Generic-Navy-5.svg|{{lang|lt|Kapitonas leitenantas}}<br />([[Литва]])<ref name="Lithuania">{{cite web |title=Karių laipsnių ženklai |url=http://kariuomene.kam.lt/lt/kariuomenes_atributika/kariu_laipsniu_zenklai_3554.html |website=kariuomene.kam.lt |publisher=Ministry of National Defence (Lithuania) |access-date=26 May 2021 |language=lt |accessdate=2022-04-28 |archivedate=2016-09-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160911115805/http://kariuomene.kam.lt/lt/kariuomenes_atributika/kariu_laipsniu_zenklai_3554.html }}</ref> Mozambique-Navy-OF-3.svg|{{lang|pt|Capitão-tenente}}<br />([[Мозамбик]]) Generic-Navy-6.svg|{{lang|nl|Kapitein-luitenant ter zee}}<br />([[Нидерланд]])<ref name="Netherlands">{{cite web |title=De rangonderscheidingstekens van de krijgsmacht |url=https://www.defensie.nl/binaries/defensie/documenten/brochures/2021/01/15/rangen-krijgsmacht/rangonderscheidingstekens.pdf |publisher=Ministry of Defence (Netherlands) |access-date=18 March 2021 |date=19 December 2016 |language=nl}}</ref> Generic-Navy-5.svg|{{lang|no|Kapteinløytnant}}<br />([[Нурвеж]])<ref name="Norway">{{cite web |title=Militære grader |url=https://www.forsvaret.no/om-forsvaret/uniformer-grader-medaljer/grader |website=forsvaret.no |publisher=Norwegian Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=no |date=4 February 2021}}</ref> 12.AzNF-CLT.png|{{lang|az|Kapitan-leytenant}}<br />([[Озарбойҷон]])<ref name="Azerbaijan">{{cite web |title=Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri hərbi qulluqçularının hərbi geyim forması və fərqləndirmə nişanları haqqında Əsasnamə |url=https://mod.gov.az//images/pdf/854d34d118da32783a511172925270d7.pdf |website=mod.gov.az |publisher=Ministry of Defense |access-date=16 February 2021 |language=az |pages=64–70 |date=25 June 2001}}</ref> MDS 43 Kapitänleutnant Trp.svg|{{lang|de|Kapitänleutnant}}<br />([[Олмон]])<ref name="Germany_Navy">{{cite web |title=Dienstgradabzeichen Marine |url=https://www.bundeswehr.de/de/aktuelles/mediathek/dienstgradabzeichen-marine-69062 |website=bundeswehr.de |publisher=Bundeswehr |access-date=30 May 2021 |language=de }}{{Пайванди мурда|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> POR-Navy-OF3.svg|{{lang|pt|Capitão-tenente}}<br />([[Португалия]])<ref name="Portugal_Navy">{{cite web |title=Os Postos |url=https://www.marinha.pt/pt/a-marinha/Paginas/postos.aspx |website=marinha.pt |access-date=26 February 2021 |language=pt}}</ref> Russia-Navy-OF-2-2010 collected.svg|{{lang|ru|Капитан-лейтенант}}<br />{{lang|ru-Latn|Kapitan-leytenant}}<br />([[Русия]])<ref name="Russia_Navy">{{cite book |title=Приказ Министра обороны Российской Федерации от 09.10.2020 № 525 (Зарегистрирован 16.11.2020 № 60927) |date=17 November 2020 |publisher=publication.pravo.gov.ru/ |pages=320–323 |url=http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001202011170028?index=318&rangeSize=1 |access-date=15 September 2021 |language=ru}}</ref> STeP Navy OF-3.svg|{{lang|pt|Capitão-tenente}}<br />([[Сан-Томе ва Принсипи]]) POR-Navy-OF3.svg|{{lang|pt|Capitão-tenente}}<br />([[Тимури Шарқӣ]]) Russia-Navy-OF-2-1994-everyday.svg|{{lang|tk|Kapitan-leýtenant}}<br />([[Туркманистон]])<ref name="Turkmenistan">{{cite web |title=TÜRKMENISTANYŇ KANUNY Harby borçlulyk we harby gulluk hakynda (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary 2010 ý., № 3, 58-nji madda) (Türkmenistanyň 01.10.2011 ý. № 234-IV Kanuny esasynda girizilen üýtgetmeler we goşmaçalar bilen) |trans-title=LAW OF TURKMENISTAN On military service and military service (Information of the Mejlis of Turkmenistan, 2010, No. 3, Article 58) (as amended by the Law of Turkmenistan of October 1, 2011 No. 234-IV) |url=https://milligosun.gov.tm/storage/file/04-harby-borclulyk-we-harby-gulluk-hakynda-ky9J0pKxTQ.pdf |website=milligosun.gov.tm |publisher=Ministry of Defense (Turkmenistan) |access-date=2 June 2021 |pages=28–29 |language=tk}}</ref> 08.UZN-CPLT.svg|{{lang|uz|Kapitan-leytenant}}<br />([[Узбакистон]])<ref name="Uzbekistan">{{cite web |title=O‘zbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni o‘tash tartibi to‘g‘risida |url=https://lex.uz/docs/-4513434 |website=lex.uz |publisher=Ministry of Justice of the Republic of Uzbekistan |access-date=3 June 2021 |language=uz |date=12 September 2019}}</ref> Ukraine-Navy-OF-2.svg|{{lang|uk|Капітан-лейтенант}}<br />{{lang|uk-Latn|Kapitan-leytenant}}<br />([[Укроин]])<ref name="Ukraine">{{cite web |title=НАКАЗ 20.11.2017 № 606 |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z1502-17#Text |website=zakon.rada.gov.ua |publisher=Ministry of Justice of Ukraine |access-date=2 June 2021 |language=uk |date=13 December 2017}}</ref> Kapteeniluutnantti hihalaatta.svg|{{lang|fi|Kapteeniluutnantti}}<br />{{small|{{lang-sv|Kaptenlöjtnant}}}}<br />([[Финланд]])<ref name="Finland">{{cite web |title=Sotilasarvot Puolustusvoimissa |url=https://puolustusvoimat.fi/sotilasarvot |website=puolustusvoimat.fi |publisher=Finnish Defence Forces |access-date=26 May 2021 |language=fi}}</ref> Generic-Navy-7.svg|{{lang|et|Kaptenleitnant}}<br />([[Эстония]])<ref name="Estonia_Navy">{{cite web |title=Sümboolika: Mereväe Auastmed |url=https://mil.ee/kaitsevagi/kaitsevae-symboolika/#t-merevae-auastmed |website=mil.ee |publisher=Estonian Defence Forces |access-date=26 May 2021 |language=et}}</ref> </gallery> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Рутбаҳои ҳарбӣ]] [[Гурӯҳ:Адмиралҳо]] [[Гурӯҳ:Артиш]] [[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]] [[Гурӯҳ:Саркардагон]] == Пайвандҳо == * [[Дараҷаи низомӣ]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон]] {{Дараҷаҳои низомӣ}} 112s7opdl7bxl4p41ag1rwzhdma6gdl Алесия Путелас 0 298722 1485590 1301348 2026-08-31T01:50:54Z Xqbot 1543 Ислоҳи масири дукарата ба [[Алексия Путейяс]] 1485590 wikitext text/x-wiki #равона [[Алексия Путейяс]] 23r0xmuswnnvaranxxfh503wlcfpzpv Баҳс:Алесия Путелас 1 298723 1485589 1301350 2026-08-31T01:50:49Z Xqbot 1543 Ислоҳи масири дукарата ба [[Баҳс:Алексия Путейяс]] 1485589 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳс:Алексия Путейяс]] h9b1sh85dwbg191dmqh5zu3q69pgmf6 Новгонсолор 0 301029 1485477 1451343 2026-08-30T16:23:32Z Omid Jeyhani 1522 Fixed grammar 1485477 wikitext text/x-wiki {{Дараҷаи низомӣ | тасвир1 = Russia-Navy-OF-9-2013.svg | image_size = 100px | зернавис1 = <small>Сардӯшии новгонсолор дар Нерӯи дарёии Русия</small> | тасвир2 = Russia-Navy-OF-9-Sleeve.svg | зернавис2 = <small>Нишони остини новгонсолор дар Нерӯи дарёии Русия</small> | ном = Новгонсолор | кишвар = {{парчамбандӣ|Russia}} | нерӯ = [[Нерӯи дарёӣ]] | кӯтаҳнивишт = {{lang-fa|'''ناوگان‌سالار'''}} | rank = «''Чаҳорситора''» | NATO rank = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-9]] | Non-NATO rank = | бунёдшуда = | бекоршуда = | дараҷаи болотар = [[Артишторон-солор]] | дараҷаи пойинтар = [[Дарёсолор]] | ҳамто = {{bulleted list|[[Артишсолор]]|{{nowrap|{{парчамбандӣ|Russia}} ''Адмирал флота''}}|{{парчамбандӣ|USA}} ''Fleet admiral''| [[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] OF-9}}|{{lang-en|Admiral of the Fleet}} }} '''Новгонсолор''' ({{lang-fa|'''ناوگان‌سالار'''}}) — яке аз болотарин [[дараҷаи низомӣ|дараҷаҳои]] [[солор]]ӣ дар [[нерӯи дарёӣ]] дар бисёре аз кишварҳои ҷаҳон аст; '''адмирал флота'''. ''Новгонсолор'' дар [[нерӯҳои мусаллаҳ]] маъмулан мақоми фармондеҳи олии нерӯи дарёии кишварро дорад. {| class="wikipedia sortable" border="1" |- |+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]''' |- |width="30%" align="center" style="background:#cfcfcf;" | <small>кеҳтар:</small><br>[[Дарёсолор]] |width="35%" align="center" style="background:#bfbfbf;"| [[File:Middle Emblem of the Russian Navy.svg|55px]]<br>'''Новгонсолор'''<br> |width="30%" align="center" style="background:#afafaf;" | <small>меҳтар:</small><br>[[Артишторон-солор]]<br><small></small> |} == Вожашиносӣ == «''Новгонсолор''» ба маънои «''фармондеҳи нерӯи дарёӣ''» аз ду [[вожа]] сохта шудаву мақулаи дастурии он [[исм]] ва сохтвожаи он ба сурати [исм (''[[новгон]]'') + [[исм]] (''[[солор]]'')] аст. Дар сохти ин исм аз фароянди вожасозии таркиб истифода шудааст: <blockquote>''[[новгон]]'' ({{lang-fa|'''ناوگان'''}} ‘''маҷмуъае аз киштиҳои ҷангӣ''’)<ref>''Анварӣ'', ''Ҳасан''. [[Фарҳанги бузурги сухан|Фарҳанги бузурги «Сухан»]]. Ба сарпарастии Ҳасан Анварӣ, Теҳрон: «Сухан», 1381 –. 8 ҷ. мусаввар. ISBN 964-6961-98-3 (давра).</ref> + ''[[солор]]'' ({{lang-fa|'''سالار'''}} < {{lang-pal|''sālār''}} < {{lang-xpr|''sarδār''}} < эронии бостон: ''*sara-dāra-'')<ref name="Ҳасандӯст">''Ҳасандӯст, Муҳаммад''. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1383. ISBN 978-600-6143-55-2.</ref>.</blockquote> «''Солор''» гунае дигар аз «''[[сардор]]''» аст, ки аз куҳантарин замонҳо ба маънои «''раҳбар, пешво, фармондеҳ; генерал''» дар номгузории симату дараҷаҳои низомӣ ба кор меравад<ref name="Луғатнома">[https://dehkhoda.ut.ac.ir ''Деҳхудо'', ''Алиакбар''. Луғатномаи Деҳхудо (нусхаи диҷитол) бар асоси нусхаи физикии 15-ҷилдии интишори соли 1377. — Муассисаи Луғатномаи Деҳхудо ва Маркази байнулмилалии омӯзиши забони форсии Донишгоҳи Теҳрон, 1399.]{{Пайванди мурда|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Пешина == '''Адмирал''' ({{lang-ru|адмира́л}} < {{lang-nl|admiraal}}<ref>''М. Фасмер''. Этимологический словарь русского языка. Под ред. О. Н. Трубачёва. Москва, «Прогресс», 1986. Т. I, С. 62.</ref> < {{lang-fr|amiral}}, ''admiral'' < {{lang-ar|‏'''أمير البحر'''}} ''амиру-л-баҳр'' «''дарёсолор''»<ref>''A. Dauzat'', ''J. Dubois'', ''H. Mitterand''. Nouveau Diccionaire Étymologique et Historique. Libraire Larousse, Paris, 1964. С. 29.</ref><ref>{{ВТ-ЭСБЕ|Адмирал}}</ref>) ҳамчун дараҷаи низомӣ дар нерӯи дарёӣ дар Аврупо садаи XII расм шуд (дар [[Венетсия]] ва [[Генуя]]). [[Пётри I]] охири садаи XVII дар [[Русия]] ин дараҷаро (генерал-адмирал, адмирал, витсе-адмирал ва контр-адмирал) ҷорӣ намуд. [[7 май]]и [[1940]] дар [[Новгони дарёии Иттиҳоди Шуравӣ]] дараҷаҳои [[Дарёдор|контр-адмирал]], [[Дарёбон|витсе-адмирал]], [[Дарёсолор|адмирал]], адмирали флот таъсис ёфтанд, барои адмиралҳои хидмати инженерии киштӣ унвонҳои инженер-контр-адмирал, инженер-витсе-адмирал, инженер-ад­мирал ҷорӣ шуд. 3 марти 1955 ба ивази унвони адмирали флот – Адмирали Флоти Иттифоқи Советӣ қабул шуд. Аз 28 апрели 1962 унвони Адмирали Флоти СССР низ ҷорӣ гардид. Барои адмиралҳои хидмати инженерӣ аз 18 ноябри 1971 унвонҳои конт-адмирал-инженер, витсе-адмирал-инженер, адмирал-инженер муқаррар шуданд. Истилоҳи «''дарёсолор''»-ро соли 1935 [[Фарҳангистони забон ва адаби форсӣ|''Фарҳангистони забони Эрон'']] ҷойгузини дараҷаи низомии «''амирулбаҳри якум''» (аз {{lang-ar|'''أمیرالبحر'''}} < {{lang-fr|admiral}} «''фармондеҳи нерӯи дарёӣ''») кардааст<ref>{{Cite web |url=http://ganjineh.nlai.ir/article_1831.html |title=''Рустоӣ, Муҳсин''. Вожагони низомии мусаввиби Фарҳангистони Эрон (1314—1320 ҳ.ш.) // Ганҷинаи аснод. |accessdate=2022-09-15 |archivedate=2018-04-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180411091817/http://ganjineh.nlai.ir/article_1831.html }}</ref>. == Ному нишони новгонсолор дар нерӯи дарёии бархе аз кишварҳои ҷаҳон == <!-- In alphabetic order of country name please --> <gallery class="center"> File:blank.svg|{{lang-pt|Almirante-da-Armada}}<br />([[Ангола]])<ref name="Angola_Navy">{{cite web |title=Postos da Marinha |url=https://faa.ao/mga/postos_marinha |website=faa.ao |publisher=Angolan Navy |access-date=27 June 2021 |language=pt |accessdate=2022-09-15 |archivedate=2022-09-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220920205632/https://faa.ao/mga/postos_marinha }}</ref> File:Australia-Navy-OF-10-collected.svg|Admiral of the fleet<br />([[Royal Australian Navy]])<ref name="Australia">{{cite web |title=Badges of rank |url=https://www.defence.gov.au/images/Badges_of_rank.pdf |website=defence.gov.au |publisher=Department of Defence (Australia) |access-date=31 May 2021}}</ref> File:19.RBrN-FM.svg|{{lang-ms|Laksamana armada}}<br />([[Royal Brunei Navy]])<ref name="Brunei_Navy">{{cite web |title=Admiralty Ranks |url=https://navy.mindef.gov.bn/Site%20Pages/Admiralty%20Ranks.aspx |website=navy.mindef.gov.bn |publisher=Royal Brunei Navy |access-date=1 September 2021 |accessdate=2022-09-15 |archivedate=2022-10-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221016110647/https://navy.mindef.gov.bn/Site%20Pages/Admiralty%20Ranks.aspx }}</ref> File:Rukav zimske odore admirala flote HRM.svg|{{lang|hr|Admiral flote}}<br />([[Croatian Navy]])<ref name="Croatia">{{cite web |title=Oznake činova |url=http://www.osrh.hr/#rubData/HTML/HR/RAZNO/OZNAKE/20190401_Galerija_oznaka/Galerija_oznaka_HR.htm |website=osrh.hr |publisher=Republic of Croatia Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=hr |date=1 April 2019}}</ref> File:British Royal Navy (sleeves) OF-10.svg|Admiral of the fleet<br />([[Indian Navy]])<ref name="India_Navy">{{cite web |title=Ranks & Insignia |url=https://www.joinindiannavy.gov.in/en/about-us/ranks-insignia.html |website=Join Indian Navy |access-date=12 April 2021}}</ref> File:Malaysia-navy-OF-10.svg|{{lang|ms|Laksamana armada}}<br />([[Royal Malaysian Navy]])<ref name="Malaysia_Officer">{{cite web |title=Pangkat |url=http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat |website=mafhq.mil.my |publisher=Malaysian Armed Forces |access-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200429231449/http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat |archive-date=29 April 2020 |language=ms |accessdate=2022-09-15 |archivedate=2020-04-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200429231449/http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat }}</ref> File:Nigeria-Navy-OF-10.svg|Admiral of the fleet<br />([[Nigerian Navy]])<ref name="Nigeria">{{cite book |last1=Smaldone |first1=Joseph P. |editor1-last=Metz |editor1-first=Helen Chapin |title=Nigeria: a country study |series=Area Handbook |date=1992 |publisher=Library of Congress |location=Washington, D.C. |lccn=92009026 |pages=296-297 |edition=5th |url=https://www.loc.gov/resource/frdcstdy.nigeriacountryst00metz_0/?sp=340 |access-date=21 October 2021 |chapter=National Security}}</ref> File:RNZN-SHOULDER-OF10.png|Admiral of the fleet<br />([[Royal New Zealand Navy]])<ref name="NewZealand">{{cite web |title=Badges of Rank |url=https://www.nzdf.mil.nz/corporate-documents/badges-of-rank/ |website=nzdf.mil.nz |publisher=New Zealand Defence Force |access-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200703193648/https://www.nzdf.mil.nz/corporate-documents/badges-of-rank/ |archive-date=3 July 2020 |accessdate=2022-09-15 |archivedate=2020-07-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200703193648/https://www.nzdf.mil.nz/corporate-documents/badges-of-rank/ }}</ref> File:Poland-Navy-OF-8.svg|{{lang|pl|Admirał floty}}<br />([[Polish Navy]])<ref name="Poland_Navy">{{cite web |title=Sposób noszenia odznak stopni wojskowych na umundurowaniu Marynarki Wojennej |url=https://www.wojsko-polskie.pl/iwsp/u/27/96/27964313-a4b1-4c28-9ea2-08de33e7aa58/08c_oznaki_stopni_wojskowych_na_umundurowaniu_mw_ok.pdf |website=wojsko-polskie.pl |publisher=Armed Forces Support Inspectorate |access-date=7 June 2021 |language=pl}}</ref> File:Russia-Navy-OF-9-2013 collected.svg|{{lang|ru|Адмирал флота}}<br />{{lang|ru-Latn|Admiral flota}}<br />([[Russian Navy]])<ref name="Russia_Navy">{{cite book |title=Приказ Министра обороны Российской Федерации от 09.10.2020 № 525 (Зарегистрирован 16.11.2020 № 60927) |date=17 November 2020 |publisher=publication.pravo.gov.ru/ |pages=320-323 |url=http://publication.pravo.gov.ru/Document/View/0001202011170028?index=318&rangeSize=1 |access-date=15 September 2021 |language=ru}}</ref> File:Russia-Navy-OF-9-1994-everyday.svg|{{lang|tk|Flot admiraly}}<br />([[Turkmen Naval Forces]])<ref name="Turkmenistan">{{cite web |title=TÜRKMENISTANYŇ KANUNY Harby borçlulyk we harby gulluk hakynda (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary 2010 ý., № 3, 58-nji madda) (Türkmenistanyň 01.10.2011 ý. № 234-IV Kanuny esasynda girizilen üýtgetmeler we goşmaçalar bilen) |trans-title=LAW OF TURKMENISTAN On military service and military service (Information of the Mejlis of Turkmenistan, 2010, No. 3, Article 58) (as amended by the Law of Turkmenistan of October 1, 2011 No. 234-IV) |url=https://milligosun.gov.tm/storage/file/04-harby-borclulyk-we-harby-gulluk-hakynda-ky9J0pKxTQ.pdf |website=milligosun.gov.tm |publisher=Ministry of Defense (Turkmenistan) |access-date=2 June 2021 |pages=28-29 |language=tk}}</ref> File:British Royal Navy OF-10-collected.svg|Admiral of the Fleet<br />([[Royal Navy]])<ref name="UK_Navy">{{cite web |title=Shaping your career |url=https://www.royalnavy.mod.uk/careers/navy-life/shaping-your-career |website=royalnavy.mod.uk |publisher=Royal Navy |access-date=24 September 2021}}</ref> US Navy O11 insignia.svg|Fleet admiral<br />([[United States Navy]]) </gallery> == Сарчашма == * {{ЭМТ|Адмирал|1}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [[Дараҷаи низомӣ]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон]] {{Дараҷаҳои низомӣ}} [[Гурӯҳ:Рутбаҳои ҳарбӣ]] [[Гурӯҳ:Адмиралҳо]] [[Гурӯҳ:Артиш]] [[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]] [[Гурӯҳ:Солорон]] 6j7c3pun1q6940ppb03xewc8c7q78u8 Гуроз 0 301962 1485491 1467636 2026-08-30T17:03:02Z Zosya95 54344 1485491 wikitext text/x-wiki {{Таксон | тасвир = Ausgewachsenes Wildschwein beim Suhlen.JPG | regnum = Ҷонварон | rang = Намуд | latin = Sus scrofa | author = <br>[[Карл Линней|Linnaeus]], 1758 | range map = Sus scrofa range map.jpg | range map caption = Паҳншавӣ | range legend = {{Легенда|#009900|Реконструкция естественного ареала кабана.}} {{Легенда|#009999|Акклиматизированные человеком популяции (не показаны небольшие популяции в Южной Америке, Карибском бассейне, Африке и других местах)<ref name=iucn>{{IUCN2006|assessors=Oliver, W. & Leus, K.|year=2008|id=41775|title=Sus scrofa|downloaded=5 April 2009}} Database entry includes a brief justification of why this species is of least concern.</ref><ref name="Kingdon">Kingdon, J. (1997). ''The Kingdon Guide to African Mammals.'' Academic Press Limited. ISBN 0-12-408355-2</ref>.}} | iucnstatus = LC }} '''Гуроз''' ё '''хуки ваҳшӣ''' ({{lang-la|Sus scrofa}}) — [[Ҷонварон|ҳайвон]]ест ҷуфтсум. == Вежагиҳо == Аз хуки хонагӣ бо ҷуссаи кӯтоҳ ва пойҳои дарозу ғафсаш фарқ мекунад. Дарозии баданаш то 2 м, думаш то 25 см, қадаш 1,2 м, вазнаш 300 кг; модинааш хурдтар аст. Дандони яшкаш (хусусан дар гурози нарина) дароз буда, ба боло тоб хӯрдааст. Чашмонаш хурди чуқур, гӯшаш кӯтоҳ, баданаш тор-тор қил дорад; қилҳои тахтапушт дароз ва мисли ёл мебошанд. Гурози болиғ бӯрранг аст; гурозбачаҳо бӯртоб буда, рахҳои сафед доранд. Гурозҳо аз бешазори Аврупои Миёна (аз Атлантика то Урал), баҳри Миёназамин (аз ҷумла баъзе навоҳии Африқои Шимолӣ), даштҳои Авруосиё, Осиёи Марказӣ ва Осиёи Пеш сар карда, дар шарқ то Амуру Ҳимолой дучор меоянд. Дар давраҳои қадим гуроз дар дигар минтақаҳо низ бисёр буд. Ҳоло он дар бисёр давлатҳо, аз ҷумла дар Англия қир карда шудааст. Дар Тоҷикистон (ғайр аз Помир ва қисми зиёди Бадахшон) S. s. nugrepes маскун буда, онҳо гурӯҳ-гурӯҳ (баъзан 30-40 сар) дар найзор, ҷангал ва арчазор зиндагӣ мекунанд. Ғизои гуроз асосан мева, бехмева, чормағз, шохча ва барги рустаниҳост. Гуроз аз 2/3 ҳиссаи хӯрокашро аз хок ё зери хазони ҷангал меёбад. Дар як шаборӯз 2,5-6 кг хӯрок мехӯрад. Гурози мода ноябр ё декабр ба гушн омада, баъди 130 рӯз 3-9 бача мезояд. Гурозбачаҳои навзод 600—850 г вазн доранд. Ҳафтаи аввал бештар хоб мераванд ва модарашон баъди ҳар 3-4 соат онҳоро мемаконад. Рахи сафеди бадан, ки то моҳи июл боқӣ мемонад, гурозбачаҳоро аз чашми дигар ҷонварон пинҳон медорад. Гурозбачаҳо то 3,5-моҳагӣ шир макида, баъд аз модар ҷудо мешаванд, дар 5-6-солагӣ болиғ мегарданд. Гурози нар ҳангоми гушн дар ҷустуҷӯи галаи гурозҳои мода роҳи зиёдро тай мекунад. Дар давраи гушн байни гурозҳои нар задухӯрд ба амал меояд. Чашми гуроз нағз намебинад, вале ҳисси бӯёӣ ва шунавоии хуб дорад. Гурозҳо ҷонварони боэҳтиёт, аммо бадхашм мебошанд. Онҳо барои ҳифзи бачаҳои худ, инчунин баъди захм бардоштан бо яшкҳои дарозашон метавонанд ба ҳама гуна ҷонвар зарбаи марговар расонанд. Душмани асосии гуроз шер, кафтор, паланг, гурбаи найзор ва гург аст. Гургҳо хусусан айёми сербарфии зимистон гурозҳоро бисёр нобуд мекунанд. Пештар дар Закавказия, Осиёи Марказӣ ва Қазоқистон гуроз туъмаи асосии паланг буд. Гурозро барои гӯшту пӯст шикор мекунанд. Гуроз тухми рустаниҳоро зери хок карда, барои бунёди бешазор мадад мекунад; кирминаи гамбусакҳоро хӯрда, ҳашароти зараровари ҷангалро нобуд месозад. Гурозҳо дар баъзе ҷоҳо ғалла ва зироати полизиро хӯрдаву поймол карда, ба кишоварзӣ зарар низ меоранд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Гуроз|4|муаллиф= }} jnnulsp308lhdjif09a1z4596a39abk 1485495 1485491 2026-08-30T17:12:59Z Zosya95 54344 1485495 wikitext text/x-wiki {{Таксон | тасвир = Ausgewachsenes Wildschwein beim Suhlen.JPG | regnum = Ҷонварон | rang = Намуд | latin = Sus scrofa | parent = Sus | author = <br>[[Карл Линней|Linnaeus]], 1758 | range map = Sus scrofa range map.jpg | range map caption = Паҳншавӣ | range legend = {{Легенда|#009900|Реконструкция естественного ареала кабана.}} {{Легенда|#009999|Акклиматизированные человеком популяции (не показаны небольшие популяции в Южной Америке, Карибском бассейне, Африке и других местах)<ref name=iucn>{{IUCN2006|assessors=Oliver, W. & Leus, K.|year=2008|id=41775|title=Sus scrofa|downloaded=5 April 2009}} Database entry includes a brief justification of why this species is of least concern.</ref><ref name="Kingdon">Kingdon, J. (1997). ''The Kingdon Guide to African Mammals.'' Academic Press Limited. ISBN 0-12-408355-2</ref>.}} | iucnstatus = LC }} '''Гуроз''' ё '''хуки ваҳшӣ''' ({{lang-la|Sus scrofa}}) — [[Ҷонварон|ҳайвон]]ест ҷуфтсум. == Вежагиҳо == Аз хуки хонагӣ бо ҷуссаи кӯтоҳ ва пойҳои дарозу ғафсаш фарқ мекунад. Дарозии баданаш то 2 м, думаш то 25 см, қадаш 1,2 м, вазнаш 300 кг; модинааш хурдтар аст. Дандони яшкаш (хусусан дар гурози нарина) дароз буда, ба боло тоб хӯрдааст. Чашмонаш хурди чуқур, гӯшаш кӯтоҳ, баданаш тор-тор қил дорад; қилҳои тахтапушт дароз ва мисли ёл мебошанд. Гурози болиғ бӯрранг аст; гурозбачаҳо бӯртоб буда, рахҳои сафед доранд. Гурозҳо аз бешазори Аврупои Миёна (аз Атлантика то Урал), баҳри Миёназамин (аз ҷумла баъзе навоҳии Африқои Шимолӣ), даштҳои Авруосиё, Осиёи Марказӣ ва Осиёи Пеш сар карда, дар шарқ то Амуру Ҳимолой дучор меоянд. Дар давраҳои қадим гуроз дар дигар минтақаҳо низ бисёр буд. Ҳоло он дар бисёр давлатҳо, аз ҷумла дар Англия қир карда шудааст. Дар Тоҷикистон (ғайр аз Помир ва қисми зиёди Бадахшон) S. s. nugrepes маскун буда, онҳо гурӯҳ-гурӯҳ (баъзан 30-40 сар) дар найзор, ҷангал ва арчазор зиндагӣ мекунанд. Ғизои гуроз асосан мева, бехмева, чормағз, шохча ва барги рустаниҳост. Гуроз аз 2/3 ҳиссаи хӯрокашро аз хок ё зери хазони ҷангал меёбад. Дар як шаборӯз 2,5-6 кг хӯрок мехӯрад. Гурози мода ноябр ё декабр ба гушн омада, баъди 130 рӯз 3-9 бача мезояд. Гурозбачаҳои навзод 600—850 г вазн доранд. Ҳафтаи аввал бештар хоб мераванд ва модарашон баъди ҳар 3-4 соат онҳоро мемаконад. Рахи сафеди бадан, ки то моҳи июл боқӣ мемонад, гурозбачаҳоро аз чашми дигар ҷонварон пинҳон медорад. Гурозбачаҳо то 3,5-моҳагӣ шир макида, баъд аз модар ҷудо мешаванд, дар 5-6-солагӣ болиғ мегарданд. Гурози нар ҳангоми гушн дар ҷустуҷӯи галаи гурозҳои мода роҳи зиёдро тай мекунад. Дар давраи гушн байни гурозҳои нар задухӯрд ба амал меояд. Чашми гуроз нағз намебинад, вале ҳисси бӯёӣ ва шунавоии хуб дорад. Гурозҳо ҷонварони боэҳтиёт, аммо бадхашм мебошанд. Онҳо барои ҳифзи бачаҳои худ, инчунин баъди захм бардоштан бо яшкҳои дарозашон метавонанд ба ҳама гуна ҷонвар зарбаи марговар расонанд. Душмани асосии гуроз шер, кафтор, паланг, гурбаи найзор ва гург аст. Гургҳо хусусан айёми сербарфии зимистон гурозҳоро бисёр нобуд мекунанд. Пештар дар Закавказия, Осиёи Марказӣ ва Қазоқистон гуроз туъмаи асосии паланг буд. Гурозро барои гӯшту пӯст шикор мекунанд. Гуроз тухми рустаниҳоро зери хок карда, барои бунёди бешазор мадад мекунад; кирминаи гамбусакҳоро хӯрда, ҳашароти зараровари ҷангалро нобуд месозад. Гурозҳо дар баъзе ҷоҳо ғалла ва зироати полизиро хӯрдаву поймол карда, ба кишоварзӣ зарар низ меоранд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Гуроз|4|муаллиф= }} cgi8n3heg3blfa07g21er9cw0ns5ls8 1485505 1485495 2026-08-30T17:24:01Z Zosya95 54344 1485505 wikitext text/x-wiki {{Таксон | тасвир = Ausgewachsenes Wildschwein beim Suhlen.JPG | regnum = Ҷонварон | rang = Намуд | latin = Sus scrofa | parent = Sus | author = <br>[[Карл Линней|Linnaeus]], 1758 | range map = Sus scrofa range map.jpg | range map caption = Паҳншавӣ | range legend = {{Легенда|#009900|Реконструкция естественного ареала кабана.}} {{Легенда|#009999|Акклиматизированные человеком популяции (не показаны небольшие популяции в Южной Америке, Карибском бассейне, Африке и других местах)<ref name=iucn>{{IUCN2006|assessors=Oliver, W. & Leus, K.|year=2008|id=41775|title=Sus scrofa|downloaded=5 April 2009}} Database entry includes a brief justification of why this species is of least concern.</ref><ref name="Kingdon">Kingdon, J. (1997). ''The Kingdon Guide to African Mammals.'' Academic Press Limited. ISBN 0-12-408355-2</ref>.}} | iucnstatus = LC }} '''Гуроз''', '''хуки ваҳшӣ''' ё '''хуки ёбоӣ''' ({{lang-la|Sus scrofa}}) — [[Ҷонварон|ҳайвон]]ест ҷуфтсум. == Вежагиҳо == Аз хуки хонагӣ бо ҷуссаи кӯтоҳ ва пойҳои дарозу ғафсаш фарқ мекунад. Дарозии баданаш то 2 м, думаш то 25 см, қадаш 1,2 м, вазнаш 300 кг; модинааш хурдтар аст. Дандони яшкаш (хусусан дар гурози нарина) дароз буда, ба боло тоб хӯрдааст. Чашмонаш хурди чуқур, гӯшаш кӯтоҳ, баданаш тор-тор қил дорад; қилҳои тахтапушт дароз ва мисли ёл мебошанд. Гурози болиғ бӯрранг аст; гурозбачаҳо бӯртоб буда, рахҳои сафед доранд. Гурозҳо аз бешазори Аврупои Миёна (аз Атлантика то Урал), баҳри Миёназамин (аз ҷумла баъзе навоҳии Африқои Шимолӣ), даштҳои Авруосиё, Осиёи Марказӣ ва Осиёи Пеш сар карда, дар шарқ то Амуру Ҳимолой дучор меоянд. Дар давраҳои қадим гуроз дар дигар минтақаҳо низ бисёр буд. Ҳоло он дар бисёр давлатҳо, аз ҷумла дар Англия қир карда шудааст. Дар Тоҷикистон (ғайр аз Помир ва қисми зиёди Бадахшон) S. s. nugrepes маскун буда, онҳо гурӯҳ-гурӯҳ (баъзан 30-40 сар) дар найзор, ҷангал ва арчазор зиндагӣ мекунанд. Ғизои гуроз асосан мева, бехмева, чормағз, шохча ва барги рустаниҳост. Гуроз аз 2/3 ҳиссаи хӯрокашро аз хок ё зери хазони ҷангал меёбад. Дар як шаборӯз 2,5-6 кг хӯрок мехӯрад. Гурози мода ноябр ё декабр ба гушн омада, баъди 130 рӯз 3-9 бача мезояд. Гурозбачаҳои навзод 600—850 г вазн доранд. Ҳафтаи аввал бештар хоб мераванд ва модарашон баъди ҳар 3-4 соат онҳоро мемаконад. Рахи сафеди бадан, ки то моҳи июл боқӣ мемонад, гурозбачаҳоро аз чашми дигар ҷонварон пинҳон медорад. Гурозбачаҳо то 3,5-моҳагӣ шир макида, баъд аз модар ҷудо мешаванд, дар 5-6-солагӣ болиғ мегарданд. Гурози нар ҳангоми гушн дар ҷустуҷӯи галаи гурозҳои мода роҳи зиёдро тай мекунад. Дар давраи гушн байни гурозҳои нар задухӯрд ба амал меояд. Чашми гуроз нағз намебинад, вале ҳисси бӯёӣ ва шунавоии хуб дорад. Гурозҳо ҷонварони боэҳтиёт, аммо бадхашм мебошанд. Онҳо барои ҳифзи бачаҳои худ, инчунин баъди захм бардоштан бо яшкҳои дарозашон метавонанд ба ҳама гуна ҷонвар зарбаи марговар расонанд. Душмани асосии гуроз шер, кафтор, паланг, гурбаи найзор ва гург аст. Гургҳо хусусан айёми сербарфии зимистон гурозҳоро бисёр нобуд мекунанд. Пештар дар Закавказия, Осиёи Марказӣ ва Қазоқистон гуроз туъмаи асосии паланг буд. Гурозро барои гӯшту пӯст шикор мекунанд. Гуроз тухми рустаниҳоро зери хок карда, барои бунёди бешазор мадад мекунад; кирминаи гамбусакҳоро хӯрда, ҳашароти зараровари ҷангалро нобуд месозад. Гурозҳо дар баъзе ҷоҳо ғалла ва зироати полизиро хӯрдаву поймол карда, ба кишоварзӣ зарар низ меоранд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Гуроз|4|муаллиф= }} r2dtt38a6hg4jdmsj64wm4eydhjqat2 Шаблон:Ноҳияи Дарвоз 10 303548 1485638 1447507 2026-08-31T08:56:10Z VASHGIRD 8035 1485638 wikitext text/x-wiki {{Ҷадвали новбарӣ |ном = Ноҳияи Дарвоз |navbar = |state = <includeonly>collapsed</includeonly> |сабки_сарлавҳаи_асосӣ = background:{{ранг|Тоҷикистон}} |сарлавҳа = [[Акс:Flag of Tajikistan.svg|30px|Flag of Tajikistan]] [[Маҳалли аҳолинишин|Маҳалҳои аҳолинишини]] [[ноҳияи Дарвоз]] |тасвир = [[File:Darvoz District in Tajikistan.svg|260px]] |сабки_бадан = |сабки_сарлавҳаҳо = background:{{ранг|Тоҷикистон}} |сабки_феҳристҳо = |сабки_тоқ = |сабки_ҷуфт = |сабки_болоӣ = |болоӣ = |сарлавҳа1 = Марказ |феҳрист1 = '''[[Қалъаи Хумб]]''' |сарлавҳа2 =[[Вишхарв]] |феҳрист2 = [[Вишхарв]] {{*}} [[Бровг]] {{*}} [[Ҷорф (Тоҷикистон)|Ҷорф]] {{*}} [[Кеврон]] {{*}} [[Курговад]] {{*}} [[Пошхарв]] {{*}} [[Тоғмай]] {{*}} [[Хурк]] {{*}} [[Шодаг]] {{*}} [[Убагн]] {{*}} [[Висхарв]] |сарлавҳа3 = [[Қалъаи Хумб (ҷамоат)]] |феҳрист3 = [[Қалъаи Хумб |Қалъаи Хумб (шаҳрак)]] {{*}} [[Анҷирак (деҳа, н. Дарвоз)|Анҷирак]] {{*}} [[Дашти Луч]] {{*}} [[Дуробак]] {{*}} [[Зев]] {{*}} [[Зинг]] {{*}} [[Дашти Паткуноб]] {{*}} [[Рузвай]] {{*}} [[Сангевни Дароз]] {{*}} [[Хек]] {{*}} [[Хумбиварӣ]] {{*}} [[Хушарвак]] {{*}} [[Ширг]] {{*}} [[Даштак]] {{*}} [[Пешун]] {{*}} [[Умарак]] |сарлавҳа4 = [[Нулванд]] |феҳрист4 = [[Сангевн]] {{*}} [[Жагу Марғ]] {{*}} [[Зиғар]] {{*}} [[Пунишор]] {{*}} [[Ушхарв]] {{*}} [[Хостав]] {{*}} [[Шикев]] {{*}} [[Ёгед]] {{*}} [[Ширговад]] {{*}} [[Яхчисор]] |сарлавҳа5 = [[Сағирдашт]] |феҳрист5 = [[Сағирдашт]] {{*}} [[Инкӯҳ]] {{*}} [[Камчак]] {{*}} [[Кулумбаи Боло]] {{*}} [[Лухч]] {{*}} [[Оҳангарон (деҳа, н. Дарвоз)]] {{*}} [[Рубот]] {{*}} [[Садика]] {{*}} [[Сайдон]] {{*}} [[Сайёд (деҳа, н. Дарвоз)]] {{*}} [[Сафедорон]] {{*}} [[Чухкок]] {{*}} [[Шохорон]] {{*}} [[Қалъаи Ҳусайн]] {{*}} [[Хур (деҳа, н. Дарвоз)]] |сабки_поёнӣ = |поёнӣ = }} <noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳои новбарӣ:Тақсимоти маъмурии Тоҷикистон|Ноҳияи Дарвоз]] </noinclude> 8nqz4ws78cqm1if99jekdc4xd5odn6t Ҷоизаи Оскар (2020) 0 304434 1485513 1347669 2026-08-30T19:01:45Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485513 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} '''Таҷлили ҷоизаи Оскар 2020''' (таҷлили 92-ум) '''Наваду дуюмин маросими таҷлили «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар]]»''', тавассути Академияи улум ва ҳунарҳои синамо (AMPAS) ва ба ифтихори беҳтарин филмҳои соли 2019, дар рӯз якшанбеи [[9 феврал|9 феврали]] [[2020]], чун ҳамасола дар театри Долбӣ ([[Ҳолливуд]], [[Лос-Анҷелес]]) баргузор гардид. <ref>{{Cite web|url=https://www.imdb.com/event/ev0000003/2020/1/?ref_=ev_eh|title=Academy Awards, USA|author=|website=https://www.imdb.com|date=|publisher=15.01.2023}}</ref>.<ref name="oscar.kinonews.ru">[http://oscar.kinonews.ru/2020/ ПРЕМИЯ ОСКАР 2020: НОМИНАНТЫ И ПОБЕДИТЕЛИ]</ref> '''Ғолибони ҷоиза дар соли 2020''' * [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - - драмаи «PARASITE» (тоҷикӣ «Муфтхӯрон») ({{lang-ru|"Паразиты"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Коргардонии беҳтарин (Оскар, ИМА)|Коргардонии беҳтарин]] — [[Пон Ҷун-хо]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Нақши беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини мардона]] — [[Хоакин Феникс]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Нақши беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини занона]] — [[Рене Зеллвегер]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Нақши дуюми беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини мардона]] — [[Брэд Питт]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Нақши дуюми беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини занона]] — [[Лора Дерн]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Беҳтарин сенарияи филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи филм]] — [[Хан Ҷин Вон]], [[Пон Ҷун-хо]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида]] — [[Тайка Вайтити]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм (Ҷойизаи "Оскар")|Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм]] — Toy Story 4 ({{lang-tg|"Ҳикояи бозичаҳо 4"}}), ({{lang-ru|История игрушек 4}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Беҳтарин суруд дар филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин суруд дар филм]] — (I`M GONNA) LOVE ME AGAIN (дар филми {{lang-ru|"Рокетмен"}} );<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Беҳтарин мусиқии филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин мусиқии филм]] — WINNER (дар филми {{lang-ru|"Джокер"}} );<ref name="oscar.kinonews.ru"/> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2020 Список лауреатов и номинантов на официальном сайте] * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2020 Academy Awards Official website] * [http://www.oscars.org/ The Academy of Motion Picture Arts and Sciences Official website] * [https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2021 THE 93RD ACADEMY AWARDS | 2020] * [https://www.imdb.com/event/ev0000003/2020/1/?ref_=ev_eh Academy Awards, USA/2020 Awards ] {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаи Оскар]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои Академия]] r0cgdskrsw9kbcstcxxgauk7tita2bm Ҷоизаи Оскар (2022) 0 304585 1485512 1347667 2026-08-30T19:01:41Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485512 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} '''Таҷлили ҷоизаи Оскар 2022''' (таҷлили 94-ум) '''Наваду чорумин маросими таҷлили «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар]]»''', тавассути Академияи улум ва ҳунарҳои синамо (AMPAS) ва ба ифтихори беҳтарин филмҳои соли 2021, дар рӯзи якшанбеи [[ 27 март| 27 марти]] соли [[2022]], чун ҳамасола дар театри Долбӣ ([[Ҳолливуд]], [[Лос-Анҷелес]]) баргузор гардид. <ref>{{Cite web|url=https://oscar.kinonews.ru/2022/|title=Премия Оскар 2022|author=|website=https://www. oscar.kinonews.ru |date=|publisher=19.01.2023}}</ref>.<ref name="oscar.kinonews.ru">[http://oscar.kinonews.ru/2022/ ПРЕМИЯ ОСКАР 2022: НОМИНАНТЫ И ПОБЕДИТЕЛИ]</ref> '''Ғолибони ҷоиза дар соли 2022''' * [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - драмаи ({{lang-tg| «[[Кӯдаки волидони ношунаво]]»}}), ({{lang-ru|CODA: Ребенок глухих родителей}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Коргардонии беҳтарин (Оскар, ИМА)|Коргардонии беҳтарин]] — [[Ҷейн Кэмпион]]; (барои филми ({{lang-tg|«Қудрати саг»}}); {{lang-ru|"Власть пса"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"></ref>; * [[Нақши беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини мардона]] — [[Уилл Смит]]; (дар филми ({{lang-ru|" Король Ричард "}} );<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Нақши беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини занона]] — [[Ҷессика Честейн]]; (дар филми {{lang-ru|" Глаза Тэмми Фэй "}} );<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Нақши дуюми беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини мардона]] — [[Трой Котсур]]; (дар филми ({{lang-tg| «[[Кӯдаки волидони ношунаво]]»}}), {{lang-ru|" CODA: Ребенок глухих родителей "}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Нақши дуюми беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини занона]] — [[Ариана Де Бос]]; (дар филми {{lang-ru|" Вестсайдская история "}} );<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Беҳтарин сенарияи филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи филм]] — [[Кеннет Брана]]; (барои филми {{lang-ru|" Белфаст"}} );<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи ба филми мутобиқгардида]] — [[Сиан Хедер]], (барои филми ({{lang-tg| «[[Кӯдаки волидони ношунаво]]»}}), {{lang-ru|" CODA: Ребенок глухих родителей "}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм (Ҷойизаи "Оскар")|Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм]] — Encanto ({{lang-tg|"Encanto"}}), (русӣ "Encanto").<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Беҳтарин суруд дар филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин суруд дар филм]] — SOUL (дар филми {{lang-ru|"Душа"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Беҳтарин мусиқии филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин мусиқии филм]] — Ханс Тсиммер (дар филми {{lang-ru|"Дюна"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2022 Список лауреатов и номинантов на официальном сайте] * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2022 Academy Awards Official website] * [http://www.oscars.org/ The Academy of Motion Picture Arts and Sciences Official website] * [http://www.imdb.com/event/ev0000003/2022 «Оскар»-2022 на сайте IMDb] * [https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2022 THE 94TH ACADEMY AWARDS | 2022] {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаи Оскар]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои Академия]] mkwvk0rwxk16pxg9v8qtqucn31pypv9 Ҷоизаи Оскар (2021) 0 304587 1485511 1347668 2026-08-30T19:01:38Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485511 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} '''Таҷлили ҷоизаи Оскар 2021''' (таҷлили 93-ум) Наваду сеюмин маросими таҷлили «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар]]», тавассути Академияи улум ва ҳунарҳои синамо (AMPAS) ва ба ифтихори беҳтарин филмҳои соли 2020, дар рӯзи якшанбеи [[25 апрел|25 апрели]] соли [[2021]], чун ҳамасола дар театри Долбӣ ([[Ҳолливуд]], [[Лос-Анҷелес]]) баргузор гардид. <ref>{{Cite web|url=https://oscar.kinonews.ru/2021/|title=Премия Оскар 2021|author=|website=https://www. oscar.kinonews.ru |date=|publisher=19.01.2023}}</ref>.<ref name="oscar.kinonews.ru">[http://oscar.kinonews.ru/2021/ ПРЕМИЯ ОСКАР 2021: НОМИНАНТЫ И ПОБЕДИТЕЛИ]</ref> '''Ғолибони ҷоиза дар соли 2021''' * [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - драмаи «NOMADLAND» ({{lang-tg| «[[Сарзамини бодиянишинон]]»}}), ({{lang-ru|" Земля кочевников"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Коргардонии беҳтарин (Оскар, ИМА)|Коргардонии беҳтарин]] — [[Хлоя Чжао]]; (барои филми ({{lang-tg| «[[Сарзамини бодиянишинон]]»}}), ( {{lang-ru|" Земля кочевников"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Нақши беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини мардона]] — [[Энтонӣ Ҳопкинс]]; (дар филми {{lang-ru|" Отец"}} );<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Нақши беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини занона]] — [[Фрэнсис МакДорманд]]; (дар филми ({{lang-tg| «[[Сарзамини бодиянишинон]]»}}), ( {{lang-ru|" Земля кочевников "}} );<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Нақши дуюми беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини мардона]] — [[Дэниэл Калуя]]; (дар филми {{lang-ru|" Иуда и черный мессия "}} );<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Нақши дуюми беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини занона]] — [[Юн Е-ҷон]]; (дар филми {{lang-ru|" Минари "}} );<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Беҳтарин сенарияи филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи филм]] — [[Эмиралд Феннел]]; (барои филми {{lang-ru|" Девушка, подающая надежды "}} );<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида]] — Флориан Зеллер, Кристофер Хэмптон (барои филми {{lang-ru|" Отец"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм (Ҷойизаи "Оскар")|Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм]] — Soul ({{lang-tg|"Соул"}}), (русӣ "Соул").<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Беҳтарин суруд дар филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин суруд дар филм]] — FIGHT FOR YOU (дар филми {{lang-ru|" Иуда и черный мессия"}} );<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Беҳтарин мусиқии филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин мусиқии филм]] — SOUL (дар филми {{lang-ru|" Душа "}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2021 Список лауреатов и номинантов на официальном сайте] * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2021 Academy Awards Official website] * [http://www.oscars.org/ The Academy of Motion Picture Arts and Sciences Official website] * [http://www.imdb.com/event/ev0000003/2021 «Оскар»-2021 на сайте IMDb] * [https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2021 THE 93RD ACADEMY AWARDS | 2021] {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаи Оскар]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои Академия]] 9ynuxp09a7weqtfvqcp712g6n62j1my Ҷоизаи Оскар (2014) 0 306571 1485523 1347696 2026-08-30T19:02:18Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485523 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} '''Таҷлили ҷоизаи Оскар 2014''' (таҷлили 86-ум) Номзадҳо барои гирифтани мукофоти олии синамо «Ҷоизаи Оскар - 2014» [[16 январ]]и [[соли 2014]] муайян шуданд. Дар озмуни ҷоизаи Оскар - 2014 доир ба ҷамъбасти соли 2013 - дар номинатсияи [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - '''12 Years a Slave ({{lang-tg| "12 соли ғуломӣ" ИМА, Зеландияи Нав, Бритониёи Кабир }}), ({{lang-ru|"12 лет рабства" ИМА, Новая Зеландия, Великобритания}})''' ғолиб гардид. Таҷлили супоридани «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар]]», тавассути Академияи улум ва ҳунарҳои синамо (AMPAS) [[2 марти]]и [[2014]] дар ([[Ҳолливуд]], [[Лос-Анҷелес]])и ([[ИМА]]), чун ҳамасола дар театри "Долби" баргузор гардид.<ref name="oscar.kinonews.ru">[http://oscar.kinonews.ru/2014/ ПРЕМИЯ ОСКАР 2014: НОМИНАНТЫ И ПОБЕДИТЕЛИ]</ref> '''Ғолибони ҷоиза дар соли 2014''' * [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - 12 Years a Slave ({{lang-tg| "12 соли ғуломӣ" ИМА, Зеландияи Нав, Бритониёи Кабир }}), ({{lang-ru|"12 лет рабства" ИМА,Новая Зеландия, Великобритания}}).<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2014|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2014|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2014|publisher=05.03.2023}}</ref>. <ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Коргардонии беҳтарин (Оскар, ИМА)|Коргардонии беҳтарин]] — [[Алфонсо Куарон]]<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини мардона]] — [[Меттю Макконахи]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини занона]] — [[Кейт Бланшетт]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини мардона]] — [[Ҷаред Лето]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини занона]] — [[Люпита Нионго]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи филм]] — Спайк Ҷонз;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида]] — Ҷон Ридли;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм (Ҷойизаи "Оскар")|Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм]] — "Город героев": (русӣ "Город героев");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин суруд дар филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин суруд дар филм]] — LET IT GO:(русӣ филми "Холодное сердце");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин мусиқии филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин мусиқии филм]] — Стивен Прайс:(русӣ филми "Гравитация").<ref name="oscar.kinonews.ru"/> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2014 Список лауреатов и номинантов на официальном сайте] * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2014 Academy Awards Official website] * [http://www.oscars.org/ The Academy of Motion Picture Arts and Sciences Official website] * [http://www.imdb.com/event/ev0000003/2014 «Оскар»-2014 на сайте IMDb] {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаи Оскар]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои Академия]] hvvrj45bkrlezzjh6hlnbrij05hck9l Ҷоизаи Оскар (2013) 0 306572 1485524 1347746 2026-08-30T19:02:21Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485524 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} '''Таҷлили ҷоизаи Оскар 2013''' (таҷлили 85-ум) Номзадҳо барои гирифтани мукофоти олии синамо Ҷоизаи Оскар - 2013 [[10 январ]]и [[соли 2013]] муайян шуданд. Дар озмуни «ҷоизаи Оскар - 2013» доир ба ҷамъбасти соли 2012 - дар номинатсияи [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - '''«Argo» ({{lang-tg| «Арго», ИМА }})'''; ({{lang-ru|""Операция "Арго" }}) ғолиб гардид. Таҷлили супоридани «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар]]», тавассути Академияи улум ва ҳунарҳои синамо (AMPAS) [[24 феврал]]и [[2013]] дар ([[Ҳолливуд]], [[Лос-Анҷелес]])и ([[ИМА]]), чун ҳамасола дар театри "Долби" баргузор гардид.<ref name="oscar.kinonews.ru">[https://oscar.kinonews.ru/2013/#nom17 ПРЕМИЯ ОСКАР 2013: НОМИНАНТЫ И ПОБЕДИТЕЛИ]</ref><ref>{{Cite web |url=http://oscar.kinonews.ru/2013/#nom33 |title=ПРЕМИЯ ОСКАР 2013: НОМИНАНТЫ И ПОБЕДИТЕЛИ |accessdate=2023-03-03}}</ref> '''Ғолибони ҷоиза дар соли 2013''' * [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - «Argo» ({{lang-tg| «Арго», ИМА }}); ({{lang-ru|""Операция "Арго" }});<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2013|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2013|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2013|publisher=05.03.2023}}</ref>.<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Коргардонии беҳтарин (Оскар, ИМА)|Коргардонии беҳтарин]] — [[Энг Ли]] (барои филми ({{lang-tg|"Ҳаёти Пи"}}); ({{lang-ru|"Жизнь Пи"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини мардона]] — [[Дэниел Дей-Люис]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини занона]] — [[Ҷеннифер Лоуренс]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини мардона]] — [[Кристоф Валтс]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини занона]] — [[Энн Хетеуэй]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи филм]] — [[Квентин Тарантино]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида]] — [[Крис Террио]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм (Ҷойизаи "Оскар")|Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм]] — "Храбрая сердцем" (русӣ "Храбрая сердцем");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин суруд дар филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин суруд дар филм]] — SKYFALL (русӣ филми "Координаты "Скайфолл");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин мусиқии филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин мусиқии филм]] — Майкл Дэнна:(русӣ филми "Жизнь Пи").<ref name="oscar.kinonews.ru"/> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2013 Список лауреатов и номинантов на официальном сайте] * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2013 Academy Awards Official website] * [http://www.oscars.org/ The Academy of Motion Picture Arts and Sciences Official website] * [http://www.imdb.com/event/ev0000003/2013 «Оскар»-2013 на сайте IMDb] {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаи Оскар]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои Академия]] gen3higyz826aghsv2aswm993wuhxzk Ҷоизаи Оскар (2012) 0 306573 1485525 1347751 2026-08-30T19:02:29Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485525 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} '''Таҷлили ҷоизаи Оскар 2012''' (таҷлили 84-ум) Номзадҳо барои гирифтани мукофоти олии синамо Ҷоизаи Оскар - 2012 [[24 январ]]и [[соли 2012]] муайян шуданд. Дар озмуни «[[ҷоизаи Оскар - 2012]]» доир ба ҷамъбасти соли 2011 - дар номинатсияи [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - '''«The Artist» ({{lang-tg| «Артист», Фаронса}})'''; ({{lang-ru|"Артист", Франция }}) ғолиб гардид. Таҷлили супоридани «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар]]», тавассути Академияи улум ва ҳунарҳои синамо (AMPAS) [[26 феврал]]и [[2012]] дар ([[Ҳолливуд]], [[Лос Анҷелес]]и ([[ИМА]]), чун ҳамасола дар театри "Долби" баргузор гардид.<ref name="oscar.kinonews.ru">[http://oscar.kinonews.ru/2012/ ПРЕМИЯ ОСКАР 2012: НОМИНАНТЫ И ПОБЕДИТЕЛИ]</ref> '''Ғолибони ҷоиза дар соли 2012''' * [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - «The Artist» ({{lang-tg| «Артист», Фаронса}}); ({{lang-ru|"Артист", Франция }});<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2012|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2012|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2013|publisher=05.03.2023}}</ref>. <ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Коргардонии беҳтарин (Оскар, ИМА)|Коргардонии беҳтарин]] — [[Мишел Хазанавичус]] (барои филми ({{lang-tg| «Артист», Фаронса}})'''; ({{lang-ru|"Артист", Франция }});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини мардона]] — [[Жан Дюжарден]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини занона]] — [[Мэрил Стрип]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини мардона]] — [[Кристофер Пламмер]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини занона]] — [[Октавия Спенсер]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи филм]] — [[Вуди Аллен]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида]] — Александр Пэйн, Ҷим Рэш, Нат Факсон;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм (Ҷойизаи "Оскар")|Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм]] — "Ранго" (русӣ "Ранго");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин суруд дар филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин суруд дар филм]] — MAN OR MUPPET:(русӣ филми "Маппеты");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин мусиқии филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин мусиқии филм]] — Людовик Бурсе:(русӣ филми "Артист").<ref name="oscar.kinonews.ru"/> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2012 Список лауреатов и номинантов на официальном сайте] * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2012 Academy Awards Official website] * [http://www.oscars.org/ The Academy of Motion Picture Arts and Sciences Official website] * [http://www.imdb.com/event/ev0000003/2012 «Оскар»-2012 на сайте IMDb] {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаи Оскар]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои Академия]] 426d99u3p7xux2o7b5cx470bceuppba Ҷоизаи Оскар (2011) 0 306574 1485536 1347752 2026-08-30T19:03:08Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485536 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} '''Таҷлили ҷоизаи Оскар 2011''' (таҷлили 83-ум) Номзадҳо барои гирифтани мукофоти олии синамо "Ҷоизаи Оскар - 2011" [[25 январ]]и [[соли 2011]] муайян шуданд. Дар озмуни «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар -2011]]» доир ба ҷамъбасти соли 2010 - дар номинатсияи [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - '''«The King's Speech» ({{lang-tg| «Суханронии шоҳ», ИМА, Бритониёи Кабир, Австралия}})'''; ({{lang-ru|"Речь короля",США, Великобритания, Австралия }}) ғолиб гардид. Таҷлили супоридани «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар]]», тавассути Академияи улум ва ҳунарҳои синамо (AMPAS) [[27 феврал]]и [[2011]], чун ҳамасола дар театри Долбӣ ([[Ҳолливуд]], [[Лос Анҷелес]]и ([[ИМА]]) баргузор гардид.<ref name="oscar.kinonews.ru">[http://oscar.kinonews.ru/2011/ ПРЕМИЯ ОСКАР 2011: НОМИНАНТЫ И ПОБЕДИТЕЛИ]</ref> '''Ғолибони ҷоиза дар соли 2011''' * [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - «The King's Speech» ({{lang-tg| «Суханронии шоҳ», ИМА, Бритониёи Кабир, Австралия}}); ({{lang-ru|"Речь короля",США, Великобритания, Австралия }});<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2011|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2011|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2011|publisher=05.03.2023}}</ref>.<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Коргардонии беҳтарин (Оскар, ИМА)|Коргардонии беҳтарин]] — [[Том Хупер]],(барои филми ({{lang-tg| «Суханронии шоҳ», ИМА, Бритониёи Кабир, Австралия}})'''; ({{lang-ru|"Речь короля",США, Великобритания, Австралия }});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини мардона]] — [[Колин Ферт]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини занона]] — [[Натали Портман]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини мардона]] — [[Кристиан Бейл]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини занона]] — [[Мелисса Лео]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи филм]] — Дэвид Сайдлер;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида]] — Аарон Соркин;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм (Ҷойизаи "Оскар")|Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм]] — "История Игрушек 3: Большой Побег" (русӣ "История Игрушек 3: Большой Побег");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин суруд дар филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин суруд дар филм]] — WE BELONG TOGETHER:(русӣ филми "История Игрушек 3: Большой Побег");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин мусиқии филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин мусиқии филм]] — Трент Резнор, Аттикус Росс:(русӣ филми "Жизнь Пи").<ref name="oscar.kinonews.ru"/> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2011 Список лауреатов и номинантов на официальном сайте] * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2011 Academy Awards Official website] * [http://www.oscars.org/ The Academy of Motion Picture Arts and Sciences Official website] * [http://www.imdb.com/event/ev0000003/2011 «Оскар»-2011 на сайте IMDb] {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаи Оскар]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои Академия]] e2kmy76iqnnweoj5bidsasvnazpo1xn Ҷоизаи Оскар (2010) 0 306578 1485535 1347754 2026-08-30T19:03:04Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485535 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} '''Таҷлили ҷоизаи Оскар 2010''' (таҷлили 82-ум) Номзадҳо барои гирифтани мукофоти олии синамо Ҷоизаи Оскар - 2010 [[24 феврал]]и [[соли 2010]] муайян шуданд. Дар озмуни ҷоизаи Оскар - 2010 доир ба ҷамъбасти соли 2009 - дар номинатсияи [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - «The Hurt Locker» ({{lang-tg| «Ҷевони осебдида», ИМА}}); ({{lang-ru|Больной шкафчик»,США}}) ғолиб гардид. Таҷлили супоридани «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар]]», тавассути Академияи улум ва ҳунарҳои синамо (AMPAS) [[7 март]]и [[2010]] дар ([[Ҳолливуд]], [[Лос Анҷелес]]и ([[ИМА]]), чун ҳамасола дар театри "Долбӣ" баргузор гардид.<ref name="oscar.kinonews.ru">[http://oscar.kinonews.ru/2010/ ПРЕМИЯ ОСКАР 2010: НОМИНАНТЫ И ПОБЕДИТЕЛИ]</ref> '''Ғолибони ҷоиза дар соли 2010''' * [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - «The Hurt Locker» ({{lang-tg| «Ҷевони осебдида», ИМА}}); ({{lang-ru|Больной шкафчик»,США}});<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2010|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2010|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2010|publisher=06.03.2023}}</ref>. <ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Коргардонии беҳтарин (Оскар, ИМА)|Коргардонии беҳтарин]] — [[Кэтрин Бигилоу]], (барои филми ({{lang-tg| «Ҷевони осебдида», ИМА}}); ({{lang-ru|Больной шкафчик»,США}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини мардона]] — [[Ҷефф Бриҷес]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини занона]] — [[Сандра Баллок]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини мардона]] — [[Кристоф Валтс]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини занона]] — [[Мо Ник]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи филм]] — [[Марк Боал]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида]] — Ҷеффри Флетчер;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм (Ҷойизаи "Оскар")|Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм]] — "Вверх" (русӣ "Вверх");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин суруд дар филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин суруд дар филм]] — THE WEARY KIND:(русӣ филми "Сумасшедшее сердце");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин мусиқии филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин мусиқии филм]] — Майкл Джаккино:(русӣ филми "Вверх").<ref name="oscar.kinonews.ru"/> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2010 Список лауреатов и номинантов на официальном сайте] * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2010 Academy Awards Official website] * [http://www.oscars.org/ The Academy of Motion Picture Arts and Sciences Official website] * [http://www.imdb.com/event/ev0000003/2010 «Оскар»-2010 на сайте IMDb] {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаи Оскар]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои Академия]] nl2972e6jv2vckaatf7kni99ty00791 Ҷоизаи Оскар (2009) 0 306579 1485534 1347756 2026-08-30T19:03:00Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485534 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} '''Таҷлили ҷоизаи Оскар 2009''' (таҷлили 81-ум) Номзадҳо барои гирифтани мукофоти олии синамо Ҷоизаи Оскар - 2010 [[22 январ]]и [[соли 2009]] муайян шуданд. Дар озмуни ҷоизаи Оскар - 2009 доир ба ҷамъбасти соли 2008 - дар номинатсияи [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - '''«Slumdog Millionaire» ({{lang-tg| "Миллионер аз маҳалҳои нообод" ИМА, Бритониёи Кабир }});''' ({{lang-ru| "Миллионер из трущоб" США, Великобритания}}) ғолиб гардид. Таҷлили супоридани «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар]]», тавассути Академияи улум ва ҳунарҳои синамо (AMPAS) [[22 феврал]]и [[2009]] дар ([[Ҳолливуд]], [[Лос Анҷелес]]и ([[ИМА]]), чун ҳамасола дар театри "Долбӣ" баргузор гардид.<ref name="oscar.kinonews.ru">[http://oscar.kinonews.ru/2009/ ПРЕМИЯ ОСКАР 2009: НОМИНАНТЫ И ПОБЕДИТЕЛИ]</ref> '''Ғолибони ҷоиза дар соли 2009''' * [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - «Slumdog Millionaire» ({{lang-tg| "Миллионер аз маҳалҳои нообод" ИМА, Бритониёи Кабир }}); ({{lang-ru| "Миллионер из трущоб" США, Великобритания}});<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2009|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2009|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2009|publisher=06.03.2023}}</ref>. * * [[Коргардонии беҳтарин (Оскар, ИМА)|Коргардонии беҳтарин]] — [[Дэнни Бойл]], (барои филми ({{lang-tg| "Миллионер аз маҳалҳои нообод" ИМА, Бритониёи Кабир }}); ({{lang-ru| "Миллионер из трущоб" США, Великобритания}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини мардона]] — [[Шон Пенн]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини занона]] — [[Кейт Уинслет]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини мардона]] — [[Хит Леҷер]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини занона]] — [[Пенелопа Круз]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи филм]] — [[Дастин Лэнс Блэк]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида]] — Саймон Бофой;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм (Ҷойизаи "Оскар")|Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм]] — "WALL·E" (русӣ "ВАЛЛ-И");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин суруд дар филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин суруд дар филм]] — JAI HO:(русӣ филми "Миллионер из трущоб");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин мусиқии филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин мусиқии филм]] — А.Р. Рахман:(русӣ филми "Миллионер из трущоб").<ref name="oscar.kinonews.ru"/> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2009 Список лауреатов и номинантов на официальном сайте] * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2009 Academy Awards Official website] * [http://www.oscars.org/ The Academy of Motion Picture Arts and Sciences Official website] * [http://www.imdb.com/event/ev0000003/2009 «Оскар»-2009 на сайте IMDb] {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаи Оскар]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои Академия]] nm7h7hjxoz7cpkv9g9i486s0mw8a2q3 Ҷоизаи Оскар (2008) 0 306685 1485533 1347759 2026-08-30T19:02:57Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485533 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} '''Таҷлили ҷоизаи Оскар 2008''' (таҷлили 80-ум) Номзадҳо барои гирифтани мукофоти олии синамо "Ҷоизаи Оскар - 2008" [[22 январ]]и [[соли 2008]] муайян шуданд. Дар озмуни «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар - 2008]]» доир ба ҷамъбасти соли 2007 - дар номинатсияи [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - «No Country for Old Men» ({{lang-tg| «Кишвар барои пиронсолон нест», ИМА}}); ({{lang-ru|«Старикам тут не место» США}}) ғолиб гардид. Таҷлили супоридани «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар]]», тавассути Академияи улум ва ҳунарҳои синамо (AMPAS) [[24 феврал]]и [[2008]], чун ҳамасола дар театри Долбӣ ([[Ҳолливуд]], [[Лос Анҷелес]]и ([[ИМА]]) баргузор гардид.<ref name="oscar.kinonews.ru">[http://oscar.kinonews.ru/2008/ ПРЕМИЯ ОСКАР 2008: НОМИНАНТЫ И ПОБЕДИТЕЛИ]</ref> '''Ғолибони ҷоиза дар соли 2008''' * [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - «No Country for Old Men» ({{lang-tg| «Кишвар барои пиронсолон нест», ИМА}})'''; ({{lang-ru|«Старикам тут не место» США}})<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2008|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2008|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2008|publisher=10.03.2023}}</ref>.<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Коргардонии беҳтарин (Оскар, ИМА)|Коргардонии беҳтарин]] — [[Ҷоэл Коэн]],[[Итан Коэн]], (барои филми ({{lang-tg| «Кишвар барои пиронсолон нест», ИМА}}); ({{lang-ru|«Старикам тут не место» США}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини мардона]] — [[Дэниел Дей-Люис]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини занона]] — [[Марион Котийяр]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини мардона]] — [[Хавйер Бардем]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини занона]] — [[Тилда Свинтон]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи филм]] — Диабло Коуди;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида]] — Ҷоэл Коэн;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм (Ҷойизаи "Оскар")|Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм]] — "Рататуй" (русӣ "Рататуй");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин суруд дар филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин суруд дар филм]] — FALLING SLOWLY:(русӣ филми "Однажды");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин мусиқии филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин мусиқии филм]] — Дарио Марианелли:(русӣ филми "Искупление").<ref name="oscar.kinonews.ru"/> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2008 Список лауреатов и номинантов на официальном сайте] * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2008 Academy Awards Official website] * [http://www.oscars.org/ The Academy of Motion Picture Arts and Sciences Official website] * [http://www.imdb.com/event/ev0000003/2008 «Оскар»-2008 на сайте IMDb] {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаи Оскар]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои Академия]] juqxu1s1idbyyzvc4r2ppcw9t7g68wj Ҷоизаи Оскар (2007) 0 306686 1485532 1347761 2026-08-30T19:02:53Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485532 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} '''Таҷлили ҷоизаи Оскар 2007''' (таҷлили 79-ум) Номзадҳо барои гирифтани мукофоти олии синамо "Ҷоизаи Оскар - 2007" [[23 январ]]и [[соли 2007]] муайян шуданд. Дар озмуни «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар - 2007]]» доир ба ҷамъбасти соли 2007 - дар номинатсияи [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - «The Departed» ({{lang-tg| "Баромада рафтаҳо" ИМА}}); ({{lang-ru|«Отступники» США}}) ғолиб гардид. Таҷлили супоридани «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар]]», тавассути Академияи улум ва ҳунарҳои синамо (AMPAS) [[25 феврал]]и [[2007]], чун ҳамасола дар театри Долбӣ ([[Ҳолливуд]], [[Лос Анҷелес]]и ([[ИМА]]) баргузор гардид.<ref name="oscar.kinonews.ru">[http://oscar.kinonews.ru/2007/ ПРЕМИЯ ОСКАР 2007: НОМИНАНТЫ И ПОБЕДИТЕЛИ]</ref> '''Ғолибони ҷоиза дар соли 2007''' * [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - «The Departed» ({{lang-tg| "Баромада рафтаҳо" ИМА}}); ({{lang-ru|«Отступники» США}});<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2007|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2007|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2007|publisher=10.03.2023}}</ref>.<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Коргардонии беҳтарин (Оскар, ИМА)|Коргардонии беҳтарин]] — [[Мартин Скорсезе]], (барои филми ({{lang-tg| "Баромада рафтаҳо" ИМА}}); ({{lang-ru|«Отступники» США}}) ;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини мардона]] — [[Форест Уитакер]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини занона]] — [[Хелен Миррен]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини мардона]] — [[Алан Аркин]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини занона]] — [[Дженнифер Хадсон]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи филм]] — [[Майкл Арндт]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида]] — Уилям Монахэн;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм (Ҷойизаи "Оскар")|Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм]] — "Делай ноги" (русӣ "Делай ноги");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин суруд дар филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин суруд дар филм]] — I NEED TO WAKE UP:(русӣ филми "Неудобная правда");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин мусиқии филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин мусиқии филм]] — Густаво Сантаолайя:(русӣ филми "Искупление").<ref name="oscar.kinonews.ru"/> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2007 Список лауреатов и номинантов на официальном сайте] * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2007 Academy Awards Official website] * [http://www.oscars.org/ The Academy of Motion Picture Arts and Sciences Official website] * [http://www.imdb.com/event/ev0000003/2007 «Оскар»-2007 на сайте IMDb] {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаи Оскар]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои Академия]] oog704qf6j35ships91xzy4b2qihuhg Ҷоизаи Оскар (2006) 0 306687 1485531 1347762 2026-08-30T19:02:50Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485531 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} '''Таҷлили ҷоизаи Оскар 2006''' (таҷлили 78-ум) Номзадҳо барои гирифтани мукофоти олии синамо "Ҷоизаи Оскар - 2006" [[31 январ]]и [[соли 2006]] муайян шуданд. Дар озмуни «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар - 2006]]» доир ба ҷамъбасти соли 2005 - дар номинатсияи [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - '''«Crash» ({{lang-tg| "Задухӯрд" ИМА, Олмон }});''' ({{lang-ru|«Столкновение» США, Германия}}) ғолиб гардид. Таҷлили супоридани «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар]]», тавассути Академияи улум ва ҳунарҳои синамо (AMPAS) [[5 март]]и [[2006]], чун ҳамасола дар театри Долбӣ ([[Ҳолливуд]], [[Лос Анҷелес]]и ([[ИМА]]) баргузор гардид.<ref name="oscar.kinonews.ru">[http://oscar.kinonews.ru/2006/ ПРЕМИЯ ОСКАР 2006: НОМИНАНТЫ И ПОБЕДИТЕЛИ]</ref> '''Ғолибони ҷоиза дар соли 2006''' * [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - '''«Crash» ({{lang-tg| "Задухӯрд" ИМА, Олмон }});''': ({{lang-ru|«Столкновение» США, Германия}});<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2006|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2006|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2006|publisher=10.03.2023}}</ref>.<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Коргардонии беҳтарин (Оскар, ИМА)|Коргардонии беҳтарин]] — [[Энг Ли]], (барои филми ({{lang-tg| "Кӯҳи шикаста" ИМА}}); ({{lang-ru|«Горбатая гора» США}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * [[Нақши беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини мардона]] — [[Филип Сеймур Хоффман]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини занона]] — [[Риз Уизерспун]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини мардона]] — [[Ҷорҷ Клуни]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини занона]] — [[Рэйчел Уайз]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи филм]] — Роберт Мореско, Пол Хаггис;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида]] — Лэрри МакМертри, Дайана Оссана ;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм (Ҷойизаи "Оскар")|Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм]] — "The Curse of the Were-Rabbit" (русӣ "Уоллес и Громит: Проклятие кролика-оборотня");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин суруд дар филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин суруд дар филм]] — IT'S HARD OUT HERE FOR A PIMP:(русӣ филми "Суета и движение");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин мусиқии филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин мусиқии филм]] — Густаво Сантаолайя:(русӣ филми "Горбатая гора").<ref name="oscar.kinonews.ru"/> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2006 Список лауреатов и номинантов на официальном сайте] * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2006 Academy Awards Official website] * [http://www.oscars.org/ The Academy of Motion Picture Arts and Sciences Official website] * [http://www.imdb.com/event/ev0000003/2006 «Оскар»-2006 на сайте IMDb] {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаи Оскар]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои Академия]] i3y66qtg5b2qeema3dvi6st1k8yku96 Ҷоизаи Оскар (2005) 0 306688 1485530 1347846 2026-08-30T19:02:46Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485530 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} '''Таҷлили ҷоизаи Оскар 2005''' (таҷлили 77-ум) Номзадҳо барои гирифтани мукофоти олии синамо "Ҷоизаи Оскар - 2005" [[27 январ]]и [[соли 2005]] муайян шуданд. Дар озмуни «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар - 2005]]» доир ба ҷамъбасти соли 2004 - дар номинатсияи [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - «Million Dollar Baby» ({{lang-tg| "Хурдакак ба як миллион" ИМА}}); ({{lang-ru|«Малышка на миллион», США}}) ғолиб гардид. Таҷлили супоридани «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар]]», тавассути Академияи улум ва ҳунарҳои синамо (AMPAS) [[27 феврал]]и [[2005]], чун ҳамасола дар театри Долбӣ дар ([[Ҳолливуд]], [[Лос-Анҷелес]])и ([[ИМА]]), баргузор гардид.<ref name="oscar.kinonews.ru">[http://oscar.kinonews.ru/2005/ ПРЕМИЯ ОСКАР 2005: НОМИНАНТЫ И ПОБЕДИТЕЛИ]</ref> '''Ғолибони ҷоиза дар соли 2005''' * [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - драмаи «Million Dollar Baby» ({{lang-tg| "Хурдакак ба як миллион" ИМА}}); ({{lang-ru|«Малышка на миллион» США}});<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2005|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2005|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2005|publisher=10.03.2023}}</ref>.<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Коргардонии беҳтарин (Оскар, ИМА)|Коргардонии беҳтарин]] — [[Клинт Иствуд]], (барои филми ({{lang-tg| "Хурдакак ба як миллион" ИМА}}); ({{lang-ru|«Малышка на миллион» США}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини мардона]] — [[Ҷейми Фокс]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини занона]] — [[Хилари Суонк]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини мардона]] — [[Морган Фриман]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини занона]] — [[Кейт Бланшетт]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи филм]] — Пйер Бисмут, Мишел Гондри, Чарли Кауфман;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида]] — Александр Пэйн, Ҷим Тейлор ;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм (Ҷойизаи "Оскар")|Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм]] — "The Incredibles" (русӣ "Суперсемейка");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин суруд дар филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин суруд дар филм]] — AL OTRO LADO DEL RНO:(русӣ филми "Че Гевара: Дневники мотоциклиста");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин мусиқии филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин мусиқии филм]] — Ян А.П. Качмарек:(русӣ филми "Волшебная страна").<ref name="oscar.kinonews.ru"/> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2005 Список лауреатов и номинантов на официальном сайте] * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2005 Academy Awards Official website] * [http://www.oscars.org/ The Academy of Motion Picture Arts and Sciences Official website] * [http://www.imdb.com/event/ev0000003/2005 «Оскар»-2005 на сайте IMDb] {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаи Оскар]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои Академия]] [[Гурӯҳ:Соли 2005 дар синамои Амрико]] [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳои 2000 дар Иёлоти Муттаҳида]] [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳои филми 2005]] grndzfowwdgs5m082s7r3us2h2lbic0 Ҷоизаи Оскар (2004) 0 306724 1485529 1347845 2026-08-30T19:02:43Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485529 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} '''Таҷлили ҷоизаи Оскар 2004''' (таҷлили 76-ум) Номзадҳо барои гирифтани мукофоти олии синамо "Ҷоизаи Оскар - 2004" [[27 январ]]и [[соли 2004]] муайян шуданд. Дар озмуни «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар - 2004]]» доир ба ҷамъбасти соли 2003 - дар номинатсияи [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - '''«The Lord of the Rings: The Return of the King» ({{lang-tg| "Худованди ҳалқаҳо: Бозгашти Подшоҳ" ИМА, Зеландияи Нав}}); ''': ({{lang-ru|«Властелин колец 3: Возвращение Короля» США, Новая Зеландия}}) ғолиб гардид. Таҷлили супоридани «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар]]», тавассути Академияи улум ва ҳунарҳои синамо (AMPAS) [[29 феврал]]и [[2004]], чун ҳамасола дар театри Долбӣ дар ([[Ҳолливуд]], [[Лос-Анҷелес]])и ([[ИМА]]), баргузор гардид.<ref name="oscar.kinonews.ru">[http://oscar.kinonews.ru/2004/ ПРЕМИЯ ОСКАР 2004: НОМИНАНТЫ И ПОБЕДИТЕЛИ]</ref> '''Ғолибони ҷоиза дар соли 2004''' * [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - «The Lord of the Rings: The Return of the King» ({{lang-tg| "Худованди ҳалқаҳо: Бозгашти Подшоҳ" ИМА, Зеландияи Нав}}); ({{lang-ru|«Властелин колец 3: Возвращение Короля» США, Новая Зеландия}});<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2004|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2004|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2004|publisher=10.03.2023}}</ref>.<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Коргардонии беҳтарин (Оскар, ИМА)|Коргардонии беҳтарин]] — [[Питер Ҷексон]], (барои филми ({{lang-tg| "Худованди ҳалқаҳо: Бозгашти Подшоҳ" ИМА, Зеландияи Нав}}); ({{lang-ru|«Властелин колец 3: Возвращение Короля» США, Новая Зеландия}})<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини мардона]] — [[Шон Пенн]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини занона]] — [[Шарлиз Терон]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини мардона]] — [[Тим Роббинс]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини занона]] — [[Рене Зеллвегер]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи филм]] — София Коппола;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида]] — Филиппа Бойенс, Питер Джексон, Фрэн Уолш ;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм (Ҷойизаи "Оскар")|Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм]] — "Finding Nemo" (русӣ "В поисках Немо");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин суруд дар филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин суруд дар филм]] — INTO THE WEST:(русӣ филми "Властелин колец 3: Возвращение Короля");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин мусиқии филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин мусиқии филм]] — Говард Шор:(русӣ филми "Властелин колец 3: Возвращение Короля").<ref name="oscar.kinonews.ru"/> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2004 Список лауреатов и номинантов на официальном сайте] * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2004 Academy Awards Official website] * [http://www.oscars.org/ The Academy of Motion Picture Arts and Sciences Official website] * [http://www.imdb.com/event/ev0000003/2004 «Оскар»-2004 на сайте IMDb] {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаи Оскар]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои Академия]] [[Гурӯҳ:Соли 2004 дар синамои Амрико]] [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳои 2000 дар Иёлоти Муттаҳида]] [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳои филми 2004]] 9t4m5aotre5ukp6ljlxtaumma35tltu Ҷоизаи Оскар (2003) 0 306726 1485528 1347844 2026-08-30T19:02:39Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485528 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} '''Таҷлили ҷоизаи Оскар 2003''' (таҷлили 75-ум) Номзадҳо барои гирифтани мукофоти олии синамо "Ҷоизаи Оскар - 2003" [[27 январ]]и [[соли 2003]] муайян шуданд. Дар озмуни «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар - 2003]]» доир ба ҷамъбасти соли 2002 - дар номинатсияи [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - '''«Чикаго»''': ({{lang-tg|«Чикаго» ИМА, Олмон, Канада}}), «Чикаго» ({{lang-ru|«Чикаго» США, Германия, Канада}}) ғолиб гардид. Таҷлили супоридани «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар]]», тавассути Академияи улум ва ҳунарҳои синамо (AMPAS) [[23 март]]и [[2003]], чун ҳамасола дар театри Долбӣ дар ([[Ҳолливуд]], [[Лос-Анҷелес]])и ([[ИМА]]), баргузор гардид.<ref name="oscar.kinonews.ru">[http://oscar.kinonews.ru/2003/ ПРЕМИЯ ОСКАР 2003: НОМИНАНТЫ И ПОБЕДИТЕЛИ]</ref> '''Ғолибони ҷоиза дар соли 2004''' * [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - '''«Чикаго»''' ({{lang-tg|«Чикаго» ИМА, Олмон, Канада}}), «Чикаго» ({{lang-ru|«Чикаго» США, Германия, Канада}});<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2003|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2003|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2003|publisher=10.03.2023}}</ref>.<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Коргардонии беҳтарин (Оскар, ИМА)|Коргардонии беҳтарин]] — [[Роман Полански]], (барои филми ({{lang-tg| «Пианинонавоз» Олмон, Фаронса, Бритониё, Лаҳистон}}); ({{lang-ru|«Пианист» Германия, Франция, Великобритания, Польша}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини мардона]] — [[Эдриан Броуди]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини занона]] — [[Никол Кидман]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини мардона]] — [[Крис Купер]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини занона]] — [[Кэтрин Зета-Ҷонс]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи филм]] — Педро;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида]] — Роналд Харвуд ;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм (Ҷойизаи "Оскар")|Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм]] — "Унесенные призраками" (русӣ "Унесенные призраками");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин суруд дар филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин суруд дар филм]] — LOSE YOURSELF:(русӣ филми "8 миля");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин мусиқии филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин мусиқии филм]] — Эллиот Голдентал:(русӣ филми "Фрида").<ref name="oscar.kinonews.ru"/> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2003 Список лауреатов и номинантов на официальном сайте] * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2003 Academy Awards Official website] * [http://www.oscars.org/ The Academy of Motion Picture Arts and Sciences Official website] * [http://www.imdb.com/event/ev0000003/2003 «Оскар»-2003 на сайте IMDb] {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаи Оскар]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои Академия]] [[Гурӯҳ:Соли 2003 дар синамои Амрико]] [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳои 2000 дар Иёлоти Муттаҳида]] [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳои филми 2003]] bf3sypvmwp41ie7irfltjsmib7e7o0z Ҷоизаи Оскар (2002) 0 306727 1485527 1347843 2026-08-30T19:02:36Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485527 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} '''Таҷлили ҷоизаи Оскар 2002''' (таҷлили 74-ум) Номзадҳо барои гирифтани мукофоти олии синамо "Ҷоизаи Оскар - 2002" [[27 январ]]и [[соли 2002]] муайян шуданд. Дар озмуни «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар - 2002]]» доир ба ҷамъбасти соли 2001 - дар номинатсияи [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - '''«A BEAUTIFUL MIND»''': ({{lang-tg|«Бозиҳои ақл» ИМА}}),({{lang-ru|«Игры разума» США}}) ғолиб гардид. Таҷлили супоридани «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар]]», тавассути Академияи улум ва ҳунарҳои синамо (AMPAS) [[24 март]]и [[2002]], чун ҳамасола дар театри Долбӣ (Ҳоливуд, [[Лос Анҷелес]]и ([[ИМА]]) баргузор гардид.<ref name="oscar.kinonews.ru">[http://oscar.kinonews.ru/2002/ ПРЕМИЯ ОСКАР 2002: НОМИНАНТЫ И ПОБЕДИТЕЛИ]</ref> '''Ғолибони ҷоиза дар соли 2002''' * [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - '''«A BEAUTIFUL MIND»''': ({{lang-tg|«Бозиҳои ақл» ИМА}}), ({{lang-ru|«Игры разума» США}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Коргардонии беҳтарин (Оскар, ИМА)|Коргардонии беҳтарин]] — [[Рон Ховард]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини мардона]] — [[Дензел Вашингтон]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини занона]] — [[Холли Берри]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини мардона]] — [[Ҷим Броудбент]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини занона]] — [[Ҷеннифер Коннелли]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи филм]] — Ҷулиан Феллоуз;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Сенарияи беҳтарини ба филм мутобиқгардида (Оскар, ИМА)|Сенарияи беҳтарини ба филм мутобиқгардида]] — Акива Голдсман;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Филми баҳтарини анниматсионии калонҳаҷм (Оскар, ИМА)|Филми баҳтарини анниматсионии калонҳаҷм]] — "[[Шрек (мултфилм)| Шрек]]" (русӣ "Шрек");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин суруд дар филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин суруд дар филм]] — IF I DIDN'T HAVE YOU:(русӣ филми "Корпорация монстров");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин мусиқии филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин мусиқии филм]] — Говард Шор:(русӣ филми "Властелин колец: Братство кольца").<ref name="oscar.kinonews.ru"/> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2002 Список лауреатов и номинантов на официальном сайте] * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2002 Academy Awards Official website] * [http://www.oscars.org/ The Academy of Motion Picture Arts and Sciences Official website] * [http://www.imdb.com/event/ev0000003/2004 «Оскар»-2002 на сайте IMDb] {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаи Оскар]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои Академия]] [[Гурӯҳ:Соли 2002 дар синамои Амрико]] [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳои 2000 дар Иёлоти Муттаҳида]] [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳои филми 2002]] nspfvvmtn16abk56m94q3tt1kgogbnv Ҷоизаи Оскар (2001) 0 306729 1485526 1349017 2026-08-30T19:02:32Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485526 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} '''Таҷлили ҷоизаи Оскар 2001''' (таҷлили 73-ум) Номзадҳо барои гирифтани мукофоти олии синамо "Ҷоизаи Оскар - 2001" [[27 январ]]и [[соли 2004]] муайян шуданд. Дар озмуни «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар - 2001]]» доир ба ҷамъбасти соли 2000 - дар номинатсияи [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - '''«Гладиатор»''' ({{lang-tg|«Гладиатор» ИМА, Бритониё}}); ({{lang-ru|«Гладиатор» США, Великобритания}}) ғолиб гардид. Таҷлили супоридани «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар]]», тавассути Академияи улум ва ҳунарҳои синамо (AMPAS) [[25 март]]и [[2001]], чун ҳамасола дар театри Долбӣ дар ([[Ҳолливуд]], [[Лос-Анҷелес]])и ([[ИМА]]) баргузор гардид.<ref name="oscar.kinonews.ru">[http://oscar.kinonews.ru/2001/ ПРЕМИЯ ОСКАР 2001: НОМИНАНТЫ И ПОБЕДИТЕЛИ]</ref> '''Ғолибони ҷоиза дар соли 2001''' * [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - '''«Гладиатор»''' ({{lang-tg|«Гладиатор» ИМА, Бритониё}}), ({{lang-ru|«Гладиатор» США, Великобритания}});<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2001|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2001|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2001|publisher=10.03.2023}}</ref>.<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Коргардонии беҳтарин (Оскар, ИМА)|Коргардонии беҳтарин]] — [[Стивен Содерберг]] ; (барои филми ({{lang-tg|«Траффик» ИМА}}), ({{lang-ru|«Траффик» США}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини мардона]] — [[Рассел Кроу]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини занона]] — [[Ҷулия Робертс]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини мардона]] — [[Бенисио Дел Торо]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини занона]] — [[Марсия Гэй Харден]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи филм]] — Кэмерон Кроу;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи ба филм мутобиқгардида]] — Стивен Гэхан;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм (Ҷойизаи "Оскар")|Беҳтарин филми тасвирии калонҳаҷм]] — "Падар ва духтар" ({{lang-ru| "Отец и дочь"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин суруд дар филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин суруд дар филм]] — THINGS HAVE CHANGED:({{lang-ru| филми "Вундеркинды"}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин мусиқии филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин мусиқии филм]] — Тан Дун:({{lang-ru| филми "Крадущийся тигр, затаившийся дракон"}}).<ref name="oscar.kinonews.ru"/> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2001 Список лауреатов и номинантов на официальном сайте] * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2001 Academy Awards Official website] * [http://www.oscars.org/ The Academy of Motion Picture Arts and Sciences Official website] * [http://www.imdb.com/event/ev0000003/2004 «Оскар»-2001 на сайте IMDb] {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаи Оскар]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои Академия]] [[Гурӯҳ:Соли 2001 дар синамои Амрико]] [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳои 2000 дар Иёлоти Муттаҳида]] [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳои филми 2001]] 2avdc0yo7g3qzykjey2xgv206jxxxjz Ҷоизаи Оскар (2000) 0 306730 1485537 1347828 2026-08-30T19:03:12Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Infrogmation|Infrogmation]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Oscar-statue-3D-estatueta-cinza.jpg|]] 1485537 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ҳамагонӣ}} '''Таҷлили ҷоизаи Оскар 2000''' (таҷлили 72-ум) Номзадҳо барои гирифтани мукофоти олии синамо "Ҷоизаи Оскар - 2001" [[27 январ]]и [[соли 2000]] муайян шуданд. Дар озмуни «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар - 2000]]» доир ба ҷамъбасти соли 1999 - дар номинатсияи [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - '''«AMERICAN BEAUTY»''' ({{lang-tg|«Зебоии амрикоӣ» ИМА}}), ({{lang-ru|««Красота по-американски»» США}}) ғолиб гардид. Таҷлили супоридани «[[Ҷоизаи Оскар|Ҷоизаи Оскар]]», тавассути Академияи улум ва ҳунарҳои синамо (AMPAS) [[26 март]]и [[2000]], чун ҳамасола дар театри Долбӣ дар ([[Ҳолливуд]], [[Лос-Анҷелес]])и ([[ИМА]]) баргузор гардид.<ref name="oscar.kinonews.ru">[http://oscar.kinonews.ru/2000/ ПРЕМИЯ ОСКАР 2000: НОМИНАНТЫ И ПОБЕДИТЕЛИ]</ref> '''Ғолибони ҷоиза дар соли 2000''' * [[Филми беҳтарини сол (Оскар, ИМА)|Филми беҳтарини сол]] - '''«AMERICAN BEAUTY»''' ({{lang-tg|«Зебоии амрикоӣ» ИМА}}), ({{lang-ru|««Красота по-американски»» США}}).<ref>{{Cite web|url=https://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2000|title=THE 88TH ACADEMY AWARDS 2000|author=www.oscars.org|website=www.oscars.org|date=2000|publisher=10.03.2023}}</ref>.<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Коргардонии беҳтарин (Оскар, ИМА)|Коргардонии беҳтарин]] — [[Сэм Мендес]] (барои филми ({{lang-tg|«Зебоии амрикоӣ» ИМА}}), ({{lang-ru|««Красота по-американски»» США}});<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини мардона]] — [[Кевин Спейси]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши беҳтарини занона]] — [[Хилари Суонк]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини мардона]] — [[Майкл Кейн]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Нақши дуюми беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Нақши дуюми беҳтарини занона]] — [[Анҷелина Ҷолӣ]];<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин сенарияи филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин сенарияи филм]] — Алан Болл;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Сенарияи беҳтарини ба филм мутобиқгардида (Оскар, ИМА)|Сенарияи беҳтарини ба филм мутобиқгардида]] — Ҷон Ирвинг;<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин филми калонҳаҷми байналмилалӣ (Оскар, ИМА)|Беҳтарин филм ба забони хориҷӣ]] — "Все о моей матери" (русӣ "Все о моей матери");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин суруд дар филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин суруд дар филм]] — YOU'LL BE IN MY HEART:(русӣ филми "Тарзан");<ref name="oscar.kinonews.ru"/> * * [[Беҳтарин мусиқии филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин мусиқии филм]] — Ҷон Кориляно:(русӣ филми "Красная скрипка").<ref name="oscar.kinonews.ru"/> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2000 Список лауреатов и номинантов на официальном сайте] * [http://www.oscars.org/oscars/ceremonies/2000 Academy Awards Official website] * [http://www.oscars.org/ The Academy of Motion Picture Arts and Sciences Official website] * [http://www.imdb.com/event/ev0000003/2004 «Оскар»-2000 на сайте IMDb] {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷоизаи Оскар]] [[Гурӯҳ:Маросими супурдани ҷоизаҳои Академия]] [[Гурӯҳ:Соли 2000 дар синамои Амрико]] [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳои 2000 дар Иёлоти Муттаҳида]] [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳои филми 1999]] [[Гурӯҳ:Ҷоизаҳои филми 2000]] h7oh0ykt94i7ehwv6wa2iru1fgopkhi Юсуфи Арӯзӣ 0 313774 1485465 1388073 2026-08-30T16:04:56Z Yoonoos.tj 27005 1485465 wikitext text/x-wiki {{Донишманд}} '''Юсуф Арӯзии Нишопурӣ''' ({{lang-fa|یوسف عروضی}}; ? — қарни XI) — {{шоир}} ва адабиётшиноси форс-тоҷик. == Зиндагинома == Мувофиқи гуфтаи муаллифи «ал-Муъҷам» Юсуфи Арӯзӣ аз адибони замони султон Маҳмуди Ғазнавӣ ва шоиру назариётчии адабиёт будааст. Сайфӣ дар «[[Арӯзи Сайфӣ]]» ном асараш уро яке аз аввалин донишмандоне медонад, ки арӯзи тоҷикиро тасниф кардааст. Баҳри қариб аз ихтирооти уст. Аз мероси адабии вай то замони мо тавассути «Луғати фурс»-и Асадии Тусӣ ва «ал-Муъҷам»-и Шамси Қайси Розӣ ҳамагӣ чанд байти пароканда боқӣ мондааст. Абёти зерин намунае аз ашъори уст: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Эй хоҷа, қасди май ба ҳиҷо мар туро набуд, Ҷуз табъи хеш бар ту намекардам озмун. Ҳамчун нахуст бар санг теғ озмун кунанд, Бошад ба некию бадии халқ раҳнамун. </poem>|сарчашма=}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭСТ|Юсуфи Арӯзӣ|8|муаллиф=У. Toиров}} c4cziusgebk8pmajwuegqjhxubdoccl Артишторон-солор 0 327972 1485509 1460886 2026-08-30T18:17:31Z Omid Jeyhani 1522 /* Пешина */ Fixed grammar 1485509 wikitext text/x-wiki {{Дараҷаи низомӣ | тасвир1 = Russia-Army-OF-10-1994-field.svg | image_size = 100px | зернавис1 = <small>Сардӯшии размӣ</small> | тасвир2 = Russia-Army-OF-10-1994-parade.svg | зернавис2 = <small>Сардӯшии ҷашнӣ</small> | ном = '''Артишторон-солор''' | кишвар = {{парчамбандӣ|Russia}} | нерӯ = [[Нерӯҳои мусаллаҳ]] | кӯтаҳнивишт = {{lang-fa|'''ارتشتاران‌سالار'''}} | rank = «''Панҷситора''» | NATO rank = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-10]] | Non-NATO rank = | бунёдшуда = | бекоршуда = | дараҷаи болотар = [[Бузург Артишторон-солор]] | дараҷаи пойинтар = [[Артишсолор]] | ҳамто = {{bulleted list||{{nowrap|{{парчамбандӣ|Russia}} ''‎Маршал Российской Федерации''}}|{{парчамбандӣ|United Kingdom}} ''Field marshal''|{{парчамбандӣ|USA}} ''General of the Army'' |[[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] OF-10}}| }} '''Артишторон-солор''' ({{lang-fa|'''ارتشتاران‌سالار'''}}) — яке аз баландпоятарин [[Солор|дараҷаҳои солорӣ]] дар [[нерӯҳои мусаллаҳ]] аст, ки ҷойгоҳе болотар аз [[артишсолор]] ва пойинтар аз [[Бузург Артишторон-солор|бузург артишторон-солор]] дорад ва баробар бо [[генерал-фелдмаршал]] (''фелдмаршал'', ''маршал'') аст. ''Артишторон-солор'' маъмулан мақоми фармондеҳии олии [[Нерӯҳои мусаллаҳ|маҷмуъи созмони низомии кишвар]]ро дорад<ref>{{Cite web |url=http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |title=''Фарҳанги ҳазорвожаи низомӣ''. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Дафтари вожагузинии низомии Ситоди кулли Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон, 1392. – с. 50; 193 |accessdate=2021-08-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181222163608/http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |archivedate=2018-12-22 }}</ref> ва ё ''фармондеҳи'' якчанд ''[[артиш]]'' дар замони [[ҷанг]] аст<ref>{{книга|автор= Алиев Г. Г. канд. филол. наук |часть= |заглавие=Персидско-русский и русско-персидский военный словарь|ответственный=Под ред. канд. филол. наук, доц. А. М. Шойтова|место= М.|издательство=Воениздат|год=1972|страницы=19; 326|страниц=655|тираж=3500|isbn=}}</ref>. {| class="wikipedia sortable" border="1" |- |+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]''' |- |width="30%" align="center" style="background:#cfcfcf;" | <small>кеҳтар:</small><br>[[Артишсолор]] |width="35%" align="center" style="background:#bfbfbf;"| [[File:Middle_emblem_of_the_Armed_Forces_of_the_Russian_Federation_(27.01.1997-present).svg|50px]]<br>'''Артишторон-солор''' |width="30%" align="center" style="background:#afafaf;" | <small>меҳтар:</small><br> [[Бузург Артишторон-солор]]<br><small></small> |} == Вожашиносӣ == «''Артишторон-солор''» аз ду [[вожа]] сохта шуда ва мақулаи дастурии он [[исм]] ва сохтвожаи он ба сурати [исм (''[[Солор|артишторон]]'') + [[исм]] (''[[солор]]'')] аст: <blockquote>''артишторон'' ({{lang-fa|'''ارتشتاران'''}} < {{lang-pal|''artēštārān''}} ‘''размандагон''’ < {{lang-ae|''raθaē-štar-''}} ‘''гардунасавор''’<ref name="Ҳасандӯст">''Ҳасандӯст, Муҳаммад''. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1383. ISBN 978-600-6143-55-2. ҷ. 1, с. 162.</ref>) + ''[[солор]]'' ({{lang-fa|'''سالار'''}} < {{lang-pal|''sālār''}} < эронии бостон: ''*sara-dāra-'' ‘''[[сардор]]''’<ref name="Ҳасандӯст" />) </blockquote> Дар сохти ин исм аз фароянди вожасозии таркиб истифода шудааст. ''Артишторон'' (дар {{lang-pal|''artēštārān''}}) вомвожа аз ''raθaē-štar-'' ‘''гардунасавор''’ дар забони авестоӣ (аз ''raθa-'' ‘''[[гардуна]]''’ + ''štar-'' ‘''истода''’) аст<ref name="Ҳасандӯст" />. [[Фарҳангистони забон ва адаби форсӣ|''Фарҳангистони забони Эрон'']] ин вожаро сохташуда аз ''артиш-'' + ''-дор'' ба маънии «''дорандаи артиш''» пиндошта ва «''артиш''»-ро аз он ҷудо кардаву онро ба маънии «''[[сипоҳ]]''» хусусан ва «''[[Нерӯҳои мусаллаҳ|маҷмуъи сипоҳиён ва нерӯҳои мусаллаҳи кишваре]]''» умуман ба кор гирифтааст<ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/artestar-learned-calque ''W. Sundermann''. ARTĒŠTĀR, Encyclopædia Iranica. Vol. II, Fasc. 6, pp. 661-662]</ref>. [[Фарҳангистони забон ва адаби форсӣ|''Фарҳангистони Эрон'']] бо пешниҳоди ''Анҷумани вожасозии артиш'' дар соли 1935 «''артиш''»-ро баробари истилоҳоти {{lang-fr|''armée''}} ва {{lang-en|''army''}} ниҳод ва ҷойгузини истилоҳи {{lang-mn|''qošun''}} ({{lang-fa|'''قشون'''}} ‘''қӯшун''’) кард<ref>{{Cite web |url=http://ganjineh.nlai.ir/article_1831.html |title=''Рустоӣ, Муҳсин''. Вожагони низомии мусаввиби Фарҳангистони Эрон (1314 — 1320 ҳ.ш.) // Фаслномаи «''Ганҷинаи аснод''». Зимистони 1373, №16. — с. 38 |accessdate=2019-01-28 |archivedate=2018-04-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180411091817/http://ganjineh.nlai.ir/article_1831.html }}</ref>. Ин истилоҳ ҳамакнун дар Тоҷикистон низ расман ба кор меравад<ref>[https://archive.org/details/farhangitafsirii01naza/page/80 ''Фарҳанги тафсирии забони тоҷикӣ (иборат аз 2 ҷилд)''. Зери таҳрири Сайфиддин Назарзода (раис), Аҳмадҷон Сангинов, Саид Каримов, Мирзо Ҳасани Султон. – Душанбе: Пажӯҳишгоҳи забон ва адабиёти ба номи Рӯдакӣ, 2008. – 950 саҳ. – ҷ. 1, с. 80.]</ref>. Истилоҳи ''артишторон-солор'' ({{lang-pal|''artēštārān-sālār''}}) дар соли 2025 аз [[сипоҳи Сосониён]] навгузиниш ва баробари дараҷаи низомии ''генерал-фелдмаршал'' (''фелдмаршал'', ''маршал'') ниҳода шудааст. == Пешина == ''Артишторон-солор'' ({{lang-pal|''artēštārān-sālār''}}) баландпоятарин мақоми низомӣ пас аз [[шоҳаншоҳ]] дар замони [[Давлати Сосониён|Сосониён]] буд<ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/artestaran-salar-chief-of-the-warriors-a-high-ranking-title-in-sasanian-times-see-artestar- ''W. Sundermann''. ARTĒŠTĀRĀN SĀLĀR, Encyclopædia Iranica. Vol. II, Fasc. 6, p. 662]</ref><ref>''Дьяконов М. М.'' Очерк истории древнего Ирана. М., 1961. С. 291</ref>. Дар «''[[Авесто|Замёд яшт]]''» («''[[Яштҳо]]''», 2/331) мардум бино бар пешае, ки доштанд, ба се гурӯҳ тақсим мешуданд: ''осрӯнон'' ({{lang-ae|''āθravan''-, ''aθaurvan''-}} ‘''руҳониён''’); ''артишторон'' ({{lang-ae|''raθaē-štar-''}} ‘''размкорон''’) ва ''востриюшон'' ({{lang-ae|''vāstrya.fšuyant-''}} ‘''кишоварзон''’)<ref>''Баҳор, Меҳрдод''. Пажӯҳише дар асотири Эрон (пораи нахуст ва дуюм). Виростор: Катоюн Маздопур, чопи дувум пойизи 1376, Интишороти «Огоҳ», саҳ. 74, ёддошти 2. ISBN 964-416-045-2</ref>. Оғози ин тақсимбандӣ, ки дар замони Сосониён бо пайдоиши гурӯҳ чаҳорум – ''ҳутухшон'' ({{lang-pal|''hutoxšān''}} ‘''пешаварон''’) – ба авҷи марзбандии дақиқи худ мерасад, дониста нест, вале дар «''Корномаи [[Ардашери Бобакон]]''» ба унвони ''артишторон-солор'' ишора шудааст. Ба гузориши [[Муҳаммад ибни Ҷарири Табарӣ]], мақоми ''артишторон-солор'' болотар аз [[Сипаҳсолор|''сипоҳбед'']] ({{lang-pal|''spāhbēd''}}) ва тақрибан ҳампоя бо ''аргбед'' ({{lang-pal|''argbēd''}}) будааст. Аз қаринаҳо чунин бар меояд, ки ''артишторон-солор'' унвони дигаре барои ''Эрон-сипоҳбед'' ({{lang-pal|''Ērān-spāhbēd''}}) аст, ки то замони подшоҳии Хусрав [[Анӯшервон]] болотарин мақоми низомӣ дар шоҳаншоҳии Сосониён буд<ref>{{Cite web |url=http://www.cgie.org.ir/shavadn.asp?id=391 |title=Artēštārān-sālār // ''Донишномаи Эрон'', ҷ. 2, 2503 |accessdate=2012-10-23 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6BcugL8gH?url=http://www.cgie.org.ir/shavadn.asp?id=391 |archivedate=2012-10-23 }}</ref>. ==Ному нишони артишторон-солор дар бархе аз кишварҳои ҷаҳон== <gallery class="center"> File:Australian Field Marshal rank insignia 2025.svg|{{lang|en|field-marshal}}<br />(Артиши Австралия)<ref name="Australia">{{cite web |title=Badges of rank |url=https://www.defence.gov.au/images/Badges_of_rank.pdf |website=defence.gov.au |publisher=Department of Defence (Australia) |access-date=31 May 2021 |archive-date=1 September 2006 |archive-url=https://web.archive.org/web/20060901144804/http://www.defence.gov.au/images/Badges_of_rank.pdf |url-status=live }}</ref> File:20.RBrLF-FM.svg|Fil marsyal<br />(Нерӯи заминии Подшоҳии Бруней)<ref name="Brunei_Army">{{cite web |title=Akta angkatan bersenjata diraja Brunei (Penggal 149) |url=http://www.agc.gov.bn/AGC%20Images/LAWS/Gazette_PDF/2013/BM/b088.pdf |website=agc.gov.bn |access-date=14 July 2021 |pages=1999–2000 |language=ms |date=16 December 2013 |archive-date=23 November 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181123104838/http://www.agc.gov.bn/AGC%20Images/LAWS/Gazette_PDF/2013/BM/b088.pdf |url-status=live }}</ref> File:Ethiopia-Army-OF-10 (2022).svg|Yefīlidi marishali jēnērali<br />(Артиши Эфиопия)<ref name="Ethiopia_Army">{{cite news |title=Ethiopia introduces its first Field Marshal rank amid changes to insignia |url=https://www.ethiopiancitizen.com/2022/01/ethiopia-introduces-first-field-marshal-amid-changes-to-insignia.html |access-date=10 January 2022 |work=ethiopiancitizen.com |date=8 January 2022 |archive-date=10 January 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220110113850/https://www.ethiopiancitizen.com/2022/01/ethiopia-introduces-first-field-marshal-amid-changes-to-insignia.html |url-status=usurped }}</ref> File:17-Ghana Army-CIC.svg|(Артиши Ғано)<ref>{{cite book |last1=Ofcansky |first1=Thomas P. |editor1-last=Berry |editor1-first=LaVerle Bennette |title=Ghana: a country study |series=Area Handbook |date=1995 |publisher=Library of Congress |location=Washington, D.C. |lccn=95018891 |page=284 |edition=3rd |url=https://www.loc.gov/resource/frdcstdy.ghanacountrystud00berr_0/?sp=334 |access-date=19 October 2021 |chapter=National Security |archive-date=25 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211025160624/https://www.loc.gov/resource/frdcstdy.ghanacountrystud00berr_0/?sp=334 |url-status=live }}</ref> File:Field Marshal of the Indian Army.svg|pheeld maarshal<br />(Артиши Ҳинд)<ref name="India_Army">{{cite web |title=Indian Army Rank Badges |url=https://www.indianarmy.nic.in/Site/FormTemplete/frmTempSimple.aspx?MnId=eONNmmCN+tNKI1W4lLePYA==&ParentID=07brfiSEictrT4pH/Ap2MDmEuFrOV7w+937sVMAJv7E= |website=indianarmy.nic.in |publisher=Indian Army |access-date=27 May 2021 |archive-date=27 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210527084034/https://www.indianarmy.nic.in/Site/FormTemplete/frmTempSimple.aspx?MnId=eONNmmCN+tNKI1W4lLePYA==&ParentID=07brfiSEictrT4pH/Ap2MDmEuFrOV7w+937sVMAJv7E= |url-status=live }}</ref> File:Malaysia-army-OF-10.svg|{{lang|ms|Fil marsyal}}<br />(Артиши Малайзия)<ref name="Malaysia_Officer">{{cite web |title=Pangkat |url=http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat |website=mafhq.mil.my |publisher=Malaysian Armed Forces |access-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200429231449/http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat |archive-date=29 April 2020 |language=ms |accessdate=2026-01-25 |archivedate=2020-04-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200429231449/http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat }}</ref> File:New Zealand-Army-OF-10.svg|(Артиши Ню Зеланд)<ref name="NewZealand">{{cite web |title=Badges of Rank |url=https://www.nzdf.mil.nz/corporate-documents/badges-of-rank/ |website=nzdf.mil.nz |publisher=New Zealand Defence Force |access-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200703193648/https://www.nzdf.mil.nz/corporate-documents/badges-of-rank/ |archive-date=3 July 2020}}</ref> File:Nigeria-Army-OF-10.svg|(Артиши Нигерия)<ref name="Nigeria">{{cite book |last1=Smaldone |first1=Joseph P. |editor1-last=Metz |editor1-first=Helen Chapin |editor-link=Helen Chapin Metz |title=Nigeria: a country study |series=Area Handbook |date=1992 |publisher=Library of Congress |location=Washington, D.C. |lccn=92009026 |pages=296–297 |edition=5th |url=https://www.loc.gov/resource/frdcstdy.nigeriacountryst00metz_0/?sp=340 |access-date=21 October 2021 |chapter=National Security |archive-date=21 October 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211021094641/https://www.loc.gov/resource/frdcstdy.nigeriacountryst00metz_0/?sp=340 |url-status=live }}</ref> File:OF-10 Pakistan Army.svg|فیلڈ مارشل|field marchell<br />(Артиши Покистон)<ref name="Pakistan_Army">{{cite web |title=Pakistan Army Ranks with Salary and Insignia |url=https://pakistanforces.com/pakistan-army-ranks/ |website=pakistanforces.com |date=26 January 2021 |access-date=27 May 2021 |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126212724/https://pakistanforces.com/pakistan-army-ranks/ |url-status=live }}</ref> File:Sri Lanka-army-OF-10.svg|(Артиши Шри Ланка)<ref name="SriLanka_Army">{{cite web |title=Dress Regulation PDF – Part I |url=https://www.army.lk/sites/all/themes/bootstrap/common/images/images2/downloads/Dress-regulation-2019-PART-I.pdf |website=army.lk |publisher=Sri Lanka Army |pages=10–4–10–11 |date=January 2019 |access-date=20 May 2021 |archive-date=23 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210423112420/https://www.army.lk/sites/all/themes/bootstrap/common/images/images2/downloads/Dress-regulation-2019-PART-I.pdf |url-status=live }}</ref> File:British Army OF-10.svg|{{lang|en|field-marshal}}<br />(Артиши Бритониё)<ref name="UK_Army">{{cite web |title=Rank structure |url=https://www.army.mod.uk/who-we-are/our-people/ranks/ |website=army.mod.uk |publisher=British Army |access-date=27 May 2021 |archive-date=6 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180406102013/https://www.army.mod.uk/who-we-are/our-people/ranks/ |url-status=live }}</ref> File:EgyptianArmyInsignia-FieldMarshal.svg|(Нерӯҳои мусаллаҳи Миср) </gallery> == Пайвандҳо == * [[Дараҷаи низомӣ]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон]] {{Дараҷаҳои низомӣ}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Артиш]] [[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]] [[Гурӯҳ:Солорон]] tvi28pa2quza81yn4c15iq5gh42z5ab Бузург Артишторон-солор 0 328081 1485510 1453763 2026-08-30T18:39:42Z Omid Jeyhani 1522 /* Пешина */ Fixed grammar 1485510 wikitext text/x-wiki {{Дараҷаи низомӣ | тасвир1 = Generalissimus_1.svg | image_size = 100px | зернавис1 = <small> </small> | тасвир2 = Generalissimus_2.svg | зернавис2 = <small> </small> | ном = '''Бузург Артишторон-солор''' | кишвар = {{парчамбандӣ|USSR}} | нерӯ = [[Нерӯҳои мусаллаҳ]] | кӯтаҳнивишт = {{lang-fa|'''بزرگ ارتشتاران‌سالار'''}} | rank = «''Панҷситора''» | NATO rank = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-10]] | Non-NATO rank = | бунёдшуда = | бекоршуда = | дараҷаи болотар = | дараҷаи пойинтар = [[Артишторон-солор]] | ҳамто = {{bulleted list||{{nowrap|{{парчамбандӣ|USSR}} ''‎Генералиссимус Советского Союза''}}|{{парчамбандӣ|United Kingdom}} ''Generalissimo''|{{парчамбандӣ|USA}} ''General of the Armies of the United States'' |[[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] OF-10}}| }} '''Бузург Артишторон-солор''' ({{lang-fa|'''بزرگ ارتشتاران‌سالار'''}}) — баландпоятарин [[Солор|дараҷаи солорӣ]] дар [[нерӯҳои мусаллаҳ]] аст, ки ҷойгоҳе болотар аз [[артишторон-солор]] дорад ва баробар бо ''[[генералиссимус]]'' ({{lang-lat|generalissimus}}) аст. {| class="wikipedia sortable" border="1" |- |+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]''' |- |width="30%" align="center" style="background:#cfcfcf;" | <small>кеҳтар:</small><br>[[Артишторон-солор]] |width="35%" align="center" style="background:#bfbfbf;"| <br>'''Бузург<br>Артишторон-солор''' |width="30%" align="center" style="background:#afafaf;" | <small>меҳтар:</small><br> — <br><small></small> |} == Вожашиносӣ == «''Бузург Артишторон-солор''» аз ду [[вожа]] сохта шуда ва мақулаи дастурии он [[исм]] ва сохтвожаи он ба сурати [сифат (''[[бузург]]'') + исм (''[[артишторон-солор]]'')] аст: <blockquote>бузург ({{lang-fa|'''بزرگ'''}} < {{lang-pal|''vazurg''}}<ref name="Ҳасандӯст" />) + ''артишторон-солор'' ({{lang-fa|'''ارتشتاران‌سالار'''}} < {{lang-pal|''artēštārān-sālār''}})<ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/artestar-learned-calque ''W. Sundermann''. ARTĒŠTĀR, Encyclopædia Iranica. Vol. II, Fasc. 6, pp. 661-662]</ref> </blockquote> Дар сохти ин исм аз фароянди вожасозии таркиб истифода шудааст. Истилоҳи ''артишторон-солор'' ({{lang-pal|''artēštārān-sālār''}}) дар [[соли 2025]] аз [[сипоҳи Сосониён]] навгузиниш ва баробари дараҷаҳои низомии ''[[генерал-фелдмаршал]]'' (''фелдмаршал'', ''маршал'') ниҳода шудааст. ''Артиштор'' (дар {{lang-pal|''artēštār''}}) вомвожа аз ''raθaē-štar-'' дар забони авестоӣ аст: {{lang-fa|'''ارتشتار'''}} < {{lang-pal|''artēštār''}} ‘''разманда''’ < {{lang-ae|''raθaē-štar-''}} ‘''гардунасавор''’ < ''raθa-'' ‘''[[гардуна]]''’ + ''štar-'' ‘''истода''’<ref name="Ҳасандӯст">''Ҳасандӯст, Муҳаммад''. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1383. ISBN 978-600-6143-55-2. ҷ. 1, с. 162.</ref>. «''Солор''» аз куҳантарин замонҳо ба маънои «''фармондеҳ; [[генерал]]''» дар номгузории симату дараҷаҳои низомӣ ба кор меравад: ''[[солор]]'' < {{lang-fa|'''سالار'''}} < {{lang-pal|''sālār''}} < эронии бостон: ''*sara-dāra-'' ‘''[[сардор]]''’<ref name="Ҳасандӯст" />. == Пешина == ''Бузург Артишторон-солор'' дар қиёс бо ''артишторон-солор'' ({{lang-pal|''artēštārān-sālār''}}) сохта шуда, ки баландпоятарин мақоми низомӣ пас аз [[шоҳаншоҳ]] дар замони [[Давлати Сосониён|Сосониён]] буд<ref>[http://www.iranicaonline.org/articles/artestaran-salar-chief-of-the-warriors-a-high-ranking-title-in-sasanian-times-see-artestar- ''W. Sundermann''. ARTĒŠTĀRĀN SĀLĀR, Encyclopædia Iranica. Vol. II, Fasc. 6, p. 662]</ref><ref>''Дьяконов М. М.'' Очерк истории древнего Ирана. М., 1961. С. 291</ref>. Дар «''[[Авесто|Замёд яшт]]''» («''[[Яштҳо]]''», 2/331) мардум бино бар пешае, ки доштанд, ба се гурӯҳ тақсим мешуданд: ''осрӯнон'' ({{lang-ae|''āθravan''-, ''aθaurvan''-}} ‘''руҳониён''’); ''артишторон'' ({{lang-ae|''raθaē-štar-''}} ‘''размкорон''’) ва ''востриюшон'' ({{lang-ae|''vāstrya.fšuyant-''}} ‘''кишоварзон''’)<ref>''Баҳор, Меҳрдод''. Пажӯҳише дар асотири Эрон (пораи нахуст ва дуюм). Виростор: Катоюн Маздопур, чопи дувум пойизи 1376, Интишороти «Огоҳ», саҳ. 74, ёддошти 2. ISBN 964-416-045-2</ref>. Оғози ин тақсимбандӣ, ки дар замони Сосониён бо пайдоиши гурӯҳи чаҳорум – ''ҳутухшон'' ({{lang-pal|''hutoxšān''}} ‘''пешаварон''’) – ба авҷи марзбандии дақиқи худ мерасад, дониста нест, вале дар «''Корномаи [[Ардашери Бобакон]]''» ба унвони ''артишторон-солор'' ишора шудааст. Ба гузориши [[Муҳаммад ибни Ҷарири Табарӣ]], мақоми ''артишторон-солор'' болотар аз [[Сипаҳсолор|''сипоҳбед'']] ({{lang-pal|''spāhbēd''}}) ва тақрибан ҳампоя бо ''аргбед'' ({{lang-pal|''argbēd''}}) будааст. Аз қаринаҳо чунин бар меояд, ки ''артишторон-солор'' унвони дигаре барои ''Эрон-сипоҳбед'' ({{lang-pal|''Ērān-spāhbēd''}}) аст, ки то замони подшоҳии Хусрав [[Анӯшервон]] болотарин мақоми низомӣ дар шоҳаншоҳии Сосониён буд<ref>{{Cite web |url=http://www.cgie.org.ir/shavadn.asp?id=391 |title=Artēštārān-sālār // ''Донишномаи Эрон'', ҷ. 2, 2503 |accessdate=2012-10-23 |archiveurl=https://www.webcitation.org/6BcugL8gH?url=http://www.cgie.org.ir/shavadn.asp?id=391 |archivedate=2012-10-23 }}</ref>. ''Бузург Артишторон-солор'' дар баробари ''генералиссимус'' ниҳода шудааст, ки баландпоятарин дараҷаи низомӣ (мақоми низомӣ ва унвони ифтихории низомӣ) дар артишҳои подшоҳии [[Фаронса]], [[Бритониё]], подшоҳии муқаддаси [[Рум]], [[Русия]], [[Утриш]], [[Суед]], [[Испониё]], [[Мексика]], [[Ҷопон]] ва нерӯҳои мусаллаҳи [[Иттиҳоди Шуравӣ]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Ҷумҳурии халқи Чин]], [[Ҷумҳурии Халқӣ-Демократии Корея|Куреи Шимолӣ]] ва дигар кишварҳо будаву ҳаст. Дар садаҳои миёна дараҷа ё мақоми ''генералиссимус'' (аз {{lang-lat|generalissimus}}<ref>{{cite encyclopedia |url=https://archive.org/details/bub_gb_HconAAAAMAAJ |title=generalissimo |encyclopedia=Encyclopaedia Britannica: Or, A Dictionary of Arts, Sciences, and Miscellaneous Literature, Enlarged and Improved |date=1823 |publisher=Archibald Constable |page=[https://archive.org/details/bub_gb_HconAAAAMAAJ/page/n508 484]}}</ref>) ба [[артишторон-солор|фармондеҳони кулли нерӯҳои мусаллаҳ]] ва ё [[артишсолор|фармондеҳи артиши]] як ё чанд кишвар дода мешуд, ки дар замони [[ҷанг]] бо ҳам иттиҳоди низомӣ доштанд. == Пайвандҳо == * [[Дараҷаи низомӣ]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон]] {{Дараҷаҳои низомӣ}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ЭМТ|Генералиссимус|4|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Артиш]] [[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]] [[Гурӯҳ:Солорон]] eyt20ltx34esc7qqwz3ro6a2hdj83jp Реал Мадрид (бошгоҳи баскетбол) 0 328300 1485490 1462018 2026-08-30T16:56:47Z Yoonoos.tj 27005 /* */ 1485490 wikitext text/x-wiki {{Бошгоҳи варзишӣ | ном = {{Парчами Испания}} Реал Мадрид | логотип = | номи пурра = | таърихи номҳо = '''Реал Мадрид'''<br/>(1931—{{Т.ҳ.}}) | лақаб = ''Los Merengues (Хомаиҳо)'' | рангҳо = {{color box|#FFFFFF}} {{color box|#660099}} {{color box|#949698}} | таъсис = [[8 март]]и [[1931]] | барҳам = | шаҳр = [[Мадрид]] | варзишгоҳ = [[Паласио де Депортес де ла Комунидад де Мадрид|Мовистар Арена]] | ғунҷоиш = 15 000 | президент = {{Парчами Испания}} [[Флорентино Перес]] | мураббӣ = {{Парчами Испания}} [[Педро Мартинес]] | капитан = {{Парчами Испания}} [[Серхио Люл]] | сарпараст = {{Парчами Имороти Муттаҳидаи Арабӣ}} Fly Emirates | унвонҳо = [[Евролига (баскетбол)|Евролига]] (11)<br/>[[Ҷоми Сапорта]] (4)<br/>[[Ҷоми Корача]] (1)<br/>[[Ҷоми баскетболи Урупо|Евроҷом]] (1)<br/>[[Ҷоми байниқитъавии ФИБА]] (5)<br/>[[Чемпионати баскетболи Испониё|Чемпионати Испониё]] (38)<br/>[[Ҷоми баскетболи шоҳи Испониё|Ҷоми шоҳи Испониё]] (29)<br/>[[Суперҷоми баскетболи Испониё|Суперҷоми Испониё]] (10) | мусобиқа = [[Евролига (баскетбол)|Евролига]]<br/>[[Чемпионати баскетболи Испониё|Чемпионати Испониё]] | мавсим = | ҷой = | вебгоҳ = {{URL|https://www.realmadrid.com/en-US/basketball/first-team/home|realmadrid.com}} | пӯшоки асосӣ = {{Либоси тими баскетбол | pattern_b = _realmadrid2627h | pattern_sh = _realmadrid2627h | body = | shorts = }} | пӯшоки меҳмонӣ = {{Либоси тими баскетбол | pattern_b = _realmadrid2627a | pattern_sh = _realmadrid2627a | body = | shorts = }} | мавсими ҷорӣ = 2025/2026 }} '''«Реал Мадрид»''' ({{lang-es|Real Madrid Baloncesto}}) — бошгоҳи баскетболи [[Испания|испониёӣ]] аз шаҳри [[Мадрид]]. Бахши баскетболи бошгоҳи «[[Реал Мадрид]]» соли 1931 таъсис ёфтааст. Пурҷомтарин бошгоҳи Урупо мебошад. == Таърих == == Варзишгоҳ == == Ҷоизаҳо == == Ҳайати ҳозира == == Гузаришҳо == == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.realmadrid.com/en-US/basketball/first-team/home Сомонаи расмии бошгоҳи баскетболи «Реал Мадрид »] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои баскетболӣ]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои баскетбол аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои баскетболи Испониё]] tcfgyb3k6r5wo6nvtqxr547u1j72f6c Бӯқаламуни палангсон 0 333244 1485559 1485298 2026-08-30T20:13:49Z Zosya95 54344 /* Рафтор */ 1485559 wikitext text/x-wiki {{Таксон | image file = Panther_chameleon (Furcifer pardalis) male Nosy Be.jpg | image descr = Нарина | iucnstatus = LC | regnum = Ҷонварон | rang = Намуд | parent = Furcifer | latin = Furcifer pardalis | wikispecies = Furcifer pardalis | author = <br>Cuvier, 1829 | range map caption = Паҳншавӣ | range map = Furcifer pardalis distribution.png | syn = {{Collapsible list|title='' | {{btname|Chamaeleo pardalis|Cuvier 1829 <ref name=eol-synonym>{{cite encyclopedia | title = Synonyms of Panther Chameleon (Furcifer pardalis) | encyclopedia = Encyclopedia of Life | url = http://eol.org/pages/1056895/names/synonyms | access-date = 24 декабри 2013 }}</ref>}} | {{btname|Chamaeleo ater|Lesson 1832}} | {{btname|Cyneosaura pardalis|Gray 1865}} | {{btname|Chamaeleo guentheri|Boulenger 1888}} | {{btname|Chamaeleon longicauda|Günther 1891}} | {{btname|Chamaeleon axillaris|Werner 1899}} | {{btname|Chamaeleon krempfi|Chabanaud 1923}} | {{btname|Chamaeleo niger|Duméril & Bibron 1836}} | {{btname|Chamaeleon pardalis|Werner 1911}} | {{btname|Chamaeleon guentheri|Werner 1911}} }} }} '''Бӯқаламуни палангсон''' ({{lang-la|Furcifer pardalis}}) як [[Намуд (таксономия)|намуди]] [[Бӯқаламун|бӯқаламуне]] аст, ки дар қисматҳои шарқӣ ва шимолии [[Мадагаскар]],<ref name="andreone">{{Cite journal|author=Andreone|first=F.|title=Life history traits, age profile, and conservation of the panther chameleon, ''Furcifer pardalis'' (Cuvier 1829), at Nosy Be, NW Madagascar|journal=Tropical Zoology|volume=18|issue=2|year=2005|pages=209–225|url=http://fupress.net/index.php/tropicalzoology/article/download/124/122|format=PDF|doi=10.1080/03946975.2005.10531221|bibcode=2005TrZoo..18..209A|accessdate=2014-04-17}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140417180849/http://fupress.net/index.php/tropicalzoology/article/download/124/122 |date=2014-04-17 }}</ref> дар ҷангалҳои тропикӣ ёфт мешавад. Илова бар ин, он ба Реюнион ва [[Маврикий]], инчунин ба иёлати [[Флорида|Флоридаи]] [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] муаррифӣ шудааст.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://edis.ifas.ufl.edu/publication/UW501|title=WEC456/UW501: Florida's Introduced Reptiles: Veiled Chameleon (Chamaeleo calyptratus), Oustalet's Chameleon (Furcifer oustaleti), and Panther Chameleon (Furcifer pardalis)|website=edis.ifas.ufl.edu|lang=en|accessdate=2023-07-10}}</ref> == Таксономия == Бӯқаламуни палангсонро якумин шуда, соли 1829, табиатшиноси фаронсавӣ Жорж Кувие ({{lang-fr|Georges Cuvier}}) тавсиф кардааст.<ref name=andreone/> Номи авлодии он, ''Furcifer'', аз калимаи лотинӣ гирифта шуда, маънояш "душоха" аст ва ба шакли пойҳои ин ҳайвон ишора мекунад.<ref name= Furcifer>{{cite book| title=The Chameleon Handbook|first=François|last= Le Berre|author2=Richard D. Bartlett| publisher =Barron's Educational Series|year=2009 |page=4|isbn=978-0-7641-4142-3|url=https://books.google.com/books?id=cxWLIC6ZvxUC&pg=PA4 }}</ref> Номи намудии ''pardalis'' маънои "палангмонанд" ё "доғдори мисли паланг"-ро дорад.<ref>{{cite book|title =From bacteria to plants|first=Michael J. |last=Padilla |author2=Ioannis Miaoulis|publisher= Prentice Hall|year= 2002 |page=30|isbn =978-0-13-054059-1 }}</ref> == Тавсифи зоологӣ == [[Акс:Furcifer_pardalis_moving_eyes.ogv|мини|Видеои ҳаракати чашмони бӯқаламуни палангсон аз наздик.]] Бӯқаламунҳои палангсон то 40 – 51 см дароз мешаванд. Наринаҳо нисбат ба модинаҳо рангорангтар, калонтар ва вазнинтар мебошанд.<ref name="auto">{{cite journal |last1=Andreone |first1=F. |last2=Guarino |first2=F.M. |last3=Randrianirina |first3=J.E. |title=Life history traits, age profile, and conservation of the panther chameleon, Furcifer pardalis (Cuvier 1829), at Nosy Be, NW Madagascar |journal=Tropical Zoology |date=2005 |volume=18 |issue=2 |pages=209–225|doi=10.1080/03946975.2005.10531221 |bibcode=2005TrZoo..18..209A }}</ref> Ранги онҳо вобаста ба маҳалли зист фарқ мекунад. Намудҳои гуногуни рангро одатан аз рӯйи минтақае, ки дар он зиндагӣ мекунанд, ном мебаранд. Бӯқаламунҳои минтақаҳои Нусӣ Бе, Анкифӣ ва Амбанҷа бештар ранги [[Кабуд|кабуди]] дурахшон доранд. Дар Амбилобе, Антсиранана ва Самбава онҳо бештар [[Сурх|сурх]], [[Сабз|сабз]] ё [[норинҷӣ]] мешаванд. Дар Мароантсетра ва Таматаве бештар бӯқаламунҳои сурх вомехӯранд. Модинаҳо, новобаста аз маҳалли зист, одатан [[Қаҳваранг|қаҳваранг]] ё [[Зард|зардтоб]] буда, баъзан тобиши гулобӣ, [[Шафтолу|шафтолуранг]] ё норанҷии равшан доранд. Бо вуҷуди ин, байни минтақаҳои гуногун дар ранг ва нақши онҳо каме фарқият дида мешавад.<ref name="Ferguson">{{cite book| title=The Panther chameleon: color variation, natural history, conservation, and captive management |first= Gary |last=Ferguson |author2=James B. Murphy |author3=Jean-Baptiste Ramanamanjato |author4=Achille P. Raselimanana|publisher= Krieger Publishing Company |year= 2004 |isbn =978-1-57524-194-4 |pages=54, 62–63}}</ref> Мисли ҳамаи [[Бӯқаламун|бӯқаламунҳо]], бӯқаламуни палангсон сохти махсуси ангуштон дорад. Дар ҳар як по панҷ ангушт ба ду гурӯҳ ҷудо шудаанд: як гурӯҳи дуангушта ва як гурӯҳи сеангушта. Ин сохтори панҷа ба бӯқаламун имкон медиҳад, ки шохаҳои борикро сахт қапад. Ҳар ангушт [[Чангол|чанголҳои]] тез дорад, ки ҳангоми ба пӯстлохи дарахт часпида баромадан ёрӣ медиҳад.<ref>{{cite book |last1=Higham |first1=Timothy E. |title=The Biology of Chameleons |last2=Anderson |first2=Christopher V. |publisher=University of California Press |year=2014 |isbn=978-0-520-95738-1 |editor1-last=Tolley |editor1-first=Krystal A. |location=Berkeley |pages=111–138 |chapter=Function and adaptation of chameleons |editor2-last=Herrel |editor2-first=Anthony}}</ref> Бӯқаламунҳои палангсон забони хеле дароз доранд, ки баъзан аз баданашон ҳам дарозтар мешавад. Онҳо метавонанд забонро ба тезӣ берун бароварда, сайдро гиранд. Онҳо асосан ҷонварони [[Бемӯҳраҳо|бемӯҳра]] ва гоҳ-гоҳ [[Рустаниҳо|рустаниҳоро]] низ мехӯранд.<ref>{{cite web | url=https://animaldiversity.org/accounts/Furcifer_pardalis/ | title=Furcifer pardalis (English common name not available) | website=Animal Diversity Web}}</ref> Вақте ки нӯги забон ба сайд мечаспад, он зуд ба даҳон кашида мешавад. Сипас бӯқаламун сайдро бо ҷоғҳои қавии худ майда карда мехӯрад.<ref>{{cite book |last=Piper |first=Ross |url=https://archive.org/details/extraordinaryani0000pipe |title=Extraordinary Animals: An Encyclopedia of Curious and Unusual Animals |publisher=Greenwood Press |year=2007 |isbn=978-0-313-33922-6 |page=https://archive.org/details/extraordinaryani0000pipe/page/74 74}}</ref> == Паҳншавӣ == Бӯқаламуни палангсон ба [[Мадагаскар]] бумӣ аст. Ин намуд дар пастиҳои шарқӣ ва шимолу шарқии кишвар васеъ паҳн шудааст.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=Jenkins, R.K.B. |author2=Andreone, F. |author3=Andriamazava, A. |author4=Anjeriniaina, M. |author5=Brady, L. |author6=Glaw, F. |author7=Griffiths, R.A. |author8=Rabibisoa, N. |author9=Rakotomalala, D. |author10=Randrianantoandro, J.C. |author11=Randrianiriana, J. |author12=Randrianizahana, H. |author13=Ratsoavina, F. |author14=Robsomanitrandrasana, E. |year=2011 |title=''Furcifer pardalis'' |volume=2011 |article-number=e.T172955A6947909 |doi=10.2305/IUCN.UK.2011-2.RLTS.T172955A6947909.en |access-date=17 August 2021}}</ref> Ғайр аз ин, он ба Реюнион, [[Маврикий]] ва солҳои охир ба иёлати Флоридаи ИМА низ бо роҳи савдои [[ҳайвони хонагӣ|ҳайвоноти хонагӣ]] ворид шудааст.<ref name="IUCN" /><ref name=":3" /> Бӯқаламуни палангсон дар шарқи Мадагаскар дар ҷангалҳои боронӣ ва дар шимолу ғарб дар ҷангалҳои хушктару пароканда ва саваннаҳо зиндагӣ мекунад.<ref name=":2" /> == Рафтор == Бӯқаламуни палангсон ҳудудталаб буда, берун аз давраи ҷуфтшавӣ, қисми зиёди умрашро танҳо мегузаронад. Вақте ки ду нарина бо ҳам рӯ ба рӯ мешаванд, ранги худро дигар мекунанд ва баданашонро варам кунонида, зӯрии худро нишон диҳанд. Аксар вақт задухӯрд бо ҳамин тамом мешавад ва наринаи тарсида ақибнишинӣ карда, рангаш тира мешавад. Агар ҳардуяшон ақибнишиниро рад кунанд, занозании ҳақиқӣ сар мешавад.<ref name=andreone/> Бӯқаламуни палангсон ҳарорати бадани худро вобаста ба шароит пасту баланд мекунад. Барои гарм кардани баданашон зери офтоб менишинанд.<ref>{{cite journal |last1=Ferguson |first1=Gary W. |last2=Gehrmann |first2=William H. |last3=Chen |first3=Tai C. |last4=Holick |first4=Michael F. |title=Vitamin D-content of the Eggs of the Panther Chameleon Furcifer pardalis: its Relationship to UVB Exposure/vitamin D-condition of Mother, Incubation and Hatching Success. |journal=Journal of Herpetological Medicine and Surgery |date=2005 |volume=15 |issue=4 |pages=9–13|doi=10.5818/1529-9651.15.4.9 }}</ref> == Афзоиш == [[Акс:FurciferPardalisFemale.JPG|рост|мини| Модинаи бордор, ҷазираи [[Реюнион]]]] Бӯқаламунҳои палангсон дар синни ҳафтмоҳагӣ ба балоғати ҷинсӣ мерасанд.<ref name=andreone/> Вақте ки модина тухмдор мешавад, ранги баданаш ба қаҳваранги тира ё сиёҳ табдил ёфта, рахҳои норанҷӣ пайдо мекунад. Ӯ бо ин роҳ ба наринаҳои атрофаш нишон медиҳад, ки барои ҷуфтшавӣ омода нест. Модина дар ин давра хеле ҳимоягар шуда, метавонад наринаи наздикшавандаро газад. Ранг ва нақши модинаҳои бордор вобаста ба навъи буқаламун фарқ мекунад ва аз рӯйи рангаш аз кадом маҳалли зист будани онҳо низ муайян карда мешавад.<ref name=andreone/> Модинаҳо одатан пас аз оғози тухмгузорӣ ҳамагӣ 2 – 3 сол зиндагӣ мекунанд, зеро тухмгузорӣ ба бадани онҳо фишори зиёд меорад. Онҳо дар ин муддат тақрибан 5 – 8 маротиба тухм мегузоранд. Шумораи тухмҳо аз дастрасии хӯрок вобаста буда, ҳар бор 10 – 40 тухмро дар бар мегирад. Тухмҳо одатан пас аз тақрибан 240 рӯз кушода мешаванд.<ref name= Badger>{{cite book| title=Lizards: A Natural History of Some Uncommon Creatures&mdash;Extraordinary Chameleons, Iguanas, Geckos, and More|first=David |last=Badger|author2=John Netherton|page=71|publisher= Voyageur Press|year=2006 | isbn =978-0-7603-2579-7}}</ref> == Дар асорат == Ин бӯқаламун аз сабаби ранги зебо, андозаи калон ва осон афзоиш ёфтанаш дар асорат, дар савдои ҳайвоноти хонагӣ талаботи калон дорад.<ref name="auto"/> Нигоҳубини он нисбат ба дигар бӯқаламунҳо дигар осонтар бошад ҳам, он умри кӯтоҳ дорад ва аз як сол бештар зиндагӣ намекунанд.<ref name="andreone" /><ref name=":2">{{Cite book |title=The Panther chameleon: color variation, natural history, conservation, and captive management |date=2004 |publisher=Krieger Pub. Co |others=Gary Ferguson |isbn=1-57524-194-3 |location=Malabar, Fla. |oclc=52418030}}</ref> == Нигораҳо == <gallery> Акс:Panther Chameleon (Furcifer pardalis) male ... (Captive specimen) (44330298624).jpg|алт=Нарина|Нарина дар асорат Акс:Panther_chameleon_(Furcifer_pardalis)_male_Montagne_d’Ambre.jpg|алт=Нарина|Нарина Акс:Panther chameleon (Furcifer pardalis) male Montagne d’Ambre 2.jpg|алт=Нарина|Нарина </gallery> <gallery> Акс:Panther_chameleon_furcifer_pardalis_female.jpg|алт=Модина|Модина Акс:Lendormi, forêt de La Saline-les-Bains (3452253074).jpg|алт=Модина|Модина </gallery> <gallery> Акс:Oustalet's chameleon (Furcifer oustaleti) juvenile Montagne d’Ambre.jpg|алт=Ҷавон|Ҷавон </gallery> == Адабиёт == {{reflist}} [[Гурӯҳ:Хазандаҳои Мадагаскар]] [[Гурӯҳ:Хазандаҳои Маврикий]] [[Гурӯҳ:Бӯқаламунҳои кӯҳии Мадагаскар]] 9bs40b5i9nmz3mg16dwcfwm4s7113oy 1485560 1485559 2026-08-30T20:14:31Z Zosya95 54344 /* Рафтор */ 1485560 wikitext text/x-wiki {{Таксон | image file = Panther_chameleon (Furcifer pardalis) male Nosy Be.jpg | image descr = Нарина | iucnstatus = LC | regnum = Ҷонварон | rang = Намуд | parent = Furcifer | latin = Furcifer pardalis | wikispecies = Furcifer pardalis | author = <br>Cuvier, 1829 | range map caption = Паҳншавӣ | range map = Furcifer pardalis distribution.png | syn = {{Collapsible list|title='' | {{btname|Chamaeleo pardalis|Cuvier 1829 <ref name=eol-synonym>{{cite encyclopedia | title = Synonyms of Panther Chameleon (Furcifer pardalis) | encyclopedia = Encyclopedia of Life | url = http://eol.org/pages/1056895/names/synonyms | access-date = 24 декабри 2013 }}</ref>}} | {{btname|Chamaeleo ater|Lesson 1832}} | {{btname|Cyneosaura pardalis|Gray 1865}} | {{btname|Chamaeleo guentheri|Boulenger 1888}} | {{btname|Chamaeleon longicauda|Günther 1891}} | {{btname|Chamaeleon axillaris|Werner 1899}} | {{btname|Chamaeleon krempfi|Chabanaud 1923}} | {{btname|Chamaeleo niger|Duméril & Bibron 1836}} | {{btname|Chamaeleon pardalis|Werner 1911}} | {{btname|Chamaeleon guentheri|Werner 1911}} }} }} '''Бӯқаламуни палангсон''' ({{lang-la|Furcifer pardalis}}) як [[Намуд (таксономия)|намуди]] [[Бӯқаламун|бӯқаламуне]] аст, ки дар қисматҳои шарқӣ ва шимолии [[Мадагаскар]],<ref name="andreone">{{Cite journal|author=Andreone|first=F.|title=Life history traits, age profile, and conservation of the panther chameleon, ''Furcifer pardalis'' (Cuvier 1829), at Nosy Be, NW Madagascar|journal=Tropical Zoology|volume=18|issue=2|year=2005|pages=209–225|url=http://fupress.net/index.php/tropicalzoology/article/download/124/122|format=PDF|doi=10.1080/03946975.2005.10531221|bibcode=2005TrZoo..18..209A|accessdate=2014-04-17}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140417180849/http://fupress.net/index.php/tropicalzoology/article/download/124/122 |date=2014-04-17 }}</ref> дар ҷангалҳои тропикӣ ёфт мешавад. Илова бар ин, он ба Реюнион ва [[Маврикий]], инчунин ба иёлати [[Флорида|Флоридаи]] [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] муаррифӣ шудааст.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://edis.ifas.ufl.edu/publication/UW501|title=WEC456/UW501: Florida's Introduced Reptiles: Veiled Chameleon (Chamaeleo calyptratus), Oustalet's Chameleon (Furcifer oustaleti), and Panther Chameleon (Furcifer pardalis)|website=edis.ifas.ufl.edu|lang=en|accessdate=2023-07-10}}</ref> == Таксономия == Бӯқаламуни палангсонро якумин шуда, соли 1829, табиатшиноси фаронсавӣ Жорж Кувие ({{lang-fr|Georges Cuvier}}) тавсиф кардааст.<ref name=andreone/> Номи авлодии он, ''Furcifer'', аз калимаи лотинӣ гирифта шуда, маънояш "душоха" аст ва ба шакли пойҳои ин ҳайвон ишора мекунад.<ref name= Furcifer>{{cite book| title=The Chameleon Handbook|first=François|last= Le Berre|author2=Richard D. Bartlett| publisher =Barron's Educational Series|year=2009 |page=4|isbn=978-0-7641-4142-3|url=https://books.google.com/books?id=cxWLIC6ZvxUC&pg=PA4 }}</ref> Номи намудии ''pardalis'' маънои "палангмонанд" ё "доғдори мисли паланг"-ро дорад.<ref>{{cite book|title =From bacteria to plants|first=Michael J. |last=Padilla |author2=Ioannis Miaoulis|publisher= Prentice Hall|year= 2002 |page=30|isbn =978-0-13-054059-1 }}</ref> == Тавсифи зоологӣ == [[Акс:Furcifer_pardalis_moving_eyes.ogv|мини|Видеои ҳаракати чашмони бӯқаламуни палангсон аз наздик.]] Бӯқаламунҳои палангсон то 40 – 51 см дароз мешаванд. Наринаҳо нисбат ба модинаҳо рангорангтар, калонтар ва вазнинтар мебошанд.<ref name="auto">{{cite journal |last1=Andreone |first1=F. |last2=Guarino |first2=F.M. |last3=Randrianirina |first3=J.E. |title=Life history traits, age profile, and conservation of the panther chameleon, Furcifer pardalis (Cuvier 1829), at Nosy Be, NW Madagascar |journal=Tropical Zoology |date=2005 |volume=18 |issue=2 |pages=209–225|doi=10.1080/03946975.2005.10531221 |bibcode=2005TrZoo..18..209A }}</ref> Ранги онҳо вобаста ба маҳалли зист фарқ мекунад. Намудҳои гуногуни рангро одатан аз рӯйи минтақае, ки дар он зиндагӣ мекунанд, ном мебаранд. Бӯқаламунҳои минтақаҳои Нусӣ Бе, Анкифӣ ва Амбанҷа бештар ранги [[Кабуд|кабуди]] дурахшон доранд. Дар Амбилобе, Антсиранана ва Самбава онҳо бештар [[Сурх|сурх]], [[Сабз|сабз]] ё [[норинҷӣ]] мешаванд. Дар Мароантсетра ва Таматаве бештар бӯқаламунҳои сурх вомехӯранд. Модинаҳо, новобаста аз маҳалли зист, одатан [[Қаҳваранг|қаҳваранг]] ё [[Зард|зардтоб]] буда, баъзан тобиши гулобӣ, [[Шафтолу|шафтолуранг]] ё норанҷии равшан доранд. Бо вуҷуди ин, байни минтақаҳои гуногун дар ранг ва нақши онҳо каме фарқият дида мешавад.<ref name="Ferguson">{{cite book| title=The Panther chameleon: color variation, natural history, conservation, and captive management |first= Gary |last=Ferguson |author2=James B. Murphy |author3=Jean-Baptiste Ramanamanjato |author4=Achille P. Raselimanana|publisher= Krieger Publishing Company |year= 2004 |isbn =978-1-57524-194-4 |pages=54, 62–63}}</ref> Мисли ҳамаи [[Бӯқаламун|бӯқаламунҳо]], бӯқаламуни палангсон сохти махсуси ангуштон дорад. Дар ҳар як по панҷ ангушт ба ду гурӯҳ ҷудо шудаанд: як гурӯҳи дуангушта ва як гурӯҳи сеангушта. Ин сохтори панҷа ба бӯқаламун имкон медиҳад, ки шохаҳои борикро сахт қапад. Ҳар ангушт [[Чангол|чанголҳои]] тез дорад, ки ҳангоми ба пӯстлохи дарахт часпида баромадан ёрӣ медиҳад.<ref>{{cite book |last1=Higham |first1=Timothy E. |title=The Biology of Chameleons |last2=Anderson |first2=Christopher V. |publisher=University of California Press |year=2014 |isbn=978-0-520-95738-1 |editor1-last=Tolley |editor1-first=Krystal A. |location=Berkeley |pages=111–138 |chapter=Function and adaptation of chameleons |editor2-last=Herrel |editor2-first=Anthony}}</ref> Бӯқаламунҳои палангсон забони хеле дароз доранд, ки баъзан аз баданашон ҳам дарозтар мешавад. Онҳо метавонанд забонро ба тезӣ берун бароварда, сайдро гиранд. Онҳо асосан ҷонварони [[Бемӯҳраҳо|бемӯҳра]] ва гоҳ-гоҳ [[Рустаниҳо|рустаниҳоро]] низ мехӯранд.<ref>{{cite web | url=https://animaldiversity.org/accounts/Furcifer_pardalis/ | title=Furcifer pardalis (English common name not available) | website=Animal Diversity Web}}</ref> Вақте ки нӯги забон ба сайд мечаспад, он зуд ба даҳон кашида мешавад. Сипас бӯқаламун сайдро бо ҷоғҳои қавии худ майда карда мехӯрад.<ref>{{cite book |last=Piper |first=Ross |url=https://archive.org/details/extraordinaryani0000pipe |title=Extraordinary Animals: An Encyclopedia of Curious and Unusual Animals |publisher=Greenwood Press |year=2007 |isbn=978-0-313-33922-6 |page=https://archive.org/details/extraordinaryani0000pipe/page/74 74}}</ref> == Паҳншавӣ == Бӯқаламуни палангсон ба [[Мадагаскар]] бумӣ аст. Ин намуд дар пастиҳои шарқӣ ва шимолу шарқии кишвар васеъ паҳн шудааст.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=Jenkins, R.K.B. |author2=Andreone, F. |author3=Andriamazava, A. |author4=Anjeriniaina, M. |author5=Brady, L. |author6=Glaw, F. |author7=Griffiths, R.A. |author8=Rabibisoa, N. |author9=Rakotomalala, D. |author10=Randrianantoandro, J.C. |author11=Randrianiriana, J. |author12=Randrianizahana, H. |author13=Ratsoavina, F. |author14=Robsomanitrandrasana, E. |year=2011 |title=''Furcifer pardalis'' |volume=2011 |article-number=e.T172955A6947909 |doi=10.2305/IUCN.UK.2011-2.RLTS.T172955A6947909.en |access-date=17 August 2021}}</ref> Ғайр аз ин, он ба Реюнион, [[Маврикий]] ва солҳои охир ба иёлати Флоридаи ИМА низ бо роҳи савдои [[ҳайвони хонагӣ|ҳайвоноти хонагӣ]] ворид шудааст.<ref name="IUCN" /><ref name=":3" /> Бӯқаламуни палангсон дар шарқи Мадагаскар дар ҷангалҳои боронӣ ва дар шимолу ғарб дар ҷангалҳои хушктару пароканда ва саваннаҳо зиндагӣ мекунад.<ref name=":2" /> == Рафтор == Бӯқаламуни палангсон ҳудудталаб буда, берун аз давраи ҷуфтшавӣ, қисми зиёди умрашро танҳо мегузаронад. Вақте ки ду нарина бо ҳам рӯ ба рӯ мешаванд, ранги худро дигар мекунанд ва баданашонро варам кунонида, зӯрии худро нишон диҳанд. Аксар вақт задухӯрд бо ҳамин тамом мешавад ва наринаи тарсида ақибнишинӣ карда, рангаш тира мешавад. Агар ҳардуяшон ақибнишиниро рад кунанд, занозании ҳақиқӣ сар мешавад.<ref name=andreone/> Бӯқаламунҳои палангсон ҳарорати бадани худро вобаста ба шароит пасту баланд мекунанд. Барои гарм кардани баданашон зери офтоб менишинанд.<ref>{{cite journal |last1=Ferguson |first1=Gary W. |last2=Gehrmann |first2=William H. |last3=Chen |first3=Tai C. |last4=Holick |first4=Michael F. |title=Vitamin D-content of the Eggs of the Panther Chameleon Furcifer pardalis: its Relationship to UVB Exposure/vitamin D-condition of Mother, Incubation and Hatching Success. |journal=Journal of Herpetological Medicine and Surgery |date=2005 |volume=15 |issue=4 |pages=9–13|doi=10.5818/1529-9651.15.4.9 }}</ref> == Афзоиш == [[Акс:FurciferPardalisFemale.JPG|рост|мини| Модинаи бордор, ҷазираи [[Реюнион]]]] Бӯқаламунҳои палангсон дар синни ҳафтмоҳагӣ ба балоғати ҷинсӣ мерасанд.<ref name=andreone/> Вақте ки модина тухмдор мешавад, ранги баданаш ба қаҳваранги тира ё сиёҳ табдил ёфта, рахҳои норанҷӣ пайдо мекунад. Ӯ бо ин роҳ ба наринаҳои атрофаш нишон медиҳад, ки барои ҷуфтшавӣ омода нест. Модина дар ин давра хеле ҳимоягар шуда, метавонад наринаи наздикшавандаро газад. Ранг ва нақши модинаҳои бордор вобаста ба навъи буқаламун фарқ мекунад ва аз рӯйи рангаш аз кадом маҳалли зист будани онҳо низ муайян карда мешавад.<ref name=andreone/> Модинаҳо одатан пас аз оғози тухмгузорӣ ҳамагӣ 2 – 3 сол зиндагӣ мекунанд, зеро тухмгузорӣ ба бадани онҳо фишори зиёд меорад. Онҳо дар ин муддат тақрибан 5 – 8 маротиба тухм мегузоранд. Шумораи тухмҳо аз дастрасии хӯрок вобаста буда, ҳар бор 10 – 40 тухмро дар бар мегирад. Тухмҳо одатан пас аз тақрибан 240 рӯз кушода мешаванд.<ref name= Badger>{{cite book| title=Lizards: A Natural History of Some Uncommon Creatures&mdash;Extraordinary Chameleons, Iguanas, Geckos, and More|first=David |last=Badger|author2=John Netherton|page=71|publisher= Voyageur Press|year=2006 | isbn =978-0-7603-2579-7}}</ref> == Дар асорат == Ин бӯқаламун аз сабаби ранги зебо, андозаи калон ва осон афзоиш ёфтанаш дар асорат, дар савдои ҳайвоноти хонагӣ талаботи калон дорад.<ref name="auto"/> Нигоҳубини он нисбат ба дигар бӯқаламунҳо дигар осонтар бошад ҳам, он умри кӯтоҳ дорад ва аз як сол бештар зиндагӣ намекунанд.<ref name="andreone" /><ref name=":2">{{Cite book |title=The Panther chameleon: color variation, natural history, conservation, and captive management |date=2004 |publisher=Krieger Pub. Co |others=Gary Ferguson |isbn=1-57524-194-3 |location=Malabar, Fla. |oclc=52418030}}</ref> == Нигораҳо == <gallery> Акс:Panther Chameleon (Furcifer pardalis) male ... (Captive specimen) (44330298624).jpg|алт=Нарина|Нарина дар асорат Акс:Panther_chameleon_(Furcifer_pardalis)_male_Montagne_d’Ambre.jpg|алт=Нарина|Нарина Акс:Panther chameleon (Furcifer pardalis) male Montagne d’Ambre 2.jpg|алт=Нарина|Нарина </gallery> <gallery> Акс:Panther_chameleon_furcifer_pardalis_female.jpg|алт=Модина|Модина Акс:Lendormi, forêt de La Saline-les-Bains (3452253074).jpg|алт=Модина|Модина </gallery> <gallery> Акс:Oustalet's chameleon (Furcifer oustaleti) juvenile Montagne d’Ambre.jpg|алт=Ҷавон|Ҷавон </gallery> == Адабиёт == {{reflist}} [[Гурӯҳ:Хазандаҳои Мадагаскар]] [[Гурӯҳ:Хазандаҳои Маврикий]] [[Гурӯҳ:Бӯқаламунҳои кӯҳии Мадагаскар]] dy2ktsx8pn05y7r6xqm0iohw02u1v0k 1485561 1485560 2026-08-30T20:15:19Z Zosya95 54344 /* Афзоиш */ 1485561 wikitext text/x-wiki {{Таксон | image file = Panther_chameleon (Furcifer pardalis) male Nosy Be.jpg | image descr = Нарина | iucnstatus = LC | regnum = Ҷонварон | rang = Намуд | parent = Furcifer | latin = Furcifer pardalis | wikispecies = Furcifer pardalis | author = <br>Cuvier, 1829 | range map caption = Паҳншавӣ | range map = Furcifer pardalis distribution.png | syn = {{Collapsible list|title='' | {{btname|Chamaeleo pardalis|Cuvier 1829 <ref name=eol-synonym>{{cite encyclopedia | title = Synonyms of Panther Chameleon (Furcifer pardalis) | encyclopedia = Encyclopedia of Life | url = http://eol.org/pages/1056895/names/synonyms | access-date = 24 декабри 2013 }}</ref>}} | {{btname|Chamaeleo ater|Lesson 1832}} | {{btname|Cyneosaura pardalis|Gray 1865}} | {{btname|Chamaeleo guentheri|Boulenger 1888}} | {{btname|Chamaeleon longicauda|Günther 1891}} | {{btname|Chamaeleon axillaris|Werner 1899}} | {{btname|Chamaeleon krempfi|Chabanaud 1923}} | {{btname|Chamaeleo niger|Duméril & Bibron 1836}} | {{btname|Chamaeleon pardalis|Werner 1911}} | {{btname|Chamaeleon guentheri|Werner 1911}} }} }} '''Бӯқаламуни палангсон''' ({{lang-la|Furcifer pardalis}}) як [[Намуд (таксономия)|намуди]] [[Бӯқаламун|бӯқаламуне]] аст, ки дар қисматҳои шарқӣ ва шимолии [[Мадагаскар]],<ref name="andreone">{{Cite journal|author=Andreone|first=F.|title=Life history traits, age profile, and conservation of the panther chameleon, ''Furcifer pardalis'' (Cuvier 1829), at Nosy Be, NW Madagascar|journal=Tropical Zoology|volume=18|issue=2|year=2005|pages=209–225|url=http://fupress.net/index.php/tropicalzoology/article/download/124/122|format=PDF|doi=10.1080/03946975.2005.10531221|bibcode=2005TrZoo..18..209A|accessdate=2014-04-17}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140417180849/http://fupress.net/index.php/tropicalzoology/article/download/124/122 |date=2014-04-17 }}</ref> дар ҷангалҳои тропикӣ ёфт мешавад. Илова бар ин, он ба Реюнион ва [[Маврикий]], инчунин ба иёлати [[Флорида|Флоридаи]] [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] муаррифӣ шудааст.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://edis.ifas.ufl.edu/publication/UW501|title=WEC456/UW501: Florida's Introduced Reptiles: Veiled Chameleon (Chamaeleo calyptratus), Oustalet's Chameleon (Furcifer oustaleti), and Panther Chameleon (Furcifer pardalis)|website=edis.ifas.ufl.edu|lang=en|accessdate=2023-07-10}}</ref> == Таксономия == Бӯқаламуни палангсонро якумин шуда, соли 1829, табиатшиноси фаронсавӣ Жорж Кувие ({{lang-fr|Georges Cuvier}}) тавсиф кардааст.<ref name=andreone/> Номи авлодии он, ''Furcifer'', аз калимаи лотинӣ гирифта шуда, маънояш "душоха" аст ва ба шакли пойҳои ин ҳайвон ишора мекунад.<ref name= Furcifer>{{cite book| title=The Chameleon Handbook|first=François|last= Le Berre|author2=Richard D. Bartlett| publisher =Barron's Educational Series|year=2009 |page=4|isbn=978-0-7641-4142-3|url=https://books.google.com/books?id=cxWLIC6ZvxUC&pg=PA4 }}</ref> Номи намудии ''pardalis'' маънои "палангмонанд" ё "доғдори мисли паланг"-ро дорад.<ref>{{cite book|title =From bacteria to plants|first=Michael J. |last=Padilla |author2=Ioannis Miaoulis|publisher= Prentice Hall|year= 2002 |page=30|isbn =978-0-13-054059-1 }}</ref> == Тавсифи зоологӣ == [[Акс:Furcifer_pardalis_moving_eyes.ogv|мини|Видеои ҳаракати чашмони бӯқаламуни палангсон аз наздик.]] Бӯқаламунҳои палангсон то 40 – 51 см дароз мешаванд. Наринаҳо нисбат ба модинаҳо рангорангтар, калонтар ва вазнинтар мебошанд.<ref name="auto">{{cite journal |last1=Andreone |first1=F. |last2=Guarino |first2=F.M. |last3=Randrianirina |first3=J.E. |title=Life history traits, age profile, and conservation of the panther chameleon, Furcifer pardalis (Cuvier 1829), at Nosy Be, NW Madagascar |journal=Tropical Zoology |date=2005 |volume=18 |issue=2 |pages=209–225|doi=10.1080/03946975.2005.10531221 |bibcode=2005TrZoo..18..209A }}</ref> Ранги онҳо вобаста ба маҳалли зист фарқ мекунад. Намудҳои гуногуни рангро одатан аз рӯйи минтақае, ки дар он зиндагӣ мекунанд, ном мебаранд. Бӯқаламунҳои минтақаҳои Нусӣ Бе, Анкифӣ ва Амбанҷа бештар ранги [[Кабуд|кабуди]] дурахшон доранд. Дар Амбилобе, Антсиранана ва Самбава онҳо бештар [[Сурх|сурх]], [[Сабз|сабз]] ё [[норинҷӣ]] мешаванд. Дар Мароантсетра ва Таматаве бештар бӯқаламунҳои сурх вомехӯранд. Модинаҳо, новобаста аз маҳалли зист, одатан [[Қаҳваранг|қаҳваранг]] ё [[Зард|зардтоб]] буда, баъзан тобиши гулобӣ, [[Шафтолу|шафтолуранг]] ё норанҷии равшан доранд. Бо вуҷуди ин, байни минтақаҳои гуногун дар ранг ва нақши онҳо каме фарқият дида мешавад.<ref name="Ferguson">{{cite book| title=The Panther chameleon: color variation, natural history, conservation, and captive management |first= Gary |last=Ferguson |author2=James B. Murphy |author3=Jean-Baptiste Ramanamanjato |author4=Achille P. Raselimanana|publisher= Krieger Publishing Company |year= 2004 |isbn =978-1-57524-194-4 |pages=54, 62–63}}</ref> Мисли ҳамаи [[Бӯқаламун|бӯқаламунҳо]], бӯқаламуни палангсон сохти махсуси ангуштон дорад. Дар ҳар як по панҷ ангушт ба ду гурӯҳ ҷудо шудаанд: як гурӯҳи дуангушта ва як гурӯҳи сеангушта. Ин сохтори панҷа ба бӯқаламун имкон медиҳад, ки шохаҳои борикро сахт қапад. Ҳар ангушт [[Чангол|чанголҳои]] тез дорад, ки ҳангоми ба пӯстлохи дарахт часпида баромадан ёрӣ медиҳад.<ref>{{cite book |last1=Higham |first1=Timothy E. |title=The Biology of Chameleons |last2=Anderson |first2=Christopher V. |publisher=University of California Press |year=2014 |isbn=978-0-520-95738-1 |editor1-last=Tolley |editor1-first=Krystal A. |location=Berkeley |pages=111–138 |chapter=Function and adaptation of chameleons |editor2-last=Herrel |editor2-first=Anthony}}</ref> Бӯқаламунҳои палангсон забони хеле дароз доранд, ки баъзан аз баданашон ҳам дарозтар мешавад. Онҳо метавонанд забонро ба тезӣ берун бароварда, сайдро гиранд. Онҳо асосан ҷонварони [[Бемӯҳраҳо|бемӯҳра]] ва гоҳ-гоҳ [[Рустаниҳо|рустаниҳоро]] низ мехӯранд.<ref>{{cite web | url=https://animaldiversity.org/accounts/Furcifer_pardalis/ | title=Furcifer pardalis (English common name not available) | website=Animal Diversity Web}}</ref> Вақте ки нӯги забон ба сайд мечаспад, он зуд ба даҳон кашида мешавад. Сипас бӯқаламун сайдро бо ҷоғҳои қавии худ майда карда мехӯрад.<ref>{{cite book |last=Piper |first=Ross |url=https://archive.org/details/extraordinaryani0000pipe |title=Extraordinary Animals: An Encyclopedia of Curious and Unusual Animals |publisher=Greenwood Press |year=2007 |isbn=978-0-313-33922-6 |page=https://archive.org/details/extraordinaryani0000pipe/page/74 74}}</ref> == Паҳншавӣ == Бӯқаламуни палангсон ба [[Мадагаскар]] бумӣ аст. Ин намуд дар пастиҳои шарқӣ ва шимолу шарқии кишвар васеъ паҳн шудааст.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=Jenkins, R.K.B. |author2=Andreone, F. |author3=Andriamazava, A. |author4=Anjeriniaina, M. |author5=Brady, L. |author6=Glaw, F. |author7=Griffiths, R.A. |author8=Rabibisoa, N. |author9=Rakotomalala, D. |author10=Randrianantoandro, J.C. |author11=Randrianiriana, J. |author12=Randrianizahana, H. |author13=Ratsoavina, F. |author14=Robsomanitrandrasana, E. |year=2011 |title=''Furcifer pardalis'' |volume=2011 |article-number=e.T172955A6947909 |doi=10.2305/IUCN.UK.2011-2.RLTS.T172955A6947909.en |access-date=17 August 2021}}</ref> Ғайр аз ин, он ба Реюнион, [[Маврикий]] ва солҳои охир ба иёлати Флоридаи ИМА низ бо роҳи савдои [[ҳайвони хонагӣ|ҳайвоноти хонагӣ]] ворид шудааст.<ref name="IUCN" /><ref name=":3" /> Бӯқаламуни палангсон дар шарқи Мадагаскар дар ҷангалҳои боронӣ ва дар шимолу ғарб дар ҷангалҳои хушктару пароканда ва саваннаҳо зиндагӣ мекунад.<ref name=":2" /> == Рафтор == Бӯқаламуни палангсон ҳудудталаб буда, берун аз давраи ҷуфтшавӣ, қисми зиёди умрашро танҳо мегузаронад. Вақте ки ду нарина бо ҳам рӯ ба рӯ мешаванд, ранги худро дигар мекунанд ва баданашонро варам кунонида, зӯрии худро нишон диҳанд. Аксар вақт задухӯрд бо ҳамин тамом мешавад ва наринаи тарсида ақибнишинӣ карда, рангаш тира мешавад. Агар ҳардуяшон ақибнишиниро рад кунанд, занозании ҳақиқӣ сар мешавад.<ref name=andreone/> Бӯқаламунҳои палангсон ҳарорати бадани худро вобаста ба шароит пасту баланд мекунанд. Барои гарм кардани баданашон зери офтоб менишинанд.<ref>{{cite journal |last1=Ferguson |first1=Gary W. |last2=Gehrmann |first2=William H. |last3=Chen |first3=Tai C. |last4=Holick |first4=Michael F. |title=Vitamin D-content of the Eggs of the Panther Chameleon Furcifer pardalis: its Relationship to UVB Exposure/vitamin D-condition of Mother, Incubation and Hatching Success. |journal=Journal of Herpetological Medicine and Surgery |date=2005 |volume=15 |issue=4 |pages=9–13|doi=10.5818/1529-9651.15.4.9 }}</ref> == Афзоиш == [[Акс:FurciferPardalisFemale.JPG|рост|мини| Модинаи бордор, ҷазираи [[Реюнион]]]] Бӯқаламунҳои палангсон дар синни ҳафтмоҳагӣ ба балоғати ҷинсӣ мерасанд.<ref name=andreone/> Вақте ки модина тухмдор мешавад, ранги баданаш ба [[Қаҳваранг|қаҳваранги]] тира ё [[Сиёҳ|сиёҳ]] табдил ёфта, рахҳои [[Норинҷӣ|норинҷӣ]] пайдо мекунад. Ӯ бо ин роҳ ба наринаҳои атрофаш нишон медиҳад, ки барои ҷуфтшавӣ омода нест. Модина дар ин давра хеле ҳимоягар шуда, метавонад наринаи наздикшавандаро газад. Ранг ва нақши модинаҳои бордор вобаста ба навъи буқаламун фарқ мекунад ва аз рӯйи рангаш аз кадом маҳалли зист будани онҳо низ муайян карда мешавад.<ref name=andreone/> Модинаҳо одатан пас аз оғози тухмгузорӣ ҳамагӣ 2 – 3 сол зиндагӣ мекунанд, зеро тухмгузорӣ ба бадани онҳо фишори зиёд меорад. Онҳо дар ин муддат тақрибан 5 – 8 маротиба тухм мегузоранд. Шумораи тухмҳо аз дастрасии хӯрок вобаста буда, ҳар бор 10 – 40 тухмро дар бар мегирад. Тухмҳо одатан пас аз тақрибан 240 рӯз кушода мешаванд.<ref name= Badger>{{cite book| title=Lizards: A Natural History of Some Uncommon Creatures&mdash;Extraordinary Chameleons, Iguanas, Geckos, and More|first=David |last=Badger|author2=John Netherton|page=71|publisher= Voyageur Press|year=2006 | isbn =978-0-7603-2579-7}}</ref> == Дар асорат == Ин бӯқаламун аз сабаби ранги зебо, андозаи калон ва осон афзоиш ёфтанаш дар асорат, дар савдои ҳайвоноти хонагӣ талаботи калон дорад.<ref name="auto"/> Нигоҳубини он нисбат ба дигар бӯқаламунҳо дигар осонтар бошад ҳам, он умри кӯтоҳ дорад ва аз як сол бештар зиндагӣ намекунанд.<ref name="andreone" /><ref name=":2">{{Cite book |title=The Panther chameleon: color variation, natural history, conservation, and captive management |date=2004 |publisher=Krieger Pub. Co |others=Gary Ferguson |isbn=1-57524-194-3 |location=Malabar, Fla. |oclc=52418030}}</ref> == Нигораҳо == <gallery> Акс:Panther Chameleon (Furcifer pardalis) male ... (Captive specimen) (44330298624).jpg|алт=Нарина|Нарина дар асорат Акс:Panther_chameleon_(Furcifer_pardalis)_male_Montagne_d’Ambre.jpg|алт=Нарина|Нарина Акс:Panther chameleon (Furcifer pardalis) male Montagne d’Ambre 2.jpg|алт=Нарина|Нарина </gallery> <gallery> Акс:Panther_chameleon_furcifer_pardalis_female.jpg|алт=Модина|Модина Акс:Lendormi, forêt de La Saline-les-Bains (3452253074).jpg|алт=Модина|Модина </gallery> <gallery> Акс:Oustalet's chameleon (Furcifer oustaleti) juvenile Montagne d’Ambre.jpg|алт=Ҷавон|Ҷавон </gallery> == Адабиёт == {{reflist}} [[Гурӯҳ:Хазандаҳои Мадагаскар]] [[Гурӯҳ:Хазандаҳои Маврикий]] [[Гурӯҳ:Бӯқаламунҳои кӯҳии Мадагаскар]] b54mzvpkdnyuc16sipl9lk4ckfass4z 1485562 1485561 2026-08-30T20:17:44Z Zosya95 54344 /* Дар асорат */ 1485562 wikitext text/x-wiki {{Таксон | image file = Panther_chameleon (Furcifer pardalis) male Nosy Be.jpg | image descr = Нарина | iucnstatus = LC | regnum = Ҷонварон | rang = Намуд | parent = Furcifer | latin = Furcifer pardalis | wikispecies = Furcifer pardalis | author = <br>Cuvier, 1829 | range map caption = Паҳншавӣ | range map = Furcifer pardalis distribution.png | syn = {{Collapsible list|title='' | {{btname|Chamaeleo pardalis|Cuvier 1829 <ref name=eol-synonym>{{cite encyclopedia | title = Synonyms of Panther Chameleon (Furcifer pardalis) | encyclopedia = Encyclopedia of Life | url = http://eol.org/pages/1056895/names/synonyms | access-date = 24 декабри 2013 }}</ref>}} | {{btname|Chamaeleo ater|Lesson 1832}} | {{btname|Cyneosaura pardalis|Gray 1865}} | {{btname|Chamaeleo guentheri|Boulenger 1888}} | {{btname|Chamaeleon longicauda|Günther 1891}} | {{btname|Chamaeleon axillaris|Werner 1899}} | {{btname|Chamaeleon krempfi|Chabanaud 1923}} | {{btname|Chamaeleo niger|Duméril & Bibron 1836}} | {{btname|Chamaeleon pardalis|Werner 1911}} | {{btname|Chamaeleon guentheri|Werner 1911}} }} }} '''Бӯқаламуни палангсон''' ({{lang-la|Furcifer pardalis}}) як [[Намуд (таксономия)|намуди]] [[Бӯқаламун|бӯқаламуне]] аст, ки дар қисматҳои шарқӣ ва шимолии [[Мадагаскар]],<ref name="andreone">{{Cite journal|author=Andreone|first=F.|title=Life history traits, age profile, and conservation of the panther chameleon, ''Furcifer pardalis'' (Cuvier 1829), at Nosy Be, NW Madagascar|journal=Tropical Zoology|volume=18|issue=2|year=2005|pages=209–225|url=http://fupress.net/index.php/tropicalzoology/article/download/124/122|format=PDF|doi=10.1080/03946975.2005.10531221|bibcode=2005TrZoo..18..209A|accessdate=2014-04-17}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140417180849/http://fupress.net/index.php/tropicalzoology/article/download/124/122 |date=2014-04-17 }}</ref> дар ҷангалҳои тропикӣ ёфт мешавад. Илова бар ин, он ба Реюнион ва [[Маврикий]], инчунин ба иёлати [[Флорида|Флоридаи]] [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] муаррифӣ шудааст.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://edis.ifas.ufl.edu/publication/UW501|title=WEC456/UW501: Florida's Introduced Reptiles: Veiled Chameleon (Chamaeleo calyptratus), Oustalet's Chameleon (Furcifer oustaleti), and Panther Chameleon (Furcifer pardalis)|website=edis.ifas.ufl.edu|lang=en|accessdate=2023-07-10}}</ref> == Таксономия == Бӯқаламуни палангсонро якумин шуда, соли 1829, табиатшиноси фаронсавӣ Жорж Кувие ({{lang-fr|Georges Cuvier}}) тавсиф кардааст.<ref name=andreone/> Номи авлодии он, ''Furcifer'', аз калимаи лотинӣ гирифта шуда, маънояш "душоха" аст ва ба шакли пойҳои ин ҳайвон ишора мекунад.<ref name= Furcifer>{{cite book| title=The Chameleon Handbook|first=François|last= Le Berre|author2=Richard D. Bartlett| publisher =Barron's Educational Series|year=2009 |page=4|isbn=978-0-7641-4142-3|url=https://books.google.com/books?id=cxWLIC6ZvxUC&pg=PA4 }}</ref> Номи намудии ''pardalis'' маънои "палангмонанд" ё "доғдори мисли паланг"-ро дорад.<ref>{{cite book|title =From bacteria to plants|first=Michael J. |last=Padilla |author2=Ioannis Miaoulis|publisher= Prentice Hall|year= 2002 |page=30|isbn =978-0-13-054059-1 }}</ref> == Тавсифи зоологӣ == [[Акс:Furcifer_pardalis_moving_eyes.ogv|мини|Видеои ҳаракати чашмони бӯқаламуни палангсон аз наздик.]] Бӯқаламунҳои палангсон то 40 – 51 см дароз мешаванд. Наринаҳо нисбат ба модинаҳо рангорангтар, калонтар ва вазнинтар мебошанд.<ref name="auto">{{cite journal |last1=Andreone |first1=F. |last2=Guarino |first2=F.M. |last3=Randrianirina |first3=J.E. |title=Life history traits, age profile, and conservation of the panther chameleon, Furcifer pardalis (Cuvier 1829), at Nosy Be, NW Madagascar |journal=Tropical Zoology |date=2005 |volume=18 |issue=2 |pages=209–225|doi=10.1080/03946975.2005.10531221 |bibcode=2005TrZoo..18..209A }}</ref> Ранги онҳо вобаста ба маҳалли зист фарқ мекунад. Намудҳои гуногуни рангро одатан аз рӯйи минтақае, ки дар он зиндагӣ мекунанд, ном мебаранд. Бӯқаламунҳои минтақаҳои Нусӣ Бе, Анкифӣ ва Амбанҷа бештар ранги [[Кабуд|кабуди]] дурахшон доранд. Дар Амбилобе, Антсиранана ва Самбава онҳо бештар [[Сурх|сурх]], [[Сабз|сабз]] ё [[норинҷӣ]] мешаванд. Дар Мароантсетра ва Таматаве бештар бӯқаламунҳои сурх вомехӯранд. Модинаҳо, новобаста аз маҳалли зист, одатан [[Қаҳваранг|қаҳваранг]] ё [[Зард|зардтоб]] буда, баъзан тобиши гулобӣ, [[Шафтолу|шафтолуранг]] ё норанҷии равшан доранд. Бо вуҷуди ин, байни минтақаҳои гуногун дар ранг ва нақши онҳо каме фарқият дида мешавад.<ref name="Ferguson">{{cite book| title=The Panther chameleon: color variation, natural history, conservation, and captive management |first= Gary |last=Ferguson |author2=James B. Murphy |author3=Jean-Baptiste Ramanamanjato |author4=Achille P. Raselimanana|publisher= Krieger Publishing Company |year= 2004 |isbn =978-1-57524-194-4 |pages=54, 62–63}}</ref> Мисли ҳамаи [[Бӯқаламун|бӯқаламунҳо]], бӯқаламуни палангсон сохти махсуси ангуштон дорад. Дар ҳар як по панҷ ангушт ба ду гурӯҳ ҷудо шудаанд: як гурӯҳи дуангушта ва як гурӯҳи сеангушта. Ин сохтори панҷа ба бӯқаламун имкон медиҳад, ки шохаҳои борикро сахт қапад. Ҳар ангушт [[Чангол|чанголҳои]] тез дорад, ки ҳангоми ба пӯстлохи дарахт часпида баромадан ёрӣ медиҳад.<ref>{{cite book |last1=Higham |first1=Timothy E. |title=The Biology of Chameleons |last2=Anderson |first2=Christopher V. |publisher=University of California Press |year=2014 |isbn=978-0-520-95738-1 |editor1-last=Tolley |editor1-first=Krystal A. |location=Berkeley |pages=111–138 |chapter=Function and adaptation of chameleons |editor2-last=Herrel |editor2-first=Anthony}}</ref> Бӯқаламунҳои палангсон забони хеле дароз доранд, ки баъзан аз баданашон ҳам дарозтар мешавад. Онҳо метавонанд забонро ба тезӣ берун бароварда, сайдро гиранд. Онҳо асосан ҷонварони [[Бемӯҳраҳо|бемӯҳра]] ва гоҳ-гоҳ [[Рустаниҳо|рустаниҳоро]] низ мехӯранд.<ref>{{cite web | url=https://animaldiversity.org/accounts/Furcifer_pardalis/ | title=Furcifer pardalis (English common name not available) | website=Animal Diversity Web}}</ref> Вақте ки нӯги забон ба сайд мечаспад, он зуд ба даҳон кашида мешавад. Сипас бӯқаламун сайдро бо ҷоғҳои қавии худ майда карда мехӯрад.<ref>{{cite book |last=Piper |first=Ross |url=https://archive.org/details/extraordinaryani0000pipe |title=Extraordinary Animals: An Encyclopedia of Curious and Unusual Animals |publisher=Greenwood Press |year=2007 |isbn=978-0-313-33922-6 |page=https://archive.org/details/extraordinaryani0000pipe/page/74 74}}</ref> == Паҳншавӣ == Бӯқаламуни палангсон ба [[Мадагаскар]] бумӣ аст. Ин намуд дар пастиҳои шарқӣ ва шимолу шарқии кишвар васеъ паҳн шудааст.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=Jenkins, R.K.B. |author2=Andreone, F. |author3=Andriamazava, A. |author4=Anjeriniaina, M. |author5=Brady, L. |author6=Glaw, F. |author7=Griffiths, R.A. |author8=Rabibisoa, N. |author9=Rakotomalala, D. |author10=Randrianantoandro, J.C. |author11=Randrianiriana, J. |author12=Randrianizahana, H. |author13=Ratsoavina, F. |author14=Robsomanitrandrasana, E. |year=2011 |title=''Furcifer pardalis'' |volume=2011 |article-number=e.T172955A6947909 |doi=10.2305/IUCN.UK.2011-2.RLTS.T172955A6947909.en |access-date=17 August 2021}}</ref> Ғайр аз ин, он ба Реюнион, [[Маврикий]] ва солҳои охир ба иёлати Флоридаи ИМА низ бо роҳи савдои [[ҳайвони хонагӣ|ҳайвоноти хонагӣ]] ворид шудааст.<ref name="IUCN" /><ref name=":3" /> Бӯқаламуни палангсон дар шарқи Мадагаскар дар ҷангалҳои боронӣ ва дар шимолу ғарб дар ҷангалҳои хушктару пароканда ва саваннаҳо зиндагӣ мекунад.<ref name=":2" /> == Рафтор == Бӯқаламуни палангсон ҳудудталаб буда, берун аз давраи ҷуфтшавӣ, қисми зиёди умрашро танҳо мегузаронад. Вақте ки ду нарина бо ҳам рӯ ба рӯ мешаванд, ранги худро дигар мекунанд ва баданашонро варам кунонида, зӯрии худро нишон диҳанд. Аксар вақт задухӯрд бо ҳамин тамом мешавад ва наринаи тарсида ақибнишинӣ карда, рангаш тира мешавад. Агар ҳардуяшон ақибнишиниро рад кунанд, занозании ҳақиқӣ сар мешавад.<ref name=andreone/> Бӯқаламунҳои палангсон ҳарорати бадани худро вобаста ба шароит пасту баланд мекунанд. Барои гарм кардани баданашон зери офтоб менишинанд.<ref>{{cite journal |last1=Ferguson |first1=Gary W. |last2=Gehrmann |first2=William H. |last3=Chen |first3=Tai C. |last4=Holick |first4=Michael F. |title=Vitamin D-content of the Eggs of the Panther Chameleon Furcifer pardalis: its Relationship to UVB Exposure/vitamin D-condition of Mother, Incubation and Hatching Success. |journal=Journal of Herpetological Medicine and Surgery |date=2005 |volume=15 |issue=4 |pages=9–13|doi=10.5818/1529-9651.15.4.9 }}</ref> == Афзоиш == [[Акс:FurciferPardalisFemale.JPG|рост|мини| Модинаи бордор, ҷазираи [[Реюнион]]]] Бӯқаламунҳои палангсон дар синни ҳафтмоҳагӣ ба балоғати ҷинсӣ мерасанд.<ref name=andreone/> Вақте ки модина тухмдор мешавад, ранги баданаш ба [[Қаҳваранг|қаҳваранги]] тира ё [[Сиёҳ|сиёҳ]] табдил ёфта, рахҳои [[Норинҷӣ|норинҷӣ]] пайдо мекунад. Ӯ бо ин роҳ ба наринаҳои атрофаш нишон медиҳад, ки барои ҷуфтшавӣ омода нест. Модина дар ин давра хеле ҳимоягар шуда, метавонад наринаи наздикшавандаро газад. Ранг ва нақши модинаҳои бордор вобаста ба навъи буқаламун фарқ мекунад ва аз рӯйи рангаш аз кадом маҳалли зист будани онҳо низ муайян карда мешавад.<ref name=andreone/> Модинаҳо одатан пас аз оғози тухмгузорӣ ҳамагӣ 2 – 3 сол зиндагӣ мекунанд, зеро тухмгузорӣ ба бадани онҳо фишори зиёд меорад. Онҳо дар ин муддат тақрибан 5 – 8 маротиба тухм мегузоранд. Шумораи тухмҳо аз дастрасии хӯрок вобаста буда, ҳар бор 10 – 40 тухмро дар бар мегирад. Тухмҳо одатан пас аз тақрибан 240 рӯз кушода мешаванд.<ref name= Badger>{{cite book| title=Lizards: A Natural History of Some Uncommon Creatures&mdash;Extraordinary Chameleons, Iguanas, Geckos, and More|first=David |last=Badger|author2=John Netherton|page=71|publisher= Voyageur Press|year=2006 | isbn =978-0-7603-2579-7}}</ref> == Дар асорат == Ин бӯқаламун аз сабаби ранги зебо, андозаи калон ва афзоиши осонаш дар асорат, дар савдои ҳайвоноти хонагӣ талаботи калон дорад.<ref name="auto"/> Нигоҳубини он нисбат ба дигар бӯқаламунҳо дигар осонтар бошад ҳам, он умри кӯтоҳ дорад ва аз як сол бештар зиндагӣ намекунанд.<ref name="andreone" /><ref name=":2">{{Cite book |title=The Panther chameleon: color variation, natural history, conservation, and captive management |date=2004 |publisher=Krieger Pub. Co |others=Gary Ferguson |isbn=1-57524-194-3 |location=Malabar, Fla. |oclc=52418030}}</ref> == Нигораҳо == <gallery> Акс:Panther Chameleon (Furcifer pardalis) male ... (Captive specimen) (44330298624).jpg|алт=Нарина|Нарина дар асорат Акс:Panther_chameleon_(Furcifer_pardalis)_male_Montagne_d’Ambre.jpg|алт=Нарина|Нарина Акс:Panther chameleon (Furcifer pardalis) male Montagne d’Ambre 2.jpg|алт=Нарина|Нарина </gallery> <gallery> Акс:Panther_chameleon_furcifer_pardalis_female.jpg|алт=Модина|Модина Акс:Lendormi, forêt de La Saline-les-Bains (3452253074).jpg|алт=Модина|Модина </gallery> <gallery> Акс:Oustalet's chameleon (Furcifer oustaleti) juvenile Montagne d’Ambre.jpg|алт=Ҷавон|Ҷавон </gallery> == Адабиёт == {{reflist}} [[Гурӯҳ:Хазандаҳои Мадагаскар]] [[Гурӯҳ:Хазандаҳои Маврикий]] [[Гурӯҳ:Бӯқаламунҳои кӯҳии Мадагаскар]] 5owys64j6dl3i4w40nwcr2419bezm3v 1485563 1485562 2026-08-30T20:18:18Z Zosya95 54344 /* Дар асорат */ 1485563 wikitext text/x-wiki {{Таксон | image file = Panther_chameleon (Furcifer pardalis) male Nosy Be.jpg | image descr = Нарина | iucnstatus = LC | regnum = Ҷонварон | rang = Намуд | parent = Furcifer | latin = Furcifer pardalis | wikispecies = Furcifer pardalis | author = <br>Cuvier, 1829 | range map caption = Паҳншавӣ | range map = Furcifer pardalis distribution.png | syn = {{Collapsible list|title='' | {{btname|Chamaeleo pardalis|Cuvier 1829 <ref name=eol-synonym>{{cite encyclopedia | title = Synonyms of Panther Chameleon (Furcifer pardalis) | encyclopedia = Encyclopedia of Life | url = http://eol.org/pages/1056895/names/synonyms | access-date = 24 декабри 2013 }}</ref>}} | {{btname|Chamaeleo ater|Lesson 1832}} | {{btname|Cyneosaura pardalis|Gray 1865}} | {{btname|Chamaeleo guentheri|Boulenger 1888}} | {{btname|Chamaeleon longicauda|Günther 1891}} | {{btname|Chamaeleon axillaris|Werner 1899}} | {{btname|Chamaeleon krempfi|Chabanaud 1923}} | {{btname|Chamaeleo niger|Duméril & Bibron 1836}} | {{btname|Chamaeleon pardalis|Werner 1911}} | {{btname|Chamaeleon guentheri|Werner 1911}} }} }} '''Бӯқаламуни палангсон''' ({{lang-la|Furcifer pardalis}}) як [[Намуд (таксономия)|намуди]] [[Бӯқаламун|бӯқаламуне]] аст, ки дар қисматҳои шарқӣ ва шимолии [[Мадагаскар]],<ref name="andreone">{{Cite journal|author=Andreone|first=F.|title=Life history traits, age profile, and conservation of the panther chameleon, ''Furcifer pardalis'' (Cuvier 1829), at Nosy Be, NW Madagascar|journal=Tropical Zoology|volume=18|issue=2|year=2005|pages=209–225|url=http://fupress.net/index.php/tropicalzoology/article/download/124/122|format=PDF|doi=10.1080/03946975.2005.10531221|bibcode=2005TrZoo..18..209A|accessdate=2014-04-17}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140417180849/http://fupress.net/index.php/tropicalzoology/article/download/124/122 |date=2014-04-17 }}</ref> дар ҷангалҳои тропикӣ ёфт мешавад. Илова бар ин, он ба Реюнион ва [[Маврикий]], инчунин ба иёлати [[Флорида|Флоридаи]] [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] муаррифӣ шудааст.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://edis.ifas.ufl.edu/publication/UW501|title=WEC456/UW501: Florida's Introduced Reptiles: Veiled Chameleon (Chamaeleo calyptratus), Oustalet's Chameleon (Furcifer oustaleti), and Panther Chameleon (Furcifer pardalis)|website=edis.ifas.ufl.edu|lang=en|accessdate=2023-07-10}}</ref> == Таксономия == Бӯқаламуни палангсонро якумин шуда, соли 1829, табиатшиноси фаронсавӣ Жорж Кувие ({{lang-fr|Georges Cuvier}}) тавсиф кардааст.<ref name=andreone/> Номи авлодии он, ''Furcifer'', аз калимаи лотинӣ гирифта шуда, маънояш "душоха" аст ва ба шакли пойҳои ин ҳайвон ишора мекунад.<ref name= Furcifer>{{cite book| title=The Chameleon Handbook|first=François|last= Le Berre|author2=Richard D. Bartlett| publisher =Barron's Educational Series|year=2009 |page=4|isbn=978-0-7641-4142-3|url=https://books.google.com/books?id=cxWLIC6ZvxUC&pg=PA4 }}</ref> Номи намудии ''pardalis'' маънои "палангмонанд" ё "доғдори мисли паланг"-ро дорад.<ref>{{cite book|title =From bacteria to plants|first=Michael J. |last=Padilla |author2=Ioannis Miaoulis|publisher= Prentice Hall|year= 2002 |page=30|isbn =978-0-13-054059-1 }}</ref> == Тавсифи зоологӣ == [[Акс:Furcifer_pardalis_moving_eyes.ogv|мини|Видеои ҳаракати чашмони бӯқаламуни палангсон аз наздик.]] Бӯқаламунҳои палангсон то 40 – 51 см дароз мешаванд. Наринаҳо нисбат ба модинаҳо рангорангтар, калонтар ва вазнинтар мебошанд.<ref name="auto">{{cite journal |last1=Andreone |first1=F. |last2=Guarino |first2=F.M. |last3=Randrianirina |first3=J.E. |title=Life history traits, age profile, and conservation of the panther chameleon, Furcifer pardalis (Cuvier 1829), at Nosy Be, NW Madagascar |journal=Tropical Zoology |date=2005 |volume=18 |issue=2 |pages=209–225|doi=10.1080/03946975.2005.10531221 |bibcode=2005TrZoo..18..209A }}</ref> Ранги онҳо вобаста ба маҳалли зист фарқ мекунад. Намудҳои гуногуни рангро одатан аз рӯйи минтақае, ки дар он зиндагӣ мекунанд, ном мебаранд. Бӯқаламунҳои минтақаҳои Нусӣ Бе, Анкифӣ ва Амбанҷа бештар ранги [[Кабуд|кабуди]] дурахшон доранд. Дар Амбилобе, Антсиранана ва Самбава онҳо бештар [[Сурх|сурх]], [[Сабз|сабз]] ё [[норинҷӣ]] мешаванд. Дар Мароантсетра ва Таматаве бештар бӯқаламунҳои сурх вомехӯранд. Модинаҳо, новобаста аз маҳалли зист, одатан [[Қаҳваранг|қаҳваранг]] ё [[Зард|зардтоб]] буда, баъзан тобиши гулобӣ, [[Шафтолу|шафтолуранг]] ё норанҷии равшан доранд. Бо вуҷуди ин, байни минтақаҳои гуногун дар ранг ва нақши онҳо каме фарқият дида мешавад.<ref name="Ferguson">{{cite book| title=The Panther chameleon: color variation, natural history, conservation, and captive management |first= Gary |last=Ferguson |author2=James B. Murphy |author3=Jean-Baptiste Ramanamanjato |author4=Achille P. Raselimanana|publisher= Krieger Publishing Company |year= 2004 |isbn =978-1-57524-194-4 |pages=54, 62–63}}</ref> Мисли ҳамаи [[Бӯқаламун|бӯқаламунҳо]], бӯқаламуни палангсон сохти махсуси ангуштон дорад. Дар ҳар як по панҷ ангушт ба ду гурӯҳ ҷудо шудаанд: як гурӯҳи дуангушта ва як гурӯҳи сеангушта. Ин сохтори панҷа ба бӯқаламун имкон медиҳад, ки шохаҳои борикро сахт қапад. Ҳар ангушт [[Чангол|чанголҳои]] тез дорад, ки ҳангоми ба пӯстлохи дарахт часпида баромадан ёрӣ медиҳад.<ref>{{cite book |last1=Higham |first1=Timothy E. |title=The Biology of Chameleons |last2=Anderson |first2=Christopher V. |publisher=University of California Press |year=2014 |isbn=978-0-520-95738-1 |editor1-last=Tolley |editor1-first=Krystal A. |location=Berkeley |pages=111–138 |chapter=Function and adaptation of chameleons |editor2-last=Herrel |editor2-first=Anthony}}</ref> Бӯқаламунҳои палангсон забони хеле дароз доранд, ки баъзан аз баданашон ҳам дарозтар мешавад. Онҳо метавонанд забонро ба тезӣ берун бароварда, сайдро гиранд. Онҳо асосан ҷонварони [[Бемӯҳраҳо|бемӯҳра]] ва гоҳ-гоҳ [[Рустаниҳо|рустаниҳоро]] низ мехӯранд.<ref>{{cite web | url=https://animaldiversity.org/accounts/Furcifer_pardalis/ | title=Furcifer pardalis (English common name not available) | website=Animal Diversity Web}}</ref> Вақте ки нӯги забон ба сайд мечаспад, он зуд ба даҳон кашида мешавад. Сипас бӯқаламун сайдро бо ҷоғҳои қавии худ майда карда мехӯрад.<ref>{{cite book |last=Piper |first=Ross |url=https://archive.org/details/extraordinaryani0000pipe |title=Extraordinary Animals: An Encyclopedia of Curious and Unusual Animals |publisher=Greenwood Press |year=2007 |isbn=978-0-313-33922-6 |page=https://archive.org/details/extraordinaryani0000pipe/page/74 74}}</ref> == Паҳншавӣ == Бӯқаламуни палангсон ба [[Мадагаскар]] бумӣ аст. Ин намуд дар пастиҳои шарқӣ ва шимолу шарқии кишвар васеъ паҳн шудааст.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=Jenkins, R.K.B. |author2=Andreone, F. |author3=Andriamazava, A. |author4=Anjeriniaina, M. |author5=Brady, L. |author6=Glaw, F. |author7=Griffiths, R.A. |author8=Rabibisoa, N. |author9=Rakotomalala, D. |author10=Randrianantoandro, J.C. |author11=Randrianiriana, J. |author12=Randrianizahana, H. |author13=Ratsoavina, F. |author14=Robsomanitrandrasana, E. |year=2011 |title=''Furcifer pardalis'' |volume=2011 |article-number=e.T172955A6947909 |doi=10.2305/IUCN.UK.2011-2.RLTS.T172955A6947909.en |access-date=17 August 2021}}</ref> Ғайр аз ин, он ба Реюнион, [[Маврикий]] ва солҳои охир ба иёлати Флоридаи ИМА низ бо роҳи савдои [[ҳайвони хонагӣ|ҳайвоноти хонагӣ]] ворид шудааст.<ref name="IUCN" /><ref name=":3" /> Бӯқаламуни палангсон дар шарқи Мадагаскар дар ҷангалҳои боронӣ ва дар шимолу ғарб дар ҷангалҳои хушктару пароканда ва саваннаҳо зиндагӣ мекунад.<ref name=":2" /> == Рафтор == Бӯқаламуни палангсон ҳудудталаб буда, берун аз давраи ҷуфтшавӣ, қисми зиёди умрашро танҳо мегузаронад. Вақте ки ду нарина бо ҳам рӯ ба рӯ мешаванд, ранги худро дигар мекунанд ва баданашонро варам кунонида, зӯрии худро нишон диҳанд. Аксар вақт задухӯрд бо ҳамин тамом мешавад ва наринаи тарсида ақибнишинӣ карда, рангаш тира мешавад. Агар ҳардуяшон ақибнишиниро рад кунанд, занозании ҳақиқӣ сар мешавад.<ref name=andreone/> Бӯқаламунҳои палангсон ҳарорати бадани худро вобаста ба шароит пасту баланд мекунанд. Барои гарм кардани баданашон зери офтоб менишинанд.<ref>{{cite journal |last1=Ferguson |first1=Gary W. |last2=Gehrmann |first2=William H. |last3=Chen |first3=Tai C. |last4=Holick |first4=Michael F. |title=Vitamin D-content of the Eggs of the Panther Chameleon Furcifer pardalis: its Relationship to UVB Exposure/vitamin D-condition of Mother, Incubation and Hatching Success. |journal=Journal of Herpetological Medicine and Surgery |date=2005 |volume=15 |issue=4 |pages=9–13|doi=10.5818/1529-9651.15.4.9 }}</ref> == Афзоиш == [[Акс:FurciferPardalisFemale.JPG|рост|мини| Модинаи бордор, ҷазираи [[Реюнион]]]] Бӯқаламунҳои палангсон дар синни ҳафтмоҳагӣ ба балоғати ҷинсӣ мерасанд.<ref name=andreone/> Вақте ки модина тухмдор мешавад, ранги баданаш ба [[Қаҳваранг|қаҳваранги]] тира ё [[Сиёҳ|сиёҳ]] табдил ёфта, рахҳои [[Норинҷӣ|норинҷӣ]] пайдо мекунад. Ӯ бо ин роҳ ба наринаҳои атрофаш нишон медиҳад, ки барои ҷуфтшавӣ омода нест. Модина дар ин давра хеле ҳимоягар шуда, метавонад наринаи наздикшавандаро газад. Ранг ва нақши модинаҳои бордор вобаста ба навъи буқаламун фарқ мекунад ва аз рӯйи рангаш аз кадом маҳалли зист будани онҳо низ муайян карда мешавад.<ref name=andreone/> Модинаҳо одатан пас аз оғози тухмгузорӣ ҳамагӣ 2 – 3 сол зиндагӣ мекунанд, зеро тухмгузорӣ ба бадани онҳо фишори зиёд меорад. Онҳо дар ин муддат тақрибан 5 – 8 маротиба тухм мегузоранд. Шумораи тухмҳо аз дастрасии хӯрок вобаста буда, ҳар бор 10 – 40 тухмро дар бар мегирад. Тухмҳо одатан пас аз тақрибан 240 рӯз кушода мешаванд.<ref name= Badger>{{cite book| title=Lizards: A Natural History of Some Uncommon Creatures&mdash;Extraordinary Chameleons, Iguanas, Geckos, and More|first=David |last=Badger|author2=John Netherton|page=71|publisher= Voyageur Press|year=2006 | isbn =978-0-7603-2579-7}}</ref> == Дар асорат == Ин бӯқаламун аз сабаби ранги зебо, андозаи калон ва афзоиши осонаш дар асорат, дар савдои [[Ҳайвони хонагӣ|ҳайвоноти хонагӣ]] талаботи калон дорад.<ref name="auto"/> Нигоҳубини он нисбат ба дигар бӯқаламунҳо осонтар бошад ҳам, он умри кӯтоҳ дорад ва аз як сол бештар зиндагӣ намекунанд.<ref name="andreone" /><ref name=":2">{{Cite book |title=The Panther chameleon: color variation, natural history, conservation, and captive management |date=2004 |publisher=Krieger Pub. Co |others=Gary Ferguson |isbn=1-57524-194-3 |location=Malabar, Fla. |oclc=52418030}}</ref> == Нигораҳо == <gallery> Акс:Panther Chameleon (Furcifer pardalis) male ... (Captive specimen) (44330298624).jpg|алт=Нарина|Нарина дар асорат Акс:Panther_chameleon_(Furcifer_pardalis)_male_Montagne_d’Ambre.jpg|алт=Нарина|Нарина Акс:Panther chameleon (Furcifer pardalis) male Montagne d’Ambre 2.jpg|алт=Нарина|Нарина </gallery> <gallery> Акс:Panther_chameleon_furcifer_pardalis_female.jpg|алт=Модина|Модина Акс:Lendormi, forêt de La Saline-les-Bains (3452253074).jpg|алт=Модина|Модина </gallery> <gallery> Акс:Oustalet's chameleon (Furcifer oustaleti) juvenile Montagne d’Ambre.jpg|алт=Ҷавон|Ҷавон </gallery> == Адабиёт == {{reflist}} [[Гурӯҳ:Хазандаҳои Мадагаскар]] [[Гурӯҳ:Хазандаҳои Маврикий]] [[Гурӯҳ:Бӯқаламунҳои кӯҳии Мадагаскар]] 906w26lyy11zcqv3nemy2wf90myiwq9 1485564 1485563 2026-08-30T20:18:48Z Zosya95 54344 /* Дар асорат */ 1485564 wikitext text/x-wiki {{Таксон | image file = Panther_chameleon (Furcifer pardalis) male Nosy Be.jpg | image descr = Нарина | iucnstatus = LC | regnum = Ҷонварон | rang = Намуд | parent = Furcifer | latin = Furcifer pardalis | wikispecies = Furcifer pardalis | author = <br>Cuvier, 1829 | range map caption = Паҳншавӣ | range map = Furcifer pardalis distribution.png | syn = {{Collapsible list|title='' | {{btname|Chamaeleo pardalis|Cuvier 1829 <ref name=eol-synonym>{{cite encyclopedia | title = Synonyms of Panther Chameleon (Furcifer pardalis) | encyclopedia = Encyclopedia of Life | url = http://eol.org/pages/1056895/names/synonyms | access-date = 24 декабри 2013 }}</ref>}} | {{btname|Chamaeleo ater|Lesson 1832}} | {{btname|Cyneosaura pardalis|Gray 1865}} | {{btname|Chamaeleo guentheri|Boulenger 1888}} | {{btname|Chamaeleon longicauda|Günther 1891}} | {{btname|Chamaeleon axillaris|Werner 1899}} | {{btname|Chamaeleon krempfi|Chabanaud 1923}} | {{btname|Chamaeleo niger|Duméril & Bibron 1836}} | {{btname|Chamaeleon pardalis|Werner 1911}} | {{btname|Chamaeleon guentheri|Werner 1911}} }} }} '''Бӯқаламуни палангсон''' ({{lang-la|Furcifer pardalis}}) як [[Намуд (таксономия)|намуди]] [[Бӯқаламун|бӯқаламуне]] аст, ки дар қисматҳои шарқӣ ва шимолии [[Мадагаскар]],<ref name="andreone">{{Cite journal|author=Andreone|first=F.|title=Life history traits, age profile, and conservation of the panther chameleon, ''Furcifer pardalis'' (Cuvier 1829), at Nosy Be, NW Madagascar|journal=Tropical Zoology|volume=18|issue=2|year=2005|pages=209–225|url=http://fupress.net/index.php/tropicalzoology/article/download/124/122|format=PDF|doi=10.1080/03946975.2005.10531221|bibcode=2005TrZoo..18..209A|accessdate=2014-04-17}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140417180849/http://fupress.net/index.php/tropicalzoology/article/download/124/122 |date=2014-04-17 }}</ref> дар ҷангалҳои тропикӣ ёфт мешавад. Илова бар ин, он ба Реюнион ва [[Маврикий]], инчунин ба иёлати [[Флорида|Флоридаи]] [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] муаррифӣ шудааст.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://edis.ifas.ufl.edu/publication/UW501|title=WEC456/UW501: Florida's Introduced Reptiles: Veiled Chameleon (Chamaeleo calyptratus), Oustalet's Chameleon (Furcifer oustaleti), and Panther Chameleon (Furcifer pardalis)|website=edis.ifas.ufl.edu|lang=en|accessdate=2023-07-10}}</ref> == Таксономия == Бӯқаламуни палангсонро якумин шуда, соли 1829, табиатшиноси фаронсавӣ Жорж Кувие ({{lang-fr|Georges Cuvier}}) тавсиф кардааст.<ref name=andreone/> Номи авлодии он, ''Furcifer'', аз калимаи лотинӣ гирифта шуда, маънояш "душоха" аст ва ба шакли пойҳои ин ҳайвон ишора мекунад.<ref name= Furcifer>{{cite book| title=The Chameleon Handbook|first=François|last= Le Berre|author2=Richard D. Bartlett| publisher =Barron's Educational Series|year=2009 |page=4|isbn=978-0-7641-4142-3|url=https://books.google.com/books?id=cxWLIC6ZvxUC&pg=PA4 }}</ref> Номи намудии ''pardalis'' маънои "палангмонанд" ё "доғдори мисли паланг"-ро дорад.<ref>{{cite book|title =From bacteria to plants|first=Michael J. |last=Padilla |author2=Ioannis Miaoulis|publisher= Prentice Hall|year= 2002 |page=30|isbn =978-0-13-054059-1 }}</ref> == Тавсифи зоологӣ == [[Акс:Furcifer_pardalis_moving_eyes.ogv|мини|Видеои ҳаракати чашмони бӯқаламуни палангсон аз наздик.]] Бӯқаламунҳои палангсон то 40 – 51 см дароз мешаванд. Наринаҳо нисбат ба модинаҳо рангорангтар, калонтар ва вазнинтар мебошанд.<ref name="auto">{{cite journal |last1=Andreone |first1=F. |last2=Guarino |first2=F.M. |last3=Randrianirina |first3=J.E. |title=Life history traits, age profile, and conservation of the panther chameleon, Furcifer pardalis (Cuvier 1829), at Nosy Be, NW Madagascar |journal=Tropical Zoology |date=2005 |volume=18 |issue=2 |pages=209–225|doi=10.1080/03946975.2005.10531221 |bibcode=2005TrZoo..18..209A }}</ref> Ранги онҳо вобаста ба маҳалли зист фарқ мекунад. Намудҳои гуногуни рангро одатан аз рӯйи минтақае, ки дар он зиндагӣ мекунанд, ном мебаранд. Бӯқаламунҳои минтақаҳои Нусӣ Бе, Анкифӣ ва Амбанҷа бештар ранги [[Кабуд|кабуди]] дурахшон доранд. Дар Амбилобе, Антсиранана ва Самбава онҳо бештар [[Сурх|сурх]], [[Сабз|сабз]] ё [[норинҷӣ]] мешаванд. Дар Мароантсетра ва Таматаве бештар бӯқаламунҳои сурх вомехӯранд. Модинаҳо, новобаста аз маҳалли зист, одатан [[Қаҳваранг|қаҳваранг]] ё [[Зард|зардтоб]] буда, баъзан тобиши гулобӣ, [[Шафтолу|шафтолуранг]] ё норанҷии равшан доранд. Бо вуҷуди ин, байни минтақаҳои гуногун дар ранг ва нақши онҳо каме фарқият дида мешавад.<ref name="Ferguson">{{cite book| title=The Panther chameleon: color variation, natural history, conservation, and captive management |first= Gary |last=Ferguson |author2=James B. Murphy |author3=Jean-Baptiste Ramanamanjato |author4=Achille P. Raselimanana|publisher= Krieger Publishing Company |year= 2004 |isbn =978-1-57524-194-4 |pages=54, 62–63}}</ref> Мисли ҳамаи [[Бӯқаламун|бӯқаламунҳо]], бӯқаламуни палангсон сохти махсуси ангуштон дорад. Дар ҳар як по панҷ ангушт ба ду гурӯҳ ҷудо шудаанд: як гурӯҳи дуангушта ва як гурӯҳи сеангушта. Ин сохтори панҷа ба бӯқаламун имкон медиҳад, ки шохаҳои борикро сахт қапад. Ҳар ангушт [[Чангол|чанголҳои]] тез дорад, ки ҳангоми ба пӯстлохи дарахт часпида баромадан ёрӣ медиҳад.<ref>{{cite book |last1=Higham |first1=Timothy E. |title=The Biology of Chameleons |last2=Anderson |first2=Christopher V. |publisher=University of California Press |year=2014 |isbn=978-0-520-95738-1 |editor1-last=Tolley |editor1-first=Krystal A. |location=Berkeley |pages=111–138 |chapter=Function and adaptation of chameleons |editor2-last=Herrel |editor2-first=Anthony}}</ref> Бӯқаламунҳои палангсон забони хеле дароз доранд, ки баъзан аз баданашон ҳам дарозтар мешавад. Онҳо метавонанд забонро ба тезӣ берун бароварда, сайдро гиранд. Онҳо асосан ҷонварони [[Бемӯҳраҳо|бемӯҳра]] ва гоҳ-гоҳ [[Рустаниҳо|рустаниҳоро]] низ мехӯранд.<ref>{{cite web | url=https://animaldiversity.org/accounts/Furcifer_pardalis/ | title=Furcifer pardalis (English common name not available) | website=Animal Diversity Web}}</ref> Вақте ки нӯги забон ба сайд мечаспад, он зуд ба даҳон кашида мешавад. Сипас бӯқаламун сайдро бо ҷоғҳои қавии худ майда карда мехӯрад.<ref>{{cite book |last=Piper |first=Ross |url=https://archive.org/details/extraordinaryani0000pipe |title=Extraordinary Animals: An Encyclopedia of Curious and Unusual Animals |publisher=Greenwood Press |year=2007 |isbn=978-0-313-33922-6 |page=https://archive.org/details/extraordinaryani0000pipe/page/74 74}}</ref> == Паҳншавӣ == Бӯқаламуни палангсон ба [[Мадагаскар]] бумӣ аст. Ин намуд дар пастиҳои шарқӣ ва шимолу шарқии кишвар васеъ паҳн шудааст.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=Jenkins, R.K.B. |author2=Andreone, F. |author3=Andriamazava, A. |author4=Anjeriniaina, M. |author5=Brady, L. |author6=Glaw, F. |author7=Griffiths, R.A. |author8=Rabibisoa, N. |author9=Rakotomalala, D. |author10=Randrianantoandro, J.C. |author11=Randrianiriana, J. |author12=Randrianizahana, H. |author13=Ratsoavina, F. |author14=Robsomanitrandrasana, E. |year=2011 |title=''Furcifer pardalis'' |volume=2011 |article-number=e.T172955A6947909 |doi=10.2305/IUCN.UK.2011-2.RLTS.T172955A6947909.en |access-date=17 August 2021}}</ref> Ғайр аз ин, он ба Реюнион, [[Маврикий]] ва солҳои охир ба иёлати Флоридаи ИМА низ бо роҳи савдои [[ҳайвони хонагӣ|ҳайвоноти хонагӣ]] ворид шудааст.<ref name="IUCN" /><ref name=":3" /> Бӯқаламуни палангсон дар шарқи Мадагаскар дар ҷангалҳои боронӣ ва дар шимолу ғарб дар ҷангалҳои хушктару пароканда ва саваннаҳо зиндагӣ мекунад.<ref name=":2" /> == Рафтор == Бӯқаламуни палангсон ҳудудталаб буда, берун аз давраи ҷуфтшавӣ, қисми зиёди умрашро танҳо мегузаронад. Вақте ки ду нарина бо ҳам рӯ ба рӯ мешаванд, ранги худро дигар мекунанд ва баданашонро варам кунонида, зӯрии худро нишон диҳанд. Аксар вақт задухӯрд бо ҳамин тамом мешавад ва наринаи тарсида ақибнишинӣ карда, рангаш тира мешавад. Агар ҳардуяшон ақибнишиниро рад кунанд, занозании ҳақиқӣ сар мешавад.<ref name=andreone/> Бӯқаламунҳои палангсон ҳарорати бадани худро вобаста ба шароит пасту баланд мекунанд. Барои гарм кардани баданашон зери офтоб менишинанд.<ref>{{cite journal |last1=Ferguson |first1=Gary W. |last2=Gehrmann |first2=William H. |last3=Chen |first3=Tai C. |last4=Holick |first4=Michael F. |title=Vitamin D-content of the Eggs of the Panther Chameleon Furcifer pardalis: its Relationship to UVB Exposure/vitamin D-condition of Mother, Incubation and Hatching Success. |journal=Journal of Herpetological Medicine and Surgery |date=2005 |volume=15 |issue=4 |pages=9–13|doi=10.5818/1529-9651.15.4.9 }}</ref> == Афзоиш == [[Акс:FurciferPardalisFemale.JPG|рост|мини| Модинаи бордор, ҷазираи [[Реюнион]]]] Бӯқаламунҳои палангсон дар синни ҳафтмоҳагӣ ба балоғати ҷинсӣ мерасанд.<ref name=andreone/> Вақте ки модина тухмдор мешавад, ранги баданаш ба [[Қаҳваранг|қаҳваранги]] тира ё [[Сиёҳ|сиёҳ]] табдил ёфта, рахҳои [[Норинҷӣ|норинҷӣ]] пайдо мекунад. Ӯ бо ин роҳ ба наринаҳои атрофаш нишон медиҳад, ки барои ҷуфтшавӣ омода нест. Модина дар ин давра хеле ҳимоягар шуда, метавонад наринаи наздикшавандаро газад. Ранг ва нақши модинаҳои бордор вобаста ба навъи буқаламун фарқ мекунад ва аз рӯйи рангаш аз кадом маҳалли зист будани онҳо низ муайян карда мешавад.<ref name=andreone/> Модинаҳо одатан пас аз оғози тухмгузорӣ ҳамагӣ 2 – 3 сол зиндагӣ мекунанд, зеро тухмгузорӣ ба бадани онҳо фишори зиёд меорад. Онҳо дар ин муддат тақрибан 5 – 8 маротиба тухм мегузоранд. Шумораи тухмҳо аз дастрасии хӯрок вобаста буда, ҳар бор 10 – 40 тухмро дар бар мегирад. Тухмҳо одатан пас аз тақрибан 240 рӯз кушода мешаванд.<ref name= Badger>{{cite book| title=Lizards: A Natural History of Some Uncommon Creatures&mdash;Extraordinary Chameleons, Iguanas, Geckos, and More|first=David |last=Badger|author2=John Netherton|page=71|publisher= Voyageur Press|year=2006 | isbn =978-0-7603-2579-7}}</ref> == Дар асорат == Ин бӯқаламун аз сабаби ранги зебо, андозаи калон ва афзоиши осонаш дар асорат, дар савдои [[Ҳайвони хонагӣ|ҳайвоноти хонагӣ]] талаботи калон дорад.<ref name="auto"/> Нигоҳубини он нисбат ба дигар бӯқаламунҳо осонтар бошад ҳам, он умри кӯтоҳ дорад ва аз як сол бештар зиндагӣ намекунад.<ref name="andreone" /><ref name=":2">{{Cite book |title=The Panther chameleon: color variation, natural history, conservation, and captive management |date=2004 |publisher=Krieger Pub. Co |others=Gary Ferguson |isbn=1-57524-194-3 |location=Malabar, Fla. |oclc=52418030}}</ref> == Нигораҳо == <gallery> Акс:Panther Chameleon (Furcifer pardalis) male ... (Captive specimen) (44330298624).jpg|алт=Нарина|Нарина дар асорат Акс:Panther_chameleon_(Furcifer_pardalis)_male_Montagne_d’Ambre.jpg|алт=Нарина|Нарина Акс:Panther chameleon (Furcifer pardalis) male Montagne d’Ambre 2.jpg|алт=Нарина|Нарина </gallery> <gallery> Акс:Panther_chameleon_furcifer_pardalis_female.jpg|алт=Модина|Модина Акс:Lendormi, forêt de La Saline-les-Bains (3452253074).jpg|алт=Модина|Модина </gallery> <gallery> Акс:Oustalet's chameleon (Furcifer oustaleti) juvenile Montagne d’Ambre.jpg|алт=Ҷавон|Ҷавон </gallery> == Адабиёт == {{reflist}} [[Гурӯҳ:Хазандаҳои Мадагаскар]] [[Гурӯҳ:Хазандаҳои Маврикий]] [[Гурӯҳ:Бӯқаламунҳои кӯҳии Мадагаскар]] ef3lzk7hk6o23o651y6wctowba0ylai 1485565 1485564 2026-08-30T20:20:06Z Zosya95 54344 1485565 wikitext text/x-wiki {{Таксон | image file = Panther_chameleon (Furcifer pardalis) male Nosy Be.jpg | image descr = Нарина | iucnstatus = LC | regnum = Ҷонварон | rang = Намуд | parent = Furcifer | latin = Furcifer pardalis | wikispecies = Furcifer pardalis | author = <br>Cuvier, 1829 | range map caption = Паҳншавӣ | range map = Furcifer pardalis distribution.png | syn = {{Collapsible list|title='' | {{btname|Chamaeleo pardalis|Cuvier 1829 <ref name=eol-synonym>{{cite encyclopedia | title = Synonyms of Panther Chameleon (Furcifer pardalis) | encyclopedia = Encyclopedia of Life | url = http://eol.org/pages/1056895/names/synonyms | access-date = 24 декабри 2013 }}</ref>}} | {{btname|Chamaeleo ater|Lesson 1832}} | {{btname|Cyneosaura pardalis|Gray 1865}} | {{btname|Chamaeleo guentheri|Boulenger 1888}} | {{btname|Chamaeleon longicauda|Günther 1891}} | {{btname|Chamaeleon axillaris|Werner 1899}} | {{btname|Chamaeleon krempfi|Chabanaud 1923}} | {{btname|Chamaeleo niger|Duméril & Bibron 1836}} | {{btname|Chamaeleon pardalis|Werner 1911}} | {{btname|Chamaeleon guentheri|Werner 1911}} }} }} '''Бӯқаламуни палангсон''' ({{lang-la|Furcifer pardalis}}) як [[Намуд (таксономия)|намуди]] [[Бӯқаламун|бӯқаламуне]] аст, ки дар қисматҳои шарқӣ ва шимолии [[Мадагаскар]],<ref name="andreone">{{Cite journal|author=Andreone|first=F.|title=Life history traits, age profile, and conservation of the panther chameleon, ''Furcifer pardalis'' (Cuvier 1829), at Nosy Be, NW Madagascar|journal=Tropical Zoology|volume=18|issue=2|year=2005|pages=209–225|url=http://fupress.net/index.php/tropicalzoology/article/download/124/122|format=PDF|doi=10.1080/03946975.2005.10531221|bibcode=2005TrZoo..18..209A|accessdate=2014-04-17}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140417180849/http://fupress.net/index.php/tropicalzoology/article/download/124/122 |date=2014-04-17 }}</ref> дар ҷангалҳои тропикӣ ёфт мешавад. Илова бар ин, он ба Реюнион ва [[Маврикий]], инчунин ба иёлати [[Флорида|Флоридаи]] [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] муаррифӣ шудааст.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://edis.ifas.ufl.edu/publication/UW501|title=WEC456/UW501: Florida's Introduced Reptiles: Veiled Chameleon (Chamaeleo calyptratus), Oustalet's Chameleon (Furcifer oustaleti), and Panther Chameleon (Furcifer pardalis)|website=edis.ifas.ufl.edu|lang=en|accessdate=2023-07-10}}</ref> == Таксономия == Бӯқаламуни палангсонро якумин шуда, соли 1829, табиатшиноси фаронсавӣ Жорж Кувие ({{lang-fr|Georges Cuvier}}) тавсиф кардааст.<ref name=andreone/> Номи авлодии он, ''Furcifer'', аз калимаи лотинӣ гирифта шуда, маънояш "душоха" аст ва ба шакли пойҳои ин ҳайвон ишора мекунад.<ref name= Furcifer>{{cite book| title=The Chameleon Handbook|first=François|last= Le Berre|author2=Richard D. Bartlett| publisher =Barron's Educational Series|year=2009 |page=4|isbn=978-0-7641-4142-3|url=https://books.google.com/books?id=cxWLIC6ZvxUC&pg=PA4 }}</ref> Номи намудии ''pardalis'' маънои "палангмонанд" ё "доғдори мисли паланг"-ро дорад.<ref>{{cite book|title =From bacteria to plants|first=Michael J. |last=Padilla |author2=Ioannis Miaoulis|publisher= Prentice Hall|year= 2002 |page=30|isbn =978-0-13-054059-1 }}</ref> == Тавсифи зоологӣ == [[Акс:Furcifer_pardalis_moving_eyes.ogv|мини|Видеои ҳаракати чашмони бӯқаламуни палангсон аз наздик.]] Бӯқаламунҳои палангсон то 40 – 51 см дароз мешаванд. Наринаҳо нисбат ба модинаҳо рангорангтар, калонтар ва вазнинтар мебошанд.<ref name="auto">{{cite journal |last1=Andreone |first1=F. |last2=Guarino |first2=F.M. |last3=Randrianirina |first3=J.E. |title=Life history traits, age profile, and conservation of the panther chameleon, Furcifer pardalis (Cuvier 1829), at Nosy Be, NW Madagascar |journal=Tropical Zoology |date=2005 |volume=18 |issue=2 |pages=209–225|doi=10.1080/03946975.2005.10531221 |bibcode=2005TrZoo..18..209A }}</ref> Ранги онҳо вобаста ба маҳалли зист фарқ мекунад. Намудҳои гуногуни рангро одатан аз рӯйи минтақае, ки дар он зиндагӣ мекунанд, ном мебаранд. Бӯқаламунҳои минтақаҳои Нусӣ Бе, Анкифӣ ва Амбанҷа бештар ранги [[Кабуд|кабуди]] дурахшон доранд. Дар Амбилобе, Антсиранана ва Самбава онҳо бештар [[Сурх|сурх]], [[Сабз|сабз]] ё [[норинҷӣ]] мешаванд. Дар Мароантсетра ва Таматаве бештар бӯқаламунҳои сурх вомехӯранд. Модинаҳо, новобаста аз маҳалли зист, одатан [[Қаҳваранг|қаҳваранг]] ё [[Зард|зардтоб]] буда, баъзан тобиши гулобӣ, [[Шафтолу|шафтолуранг]] ё норанҷии равшан доранд. Бо вуҷуди ин, байни минтақаҳои гуногун дар ранг ва нақши онҳо каме фарқият дида мешавад.<ref name="Ferguson">{{cite book| title=The Panther chameleon: color variation, natural history, conservation, and captive management |first= Gary |last=Ferguson |author2=James B. Murphy |author3=Jean-Baptiste Ramanamanjato |author4=Achille P. Raselimanana|publisher= Krieger Publishing Company |year= 2004 |isbn =978-1-57524-194-4 |pages=54, 62–63}}</ref> Мисли ҳамаи [[Бӯқаламун|бӯқаламунҳо]], бӯқаламуни палангсон сохти махсуси ангуштон дорад. Дар ҳар як по панҷ ангушт ба ду гурӯҳ ҷудо шудаанд: як гурӯҳи дуангушта ва як гурӯҳи сеангушта. Ин сохтори панҷа ба бӯқаламун имкон медиҳад, ки шохаҳои борикро сахт қапад. Ҳар ангушт [[Чангол|чанголҳои]] тез дорад, ки ҳангоми ба пӯстлохи дарахт часпида баромадан ёрӣ медиҳад.<ref>{{cite book |last1=Higham |first1=Timothy E. |title=The Biology of Chameleons |last2=Anderson |first2=Christopher V. |publisher=University of California Press |year=2014 |isbn=978-0-520-95738-1 |editor1-last=Tolley |editor1-first=Krystal A. |location=Berkeley |pages=111–138 |chapter=Function and adaptation of chameleons |editor2-last=Herrel |editor2-first=Anthony}}</ref> Бӯқаламунҳои палангсон забони хеле дароз доранд, ки баъзан аз баданашон ҳам дарозтар мешавад. Онҳо метавонанд забонро ба тезӣ берун бароварда, сайдро гиранд. Онҳо асосан ҷонварони [[Бемӯҳраҳо|бемӯҳра]] ва гоҳ-гоҳ [[Рустаниҳо|рустаниҳоро]] низ мехӯранд.<ref>{{cite web | url=https://animaldiversity.org/accounts/Furcifer_pardalis/ | title=Furcifer pardalis (English common name not available) | website=Animal Diversity Web}}</ref> Вақте ки нӯги забон ба сайд мечаспад, он зуд ба даҳон кашида мешавад. Сипас бӯқаламун сайдро бо ҷоғҳои қавии худ майда карда мехӯрад.<ref>{{cite book |last=Piper |first=Ross |url=https://archive.org/details/extraordinaryani0000pipe |title=Extraordinary Animals: An Encyclopedia of Curious and Unusual Animals |publisher=Greenwood Press |year=2007 |isbn=978-0-313-33922-6 |page=https://archive.org/details/extraordinaryani0000pipe/page/74 74}}</ref> == Паҳншавӣ == Бӯқаламуни палангсон ба [[Мадагаскар]] бумӣ аст. Ин намуд дар пастиҳои шарқӣ ва шимолу шарқии кишвар васеъ паҳн шудааст.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=Jenkins, R.K.B. |author2=Andreone, F. |author3=Andriamazava, A. |author4=Anjeriniaina, M. |author5=Brady, L. |author6=Glaw, F. |author7=Griffiths, R.A. |author8=Rabibisoa, N. |author9=Rakotomalala, D. |author10=Randrianantoandro, J.C. |author11=Randrianiriana, J. |author12=Randrianizahana, H. |author13=Ratsoavina, F. |author14=Robsomanitrandrasana, E. |year=2011 |title=''Furcifer pardalis'' |volume=2011 |article-number=e.T172955A6947909 |doi=10.2305/IUCN.UK.2011-2.RLTS.T172955A6947909.en |access-date=17 August 2021}}</ref> Ғайр аз ин, он ба Реюнион, [[Маврикий]] ва солҳои охир ба иёлати Флоридаи ИМА низ бо роҳи савдои [[ҳайвони хонагӣ|ҳайвоноти хонагӣ]] ворид шудааст.<ref name="IUCN" /><ref name=":3" /> Бӯқаламуни палангсон дар шарқи Мадагаскар дар ҷангалҳои боронӣ ва дар шимолу ғарб дар ҷангалҳои хушктару пароканда ва саваннаҳо зиндагӣ мекунад.<ref name=":2" /> == Рафтор == Бӯқаламуни палангсон ҳудудталаб буда, берун аз давраи ҷуфтшавӣ, қисми зиёди умрашро танҳо мегузаронад. Вақте ки ду нарина бо ҳам рӯ ба рӯ мешаванд, ранги худро дигар мекунанд ва баданашонро варам кунонида, зӯрии худро нишон диҳанд. Аксар вақт задухӯрд бо ҳамин тамом мешавад ва наринаи тарсида ақибнишинӣ карда, рангаш тира мешавад. Агар ҳардуяшон ақибнишиниро рад кунанд, занозании ҳақиқӣ сар мешавад.<ref name=andreone/> Бӯқаламунҳои палангсон ҳарорати бадани худро вобаста ба шароит пасту баланд мекунанд. Барои гарм кардани баданашон зери офтоб менишинанд.<ref>{{cite journal |last1=Ferguson |first1=Gary W. |last2=Gehrmann |first2=William H. |last3=Chen |first3=Tai C. |last4=Holick |first4=Michael F. |title=Vitamin D-content of the Eggs of the Panther Chameleon Furcifer pardalis: its Relationship to UVB Exposure/vitamin D-condition of Mother, Incubation and Hatching Success. |journal=Journal of Herpetological Medicine and Surgery |date=2005 |volume=15 |issue=4 |pages=9–13|doi=10.5818/1529-9651.15.4.9 }}</ref> == Афзоиш == [[Акс:FurciferPardalisFemale.JPG|рост|мини| Модинаи бордор, ҷазираи [[Реюнион]]]] Бӯқаламунҳои палангсон дар синни ҳафтмоҳагӣ ба балоғати ҷинсӣ мерасанд.<ref name=andreone/> Вақте ки модина тухмдор мешавад, ранги баданаш ба [[Қаҳваранг|қаҳваранги]] тира ё [[Сиёҳ|сиёҳ]] табдил ёфта, рахҳои [[Норинҷӣ|норинҷӣ]] пайдо мекунад. Ӯ бо ин роҳ ба наринаҳои атрофаш нишон медиҳад, ки барои ҷуфтшавӣ омода нест. Модина дар ин давра хеле ҳимоягар шуда, метавонад наринаи наздикшавандаро газад. Ранг ва нақши модинаҳои бордор вобаста ба навъи буқаламун фарқ мекунад ва аз рӯйи рангаш аз кадом маҳалли зист будани онҳо низ муайян карда мешавад.<ref name=andreone/> Модинаҳо одатан пас аз оғози тухмгузорӣ ҳамагӣ 2 – 3 сол зиндагӣ мекунанд, зеро тухмгузорӣ ба бадани онҳо фишори зиёд меорад. Онҳо дар ин муддат тақрибан 5 – 8 маротиба тухм мегузоранд. Шумораи тухмҳо аз дастрасии хӯрок вобаста буда, ҳар бор 10 – 40 тухмро дар бар мегирад. Тухмҳо одатан пас аз тақрибан 240 рӯз кушода мешаванд.<ref name= Badger>{{cite book| title=Lizards: A Natural History of Some Uncommon Creatures&mdash;Extraordinary Chameleons, Iguanas, Geckos, and More|first=David |last=Badger|author2=John Netherton|page=71|publisher= Voyageur Press|year=2006 | isbn =978-0-7603-2579-7}}</ref> == Дар асорат == Ин бӯқаламун аз сабаби ранги зебо, андозаи калон ва афзоиши осонаш дар асорат, дар савдои [[Ҳайвони хонагӣ|ҳайвоноти хонагӣ]] талаботи калон дорад.<ref name="auto"/> Нигоҳубини он нисбат ба дигар бӯқаламунҳо осонтар бошад ҳам, он дар асорат аз як сол бештар зиндагӣ намекунад.<ref name="andreone" /><ref name=":2">{{Cite book |title=The Panther chameleon: color variation, natural history, conservation, and captive management |date=2004 |publisher=Krieger Pub. Co |others=Gary Ferguson |isbn=1-57524-194-3 |location=Malabar, Fla. |oclc=52418030}}</ref> == Нигораҳо == <gallery> Акс:Panther Chameleon (Furcifer pardalis) male ... (Captive specimen) (44330298624).jpg|алт=Нарина|Нарина дар асорат Акс:Panther_chameleon_(Furcifer_pardalis)_male_Montagne_d’Ambre.jpg|алт=Нарина|Нарина Акс:Panther chameleon (Furcifer pardalis) male Montagne d’Ambre 2.jpg|алт=Нарина|Нарина </gallery> <gallery> Акс:Panther_chameleon_furcifer_pardalis_female.jpg|алт=Модина|Модина Акс:Lendormi, forêt de La Saline-les-Bains (3452253074).jpg|алт=Модина|Модина </gallery> <gallery> Акс:Oustalet's chameleon (Furcifer oustaleti) juvenile Montagne d’Ambre.jpg|алт=Ҷавон|Ҷавон </gallery> == Адабиёт == {{reflist}} [[Гурӯҳ:Хазандаҳои Мадагаскар]] [[Гурӯҳ:Хазандаҳои Маврикий]] [[Гурӯҳ:Бӯқаламунҳои кӯҳии Мадагаскар]] hrn0js5kdgy1uh4i3kdv2890ic63m29 1485566 1485565 2026-08-30T20:26:16Z Zosya95 54344 /* Тавсифи зоологӣ */ 1485566 wikitext text/x-wiki {{Таксон | image file = Panther_chameleon (Furcifer pardalis) male Nosy Be.jpg | image descr = Нарина | iucnstatus = LC | regnum = Ҷонварон | rang = Намуд | parent = Furcifer | latin = Furcifer pardalis | wikispecies = Furcifer pardalis | author = <br>Cuvier, 1829 | range map caption = Паҳншавӣ | range map = Furcifer pardalis distribution.png | syn = {{Collapsible list|title='' | {{btname|Chamaeleo pardalis|Cuvier 1829 <ref name=eol-synonym>{{cite encyclopedia | title = Synonyms of Panther Chameleon (Furcifer pardalis) | encyclopedia = Encyclopedia of Life | url = http://eol.org/pages/1056895/names/synonyms | access-date = 24 декабри 2013 }}</ref>}} | {{btname|Chamaeleo ater|Lesson 1832}} | {{btname|Cyneosaura pardalis|Gray 1865}} | {{btname|Chamaeleo guentheri|Boulenger 1888}} | {{btname|Chamaeleon longicauda|Günther 1891}} | {{btname|Chamaeleon axillaris|Werner 1899}} | {{btname|Chamaeleon krempfi|Chabanaud 1923}} | {{btname|Chamaeleo niger|Duméril & Bibron 1836}} | {{btname|Chamaeleon pardalis|Werner 1911}} | {{btname|Chamaeleon guentheri|Werner 1911}} }} }} '''Бӯқаламуни палангсон''' ({{lang-la|Furcifer pardalis}}) як [[Намуд (таксономия)|намуди]] [[Бӯқаламун|бӯқаламуне]] аст, ки дар қисматҳои шарқӣ ва шимолии [[Мадагаскар]],<ref name="andreone">{{Cite journal|author=Andreone|first=F.|title=Life history traits, age profile, and conservation of the panther chameleon, ''Furcifer pardalis'' (Cuvier 1829), at Nosy Be, NW Madagascar|journal=Tropical Zoology|volume=18|issue=2|year=2005|pages=209–225|url=http://fupress.net/index.php/tropicalzoology/article/download/124/122|format=PDF|doi=10.1080/03946975.2005.10531221|bibcode=2005TrZoo..18..209A|accessdate=2014-04-17}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140417180849/http://fupress.net/index.php/tropicalzoology/article/download/124/122 |date=2014-04-17 }}</ref> дар ҷангалҳои тропикӣ ёфт мешавад. Илова бар ин, он ба Реюнион ва [[Маврикий]], инчунин ба иёлати [[Флорида|Флоридаи]] [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] муаррифӣ шудааст.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://edis.ifas.ufl.edu/publication/UW501|title=WEC456/UW501: Florida's Introduced Reptiles: Veiled Chameleon (Chamaeleo calyptratus), Oustalet's Chameleon (Furcifer oustaleti), and Panther Chameleon (Furcifer pardalis)|website=edis.ifas.ufl.edu|lang=en|accessdate=2023-07-10}}</ref> == Таксономия == Бӯқаламуни палангсонро якумин шуда, соли 1829, табиатшиноси фаронсавӣ Жорж Кувие ({{lang-fr|Georges Cuvier}}) тавсиф кардааст.<ref name=andreone/> Номи авлодии он, ''Furcifer'', аз калимаи лотинӣ гирифта шуда, маънояш "душоха" аст ва ба шакли пойҳои ин ҳайвон ишора мекунад.<ref name= Furcifer>{{cite book| title=The Chameleon Handbook|first=François|last= Le Berre|author2=Richard D. Bartlett| publisher =Barron's Educational Series|year=2009 |page=4|isbn=978-0-7641-4142-3|url=https://books.google.com/books?id=cxWLIC6ZvxUC&pg=PA4 }}</ref> Номи намудии ''pardalis'' маънои "палангмонанд" ё "доғдори мисли паланг"-ро дорад.<ref>{{cite book|title =From bacteria to plants|first=Michael J. |last=Padilla |author2=Ioannis Miaoulis|publisher= Prentice Hall|year= 2002 |page=30|isbn =978-0-13-054059-1 }}</ref> == Тавсифи зоологӣ == [[Акс:Furcifer_pardalis_moving_eyes.ogv|мини|Видеои ҳаракати чашмони бӯқаламуни палангсон аз наздик.]] Бӯқаламунҳои палангсон то 40 – 51 см дароз мешаванд. Наринаҳо нисбат ба модинаҳо рангорангтар, калонтар ва вазнинтар мебошанд.<ref name="auto">{{cite journal |last1=Andreone |first1=F. |last2=Guarino |first2=F.M. |last3=Randrianirina |first3=J.E. |title=Life history traits, age profile, and conservation of the panther chameleon, Furcifer pardalis (Cuvier 1829), at Nosy Be, NW Madagascar |journal=Tropical Zoology |date=2005 |volume=18 |issue=2 |pages=209–225|doi=10.1080/03946975.2005.10531221 |bibcode=2005TrZoo..18..209A }}</ref> Ранги онҳо вобаста ба маҳалли зист фарқ мекунад. Намудҳои гуногуни рангро одатан аз рӯйи минтақае, ки дар он зиндагӣ мекунанд, ном мебаранд. Бӯқаламунҳои минтақаҳои Нусӣ Бе, Анкифӣ ва Амбанҷа бештар ранги [[Кабуд|кабуди]] дурахшон доранд. Дар Амбилобе, Антсиранана ва Самбава онҳо бештар [[Сурх|сурх]], [[Сабз|сабз]] ё [[норинҷӣ]] мешаванд. Дар Мароантсетра ва Таматаве бештар бӯқаламунҳои сурх вомехӯранд. Модинаҳо, новобаста аз маҳалли зист, одатан [[Қаҳваранг|қаҳваранг]] ё [[Зард|зардтоб]] буда, баъзан тобиши гулобӣ, [[Шафтолу|шафтолуранг]] ё норинҷии равшан доранд. Бо вуҷуди ин, байни минтақаҳои гуногун дар ранг ва нақши онҳо каме фарқият дида мешавад.<ref name="Ferguson">{{cite book| title=The Panther chameleon: color variation, natural history, conservation, and captive management |first= Gary |last=Ferguson |author2=James B. Murphy |author3=Jean-Baptiste Ramanamanjato |author4=Achille P. Raselimanana|publisher= Krieger Publishing Company |year= 2004 |isbn =978-1-57524-194-4 |pages=54, 62–63}}</ref> Мисли ҳамаи [[Бӯқаламун|бӯқаламунҳо]], бӯқаламуни палангсон сохти махсуси ангуштон дорад. Дар ҳар як по панҷ ангушт ба ду гурӯҳ ҷудо шудаанд: як гурӯҳи дуангушта ва як гурӯҳи сеангушта. Ин сохтори панҷа ба бӯқаламун имкон медиҳад, ки шохаҳои борикро сахт қапад. Ҳар ангушт [[Чангол|чанголҳои]] тез дорад, ки барои ба пӯстлохи дарахт часпида баромадан ёрӣ медиҳад.<ref>{{cite book |last1=Higham |first1=Timothy E. |title=The Biology of Chameleons |last2=Anderson |first2=Christopher V. |publisher=University of California Press |year=2014 |isbn=978-0-520-95738-1 |editor1-last=Tolley |editor1-first=Krystal A. |location=Berkeley |pages=111–138 |chapter=Function and adaptation of chameleons |editor2-last=Herrel |editor2-first=Anthony}}</ref> Бӯқаламунҳои палангсон забони хеле дароз доранд, ки баъзан аз баданашон ҳам дарозтар мешавад. Онҳо метавонанд забонро ба тезӣ берун бароварда, тӯъмаашонро гиранд. Онҳо асосан ҷонварони [[Бемӯҳраҳо|бемӯҳра]] ва гоҳ-гоҳ [[Рустаниҳо|рустаниҳоро]] низ мехӯранд.<ref>{{cite web | url=https://animaldiversity.org/accounts/Furcifer_pardalis/ | title=Furcifer pardalis (English common name not available) | website=Animal Diversity Web}}</ref> Вақте ки нӯги забон ба сайд мечаспад, он зуд ба даҳон кашида мешавад. Сипас бӯқаламун сайдро бо ҷоғҳои қавии худ майда карда мехӯрад.<ref>{{cite book |last=Piper |first=Ross |url=https://archive.org/details/extraordinaryani0000pipe |title=Extraordinary Animals: An Encyclopedia of Curious and Unusual Animals |publisher=Greenwood Press |year=2007 |isbn=978-0-313-33922-6 |page=https://archive.org/details/extraordinaryani0000pipe/page/74 74}}</ref> == Паҳншавӣ == Бӯқаламуни палангсон ба [[Мадагаскар]] бумӣ аст. Ин намуд дар пастиҳои шарқӣ ва шимолу шарқии кишвар васеъ паҳн шудааст.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=Jenkins, R.K.B. |author2=Andreone, F. |author3=Andriamazava, A. |author4=Anjeriniaina, M. |author5=Brady, L. |author6=Glaw, F. |author7=Griffiths, R.A. |author8=Rabibisoa, N. |author9=Rakotomalala, D. |author10=Randrianantoandro, J.C. |author11=Randrianiriana, J. |author12=Randrianizahana, H. |author13=Ratsoavina, F. |author14=Robsomanitrandrasana, E. |year=2011 |title=''Furcifer pardalis'' |volume=2011 |article-number=e.T172955A6947909 |doi=10.2305/IUCN.UK.2011-2.RLTS.T172955A6947909.en |access-date=17 August 2021}}</ref> Ғайр аз ин, он ба Реюнион, [[Маврикий]] ва солҳои охир ба иёлати Флоридаи ИМА низ бо роҳи савдои [[ҳайвони хонагӣ|ҳайвоноти хонагӣ]] ворид шудааст.<ref name="IUCN" /><ref name=":3" /> Бӯқаламуни палангсон дар шарқи Мадагаскар дар ҷангалҳои боронӣ ва дар шимолу ғарб дар ҷангалҳои хушктару пароканда ва саваннаҳо зиндагӣ мекунад.<ref name=":2" /> == Рафтор == Бӯқаламуни палангсон ҳудудталаб буда, берун аз давраи ҷуфтшавӣ, қисми зиёди умрашро танҳо мегузаронад. Вақте ки ду нарина бо ҳам рӯ ба рӯ мешаванд, ранги худро дигар мекунанд ва баданашонро варам кунонида, зӯрии худро нишон диҳанд. Аксар вақт задухӯрд бо ҳамин тамом мешавад ва наринаи тарсида ақибнишинӣ карда, рангаш тира мешавад. Агар ҳардуяшон ақибнишиниро рад кунанд, занозании ҳақиқӣ сар мешавад.<ref name=andreone/> Бӯқаламунҳои палангсон ҳарорати бадани худро вобаста ба шароит пасту баланд мекунанд. Барои гарм кардани баданашон зери офтоб менишинанд.<ref>{{cite journal |last1=Ferguson |first1=Gary W. |last2=Gehrmann |first2=William H. |last3=Chen |first3=Tai C. |last4=Holick |first4=Michael F. |title=Vitamin D-content of the Eggs of the Panther Chameleon Furcifer pardalis: its Relationship to UVB Exposure/vitamin D-condition of Mother, Incubation and Hatching Success. |journal=Journal of Herpetological Medicine and Surgery |date=2005 |volume=15 |issue=4 |pages=9–13|doi=10.5818/1529-9651.15.4.9 }}</ref> == Афзоиш == [[Акс:FurciferPardalisFemale.JPG|рост|мини| Модинаи бордор, ҷазираи [[Реюнион]]]] Бӯқаламунҳои палангсон дар синни ҳафтмоҳагӣ ба балоғати ҷинсӣ мерасанд.<ref name=andreone/> Вақте ки модина тухмдор мешавад, ранги баданаш ба [[Қаҳваранг|қаҳваранги]] тира ё [[Сиёҳ|сиёҳ]] табдил ёфта, рахҳои [[Норинҷӣ|норинҷӣ]] пайдо мекунад. Ӯ бо ин роҳ ба наринаҳои атрофаш нишон медиҳад, ки барои ҷуфтшавӣ омода нест. Модина дар ин давра хеле ҳимоягар шуда, метавонад наринаи наздикшавандаро газад. Ранг ва нақши модинаҳои бордор вобаста ба навъи буқаламун фарқ мекунад ва аз рӯйи рангаш аз кадом маҳалли зист будани онҳо низ муайян карда мешавад.<ref name=andreone/> Модинаҳо одатан пас аз оғози тухмгузорӣ ҳамагӣ 2 – 3 сол зиндагӣ мекунанд, зеро тухмгузорӣ ба бадани онҳо фишори зиёд меорад. Онҳо дар ин муддат тақрибан 5 – 8 маротиба тухм мегузоранд. Шумораи тухмҳо аз дастрасии хӯрок вобаста буда, ҳар бор 10 – 40 тухмро дар бар мегирад. Тухмҳо одатан пас аз тақрибан 240 рӯз кушода мешаванд.<ref name= Badger>{{cite book| title=Lizards: A Natural History of Some Uncommon Creatures&mdash;Extraordinary Chameleons, Iguanas, Geckos, and More|first=David |last=Badger|author2=John Netherton|page=71|publisher= Voyageur Press|year=2006 | isbn =978-0-7603-2579-7}}</ref> == Дар асорат == Ин бӯқаламун аз сабаби ранги зебо, андозаи калон ва афзоиши осонаш дар асорат, дар савдои [[Ҳайвони хонагӣ|ҳайвоноти хонагӣ]] талаботи калон дорад.<ref name="auto"/> Нигоҳубини он нисбат ба дигар бӯқаламунҳо осонтар бошад ҳам, он дар асорат аз як сол бештар зиндагӣ намекунад.<ref name="andreone" /><ref name=":2">{{Cite book |title=The Panther chameleon: color variation, natural history, conservation, and captive management |date=2004 |publisher=Krieger Pub. Co |others=Gary Ferguson |isbn=1-57524-194-3 |location=Malabar, Fla. |oclc=52418030}}</ref> == Нигораҳо == <gallery> Акс:Panther Chameleon (Furcifer pardalis) male ... (Captive specimen) (44330298624).jpg|алт=Нарина|Нарина дар асорат Акс:Panther_chameleon_(Furcifer_pardalis)_male_Montagne_d’Ambre.jpg|алт=Нарина|Нарина Акс:Panther chameleon (Furcifer pardalis) male Montagne d’Ambre 2.jpg|алт=Нарина|Нарина </gallery> <gallery> Акс:Panther_chameleon_furcifer_pardalis_female.jpg|алт=Модина|Модина Акс:Lendormi, forêt de La Saline-les-Bains (3452253074).jpg|алт=Модина|Модина </gallery> <gallery> Акс:Oustalet's chameleon (Furcifer oustaleti) juvenile Montagne d’Ambre.jpg|алт=Ҷавон|Ҷавон </gallery> == Адабиёт == {{reflist}} [[Гурӯҳ:Хазандаҳои Мадагаскар]] [[Гурӯҳ:Хазандаҳои Маврикий]] [[Гурӯҳ:Бӯқаламунҳои кӯҳии Мадагаскар]] jn9af098x9ptjhiyprff5robpzdg2j5 1485567 1485566 2026-08-30T20:26:55Z Zosya95 54344 /* Тавсифи зоологӣ */ 1485567 wikitext text/x-wiki {{Таксон | image file = Panther_chameleon (Furcifer pardalis) male Nosy Be.jpg | image descr = Нарина | iucnstatus = LC | regnum = Ҷонварон | rang = Намуд | parent = Furcifer | latin = Furcifer pardalis | wikispecies = Furcifer pardalis | author = <br>Cuvier, 1829 | range map caption = Паҳншавӣ | range map = Furcifer pardalis distribution.png | syn = {{Collapsible list|title='' | {{btname|Chamaeleo pardalis|Cuvier 1829 <ref name=eol-synonym>{{cite encyclopedia | title = Synonyms of Panther Chameleon (Furcifer pardalis) | encyclopedia = Encyclopedia of Life | url = http://eol.org/pages/1056895/names/synonyms | access-date = 24 декабри 2013 }}</ref>}} | {{btname|Chamaeleo ater|Lesson 1832}} | {{btname|Cyneosaura pardalis|Gray 1865}} | {{btname|Chamaeleo guentheri|Boulenger 1888}} | {{btname|Chamaeleon longicauda|Günther 1891}} | {{btname|Chamaeleon axillaris|Werner 1899}} | {{btname|Chamaeleon krempfi|Chabanaud 1923}} | {{btname|Chamaeleo niger|Duméril & Bibron 1836}} | {{btname|Chamaeleon pardalis|Werner 1911}} | {{btname|Chamaeleon guentheri|Werner 1911}} }} }} '''Бӯқаламуни палангсон''' ({{lang-la|Furcifer pardalis}}) як [[Намуд (таксономия)|намуди]] [[Бӯқаламун|бӯқаламуне]] аст, ки дар қисматҳои шарқӣ ва шимолии [[Мадагаскар]],<ref name="andreone">{{Cite journal|author=Andreone|first=F.|title=Life history traits, age profile, and conservation of the panther chameleon, ''Furcifer pardalis'' (Cuvier 1829), at Nosy Be, NW Madagascar|journal=Tropical Zoology|volume=18|issue=2|year=2005|pages=209–225|url=http://fupress.net/index.php/tropicalzoology/article/download/124/122|format=PDF|doi=10.1080/03946975.2005.10531221|bibcode=2005TrZoo..18..209A|accessdate=2014-04-17}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140417180849/http://fupress.net/index.php/tropicalzoology/article/download/124/122 |date=2014-04-17 }}</ref> дар ҷангалҳои тропикӣ ёфт мешавад. Илова бар ин, он ба Реюнион ва [[Маврикий]], инчунин ба иёлати [[Флорида|Флоридаи]] [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] муаррифӣ шудааст.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://edis.ifas.ufl.edu/publication/UW501|title=WEC456/UW501: Florida's Introduced Reptiles: Veiled Chameleon (Chamaeleo calyptratus), Oustalet's Chameleon (Furcifer oustaleti), and Panther Chameleon (Furcifer pardalis)|website=edis.ifas.ufl.edu|lang=en|accessdate=2023-07-10}}</ref> == Таксономия == Бӯқаламуни палангсонро якумин шуда, соли 1829, табиатшиноси фаронсавӣ Жорж Кувие ({{lang-fr|Georges Cuvier}}) тавсиф кардааст.<ref name=andreone/> Номи авлодии он, ''Furcifer'', аз калимаи лотинӣ гирифта шуда, маънояш "душоха" аст ва ба шакли пойҳои ин ҳайвон ишора мекунад.<ref name= Furcifer>{{cite book| title=The Chameleon Handbook|first=François|last= Le Berre|author2=Richard D. Bartlett| publisher =Barron's Educational Series|year=2009 |page=4|isbn=978-0-7641-4142-3|url=https://books.google.com/books?id=cxWLIC6ZvxUC&pg=PA4 }}</ref> Номи намудии ''pardalis'' маънои "палангмонанд" ё "доғдори мисли паланг"-ро дорад.<ref>{{cite book|title =From bacteria to plants|first=Michael J. |last=Padilla |author2=Ioannis Miaoulis|publisher= Prentice Hall|year= 2002 |page=30|isbn =978-0-13-054059-1 }}</ref> == Тавсифи зоологӣ == [[Акс:Furcifer_pardalis_moving_eyes.ogv|мини|Видеои ҳаракати чашмони бӯқаламуни палангсон аз наздик.]] Бӯқаламунҳои палангсон то 40 – 51 см дароз мешаванд. Наринаҳо нисбат ба модинаҳо рангорангтар, калонтар ва вазнинтар мебошанд.<ref name="auto">{{cite journal |last1=Andreone |first1=F. |last2=Guarino |first2=F.M. |last3=Randrianirina |first3=J.E. |title=Life history traits, age profile, and conservation of the panther chameleon, Furcifer pardalis (Cuvier 1829), at Nosy Be, NW Madagascar |journal=Tropical Zoology |date=2005 |volume=18 |issue=2 |pages=209–225|doi=10.1080/03946975.2005.10531221 |bibcode=2005TrZoo..18..209A }}</ref> Ранги онҳо вобаста ба маҳалли зист фарқ мекунад. Намудҳои гуногуни рангро одатан аз рӯйи минтақае, ки дар он зиндагӣ мекунанд, ном мебаранд. Бӯқаламунҳои минтақаҳои Нусӣ Бе, Анкифӣ ва Амбанҷа бештар ранги [[Кабуд|кабуди]] дурахшон доранд. Дар Амбилобе, Антсиранана ва Самбава онҳо бештар [[Сурх|сурх]], [[Сабз|сабз]] ё [[норинҷӣ]] мешаванд. Дар Мароантсетра ва Таматаве бештар бӯқаламунҳои сурх вомехӯранд. Модинаҳо, новобаста аз маҳалли зист, одатан [[Қаҳваранг|қаҳваранг]] ё [[Зард|зардтоб]] буда, баъзан тобиши гулобӣ, [[Шафтолу|шафтолуранг]] ё норинҷии равшан доранд. Бо вуҷуди ин, байни минтақаҳои гуногун дар ранг ва нақши онҳо каме фарқият дида мешавад.<ref name="Ferguson">{{cite book| title=The Panther chameleon: color variation, natural history, conservation, and captive management |first= Gary |last=Ferguson |author2=James B. Murphy |author3=Jean-Baptiste Ramanamanjato |author4=Achille P. Raselimanana|publisher= Krieger Publishing Company |year= 2004 |isbn =978-1-57524-194-4 |pages=54, 62–63}}</ref> Мисли ҳамаи [[Бӯқаламун|бӯқаламунҳо]], бӯқаламуни палангсон сохти махсуси ангуштон дорад. Дар ҳар як по панҷ ангушт ба ду гурӯҳ ҷудо шудаанд: як гурӯҳи дуангушта ва як гурӯҳи сеангушта. Ин сохтори панҷа ба бӯқаламун имкон медиҳад, ки шохаҳои борикро сахт қапад. Ҳар ангушт [[Чангол|чанголҳои]] тез дорад, ки барои ба пӯстлохи дарахт часпида баромадан ёрӣ медиҳад.<ref>{{cite book |last1=Higham |first1=Timothy E. |title=The Biology of Chameleons |last2=Anderson |first2=Christopher V. |publisher=University of California Press |year=2014 |isbn=978-0-520-95738-1 |editor1-last=Tolley |editor1-first=Krystal A. |location=Berkeley |pages=111–138 |chapter=Function and adaptation of chameleons |editor2-last=Herrel |editor2-first=Anthony}}</ref> Бӯқаламунҳои палангсон забони хеле дароз доранд, ки баъзан аз баданашон ҳам дарозтар мешавад. Онҳо метавонанд забонро ба тезӣ берун бароварда, тӯъмаашонро гиранд. Онҳо асосан ҷонварони [[Бемӯҳраҳо|бемӯҳра]] ва кам-кам[[Рустаниҳо|рустаниҳоро]] низ мехӯранд.<ref>{{cite web | url=https://animaldiversity.org/accounts/Furcifer_pardalis/ | title=Furcifer pardalis (English common name not available) | website=Animal Diversity Web}}</ref> Вақте ки нӯги забон ба сайд мечаспад, он зуд ба даҳон кашида мешавад. Сипас бӯқаламун сайдро бо ҷоғҳои қавии худ майда карда мехӯрад.<ref>{{cite book |last=Piper |first=Ross |url=https://archive.org/details/extraordinaryani0000pipe |title=Extraordinary Animals: An Encyclopedia of Curious and Unusual Animals |publisher=Greenwood Press |year=2007 |isbn=978-0-313-33922-6 |page=https://archive.org/details/extraordinaryani0000pipe/page/74 74}}</ref> == Паҳншавӣ == Бӯқаламуни палангсон ба [[Мадагаскар]] бумӣ аст. Ин намуд дар пастиҳои шарқӣ ва шимолу шарқии кишвар васеъ паҳн шудааст.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=Jenkins, R.K.B. |author2=Andreone, F. |author3=Andriamazava, A. |author4=Anjeriniaina, M. |author5=Brady, L. |author6=Glaw, F. |author7=Griffiths, R.A. |author8=Rabibisoa, N. |author9=Rakotomalala, D. |author10=Randrianantoandro, J.C. |author11=Randrianiriana, J. |author12=Randrianizahana, H. |author13=Ratsoavina, F. |author14=Robsomanitrandrasana, E. |year=2011 |title=''Furcifer pardalis'' |volume=2011 |article-number=e.T172955A6947909 |doi=10.2305/IUCN.UK.2011-2.RLTS.T172955A6947909.en |access-date=17 August 2021}}</ref> Ғайр аз ин, он ба Реюнион, [[Маврикий]] ва солҳои охир ба иёлати Флоридаи ИМА низ бо роҳи савдои [[ҳайвони хонагӣ|ҳайвоноти хонагӣ]] ворид шудааст.<ref name="IUCN" /><ref name=":3" /> Бӯқаламуни палангсон дар шарқи Мадагаскар дар ҷангалҳои боронӣ ва дар шимолу ғарб дар ҷангалҳои хушктару пароканда ва саваннаҳо зиндагӣ мекунад.<ref name=":2" /> == Рафтор == Бӯқаламуни палангсон ҳудудталаб буда, берун аз давраи ҷуфтшавӣ, қисми зиёди умрашро танҳо мегузаронад. Вақте ки ду нарина бо ҳам рӯ ба рӯ мешаванд, ранги худро дигар мекунанд ва баданашонро варам кунонида, зӯрии худро нишон диҳанд. Аксар вақт задухӯрд бо ҳамин тамом мешавад ва наринаи тарсида ақибнишинӣ карда, рангаш тира мешавад. Агар ҳардуяшон ақибнишиниро рад кунанд, занозании ҳақиқӣ сар мешавад.<ref name=andreone/> Бӯқаламунҳои палангсон ҳарорати бадани худро вобаста ба шароит пасту баланд мекунанд. Барои гарм кардани баданашон зери офтоб менишинанд.<ref>{{cite journal |last1=Ferguson |first1=Gary W. |last2=Gehrmann |first2=William H. |last3=Chen |first3=Tai C. |last4=Holick |first4=Michael F. |title=Vitamin D-content of the Eggs of the Panther Chameleon Furcifer pardalis: its Relationship to UVB Exposure/vitamin D-condition of Mother, Incubation and Hatching Success. |journal=Journal of Herpetological Medicine and Surgery |date=2005 |volume=15 |issue=4 |pages=9–13|doi=10.5818/1529-9651.15.4.9 }}</ref> == Афзоиш == [[Акс:FurciferPardalisFemale.JPG|рост|мини| Модинаи бордор, ҷазираи [[Реюнион]]]] Бӯқаламунҳои палангсон дар синни ҳафтмоҳагӣ ба балоғати ҷинсӣ мерасанд.<ref name=andreone/> Вақте ки модина тухмдор мешавад, ранги баданаш ба [[Қаҳваранг|қаҳваранги]] тира ё [[Сиёҳ|сиёҳ]] табдил ёфта, рахҳои [[Норинҷӣ|норинҷӣ]] пайдо мекунад. Ӯ бо ин роҳ ба наринаҳои атрофаш нишон медиҳад, ки барои ҷуфтшавӣ омода нест. Модина дар ин давра хеле ҳимоягар шуда, метавонад наринаи наздикшавандаро газад. Ранг ва нақши модинаҳои бордор вобаста ба навъи буқаламун фарқ мекунад ва аз рӯйи рангаш аз кадом маҳалли зист будани онҳо низ муайян карда мешавад.<ref name=andreone/> Модинаҳо одатан пас аз оғози тухмгузорӣ ҳамагӣ 2 – 3 сол зиндагӣ мекунанд, зеро тухмгузорӣ ба бадани онҳо фишори зиёд меорад. Онҳо дар ин муддат тақрибан 5 – 8 маротиба тухм мегузоранд. Шумораи тухмҳо аз дастрасии хӯрок вобаста буда, ҳар бор 10 – 40 тухмро дар бар мегирад. Тухмҳо одатан пас аз тақрибан 240 рӯз кушода мешаванд.<ref name= Badger>{{cite book| title=Lizards: A Natural History of Some Uncommon Creatures&mdash;Extraordinary Chameleons, Iguanas, Geckos, and More|first=David |last=Badger|author2=John Netherton|page=71|publisher= Voyageur Press|year=2006 | isbn =978-0-7603-2579-7}}</ref> == Дар асорат == Ин бӯқаламун аз сабаби ранги зебо, андозаи калон ва афзоиши осонаш дар асорат, дар савдои [[Ҳайвони хонагӣ|ҳайвоноти хонагӣ]] талаботи калон дорад.<ref name="auto"/> Нигоҳубини он нисбат ба дигар бӯқаламунҳо осонтар бошад ҳам, он дар асорат аз як сол бештар зиндагӣ намекунад.<ref name="andreone" /><ref name=":2">{{Cite book |title=The Panther chameleon: color variation, natural history, conservation, and captive management |date=2004 |publisher=Krieger Pub. Co |others=Gary Ferguson |isbn=1-57524-194-3 |location=Malabar, Fla. |oclc=52418030}}</ref> == Нигораҳо == <gallery> Акс:Panther Chameleon (Furcifer pardalis) male ... (Captive specimen) (44330298624).jpg|алт=Нарина|Нарина дар асорат Акс:Panther_chameleon_(Furcifer_pardalis)_male_Montagne_d’Ambre.jpg|алт=Нарина|Нарина Акс:Panther chameleon (Furcifer pardalis) male Montagne d’Ambre 2.jpg|алт=Нарина|Нарина </gallery> <gallery> Акс:Panther_chameleon_furcifer_pardalis_female.jpg|алт=Модина|Модина Акс:Lendormi, forêt de La Saline-les-Bains (3452253074).jpg|алт=Модина|Модина </gallery> <gallery> Акс:Oustalet's chameleon (Furcifer oustaleti) juvenile Montagne d’Ambre.jpg|алт=Ҷавон|Ҷавон </gallery> == Адабиёт == {{reflist}} [[Гурӯҳ:Хазандаҳои Мадагаскар]] [[Гурӯҳ:Хазандаҳои Маврикий]] [[Гурӯҳ:Бӯқаламунҳои кӯҳии Мадагаскар]] q9kukuq9jrp9n327mty9s419edovegi 1485568 1485567 2026-08-30T20:27:10Z Zosya95 54344 /* Тавсифи зоологӣ */ 1485568 wikitext text/x-wiki {{Таксон | image file = Panther_chameleon (Furcifer pardalis) male Nosy Be.jpg | image descr = Нарина | iucnstatus = LC | regnum = Ҷонварон | rang = Намуд | parent = Furcifer | latin = Furcifer pardalis | wikispecies = Furcifer pardalis | author = <br>Cuvier, 1829 | range map caption = Паҳншавӣ | range map = Furcifer pardalis distribution.png | syn = {{Collapsible list|title='' | {{btname|Chamaeleo pardalis|Cuvier 1829 <ref name=eol-synonym>{{cite encyclopedia | title = Synonyms of Panther Chameleon (Furcifer pardalis) | encyclopedia = Encyclopedia of Life | url = http://eol.org/pages/1056895/names/synonyms | access-date = 24 декабри 2013 }}</ref>}} | {{btname|Chamaeleo ater|Lesson 1832}} | {{btname|Cyneosaura pardalis|Gray 1865}} | {{btname|Chamaeleo guentheri|Boulenger 1888}} | {{btname|Chamaeleon longicauda|Günther 1891}} | {{btname|Chamaeleon axillaris|Werner 1899}} | {{btname|Chamaeleon krempfi|Chabanaud 1923}} | {{btname|Chamaeleo niger|Duméril & Bibron 1836}} | {{btname|Chamaeleon pardalis|Werner 1911}} | {{btname|Chamaeleon guentheri|Werner 1911}} }} }} '''Бӯқаламуни палангсон''' ({{lang-la|Furcifer pardalis}}) як [[Намуд (таксономия)|намуди]] [[Бӯқаламун|бӯқаламуне]] аст, ки дар қисматҳои шарқӣ ва шимолии [[Мадагаскар]],<ref name="andreone">{{Cite journal|author=Andreone|first=F.|title=Life history traits, age profile, and conservation of the panther chameleon, ''Furcifer pardalis'' (Cuvier 1829), at Nosy Be, NW Madagascar|journal=Tropical Zoology|volume=18|issue=2|year=2005|pages=209–225|url=http://fupress.net/index.php/tropicalzoology/article/download/124/122|format=PDF|doi=10.1080/03946975.2005.10531221|bibcode=2005TrZoo..18..209A|accessdate=2014-04-17}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140417180849/http://fupress.net/index.php/tropicalzoology/article/download/124/122 |date=2014-04-17 }}</ref> дар ҷангалҳои тропикӣ ёфт мешавад. Илова бар ин, он ба Реюнион ва [[Маврикий]], инчунин ба иёлати [[Флорида|Флоридаи]] [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] муаррифӣ шудааст.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://edis.ifas.ufl.edu/publication/UW501|title=WEC456/UW501: Florida's Introduced Reptiles: Veiled Chameleon (Chamaeleo calyptratus), Oustalet's Chameleon (Furcifer oustaleti), and Panther Chameleon (Furcifer pardalis)|website=edis.ifas.ufl.edu|lang=en|accessdate=2023-07-10}}</ref> == Таксономия == Бӯқаламуни палангсонро якумин шуда, соли 1829, табиатшиноси фаронсавӣ Жорж Кувие ({{lang-fr|Georges Cuvier}}) тавсиф кардааст.<ref name=andreone/> Номи авлодии он, ''Furcifer'', аз калимаи лотинӣ гирифта шуда, маънояш "душоха" аст ва ба шакли пойҳои ин ҳайвон ишора мекунад.<ref name= Furcifer>{{cite book| title=The Chameleon Handbook|first=François|last= Le Berre|author2=Richard D. Bartlett| publisher =Barron's Educational Series|year=2009 |page=4|isbn=978-0-7641-4142-3|url=https://books.google.com/books?id=cxWLIC6ZvxUC&pg=PA4 }}</ref> Номи намудии ''pardalis'' маънои "палангмонанд" ё "доғдори мисли паланг"-ро дорад.<ref>{{cite book|title =From bacteria to plants|first=Michael J. |last=Padilla |author2=Ioannis Miaoulis|publisher= Prentice Hall|year= 2002 |page=30|isbn =978-0-13-054059-1 }}</ref> == Тавсифи зоологӣ == [[Акс:Furcifer_pardalis_moving_eyes.ogv|мини|Видеои ҳаракати чашмони бӯқаламуни палангсон аз наздик.]] Бӯқаламунҳои палангсон то 40 – 51 см дароз мешаванд. Наринаҳо нисбат ба модинаҳо рангорангтар, калонтар ва вазнинтар мебошанд.<ref name="auto">{{cite journal |last1=Andreone |first1=F. |last2=Guarino |first2=F.M. |last3=Randrianirina |first3=J.E. |title=Life history traits, age profile, and conservation of the panther chameleon, Furcifer pardalis (Cuvier 1829), at Nosy Be, NW Madagascar |journal=Tropical Zoology |date=2005 |volume=18 |issue=2 |pages=209–225|doi=10.1080/03946975.2005.10531221 |bibcode=2005TrZoo..18..209A }}</ref> Ранги онҳо вобаста ба маҳалли зист фарқ мекунад. Намудҳои гуногуни рангро одатан аз рӯйи минтақае, ки дар он зиндагӣ мекунанд, ном мебаранд. Бӯқаламунҳои минтақаҳои Нусӣ Бе, Анкифӣ ва Амбанҷа бештар ранги [[Кабуд|кабуди]] дурахшон доранд. Дар Амбилобе, Антсиранана ва Самбава онҳо бештар [[Сурх|сурх]], [[Сабз|сабз]] ё [[норинҷӣ]] мешаванд. Дар Мароантсетра ва Таматаве бештар бӯқаламунҳои сурх вомехӯранд. Модинаҳо, новобаста аз маҳалли зист, одатан [[Қаҳваранг|қаҳваранг]] ё [[Зард|зардтоб]] буда, баъзан тобиши гулобӣ, [[Шафтолу|шафтолуранг]] ё норинҷии равшан доранд. Бо вуҷуди ин, байни минтақаҳои гуногун дар ранг ва нақши онҳо каме фарқият дида мешавад.<ref name="Ferguson">{{cite book| title=The Panther chameleon: color variation, natural history, conservation, and captive management |first= Gary |last=Ferguson |author2=James B. Murphy |author3=Jean-Baptiste Ramanamanjato |author4=Achille P. Raselimanana|publisher= Krieger Publishing Company |year= 2004 |isbn =978-1-57524-194-4 |pages=54, 62–63}}</ref> Мисли ҳамаи [[Бӯқаламун|бӯқаламунҳо]], бӯқаламуни палангсон сохти махсуси ангуштон дорад. Дар ҳар як по панҷ ангушт ба ду гурӯҳ ҷудо шудаанд: як гурӯҳи дуангушта ва як гурӯҳи сеангушта. Ин сохтори панҷа ба бӯқаламун имкон медиҳад, ки шохаҳои борикро сахт қапад. Ҳар ангушт [[Чангол|чанголҳои]] тез дорад, ки барои ба пӯстлохи дарахт часпида баромадан ёрӣ медиҳад.<ref>{{cite book |last1=Higham |first1=Timothy E. |title=The Biology of Chameleons |last2=Anderson |first2=Christopher V. |publisher=University of California Press |year=2014 |isbn=978-0-520-95738-1 |editor1-last=Tolley |editor1-first=Krystal A. |location=Berkeley |pages=111–138 |chapter=Function and adaptation of chameleons |editor2-last=Herrel |editor2-first=Anthony}}</ref> Бӯқаламунҳои палангсон забони хеле дароз доранд, ки баъзан аз баданашон ҳам дарозтар мешавад. Онҳо метавонанд забонро ба тезӣ берун бароварда, тӯъмаашонро гиранд. Онҳо асосан ҷонварони [[Бемӯҳраҳо|бемӯҳра]] ва кам-кам [[Рустаниҳо|рустаниҳоро]] низ мехӯранд.<ref>{{cite web | url=https://animaldiversity.org/accounts/Furcifer_pardalis/ | title=Furcifer pardalis (English common name not available) | website=Animal Diversity Web}}</ref> Вақте ки нӯги забон ба сайд мечаспад, он зуд ба даҳон кашида мешавад. Сипас бӯқаламун сайдро бо ҷоғҳои қавии худ майда карда мехӯрад.<ref>{{cite book |last=Piper |first=Ross |url=https://archive.org/details/extraordinaryani0000pipe |title=Extraordinary Animals: An Encyclopedia of Curious and Unusual Animals |publisher=Greenwood Press |year=2007 |isbn=978-0-313-33922-6 |page=https://archive.org/details/extraordinaryani0000pipe/page/74 74}}</ref> == Паҳншавӣ == Бӯқаламуни палангсон ба [[Мадагаскар]] бумӣ аст. Ин намуд дар пастиҳои шарқӣ ва шимолу шарқии кишвар васеъ паҳн шудааст.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=Jenkins, R.K.B. |author2=Andreone, F. |author3=Andriamazava, A. |author4=Anjeriniaina, M. |author5=Brady, L. |author6=Glaw, F. |author7=Griffiths, R.A. |author8=Rabibisoa, N. |author9=Rakotomalala, D. |author10=Randrianantoandro, J.C. |author11=Randrianiriana, J. |author12=Randrianizahana, H. |author13=Ratsoavina, F. |author14=Robsomanitrandrasana, E. |year=2011 |title=''Furcifer pardalis'' |volume=2011 |article-number=e.T172955A6947909 |doi=10.2305/IUCN.UK.2011-2.RLTS.T172955A6947909.en |access-date=17 August 2021}}</ref> Ғайр аз ин, он ба Реюнион, [[Маврикий]] ва солҳои охир ба иёлати Флоридаи ИМА низ бо роҳи савдои [[ҳайвони хонагӣ|ҳайвоноти хонагӣ]] ворид шудааст.<ref name="IUCN" /><ref name=":3" /> Бӯқаламуни палангсон дар шарқи Мадагаскар дар ҷангалҳои боронӣ ва дар шимолу ғарб дар ҷангалҳои хушктару пароканда ва саваннаҳо зиндагӣ мекунад.<ref name=":2" /> == Рафтор == Бӯқаламуни палангсон ҳудудталаб буда, берун аз давраи ҷуфтшавӣ, қисми зиёди умрашро танҳо мегузаронад. Вақте ки ду нарина бо ҳам рӯ ба рӯ мешаванд, ранги худро дигар мекунанд ва баданашонро варам кунонида, зӯрии худро нишон диҳанд. Аксар вақт задухӯрд бо ҳамин тамом мешавад ва наринаи тарсида ақибнишинӣ карда, рангаш тира мешавад. Агар ҳардуяшон ақибнишиниро рад кунанд, занозании ҳақиқӣ сар мешавад.<ref name=andreone/> Бӯқаламунҳои палангсон ҳарорати бадани худро вобаста ба шароит пасту баланд мекунанд. Барои гарм кардани баданашон зери офтоб менишинанд.<ref>{{cite journal |last1=Ferguson |first1=Gary W. |last2=Gehrmann |first2=William H. |last3=Chen |first3=Tai C. |last4=Holick |first4=Michael F. |title=Vitamin D-content of the Eggs of the Panther Chameleon Furcifer pardalis: its Relationship to UVB Exposure/vitamin D-condition of Mother, Incubation and Hatching Success. |journal=Journal of Herpetological Medicine and Surgery |date=2005 |volume=15 |issue=4 |pages=9–13|doi=10.5818/1529-9651.15.4.9 }}</ref> == Афзоиш == [[Акс:FurciferPardalisFemale.JPG|рост|мини| Модинаи бордор, ҷазираи [[Реюнион]]]] Бӯқаламунҳои палангсон дар синни ҳафтмоҳагӣ ба балоғати ҷинсӣ мерасанд.<ref name=andreone/> Вақте ки модина тухмдор мешавад, ранги баданаш ба [[Қаҳваранг|қаҳваранги]] тира ё [[Сиёҳ|сиёҳ]] табдил ёфта, рахҳои [[Норинҷӣ|норинҷӣ]] пайдо мекунад. Ӯ бо ин роҳ ба наринаҳои атрофаш нишон медиҳад, ки барои ҷуфтшавӣ омода нест. Модина дар ин давра хеле ҳимоягар шуда, метавонад наринаи наздикшавандаро газад. Ранг ва нақши модинаҳои бордор вобаста ба навъи буқаламун фарқ мекунад ва аз рӯйи рангаш аз кадом маҳалли зист будани онҳо низ муайян карда мешавад.<ref name=andreone/> Модинаҳо одатан пас аз оғози тухмгузорӣ ҳамагӣ 2 – 3 сол зиндагӣ мекунанд, зеро тухмгузорӣ ба бадани онҳо фишори зиёд меорад. Онҳо дар ин муддат тақрибан 5 – 8 маротиба тухм мегузоранд. Шумораи тухмҳо аз дастрасии хӯрок вобаста буда, ҳар бор 10 – 40 тухмро дар бар мегирад. Тухмҳо одатан пас аз тақрибан 240 рӯз кушода мешаванд.<ref name= Badger>{{cite book| title=Lizards: A Natural History of Some Uncommon Creatures&mdash;Extraordinary Chameleons, Iguanas, Geckos, and More|first=David |last=Badger|author2=John Netherton|page=71|publisher= Voyageur Press|year=2006 | isbn =978-0-7603-2579-7}}</ref> == Дар асорат == Ин бӯқаламун аз сабаби ранги зебо, андозаи калон ва афзоиши осонаш дар асорат, дар савдои [[Ҳайвони хонагӣ|ҳайвоноти хонагӣ]] талаботи калон дорад.<ref name="auto"/> Нигоҳубини он нисбат ба дигар бӯқаламунҳо осонтар бошад ҳам, он дар асорат аз як сол бештар зиндагӣ намекунад.<ref name="andreone" /><ref name=":2">{{Cite book |title=The Panther chameleon: color variation, natural history, conservation, and captive management |date=2004 |publisher=Krieger Pub. Co |others=Gary Ferguson |isbn=1-57524-194-3 |location=Malabar, Fla. |oclc=52418030}}</ref> == Нигораҳо == <gallery> Акс:Panther Chameleon (Furcifer pardalis) male ... (Captive specimen) (44330298624).jpg|алт=Нарина|Нарина дар асорат Акс:Panther_chameleon_(Furcifer_pardalis)_male_Montagne_d’Ambre.jpg|алт=Нарина|Нарина Акс:Panther chameleon (Furcifer pardalis) male Montagne d’Ambre 2.jpg|алт=Нарина|Нарина </gallery> <gallery> Акс:Panther_chameleon_furcifer_pardalis_female.jpg|алт=Модина|Модина Акс:Lendormi, forêt de La Saline-les-Bains (3452253074).jpg|алт=Модина|Модина </gallery> <gallery> Акс:Oustalet's chameleon (Furcifer oustaleti) juvenile Montagne d’Ambre.jpg|алт=Ҷавон|Ҷавон </gallery> == Адабиёт == {{reflist}} [[Гурӯҳ:Хазандаҳои Мадагаскар]] [[Гурӯҳ:Хазандаҳои Маврикий]] [[Гурӯҳ:Бӯқаламунҳои кӯҳии Мадагаскар]] 5292ml5drq5sk2755g9d2zllgasga5m 1485569 1485568 2026-08-30T20:28:36Z Zosya95 54344 /* Тавсифи зоологӣ */ 1485569 wikitext text/x-wiki {{Таксон | image file = Panther_chameleon (Furcifer pardalis) male Nosy Be.jpg | image descr = Нарина | iucnstatus = LC | regnum = Ҷонварон | rang = Намуд | parent = Furcifer | latin = Furcifer pardalis | wikispecies = Furcifer pardalis | author = <br>Cuvier, 1829 | range map caption = Паҳншавӣ | range map = Furcifer pardalis distribution.png | syn = {{Collapsible list|title='' | {{btname|Chamaeleo pardalis|Cuvier 1829 <ref name=eol-synonym>{{cite encyclopedia | title = Synonyms of Panther Chameleon (Furcifer pardalis) | encyclopedia = Encyclopedia of Life | url = http://eol.org/pages/1056895/names/synonyms | access-date = 24 декабри 2013 }}</ref>}} | {{btname|Chamaeleo ater|Lesson 1832}} | {{btname|Cyneosaura pardalis|Gray 1865}} | {{btname|Chamaeleo guentheri|Boulenger 1888}} | {{btname|Chamaeleon longicauda|Günther 1891}} | {{btname|Chamaeleon axillaris|Werner 1899}} | {{btname|Chamaeleon krempfi|Chabanaud 1923}} | {{btname|Chamaeleo niger|Duméril & Bibron 1836}} | {{btname|Chamaeleon pardalis|Werner 1911}} | {{btname|Chamaeleon guentheri|Werner 1911}} }} }} '''Бӯқаламуни палангсон''' ({{lang-la|Furcifer pardalis}}) як [[Намуд (таксономия)|намуди]] [[Бӯқаламун|бӯқаламуне]] аст, ки дар қисматҳои шарқӣ ва шимолии [[Мадагаскар]],<ref name="andreone">{{Cite journal|author=Andreone|first=F.|title=Life history traits, age profile, and conservation of the panther chameleon, ''Furcifer pardalis'' (Cuvier 1829), at Nosy Be, NW Madagascar|journal=Tropical Zoology|volume=18|issue=2|year=2005|pages=209–225|url=http://fupress.net/index.php/tropicalzoology/article/download/124/122|format=PDF|doi=10.1080/03946975.2005.10531221|bibcode=2005TrZoo..18..209A|accessdate=2014-04-17}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140417180849/http://fupress.net/index.php/tropicalzoology/article/download/124/122 |date=2014-04-17 }}</ref> дар ҷангалҳои тропикӣ ёфт мешавад. Илова бар ин, он ба Реюнион ва [[Маврикий]], инчунин ба иёлати [[Флорида|Флоридаи]] [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] муаррифӣ шудааст.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://edis.ifas.ufl.edu/publication/UW501|title=WEC456/UW501: Florida's Introduced Reptiles: Veiled Chameleon (Chamaeleo calyptratus), Oustalet's Chameleon (Furcifer oustaleti), and Panther Chameleon (Furcifer pardalis)|website=edis.ifas.ufl.edu|lang=en|accessdate=2023-07-10}}</ref> == Таксономия == Бӯқаламуни палангсонро якумин шуда, соли 1829, табиатшиноси фаронсавӣ Жорж Кувие ({{lang-fr|Georges Cuvier}}) тавсиф кардааст.<ref name=andreone/> Номи авлодии он, ''Furcifer'', аз калимаи лотинӣ гирифта шуда, маънояш "душоха" аст ва ба шакли пойҳои ин ҳайвон ишора мекунад.<ref name= Furcifer>{{cite book| title=The Chameleon Handbook|first=François|last= Le Berre|author2=Richard D. Bartlett| publisher =Barron's Educational Series|year=2009 |page=4|isbn=978-0-7641-4142-3|url=https://books.google.com/books?id=cxWLIC6ZvxUC&pg=PA4 }}</ref> Номи намудии ''pardalis'' маънои "палангмонанд" ё "доғдори мисли паланг"-ро дорад.<ref>{{cite book|title =From bacteria to plants|first=Michael J. |last=Padilla |author2=Ioannis Miaoulis|publisher= Prentice Hall|year= 2002 |page=30|isbn =978-0-13-054059-1 }}</ref> == Тавсифи зоологӣ == [[Акс:Furcifer_pardalis_moving_eyes.ogv|мини|Видеои ҳаракати чашмони бӯқаламуни палангсон аз наздик.]] Бӯқаламунҳои палангсон то 40 – 51 см дароз мешаванд. Наринаҳо нисбат ба модинаҳо рангорангтар, калонтар ва вазнинтар мебошанд.<ref name="auto">{{cite journal |last1=Andreone |first1=F. |last2=Guarino |first2=F.M. |last3=Randrianirina |first3=J.E. |title=Life history traits, age profile, and conservation of the panther chameleon, Furcifer pardalis (Cuvier 1829), at Nosy Be, NW Madagascar |journal=Tropical Zoology |date=2005 |volume=18 |issue=2 |pages=209–225|doi=10.1080/03946975.2005.10531221 |bibcode=2005TrZoo..18..209A }}</ref> Ранги онҳо вобаста ба маҳалли зист фарқ мекунад. Намудҳои гуногуни рангро одатан аз рӯйи минтақае, ки дар он зиндагӣ мекунанд, ном мебаранд. Бӯқаламунҳои минтақаҳои Нусӣ Бе, Анкифӣ ва Амбанҷа бештар ранги [[Кабуд|кабуди]] дурахшон доранд. Дар Амбилобе, Антсиранана ва Самбава онҳо бештар [[Сурх|сурх]], [[Сабз|сабз]] ё [[норинҷӣ]] мешаванд. Дар Мароантсетра ва Таматаве бештар бӯқаламунҳои сурх вомехӯранд. Модинаҳо, новобаста аз маҳалли зист, одатан [[Қаҳваранг|қаҳваранг]] ё [[Зард|зардтоб]] буда, баъзан тобиши гулобӣ, [[Шафтолу|шафтолуранг]] ё норинҷии равшан доранд. Бо вуҷуди ин, байни минтақаҳои гуногун дар ранг ва нақши онҳо каме фарқият дида мешавад.<ref name="Ferguson">{{cite book| title=The Panther chameleon: color variation, natural history, conservation, and captive management |first= Gary |last=Ferguson |author2=James B. Murphy |author3=Jean-Baptiste Ramanamanjato |author4=Achille P. Raselimanana|publisher= Krieger Publishing Company |year= 2004 |isbn =978-1-57524-194-4 |pages=54, 62–63}}</ref> Мисли ҳамаи [[Бӯқаламун|бӯқаламунҳо]], бӯқаламуни палангсон сохти махсуси ангуштон дорад. Дар ҳар як по панҷ ангушт ба ду гурӯҳ ҷудо шудаанд: як гурӯҳи дуангушта ва як гурӯҳи сеангушта. Ин сохтори панҷа ба бӯқаламун имкон медиҳад, ки шохаҳои борикро сахт қапад. Ҳар ангушт [[Чангол|чанголҳои]] тез дорад, ки барои ба пӯстлохи дарахт часпида баромадан ёрӣ медиҳад.<ref>{{cite book |last1=Higham |first1=Timothy E. |title=The Biology of Chameleons |last2=Anderson |first2=Christopher V. |publisher=University of California Press |year=2014 |isbn=978-0-520-95738-1 |editor1-last=Tolley |editor1-first=Krystal A. |location=Berkeley |pages=111–138 |chapter=Function and adaptation of chameleons |editor2-last=Herrel |editor2-first=Anthony}}</ref> Бӯқаламунҳои палангсон забони хеле дароз доранд, ки баъзан аз баданашон ҳам дарозтар мешавад. Онҳо метавонанд забонро ба тезӣ берун бароварда, тӯъмаашонро гиранд. Вақте ки нӯги забон ба тӯъма мечаспад, он зуд ба даҳон кашида мешавад. Сипас, бӯқаламун тӯъмаро бо ҷоғҳои қавии худ майда карда мехӯрад.<ref>{{cite book |last=Piper |first=Ross |url=https://archive.org/details/extraordinaryani0000pipe |title=Extraordinary Animals: An Encyclopedia of Curious and Unusual Animals |publisher=Greenwood Press |year=2007 |isbn=978-0-313-33922-6 |page=https://archive.org/details/extraordinaryani0000pipe/page/74 74}}</ref> Онҳо асосан ҷонварони [[Бемӯҳраҳо|бемӯҳра]] ва кам-кам [[Рустаниҳо|рустаниҳоро]] низ мехӯранд.<ref>{{cite web | url=https://animaldiversity.org/accounts/Furcifer_pardalis/ | title=Furcifer pardalis (English common name not available) | website=Animal Diversity Web}}</ref> == Паҳншавӣ == Бӯқаламуни палангсон ба [[Мадагаскар]] бумӣ аст. Ин намуд дар пастиҳои шарқӣ ва шимолу шарқии кишвар васеъ паҳн шудааст.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=Jenkins, R.K.B. |author2=Andreone, F. |author3=Andriamazava, A. |author4=Anjeriniaina, M. |author5=Brady, L. |author6=Glaw, F. |author7=Griffiths, R.A. |author8=Rabibisoa, N. |author9=Rakotomalala, D. |author10=Randrianantoandro, J.C. |author11=Randrianiriana, J. |author12=Randrianizahana, H. |author13=Ratsoavina, F. |author14=Robsomanitrandrasana, E. |year=2011 |title=''Furcifer pardalis'' |volume=2011 |article-number=e.T172955A6947909 |doi=10.2305/IUCN.UK.2011-2.RLTS.T172955A6947909.en |access-date=17 August 2021}}</ref> Ғайр аз ин, он ба Реюнион, [[Маврикий]] ва солҳои охир ба иёлати Флоридаи ИМА низ бо роҳи савдои [[ҳайвони хонагӣ|ҳайвоноти хонагӣ]] ворид шудааст.<ref name="IUCN" /><ref name=":3" /> Бӯқаламуни палангсон дар шарқи Мадагаскар дар ҷангалҳои боронӣ ва дар шимолу ғарб дар ҷангалҳои хушктару пароканда ва саваннаҳо зиндагӣ мекунад.<ref name=":2" /> == Рафтор == Бӯқаламуни палангсон ҳудудталаб буда, берун аз давраи ҷуфтшавӣ, қисми зиёди умрашро танҳо мегузаронад. Вақте ки ду нарина бо ҳам рӯ ба рӯ мешаванд, ранги худро дигар мекунанд ва баданашонро варам кунонида, зӯрии худро нишон диҳанд. Аксар вақт задухӯрд бо ҳамин тамом мешавад ва наринаи тарсида ақибнишинӣ карда, рангаш тира мешавад. Агар ҳардуяшон ақибнишиниро рад кунанд, занозании ҳақиқӣ сар мешавад.<ref name=andreone/> Бӯқаламунҳои палангсон ҳарорати бадани худро вобаста ба шароит пасту баланд мекунанд. Барои гарм кардани баданашон зери офтоб менишинанд.<ref>{{cite journal |last1=Ferguson |first1=Gary W. |last2=Gehrmann |first2=William H. |last3=Chen |first3=Tai C. |last4=Holick |first4=Michael F. |title=Vitamin D-content of the Eggs of the Panther Chameleon Furcifer pardalis: its Relationship to UVB Exposure/vitamin D-condition of Mother, Incubation and Hatching Success. |journal=Journal of Herpetological Medicine and Surgery |date=2005 |volume=15 |issue=4 |pages=9–13|doi=10.5818/1529-9651.15.4.9 }}</ref> == Афзоиш == [[Акс:FurciferPardalisFemale.JPG|рост|мини| Модинаи бордор, ҷазираи [[Реюнион]]]] Бӯқаламунҳои палангсон дар синни ҳафтмоҳагӣ ба балоғати ҷинсӣ мерасанд.<ref name=andreone/> Вақте ки модина тухмдор мешавад, ранги баданаш ба [[Қаҳваранг|қаҳваранги]] тира ё [[Сиёҳ|сиёҳ]] табдил ёфта, рахҳои [[Норинҷӣ|норинҷӣ]] пайдо мекунад. Ӯ бо ин роҳ ба наринаҳои атрофаш нишон медиҳад, ки барои ҷуфтшавӣ омода нест. Модина дар ин давра хеле ҳимоягар шуда, метавонад наринаи наздикшавандаро газад. Ранг ва нақши модинаҳои бордор вобаста ба навъи буқаламун фарқ мекунад ва аз рӯйи рангаш аз кадом маҳалли зист будани онҳо низ муайян карда мешавад.<ref name=andreone/> Модинаҳо одатан пас аз оғози тухмгузорӣ ҳамагӣ 2 – 3 сол зиндагӣ мекунанд, зеро тухмгузорӣ ба бадани онҳо фишори зиёд меорад. Онҳо дар ин муддат тақрибан 5 – 8 маротиба тухм мегузоранд. Шумораи тухмҳо аз дастрасии хӯрок вобаста буда, ҳар бор 10 – 40 тухмро дар бар мегирад. Тухмҳо одатан пас аз тақрибан 240 рӯз кушода мешаванд.<ref name= Badger>{{cite book| title=Lizards: A Natural History of Some Uncommon Creatures&mdash;Extraordinary Chameleons, Iguanas, Geckos, and More|first=David |last=Badger|author2=John Netherton|page=71|publisher= Voyageur Press|year=2006 | isbn =978-0-7603-2579-7}}</ref> == Дар асорат == Ин бӯқаламун аз сабаби ранги зебо, андозаи калон ва афзоиши осонаш дар асорат, дар савдои [[Ҳайвони хонагӣ|ҳайвоноти хонагӣ]] талаботи калон дорад.<ref name="auto"/> Нигоҳубини он нисбат ба дигар бӯқаламунҳо осонтар бошад ҳам, он дар асорат аз як сол бештар зиндагӣ намекунад.<ref name="andreone" /><ref name=":2">{{Cite book |title=The Panther chameleon: color variation, natural history, conservation, and captive management |date=2004 |publisher=Krieger Pub. Co |others=Gary Ferguson |isbn=1-57524-194-3 |location=Malabar, Fla. |oclc=52418030}}</ref> == Нигораҳо == <gallery> Акс:Panther Chameleon (Furcifer pardalis) male ... (Captive specimen) (44330298624).jpg|алт=Нарина|Нарина дар асорат Акс:Panther_chameleon_(Furcifer_pardalis)_male_Montagne_d’Ambre.jpg|алт=Нарина|Нарина Акс:Panther chameleon (Furcifer pardalis) male Montagne d’Ambre 2.jpg|алт=Нарина|Нарина </gallery> <gallery> Акс:Panther_chameleon_furcifer_pardalis_female.jpg|алт=Модина|Модина Акс:Lendormi, forêt de La Saline-les-Bains (3452253074).jpg|алт=Модина|Модина </gallery> <gallery> Акс:Oustalet's chameleon (Furcifer oustaleti) juvenile Montagne d’Ambre.jpg|алт=Ҷавон|Ҷавон </gallery> == Адабиёт == {{reflist}} [[Гурӯҳ:Хазандаҳои Мадагаскар]] [[Гурӯҳ:Хазандаҳои Маврикий]] [[Гурӯҳ:Бӯқаламунҳои кӯҳии Мадагаскар]] 70l4rngv78tjjf2jbf587ebwgtqi522 Тобишҳои сурх 0 333373 1485570 1485454 2026-08-30T20:35:00Z Zosya95 54344 1485570 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо | ном=Сурх | тасвир=Shades of Red.svg | hex=FF0000 | дарозии мавҷ=~630–740<ref>Thomas J. Bruno, Paris D. N. Svoronos. ''CRC Handbook of Fundamental Spectroscopic Correlation Charts.'' CRC Press, 2005.<br />[http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/vision/specol.html#c1 Color</ref> | басомад=~480–405 | рамз={{hlist|[[Дил]]|[[Хашм]]|[[Муҳаббат]]|[[Хатар]]|[[Миррих]]}} }} '''Ранги сурх''' вобаста ба серрангӣ ва [[Равшанӣ|равшанӣ]] метавонад тобишҳои гуногун дошта бошад. Бо омехтани [[Сафед|сафед]] [[Сурх|сурх]] равшантар ва бо омехтани [[Сиёҳ|сиёҳ]] тиратар мешавад. Дар [[Забони тоҷикӣ|забони тоҷикӣ]] тобишҳои ранг дар [[Гӯйиш|гӯйишҳои]] ноҳияҳои гуногун ба тарзҳои мухталиф ифода мешаванд. Масалан, тобиши аз сурхи холис равшантарро чунин меноманд: * сурхи '''рӯшан''' ([[Ноҳияи Ашт|Ашт]], [[Исфара]])<ref name="pitfi">{{cite journal |title=Паёмномаи фарҳанг |publisher=Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилооти Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон |year=2020 |issue=1 (49) |page=7 |url =https://www.pitfi.tj/sites/default/files/payomnomai_farhang/payomnomai_farhang_2020_01.pdf?utm_source=chatgpt.com }}</ref> * сурхи '''сафедхеста''' ([[Панҷ (шаҳрак)|Панҷ]])<ref name="pitfi" /> * сурхи '''паст''' ([[Хуҷанд]], [[Истаравшан]]) * сурхи '''беранг''' ([[Леваканд|Левакант]])<ref name="pitfi" /> Тобиши аз сурхи асосӣ тиратарро чунин меноманд: * сурхи '''баланд''' ([[Исфара]], [[Хуҷанд]], [[Истаравшан]], [[Самарқанд]])<ref name="pitfi" /> * сурхи '''банур''' ([[Ноҳияи Ашт|Ашт]])<ref name="pitfi" /> * сурхи '''сияҳдуқ''' ([[Восеъ]], [[Кӯлоб]], [[Панҷ (шаҳрак)|Панҷ]])<ref name="pitfi" /> * сурхи '''сиёҳдиқ''' ([[Леваканд|Левакант]])<ref name="pitfi" /> * сурхи '''баста''' ([[Истаравшан]]) * сурхи '''сияҳлош''' ([[Панҷ (шаҳрак)|Панҷ]])<ref name="pitfi" /> * сурхи '''сиёҳхеста''' ([[Қубодиён]], [[Тоҷикобод]])<ref name="pitfi" /> ==Дар системаҳои рангӣ== ===Сурх (RGB)=== {{Рангҳо |ном=Сурх (RGB) |тасвир=Synthese+.svg |андозаи_тасвир=200px |hex=FF0000 |r=255 |g=0 |b=0 |c=0 |m=100 |y=100 |k=0 |h=0 |s=100 |v=100 }} '''Сурхи [[Модели рангии RGB|модели RGB]]''' ин дурахшонтарин ранги сурхест, ки [[монитори компютер]] намоиш дода метавонад. Ин ранг ба сурхи норинҷитоби [[ранги спектрӣ]] наздик мебошад. Сурх ('''R''' - red) дар модели рангии RGB дар баробари [[сабз]] ('''G''' - green) ва [[кабуд]] ('''B''' - blue) яке аз се [[ранги асосӣ|ранги асосии]] [[Нур|нур]] ба шумор меравад.<ref name="css3-color">[https://www.w3.org/TR/css3-color/#html4 W3C TR CSS3 Color Module, HTML4 color keywords]. W3C. (майи 2003). 16 сентябри 2008 санҷида шуд.</ref> {{Clear}} ===Сурх (CMYK)=== {{Рангҳо |ном=Сурх (CMYK) |тасвир=SubtractiveColor.svg |андозаи_тасвир=200px |hex=ED1B24 |r=237 |g=27 |b=36 |c=0 |m=89 |y=85 |k=7 |h=357 |s=89 |v=93 }} '''Сурхи [[Модели рангии CMYK|модели CMYK]]''' ранги сурхест, ки дар чоп бо омехтани миқдори баробари [[Арғавонӣ|арғавонӣ]] ва [[Зард|зард]] ҳосил мешавад. Ин модел барои ба даст овардани доираи васеъи рангҳо дар чоп истифода мешавад. Ин ранг ба [[Тобишҳои сурх#Сурх (RGB)|сурхи равшани экран]] монанд аст, вале дурахши камтар дорад.<ref>[https://web.archive.org/web/20070310213952/http://www.tintbook.com/ CMYK]</ref> {{Clear}} ===Сурх (Crayola)=== {{Рангҳо |ном=Сурх (Crayola) |hex=ED0A3F |r=237 |g=10 |b=63 |c=0 |m=96 |y=73 |k=7 |h=346 |s=96 |v=93 |тасвир=Crayola-Red.jpg |андозаи_тасвир=200px }} Ин ранг ранги '''сурхи''' [[Қалами ранга|қаламҳои рангаи]] [[Crayola]] мебошад. {{Clear}} ===Сурх (Pantone)=== {{Рангҳо |hex=ED2839 |ном=Сурх (Pantone) |тасвир = Paroc Red Pantone 185.svg |r=237 |g=40 |b=57 |c=0 |m=83 |y=76 |k=7 |h=355 |s=83 |v=93 }} '''Сурхи [[Pantone]]''' ин рангест аз рӯйхати рангҳои Pantone Textile Paper eXtended (TPX), ки бо рақами 032M — Red сабт шудааст.<ref name="Pantone TPX">{{Cite web |url=http://www.pantone.com/pages/pantone/colorfinder.aspx |title=Pantone TPX |accessdate=2026-08-29 |archivedate=2015-09-10 |archiveurl=http://webarchive.loc.gov/all/20150910082906/http://www.pantone.com/pages/pantone/colorfinder.aspx }}</ref><ref>Type the word "Red" into the indicated window on the Pantone Color Finder and the color will appear.</ref> {{Clear}} ==Гуногунии ранги сурх== Ранги сурхро метавон ҳамчун номи умумии як гурӯҳи рангҳо донист, ки тобишҳои гуногунро дар бар мегирад. Одамон аз қадим пай бурдаанд, ки ҳамаи сурхҳо яксон нестанд ва ба бисёр тобишҳои сурх номҳои хосро додаанд. ===Қирмизӣ=== {{Main article|Қирмизӣ}} {{Рангҳо |ном=Қирмизӣ |тасвир=Maple Leaf Red Ground 2000px.jpg |hex=DC143C |r=220 |g=20 |b=60 |c=0 |m=91 |y=73 |k=14 |h=348 |s=91 |v=86 |андозаи_тасвир=150px }} '''Қирмизӣ''' ранги сурхи баста ва тираест, ки каме [[Кабуд|кабуд]] ё [[Бунафш|бунафш]] дорад ва аз ин сабаб андаке ба [[Сафсар|сафсар]] моил мешавад. Дар чархи рангҳои [[Модели рангии RGB|RGB]] он байни ранги [[гулобӣ (ранг)|гулобию]] сурх ва дар чархи рангҳои [[RYB]] байни [[Арғавонӣ|арғавонӣ]] ва сурх ҷойгир аст. {{Clear}} ===Лолагӣ=== {{Рангҳо |ном=Лолагӣ |hex=DC343B |r=255 |g=49 |b=38 |c=0 |m=81 |y=85 |k=0 |h=3 |s=85 |v=100 |тасвир=Red poppies vertical.jpg |андозаи_тасвир=200px }} '''Сурхи лолагӣ''' дар Ҳисор, Норак, Левакант ба кор бурда мешавад.<ref name="pitfi" /> {{Clear}} ===Гулнорӣ=== {{Рангҳо |ном=Гулнорӣ |hex=FF6347 |r=255 |g=99 |b=71 |c=0 |m=61 |y=72 |k=0 |h=9 |s=72 |v=100 |тасвир=Granatapfelblüte 3.jpg |андозаи_тасвир=250px }} '''Сурхи гулнориро''' ҳунармандони [[Тоҷикобод]] дар ороиш ва гулдӯзӣ ба кор мебаранд. Номи ин ранг аз ранги гули [[Анор|анор]] гирифта шуда, ба сурхи равшани [[Норинҷӣ|норинҷитоб]] майл мекунад.<ref name="pitfi" /> {{Clear}} ===Ҳиногӣ=== {{Рангҳо |ном=Ҳиногӣ |hex=E04A2F |r=224 |g=74 |b=47 |c=0 |m=67 |y=79 |k=12 |h=9 |s=79 |v=88 |тасвир=மருதாணி (HENNA).jpg |андозаи_тасвир=150px }} '''Сурхи ҳиногӣ''' як сурхи дурахшонест моил ба [[Норинҷӣ|норинҷӣ]], ки дар [[Сӯзанӣ|сӯзаниҳои]] тоҷикони [[Нурато]] ва [[Бухоро]] ба кор мебурданд. Номи он аз [[ҳино]] гирифта шудааст, зеро ранги он ба сурхии ҳосилшуда аз ҳино монанд аст.<ref>{{cite book |last=Sukhareva |first=O. A. |title=Suzani: Central Asian Decorative Embroidery |trans-title=Сӯзанӣ: гулдӯзии ороишии Осиёи Миёна |place=Tashkent |publisher=IICAS; SMI-ASIA |year=2011 |page=22 |editor-last1=Mustafayev |editor-first1=Sh. M. |editor-last2=Khakimov |editor-first2=A. A. |others=Мушовири бадеӣ ва тақризгар: R. Q. Qayumov }}</ref> {{Clear}} ===Лол=== {{Рангҳо |ном=Лол |hex=CB236B |r=203 |g=35 |b=107 |c=0 |m=83 |y=47 |k=20 |h=334 |s=83 |v=80 |тасвир=Calcite-Spinel-dtn37a.jpg |андозаи_тасвир=150px }} '''Сурхи лол''' ранги сурхи баста ва дурахшонест, ки номаш аз ранги санги қимматбаҳои [[Лаъл|лаъл]] (шакли арабишудаи лол) гирифта шудааст.<ref>{{Cite web |url=https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%84%D8%B9%D9%84-3 |title=لعل |website=واژه‌یاب |work=لغت‌نامه دهخدا |language=fa |access-date=28 августи 2026 }}</ref> Ин ранг одатан сурхи каме [[Арғавонӣ|арғувонитоб]] буда, ба ранги баъзе навъҳои [[Ёқут|ёқут]] монанд аст.<ref>{{Cite web |url=https://www.gia.edu/spinel-quality-factor |title=Spinel Quality Factors |website=Gemological Institute of America |publisher=GIA |language=en |access-date=28 августи 2026 }}</ref> {{Clear}} ==Адабиёт== {{reflist}} {{Тобишҳои сурх}} {{Гурӯҳбандии рангҳо}} bkjrhpphhsgp79ijsr0bkcfovw32iaa 1485571 1485570 2026-08-30T20:37:28Z Zosya95 54344 /* Сурх (CMYK) */ 1485571 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо | ном=Сурх | тасвир=Shades of Red.svg | hex=FF0000 | дарозии мавҷ=~630–740<ref>Thomas J. Bruno, Paris D. N. Svoronos. ''CRC Handbook of Fundamental Spectroscopic Correlation Charts.'' CRC Press, 2005.<br />[http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/vision/specol.html#c1 Color</ref> | басомад=~480–405 | рамз={{hlist|[[Дил]]|[[Хашм]]|[[Муҳаббат]]|[[Хатар]]|[[Миррих]]}} }} '''Ранги сурх''' вобаста ба серрангӣ ва [[Равшанӣ|равшанӣ]] метавонад тобишҳои гуногун дошта бошад. Бо омехтани [[Сафед|сафед]] [[Сурх|сурх]] равшантар ва бо омехтани [[Сиёҳ|сиёҳ]] тиратар мешавад. Дар [[Забони тоҷикӣ|забони тоҷикӣ]] тобишҳои ранг дар [[Гӯйиш|гӯйишҳои]] ноҳияҳои гуногун ба тарзҳои мухталиф ифода мешаванд. Масалан, тобиши аз сурхи холис равшантарро чунин меноманд: * сурхи '''рӯшан''' ([[Ноҳияи Ашт|Ашт]], [[Исфара]])<ref name="pitfi">{{cite journal |title=Паёмномаи фарҳанг |publisher=Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилооти Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон |year=2020 |issue=1 (49) |page=7 |url =https://www.pitfi.tj/sites/default/files/payomnomai_farhang/payomnomai_farhang_2020_01.pdf?utm_source=chatgpt.com }}</ref> * сурхи '''сафедхеста''' ([[Панҷ (шаҳрак)|Панҷ]])<ref name="pitfi" /> * сурхи '''паст''' ([[Хуҷанд]], [[Истаравшан]]) * сурхи '''беранг''' ([[Леваканд|Левакант]])<ref name="pitfi" /> Тобиши аз сурхи асосӣ тиратарро чунин меноманд: * сурхи '''баланд''' ([[Исфара]], [[Хуҷанд]], [[Истаравшан]], [[Самарқанд]])<ref name="pitfi" /> * сурхи '''банур''' ([[Ноҳияи Ашт|Ашт]])<ref name="pitfi" /> * сурхи '''сияҳдуқ''' ([[Восеъ]], [[Кӯлоб]], [[Панҷ (шаҳрак)|Панҷ]])<ref name="pitfi" /> * сурхи '''сиёҳдиқ''' ([[Леваканд|Левакант]])<ref name="pitfi" /> * сурхи '''баста''' ([[Истаравшан]]) * сурхи '''сияҳлош''' ([[Панҷ (шаҳрак)|Панҷ]])<ref name="pitfi" /> * сурхи '''сиёҳхеста''' ([[Қубодиён]], [[Тоҷикобод]])<ref name="pitfi" /> ==Дар системаҳои рангӣ== ===Сурх (RGB)=== {{Рангҳо |ном=Сурх (RGB) |тасвир=Synthese+.svg |андозаи_тасвир=200px |hex=FF0000 |r=255 |g=0 |b=0 |c=0 |m=100 |y=100 |k=0 |h=0 |s=100 |v=100 }} '''Сурхи [[Модели рангии RGB|модели RGB]]''' ин дурахшонтарин ранги сурхест, ки [[монитори компютер]] намоиш дода метавонад. Ин ранг ба сурхи норинҷитоби [[ранги спектрӣ]] наздик мебошад. Сурх ('''R''' - red) дар модели рангии RGB дар баробари [[сабз]] ('''G''' - green) ва [[кабуд]] ('''B''' - blue) яке аз се [[ранги асосӣ|ранги асосии]] [[Нур|нур]] ба шумор меравад.<ref name="css3-color">[https://www.w3.org/TR/css3-color/#html4 W3C TR CSS3 Color Module, HTML4 color keywords]. W3C. (майи 2003). 16 сентябри 2008 санҷида шуд.</ref> {{Clear}} ===Сурх (CMYK)=== {{Рангҳо |ном=Сурх (CMYK) |тасвир=SubtractiveColor.svg |андозаи_тасвир=200px |hex=ED1B24 |r=237 |g=27 |b=36 |c=0 |m=89 |y=85 |k=7 |h=357 |s=89 |v=93 }} '''Сурхи [[Модели рангии CMYK|модели CMYK]]''' ранги сурхест, ки дар чоп бо омехтани миқдори баробари [[Арғавонӣ|арғавонӣ]] ва [[Зард|зард]] ҳосил мешавад. Ин ранг ба [[Тобишҳои сурх#Сурх (RGB)|сурхи равшани экран]] монанд аст, вале дурахши камтар дорад.<ref>[https://web.archive.org/web/20070310213952/http://www.tintbook.com/ CMYK]</ref> {{Clear}} ===Сурх (Crayola)=== {{Рангҳо |ном=Сурх (Crayola) |hex=ED0A3F |r=237 |g=10 |b=63 |c=0 |m=96 |y=73 |k=7 |h=346 |s=96 |v=93 |тасвир=Crayola-Red.jpg |андозаи_тасвир=200px }} Ин ранг ранги '''сурхи''' [[Қалами ранга|қаламҳои рангаи]] [[Crayola]] мебошад. {{Clear}} ===Сурх (Pantone)=== {{Рангҳо |hex=ED2839 |ном=Сурх (Pantone) |тасвир = Paroc Red Pantone 185.svg |r=237 |g=40 |b=57 |c=0 |m=83 |y=76 |k=7 |h=355 |s=83 |v=93 }} '''Сурхи [[Pantone]]''' ин рангест аз рӯйхати рангҳои Pantone Textile Paper eXtended (TPX), ки бо рақами 032M — Red сабт шудааст.<ref name="Pantone TPX">{{Cite web |url=http://www.pantone.com/pages/pantone/colorfinder.aspx |title=Pantone TPX |accessdate=2026-08-29 |archivedate=2015-09-10 |archiveurl=http://webarchive.loc.gov/all/20150910082906/http://www.pantone.com/pages/pantone/colorfinder.aspx }}</ref><ref>Type the word "Red" into the indicated window on the Pantone Color Finder and the color will appear.</ref> {{Clear}} ==Гуногунии ранги сурх== Ранги сурхро метавон ҳамчун номи умумии як гурӯҳи рангҳо донист, ки тобишҳои гуногунро дар бар мегирад. Одамон аз қадим пай бурдаанд, ки ҳамаи сурхҳо яксон нестанд ва ба бисёр тобишҳои сурх номҳои хосро додаанд. ===Қирмизӣ=== {{Main article|Қирмизӣ}} {{Рангҳо |ном=Қирмизӣ |тасвир=Maple Leaf Red Ground 2000px.jpg |hex=DC143C |r=220 |g=20 |b=60 |c=0 |m=91 |y=73 |k=14 |h=348 |s=91 |v=86 |андозаи_тасвир=150px }} '''Қирмизӣ''' ранги сурхи баста ва тираест, ки каме [[Кабуд|кабуд]] ё [[Бунафш|бунафш]] дорад ва аз ин сабаб андаке ба [[Сафсар|сафсар]] моил мешавад. Дар чархи рангҳои [[Модели рангии RGB|RGB]] он байни ранги [[гулобӣ (ранг)|гулобию]] сурх ва дар чархи рангҳои [[RYB]] байни [[Арғавонӣ|арғавонӣ]] ва сурх ҷойгир аст. {{Clear}} ===Лолагӣ=== {{Рангҳо |ном=Лолагӣ |hex=DC343B |r=255 |g=49 |b=38 |c=0 |m=81 |y=85 |k=0 |h=3 |s=85 |v=100 |тасвир=Red poppies vertical.jpg |андозаи_тасвир=200px }} '''Сурхи лолагӣ''' дар Ҳисор, Норак, Левакант ба кор бурда мешавад.<ref name="pitfi" /> {{Clear}} ===Гулнорӣ=== {{Рангҳо |ном=Гулнорӣ |hex=FF6347 |r=255 |g=99 |b=71 |c=0 |m=61 |y=72 |k=0 |h=9 |s=72 |v=100 |тасвир=Granatapfelblüte 3.jpg |андозаи_тасвир=250px }} '''Сурхи гулнориро''' ҳунармандони [[Тоҷикобод]] дар ороиш ва гулдӯзӣ ба кор мебаранд. Номи ин ранг аз ранги гули [[Анор|анор]] гирифта шуда, ба сурхи равшани [[Норинҷӣ|норинҷитоб]] майл мекунад.<ref name="pitfi" /> {{Clear}} ===Ҳиногӣ=== {{Рангҳо |ном=Ҳиногӣ |hex=E04A2F |r=224 |g=74 |b=47 |c=0 |m=67 |y=79 |k=12 |h=9 |s=79 |v=88 |тасвир=மருதாணி (HENNA).jpg |андозаи_тасвир=150px }} '''Сурхи ҳиногӣ''' як сурхи дурахшонест моил ба [[Норинҷӣ|норинҷӣ]], ки дар [[Сӯзанӣ|сӯзаниҳои]] тоҷикони [[Нурато]] ва [[Бухоро]] ба кор мебурданд. Номи он аз [[ҳино]] гирифта шудааст, зеро ранги он ба сурхии ҳосилшуда аз ҳино монанд аст.<ref>{{cite book |last=Sukhareva |first=O. A. |title=Suzani: Central Asian Decorative Embroidery |trans-title=Сӯзанӣ: гулдӯзии ороишии Осиёи Миёна |place=Tashkent |publisher=IICAS; SMI-ASIA |year=2011 |page=22 |editor-last1=Mustafayev |editor-first1=Sh. M. |editor-last2=Khakimov |editor-first2=A. A. |others=Мушовири бадеӣ ва тақризгар: R. Q. Qayumov }}</ref> {{Clear}} ===Лол=== {{Рангҳо |ном=Лол |hex=CB236B |r=203 |g=35 |b=107 |c=0 |m=83 |y=47 |k=20 |h=334 |s=83 |v=80 |тасвир=Calcite-Spinel-dtn37a.jpg |андозаи_тасвир=150px }} '''Сурхи лол''' ранги сурхи баста ва дурахшонест, ки номаш аз ранги санги қимматбаҳои [[Лаъл|лаъл]] (шакли арабишудаи лол) гирифта шудааст.<ref>{{Cite web |url=https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%84%D8%B9%D9%84-3 |title=لعل |website=واژه‌یاب |work=لغت‌نامه دهخدا |language=fa |access-date=28 августи 2026 }}</ref> Ин ранг одатан сурхи каме [[Арғавонӣ|арғувонитоб]] буда, ба ранги баъзе навъҳои [[Ёқут|ёқут]] монанд аст.<ref>{{Cite web |url=https://www.gia.edu/spinel-quality-factor |title=Spinel Quality Factors |website=Gemological Institute of America |publisher=GIA |language=en |access-date=28 августи 2026 }}</ref> {{Clear}} ==Адабиёт== {{reflist}} {{Тобишҳои сурх}} {{Гурӯҳбандии рангҳо}} pu01vqlcdxb25y656mk0bgjvuagh5ru Қирмизӣ 0 333376 1485572 1484998 2026-08-30T20:40:37Z Zosya95 54344 1485572 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |тасвир=Maple_Leaf_Red_Ground_2000px.jpg | r=255|g=36|b=0 | hex=DC143C }} '''Қирмизӣ''' ранги сурхи баландест, ки каме ба [[Бунафш|бунафш]] моил аст. Номаш аз номи моддаи рангкунандаи [[Қирмиз|қирмиз]] омадааст, ки аз ҳашароти [[Пулакчадорон|пулакчадори]] [[Сипарболаки қирмизии баҳримиёназаминӣ|сипарболаки қирмизии баҳримиёназаминӣ]] ({{lang-la|Kermes vermilio}}) ҳосил мешуд. Имрӯз ин номро баъзан барои рангҳои сурхи каме кабудтоб, ки байни сурх ва [[Гулобӣ (ранг)|гулобӣ]] қарор доранд, низ истифода мебаранд. Қирмизӣ ранги миллии [[Непал]] аст. == Таърих == '''Қирмизӣ''' (NR4) аз баданҳои хушкидаи кирминаҳои қирмизсози модина ҳосил карда мешуд. Ин ҳашарот дар рӯи танаи [[булути қирмизӣ]], ки дар кишварҳои [[Баҳри Миёназамин|баҳри Миёназамин]], мерӯянд, зиндагӣ мекунанд. Онҳоро аз ин ҷойҳо ҷамъоварӣ карда, дар саросари Аврупо мефурӯхтанд.<ref>{{Cite web |url=http://www.naturenet.net/blogs/2009/01/the-prickly-question-of-oak-leaves/(http://www.naturenet.net/blogs/2009/01/the-prickly-question-of-oak-leaves/) |title=Naturenet article with images and description of ''Kermes vermilio'' and its foodplant |date=15 январи 2009 |access-date=2012-05-16 |archive-date=2014-01-14 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20140114192341/http://www.naturenet.net/blogs/2009/01/the-prickly-question-of-oak-leaves/](https://web.archive.org/web/20140114192341/http://www.naturenet.net/blogs/2009/01/the-prickly-question-of-oak-leaves/) |url-status=live }}</ref> Рангҳои кермесӣ дар кафанҳои дафни [[англо-скандинавӣ]] дар [[Йорк]] низ ёфт шудаанд. Бо пайдо шудани [[Carmine (color)|кармин]], ки он ҳам аз ҳашароти пулакчадор гирифта мешавад, истифодаи кермес кам шуд. Гарчанде сифати ранг ва серии онҳо монанд буд, барои ба даст овардани ҳамон натиҷа нисбат ба кармин даҳ то дувоздаҳ баробар бештар кермес лозим буд. '''[[Carmine_(color)|Кармин]]''' тобиши каме дигари сурх аст, ки аз ҳашароти дигар — [[cochineal|кошенили модина]] — гирифта мешавад, ҳарчанд ин номҳо баъзан бо ҳам омехта ё қасдан иваз карда мешаванд. Гумон меравад, ки кошенилро испанӣ [[Hernán Cortés|Эрнан Кортес]] ҳангоми [[conquest of the Aztec Empire|забти Империяи Астекҳо]] ба Аврупо овардааст. Номи «кармин» аз калимаи фаронсавии ''carmin'' гирифта шудааст. Онро бори аввал [[Pietro Andrea Mattioli|Пиетро Андреа Маттиоли]] соли 1549 тавсиф кардааст. Ин пигментро аз рӯи номи ҳашароте, ки аз он гирифта мешавад, ''кошенил'' низ меноманд. ==Адабиёт== {{reflist}} {{Тобишҳои сурх}} 4elmvqweosntuy1zqgd0j1sm9ak7ze5 1485595 1485572 2026-08-31T04:30:30Z Zosya95 54344 1485595 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |тасвир=Maple_Leaf_Red_Ground_2000px.jpg | r=255|g=36|b=0 | hex=DC143C }} '''Қирмизӣ''' ранги сурхи баландест, ки каме ба [[Бунафш|бунафш]] моил аст. Номаш аз номи моддаи рангкунандаи [[Қирмиз|қирмиз]] омадааст, ки аз ҳашароти [[Пулакчадорон|пулакчадори]] [[Сипарболаки қирмизии баҳримиёназаминӣ|сипарболаки қирмизии баҳримиёназаминӣ]] ({{lang-la|Kermes vermilio}}) ҳосил мешуд. Имрӯз ин номро баъзан барои рангҳои сурхи каме кабудтоб, ки байни сурх ва [[Гулобӣ (ранг)|гулобӣ]] қарор доранд, низ истифода мебаранд. Қирмизӣ ранги миллии [[Непал]] аст. == Таърих == Қирмизӣ аз ҷасадҳои хушкидаи сипарболакҳои қирмизсози модина ҳосил карда мешуд. Ин ҳашарот рӯйи [[булути қирмизӣ]], ки дар кишварҳои [[Баҳри Миёназамин|баҳри Миёназамин]], мерӯянд, зиндагӣ мекунанд ва барои истеҳсоли ранг ҷамъоварӣ шуда, ба кишварҳои Аврупо фурӯхта мешуданд.<ref>{{Cite web |url=http://www.naturenet.net/blogs/2009/01/the-prickly-question-of-oak-leaves/(http://www.naturenet.net/blogs/2009/01/the-prickly-question-of-oak-leaves/) |title=Naturenet article with images and description of ''Kermes vermilio'' and its foodplant |date=15 январи 2009 |access-date=2012-05-16 |archive-date=2014-01-14 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20140114192341/http://www.naturenet.net/blogs/2009/01/the-prickly-question-of-oak-leaves/](https://web.archive.org/web/20140114192341/http://www.naturenet.net/blogs/2009/01/the-prickly-question-of-oak-leaves/) |url-status=live }}</ref> [[Ализарин|Ализарини]] қирмизӣ соли 1868 ихтироъ шудааст. [[Рангдона|Рангдонаи]] ализарин (PR83)-ро нахустин бор кимиёшиносони [[Олмониҳо|олмонӣ]] Карл Гребе ва Карл Либерман ба таври сунъӣ ҳосил кардаанд.{{Sfn|Feisner|2006|с=142}} == Решаи ном == Номи ин ранг аз вожаи форсии کرمست (кирмист) гирифта шудааст, ки бо вожаи тоҷикии '''кирм''' ҳамреша аст. Ин вожа аз форсӣ ба [[Забони арабӣ|арабӣ]] ба шакли قرمزي (қирмизӣ) гузашта, баъдан аз арабӣ ба [[Забонҳои туркӣ|забонҳои туркӣ]] ба шакли ''kırmız'' роҳ ёфтааст. Номии илмии авлоди ин [[сипарболаки қирмизсоз|сипарболакҳо]] ({{lang-la|Kermes}}) низ маҳз аз ҳамин реша омадааст. ==Адабиёт== {{reflist}} {{Тобишҳои сурх}} 9xed45lhgvivzz75hw52gox9qq49yjj Ҳотамбег Хайров 0 333400 1485609 1485113 2026-08-31T05:14:10Z VASHGIRD 8035 1485609 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Ҳотамбег Хайров |номи аслӣ = Хайров Ҳотамбег Сайфидинович |тасвир = Хайров_Ҳ.С._2016.jpg |паҳнои тасвир = |тавсифи тасвир = Ҳотамбег Хайров дар ҳуҷраи кории Маркази ҷумҳуриявии ғизо. Душанбе, соли 2016. |таърихи таваллуд = 01.07.1956 |зодгоҳ = деҳаи Чӯянгарон, [[ноҳияи Орҷоникидзеобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[гигиена|беҳдошт]], [[диетология]], беҳдошти муҳити зист |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино|ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино]], МД «Маркази ҷумҳуриявии ғизо» |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои тиб}} (2000) |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}}, академики Академияи байналмилалии ғизои табиӣ ва биотехнология (Русия) |алма-матер = Донишкадаи тиббии Днепропетровск (1981) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = асосгузор ва директори Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии ғизо» (2001–2020) |ҷоизаҳо = |сомона = |викианбор = }} '''Ҳотамбег Хайров''' (''Хайров Ҳотамбег Сайфидинович''; зод. [[1 июл]]и [[1956]], деҳаи Чӯянгарон, [[ноҳияи Орҷоникидзеобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — мутахассиси тоҷик дар соҳаи беҳдошти муҳити зист ва диетология, [[доктори илмҳои тиб]] (2000), [[профессор]], академики Академияи байналмилалии ғизои табиӣ ва биотехнология (Русия). == Зиндагинома == Ҳотамбег Хайров 1 июли соли 1956 дар деҳаи Чӯянгарони ноҳияи Орҷоникидзеобод ба дунё омадааст. Солҳои 1971—1975 Омӯзишгоҳи тиббии шаҳри Орҷоникидзеободро хатм намуда, таҳсилро дар факултаи санитарию эпидемиологии Донишгоҳи тиббии шаҳри Днепропетровски Ҷумҳурии Укройн идома додааст (1975—1981). == Фаъолият корӣ == * 1981—1983 — мудири шуъбаи коммуналии Стансияи санитарию эпидемиологии шаҳри Орҷоникидзеобод; * 1983—1985 — ассистенти кафедраи гигиенаи умумии [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино|ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино]]; * 1985—1988 — аспиранти Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии ғизои Академияи илмҳои тиббии ИҶШС (Маскав); * 1988—1992 — ассистенти кафедраи гигиенаи умумии ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино; * 1992—1996 — коромӯз ва ходими илмӣ дар Пажӯҳишгоҳи ғизои Академияи илмҳои тибби Федератсияи Русия; * 1996—2000 — докторанти Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии ғизои АИТ ФР (Маскав); * 2001—2020 — директори Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии ғизо»-и Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/pursed-avob-medi-em-baroi-tabobati-diabeti-and-ch-guna-izo-boyad-istemol-kard/|title=ПУРСЕД, ҶАВОБ МЕДИҲЕМ. Барои табобати диабети қанд чӣ гуна ғизо бояд истеъмол кард?|website=АМИТ "Ховар"|date=2019-07-10|lang=ru-RU|accessdate=2026-08-28}}</ref>; * 2020—2025 — мудири кафедраи беҳдошти муҳити зисти Донишгоҳи давлатии тибии Тоҷикистон<ref>{{Cite web|url=https://www.niin.vestnik-tnu.com/Journal/2021/niin_2021_2n.pdf|title=Илм ва фановарӣ, №12|date=2021}}</ref>; * Аз соли 2025 — профессори кафедраи беҳдошти муҳити зисти Донишгоҳи давлатии тибии Тоҷикистон. Соли 1988 дар Пажӯҳишгоҳи ғизои АИТ ИҶШС дар шаҳри Маскав рисолаи номзадиро дар мавзӯи «Омӯзиши эксперименталии таъсири чарбҳои вояи ғизо ба баъзе таассур ва таркиби бофтаҳои иммунӣ» ҳимоя намуд. Соли 2000 дар Комиссияи олии аттестатсионии Вазорати маорифи Федератсияи Русия рисолаи докториро дар мавзӯи «Арзёбии ғизои воқеӣ ва эпидемиологияи бемориҳои алиментарӣ дар байни мактаббачагон ва занони ҷавони Ҷумҳурии Тоҷикистон» бомуваффақият муҳофизат кард. == Саҳм дар соҳаи тандурустӣ == Ҳотамбег Хайров бо дастгирии Вазорати тандурустии ҶТ аввалин бор дар кишвар Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии ғизо»-ро таъсис дод. Ҳамчун ҳамоҳансози миллӣ оид ба масъалаҳои ғизо дар назди [[Созмони ҷаҳонии тандурустӣ]] (СММ) ва мушовири созмонҳои байналмилалӣ фаъолият намуда, аввалин «Меъёрҳои тавсиявии истеъмоли моддаҳои ғизоӣ ва неру барои гурӯҳҳои алоҳидаи аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон»-ро таҳия кард. Ҳамчунин ҳаммуаллифи 7 ҳуҷҷати стратегӣ ва барномавии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз ҷумла «Стратегия оид ба ғизо ва фаъолияти ҷисмонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2015—2024» ва «Барномаи пешгирии фарбеҳӣ ва ташаккули ғизои солим барои солҳои 2019—2024»), 4 махзани маълумоти рақамӣ (патент) ва 9 Қоидаву меъёрҳои санитарии ҶТ (СанПиН) мебошад. == Осор == Муаллифи беш аз 200 мақолаи илмӣ, 60 дастури методиву таълимӣ ва 9 китобу монография мебошад. === Китобҳо === * ''«Ғизои одам»'' (ҳамроҳ бо Мартинчик А. Н.). — Д.: Донишварон, 2016. — 460 с. * ''«Ғизои табобатӣ»'' (ҳамроҳ бо Содиқова Д. Н.). — Д.: Контраст, 2018. — 573 с. * ''«Тавонбахшии беморон ва маъюбон»'' (ҳаммуаллиф). — Д.: Нашри Камол, 2018. — 720 с. * ''«Ғизои солим бо дарназардошти мавсимҳои сол»'' (ҳамроҳ бо Олимзода Н. Х.). — Д.: Контраст, 2020. — 345 с. * ''«Беҳдошти ғизо»''. — Д.: ДДТТ, 2022. — 626 с. * ''«Диетология»''. — Д.: ҶДММ «Бебок», 2023. — 520 с. * ''«Маҷмӯйи лексияҳо аз фанни беҳдошти ғизо»''. — Д.: ҶДММ «Бебок», 2023. — 211 с. * ''«Особенности и статус питания пожилого возраста»'' (монография, ҳаммуаллиф). — Д.: ДДТТ, 2025. — 123 с. * ''«Гуногунии агробиологии Тоҷикистон»'' (ҳаммуаллиф). — Д.: ФАО, 2025. — 256 с. === Патентҳо ва манбаъҳои иттилоотӣ === * Манбаи иттилоотӣ оид ба баҳодиҳии ғизои воқеӣ (Реестри давлатӣ № 2201600342, 2016). * Манбаи иттилоотӣ оид ба омӯзиши паҳншавии бемории фарбеҳӣ ва омилҳои хавфи инкишофи он (Реестри давлатӣ № 2201700350, 2017). * Манбаи иттилоотӣ оид ба муайян намудани бемориҳои алиментарӣ, сарфи неру ва хосияти ғизогирӣ (Реестри давлатӣ № 2202100479, 2021). * Махзани маълумотии «Муайян ва пешниҳод намудани ғизои солим ва табобатӣ» (Реестри давлатӣ № 2202300510, 2023). == Нигористон == == Аксҳо == <gallery mode="packed" heights="180"> Файл:Хайров_Ҳ.С._диплом_1998.jpg|Супоридани дипломи академик ба Ҳотамбег Хайров аз ҷониби С. Н. Панченко. Москва, 17 декабри 1998. Файл:Хайров_Ҳ.С._ҷаласа_1998.jpg|Ҷаласаи Шӯрои олимони Академияи байналмилалии ғизои табиӣ ва биотехнология. Москва, 17 декабри 1998. Файл:Китобҳои_Хайров_Ҳ.С._2026.jpg|Китобҳо ва монографияҳои илмию таълимии Ҳотамбег Хайров. ДДТТ, соли 2026. </gallery> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] lminz2hg44zqlbsbxn11hv1ym5uv404 1485610 1485609 2026-08-31T05:16:38Z VASHGIRD 8035 /* Аксҳо */ 1485610 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Ҳотамбег Хайров |номи аслӣ = Хайров Ҳотамбег Сайфидинович |тасвир = Хайров_Ҳ.С._2016.jpg |паҳнои тасвир = |тавсифи тасвир = Ҳотамбег Хайров дар ҳуҷраи кории Маркази ҷумҳуриявии ғизо. Душанбе, соли 2016. |таърихи таваллуд = 01.07.1956 |зодгоҳ = деҳаи Чӯянгарон, [[ноҳияи Орҷоникидзеобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[гигиена|беҳдошт]], [[диетология]], беҳдошти муҳити зист |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино|ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино]], МД «Маркази ҷумҳуриявии ғизо» |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои тиб}} (2000) |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}}, академики Академияи байналмилалии ғизои табиӣ ва биотехнология (Русия) |алма-матер = Донишкадаи тиббии Днепропетровск (1981) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = асосгузор ва директори Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии ғизо» (2001–2020) |ҷоизаҳо = |сомона = |викианбор = }} '''Ҳотамбег Хайров''' (''Хайров Ҳотамбег Сайфидинович''; зод. [[1 июл]]и [[1956]], деҳаи Чӯянгарон, [[ноҳияи Орҷоникидзеобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — мутахассиси тоҷик дар соҳаи беҳдошти муҳити зист ва диетология, [[доктори илмҳои тиб]] (2000), [[профессор]], академики Академияи байналмилалии ғизои табиӣ ва биотехнология (Русия). == Зиндагинома == Ҳотамбег Хайров 1 июли соли 1956 дар деҳаи Чӯянгарони ноҳияи Орҷоникидзеобод ба дунё омадааст. Солҳои 1971—1975 Омӯзишгоҳи тиббии шаҳри Орҷоникидзеободро хатм намуда, таҳсилро дар факултаи санитарию эпидемиологии Донишгоҳи тиббии шаҳри Днепропетровски Ҷумҳурии Укройн идома додааст (1975—1981). == Фаъолият корӣ == * 1981—1983 — мудири шуъбаи коммуналии Стансияи санитарию эпидемиологии шаҳри Орҷоникидзеобод; * 1983—1985 — ассистенти кафедраи гигиенаи умумии [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино|ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино]]; * 1985—1988 — аспиранти Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии ғизои Академияи илмҳои тиббии ИҶШС (Маскав); * 1988—1992 — ассистенти кафедраи гигиенаи умумии ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино; * 1992—1996 — коромӯз ва ходими илмӣ дар Пажӯҳишгоҳи ғизои Академияи илмҳои тибби Федератсияи Русия; * 1996—2000 — докторанти Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии ғизои АИТ ФР (Маскав); * 2001—2020 — директори Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии ғизо»-и Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/pursed-avob-medi-em-baroi-tabobati-diabeti-and-ch-guna-izo-boyad-istemol-kard/|title=ПУРСЕД, ҶАВОБ МЕДИҲЕМ. Барои табобати диабети қанд чӣ гуна ғизо бояд истеъмол кард?|website=АМИТ "Ховар"|date=2019-07-10|lang=ru-RU|accessdate=2026-08-28}}</ref>; * 2020—2025 — мудири кафедраи беҳдошти муҳити зисти Донишгоҳи давлатии тибии Тоҷикистон<ref>{{Cite web|url=https://www.niin.vestnik-tnu.com/Journal/2021/niin_2021_2n.pdf|title=Илм ва фановарӣ, №12|date=2021}}</ref>; * Аз соли 2025 — профессори кафедраи беҳдошти муҳити зисти Донишгоҳи давлатии тибии Тоҷикистон. Соли 1988 дар Пажӯҳишгоҳи ғизои АИТ ИҶШС дар шаҳри Маскав рисолаи номзадиро дар мавзӯи «Омӯзиши эксперименталии таъсири чарбҳои вояи ғизо ба баъзе таассур ва таркиби бофтаҳои иммунӣ» ҳимоя намуд. Соли 2000 дар Комиссияи олии аттестатсионии Вазорати маорифи Федератсияи Русия рисолаи докториро дар мавзӯи «Арзёбии ғизои воқеӣ ва эпидемиологияи бемориҳои алиментарӣ дар байни мактаббачагон ва занони ҷавони Ҷумҳурии Тоҷикистон» бомуваффақият муҳофизат кард. == Саҳм дар соҳаи тандурустӣ == Ҳотамбег Хайров бо дастгирии Вазорати тандурустии ҶТ аввалин бор дар кишвар Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии ғизо»-ро таъсис дод. Ҳамчун ҳамоҳансози миллӣ оид ба масъалаҳои ғизо дар назди [[Созмони ҷаҳонии тандурустӣ]] (СММ) ва мушовири созмонҳои байналмилалӣ фаъолият намуда, аввалин «Меъёрҳои тавсиявии истеъмоли моддаҳои ғизоӣ ва неру барои гурӯҳҳои алоҳидаи аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон»-ро таҳия кард. Ҳамчунин ҳаммуаллифи 7 ҳуҷҷати стратегӣ ва барномавии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз ҷумла «Стратегия оид ба ғизо ва фаъолияти ҷисмонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2015—2024» ва «Барномаи пешгирии фарбеҳӣ ва ташаккули ғизои солим барои солҳои 2019—2024»), 4 махзани маълумоти рақамӣ (патент) ва 9 Қоидаву меъёрҳои санитарии ҶТ (СанПиН) мебошад. == Осор == Муаллифи беш аз 200 мақолаи илмӣ, 60 дастури методиву таълимӣ ва 9 китобу монография мебошад. === Китобҳо === * ''«Ғизои одам»'' (ҳамроҳ бо Мартинчик А. Н.). — Д.: Донишварон, 2016. — 460 с. * ''«Ғизои табобатӣ»'' (ҳамроҳ бо Содиқова Д. Н.). — Д.: Контраст, 2018. — 573 с. * ''«Тавонбахшии беморон ва маъюбон»'' (ҳаммуаллиф). — Д.: Нашри Камол, 2018. — 720 с. * ''«Ғизои солим бо дарназардошти мавсимҳои сол»'' (ҳамроҳ бо Олимзода Н. Х.). — Д.: Контраст, 2020. — 345 с. * ''«Беҳдошти ғизо»''. — Д.: ДДТТ, 2022. — 626 с. * ''«Диетология»''. — Д.: ҶДММ «Бебок», 2023. — 520 с. * ''«Маҷмӯйи лексияҳо аз фанни беҳдошти ғизо»''. — Д.: ҶДММ «Бебок», 2023. — 211 с. * ''«Особенности и статус питания пожилого возраста»'' (монография, ҳаммуаллиф). — Д.: ДДТТ, 2025. — 123 с. * ''«Гуногунии агробиологии Тоҷикистон»'' (ҳаммуаллиф). — Д.: ФАО, 2025. — 256 с. === Патентҳо ва манбаъҳои иттилоотӣ === * Манбаи иттилоотӣ оид ба баҳодиҳии ғизои воқеӣ (Реестри давлатӣ № 2201600342, 2016). * Манбаи иттилоотӣ оид ба омӯзиши паҳншавии бемории фарбеҳӣ ва омилҳои хавфи инкишофи он (Реестри давлатӣ № 2201700350, 2017). * Манбаи иттилоотӣ оид ба муайян намудани бемориҳои алиментарӣ, сарфи неру ва хосияти ғизогирӣ (Реестри давлатӣ № 2202100479, 2021). * Махзани маълумотии «Муайян ва пешниҳод намудани ғизои солим ва табобатӣ» (Реестри давлатӣ № 2202300510, 2023). == Нигористон == <gallery mode="packed" heights="180"> Хайров_Ҳ.С._диплом_1998.jpeg|Супоридани дипломи академик ба Ҳотамбег Хайров аз ҷониби С. Н. Панченко. Москва, 17 декабри 1998. Хайров_Ҳ.С._ҷаласа_1998.jpeg|Ҷаласаи Шӯрои олимони Академияи байналмилалии ғизои табиӣ ва биотехнология. Москва, 17 декабри 1998. Китобҳои_Хайров_Ҳ.С._2026.jpeg|Китобҳо ва монографияҳои илмию таълимии Ҳотамбег Хайров. ДДТТ, соли 2026. </gallery> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] hg8wmy58l7xliyqmy3oyrzcuzm0p81t 1485621 1485610 2026-08-31T06:21:37Z VASHGIRD 8035 1485621 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Ҳотамбег Хайров |номи аслӣ = Хайров Ҳотамбег Сайфидинович |тасвир = Хайров_Ҳ.С._2016.jpg |паҳнои тасвир = |тавсифи тасвир = Ҳотамбег Хайров дар ҳуҷраи кории Маркази ҷумҳуриявии ғизо. Душанбе, соли 2016. |таърихи таваллуд = 01.07.1956 |зодгоҳ = деҳаи Чӯянгарон, [[ноҳияи Орҷоникидзеобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[гигиена|беҳдошт]], [[диетология]], беҳдошти муҳити зист |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино|ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино]], МД «Маркази ҷумҳуриявии ғизо» |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои тиб}} (2000) |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}}, академики Академияи байналмилалии ғизои табиӣ ва биотехнология (Русия) |алма-матер = Донишкадаи тиббии Днепропетровск (1981) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = асосгузор ва директори Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии ғизо» (2001–2020) |ҷоизаҳо = |сомона = |викианбор = }} '''Ҳотамбег Хайров''' (''Хайров Ҳотамбег Сайфидинович''; зод. [[1 июл]]и [[1956]], деҳаи Чӯянгарон, [[ноҳияи Орҷоникидзеобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — мутахассиси тоҷик дар соҳаи беҳдошти муҳити зист ва диетология, [[доктори илмҳои тиб]] (2000), [[профессор]], академики Академияи байналмилалии ғизои табиӣ ва биотехнология (Русия). == Зиндагинома == Ҳотамбег Хайров 1 июли соли 1956 дар деҳаи Чӯянгарони ноҳияи Орҷоникидзеобод ба дунё омадааст. Солҳои 1971—1975 Омӯзишгоҳи тиббии шаҳри Орҷоникидзеободро хатм намуда, таҳсилро дар факултаи санитарию эпидемиологии Донишгоҳи тиббии шаҳри Днепропетровски Ҷумҳурии Укройн идома додааст (1975—1981). == Фаъолият корӣ == * 1981—1983 — мудири шуъбаи коммуналии Стансияи санитарию эпидемиологии шаҳри Орҷоникидзеобод; * 1983—1985 — ассистенти кафедраи гигиенаи умумии [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино|ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино]]; * 1985—1988 — аспиранти Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии ғизои Академияи илмҳои тиббии ИҶШС (Маскав); * 1988—1992 — ассистенти кафедраи гигиенаи умумии ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино; * 1992—1996 — коромӯз ва ходими илмӣ дар Пажӯҳишгоҳи ғизои Академияи илмҳои тибби Федератсияи Русия; * 1996—2000 — докторанти Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии ғизои АИТ ФР (Маскав); * 2001—2020 — директори Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии ғизо»-и Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/pursed-avob-medi-em-baroi-tabobati-diabeti-and-ch-guna-izo-boyad-istemol-kard/|title=ПУРСЕД, ҶАВОБ МЕДИҲЕМ. Барои табобати диабети қанд чӣ гуна ғизо бояд истеъмол кард?|website=АМИТ "Ховар"|date=2019-07-10|lang=ru|accessdate=2026-08-28}}</ref>; * 2020—2025 — мудири кафедраи беҳдошти муҳити зисти Донишгоҳи давлатии тибии Тоҷикистон<ref>{{Cite web|url=https://www.niin.vestnik-tnu.com/Journal/2021/niin_2021_2n.pdf|title=Илм ва фановарӣ, №12|date=2021}}</ref>; * Аз соли 2025 — профессори кафедраи беҳдошти муҳити зисти Донишгоҳи давлатии тибии Тоҷикистон. Соли 1988 дар Пажӯҳишгоҳи ғизои АИТ ИҶШС дар шаҳри Маскав рисолаи номзадиро дар мавзӯи «Омӯзиши эксперименталии таъсири чарбҳои вояи ғизо ба баъзе таассур ва таркиби бофтаҳои иммунӣ» ҳимоя намуд. Соли 2000 дар Комиссияи олии аттестатсионии Вазорати маорифи Федератсияи Русия рисолаи докториро дар мавзӯи «Арзёбии ғизои воқеӣ ва эпидемиологияи бемориҳои алиментарӣ дар байни мактаббачагон ва занони ҷавони Ҷумҳурии Тоҷикистон» бомуваффақият муҳофизат кард. == Саҳм дар соҳаи тандурустӣ == Ҳотамбег Хайров бо дастгирии Вазорати тандурустии ҶТ аввалин бор дар кишвар Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии ғизо»-ро таъсис дод. Ҳамчун ҳамоҳансози миллӣ оид ба масъалаҳои ғизо дар назди [[Созмони ҷаҳонии тандурустӣ]] (СММ) ва мушовири созмонҳои байналмилалӣ фаъолият намуда, аввалин «Меъёрҳои тавсиявии истеъмоли моддаҳои ғизоӣ ва неру барои гурӯҳҳои алоҳидаи аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон»-ро таҳия кард. Ҳамчунин ҳаммуаллифи 7 ҳуҷҷати стратегӣ ва барномавии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз ҷумла «Стратегия оид ба ғизо ва фаъолияти ҷисмонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2015—2024» ва «Барномаи пешгирии фарбеҳӣ ва ташаккули ғизои солим барои солҳои 2019—2024»), 4 махзани маълумоти рақамӣ (патент) ва 9 Қоидаву меъёрҳои санитарии ҶТ (СанПиН) мебошад. == Осор == Муаллифи беш аз 200 мақолаи илмӣ, 60 дастури методиву таълимӣ ва 9 китобу монография мебошад. === Китобҳо === * ''«Ғизои одам»'' (ҳамроҳ бо Мартинчик А. Н.). — Д.: Донишварон, 2016. — 460 с. * ''«Ғизои табобатӣ»'' (ҳамроҳ бо Содиқова Д. Н.). — Д.: Контраст, 2018. — 573 с. * ''«Тавонбахшии беморон ва маъюбон»'' (ҳаммуаллиф). — Д.: Нашри Камол, 2018. — 720 с. * ''«Ғизои солим бо дарназардошти мавсимҳои сол»'' (ҳамроҳ бо Олимзода Н. Х.). — Д.: Контраст, 2020. — 345 с. * ''«Беҳдошти ғизо»''. — Д.: ДДТТ, 2022. — 626 с. * ''«Диетология»''. — Д.: ҶДММ «Бебок», 2023. — 520 с. * ''«Маҷмӯйи лексияҳо аз фанни беҳдошти ғизо»''. — Д.: ҶДММ «Бебок», 2023. — 211 с. * ''«Особенности и статус питания пожилого возраста»'' (монография, ҳаммуаллиф). — Д.: ДДТТ, 2025. — 123 с. * ''«Гуногунии агробиологии Тоҷикистон»'' (ҳаммуаллиф). — Д.: ФАО, 2025. — 256 с. === Патентҳо ва манбаъҳои иттилоотӣ === * Манбаи иттилоотӣ оид ба баҳодиҳии ғизои воқеӣ (Реестри давлатӣ № 2201600342, 2016). * Манбаи иттилоотӣ оид ба омӯзиши паҳншавии бемории фарбеҳӣ ва омилҳои хавфи инкишофи он (Реестри давлатӣ № 2201700350, 2017). * Манбаи иттилоотӣ оид ба муайян намудани бемориҳои алиментарӣ, сарфи неру ва хосияти ғизогирӣ (Реестри давлатӣ № 2202100479, 2021). * Махзани маълумотии «Муайян ва пешниҳод намудани ғизои солим ва табобатӣ» (Реестри давлатӣ № 2202300510, 2023). == Нигористон == <gallery mode="packed" heights="180"> Хайров_Ҳ.С._диплом_1998.jpeg|Супоридани дипломи академик ба Ҳотамбег Хайров аз ҷониби С. Н. Панченко. Москва, 17 декабри 1998. Хайров_Ҳ.С._ҷаласа_1998.jpeg|Ҷаласаи Шӯрои олимони Академияи байналмилалии ғизои табиӣ ва биотехнология. Москва, 17 декабри 1998. Китобҳои_Хайров_Ҳ.С._2026.jpeg|Китобҳо ва монографияҳои илмию таълимии Ҳотамбег Хайров. ДДТТ, соли 2026. </gallery> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] fofhfl7n75jqy4nvgvdagqkftggdavr 1485644 1485621 2026-08-31T10:10:35Z VASHGIRD 8035 1485644 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Ҳотамбег Хайров |номи аслӣ = Хайров Ҳотамбег Сайфидинович |тасвир = Хайров_Ҳ.С._2016.jpg |паҳнои тасвир = |тавсифи тасвир = Ҳотамбег Хайров дар ҳуҷраи кории Маркази ҷумҳуриявии ғизо. Душанбе, соли 2016. |таърихи таваллуд = 01.07.1956 |зодгоҳ = деҳаи Чӯянгарон, [[ноҳияи Орҷоникидзеобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[гигиена|беҳдошт]], [[диетология]], беҳдошти муҳити зист |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино|ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино]], МД «Маркази ҷумҳуриявии ғизо» |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои тиб}} (2000) |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}}, академики Академияи байналмилалии ғизои табиӣ ва биотехнология (Русия) |алма-матер = Донишкадаи тиббии Днепропетровск (1981) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = асосгузор ва директори Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии ғизо» (2001–2020) |ҷоизаҳо = |сомона = |викианбор = }} '''Ҳотамбег Хайров''' (''Хайров Ҳотамбег Сайфидинович''; зод. [[1 июл]]и [[1956]], деҳаи Чӯянгарон, [[ноҳияи Орҷоникидзеобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — мутахассиси тоҷик дар соҳаи беҳдошти ғизо ва диетология, [[доктори илмҳои тиб]] (2000), [[профессор]], академики Академияи байналмилалии ғизои табиӣ ва биотехнология (Русия). == Зиндагинома == Ҳотамбег Хайров 1 июли соли 1956 дар деҳаи Чӯянгарони ноҳияи Орҷоникидзеобод ба дунё омадааст. Солҳои 1971—1975 Омӯзишгоҳи тиббии шаҳри Орҷоникидзеободро хатм намуда, таҳсилро дар факултаи санитарию эпидемиологии Донишгоҳи тиббии шаҳри Днепропетровски Ҷумҳурии Укройн идома додааст (1975—1981). == Фаъолият корӣ == * 1981—1983 — мудири шуъбаи коммуналии Стансияи санитарию эпидемиологии шаҳри Орҷоникидзеобод; * 1983—1985 — ассистенти кафедраи гигиенаи умумии [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино|ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино]]; * 1985—1988 — аспиранти Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии ғизои Академияи илмҳои тиббии ИҶШС (Маскав); * 1988—1992 — ассистенти кафедраи гигиенаи умумии ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино; * 1992—1996 — коромӯз ва ходими илмӣ дар Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии ғизои Академияи илмҳои тибби Федератсияи Русия; * 1996—2000 — докторанти Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии ғизои АИТ ФР (Маскав); * 2001—2020 — директори Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии ғизо»-и Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон<sup>[1]</sup>; * 2020—2025 — мудири кафедраи беҳдошти муҳити зисти МДТ «ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино» <sup>[2]</sup>; * Аз соли 2025 — профессори кафедраи беҳдошти муҳити зисти МДТ «ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино». Соли 1988 дар Пажӯҳишгоҳи ғизои АИТ ИҶШС дар шаҳри Маскав рисолаи номзадиро дар мавзӯи «Омӯзиши эксперименталии таъсири чарбҳои вояи ғизо ба баъзе таассур ва таркиби бофтаҳои иммунӣ» ҳимоя намуд. Соли 2000 дар Комиссияи олии аттестатсионии Вазорати маорифи Федератсияи Русия рисолаи докториро дар мавзӯи «Арзёбии ғизои воқеӣ ва эпидемиологияи бемориҳои алиментарӣ дар байни мактаббачагон ва занони ҷавони Ҷумҳурии Тоҷикистон» муҳофизат кард. == Саҳм дар соҳаи тандурустӣ == Ҳотамбег Хайров ''дар Ҷумҳурии Тоҷикистон'' аввалин бор: * Бо дастгирии Вазорати тандурустии ҶТ ва Пажӯҳишгоҳи илмӣ — тадқиқотии ғизои Академияи илмҳои тиббӣ Федератсияи Русия Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии ғизо»-ро таъсис дод; * Ҳамчун ҳамоҳансози миллӣ оид ба масъалаҳои ғизо дар назди Ташкилоти умумиҷаҳонии тандурустӣ (зерсохтори СММ) ва мушовири созмонҳои байналмилалӣ фаъолият намуда, пешгири ва табобати норасоии ғизоро (гипотрофияро) дар вилояти Хатлони Ҷумҳурии Тоҷикистон ба роҳ монд; * «Меъёрҳои тавсиявии истеъмоли моддаҳои ғизоӣ ва неру барои гурӯҳҳои алоҳидаи аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон»-ро таҳия кард; * Барномаҳои инноватсионии рақамиро барои баҳодиҳии хосияту статуси ғизо ва бемориҳои алиментарӣ (гипотрофия, фарбеҳӣ, диабети қанди намуди 2, фишорбаландӣ ва ғ.)-ро таҳия намуда, истифодаи онҳоро дар амал тадбиқ намуд; * Амалигардонии масъалаҳои ғизои солим, безарар ва табобатиро дар сатҳи байнисоҳавӣ (тавассути ҳуҷҷатҳои ҳукуматӣ ва барномаҳои таълимии макотибҳои таҳсилоти олии касбии тиббӣ) ба роҳ монд (коркард ва таҳия кард). * Ҳамчунин ҳаммуаллифи 7 ҳуҷҷати стратегӣ ва барномавии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз ҷумла «Стратегия оид ба ғизо ва фаъолияти ҷисмонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2015—2024» ва «Барномаи пешгирии фарбеҳӣ ва ташаккули ғизои солим барои солҳои 2019—2024»), 4 махзани маълумоти рақамӣ (патент) ва 9 Қоидаву меъёрҳои санитарии ҶТ (СанПиН) мебошад. == Осор == Муаллифи беш аз 200 мақолаи илмӣ, 60 дастури методиву таълимӣ ва 9 китобу монография мебошад. '''Китобҳо''' * ''«Ғизои одам»'' (ҳамроҳ бо Мартинчик А. Н.). — Д.: Донишварон, 2016. — 460 с. * ''«Ғизои табобатӣ»'' (ҳамроҳ бо Содиқова Д. Н.). — Д.: Контраст, 2018. — 573 с. * ''«Тавонбахшии беморон ва маъюбон»'' (ҳаммуаллиф). — Д.: Нашри Камол, 2018. — 720 с. * ''«Ғизои солим бо дарназардошти мавсимҳои сол»'' (ҳамроҳ бо Олимзода Н. Х.). — Д.: Контраст, 2020. — 345 с. * ''«Беҳдошти ғизо»''. — Д.: ДДТТ, 2022. — 626 с. * ''«Диетология»''. — Д.: ҶДММ «Бебок», 2023. — 520 с. * ''«Маҷмӯйи лексияҳо аз фанни беҳдошти ғизо»''. — Д.: ҶДММ «Бебок», 2023. — 211 с. * ''«Особенности и статус питания пожилого возраста»'' (монография, ҳаммуаллиф). — Д.: ДДТТ, 2025. — 123 с. * ''«Гуногунии агробиологии Тоҷикистон»'' (ҳаммуаллиф). — Д.: ФАО, 2025. — 256 с. '''Патентҳо ва манбаъҳои иттилоотӣ''' * Манбаи иттилоотӣ оид ба баҳодиҳии ғизои воқеӣ (Реестри давлатӣ № 2201600342, 2016). * Манбаи иттилоотӣ оид ба омӯзиши паҳншавии бемории фарбеҳӣ ва омилҳои хавфи инкишофи он (Реестри давлатӣ № 2201700350, 2017). * Манбаи иттилоотӣ оид ба муайян намудани бемориҳои алиментарӣ, сарфи неру ва хосияти ғизогирӣ (Реестри давлатӣ № 2202100479, 2021). * Махзани маълумотии «Муайян ва пешниҳод намудани ғизои солим ва табобатӣ» (Реестри давлатӣ № 2202300510, 2023). == Нигористон == <gallery mode="packed" heights="180"> Хайров_Ҳ.С._диплом_1998.jpeg|Супоридани дипломи академик ба Ҳотамбег Хайров аз ҷониби С. Н. Панченко. Москва, 17 декабри 1998. Хайров_Ҳ.С._ҷаласа_1998.jpeg|Ҷаласаи Шӯрои олимони Академияи байналмилалии ғизои табиӣ ва биотехнология. Москва, 17 декабри 1998. Китобҳои_Хайров_Ҳ.С._2026.jpeg|Китобҳо ва монографияҳои илмию таълимии Ҳотамбег Хайров. ДДТТ, соли 2026. </gallery> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] 9ok0pthvlurk4fvbcvwwac9a9a0by0w 1485645 1485644 2026-08-31T10:12:04Z VASHGIRD 8035 /* Саҳм дар соҳаи тандурустӣ */ 1485645 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Ҳотамбег Хайров |номи аслӣ = Хайров Ҳотамбег Сайфидинович |тасвир = Хайров_Ҳ.С._2016.jpg |паҳнои тасвир = |тавсифи тасвир = Ҳотамбег Хайров дар ҳуҷраи кории Маркази ҷумҳуриявии ғизо. Душанбе, соли 2016. |таърихи таваллуд = 01.07.1956 |зодгоҳ = деҳаи Чӯянгарон, [[ноҳияи Орҷоникидзеобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[гигиена|беҳдошт]], [[диетология]], беҳдошти муҳити зист |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино|ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино]], МД «Маркази ҷумҳуриявии ғизо» |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои тиб}} (2000) |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}}, академики Академияи байналмилалии ғизои табиӣ ва биотехнология (Русия) |алма-матер = Донишкадаи тиббии Днепропетровск (1981) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = асосгузор ва директори Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии ғизо» (2001–2020) |ҷоизаҳо = |сомона = |викианбор = }} '''Ҳотамбег Хайров''' (''Хайров Ҳотамбег Сайфидинович''; зод. [[1 июл]]и [[1956]], деҳаи Чӯянгарон, [[ноҳияи Орҷоникидзеобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — мутахассиси тоҷик дар соҳаи беҳдошти ғизо ва диетология, [[доктори илмҳои тиб]] (2000), [[профессор]], академики Академияи байналмилалии ғизои табиӣ ва биотехнология (Русия). == Зиндагинома == Ҳотамбег Хайров 1 июли соли 1956 дар деҳаи Чӯянгарони ноҳияи Орҷоникидзеобод ба дунё омадааст. Солҳои 1971—1975 Омӯзишгоҳи тиббии шаҳри Орҷоникидзеободро хатм намуда, таҳсилро дар факултаи санитарию эпидемиологии Донишгоҳи тиббии шаҳри Днепропетровски Ҷумҳурии Укройн идома додааст (1975—1981). == Фаъолият корӣ == * 1981—1983 — мудири шуъбаи коммуналии Стансияи санитарию эпидемиологии шаҳри Орҷоникидзеобод; * 1983—1985 — ассистенти кафедраи гигиенаи умумии [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино|ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино]]; * 1985—1988 — аспиранти Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии ғизои Академияи илмҳои тиббии ИҶШС (Маскав); * 1988—1992 — ассистенти кафедраи гигиенаи умумии ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино; * 1992—1996 — коромӯз ва ходими илмӣ дар Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии ғизои Академияи илмҳои тиббии Федератсияи Русия; * 1996—2000 — докторанти Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии ғизои АИТ ФР (Маскав); * 2001—2020 — директори Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии ғизо»-и Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон<sup>[1]</sup>; * 2020—2025 — мудири кафедраи беҳдошти муҳити зисти МДТ «ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино» <sup>[2]</sup>; * Аз соли 2025 — профессори кафедраи беҳдошти муҳити зисти МДТ «ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино». Соли 1988 дар Пажӯҳишгоҳи ғизои АИТ ИҶШС дар шаҳри Маскав рисолаи номзадиро дар мавзӯи «Омӯзиши эксперименталии таъсири чарбҳои вояи ғизо ба баъзе таассур ва таркиби бофтаҳои иммунӣ» ҳимоя намуд. Соли 2000 дар Комиссияи олии аттестатсионии Вазорати маорифи Федератсияи Русия рисолаи докториро дар мавзӯи «Арзёбии ғизои воқеӣ ва эпидемиологияи бемориҳои алиментарӣ дар байни мактаббачагон ва занони ҷавони Ҷумҳурии Тоҷикистон» муҳофизат кард. == Саҳм дар соҳаи тандурустӣ == Ҳотамбег Хайров ''дар Ҷумҳурии Тоҷикистон'' аввалин бор: * Бо дастгирии Вазорати тандурустии ҶТ ва Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии ғизои Академияи илмҳои тиббии Федератсияи Русия Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии ғизо»-ро таъсис дод; * Ҳамчун ҳамоҳансози миллӣ оид ба масъалаҳои ғизо дар назди Ташкилоти умумиҷаҳонии тандурустӣ (зерсохтори СММ) ва мушовири созмонҳои байналмилалӣ фаъолият намуда, пешгири ва табобати норасоии ғизоро (гипотрофияро) дар вилояти Хатлони Ҷумҳурии Тоҷикистон ба роҳ монд; * «Меъёрҳои тавсиявии истеъмоли моддаҳои ғизоӣ ва неру барои гурӯҳҳои алоҳидаи аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон»-ро таҳия кард; * Барномаҳои инноватсионии рақамиро барои баҳодиҳии хосияту статуси ғизо ва бемориҳои алиментарӣ (гипотрофия, фарбеҳӣ, диабети қанди намуди 2, фишорбаландӣ ва ғ.)-ро таҳия намуда, истифодаи онҳоро дар амал тадбиқ намуд; * Амалигардонии масъалаҳои ғизои солим, безарар ва табобатиро дар сатҳи байнисоҳавӣ (тавассути ҳуҷҷатҳои ҳукуматӣ ва барномаҳои таълимии макотибҳои таҳсилоти олии касбии тиббӣ) ба роҳ монд (коркард ва таҳия кард). * Ҳамчунин ҳаммуаллифи 7 ҳуҷҷати стратегӣ ва барномавии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз ҷумла «Стратегия оид ба ғизо ва фаъолияти ҷисмонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2015—2024» ва «Барномаи пешгирии фарбеҳӣ ва ташаккули ғизои солим барои солҳои 2019—2024»), 4 махзани маълумоти рақамӣ (патент) ва 9 Қоидаву меъёрҳои санитарии ҶТ (СанПиН) мебошад. == Осор == Муаллифи беш аз 200 мақолаи илмӣ, 60 дастури методиву таълимӣ ва 9 китобу монография мебошад. '''Китобҳо''' * ''«Ғизои одам»'' (ҳамроҳ бо Мартинчик А. Н.). — Д.: Донишварон, 2016. — 460 с. * ''«Ғизои табобатӣ»'' (ҳамроҳ бо Содиқова Д. Н.). — Д.: Контраст, 2018. — 573 с. * ''«Тавонбахшии беморон ва маъюбон»'' (ҳаммуаллиф). — Д.: Нашри Камол, 2018. — 720 с. * ''«Ғизои солим бо дарназардошти мавсимҳои сол»'' (ҳамроҳ бо Олимзода Н. Х.). — Д.: Контраст, 2020. — 345 с. * ''«Беҳдошти ғизо»''. — Д.: ДДТТ, 2022. — 626 с. * ''«Диетология»''. — Д.: ҶДММ «Бебок», 2023. — 520 с. * ''«Маҷмӯйи лексияҳо аз фанни беҳдошти ғизо»''. — Д.: ҶДММ «Бебок», 2023. — 211 с. * ''«Особенности и статус питания пожилого возраста»'' (монография, ҳаммуаллиф). — Д.: ДДТТ, 2025. — 123 с. * ''«Гуногунии агробиологии Тоҷикистон»'' (ҳаммуаллиф). — Д.: ФАО, 2025. — 256 с. '''Патентҳо ва манбаъҳои иттилоотӣ''' * Манбаи иттилоотӣ оид ба баҳодиҳии ғизои воқеӣ (Реестри давлатӣ № 2201600342, 2016). * Манбаи иттилоотӣ оид ба омӯзиши паҳншавии бемории фарбеҳӣ ва омилҳои хавфи инкишофи он (Реестри давлатӣ № 2201700350, 2017). * Манбаи иттилоотӣ оид ба муайян намудани бемориҳои алиментарӣ, сарфи неру ва хосияти ғизогирӣ (Реестри давлатӣ № 2202100479, 2021). * Махзани маълумотии «Муайян ва пешниҳод намудани ғизои солим ва табобатӣ» (Реестри давлатӣ № 2202300510, 2023). == Нигористон == <gallery mode="packed" heights="180"> Хайров_Ҳ.С._диплом_1998.jpeg|Супоридани дипломи академик ба Ҳотамбег Хайров аз ҷониби С. Н. Панченко. Москва, 17 декабри 1998. Хайров_Ҳ.С._ҷаласа_1998.jpeg|Ҷаласаи Шӯрои олимони Академияи байналмилалии ғизои табиӣ ва биотехнология. Москва, 17 декабри 1998. Китобҳои_Хайров_Ҳ.С._2026.jpeg|Китобҳо ва монографияҳои илмию таълимии Ҳотамбег Хайров. ДДТТ, соли 2026. </gallery> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] ho60xfijnm5rs9coxjzyfll071j8och 1485646 1485645 2026-08-31T10:12:50Z VASHGIRD 8035 1485646 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Ҳотамбег Хайров |номи аслӣ = Хайров Ҳотамбег Сайфидинович |тасвир = Хайров_Ҳ.С._2016.jpg |паҳнои тасвир = |тавсифи тасвир = Ҳотамбег Хайров дар ҳуҷраи кории Маркази ҷумҳуриявии ғизо. Душанбе, соли 2016. |таърихи таваллуд = 01.07.1956 |зодгоҳ = деҳаи Чӯянгарон, [[ноҳияи Орҷоникидзеобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[гигиена|беҳдошт]], [[диетология]], беҳдошти муҳити зист |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино|ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино]], МД «Маркази ҷумҳуриявии ғизо» |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои тиб}} (2000) |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}}, академики Академияи байналмилалии ғизои табиӣ ва биотехнология (Русия) |алма-матер = Донишкадаи тиббии Днепропетровск (1981) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = асосгузор ва директори Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии ғизо» (2001–2020) |ҷоизаҳо = |сомона = |викианбор = }} '''Ҳотамбег Хайров''' (''Хайров Ҳотамбег Сайфидинович''; зод. [[1 июл]]и [[1956]], деҳаи Чӯянгарон, [[ноҳияи Орҷоникидзеобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — мутахассиси тоҷик дар соҳаи беҳдошти ғизо ва диетология, [[доктори илмҳои тиб]] (2000), [[профессор]], академики Академияи байналмилалии ғизои табиӣ ва биотехнология (Русия). == Зиндагинома == Ҳотамбег Хайров 1 июли соли 1956 дар деҳаи Чӯянгарони ноҳияи Орҷоникидзеобод ба дунё омадааст. Солҳои 1971—1975 Омӯзишгоҳи тиббии шаҳри Орҷоникидзеободро хатм намуда, таҳсилро дар факултаи санитарию эпидемиологии Донишгоҳи тиббии шаҳри Днепропетровски Ҷумҳурии Укройн идома додааст (1975—1981). == Фаъолият корӣ == * 1981—1983 — мудири шуъбаи коммуналии Стансияи санитарию эпидемиологии шаҳри Орҷоникидзеобод; * 1983—1985 — ассистенти кафедраи гигиенаи умумии [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино|ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино]]; * 1985—1988 — аспиранти Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии ғизои Академияи илмҳои тиббии ИҶШС (Маскав); * 1988—1992 — ассистенти кафедраи гигиенаи умумии ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино; * 1992—1996 — коромӯз ва ходими илмӣ дар Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии ғизои Академияи илмҳои тиббии Федератсияи Русия; * 1996—2000 — докторанти Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии ғизои АИТ ФР (Маскав); * 2001—2020 — директори Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии ғизо»-и Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон<sup>[1]</sup>; * 2020—2025 — мудири кафедраи беҳдошти муҳити зисти МДТ «ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино» <sup>[2]</sup>; * Аз соли 2025 — профессори кафедраи беҳдошти муҳити зисти МДТ «ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино». Соли 1988 дар Пажӯҳишгоҳи ғизои АИТ ИҶШС дар шаҳри Маскав рисолаи номзадиро дар мавзӯи «Омӯзиши эксперименталии таъсири чарбҳои вояи ғизо ба баъзе таассур ва таркиби бофтаҳои иммунӣ» ҳимоя намуд. Соли 2000 дар Комиссияи олии аттестатсионии Вазорати маорифи Федератсияи Русия рисолаи докториро дар мавзӯи «Арзёбии ғизои воқеӣ ва эпидемиологияи бемориҳои алиментарӣ дар байни мактаббачагон ва занони ҷавони Ҷумҳурии Тоҷикистон» муҳофизат кард. == Саҳм дар соҳаи тандурустӣ == Ҳотамбег Хайров ''дар Ҷумҳурии Тоҷикистон'' аввалин бор: * Бо дастгирии Вазорати тандурустии ҶТ ва Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии ғизои Академияи илмҳои тиббии Федератсияи Русия Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии ғизо»-ро таъсис дод; * Ҳамчун ҳамоҳансози миллӣ оид ба масъалаҳои ғизо дар назди Ташкилоти умумиҷаҳонии тандурустӣ (зерсохтори СММ) ва мушовири созмонҳои байналмилалӣ фаъолият намуда, пешгири ва табобати норасоии ғизоро (гипотрофияро) дар вилояти Хатлони Ҷумҳурии Тоҷикистон ба роҳ монд; * «Меъёрҳои тавсиявии истеъмоли моддаҳои ғизоӣ ва неру барои гурӯҳҳои алоҳидаи аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон»-ро таҳия кард; * Барномаҳои инноватсионии рақамиро барои баҳодиҳии хосияту статуси ғизо ва бемориҳои алиментарӣ (гипотрофия, фарбеҳӣ, диабети қанди намуди 2, фишорбаландӣ ва ғ.)-ро таҳия намуда, истифодаи онҳоро дар амал тадбиқ намуд; * Амалигардонии масъалаҳои ғизои солим, безарар ва табобатиро дар сатҳи байнисоҳавӣ (тавассути ҳуҷҷатҳои ҳукуматӣ ва барномаҳои таълимии макотибҳои таҳсилоти олии касбии тиббӣ) ба роҳ монд (коркард ва таҳия кард). * Ҳамчунин ҳаммуаллифи 7 ҳуҷҷати стратегӣ ва барномавии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз ҷумла «Стратегия оид ба ғизо ва фаъолияти ҷисмонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2015—2024» ва «Барномаи пешгирии фарбеҳӣ ва ташаккули ғизои солим барои солҳои 2019—2024»), 4 махзани маълумоти рақамӣ (патент) ва 9 Қоидаву меъёрҳои санитарии ҶТ (СанПиН) мебошад. == Осор == Муаллифи беш аз 200 мақолаи илмӣ, 60 дастури методиву таълимӣ ва 9 китобу монография мебошад. ; Китобҳо * ''«Ғизои одам»'' (ҳамроҳ бо Мартинчик А. Н.). — Д.: Донишварон, 2016. — 460 с. * ''«Ғизои табобатӣ»'' (ҳамроҳ бо Содиқова Д. Н.). — Д.: Контраст, 2018. — 573 с. * ''«Тавонбахшии беморон ва маъюбон»'' (ҳаммуаллиф). — Д.: Нашри Камол, 2018. — 720 с. * ''«Ғизои солим бо дарназардошти мавсимҳои сол»'' (ҳамроҳ бо Олимзода Н. Х.). — Д.: Контраст, 2020. — 345 с. * ''«Беҳдошти ғизо»''. — Д.: ДДТТ, 2022. — 626 с. * ''«Диетология»''. — Д.: ҶДММ «Бебок», 2023. — 520 с. * ''«Маҷмӯйи лексияҳо аз фанни беҳдошти ғизо»''. — Д.: ҶДММ «Бебок», 2023. — 211 с. * ''«Особенности и статус питания пожилого возраста»'' (монография, ҳаммуаллиф). — Д.: ДДТТ, 2025. — 123 с. * ''«Гуногунии агробиологии Тоҷикистон»'' (ҳаммуаллиф). — Д.: ФАО, 2025. — 256 с. ; Патентҳо ва манбаъҳои иттилоотӣ * Манбаи иттилоотӣ оид ба баҳодиҳии ғизои воқеӣ (Реестри давлатӣ № 2201600342, 2016). * Манбаи иттилоотӣ оид ба омӯзиши паҳншавии бемории фарбеҳӣ ва омилҳои хавфи инкишофи он (Реестри давлатӣ № 2201700350, 2017). * Манбаи иттилоотӣ оид ба муайян намудани бемориҳои алиментарӣ, сарфи неру ва хосияти ғизогирӣ (Реестри давлатӣ № 2202100479, 2021). * Махзани маълумотии «Муайян ва пешниҳод намудани ғизои солим ва табобатӣ» (Реестри давлатӣ № 2202300510, 2023). == Нигористон == <gallery mode="packed" heights="180"> Хайров_Ҳ.С._диплом_1998.jpeg|Супоридани дипломи академик ба Ҳотамбег Хайров аз ҷониби С. Н. Панченко. Москва, 17 декабри 1998. Хайров_Ҳ.С._ҷаласа_1998.jpeg|Ҷаласаи Шӯрои олимони Академияи байналмилалии ғизои табиӣ ва биотехнология. Москва, 17 декабри 1998. Китобҳои_Хайров_Ҳ.С._2026.jpeg|Китобҳо ва монографияҳои илмию таълимии Ҳотамбег Хайров. ДДТТ, соли 2026. </gallery> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] p4ff9xy1wuv45wvjngmernwvsyn1b16 1485647 1485646 2026-08-31T10:15:21Z VASHGIRD 8035 /* Саҳм дар соҳаи тандурустӣ */ 1485647 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Ҳотамбег Хайров |номи аслӣ = Хайров Ҳотамбег Сайфидинович |тасвир = Хайров_Ҳ.С._2016.jpg |паҳнои тасвир = |тавсифи тасвир = Ҳотамбег Хайров дар ҳуҷраи кории Маркази ҷумҳуриявии ғизо. Душанбе, соли 2016. |таърихи таваллуд = 01.07.1956 |зодгоҳ = деҳаи Чӯянгарон, [[ноҳияи Орҷоникидзеобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[гигиена|беҳдошт]], [[диетология]], беҳдошти муҳити зист |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино|ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино]], МД «Маркази ҷумҳуриявии ғизо» |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои тиб}} (2000) |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}}, академики Академияи байналмилалии ғизои табиӣ ва биотехнология (Русия) |алма-матер = Донишкадаи тиббии Днепропетровск (1981) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = асосгузор ва директори Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии ғизо» (2001–2020) |ҷоизаҳо = |сомона = |викианбор = }} '''Ҳотамбег Хайров''' (''Хайров Ҳотамбег Сайфидинович''; зод. [[1 июл]]и [[1956]], деҳаи Чӯянгарон, [[ноҳияи Орҷоникидзеобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — мутахассиси тоҷик дар соҳаи беҳдошти ғизо ва диетология, [[доктори илмҳои тиб]] (2000), [[профессор]], академики Академияи байналмилалии ғизои табиӣ ва биотехнология (Русия). == Зиндагинома == Ҳотамбег Хайров 1 июли соли 1956 дар деҳаи Чӯянгарони ноҳияи Орҷоникидзеобод ба дунё омадааст. Солҳои 1971—1975 Омӯзишгоҳи тиббии шаҳри Орҷоникидзеободро хатм намуда, таҳсилро дар факултаи санитарию эпидемиологии Донишгоҳи тиббии шаҳри Днепропетровски Ҷумҳурии Укройн идома додааст (1975—1981). == Фаъолият корӣ == * 1981—1983 — мудири шуъбаи коммуналии Стансияи санитарию эпидемиологии шаҳри Орҷоникидзеобод; * 1983—1985 — ассистенти кафедраи гигиенаи умумии [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино|ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино]]; * 1985—1988 — аспиранти Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии ғизои Академияи илмҳои тиббии ИҶШС (Маскав); * 1988—1992 — ассистенти кафедраи гигиенаи умумии ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино; * 1992—1996 — коромӯз ва ходими илмӣ дар Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии ғизои Академияи илмҳои тиббии Федератсияи Русия; * 1996—2000 — докторанти Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии ғизои АИТ ФР (Маскав); * 2001—2020 — директори Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии ғизо»-и Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон<sup>[1]</sup>; * 2020—2025 — мудири кафедраи беҳдошти муҳити зисти МДТ «ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино» <sup>[2]</sup>; * Аз соли 2025 — профессори кафедраи беҳдошти муҳити зисти МДТ «ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино». == Фаъолияти илмӣ == Соли 1988 дар Пажӯҳишгоҳи ғизои АИТ ИҶШС дар шаҳри Маскав рисолаи номзадиро дар мавзӯи «Омӯзиши эксперименталии таъсири чарбҳои вояи ғизо ба баъзе таассур ва таркиби бофтаҳои иммунӣ» ҳимоя намуд. Соли 2000 дар Комиссияи олии аттестатсионии Вазорати маорифи Федератсияи Русия рисолаи докториро дар мавзӯи «Арзёбии ғизои воқеӣ ва эпидемиологияи бемориҳои алиментарӣ дар байни мактаббачагон ва занони ҷавони Ҷумҳурии Тоҷикистон» муҳофизат кард. == Саҳм дар соҳаи тандурустӣ == Ҳотамбег Хайров дар Ҷумҳурии Тоҷикистон аввалин бор: * Бо дастгирии Вазорати тандурустии ҶТ ва Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии ғизои Академияи илмҳои тиббии Федератсияи Русия Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии ғизо»-ро таъсис дод; * Ҳамчун ҳамоҳансози миллӣ оид ба масъалаҳои ғизо дар назди Ташкилоти умумиҷаҳонии тандурустӣ (зерсохтори СММ) ва мушовири созмонҳои байналмилалӣ фаъолият намуда, пешгири ва табобати норасоии ғизоро (гипотрофияро) дар вилояти Хатлони Ҷумҳурии Тоҷикистон ба роҳ монд; * «Меъёрҳои тавсиявии истеъмоли моддаҳои ғизоӣ ва неру барои гурӯҳҳои алоҳидаи аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон»-ро таҳия кард; * Барномаҳои инноватсионии рақамиро барои баҳодиҳии хосияту статуси ғизо ва бемориҳои алиментарӣ (гипотрофия, фарбеҳӣ, диабети қанди намуди 2, фишорбаландӣ ва ғ.)-ро таҳия намуда, истифодаи онҳоро дар амал тадбиқ намуд; * Амалигардонии масъалаҳои ғизои солим, безарар ва табобатиро дар сатҳи байнисоҳавӣ (тавассути ҳуҷҷатҳои ҳукуматӣ ва барномаҳои таълимии макотибҳои таҳсилоти олии касбии тиббӣ) ба роҳ монд (коркард ва таҳия кард). * Ҳамчунин ҳаммуаллифи 7 ҳуҷҷати стратегӣ ва барномавии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз ҷумла «Стратегия оид ба ғизо ва фаъолияти ҷисмонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2015—2024» ва «Барномаи пешгирии фарбеҳӣ ва ташаккули ғизои солим барои солҳои 2019—2024»), 4 махзани маълумоти рақамӣ (патент) ва 9 Қоидаву меъёрҳои санитарии ҶТ (СанПиН) мебошад. == Осор == Муаллифи беш аз 200 мақолаи илмӣ, 60 дастури методиву таълимӣ ва 9 китобу монография мебошад. ; Китобҳо * ''«Ғизои одам»'' (ҳамроҳ бо Мартинчик А. Н.). — Д.: Донишварон, 2016. — 460 с. * ''«Ғизои табобатӣ»'' (ҳамроҳ бо Содиқова Д. Н.). — Д.: Контраст, 2018. — 573 с. * ''«Тавонбахшии беморон ва маъюбон»'' (ҳаммуаллиф). — Д.: Нашри Камол, 2018. — 720 с. * ''«Ғизои солим бо дарназардошти мавсимҳои сол»'' (ҳамроҳ бо Олимзода Н. Х.). — Д.: Контраст, 2020. — 345 с. * ''«Беҳдошти ғизо»''. — Д.: ДДТТ, 2022. — 626 с. * ''«Диетология»''. — Д.: ҶДММ «Бебок», 2023. — 520 с. * ''«Маҷмӯйи лексияҳо аз фанни беҳдошти ғизо»''. — Д.: ҶДММ «Бебок», 2023. — 211 с. * ''«Особенности и статус питания пожилого возраста»'' (монография, ҳаммуаллиф). — Д.: ДДТТ, 2025. — 123 с. * ''«Гуногунии агробиологии Тоҷикистон»'' (ҳаммуаллиф). — Д.: ФАО, 2025. — 256 с. ; Патентҳо ва манбаъҳои иттилоотӣ * Манбаи иттилоотӣ оид ба баҳодиҳии ғизои воқеӣ (Реестри давлатӣ № 2201600342, 2016). * Манбаи иттилоотӣ оид ба омӯзиши паҳншавии бемории фарбеҳӣ ва омилҳои хавфи инкишофи он (Реестри давлатӣ № 2201700350, 2017). * Манбаи иттилоотӣ оид ба муайян намудани бемориҳои алиментарӣ, сарфи неру ва хосияти ғизогирӣ (Реестри давлатӣ № 2202100479, 2021). * Махзани маълумотии «Муайян ва пешниҳод намудани ғизои солим ва табобатӣ» (Реестри давлатӣ № 2202300510, 2023). == Нигористон == <gallery mode="packed" heights="180"> Хайров_Ҳ.С._диплом_1998.jpeg|Супоридани дипломи академик ба Ҳотамбег Хайров аз ҷониби С. Н. Панченко. Москва, 17 декабри 1998. Хайров_Ҳ.С._ҷаласа_1998.jpeg|Ҷаласаи Шӯрои олимони Академияи байналмилалии ғизои табиӣ ва биотехнология. Москва, 17 декабри 1998. Китобҳои_Хайров_Ҳ.С._2026.jpeg|Китобҳо ва монографияҳои илмию таълимии Ҳотамбег Хайров. ДДТТ, соли 2026. </gallery> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] ar0sl6v1ztppf9zpmykng27x3ouzbbv 1485649 1485647 2026-08-31T10:20:06Z VASHGIRD 8035 /* Осор */ 1485649 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Ҳотамбег Хайров |номи аслӣ = Хайров Ҳотамбег Сайфидинович |тасвир = Хайров_Ҳ.С._2016.jpg |паҳнои тасвир = |тавсифи тасвир = Ҳотамбег Хайров дар ҳуҷраи кории Маркази ҷумҳуриявии ғизо. Душанбе, соли 2016. |таърихи таваллуд = 01.07.1956 |зодгоҳ = деҳаи Чӯянгарон, [[ноҳияи Орҷоникидзеобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[гигиена|беҳдошт]], [[диетология]], беҳдошти муҳити зист |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино|ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино]], МД «Маркази ҷумҳуриявии ғизо» |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои тиб}} (2000) |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}}, академики Академияи байналмилалии ғизои табиӣ ва биотехнология (Русия) |алма-матер = Донишкадаи тиббии Днепропетровск (1981) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = асосгузор ва директори Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии ғизо» (2001–2020) |ҷоизаҳо = |сомона = |викианбор = }} '''Ҳотамбег Хайров''' (''Хайров Ҳотамбег Сайфидинович''; зод. [[1 июл]]и [[1956]], деҳаи Чӯянгарон, [[ноҳияи Орҷоникидзеобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — мутахассиси тоҷик дар соҳаи беҳдошти ғизо ва диетология, [[доктори илмҳои тиб]] (2000), [[профессор]], академики Академияи байналмилалии ғизои табиӣ ва биотехнология (Русия). == Зиндагинома == Ҳотамбег Хайров 1 июли соли 1956 дар деҳаи Чӯянгарони ноҳияи Орҷоникидзеобод ба дунё омадааст. Солҳои 1971—1975 Омӯзишгоҳи тиббии шаҳри Орҷоникидзеободро хатм намуда, таҳсилро дар факултаи санитарию эпидемиологии Донишгоҳи тиббии шаҳри Днепропетровски Ҷумҳурии Укройн идома додааст (1975—1981). == Фаъолият корӣ == * 1981—1983 — мудири шуъбаи коммуналии Стансияи санитарию эпидемиологии шаҳри Орҷоникидзеобод; * 1983—1985 — ассистенти кафедраи гигиенаи умумии [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино|ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино]]; * 1985—1988 — аспиранти Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии ғизои Академияи илмҳои тиббии ИҶШС (Маскав); * 1988—1992 — ассистенти кафедраи гигиенаи умумии ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино; * 1992—1996 — коромӯз ва ходими илмӣ дар Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии ғизои Академияи илмҳои тиббии Федератсияи Русия; * 1996—2000 — докторанти Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии ғизои АИТ ФР (Маскав); * 2001—2020 — директори Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии ғизо»-и Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон<sup>[1]</sup>; * 2020—2025 — мудири кафедраи беҳдошти муҳити зисти МДТ «ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино» <sup>[2]</sup>; * Аз соли 2025 — профессори кафедраи беҳдошти муҳити зисти МДТ «ДДТТ ба номи Абуалӣ ибни Сино». == Фаъолияти илмӣ == Соли 1988 дар Пажӯҳишгоҳи ғизои АИТ ИҶШС дар шаҳри Маскав рисолаи номзадиро дар мавзӯи «Омӯзиши эксперименталии таъсири чарбҳои вояи ғизо ба баъзе таассур ва таркиби бофтаҳои иммунӣ» ҳимоя намуд. Соли 2000 дар Комиссияи олии аттестатсионии Вазорати маорифи Федератсияи Русия рисолаи докториро дар мавзӯи «Арзёбии ғизои воқеӣ ва эпидемиологияи бемориҳои алиментарӣ дар байни мактаббачагон ва занони ҷавони Ҷумҳурии Тоҷикистон» муҳофизат кард. == Саҳм дар соҳаи тандурустӣ == Ҳотамбег Хайров дар Ҷумҳурии Тоҷикистон аввалин бор: * Бо дастгирии Вазорати тандурустии ҶТ ва Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии ғизои Академияи илмҳои тиббии Федератсияи Русия Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии ғизо»-ро таъсис дод; * Ҳамчун ҳамоҳансози миллӣ оид ба масъалаҳои ғизо дар назди Ташкилоти умумиҷаҳонии тандурустӣ (зерсохтори СММ) ва мушовири созмонҳои байналмилалӣ фаъолият намуда, пешгири ва табобати норасоии ғизоро (гипотрофияро) дар вилояти Хатлони Ҷумҳурии Тоҷикистон ба роҳ монд; * «Меъёрҳои тавсиявии истеъмоли моддаҳои ғизоӣ ва неру барои гурӯҳҳои алоҳидаи аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон»-ро таҳия кард; * Барномаҳои инноватсионии рақамиро барои баҳодиҳии хосияту статуси ғизо ва бемориҳои алиментарӣ (гипотрофия, фарбеҳӣ, диабети қанди намуди 2, фишорбаландӣ ва ғ.)-ро таҳия намуда, истифодаи онҳоро дар амал тадбиқ намуд; * Амалигардонии масъалаҳои ғизои солим, безарар ва табобатиро дар сатҳи байнисоҳавӣ (тавассути ҳуҷҷатҳои ҳукуматӣ ва барномаҳои таълимии макотибҳои таҳсилоти олии касбии тиббӣ) ба роҳ монд (коркард ва таҳия кард). * Ҳамчунин ҳаммуаллифи 7 ҳуҷҷати стратегӣ ва барномавии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз ҷумла «Стратегия оид ба ғизо ва фаъолияти ҷисмонӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 2015—2024» ва «Барномаи пешгирии фарбеҳӣ ва ташаккули ғизои солим барои солҳои 2019—2024»), 4 махзани маълумоти рақамӣ (патент) ва 9 Қоидаву меъёрҳои санитарии ҶТ (СанПиН) мебошад. == Осор == Муаллифи беш аз 200 мақолаи илмӣ, 60 дастури методиву таълимӣ ва 9 китобу монография мебошад. ; Китобҳо * ''«Ғизои одам»'' (ҳамроҳ бо Мартинчик А. Н.). — Д.: Донишварон, 2016. — 460 с. * ''«Ғизои табобатӣ»'' (ҳамроҳ бо Содиқова Д. Н.). — Д.: Контраст, 2018. — 573 с. * ''«Тавонбахшии беморон ва маъюбон»'' (ҳаммуаллиф). — Д.: Нашри Камол, 2018. — 720 с. * ''«Ғизои солим бо дарназардошти мавсимҳои сол»'' (ҳамроҳ бо [[Насим Олимзода|Н. Х. Олимзода]]). — Д.: Контраст, 2020. — 345 с. * ''«Беҳдошти ғизо»''. — Д.: ДДТТ, 2022. — 626 с. * ''«Диетология»''. — Д.: ҶДММ «Бебок», 2023. — 520 с. * ''«Маҷмӯи лексияҳо аз фанни беҳдошти ғизо»''. — Д.: ҶДММ «Бебок», 2023. — 211 с. * ''«Особенности и статус питания пожилого возраста»'' (монография, ҳаммуаллиф). — Д.: ДДТТ, 2025. — 123 с. * ''«Гуногунии агробиологии Тоҷикистон»'' (ҳаммуаллиф). — Д.: ФАО, 2025. — 256 с. ; Патентҳо ва манбаъҳои иттилоотӣ * Манбаи иттилоотӣ оид ба баҳодиҳии ғизои воқеӣ (Реестри давлатӣ № 2201600342, 2016). * Манбаи иттилоотӣ оид ба омӯзиши паҳншавии бемории фарбеҳӣ ва омилҳои хавфи инкишофи он (Реестри давлатӣ № 2201700350, 2017). * Манбаи иттилоотӣ оид ба муайян намудани бемориҳои алиментарӣ, сарфи неру ва хосияти ғизогирӣ (Реестри давлатӣ № 2202100479, 2021). * Махзани маълумотии «Муайян ва пешниҳод намудани ғизои солим ва табобатӣ» (Реестри давлатӣ № 2202300510, 2023). == Нигористон == <gallery mode="packed" heights="180"> Хайров_Ҳ.С._диплом_1998.jpeg|Супоридани дипломи академик ба Ҳотамбег Хайров аз ҷониби С. Н. Панченко. Москва, 17 декабри 1998. Хайров_Ҳ.С._ҷаласа_1998.jpeg|Ҷаласаи Шӯрои олимони Академияи байналмилалии ғизои табиӣ ва биотехнология. Москва, 17 декабри 1998. Китобҳои_Хайров_Ҳ.С._2026.jpeg|Китобҳо ва монографияҳои илмию таълимии Ҳотамбег Хайров. ДДТТ, соли 2026. </gallery> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] fhn5iryvgek0cjqruycbjbmq33ycqdx Тобишҳои сиёҳ 0 333470 1485507 1485451 2026-08-30T17:31:19Z Zosya95 54344 /* Соҷранг */ 1485507 wikitext text/x-wiki {{Рангҳо |title=Сиёҳ |hex=000000 }} '''Тобишҳои сиёҳ''', ё '''рангҳои наздик ба сиёҳ''', рангҳое мебошанд, ки аз [[Сиёҳ|сиёҳи]] холис танҳо андаке фарқ мекунанд. Ин рангҳо [[Равшанӣ|равшании]] паст доранд. == Сиёҳ == {{Асосӣ|Сиёҳ}} {{Clear}} == Гуногунии ранги сиёҳ == === Обнӯсранг === {{Рангҳо |title=Обнӯсранг |hex=555D50 |тасвир=Ébano.jpg }} === Соҷранг === {{Рангҳо |title=Соҷранг |hex=3D2B1F |тасвир=Ébano.jpg }} == Адабиёт == {{Тобишҳои сиёҳ}} {{Тобишҳои хокистарранг}} 1lwlyetqnp2p9zi04kwbspmao7308ni Фурудгоҳи шаҳре Аёва сетӣ е 0 333473 1485480 2026-08-30T16:33:54Z Yoonoos.tj 27005 Yoonoos.tj moved page [[Фурудгоҳи шаҳре Аёва сетӣ е]] to [[Фурудгоҳи шаҳрии Аёва Сити]] 1485480 wikitext text/x-wiki #равона [[Фурудгоҳи шаҳрии Аёва Сити]] rsg2rxk2267oa2ydrcl3442471z4dwv Нимҳимоятгар (футбол) 0 333474 1485483 2026-08-30T16:37:59Z Yoonoos.tj 27005 Yoonoos.tj moved page [[Нимҳимоятгар (футбол)]] to [[Миёнмайдон (футбол)]] 1485483 wikitext text/x-wiki #равона [[Миёнмайдон (футбол)]] cz1zbxl7smoieq4hua258puo5pfwciv Шаблон:Тобишҳои сиёҳ 10 333475 1485486 2026-08-30T16:49:40Z Zosya95 54344 Саҳифаи нав: {{Тобишҳои ранг |номи_ранг= сиёҳ |shownote=1 |state={{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} |ранги_замина=#000000 | #555D50 | Обнӯсранг | Тобишҳои сиёҳ #Обнӯсранг | #87CEEB | Осмонранг | Осмонранг | #0080FF | Лоҷвардӣ | Лоҷвардӣ }}{{main other| {{#if:{{{nocategory|}}} | |[[Гурӯҳ:Тобишҳои сиёҳ]] }} }} <noinclude> {{documentation}... 1485486 wikitext text/x-wiki {{Тобишҳои ранг |номи_ранг= сиёҳ |shownote=1 |state={{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} |ранги_замина=#000000 | #555D50 | Обнӯсранг | Тобишҳои сиёҳ #Обнӯсранг | #87CEEB | Осмонранг | Осмонранг | #0080FF | Лоҷвардӣ | Лоҷвардӣ }}{{main other| {{#if:{{{nocategory|}}} | |[[Гурӯҳ:Тобишҳои сиёҳ]] }} }} <noinclude> {{documentation}} [[Гурӯҳ:Шаблонҳо:Тобишҳои ранг]] </noinclude> 894rirck7bgg7jbc78kyb89r5rs2b3f 1485489 1485486 2026-08-30T16:54:00Z Zosya95 54344 1485489 wikitext text/x-wiki {{Тобишҳои ранг |номи_ранг= сиёҳ |shownote=1 |state={{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} |ранги_замина=#000000 | #555D50 | Обнӯсранг | Тобишҳои сиёҳ #Обнӯсранг | #3D2B1F | Соҷранг | Тобишҳои сиёҳ #Соҷранг | #000000 | Сиёҳ | Сиёҳ }}{{main other| {{#if:{{{nocategory|}}} | |[[Гурӯҳ:Тобишҳои сиёҳ]] }} }} <noinclude> {{documentation}} [[Гурӯҳ:Шаблонҳо:Тобишҳои ранг]] </noinclude> mh14570abnv0xms5rz8qgot2l71clek Шаблон:Sus 10 333477 1485492 2026-08-30T17:05:39Z Zosya95 54344 Саҳифаи нав: {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent= Suidae|rang=Авдод|latin=Sus|name=Хук}} 1485492 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent= Suidae|rang=Авдод|latin=Sus|name=Хук}} 1s9dxl185rk8d0qa0fqjragnpdh0zjh 1485493 1485492 2026-08-30T17:07:21Z Zosya95 54344 1485493 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent= Suidae|rang=Авлод|latin=Sus|name=Хук}} f1786fzr3nq6x910qhp4k7rbs3rd9c9 Шаблон:Suidae 10 333478 1485494 2026-08-30T17:08:59Z Zosya95 54344 Саҳифаи нав: {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Cetartiodactyla|rang=Оила|latin=Suidae|name=Хукиҳо}} 1485494 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent=Cetartiodactyla|rang=Оила|latin=Suidae|name=Хукиҳо}} lo56fawqr71pogpdkhdb3cbynlczoc4 1485503 1485494 2026-08-30T17:23:16Z Zosya95 54344 1485503 wikitext text/x-wiki {{TaxInfo|mode={{{1|}}}|parent= Artiodactyla |rang=Оила|latin=Suidae|name=Хукиҳо}} os29h1rk0rhodqn9230pb69hh2yxobu Чилванг 0 333479 1485508 2026-08-30T17:42:55Z Zosya95 54344 Бо тарҷумаи саҳифаи "[[:en:Special:Redirect/revision/1370942453|Date-plum]]" сохта шудааст 1485508 wikitext text/x-wiki <gallery widths="200px" heights="200px"> Акс:Diospyros_lotus_02.jpg|алт=Fruit| Мева Акс:Küçük_meyveli_Trabzon_hurması.JPG|алт=Leaves| Баргҳо Акс:Diospyros_lotus1.jpg|алт=Trunk| Танаи дарахт </gallery> == Корбурд == == Адабиёт == 4smjo2nv4vnzprpxci7mvxmjdlp2058 Зоир Раҳмонзода 0 333483 1485591 2026-08-31T02:56:34Z VASHGIRD 8035 Саҳифаи нав: {{Олим |ном = Зоир Раҳмонзода |номи аслӣ = Раҳмонзода Зоир Файзалӣ |тасвир = rahmonzoda_zoir.jpg |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 08.01.1981 |зодгоҳ = [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт... 1485591 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Зоир Раҳмонзода |номи аслӣ = Раҳмонзода Зоир Файзалӣ |тасвир = rahmonzoda_zoir.jpg |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 08.01.1981 |зодгоҳ = [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[иқтисод]], [[технологияҳои иттилоотӣ]] |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]], [[Донишкадаи соҳибкорӣ ва хизмат]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои иқтисодӣ}} (2024) |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||1}} |алма-матер = [[Донишкадаи соҳибкорӣ ва хизмат]] (2003) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = [[Ҷоизаи ба номи Исмоили Сомонӣ]] (2013) |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Зоир Файзалӣ Раҳмонзода''' (зод. [[8 январ]]и [[1981]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — иқтисодшинос, ходими давлатӣ ва сиёсатмадори тоҷик, [[доктори илмҳои иқтисодӣ]] (2024), [[дотсент]]. Ректори [[Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]] (аз 2024). == Зиндагинома == Зоир Раҳмонзода 8 январи соли 1981 дар Ҷумҳурии Тоҷикистон ба дунё омадааст. Соли 1998 ба факултаи соҳибкорӣ ва менеҷменти [[Донишкадаи соҳибкорӣ ва хизмат]] дохил шуда, соли 2003 онро бо ихтисоси иқтисодчӣ-информатик хатм намудааст. == Фаъолияти меҳнатӣ == * 2003—2004 — устод-коромӯзи кафедраи риёзиёти олӣ ва информатикаи [[Донишкадаи соҳибкорӣ ва хизмат]]; * 2004—2005 — ассистенти кафедраи риёзиёти олӣ ва информатикаи Донишкадаи соҳибкорӣ ва хизмат; * 2006—2007 — муҳандис-барномасози компютерҳои Донишкадаи соҳибкорӣ ва хизмат; * 2006—2011 — омӯзгори калони кафедраи тарҳрезӣ ва технологияҳои иттилоотии Донишкадаи соҳибкорӣ ва хизмат; * 2011—2012 — декани факултаи соҳибкорӣ ва бизнеси Донишкадаи соҳибкорӣ ва хизмат; * 2012—2013 — мудири кафедраи низоми иттилоотӣ дар иқтисодиёти Донишкадаи соҳибкорӣ ва хизмат; * 2013—2017 — директори [[Коллеҷи омори шаҳри Ваҳдат]], дотсенти кафедраи низоми иттилоотӣ дар иқтисодиёти [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]; * 2017—2020 — раиси Кумитаи иҷроияи [[Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон]] дар шаҳри Душанбе; * 2020—2024 — вакили [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (даъвати VI); * Аз 15 апрели соли 2024 — ректори [[Донишгоҳи технологии Тоҷикистон]]<ref>{{Cite web|url=https://tut.tj/personnel/rahmonzoda-zoir/|title=Раҳмонзода Зоир Файзалӣ // Сомонаи расмии Донишгоҳи технологии Тоҷикистон|publisher=TUT|lang=tg}}</ref>. == Фаъолияти илмӣ == Моҳи октябри соли 2011 рисолаи номзадиро дар мавзӯи «Ҷиҳатҳои иҷтимоӣ-иқтисодии татбиқи технологияҳои иттилоотӣ дар соҳаи таҳсилоти олии касбӣ дар Ҷумҳурии Тоҷикистон» ҳимоя намуда, соҳиби дараҷаи илмии номзади илмҳои иқтисодӣ гардид. Соли 2019 соҳиби унвони илмии [[дотсент]] шуд. Соли 2024 рисолаи докториро дар мавзӯи «Ташаккул ва рушди низоми идоракунии сифати хизматрасониҳои таълимӣ дар заминаи татбиқи технологияҳои иттилоотӣ ва усулҳои амсиласозӣ» дифоъ намуда, сазовори дараҷаи илмии [[доктори илмҳои иқтисодӣ]] гардид. Муаллифи монографияи илмӣ, 10 китоби дарсӣ ва беш аз 120 мақолаи илмию тадқиқотӣ мебошад. == Ҷоизаҳо == * [[Ҷоизаи ба номи Исмоили Сомонӣ]] барои олимони ҷавон (2013); * [[Аълочии маориф ва илми Тоҷикистон]] (2014); * [[Аълочии фарҳанги Тоҷикистон]] (2017); * Медали ҷашнии «30-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2021); * Медали ҷашнии «30-солагии Қувваҳои мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2023); * Медали «30-солагии ҲХДТ» (2025). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://tut.tj/personnel/rahmonzoda-zoir/ Раҳмонзода Зоир Файзалӣ // Сомонаи расмии Донишгоҳи технологии Тоҷикистон] [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ректорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VI]] k2nb0kp8iu8qwhv4ac2jmxhagocf3u1 Рамзҳои давлатии Непал 0 333484 1485592 2026-08-31T04:00:56Z Zosya95 54344 Бо тарҷумаи саҳифаи "[[:en:Special:Redirect/revision/1345797069|National symbols of Nepal]]" сохта шудааст 1485592 wikitext text/x-wiki == Парчам == == Нишон == [[Акс:Emblem_of_Nepal.svg|рост|мини|200x200пкс| Нишони Непал]] == Ранг == == Варзиш == == Ҷонвар == === Паранда === == Гул == == Адабиёт == [[Гурӯҳ:Рамзҳои давлатии Непал]] 0xd7frmehg5v9xfs4mxkgwiu203kcce Гурӯҳ:Рамзҳои давлатии Непал 14 333485 1485593 2026-08-31T04:01:25Z Zosya95 54344 Саҳифаи нав: [[Гурӯҳ:Рамзҳои давлатӣ аз рӯи кишвар]] 1485593 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Рамзҳои давлатӣ аз рӯи кишвар]] ii5e3bh4w7pm6vlfgzgzscdke16n4bn 1485594 1485593 2026-08-31T04:03:15Z Zosya95 54344 1485594 wikitext text/x-wiki {{catmain}} {{Commons category|Symbols of Nepal}} [[Гурӯҳ:Рамзҳои давлатӣ аз рӯи кишвар]] r88n43opspk53nmxwzzve184u1m4v99 Рангдон 0 333486 1485596 2026-08-31T04:39:03Z Zosya95 54344 Бо тарҷумаи саҳифаи "[[:en:Special:Redirect/revision/1360551450|Inkwell]]" сохта шудааст 1485596 wikitext text/x-wiki == Пайдоиш == == Нигораҳо == == Инчунин нигаред == == Адабиёт == pfgf55lq9to1uvl4hxm5vcjb8c6rjho Ранги равғанӣ 0 333487 1485597 2026-08-31T04:47:16Z Zosya95 54344 Бо тарҷумаи саҳифаи "[[:en:Special:Redirect/revision/1368515308|Oil paint]]" сохта шудааст 1485597 wikitext text/x-wiki == Таърих == === Манбаъҳо === == Рангдона (пигмент) == == Адабиёт == [[Гурӯҳ:Усулҳои рангубор]] n04k7y6on017uyoev5lybaydektr33q Ҷумъахон Ҳотамӣ 0 333488 1485598 2026-08-31T04:58:42Z VASHGIRD 8035 Саҳифаи нав: {{Низомӣ |ном = Ҷумъахон Ҳотамӣ |номи аслӣ = |тасвир = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 31.08.1957 |зодгоҳ = деҳаи Кадучӣ, [[ноҳияи Кӯлоб]], [[Вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = 1999 |м... 1485598 wikitext text/x-wiki {{Низомӣ |ном = Ҷумъахон Ҳотамӣ |номи аслӣ = |тасвир = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 31.08.1957 |зодгоҳ = деҳаи Кадучӣ, [[ноҳияи Кӯлоб]], [[Вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = 1999 |маҳалли даргузашт = [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |содиқ ба = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |намуди қўшун = Корҳои дохилӣ, Артиши Шӯравӣ |солони хизмат = 1987—1999 |рутба = [[Полковник]]и хизмати дохилӣ |фармондеҳӣ = Маркази матбуоти ВКД Ҷумҳурии Тоҷикистон (1993—1999) |ҷангҳо = [[Ҷанги Афғонистон (1979—1989)]] |ҷоизаҳо = [[Ордени Ситораи Сурх]]<br>Ордени «Дӯстии халқҳо» (Афғонистон) |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] (1980) }} '''Ҷумъахон Ҳотамӣ''' (31 августи 1957, деҳаи Кадучӣ, [[ноҳияи Кӯлоб]], [[Вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]] — 1999, [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]]) — {{рӯзноманигор}}, {{тарҷумон}} ва низомии тоҷик, полковники хидмати дохилӣ, сардори Маркази матбуоти [[Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (1993—1999), иштирокдори [[Ҷанги Афғонистон (1979—1989)]]. == Зиндагинома == Ҷумъахон Ҳотамӣ 31 августи соли 1957 дар деҳаи Кадучии ноҳияи Кӯлоб ба дунё омадааст. Солҳои 1964–1972 дар мактаби 8-солаи ба номи Пайрав Сулаймонии ноҳияи Шӯрообод ва солҳои 1972–1974 дар мактаб-интернати №3-и деҳаи Сармайдони ноҳияи Мӯъминобод таҳсил намудааст. Соли 1974 ба факултаи забонҳои шарқи [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон]] дохил шуда, онро соли 1980 хатм кардааст. Солҳои 1978–1979 дар чаҳорчӯби барномаи забономӯзӣ дар Ҷумҳурии Ироқ қарор дошт. Баъди хатми донишгоҳ ба Шуъбаи таърихи фалсафаи Академияи фанҳои Тоҷикистон ба кор фиристода шуда, зери роҳбарии академик Мӯсо Диноршоев таҳқиқоти илмӣ бурд. == Фаъолияти меҳнатӣ ва хизмати ҳарбӣ == * 1981—1984 — тарҷумони Иттиҳодияи «Союззагрангаз»-и ИҶШС дар Ҷамоҳири Арабии Либия; * 1984 — мухбири ғайриштатии рӯзномаи «Ҷавонони Тоҷикистон»; * 1985—1987 — мутахассиси Кумитаи давлатии маълумоти касбию техникии ИҶШС дар шаҳри Харкови ҶШС Украина; * 1987—1989 — хизмат дар ҳайати Қувваҳои мусаллаҳи ИҶШС дар Афғонистон (интернатсионалист), капитани Артиши Шӯравӣ дар қисмҳои ҳарбии шаҳрҳои Заранҷ (вилояти Нимрӯз), Фароҳ, Ҳирот ва Кобул; * 1989—1991 — ҷонишини директори Ҳунаристони №58-и шаҳри Душанбе; * 1989—1992 — ҷонишини директори мактаби миёнаи №73-и шаҳри Душанбе ва мухбири рӯзномаи «Нидои ранҷбар»; * 1992—1993 — корманд ва барандаи барномаҳои Маркази матбуоти Прокуратураи генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон. == Фаъолият дар мақомоти корҳои дохилӣ == Аз соли 1993 дар мақомоти корҳои дохилии Тоҷикистон ба адои хизмат пардохта, дар вазифаҳои нозири калон, ҷонишини сардор ва аз соли 1993 то 1999 роҳбари Маркази матбуоти ВКД Ҷумҳурии Тоҷикистон буд. Дар ин давра ба рутбаи полковники хизмати дохилӣ расид. Барандаи барномаи ҳарҳафтаинаи телевизионии «ВКД хабар медиҳад» (331 барориш) ва барномаи аналитикии «Ташреҳ» (1993) дар Телевизиони Тоҷикистон буд. == Эҷодиёт ва филмномаҳо == Ҷумъахон Ҳотамӣ муаллифи беш аз 200 мақолаи сиёсиву тарбиявӣ дар рӯзномаҳои «Ҷавонони Тоҷикистон», «Паёми Душанбе», «Тоҷикистони Советӣ», «Нидои ранҷбар», «Комсомоли Тоҷикистон» ва дигар нашрияҳо мебошад. Соли 1992 китоби «Хобнома»-ро («Комил-ут-таъбир») бо теъдоди 50 ҳазор нусха таҳия ва ба нашр расонд. Ҳамчунин беш аз 30 филми мустанад ва ҳуҷҷатиро ба навор гирифтааст, аз ҷумла: * «Ҳомиёни Ватан» * «Сангак» * «Комбриг Файзулло» * «Ҳайдаршо» * «Давлаталӣ» * «Маро ёд кунед!» * «Ибодат ба ҷуз хизмати халқ нест!» * «Таърих гувоҳ аст» (дар 4 қисм) * «Фоҷиаи Комсомолобод» * «Амалиёти Сичароғ» * «Варта» == Хонавода == Соҳиби 6 фарзанд (Алишер, Шерзод, Некзод, Мавзуна, Муҳаммадҷон, Сангинмоҳ). Писараш Алишер Ҳотамов — подполковники милитсия ва собиқ муовини сардори ШКД оид ба корҳои оперативӣ мебошад. == Даргузашт == Ҷумъахон Ҳотамӣ соли 1999 дар синни 42-солагӣ дар шаҳри Душанбе фоҷиабор ба қатл расонида шуд. == Ҷоизаҳо == * [[Ордени Ситораи Сурх]] (ИҶШС) * Ордени «Дӯстии халқҳо» (Ҷумҳурии Афғонистон) * Медали «Аз мардуми сипосгузори афғон» * Медали «10-солагии Инқилоби Савр» * Медали «70-солагии Қувваҳои мусаллаҳи ИҶШС» == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ситораи Сурх]] [[Гурӯҳ:Полковникҳои Тоҷикистон]] 983dqcccqj64gy78tfm0h1qr1g4q8lm 1485599 1485598 2026-08-31T05:00:35Z VASHGIRD 8035 1485599 wikitext text/x-wiki {{Низомӣ |ном = Ҷумъахон Ҳотамӣ |номи аслӣ = |тасвир = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 31.08.1957 |зодгоҳ = деҳаи Кадучӣ, [[ноҳияи Кӯлоб]], [[Вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = 1999 |маҳалли даргузашт = [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |содиқ ба = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |намуди қўшун = Корҳои дохилӣ, Артиши Шӯравӣ |солони хизмат = 1987—1999 |рутба = [[Полковник]]и хизмати дохилӣ |фармондеҳӣ = Маркази матбуоти ВКД Ҷумҳурии Тоҷикистон (1993—1999) |ҷангҳо = [[Ҷанги Афғонистон (1979—1989)]] |ҷоизаҳо = [[Ордени Ситораи Сурх]]<br>Ордени «Дӯстии халқҳо» (Афғонистон) |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] (1980) }} '''Ҷумъахон Ҳотамӣ''' (31 августи 1957, деҳаи Кадучӣ, [[ноҳияи Кӯлоб]], [[Вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]] — 1999, [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]]) — {{рӯзноманигор}}, {{тарҷумон}} ва низомии тоҷик, полковники хидмати дохилӣ, сардори Маркази матбуоти [[Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (1993—1999), иштирокдори [[Ҷанги Афғонистон (1979—1989)]]. == Зиндагинома == Ҷумъахон Ҳотамӣ 31 августи соли 1957 дар деҳаи Кадучии ноҳияи Кӯлоб ба дунё омадааст. Солҳои 1964–1972 дар мактаби 8-солаи ба номи Пайрав Сулаймонии ноҳияи Шӯрообод ва солҳои 1972–1974 дар мактаб-интернати №3-и деҳаи Сармайдони ноҳияи Мӯъминобод таҳсил намудааст. Соли 1974 ба факултаи забонҳои шарқи [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон]] дохил шуда, онро соли 1980 хатм кардааст. Солҳои 1978–1979 дар чаҳорчӯби барномаи забономӯзӣ дар Ҷумҳурии Ироқ қарор дошт. Баъди хатми донишгоҳ ба Шуъбаи таърихи фалсафаи Академияи фанҳои Тоҷикистон ба кор фиристода шуда, зери роҳбарии академик Мӯсо Диноршоев таҳқиқоти илмӣ бурд. == Фаъолияти меҳнатӣ ва хизмати ҳарбӣ == * 1981—1984 — тарҷумони Иттиҳодияи «Союззагрангаз»-и ИҶШС дар Ҷамоҳири Арабии Либия; * 1984 — мухбири ғайриштатии рӯзномаи «Ҷавонони Тоҷикистон»; * 1985—1987 — мутахассиси Кумитаи давлатии маълумоти касбию техникии ИҶШС дар шаҳри Харкови ҶШС Украина; * 1987—1989 — хизмат дар ҳайати Қувваҳои мусаллаҳи ИҶШС дар Афғонистон (интернатсионалист), капитани Артиши Шӯравӣ дар қисмҳои ҳарбии шаҳрҳои Заранҷ (вилояти Нимрӯз), Фароҳ, Ҳирот ва Кобул; * 1989—1991 — ҷонишини директори Ҳунаристони №58-и шаҳри Душанбе; * 1989—1992 — ҷонишини директори мактаби миёнаи №73-и шаҳри Душанбе ва мухбири рӯзномаи «Нидои ранҷбар»; * 1992—1993 — корманд ва барандаи барномаҳои Маркази матбуоти Прокуратураи генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон. == Фаъолият дар мақомоти корҳои дохилӣ == Аз соли 1993 дар мақомоти корҳои дохилии Тоҷикистон ба адои хизмат пардохта, дар вазифаҳои нозири калон, ҷонишини сардор ва аз соли 1993 то 1999 роҳбари Маркази матбуоти ВКД Ҷумҳурии Тоҷикистон буд. Дар ин давра ба рутбаи полковники хизмати дохилӣ расид. Барандаи барномаи ҳарҳафтаинаи телевизионии «ВКД хабар медиҳад» (331 барориш) ва барномаи аналитикии «Ташреҳ» (1993) дар Телевизиони Тоҷикистон буд. == Эҷодиёт ва филмномаҳо == Ҷумъахон Ҳотамӣ муаллифи беш аз 200 мақолаи сиёсиву тарбиявӣ дар рӯзномаҳои «Ҷавонони Тоҷикистон», «Паёми Душанбе», «Тоҷикистони Советӣ», «Нидои ранҷбар», «Комсомоли Тоҷикистон» ва дигар нашрияҳо мебошад. Соли 1992 китоби «Хобнома»-ро («Комил-ут-таъбир») бо теъдоди 50 ҳазор нусха таҳия ва ба нашр расонд. Ҳамчунин беш аз 30 филми мустанад ва ҳуҷҷатиро ба навор гирифтааст, аз ҷумла: * «Ҳомиёни Ватан» * «Сангак» * «Комбриг Файзулло» * «Ҳайдаршо» * «Давлаталӣ» * «Маро ёд кунед!» * «Ибодат ба ҷуз хизмати халқ нест!» * «Таърих гувоҳ аст» (дар 4 қисм) * «Фоҷиаи Комсомолобод» * «Амалиёти Сичароғ» * «Варта» == Хонавода == Соҳиби 6 фарзанд (Алишер, Шерзод, Некзод, Мавзуна, Муҳаммадҷон, Сангинмоҳ). Писараш Алишер Ҳотамов — подполковники милитсия ва собиқ муовини сардори ШКД оид ба корҳои оперативӣ мебошад. == Даргузашт == Ҷумъахон Ҳотамӣ соли 1999 дар синни 42-солагӣ дар шаҳри Душанбе фоҷиабор ба қатл расонида шуд. == Ҷоизаҳо == * [[Ордени Ситораи Сурх]] (ИҶШС) * Ордени «Дӯстии халқҳо» (Ҷумҳурии Афғонистон) * Медали «Аз мардуми сипосгузори афғон» * Медали «10-солагии Инқилоби Савр» * Медали «70-солагии Қувваҳои мусаллаҳи ИҶШС»<ref>{{Cite web|url=https://sssr.tj/margi-marmuzi-zhurnalist-jumeakhon-hotami/|title=МАРГИ МАРМУЗИ ЖУРНАЛИСТ ҶУМЪАХОН ҲОТАМӢ|author=cccptj|date=2024|publisher=Газетаи мардумии СССР|lang=|accessdate=2026-08-31}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ситораи Сурх]] [[Гурӯҳ:Полковникҳои Тоҷикистон]] s7dit81osb8y8x8ftwji89njj7qx628 1485600 1485599 2026-08-31T05:00:48Z VASHGIRD 8035 1485600 wikitext text/x-wiki {{Низомӣ |ном = Ҷумъахон Ҳотамӣ |номи аслӣ = |тасвир = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 31.08.1957 |зодгоҳ = деҳаи Кадучӣ, [[ноҳияи Кӯлоб]], [[Вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = 1999 |маҳалли даргузашт = [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |содиқ ба = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |намуди қўшун = Корҳои дохилӣ, Артиши Шӯравӣ |солони хизмат = 1987—1999 |рутба = [[Полковник]]и хизмати дохилӣ |фармондеҳӣ = Маркази матбуоти ВКД Ҷумҳурии Тоҷикистон (1993—1999) |ҷангҳо = [[Ҷанги Афғонистон (1979—1989)]] |ҷоизаҳо = [[Ордени Ситораи Сурх]]<br>Ордени «Дӯстии халқҳо» (Афғонистон) |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] (1980) }} '''Ҷумъахон Ҳотамӣ''' (31 августи 1957, деҳаи Кадучӣ, [[ноҳияи Кӯлоб]], [[Вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]] — 1999, [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]]) — {{рӯзноманигор}}, {{тарҷумон}} ва низомии тоҷик, полковники хидмати дохилӣ, сардори Маркази матбуоти [[Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (1993—1999), иштирокдори Ҷанги Афғонистон (1979—1989). == Зиндагинома == Ҷумъахон Ҳотамӣ 31 августи соли 1957 дар деҳаи Кадучии ноҳияи Кӯлоб ба дунё омадааст. Солҳои 1964–1972 дар мактаби 8-солаи ба номи Пайрав Сулаймонии ноҳияи Шӯрообод ва солҳои 1972–1974 дар мактаб-интернати №3-и деҳаи Сармайдони ноҳияи Мӯъминобод таҳсил намудааст. Соли 1974 ба факултаи забонҳои шарқи [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон]] дохил шуда, онро соли 1980 хатм кардааст. Солҳои 1978–1979 дар чаҳорчӯби барномаи забономӯзӣ дар Ҷумҳурии Ироқ қарор дошт. Баъди хатми донишгоҳ ба Шуъбаи таърихи фалсафаи Академияи фанҳои Тоҷикистон ба кор фиристода шуда, зери роҳбарии академик Мӯсо Диноршоев таҳқиқоти илмӣ бурд. == Фаъолияти меҳнатӣ ва хизмати ҳарбӣ == * 1981—1984 — тарҷумони Иттиҳодияи «Союззагрангаз»-и ИҶШС дар Ҷамоҳири Арабии Либия; * 1984 — мухбири ғайриштатии рӯзномаи «Ҷавонони Тоҷикистон»; * 1985—1987 — мутахассиси Кумитаи давлатии маълумоти касбию техникии ИҶШС дар шаҳри Харкови ҶШС Украина; * 1987—1989 — хизмат дар ҳайати Қувваҳои мусаллаҳи ИҶШС дар Афғонистон (интернатсионалист), капитани Артиши Шӯравӣ дар қисмҳои ҳарбии шаҳрҳои Заранҷ (вилояти Нимрӯз), Фароҳ, Ҳирот ва Кобул; * 1989—1991 — ҷонишини директори Ҳунаристони №58-и шаҳри Душанбе; * 1989—1992 — ҷонишини директори мактаби миёнаи №73-и шаҳри Душанбе ва мухбири рӯзномаи «Нидои ранҷбар»; * 1992—1993 — корманд ва барандаи барномаҳои Маркази матбуоти Прокуратураи генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон. == Фаъолият дар мақомоти корҳои дохилӣ == Аз соли 1993 дар мақомоти корҳои дохилии Тоҷикистон ба адои хизмат пардохта, дар вазифаҳои нозири калон, ҷонишини сардор ва аз соли 1993 то 1999 роҳбари Маркази матбуоти ВКД Ҷумҳурии Тоҷикистон буд. Дар ин давра ба рутбаи полковники хизмати дохилӣ расид. Барандаи барномаи ҳарҳафтаинаи телевизионии «ВКД хабар медиҳад» (331 барориш) ва барномаи аналитикии «Ташреҳ» (1993) дар Телевизиони Тоҷикистон буд. == Эҷодиёт ва филмномаҳо == Ҷумъахон Ҳотамӣ муаллифи беш аз 200 мақолаи сиёсиву тарбиявӣ дар рӯзномаҳои «Ҷавонони Тоҷикистон», «Паёми Душанбе», «Тоҷикистони Советӣ», «Нидои ранҷбар», «Комсомоли Тоҷикистон» ва дигар нашрияҳо мебошад. Соли 1992 китоби «Хобнома»-ро («Комил-ут-таъбир») бо теъдоди 50 ҳазор нусха таҳия ва ба нашр расонд. Ҳамчунин беш аз 30 филми мустанад ва ҳуҷҷатиро ба навор гирифтааст, аз ҷумла: * «Ҳомиёни Ватан» * «Сангак» * «Комбриг Файзулло» * «Ҳайдаршо» * «Давлаталӣ» * «Маро ёд кунед!» * «Ибодат ба ҷуз хизмати халқ нест!» * «Таърих гувоҳ аст» (дар 4 қисм) * «Фоҷиаи Комсомолобод» * «Амалиёти Сичароғ» * «Варта» == Хонавода == Соҳиби 6 фарзанд (Алишер, Шерзод, Некзод, Мавзуна, Муҳаммадҷон, Сангинмоҳ). Писараш Алишер Ҳотамов — подполковники милитсия ва собиқ муовини сардори ШКД оид ба корҳои оперативӣ мебошад. == Даргузашт == Ҷумъахон Ҳотамӣ соли 1999 дар синни 42-солагӣ дар шаҳри Душанбе фоҷиабор ба қатл расонида шуд. == Ҷоизаҳо == * [[Ордени Ситораи Сурх]] (ИҶШС) * Ордени «Дӯстии халқҳо» (Ҷумҳурии Афғонистон) * Медали «Аз мардуми сипосгузори афғон» * Медали «10-солагии Инқилоби Савр» * Медали «70-солагии Қувваҳои мусаллаҳи ИҶШС»<ref>{{Cite web|url=https://sssr.tj/margi-marmuzi-zhurnalist-jumeakhon-hotami/|title=МАРГИ МАРМУЗИ ЖУРНАЛИСТ ҶУМЪАХОН ҲОТАМӢ|author=cccptj|date=2024|publisher=Газетаи мардумии СССР|lang=|accessdate=2026-08-31}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ситораи Сурх]] [[Гурӯҳ:Полковникҳои Тоҷикистон]] jmvy0x94wtoshp3acwewneooradwwaq 1485632 1485600 2026-08-31T08:46:58Z VASHGIRD 8035 1485632 wikitext text/x-wiki {{Низомӣ |ном = Ҷумъахон Ҳотамӣ |номи аслӣ = |тасвир = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 31.08.1957 |зодгоҳ = деҳаи Учқул, [[ноҳияи Шӯрообод]], [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = 04.07.1999 |маҳалли даргузашт = [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |содиқ ба = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |намуди қўшун = Корҳои дохилӣ, Артиши Шӯравӣ |солони хизмат = 1987—1999 |рутба = [[Подполковник]]и милитсия |фармондеҳӣ = Маркази матбуоти ВКД Ҷумҳурии Тоҷикистон (1993—1999) |ҷангҳо = [[Ҷанги Афғонистон (1979—1989)]] |ҷоизаҳо = [[Ордени Ситораи Сурх]]<br>Ордени «Дӯстии халқҳо» (Афғонистон) |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] (1979) }} '''Ҷумъахон Ҳотамӣ''' (31 августи 1957, деҳаи Учқул, [[ноҳияи Шӯрообод]], [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]] — [[4 июл]]и [[1999]], [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]]) — шарқшинос, рӯзноманигор ва афсари тоҷик, подполковники милитсия, сардори Маркази матбуоти [[Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (1993—1999), иштирокдори [[Ҷанги Афғонистон (1979—1989)]]. == Зиндагинома == Ҷумъахон Ҳотамӣ 31 августи соли 1957 дар деҳаи Учқули ноҳияи Шӯрообод (ҳоло [[Ноҳияи Шамсиддин Шоҳин|ноҳияи Шамсиддин Шоҳин]])-и вилояти Кӯлоб ба дунё омадааст<ref name="sherkhon">{{Cite web|url=https://sssr.tj/margi-marmuzi-zhurnalist-jumeakhon-hotami/|title=Марги мармузи журналист Ҷумъахон Ҳотамӣ|author=Умари Шерхон|date=2024|publisher=Газетаи мардумии СССР|lang=|accessdate=2026-08-31}}</ref>. Солҳои 1964–1972 дар мактаби ба номи Пайрав Сулаймонии зодгоҳаш ва солҳои 1972–1974 дар мактаб-интернати №3-и деҳаи Саримайдони [[Ноҳияи Муъминобод|ноҳияи Мӯъминобод]] таҳсил намудааст. Соли 1979 шуъбаи арабии факултаи забонҳои шарқи [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]]ро хатм кардааст. == Фаъолияти касбӣ ва хизмати ҳарбӣ == * 1981—1984 — тарҷумони Иттиҳодияи «Союззагрангаз»-и ИҶШС дар Ҷамоҳири Арабии Либия; * 1984 — мухбири ғайриштатии рӯзномаи «Комсомоли Тоҷикистон»; * 1985—1987 — мутахассиси арабшиноси Кумитаи давлатии маълумоти касбию техникии ИҶШС дар шаҳри Харкови ҶШС Украина; * 1987—1989 — хизмат дар ҳайати Қувваҳои мусаллаҳи ИҶШС дар Афғонистон (интернатсионалист), мутарҷим ва капитани Артиши Шӯравӣ дар қисмҳои ҳарбии шаҳрҳои Заранҷ (вилояти Нимрӯз), Фароҳ, Ҳирот ва Кобул; * 1989—1991 — ҷонишини директори мактаби миёнаи №58-и шаҳри Душанбе; * 1991—1992 — ҷонишини директори мактаби миёнаи №73-и шаҳри Душанбе ва мухбири рӯзномаи «Нидои ранҷбар» (нашрияи ПК Тоҷикистон); * 1993 — корманд ва барандаи барномаҳои Маркази матбуоти Прокуратураи генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон. == Фаъолият дар ВКД == Аз соли 1993 дар мақомоти корҳои дохилии Тоҷикистон ба адои хизмат пардохта, дар вазифаҳои нозири калон, муовини сардор ва роҳбари Маркази матбуоти ВКД Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият кардааст (1993—1999). Дар давраи фаъолияташ дар ВКД беш аз 30 видеофилми ҳуҷҷатӣ (аз ҷумла «Ҳомиёни Ватан», «Сангак», «Комбриг Файзулло», «Таърих гувоҳ аст», «Фоҷиаи Комсомолобод», «Амалиёти Сичароғ», «Варта») офарида, муаллиф ва барандаи барномаи ҳарҳафтаинаи «ВКД хабар медиҳад» (331 барориш) дар Телевизиони Тоҷикистон буд. Беш аз 200 мақолаи таҳлиливу сиёсӣ ба нашр расонида, соли 1992 китоби «Хобнома»-ро («Комил-ут-таъбир») бо теъдоди 50 ҳазор нусха таҳия намудааст. == Куштор == Ҷумъахон Ҳотамӣ бегоҳии рӯзи якшанбе, 4 июли соли 1999 дар қисмати шимолу ғараби шаҳри Душанбе дар назди бинои истиқоматии наздиконаш аз тарафи шахси ношинос мавриди суиқасди мусаллаҳона қарор гирифта, аз ҷароҳатҳои вазнин дар беморхона фавтид<ref name="sherkhon" />. == Ҷоизаҳо == * [[Ордени Ситораи Сурх]] (ИҶШС) * Ордени «Дӯстии халқҳо» (ҶДХА) * Медали «Аз мардуми сипосгузори афғон» (ҶДХА) * Медали «10-солагии Инқилоби Савр» (ҶДХА) * Медали «70-солагии Қувваҳои мусаллаҳи ИҶШС» == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ситораи Сурх]] [[Гурӯҳ:Шарқшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] 413glymw3q8eacg0u77moqvhvh3ujub 1485633 1485632 2026-08-31T08:47:46Z VASHGIRD 8035 1485633 wikitext text/x-wiki {{Низомӣ |ном = Ҷумъахон Ҳотамӣ |номи аслӣ = |тасвир = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 31.08.1957 |зодгоҳ = деҳаи Учқул, [[ноҳияи Шӯрообод]], [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = 04.07.1999 |маҳалли даргузашт = [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |содиқ ба = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |намуди қўшун = Корҳои дохилӣ, Артиши Шӯравӣ |солони хизмат = 1987—1999 |рутба = [[Подполковник]]и милитсия |фармондеҳӣ = Маркази матбуоти ВКД Ҷумҳурии Тоҷикистон (1993—1999) |ҷангҳо = [[Ҷанги Афғонистон (1979—1989)]] |ҷоизаҳо = [[Ордени Ситораи Сурх]]<br>Ордени «Дӯстии халқҳо» (Афғонистон) |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] (1979) }} '''Ҷумъахон Ҳотамӣ''' (31 августи 1957, деҳаи Учқул, [[ноҳияи Шӯрообод]], [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]] — [[4 июл]]и [[1999]], [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]]) — шарқшинос, рӯзноманигор ва афсари тоҷик, подполковники милитсия, сардори Маркази матбуоти [[Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (1993—1999), иштирокдори [[Ҷанги Афғонистон (1979—1989)]]. == Зиндагинома == Ҷумъахон Ҳотамӣ 31 августи соли 1957 дар деҳаи Учқули ноҳияи Шӯрообод (ҳоло [[Ноҳияи Шамсиддин Шоҳин|ноҳияи Шамсиддин Шоҳин]])-и вилояти Кӯлоб ба дунё омадааст<ref name="sherkhon">{{Cite web|url=https://sssr.tj/margi-marmuzi-zhurnalist-jumeakhon-hotami/|title=Марги мармузи журналист Ҷумъахон Ҳотамӣ|author=Умари Шерхон|date=2024-08-07|publisher=Газетаи мардумии СССР|lang=|accessdate=2026-08-31}}</ref>. Солҳои 1964–1972 дар мактаби ба номи Пайрав Сулаймонии зодгоҳаш ва солҳои 1972–1974 дар мактаб-интернати №3-и деҳаи Саримайдони [[Ноҳияи Муъминобод|ноҳияи Мӯъминобод]] таҳсил намудааст. Соли 1979 шуъбаи арабии факултаи забонҳои шарқи [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]]ро хатм кардааст. == Фаъолияти касбӣ ва хизмати ҳарбӣ == * 1981—1984 — тарҷумони Иттиҳодияи «Союззагрангаз»-и ИҶШС дар Ҷамоҳири Арабии Либия; * 1984 — мухбири ғайриштатии рӯзномаи «Комсомоли Тоҷикистон»; * 1985—1987 — мутахассиси арабшиноси Кумитаи давлатии маълумоти касбию техникии ИҶШС дар шаҳри Харкови ҶШС Украина; * 1987—1989 — хизмат дар ҳайати Қувваҳои мусаллаҳи ИҶШС дар Афғонистон (интернатсионалист), мутарҷим ва капитани Артиши Шӯравӣ дар қисмҳои ҳарбии шаҳрҳои Заранҷ (вилояти Нимрӯз), Фароҳ, Ҳирот ва Кобул; * 1989—1991 — ҷонишини директори мактаби миёнаи №58-и шаҳри Душанбе; * 1991—1992 — ҷонишини директори мактаби миёнаи №73-и шаҳри Душанбе ва мухбири рӯзномаи «Нидои ранҷбар» (нашрияи ПК Тоҷикистон); * 1993 — корманд ва барандаи барномаҳои Маркази матбуоти Прокуратураи генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон. == Фаъолият дар ВКД == Аз соли 1993 дар мақомоти корҳои дохилии Тоҷикистон ба адои хизмат пардохта, дар вазифаҳои нозири калон, муовини сардор ва роҳбари Маркази матбуоти ВКД Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият кардааст (1993—1999). Дар давраи фаъолияташ дар ВКД беш аз 30 видеофилми ҳуҷҷатӣ (аз ҷумла «Ҳомиёни Ватан», «Сангак», «Комбриг Файзулло», «Таърих гувоҳ аст», «Фоҷиаи Комсомолобод», «Амалиёти Сичароғ», «Варта») офарида, муаллиф ва барандаи барномаи ҳарҳафтаинаи «ВКД хабар медиҳад» (331 барориш) дар Телевизиони Тоҷикистон буд. Беш аз 200 мақолаи таҳлиливу сиёсӣ ба нашр расонида, соли 1992 китоби «Хобнома»-ро («Комил-ут-таъбир») бо теъдоди 50 ҳазор нусха таҳия намудааст. == Куштор == Ҷумъахон Ҳотамӣ бегоҳии рӯзи якшанбе, 4 июли соли 1999 дар қисмати шимолу ғараби шаҳри Душанбе дар назди бинои истиқоматии наздиконаш аз тарафи шахси ношинос мавриди суиқасди мусаллаҳона қарор гирифта, аз ҷароҳатҳои вазнин дар беморхона фавтид<ref name="sherkhon" />. == Ҷоизаҳо == * [[Ордени Ситораи Сурх]] (ИҶШС) * Ордени «Дӯстии халқҳо» (ҶДХА) * Медали «Аз мардуми сипосгузори афғон» (ҶДХА) * Медали «10-солагии Инқилоби Савр» (ҶДХА) * Медали «70-солагии Қувваҳои мусаллаҳи ИҶШС» == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ситораи Сурх]] [[Гурӯҳ:Шарқшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] nle3df3lm2w4fgmb4xce8lf3o113ioa 1485634 1485633 2026-08-31T08:48:04Z VASHGIRD 8035 1485634 wikitext text/x-wiki {{Низомӣ |ном = Ҷумъахон Ҳотамӣ |номи аслӣ = |тасвир = |паҳнои акс = |тавсифи акс = |таърихи таваллуд = 31.08.1957 |зодгоҳ = деҳаи Учқул, [[ноҳияи Шӯрообод]], [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = 04.07.1999 |маҳалли даргузашт = [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |содиқ ба = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}}<br>{{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |намуди қўшун = Корҳои дохилӣ, Артиши Шӯравӣ |солони хизмат = 1987—1999 |рутба = [[Подполковник]]и милитсия |фармондеҳӣ = Маркази матбуоти ВКД Ҷумҳурии Тоҷикистон (1993—1999) |ҷангҳо = [[Ҷанги Афғонистон (1979—1989)]] |ҷоизаҳо = [[Ордени Ситораи Сурх]]<br>Ордени «Дӯстии халқҳо» (Афғонистон) |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] (1979) }} '''Ҷумъахон Ҳотамӣ''' (31 августи 1957, деҳаи Учқул, [[ноҳияи Шӯрообод]], [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]] — [[4 июл]]и [[1999]], [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]]) — шарқшинос, рӯзноманигор ва низомии тоҷик, подполковники милитсия, сардори Маркази матбуоти [[Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (1993—1999), иштирокдори [[Ҷанги Афғонистон (1979—1989)]]. == Зиндагинома == Ҷумъахон Ҳотамӣ 31 августи соли 1957 дар деҳаи Учқули ноҳияи Шӯрообод (ҳоло [[Ноҳияи Шамсиддин Шоҳин|ноҳияи Шамсиддин Шоҳин]])-и вилояти Кӯлоб ба дунё омадааст<ref name="sherkhon">{{Cite web|url=https://sssr.tj/margi-marmuzi-zhurnalist-jumeakhon-hotami/|title=Марги мармузи журналист Ҷумъахон Ҳотамӣ|author=Умари Шерхон|date=2024-08-07|publisher=Газетаи мардумии СССР|lang=|accessdate=2026-08-31}}</ref>. Солҳои 1964–1972 дар мактаби ба номи Пайрав Сулаймонии зодгоҳаш ва солҳои 1972–1974 дар мактаб-интернати №3-и деҳаи Саримайдони [[Ноҳияи Муъминобод|ноҳияи Мӯъминобод]] таҳсил намудааст. Соли 1979 шуъбаи арабии факултаи забонҳои шарқи [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]]ро хатм кардааст. == Фаъолияти касбӣ ва хизмати ҳарбӣ == * 1981—1984 — тарҷумони Иттиҳодияи «Союззагрангаз»-и ИҶШС дар Ҷамоҳири Арабии Либия; * 1984 — мухбири ғайриштатии рӯзномаи «Комсомоли Тоҷикистон»; * 1985—1987 — мутахассиси арабшиноси Кумитаи давлатии маълумоти касбию техникии ИҶШС дар шаҳри Харкови ҶШС Украина; * 1987—1989 — хизмат дар ҳайати Қувваҳои мусаллаҳи ИҶШС дар Афғонистон (интернатсионалист), мутарҷим ва капитани Артиши Шӯравӣ дар қисмҳои ҳарбии шаҳрҳои Заранҷ (вилояти Нимрӯз), Фароҳ, Ҳирот ва Кобул; * 1989—1991 — ҷонишини директори мактаби миёнаи №58-и шаҳри Душанбе; * 1991—1992 — ҷонишини директори мактаби миёнаи №73-и шаҳри Душанбе ва мухбири рӯзномаи «Нидои ранҷбар» (нашрияи ПК Тоҷикистон); * 1993 — корманд ва барандаи барномаҳои Маркази матбуоти Прокуратураи генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон. == Фаъолият дар ВКД == Аз соли 1993 дар мақомоти корҳои дохилии Тоҷикистон ба адои хизмат пардохта, дар вазифаҳои нозири калон, муовини сардор ва роҳбари Маркази матбуоти ВКД Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият кардааст (1993—1999). Дар давраи фаъолияташ дар ВКД беш аз 30 видеофилми ҳуҷҷатӣ (аз ҷумла «Ҳомиёни Ватан», «Сангак», «Комбриг Файзулло», «Таърих гувоҳ аст», «Фоҷиаи Комсомолобод», «Амалиёти Сичароғ», «Варта») офарида, муаллиф ва барандаи барномаи ҳарҳафтаинаи «ВКД хабар медиҳад» (331 барориш) дар Телевизиони Тоҷикистон буд. Беш аз 200 мақолаи таҳлиливу сиёсӣ ба нашр расонида, соли 1992 китоби «Хобнома»-ро («Комил-ут-таъбир») бо теъдоди 50 ҳазор нусха таҳия намудааст. == Куштор == Ҷумъахон Ҳотамӣ бегоҳии рӯзи якшанбе, 4 июли соли 1999 дар қисмати шимолу ғараби шаҳри Душанбе дар назди бинои истиқоматии наздиконаш аз тарафи шахси ношинос мавриди суиқасди мусаллаҳона қарор гирифта, аз ҷароҳатҳои вазнин дар беморхона фавтид<ref name="sherkhon" />. == Ҷоизаҳо == * [[Ордени Ситораи Сурх]] (ИҶШС) * Ордени «Дӯстии халқҳо» (ҶДХА) * Медали «Аз мардуми сипосгузори афғон» (ҶДХА) * Медали «10-солагии Инқилоби Савр» (ҶДХА) * Медали «70-солагии Қувваҳои мусаллаҳи ИҶШС» == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ситораи Сурх]] [[Гурӯҳ:Шарқшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] rdfgyju98lbouuzre90upvo05xzvgab Trifolium incarnatum 0 333489 1485601 2026-08-31T05:03:46Z Zosya95 54344 Бо тарҷумаи саҳифаи "[[:en:Special:Redirect/revision/1365406978|Trifolium incarnatum]]" сохта шудааст 1485601 wikitext text/x-wiki == Тавсиф == == Таксономия == == Адабиёт == [[Гурӯҳ:Сабзавот]] jgcadniraobqux9p9mdjvgc51y645uw 1485603 1485601 2026-08-31T05:05:17Z Zosya95 54344 1485603 wikitext text/x-wiki {{Барои ҳизф}} pn8lqen1ieiuc093pjwc0qsfdxgkwvb 1485604 1485603 2026-08-31T05:05:35Z Zosya95 54344 1485604 wikitext text/x-wiki {{Барои ҳазф}} prczml6xdxi3dl1rr8059l2p3tt7wd8 Себаргаи қирмизӣ 0 333490 1485602 2026-08-31T05:04:35Z Zosya95 54344 Бо тарҷумаи саҳифаи "[[:en:Special:Redirect/revision/1365406978|Trifolium incarnatum]]" сохта шудааст 1485602 wikitext text/x-wiki == Тавсиф == == Таксономия == == Парвариш ва корбурд == == Адабиёт == [[Гурӯҳ:Сабзавот]] bil4ktlr6x5gvjym84wktyep0m5tgpw Акс:Хайров Ҳ.С. 2016.jpg 6 333491 1485605 2026-08-31T05:08:24Z VASHGIRD 8035 {{Акс | тавзеҳот = Ҳотамбег Хайров дар ҳуҷраи кории Маркази ҷумҳуриявии ғизо. Душанбе, соли 2016. | манбаъ = бойгонии шахсии Ҳотамбег Хайров | таърихи тавлид = 2016 | муаллиф = }} 1485605 wikitext text/x-wiki == Хулоса == {{Акс | тавзеҳот = Ҳотамбег Хайров дар ҳуҷраи кории Маркази ҷумҳуриявии ғизо. Душанбе, соли 2016. | манбаъ = бойгонии шахсии Ҳотамбег Хайров | таърихи тавлид = 2016 | муаллиф = }} pn6lf34rr8bxyxcv0jkxqwbtb67utof Акс:Хайров Ҳ.С. диплом 1998.jpeg 6 333492 1485606 2026-08-31T05:09:08Z VASHGIRD 8035 {{Акс | тавзеҳот = Супоридани дипломи академик ба Ҳотамбег Хайров аз ҷониби С. Н. Панченко. Москва, 17 декабри 1998. | манбаъ = бойгонии шахсии Ҳотамбег Хайров | таърихи тавлид = 1998 | муаллиф = }} 1485606 wikitext text/x-wiki == Хулоса == {{Акс | тавзеҳот = Супоридани дипломи академик ба Ҳотамбег Хайров аз ҷониби С. Н. Панченко. Москва, 17 декабри 1998. | манбаъ = бойгонии шахсии Ҳотамбег Хайров | таърихи тавлид = 1998 | муаллиф = }} 5mhkdt7wb885643f3h9zyzuzmwf73uh Акс:Хайров Ҳ.С. ҷаласа 1998.jpeg 6 333493 1485607 2026-08-31T05:09:40Z VASHGIRD 8035 {{Акс | тавзеҳот = Ҷаласаи Шӯрои олимони Академияи байналмилалии ғизои табиӣ ва биотехнология. Москва, 17 декабри 1998. | манбаъ = бойгонии шахсии Ҳотамбег Хайров | таърихи тавлид = 1998 | муаллиф = }} 1485607 wikitext text/x-wiki == Хулоса == {{Акс | тавзеҳот = Ҷаласаи Шӯрои олимони Академияи байналмилалии ғизои табиӣ ва биотехнология. Москва, 17 декабри 1998. | манбаъ = бойгонии шахсии Ҳотамбег Хайров | таърихи тавлид = 1998 | муаллиф = }} 2l8msoasfih5t7xeeio13pc1u8k4hde Акс:Китобҳои Хайров Ҳ.С. 2026.jpeg 6 333494 1485608 2026-08-31T05:10:56Z VASHGIRD 8035 {{Акс | тавзеҳот = Китобҳо ва монографияҳои илмию таълимии Ҳотамбег Хайров. ДДТТ, соли 2026. | манбаъ = бойгонии шахсии Ҳотамбег Хайров | таърихи тавлид = 2026 | муаллиф = }} 1485608 wikitext text/x-wiki == Хулоса == {{Акс | тавзеҳот = Китобҳо ва монографияҳои илмию таълимии Ҳотамбег Хайров. ДДТТ, соли 2026. | манбаъ = бойгонии шахсии Ҳотамбег Хайров | таърихи тавлид = 2026 | муаллиф = }} kobqym21jzfzzxlvpko0f92nlzfiezf Бригадаҳои Гарибалди 0 333495 1485611 2026-08-31T05:22:21Z ~2026-47252-36 151634 Саҳифаи нав: '''Бригадаҳои Гарибалди''' ({{lang-it|Brigate Garibaldi}}) — дастаҳои партизании ҳамлавар дар ақибгоҳи нирӯҳои Олмони фашистӣ, ки дар давраи Ҳаракати муқовимати [[Итолиё]] (1943–45) амал мекарданд. == Таърих ва фаъолияти Бригадаҳои Гарибалди дар Итолиё == Аз ҷониби Ҳизби комму... 1485611 wikitext text/x-wiki '''Бригадаҳои Гарибалди''' ({{lang-it|Brigate Garibaldi}}) — дастаҳои партизании ҳамлавар дар ақибгоҳи нирӯҳои Олмони фашистӣ, ки дар давраи Ҳаракати муқовимати [[Итолиё]] (1943–45) амал мекарданд. == Таърих ва фаъолияти Бригадаҳои Гарибалди дар Итолиё == Аз ҷониби Ҳизби коммунистии Итолиё таъсис ёфта буд. Дар ҳайати Бригадаҳои Гарибалди аъзои ҳизбҳои сиёсии Кумитаи озодибахши миллӣ ва Ҳизби сот­сиалистии Итолиё низ ширкат доштанд. Дастаҳои пар­­ти­занӣ ба шарафи қаҳрамони миллии Итолиё – Ҷузеппе Га­рибалди Бригадаҳои Гарибалди номида шуданд. Аввалин Бригадаҳои Гарибалди ноябри 1943 таъсис ёфта, шумораи онҳо то апрели 1945 ба 575 нафар расид. Ҳайати ҳар як Бригадаҳои Гарибалди аз 40–50 нафар мубориз иборат буда, ба 4–5 даста тақсим мешуданд. Баъдан бри­гадаҳо ба дивизия табдил ёфтанд. Сарфармон­деҳии Бригадаҳои Гарибалдиро пешвоёни коммунистон Луиҷо Лонго ва Петро Секкя ба уҳда доштанд. Тобистон ва тирамоҳи 1944 дар амалиёти ҳарбии дастаҳои партизании Итолиёи Марказӣ, Ши­мо­лӣ ва Шӯриши апрелӣ (1945) Бригадаҳои Гарибалди ширкати фаъол дош­танд. Шумораи муборизони Бригадаҳои Гарибалди то апрели 1945 ба 51 ҳазор нафар расид, ки 23 двизияи ҳарбиро ташкил медод. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бригадаҳои Гарибалди|3|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷанги дуюми ҷаҳон]] [[Гурӯҳ:Таърих]] [[Гурӯҳ:Таърихи Итолиё]] 625a0kdi6l89b10f2j3hztoacfaxvui 1485612 1485611 2026-08-31T05:26:35Z Rabboni Hakimzoda 123692 1485612 wikitext text/x-wiki {{низомӣ}} '''Бригадаҳои Гарибалди''' ({{lang-it|Brigate Garibaldi}}) — дастаҳои партизании ҳамлавар дар ақибгоҳи нирӯҳои Олмони фашистӣ, ки дар давраи Ҳаракати муқовимати [[Итолиё]] (1943–45) амал мекарданд. == Таърих ва фаъолияти Бригадаҳои Гарибалди дар Итолиё == Аз ҷониби Ҳизби коммунистии Итолиё таъсис ёфта буд. Дар ҳайати Бригадаҳои Гарибалди аъзои ҳизбҳои сиёсии Кумитаи озодибахши миллӣ ва Ҳизби сот­сиалистии Итолиё низ ширкат доштанд. Дастаҳои пар­­ти­занӣ ба шарафи қаҳрамони миллии Итолиё – Ҷузеппе Га­рибалди Бригадаҳои Гарибалди номида шуданд. Аввалин Бригадаҳои Гарибалди ноябри 1943 таъсис ёфта, шумораи онҳо то апрели 1945 ба 575 нафар расид. Ҳайати ҳар як Бригадаҳои Гарибалди аз 40–50 нафар мубориз иборат буда, ба 4–5 даста тақсим мешуданд. Баъдан бри­гадаҳо ба дивизия табдил ёфтанд. Сарфармон­деҳии Бригадаҳои Гарибалдиро пешвоёни коммунистон Луиҷо Лонго ва Петро Секкя ба уҳда доштанд. Тобистон ва тирамоҳи 1944 дар амалиёти ҳарбии дастаҳои партизании Итолиёи Марказӣ, Ши­мо­лӣ ва Шӯриши апрелӣ (1945) Бригадаҳои Гарибалди ширкати фаъол дош­танд. Шумораи муборизони Бригадаҳои Гарибалди то апрели 1945 ба 51 ҳазор нафар расид, ки 23 двизияи ҳарбиро ташкил медод. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бригадаҳои Гарибалди|3|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷанги дуюми ҷаҳон]] [[Гурӯҳ:Таърих]] [[Гурӯҳ:Таърихи Итолиё]] s5406nomdvrnbue6zw9ifj7cy9s6zsi Бригадаҳои интернатсионалӣ 0 333496 1485613 2026-08-31T05:40:49Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: {{Нерӯи низомӣ}} '''Бригадаҳои Интернатсионалӣ''' — дастаҳои ни­зо­мии ихтиёриёни хориҷӣ, ки барои дифои сохтори ҷум­ҳуриявӣ дар Ҷанги шаҳрвандии Испания (1936-39) ширкат намудаанд. == Таъсисёбӣ, ҳайат ва номгузории бригадаҳо == Ҳайати Бригадаҳои Интернатсионалӣ... 1485613 wikitext text/x-wiki {{Нерӯи низомӣ}} '''Бригадаҳои Интернатсионалӣ''' — дастаҳои ни­зо­мии ихтиёриёни хориҷӣ, ки барои дифои сохтори ҷум­ҳуриявӣ дар Ҷанги шаҳрвандии Испания (1936-39) ширкат намудаанд. == Таъсисёбӣ, ҳайат ва номгузории бригадаҳо == Ҳайати Бригадаҳои Интернатсионалӣ аз ихтиёриёни 54 кишвар дар асоси мансубиятҳои миллӣ ташкил ёфта, аксарияти онҳоро фаронсавиҳо (25%) лаҳистониҳо (10%), итолиёиҳо (10%), олмониҳо ва амрикоиҳо ташкил медоданд. Қисмҳои низомии Бригадаҳои Интернатсионалӣ номи Ҷ. Гарибалди, Э. Телман, А. Мискевич, Г. Домбровский, А. Барбюс, А. Линколн, Г. Димитров ва дигаронро доштанд. Бригадаҳои Интернатсионалӣ бо қарори Кумитаи иҷроияи Интернатсионали Коммунистӣ (18. 09. 1936) созмон дода шуд. Бригадаи якум ( № 11) охири октябри 1936 ва бригадаи охирин (№ 129) соли 1937 ташкил ёфтанд. == Иштирок дар ҷанг, талафот ва барҳамхӯрии бригадаҳо == Дар мубориза бар зидди миллатгароёни испанӣ бо сарварии генерал Франко, ки аз ҷониби Олмон ва Итолиё ёриҳои иқтисодӣ ва ҳарбӣ мегирифт, 7-то Бригадаҳои Интернатсионалӣ ширкат карданд. Дар давраи ҷанги шаҳрвандии Испания ба ҳайати Бригадаҳои Интернатсионалӣ 31 ҳазор (дар давраҳои мухталиф) ихтиёрӣ ҷалб гардида буданд, ки аксарият таҷрибаи ҳарбӣ надоштанд. Аз байни онҳо 5 ҳазор нафар дар муҳофизати Мадрид ва дигар муҳорибаҳо ҷони худро бохта, 6 ҳазори дигар бо қарори бригадаҳои худ аз сафи Бригадаҳои Интернатсионалӣ хориҷ гардиданд. Аксари ихтиёриён баъд аз 3–6 моҳи хидмат дар ҳайати Бригадаҳои Интернатсионалӣ аз Испания хориҷ шуданд. Дар ҳайати фармондеҳии Бригадаҳои Интернатсионалӣ фиристодагони ИҶШС (Штерн, Франкл, Сверчевский, Дамянов ва дигарон) низ ширкат доштанд. Бригадаҳои Интернатсионалӣ ба қарори ҳукумати Ҷумҳурӣ (октябри 1938) аз Испания бароварда шуданд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бригадаҳои Интернатсионалӣ|3|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷанги шаҳрвандии Испания]] [[Гурӯҳ:Ҷанги дуюми ҷаҳон]] [[Гурӯҳ:Таърих]] kibe1475tqh0lctdp5qkrjix3x5r0dt 1485614 1485613 2026-08-31T05:41:52Z Rabboni Hakimzoda 123692 1485614 wikitext text/x-wiki {{Нерӯи низомӣ}} '''Бригадаҳои Интернатсионалӣ''' — дастаҳои ни­зо­мии ихтиёриёни хориҷӣ, ки барои дифои сохтори ҷум­ҳуриявӣ дар Ҷанги шаҳрвандии Испания (1936-39) ширкат намудаанд. == Таъсисёбӣ, ҳайат ва номгузории бригадаҳо == Ҳайати Бригадаҳои Интернатсионалӣ аз ихтиёриёни 54 кишвар дар асоси мансубиятҳои миллӣ ташкил ёфта, аксарияти онҳоро фаронсавиҳо (25%) лаҳистониҳо (10%), итолиёиҳо (10%), олмониҳо ва амрикоиҳо ташкил медоданд. Қисмҳои низомии Бригадаҳои Интернатсионалӣ номи Ҷ. Гарибалди, Э. Телман, А. Мискевич, Г. Домбровский, А. Барбюс, А. Линколн, Г. Димитров ва дигаронро доштанд. Бригадаҳои Интернатсионалӣ бо қарори Кумитаи иҷроияи Интернатсионали Коммунистӣ (18. 09. 1936) созмон дода шуд. Бригадаи якум ( № 11) охири октябри 1936 ва бригадаи охирин (№ 129) соли 1937 ташкил ёфтанд. == Иштирок дар ҷанг, талафот ва барҳамхӯрии бригадаҳо == Дар мубориза бар зидди миллатгароёни испанӣ бо сарварии генерал Франко, ки аз ҷониби Олмон ва Итолиё ёриҳои иқтисодӣ ва ҳарбӣ мегирифт, 7-то Бригадаҳои Интернатсионалӣ ширкат карданд. Дар давраи ҷанги шаҳрвандии Испания ба ҳайати Бригадаҳои Интернатсионалӣ 31 ҳазор (дар давраҳои мухталиф) ихтиёрӣ ҷалб гардида буданд, ки аксарият таҷрибаи ҳарбӣ надоштанд. Аз байни онҳо 5 ҳазор нафар дар муҳофизати Мадрид ва дигар муҳорибаҳо ҷони худро бохта, 6 ҳазори дигар бо қарори бригадаҳои худ аз сафи Бригадаҳои Интернатсионалӣ хориҷ гардиданд. Аксари ихтиёриён баъд аз 3–6 моҳи хидмат дар ҳайати Бригадаҳои Интернатсионалӣ аз Испания хориҷ шуданд. Дар ҳайати фармондеҳии Бригадаҳои Интернатсионалӣ фиристодагони ИҶШС (Штерн, Франкл, Сверчевский, Дамянов ва дигарон) низ ширкат доштанд. Бригадаҳои Интернатсионалӣ ба қарори ҳукумати Ҷумҳурӣ (октябри 1938) аз Испания бароварда шуданд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бригадаҳои Интернатсионалӣ|3|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷанги дуюми ҷаҳон]] [[Гурӯҳ:Таърих]] cv52vz1g3btdzoxr09dq9lc6m9g2yxk 1485627 1485614 2026-08-31T08:30:00Z Rabboni Hakimzoda 123692 1485627 wikitext text/x-wiki {{Нерӯи низомӣ}} '''Бригадаҳои интернатсионалӣ''' — дастаҳои ни­зо­мии ихтиёриёни хориҷӣ, ки барои дифои сохтори ҷум­ҳуриявӣ дар Ҷанги шаҳрвандии Испания (1936-39) ширкат намудаанд. == Таъсисёбӣ, ҳайат ва номгузории бригадаҳо == Ҳайати Бригадаҳои интернатсионалӣ аз ихтиёриёни 54 кишвар дар асоси мансубиятҳои миллӣ ташкил ёфта, аксарияти онҳоро фаронсавиҳо (25%) лаҳистониҳо (10%), итолиёиҳо (10%), олмониҳо ва амрикоиҳо ташкил медоданд. Қисмҳои низомии Бригадаҳои интернатсионалӣ номи Ҷ. Гарибалди, Э. Телман, А. Мискевич, Г. Домбровский, А. Барбюс, А. Линколн, Г. Димитров ва дигаронро доштанд. Бригадаҳои интернатсионалӣ бо қарори Кумитаи иҷроияи Интернатсионали Коммунистӣ (18. 09. 1936) созмон дода шуд. Бригадаи якум ( № 11) охири октябри 1936 ва бригадаи охирин (№ 129) соли 1937 ташкил ёфтанд. == Иштирок дар ҷанг, талафот ва барҳамхӯрии бригадаҳо == Дар мубориза бар зидди миллатгароёни испанӣ бо сарварии генерал Франко, ки аз ҷониби Олмон ва Итолиё ёриҳои иқтисодӣ ва ҳарбӣ мегирифт, 7-то Бригадаҳои интернатсионалӣ ширкат карданд. Дар давраи ҷанги шаҳрвандии Испания ба ҳайати Бригадаҳои Интернатсионалӣ 31 ҳазор (дар давраҳои мухталиф) ихтиёрӣ ҷалб гардида буданд, ки аксарият таҷрибаи ҳарбӣ надоштанд. Аз байни онҳо 5 ҳазор нафар дар муҳофизати Мадрид ва дигар муҳорибаҳо ҷони худро бохта, 6 ҳазори дигар бо қарори бригадаҳои худ аз сафи Бригадаҳои интернатсионалӣ хориҷ гардиданд. Аксари ихтиёриён баъд аз 3–6 моҳи хидмат дар ҳайати Бригадаҳои интернатсионалӣ аз Испания хориҷ шуданд. Дар ҳайати фармондеҳии Бригадаҳои интернатсионалӣ фиристодагони ИҶШС (Штерн, Франкл, Сверчевский, Дамянов ва дигарон) низ ширкат доштанд. Бригадаҳои интернатсионалӣ ба қарори ҳукумати Ҷумҳурӣ (октябри 1938) аз Испания бароварда шуданд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бригадаҳои Интернатсионалӣ|3|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷанги дуюми ҷаҳон]] [[Гурӯҳ:Таърих]] mbd7fwxvce5m07zyrm9zcwqkjo83c3v 1485628 1485627 2026-08-31T08:30:48Z Rabboni Hakimzoda 123692 Rabboni Hakimzoda moved page [[Бригадаҳои Интернатсионалӣ]] to [[Бригадаҳои интернатсионалӣ]] 1485627 wikitext text/x-wiki {{Нерӯи низомӣ}} '''Бригадаҳои интернатсионалӣ''' — дастаҳои ни­зо­мии ихтиёриёни хориҷӣ, ки барои дифои сохтори ҷум­ҳуриявӣ дар Ҷанги шаҳрвандии Испания (1936-39) ширкат намудаанд. == Таъсисёбӣ, ҳайат ва номгузории бригадаҳо == Ҳайати Бригадаҳои интернатсионалӣ аз ихтиёриёни 54 кишвар дар асоси мансубиятҳои миллӣ ташкил ёфта, аксарияти онҳоро фаронсавиҳо (25%) лаҳистониҳо (10%), итолиёиҳо (10%), олмониҳо ва амрикоиҳо ташкил медоданд. Қисмҳои низомии Бригадаҳои интернатсионалӣ номи Ҷ. Гарибалди, Э. Телман, А. Мискевич, Г. Домбровский, А. Барбюс, А. Линколн, Г. Димитров ва дигаронро доштанд. Бригадаҳои интернатсионалӣ бо қарори Кумитаи иҷроияи Интернатсионали Коммунистӣ (18. 09. 1936) созмон дода шуд. Бригадаи якум ( № 11) охири октябри 1936 ва бригадаи охирин (№ 129) соли 1937 ташкил ёфтанд. == Иштирок дар ҷанг, талафот ва барҳамхӯрии бригадаҳо == Дар мубориза бар зидди миллатгароёни испанӣ бо сарварии генерал Франко, ки аз ҷониби Олмон ва Итолиё ёриҳои иқтисодӣ ва ҳарбӣ мегирифт, 7-то Бригадаҳои интернатсионалӣ ширкат карданд. Дар давраи ҷанги шаҳрвандии Испания ба ҳайати Бригадаҳои Интернатсионалӣ 31 ҳазор (дар давраҳои мухталиф) ихтиёрӣ ҷалб гардида буданд, ки аксарият таҷрибаи ҳарбӣ надоштанд. Аз байни онҳо 5 ҳазор нафар дар муҳофизати Мадрид ва дигар муҳорибаҳо ҷони худро бохта, 6 ҳазори дигар бо қарори бригадаҳои худ аз сафи Бригадаҳои интернатсионалӣ хориҷ гардиданд. Аксари ихтиёриён баъд аз 3–6 моҳи хидмат дар ҳайати Бригадаҳои интернатсионалӣ аз Испания хориҷ шуданд. Дар ҳайати фармондеҳии Бригадаҳои интернатсионалӣ фиристодагони ИҶШС (Штерн, Франкл, Сверчевский, Дамянов ва дигарон) низ ширкат доштанд. Бригадаҳои интернатсионалӣ ба қарори ҳукумати Ҷумҳурӣ (октябри 1938) аз Испания бароварда шуданд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бригадаҳои Интернатсионалӣ|3|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷанги дуюми ҷаҳон]] [[Гурӯҳ:Таърих]] mbd7fwxvce5m07zyrm9zcwqkjo83c3v Бриология 0 333497 1485615 2026-08-31T05:54:07Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Бриология''' (аз {{lang-el|bryon}} – ушна ва ...логия) — як фас­ли [[ботаника]], ки ушнаҳоро меомӯзад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бриология|3|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Шохаҳои гиёҳшиносӣ]] 1485615 wikitext text/x-wiki '''Бриология''' (аз {{lang-el|bryon}} – ушна ва ...логия) — як фас­ли [[ботаника]], ки ушнаҳоро меомӯзад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бриология|3|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Шохаҳои гиёҳшиносӣ]] 9y2j66wqqik7yo7otwzotffmou6fq7o Бриҷмен Перси Уилямс 0 333498 1485618 2026-08-31T06:12:47Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Бриҷмен Перси Уилямс''' (21.04.1882, [[Кембриҷ]], [[Массачусетс]], – 20.08.1961, Рэндолф, [[Ню-Ҳэмпшир|Ню-Ҳемпшир]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]) — физикдони амрикоӣ, дорандаи му­кофоти Нобел (1946). == Таҳсил, фаъолияти омӯзгорӣ ва кашфи таҷҳизоти фишори баланд == Со­ли 1900... 1485618 wikitext text/x-wiki '''Бриҷмен Перси Уилямс''' (21.04.1882, [[Кембриҷ]], [[Массачусетс]], – 20.08.1961, Рэндолф, [[Ню-Ҳэмпшир|Ню-Ҳемпшир]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]) — физикдони амрикоӣ, дорандаи му­кофоти Нобел (1946). == Таҳсил, фаъолияти омӯзгорӣ ва кашфи таҷҳизоти фишори баланд == Со­ли 1900 ба унверситети Гарвард дохил шуда, илми физикаро омӯхт. Аз соли 1910 дар ҳа­мон ҷо дарс гуфт ва аз соли 1919 профсаюзи он буд. Аз соли 1905 баъзе ҳодисаҳои физики­ро дар фишори баланд омӯхт. Пас аз санҷиши нобарор ва шикастани таҷҳизот онро тағ­йир дод ва дар на­ти­ҷа блоки наверо сохт, ки барои ҳосил намудани фишори баланд (то 100 ҳазор атм. (10 ГПа) қо­дир буд. Ҳосил намудани чунин фишори баланд комёбии бузург буд, зеро то ҳол фақат ­дан мумкин буду бас. == Самтҳои асосии таҳқиқоти илмӣ ва мероси илмӣ == Бо ёрии таҷҳизоти нав бисёр ҳо­дисаҳои физикӣ, аз ҷумла таъсири фишор ба муқо­ви­мати электрикӣ, инчунин рафтори моеъ ё ҷисми сахт дар фишорҳои баланд таҳқиқ гардиданд. Бриҷмен инчунин дар таҳ­қиқи муодилаи термоди­на­­микӣ, ноқи­ли­яти электрикии фи­лиззот ва хусусияти крис­таллҳо саҳм гузоштааст. Дар со­ҳаи фалсафаи илми муосир низ асарҳо эҷод кардааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бриҷмен|3|муаллиф=Н. Салимов.}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Таваллудшудагони 21 апрел]] [[Гурӯҳ:Таваллудшудагони соли 1882]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони 20 август]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1961]] [[Гурӯҳ:Физикҳои ИМА]] (ё [[Гурӯҳ:Физикҳо]]) [[Гурӯҳ:Барандагони ҷоизаи Нобелӣ дар соҳаи физика]] [[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи Гарвард]] [[Гурӯҳ:Аъзои Академияи миллии илмҳои ИМА]] [[Гурӯҳ:Аъзои хориҷии Ҷамъияти шоҳии Лондон]] madhoimatbs7dxx45i3xh4lfg6n1zz3 1485619 1485618 2026-08-31T06:17:58Z Rabboni Hakimzoda 123692 1485619 wikitext text/x-wiki '''Бриҷмен Перси Уилямс''' (21.04.1882, [[Кембриҷ]], [[Массачусетс]], – 20.08.1961, Рэндолф, [[Ню-Ҳэмпшир|Ню-Ҳемпшир]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]) — физикдони амрикоӣ, дорандаи му­кофоти Нобел (1946). == Таҳсил, фаъолияти омӯзгорӣ ва кашфи таҷҳизоти фишори баланд == Со­ли 1900 ба унверситети Гарвард дохил шуда, илми физикаро омӯхт. Аз соли 1910 дар ҳа­мон ҷо дарс гуфт ва аз соли 1919 профсаюзи он буд. Аз соли 1905 баъзе ҳодисаҳои физики­ро дар фишори баланд омӯхт. Пас аз санҷиши нобарор ва шикастани таҷҳизот онро тағ­йир дод ва дар на­ти­ҷа блоки наверо сохт, ки барои ҳосил намудани фишори баланд (то 100 ҳазор атм. (10 ГПа) қо­дир буд. Ҳосил намудани чунин фишори баланд комёбии бузург буд, зеро то ҳол фақат ­дан мумкин буду бас. == Самтҳои асосии таҳқиқоти илмӣ ва мероси илмӣ == Бо ёрии таҷҳизоти нав бисёр ҳо­дисаҳои физикӣ, аз ҷумла таъсири фишор ба муқо­ви­мати электрикӣ, инчунин рафтори моеъ ё ҷисми сахт дар фишорҳои баланд таҳқиқ гардиданд. Бриҷмен инчунин дар таҳ­қиқи муодилаи термоди­на­­микӣ, ноқи­ли­яти электрикии фи­лиззот ва хусусияти крис­таллҳо саҳм гузоштааст. Дар со­ҳаи фалсафаи илми муосир низ асарҳо эҷод кардааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бриҷмен|3|муаллиф=Н. Салимов.}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Зодагони 21 апрел]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1882]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони 20 август]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1961]] [[Гурӯҳ:Барандагони ҷоизаи Нобел ба тартиби алифбо]] [[Гурӯҳ:Физикдонон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи Нобел дар бахши физика]] tr3s9t8qtxajqok51rhkbbwnl3jdkdc 1485620 1485619 2026-08-31T06:18:42Z Rabboni Hakimzoda 123692 1485620 wikitext text/x-wiki {{Шахсият}} '''Бриҷмен Перси Уилямс''' (21.04.1882, [[Кембриҷ]], [[Массачусетс]], – 20.08.1961, Рэндолф, [[Ню-Ҳэмпшир|Ню-Ҳемпшир]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]) — физикдони амрикоӣ, дорандаи му­кофоти Нобел (1946). == Таҳсил, фаъолияти омӯзгорӣ ва кашфи таҷҳизоти фишори баланд == Со­ли 1900 ба унверситети Гарвард дохил шуда, илми физикаро омӯхт. Аз соли 1910 дар ҳа­мон ҷо дарс гуфт ва аз соли 1919 профсаюзи он буд. Аз соли 1905 баъзе ҳодисаҳои физики­ро дар фишори баланд омӯхт. Пас аз санҷиши нобарор ва шикастани таҷҳизот онро тағ­йир дод ва дар на­ти­ҷа блоки наверо сохт, ки барои ҳосил намудани фишори баланд (то 100 ҳазор атм. (10 ГПа) қо­дир буд. Ҳосил намудани чунин фишори баланд комёбии бузург буд, зеро то ҳол фақат ­дан мумкин буду бас. == Самтҳои асосии таҳқиқоти илмӣ ва мероси илмӣ == Бо ёрии таҷҳизоти нав бисёр ҳо­дисаҳои физикӣ, аз ҷумла таъсири фишор ба муқо­ви­мати электрикӣ, инчунин рафтори моеъ ё ҷисми сахт дар фишорҳои баланд таҳқиқ гардиданд. Бриҷмен инчунин дар таҳ­қиқи муодилаи термоди­на­­микӣ, ноқи­ли­яти электрикии фи­лиззот ва хусусияти крис­таллҳо саҳм гузоштааст. Дар со­ҳаи фалсафаи илми муосир низ асарҳо эҷод кардааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бриҷмен|3|муаллиф=Н. Салимов.}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Зодагони 21 апрел]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1882]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони 20 август]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1961]] [[Гурӯҳ:Барандагони ҷоизаи Нобел ба тартиби алифбо]] [[Гурӯҳ:Физикдонон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи Нобел дар бахши физика]] a7bukxqlnqbik9keiqk5s2wz79xchz6 Бригадаҳои Интернатсионалӣ 0 333499 1485629 2026-08-31T08:30:48Z Rabboni Hakimzoda 123692 Rabboni Hakimzoda moved page [[Бригадаҳои Интернатсионалӣ]] to [[Бригадаҳои интернатсионалӣ]] 1485629 wikitext text/x-wiki #равона [[Бригадаҳои интернатсионалӣ]] airl83oyxm7yl13nw8ctjtqcrqupwkk Бровг 0 333500 1485636 2026-08-31T08:50:28Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Бровг''' — деҳа дар ҷамоати [[Деҳоти Вишхарв|деҳоти Вишхарви]] [[ноҳияи Дарвоз]]. == Маълумоти умумӣ ва ҷойгиршавӣ == Аз Бровг то маркази ноҳия 50 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 140 нафар (2012), тоҷикон. Бровг мактаби таҳ­си­ло­ти умумии ибтидоӣ ва нуқтаҳои савдои ху... 1485636 wikitext text/x-wiki '''Бровг''' — деҳа дар ҷамоати [[Деҳоти Вишхарв|деҳоти Вишхарви]] [[ноҳияи Дарвоз]]. == Маълумоти умумӣ ва ҷойгиршавӣ == Аз Бровг то маркази ноҳия 50 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 140 нафар (2012), тоҷикон. Бровг мактаби таҳ­си­ло­ти умумии ибтидоӣ ва нуқтаҳои савдои хусусӣ дорад. == Хоҷагӣ ва иҷтимоиёт == Со­­ҳа­ҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ, боғдорӣ, сабза­вот­­ко­рӣ ва занбӯрпарварӣ. Заминҳо аз дарёчаи кӯҳӣ обё­рӣ мешаванд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бровг|3|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Дарвоз]] [[Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон]] 76iaqrj0vcq9qsqi8m41u5erziyzl9a 1485639 1485636 2026-08-31T09:02:23Z Rabboni Hakimzoda 123692 1485639 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Деҳа |номи тоҷикӣ = Бровг |номи аслӣ = |кишвар = Тоҷикистон |минтақа = ВМКБ {{!}} ВМКБ |шакли минтақа = Вилоят |ноҳия = ноҳияи Дарвоз {{!}} Дарвоз |шакли ноҳия = Ноҳия |ҳавзаи ҷомеа дар ҷадвал = |ҷомеа = деҳоти Вишхарв |шакли ҷомеа = Ҷамоат |ҷомеа дар ҷадвал = деҳоти Вишхарв |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |тақсимоти дохилӣ = |забони расмӣ = тоҷикӣ |аҳолӣ = 140 |соли барӯйхатгирӣ = 2012 |ҳайати миллӣ = [[мардуми тоҷик|тоҷикон]] |ҳайати динӣ = [[мусулмон]]он |этнохороним = |вақти минтақавӣ = +5 |коди мошинҳо = TJ04 |гурӯҳ дар Commons = |шакли роҳбарӣ = Раиси маҳалла |роҳбар = |latNS=N |longEW=E |коди телефон = +992 }} '''Бровг''' — [[деҳа]] дар [[Ҷамоати деҳот|ҷамоати]] [[деҳоти Вишхарв]]и [[ноҳияи Дарвоз]]и [[ВМКБ]]. Аз Бровг то маркази ноҳия 3 км; роҳ автомобилгард. Аҳолиаш 140 нафар (2012), тоҷикон. == Иқтисод== Бровг мактаби таҳ­си­ло­ти умумии ибтидоӣ ва нуқтаҳои савдои хусусӣ дорад. Со­­ҳа­ҳои асосии хоҷагӣ: чорводорӣ, боғдорӣ, сабза­вот­­ко­рӣ ва занбӯрпарварӣ. Заминҳо аз дарёчаи кӯҳӣ обё­рӣ мешаванд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бровг|3}} {{ноҳияи Дарвоз}} [[Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Дарвоз]] [[Гурӯҳ:Ҷамоати Вишхарв]] h3xhb8eim92ghg56j36lw3e7ux3u6ml Петрус Бровка 0 333501 1485641 2026-08-31T09:41:11Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Бровка Петрус''' (Пётр Устинович; 25.06.1905, деҳаи Путилковичи ҳозира ноҳияи Ушачии вилояти [[Витебск]] – 24.3.1980, [[Минск]]) — шоири белорус. == Таҳсилот == Шоири халқии Белоруссия (1962), академики АИ Белоруссия (1966), Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ|Қаҳрамони Меҳ­нати С... 1485641 wikitext text/x-wiki '''Бровка Петрус''' (Пётр Устинович; 25.06.1905, деҳаи Путилковичи ҳозира ноҳияи Ушачии вилояти [[Витебск]] – 24.3.1980, [[Минск]]) — шоири белорус. == Таҳсилот == Шоири халқии Белоруссия (1962), академики АИ Белоруссия (1966), [[Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ|Қаҳрамони Меҳ­нати Сотси­а­листӣ]] (1972). Факултети омӯзгории Дониш­го­ҳи давлатии Бе­ло­руссияро хатм кардааст (1931). Аз со­ли 1967 то охири умр сарму­ҳар­рири [[Энсиклопедияи советии Белорусия|Энсиклопедияи Советии Белоруссия]] (аз соли 1980 «Эн­сиклопедияи Белоруссия ба номи П. У. Бровка») буд. == Фаъолияти эҷодии Бровка Петрус == Фаъолияти эҷодиаш аз соли 1926 оғоз ёфтааст. Дар достони «Ка­терина» (1938), шеърҳои «Боғ­бон», «Бо­бо Тарас», «Ҷангалзор» ва ғайра дар симои қаҳра­мо­нони мушаххаси даврон оид ба сохтмони ҷомеаи сот­сиалистӣ ҳикоят мекунад. Дар бораи диловарии ҷан­го­варон ва пар­тизанҳо, муборизаашон ба муқо­били фашистон дар дос­тони «Белоруссия» (1943; тарҷу­маи тоҷикӣ 1972), шеърҳои «Ба ҷанговарони Белорус», «Кастус Клиновский», «Бе­ло­рус­ҳо, камар бандед!» (1943) ва ғайра сухан меравад. Барои дос­тонҳои «Нон», «Анде­шаҳо дар бораи Мас­­кав», шеър­ҳои «Шукронаи халқ», «Бародар ва хо­ҳар», «Агар ман ме­будам», «Во­хӯрӣ» сазовори Мукофоти давлатии СССР (1947), барои маҷмӯаи «Рӯзҳо ме­гузаранд» (1961; тарҷу­маи то­ҷи­кӣ 1965) сазовори Мукофоти лени­нӣ (1962) гардидааст. Дар романи «Вақ­те рӯдҳо ба ҳам мерезанд» (1957) дӯстии белорусҳо, литвониён ва латиш­ҳоро дар НОБ-и сар­­­ҳаддии ин ҷумҳуриҳо тасвир кардааст. Ин асар ба забонҳои гуногун тар­ҷума шудааст. == Ҷоизаҳо == Бо 5 ордени даврони шӯра­вӣ ва ме­далҳо сарфароз гар­дида­аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бровка Петрус|3|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Зодагони 25 июн]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1905]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони 24 март]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1980]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Шоирони асри XX]] [[Гурӯҳ:Барандагони Мукофоти ленинӣ]] [[Гурӯҳ:Қаҳрамонони Меҳнати Сотсиалистӣ]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ленин]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Инқилоби Октябр]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ситораи Сурх]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Нишони Фахрӣ»]] [[Гурӯҳ:Сарфарозшудагон бо медали «Барои ғалаба бар Германия дар Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941—1945»]] 30c8nf4h8vwmp5go7e0k9tjlfqqgzvh 1485642 1485641 2026-08-31T09:43:13Z Rabboni Hakimzoda 123692 1485642 wikitext text/x-wiki {{Шахсиятҳо аз рӯи алифбо}} '''Бровка Петрус''' (Пётр Устинович; 25.06.1905, деҳаи Путилковичи ҳозира ноҳияи Ушачии вилояти [[Витебск]] – 24.3.1980, [[Минск]]) — шоири белорус. == Таҳсилот == Шоири халқии Белоруссия (1962), академики АИ Белоруссия (1966), [[Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ|Қаҳрамони Меҳ­нати Сотси­а­листӣ]] (1972). Факултети омӯзгории Дониш­го­ҳи давлатии Бе­ло­руссияро хатм кардааст (1931). Аз со­ли 1967 то охири умр сарму­ҳар­рири [[Энсиклопедияи советии Белорусия|Энсиклопедияи Советии Белоруссия]] (аз соли 1980 «Эн­сиклопедияи Белоруссия ба номи П. У. Бровка») буд. == Фаъолияти эҷодии Бровка Петрус == Фаъолияти эҷодиаш аз соли 1926 оғоз ёфтааст. Дар достони «Ка­терина» (1938), шеърҳои «Боғ­бон», «Бо­бо Тарас», «Ҷангалзор» ва ғайра дар симои қаҳра­мо­нони мушаххаси даврон оид ба сохтмони ҷомеаи сот­сиалистӣ ҳикоят мекунад. Дар бораи диловарии ҷан­го­варон ва пар­тизанҳо, муборизаашон ба муқо­били фашистон дар дос­тони «Белоруссия» (1943; тарҷу­маи тоҷикӣ 1972), шеърҳои «Ба ҷанговарони Белорус», «Кастус Клиновский», «Бе­ло­рус­ҳо, камар бандед!» (1943) ва ғайра сухан меравад. Барои дос­тонҳои «Нон», «Анде­шаҳо дар бораи Мас­­кав», шеър­ҳои «Шукронаи халқ», «Бародар ва хо­ҳар», «Агар ман ме­будам», «Во­хӯрӣ» сазовори Мукофоти давлатии СССР (1947), барои маҷмӯаи «Рӯзҳо ме­гузаранд» (1961; тарҷу­маи то­ҷи­кӣ 1965) сазовори Мукофоти лени­нӣ (1962) гардидааст. Дар романи «Вақ­те рӯдҳо ба ҳам мерезанд» (1957) дӯстии белорусҳо, литвониён ва латиш­ҳоро дар НОБ-и сар­­­ҳаддии ин ҷумҳуриҳо тасвир кардааст. Ин асар ба забонҳои гуногун тар­ҷума шудааст. == Ҷоизаҳо == Бо 5 ордени даврони шӯра­вӣ ва ме­далҳо сарфароз гар­дида­аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бровка Петрус|3|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Зодагони 25 июн]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1905]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони 24 март]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1980]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Шоирони асри XX]] [[Гурӯҳ:Барандагони Мукофоти ленинӣ]] [[Гурӯҳ:Қаҳрамонони Меҳнати Сотсиалистӣ]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ленин]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Инқилоби Октябр]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ситораи Сурх]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Нишони Фахрӣ»]] [[Гурӯҳ:Сарфарозшудагон бо медали «Барои ғалаба бар Германия дар Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941—1945»]] avhx2exa83g0rwr00zduev9swr99rjq 1485643 1485642 2026-08-31T09:43:43Z Rabboni Hakimzoda 123692 1485643 wikitext text/x-wiki {{Шахсият}} '''Бровка Петрус''' (Пётр Устинович; 25.06.1905, деҳаи Путилковичи ҳозира ноҳияи Ушачии вилояти [[Витебск]] – 24.3.1980, [[Минск]]) — шоири белорус. == Таҳсилот == Шоири халқии Белоруссия (1962), академики АИ Белоруссия (1966), [[Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ|Қаҳрамони Меҳ­нати Сотси­а­листӣ]] (1972). Факултети омӯзгории Дониш­го­ҳи давлатии Бе­ло­руссияро хатм кардааст (1931). Аз со­ли 1967 то охири умр сарму­ҳар­рири [[Энсиклопедияи советии Белорусия|Энсиклопедияи Советии Белоруссия]] (аз соли 1980 «Эн­сиклопедияи Белоруссия ба номи П. У. Бровка») буд. == Фаъолияти эҷодии Бровка Петрус == Фаъолияти эҷодиаш аз соли 1926 оғоз ёфтааст. Дар достони «Ка­терина» (1938), шеърҳои «Боғ­бон», «Бо­бо Тарас», «Ҷангалзор» ва ғайра дар симои қаҳра­мо­нони мушаххаси даврон оид ба сохтмони ҷомеаи сот­сиалистӣ ҳикоят мекунад. Дар бораи диловарии ҷан­го­варон ва пар­тизанҳо, муборизаашон ба муқо­били фашистон дар дос­тони «Белоруссия» (1943; тарҷу­маи тоҷикӣ 1972), шеърҳои «Ба ҷанговарони Белорус», «Кастус Клиновский», «Бе­ло­рус­ҳо, камар бандед!» (1943) ва ғайра сухан меравад. Барои дос­тонҳои «Нон», «Анде­шаҳо дар бораи Мас­­кав», шеър­ҳои «Шукронаи халқ», «Бародар ва хо­ҳар», «Агар ман ме­будам», «Во­хӯрӣ» сазовори Мукофоти давлатии СССР (1947), барои маҷмӯаи «Рӯзҳо ме­гузаранд» (1961; тарҷу­маи то­ҷи­кӣ 1965) сазовори Мукофоти лени­нӣ (1962) гардидааст. Дар романи «Вақ­те рӯдҳо ба ҳам мерезанд» (1957) дӯстии белорусҳо, литвониён ва латиш­ҳоро дар НОБ-и сар­­­ҳаддии ин ҷумҳуриҳо тасвир кардааст. Ин асар ба забонҳои гуногун тар­ҷума шудааст. == Ҷоизаҳо == Бо 5 ордени даврони шӯра­вӣ ва ме­далҳо сарфароз гар­дида­аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бровка Петрус|3|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Зодагони 25 июн]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1905]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони 24 март]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1980]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Шоирони асри XX]] [[Гурӯҳ:Барандагони Мукофоти ленинӣ]] [[Гурӯҳ:Қаҳрамонони Меҳнати Сотсиалистӣ]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ленин]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Инқилоби Октябр]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ситораи Сурх]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Нишони Фахрӣ»]] [[Гурӯҳ:Сарфарозшудагон бо медали «Барои ғалаба бар Германия дар Ҷанги Бузурги Ватании солҳои 1941—1945»]] 5tguiiipgr7nq4yoq60o109beft5lek Хайров, Ҳотамбег Сайфидинович 0 333502 1485648 2026-08-31T10:16:35Z VASHGIRD 8035 Тағйири масир ба [[Ҳотамбег Хайров]] 1485648 wikitext text/x-wiki #равона [[Ҳотамбег Хайров]] 1m47nl6aiyazazomnyzefr55tfth38o