Википедиа tgwiki https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3 MediaWiki 1.47.0-wmf.18 first-letter Медиа Вижа Баҳс Корбар Баҳси корбар Википедиа Баҳси Википедиа Акс Баҳси акс Медиавики Баҳси медиавики Шаблон Баҳси шаблон Роҳнамо Баҳси роҳнамо Гурӯҳ Баҳси гурӯҳ Портал Баҳси портал Лоиҳа Баҳси Лоиҳа TimedText TimedText talk Модул Баҳси Модул Event Event talk 4 сентябр 0 4365 1486186 1441788 2026-09-04T14:54:47Z VASHGIRD 8035 1486186 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} '''4 сентябр''' — 247-умин рӯзи сол (248-умин дар солҳои кабиса) дар тақвими григорӣ. То поёни сол 118 рӯз мемонад. == Ҷашнҳо == * Рӯзи гиромидошти [[Абурайҳони Берунӣ]] (дар Эрон). === Миллӣ === * {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} — Рӯзи китоб. == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 4 сентябр]]'' * [[476]] — Сарвари варварҳо Одоакр императори Рум Ромул Августулро аз тахт барканор кард, ки бо ин мавҷудияти Имперотурии Руми Ғарбӣ ба охир расид. * [[1870]] — Дар [[Фаронса]] император Наполеон III аз тахт сарнагун карда шуд ва Ҷумҳурии Сеюм эълон гардид. * [[1888]] — Ҷорҷ Истман тамғаи тиҷоратии «Kodak»-ро ба қайд гирифт ва барои аксбардораки дорои плёнкаи лӯлапеч патент ба даст овард. * [[1975]] — Дар телевизион нахустин барномаи бозии зеҳнии «Чӣ? Дар куҷо? Кай?» пахш карда шуд. == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 4 сентябр]]'' * [[973]] — [[Абурайҳони Берунӣ]], донишманд ва мутафаккири бузурги форсу тоҷик. * [[1928]] — [[Акобир Адҳамов]], физикдон, доктори илмҳои физика ва математика, профессор, академики АИ Тоҷикистон, Ходими шоистаи илми Тоҷикистон. * [[1968]] — [[Бахтиёр Саидкаримов]], муаррих<ref>Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Сучонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, Ф. Аминов. — Душанбе, 2017. — 393 с.</ref>. == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 4 сентябр]]'' == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://days.peoples.ru/0904.html days.peoples.ru/0904.html] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060719135629/http://days.peoples.ru/0904.html |date=2006-07-19 }} * [http://www.calend.ru/day/9-04/ calend.ru/day/9-04/] [[Гурӯҳ:4 сентябр| ]] [[Гурӯҳ:Рӯзҳои сентябр]] l0s8pssng7v02bomn14cdgs6foisv3e 1486187 1486186 2026-09-04T14:55:13Z VASHGIRD 8035 1486187 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == * Рӯзи гиромидошти [[Абурайҳони Берунӣ]] (дар Эрон). === Миллӣ === * {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} — Рӯзи китоб. == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 4 сентябр]]'' * [[476]] — Сарвари варварҳо Одоакр императори Рум Ромул Августулро аз тахт барканор кард, ки бо ин мавҷудияти Имперотурии Руми Ғарбӣ ба охир расид. * [[1870]] — Дар [[Фаронса]] император Наполеон III аз тахт сарнагун карда шуд ва Ҷумҳурии Сеюм эълон гардид. * [[1888]] — Ҷорҷ Истман тамғаи тиҷоратии «Kodak»-ро ба қайд гирифт ва барои аксбардораки дорои плёнкаи лӯлапеч патент ба даст овард. * [[1975]] — Дар телевизион нахустин барномаи бозии зеҳнии «Чӣ? Дар куҷо? Кай?» пахш карда шуд. == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 4 сентябр]]'' * [[973]] — [[Абурайҳони Берунӣ]], донишманд ва мутафаккири бузурги форсу тоҷик. * [[1928]] — [[Акобир Адҳамов]], физикдон, доктори илмҳои физика ва математика, профессор, академики АИ Тоҷикистон, Ходими шоистаи илми Тоҷикистон. * [[1968]] — [[Бахтиёр Саидкаримов]], муаррих<ref>Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Сучонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, Ф. Аминов. — Душанбе, 2017. — 393 с.</ref>. == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 4 сентябр]]'' == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://days.peoples.ru/0904.html days.peoples.ru/0904.html] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060719135629/http://days.peoples.ru/0904.html |date=2006-07-19 }} * [http://www.calend.ru/day/9-04/ calend.ru/day/9-04/] [[Гурӯҳ:4 сентябр| ]] [[Гурӯҳ:Рӯзҳои сентябр]] bbfneosrfr4n868fo7pd35ljj0wuhud Википедиа:Мақолаҳои дархостӣ 4 5463 1486188 1461545 2026-09-04T17:23:14Z Шарифзода Баҳром 46513 /* */ Шарифзода Баҳром 1486188 wikitext text/x-wiki Шарифзода Баҳром = Раҳмонкул Кенжаев = '''Раҳмонкул Кенжаев''' (1917–1997) — шахсияти барҷастаи хоҷагидории ноҳияи Шаҳритуз, аввалин директор ва роҳбари хукфермаи ноҳия. == Оила == * Падар: Кенҷа-палвон * Модар: Зумрадбибӣ * Фарзандон: 8 нафар # Қаландар (1911–1994) # Абдусаттор (1913–1951) # Раҳмонкул (1917–1997) # Мумин (1916–1944) # Ҳамрокул (1920–1960) # Фармонқул (1923–1945) # Робия (1927–2008) # Абдусалом (1929–2004) == Фаъолият == Раҳмонкул Кенжаев аввалин директори хукфермаи ноҳияи Шаҳритуз буд. Ӯ дар рушди хоҷагиҳои қишлоқ саҳми назаррас гузошта, идоракунии ферма ва омӯзиши кормандонро ба роҳ монд. == Хронология == * 1917 – таваллуд шуд * 1940–1945 – таҷрибаи корӣ дар фермаҳои маҳаллӣ * 1945 – аввалин директори фермаи ноҳияи Шаҳритуз * 1950–1960 – ташкили хукфермаи нав ва зиёд кардани шумораи чорво * 1960–1970 – ҷорӣ намудани усулҳои замонавии идоракунии ферма ва омӯзиши кормандон * 1970–1980 – дастгирии аҳолӣ ва рушди қишлоқ тавассути хоҷагиҳо * 1980–1990 – назорати истеҳсолот ва идоракунии фермаҳо * 1990–1997 – масъулияти машваратӣ ва тайёр кардани насли оянда * 1997 – даргузашт == Манбаъҳо == * Барои эътимоднокӣ ва тасдиқ: мақолаҳои таърихӣ, санадҳои фермаҳои ноҳия, ё китобҳои таърихии маҳаллӣ. (илова кардани сарчашмаҳо тавсия мешавад) 4tmnc6g0n8jgxyp8pk4m104jisorhy4 1486189 1486188 2026-09-04T18:16:29Z VASHGIRD 8035 1486189 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{/муқаддима}} __TOC__ == Илм == * [[/Созмонҳои илмӣ/]] * '''[[/Фалсафа/]]''': [[/Файласуфон/]] ==== Илмҳои табиӣ ва дақиқ ==== * '''[[/Астрономия/]]''' * '''[[/Биология/]]''': [[/Анатомия/]]{{*}}[[/Занбӯруғҳо/]]{{*}}[[/Ҳайвонот/]] ([[/Малакология/]]{{*}}[[/Сагҳо/]]){{*}}[[Википедия:Барои эҷод/Протистҳо|Протистҳо]]{{*}}[[/Наботот/]] * '''[[/Геология/]]''' * '''[[/Гидрология/]]''' * '''[[/Информатика|Информатика ва технологияҳои иттилоотӣ]]''' * '''[[/Математика/]]''' * '''[[/Физика/]]''': [[/Механика/]] * '''[[/Химия/]]''' ==== Илмҳои амалӣ ==== * '''[[/Меъморӣ/]]''' * '''[[/Кори низомӣ/]]''' * '''[[/Тиб/]]''': [[/Фармакология/]] * '''[[/Ҳуқуқ/]]''' * '''[[/Кишоварзӣ/]]''' * '''[[/Омор/]]''' * '''[[#Иқтисодиёт ва тиҷорат|Иқтисодиёт]]''' ==== Илмҳои иҷтимоӣ ==== * '''[[/Антропология/]]''' * '''[[/Бостоншиносӣ/]]''' * '''[[/Таърих/]]''': [[/Муаррихон/]]{{*}}[[/Вилоятҳои таърихӣ/]]{{*}}[[/Таърихи низомӣ/]] <small>([[/Ҷанги дуюми ҷаҳон/]])</small> * '''[[/Ҳолокост/]]''' * '''[[/Забоншиносӣ/]]''': [[/Забонҳо/]] * '''[[/Маориф/]]''' * '''[[/Равоншиносӣ/]]''': [[/Равоншиносон/]] * '''[[/Ҷомеашиносӣ/]]''' == Техника == * '''[[/Техника/]]''' * '''[[/Нақлиёт/]]''': [[/Авиатсия/]]{{*}}[[/Нақлиёти роҳи оҳан/]] <small>([[/Қаторҳои Русия/]])</small>{{*}}[[/Метрополитенҳо/]] <small>([[/Метрополитенҳои Русия/]]{{*}}[[/Метрополитени Маскав/]]{{*}}[[/Метрополитени Санкт-Петербург/]])</small> * '''[[/Маводи тарканда/]]''' * '''[[/Энергетика/]]''' * '''[[/Электроника ва радиотехника/]]''' * '''[[Лоиҳа:Кайҳоннавардӣ/Барои эҷод|Кайҳоннавардӣ]]''' == Иқтисодиёт ва тиҷорат == * '''[[/Иқтисодиёт ва тиҷорат/]]''' * '''[[/Молия/]]''' * '''[[/Ширкатҳо/]]''' * '''[[/Ташкилотҳо/]]''' * '''[[/Иқтисоддонон/]]''' * '''[[/Соҳибкорон/]]''' == Ҷомеа ва фарҳанг == * '''[[/Ҷомеа ва фарҳанг/]]''' * '''[[/Ташкилотҳо/]]''': [[/Ташкилотҳои илмӣ/]]{{*}}[[/Китобхонаҳо/]]{{*}}[[/Осорхонаҳо/]] * '''[[/Сиёсат/]]''' * '''[[/Касбҳо/]]''' * '''[[/Варзиш/]]''': [[/Варзишгарон/]]{{*}}[[/Футболбозон/]]{{*}}[[/Шаҳматбозон/]]{{*}}[[/Бозингарони тенниси рӯи миз/]]{{*}}[[/Баскетбол/]]{{*}}[[/Снукер/]]{{*}}[[/Бозиҳои олимпӣ/]] * '''[[/Муд/]]''' * '''[[/Ошпазӣ ва маҳсулоти ғизоӣ/]]''' * '''[[/Дин/]]''': [[/Масеҳият/]]{{*}}[[/Буддоия/]]{{*}}[[/Даосизм/]]{{*}}[[/Православие/]] (<small>[[/Нигоранигорӣ/]]</small>){{*}}[[/Ислом/]]{{*}}[[/Динҳои Ҳиндустон/]]{{*}}[[/Яҳудият/]]{{*}}[[/Оккултизм/]] * '''[[/Асотир/]]''' * '''Забон''': [[/Забонҳо/]] == Санъат ва саргармӣ == <div class="hlist"> ;[[/Санъат/]] ;[[/Балет/]] : [[/Балетҳо/]] : [[/Ҳунарпешаҳои балет/]] : [[/Филм-балетҳо/]] : [[/Рақси муосир/]] ; Санъати тасвирӣ : [[/Рассомон, ҳайкалтарошон/]] :: [[/Рассомони рус/]] :: [[/Рассомони театр/]] : [[/Аксбардорӣ/]] : [[/Аниме ва манга/]] ; [[/Адабиёт/]] : [[/Нависандагон/]] :: [[/Нависандагони рус/]] : [[/Шоирон/]] : [[/Нашрияҳои даврӣ/]] : [[/Асарҳои адабии нависандагони рус/]] : [[/Асарҳои адабии нависандагони хориҷӣ/]] : [[/Китобҳои маъмул/]] :: [[/Китобҳои маъмул/UK|UK]] ; [[/Театр/]] : [[/Рассомони театр/]] : [[/Опера|Театри опера]] ; [[/Мусиқӣ/]] : [[/Мусиқидонон/]] : [[/Дастаҳои мусиқӣ/]] : [[/Гурӯҳҳои метали русзабон/]] : [[/Гурӯҳҳои алтернатив-рок/]] : [[/Мусиқидонони алтернатив-рок/]] : [[/Гурӯҳҳои гараж-рок/]] : [[/Гурӯҳҳои глэм-рок/]] : [[/Блюз/]] : [[/Мусиқидонони глэм-рок/]] : [[/Гурӯҳҳои готик-рок/]] : [[/Гурӯҳҳои гранж/]] : [[/Гурӯҳҳои панк-рок/]] : [[/Гурӯҳҳои прогрессив-рок/]] : [[/Мусиқидонони прогрессив-рок/]] : [[/Гурӯҳҳои фолк-рок/]] : [[/Синглҳо/]] : [[/Хитҳои мусиқии солҳои 2015 ва 2016/]] : [[/Хитҳои мусиқии солҳои 2017 ва 2018/]] ; [[/Кинематограф/]] : [[/Филмҳо/]] :: [[/Синамои Ҳиндустон/]] : [[/Кинематографистон/]] :: [[/Ҳунарпешаҳо/]] ; [[/Санъати муосир/]] ; Муассисаҳои фарҳангӣ : [[/Китобхонаҳо/]] : [[/Осорхонаҳои ҷаҳон|Осорхонаҳо]] ; Фароғат ва маҳфилҳо : [[/Сиккашиносӣ ва бонистика/]] : [[/Филателия ва почта/]] : [[/Бозиҳои компютерӣ/]] : [[/Оламҳо ва қаҳрамонҳои хаёлӣ/]] : [[/Муаммоҳо|Муаммоҳо]] </div> == Ҷуғрофия == <div class="hlist"> ; [[/Ҷуғрофия/]] : [[/Объектҳои ҷуғрофӣ/]] : [[Лоиҳа:Тақсимоти маъмурӣ-ҳудудӣ/Барои эҷод|Тақсимоти маъмурӣ-ҳудудӣ]] ; [[/Русия/]] : [[/Шарқи Дури Русия|Шарқи Дур]] : Наздиволга ва Ҷануб :: [[/Нижний Новгород/]] :: [[/Киров/]] :: [[Лоиҳа:Волгоград ва вилояти Волгоград/Барои эҷод/Рӯйхати пурра|Вилояти Волгоград]] : Шимолу Ғарб :: [[/Вологда/]] :: [[/Великий Устюг/]] :: [[Лоиҳа:Вилояти Мурманск/Барои эҷод|Вилояти Мурманск]] : Қафқози Шимолӣ :: [[/Доғистон/]] :: [[/Ингушистон/]] :: [[/Қабардину Балқар/]] :: [[/Осетияи Шимолӣ/]] : [[/Сибир/]] : [[/Урал/]] :: [[/Екатеринбург/]] : Русияи Марказӣ :: [[Лоиҳа:Вилояти Белгород/Барои эҷод|Вилояти Белгород]] :: [[Лоиҳа:Вилояти Воронеж/Барои эҷод|Вилояти Воронеж]] :: [[Лоиҳа:Иваново/Барои эҷод|Иваново]] :: [[/Кострома/]] :: [[/Липетск/]] :: [[/Маскав/]] :: [[Лоиҳа:Вилояти Маскав/Барои эҷод|Вилояти Маскав]] :: [[/Рязан/]] :: [[/Смоленск/]] :: [[/Твер/]] ; [[/Осиё/]] : [[Википедия:Барои эҷод/Бутан|Бутан]] : [[Лоиҳа:Ветнам/Барои эҷод|Ветнам]] : [[Лоиҳа:Исроил/Дархостҳо|Исроил]] : [[/Ҳиндустон/]] : [[/Чин/]] : [[/Таиланд/]] : [[Портал:Ҷопон/Мақолаҳои норасо|Ҷопон]] : [[/Ӯзбекистон/]] ; [[/Амрико/]] : [[/Аргентина/]] : [[/Бразилия/]] : [[/Куба/]] : [[Лоиҳа:ИМА/Дархостҳо барои эҷод|ИМА]] : [[/Канада/]] ; [[/Антарктида/]] ; [[/Африқо/]] : [[/Руанда/]] : [[/Уганда/]] ; [[/Аврупо/]] : [[/Австрия/]] : [[/Белгия/]] : [[/Британияи Кабир/]] : [[/Маҷористон/]] : [[/Олмон/]] : [[/Ирландия/]] : [[/Испания/]] : [[/Итолиё/]] : [[Лоиҳа:Латвия/Барои эҷод|Латвия]] : [[/Молдова/]] : [[/Монако/]] : [[/Фаронса/]] : [[/Украина/]] ; Уқёнусия : [[/Австралия/]] : [[/Зеландияи Нав/]] : [[/Полинезия/]] ; [[/Биноҳо|Биноҳо ва истироҳатгоҳҳо]] </div> == Зиндагиномаҳо == * '''[[/Ашхос|Зиндагиномаҳо]]''' * '''[[/Олимон/]]''': [[/Муаррихон/]]{{*}}[[/Омӯзгорон/]]{{*}}[[/Равоншиносон/]]{{*}}[[/Иқтисоддонон/]]{{*}}[[/Файласуфон/]]{{*}}[[/Риёзидонон/]]{{*}}[[/Муҳаққиқони Тибет/]]{{*}}[[/Заминшиносон/]]{{*}}[[/Зистшиносон/]]{{*}}[[/Физикҳо/]]{{*}}[[/Кимиёдонон/]] * '''Ходимони санъат''': [[/Ҳунарпешаҳо/]]{{*}}[[/Ҳунарпешаҳои балет/]]{{*}}[[/Меъморӣ#Меъморон|Меъморон]]{{*}}[[/Кинематограф|Кинематографистон]]{{*}}[[/Мусиқидонон/]] <small>([[/Оҳангсозон/]]{{*}}[[/Мусиқидонони алтернатив-рок/]]{{*}}[[/Мусиқидонони глэм-рок/]]{{*}}[[/Мусиқидонони прогрессив-рок/]]{{*}}[[/Иҷрокунандагони муосири шансон/]])</small>{{*}}[[/Нависандагон/]] <small>([[/Нависандагони рус/]]{{*}}[[/Шоирон/]]{{*}}[[/Китобхонаи Мошков/]])</small>{{*}}[[/Рассомон, ҳайкалтарошон/]] <small>([[/Рассомони рус/]])</small>{{*}}[[/Аксбардорон/]] * '''[[/Варзишгарон/]]''': [[/Футболбозон/]]{{*}}[[/Шаҳматбозон/]] * '''[[/Сиёсатмадорон ва ходимони ҷамъиятӣ/]]''': [[/Монархҳои Шарқи Қадим/]]{{*}}[[/Монархҳои Чини Қадим/]] * '''[[/Соҳибкорон/]]''' ([[/Соҳибкорон/]]) * '''[[/Низомиён/]]''': [[/Ҷанги дуюми ҷаҳон#Ашхос|Ҷанги дуюми ҷаҳон]] * '''Касбҳо''': [[/Табибон/]]{{*}}[[/Тарроҳон/]]{{*}}[[/Нақлиёти роҳи оҳан#Ашхос|Нақлиёти роҳи оҳан]]{{*}}[[/Рӯзноманигорон/]]{{*}}[[/Конструкторон/]]{{*}}[[/Кайҳоннавардон/]]{{*}}[[/Металлургҳо/]]{{*}}[[/Моделҳо/]]{{*}}[[/Кормандони милитсия/]]{{*}}[[/Ҳуқуқшиносон/]] * '''Ашхоси динӣ''': [[/Масеҳият#Ашхос|Масеҳият]]{{*}}[[/Буддоия#Ашхос|Буддоия]]{{*}}[[/Православие#Ашхос|Православие]]{{*}}[[/Ислом#Ашхос|Ислом]]{{*}}[[/Оккултизм#72 деви «Гоэтия»|Оккултизм]] * '''Дигар''': [[/Лентапедия/]]{{*}}[[/Одилони халқҳои ҷаҳон/]] * '''[[/Занон/]]''' == Мухталиф == * '''[[/Мухталиф/]]''' * [[/Аз шаблонҳои "тарҷума нашудааст"/other]] * [[/Мақолаҳои хуб ва баргузидаи дигар бахшҳо бе интервикии тоҷикӣ/]] * [[/Мақолаҳо бо бештарин шумораи интервикиҳо бе забони тоҷикӣ/]] ‎ == Бо матнҳои омода == # [[Лоиҳа:Қазоқистон/Вуруди КНЭ]] # [[Лоиҳа:Қазоқистон/Вуруди кӯлҳо]] == Лоиҳаҳо == * [[Лоиҳа:Луғатномаҳо]] * [[Лоиҳа:Оё шумо медонед/Барои эҷод]] * [[Лоиҳа:Порталҳо/Барои эҷод]] * [[Лоиҳа:Русия/Рӯйхати мақолаҳо барои эҷод аз рӯи минтақаҳои Русия]] == Лоиҳаҳо оид ба эҷоди мақолаҳо == * [[Лоиҳа:Тарҷумаҳо]] * [[Лоиҳа:Мусобиқаи славянӣ]] * [[Википедия:Барои эҷод/10 мақола дар як моҳ]] * [[Википедия:Барои эҷод/15 мақола дар як моҳ]] * [[Википедия:Барои эҷод/30 мақола дар 45 рӯз]] * [[Лоиҳа:365 мақола дар як сол]] * [[Википедия:Дархостҳо барои аксҳо ва тасвирҳо|Дархостҳо барои аксҳо ва тасвирҳо]] * [[Лоиҳа:Қазоқистон/Вуруди КНЭ]] * [[Лоиҳа:Украина/Вуруди ЭИУ]] * [[Лоиҳа:Қазоқистон/Вуруди кӯлҳо]] <categorytree mode=all style="float:left; margin-left:1ex; clear:right;">Википедия:Мақолаҳои гумшуда</categorytree> {{Мақолаҳо барои эҷод аз рӯи макон}} {{Феҳристи мақолаҳои гумшуда}} [[Гурӯҳ:Википедия:Дархостҳо]] [[Гурӯҳ:Википедия:Рӯйхатҳои мақолаҳои норасо| ]] dyr0psjhm9y04s46sb14kp0s5im2vr7 1486193 1486189 2026-09-04T18:22:03Z VASHGIRD 8035 Ҳизф кард: "[[Википедиа:Мақолаҳои дархостӣ]]" ([Вироиш=Иҷозати танҳо мудирон] (номуайян) [Кӯчонидан=Иҷозати танҳо мудирон] (номуайян)) 1486189 wikitext text/x-wiki {{Index box}} {{/муқаддима}} __TOC__ == Илм == * [[/Созмонҳои илмӣ/]] * '''[[/Фалсафа/]]''': [[/Файласуфон/]] ==== Илмҳои табиӣ ва дақиқ ==== * '''[[/Астрономия/]]''' * '''[[/Биология/]]''': [[/Анатомия/]]{{*}}[[/Занбӯруғҳо/]]{{*}}[[/Ҳайвонот/]] ([[/Малакология/]]{{*}}[[/Сагҳо/]]){{*}}[[Википедия:Барои эҷод/Протистҳо|Протистҳо]]{{*}}[[/Наботот/]] * '''[[/Геология/]]''' * '''[[/Гидрология/]]''' * '''[[/Информатика|Информатика ва технологияҳои иттилоотӣ]]''' * '''[[/Математика/]]''' * '''[[/Физика/]]''': [[/Механика/]] * '''[[/Химия/]]''' ==== Илмҳои амалӣ ==== * '''[[/Меъморӣ/]]''' * '''[[/Кори низомӣ/]]''' * '''[[/Тиб/]]''': [[/Фармакология/]] * '''[[/Ҳуқуқ/]]''' * '''[[/Кишоварзӣ/]]''' * '''[[/Омор/]]''' * '''[[#Иқтисодиёт ва тиҷорат|Иқтисодиёт]]''' ==== Илмҳои иҷтимоӣ ==== * '''[[/Антропология/]]''' * '''[[/Бостоншиносӣ/]]''' * '''[[/Таърих/]]''': [[/Муаррихон/]]{{*}}[[/Вилоятҳои таърихӣ/]]{{*}}[[/Таърихи низомӣ/]] <small>([[/Ҷанги дуюми ҷаҳон/]])</small> * '''[[/Ҳолокост/]]''' * '''[[/Забоншиносӣ/]]''': [[/Забонҳо/]] * '''[[/Маориф/]]''' * '''[[/Равоншиносӣ/]]''': [[/Равоншиносон/]] * '''[[/Ҷомеашиносӣ/]]''' == Техника == * '''[[/Техника/]]''' * '''[[/Нақлиёт/]]''': [[/Авиатсия/]]{{*}}[[/Нақлиёти роҳи оҳан/]] <small>([[/Қаторҳои Русия/]])</small>{{*}}[[/Метрополитенҳо/]] <small>([[/Метрополитенҳои Русия/]]{{*}}[[/Метрополитени Маскав/]]{{*}}[[/Метрополитени Санкт-Петербург/]])</small> * '''[[/Маводи тарканда/]]''' * '''[[/Энергетика/]]''' * '''[[/Электроника ва радиотехника/]]''' * '''[[Лоиҳа:Кайҳоннавардӣ/Барои эҷод|Кайҳоннавардӣ]]''' == Иқтисодиёт ва тиҷорат == * '''[[/Иқтисодиёт ва тиҷорат/]]''' * '''[[/Молия/]]''' * '''[[/Ширкатҳо/]]''' * '''[[/Ташкилотҳо/]]''' * '''[[/Иқтисоддонон/]]''' * '''[[/Соҳибкорон/]]''' == Ҷомеа ва фарҳанг == * '''[[/Ҷомеа ва фарҳанг/]]''' * '''[[/Ташкилотҳо/]]''': [[/Ташкилотҳои илмӣ/]]{{*}}[[/Китобхонаҳо/]]{{*}}[[/Осорхонаҳо/]] * '''[[/Сиёсат/]]''' * '''[[/Касбҳо/]]''' * '''[[/Варзиш/]]''': [[/Варзишгарон/]]{{*}}[[/Футболбозон/]]{{*}}[[/Шаҳматбозон/]]{{*}}[[/Бозингарони тенниси рӯи миз/]]{{*}}[[/Баскетбол/]]{{*}}[[/Снукер/]]{{*}}[[/Бозиҳои олимпӣ/]] * '''[[/Муд/]]''' * '''[[/Ошпазӣ ва маҳсулоти ғизоӣ/]]''' * '''[[/Дин/]]''': [[/Масеҳият/]]{{*}}[[/Буддоия/]]{{*}}[[/Даосизм/]]{{*}}[[/Православие/]] (<small>[[/Нигоранигорӣ/]]</small>){{*}}[[/Ислом/]]{{*}}[[/Динҳои Ҳиндустон/]]{{*}}[[/Яҳудият/]]{{*}}[[/Оккултизм/]] * '''[[/Асотир/]]''' * '''Забон''': [[/Забонҳо/]] == Санъат ва саргармӣ == <div class="hlist"> ;[[/Санъат/]] ;[[/Балет/]] : [[/Балетҳо/]] : [[/Ҳунарпешаҳои балет/]] : [[/Филм-балетҳо/]] : [[/Рақси муосир/]] ; Санъати тасвирӣ : [[/Рассомон, ҳайкалтарошон/]] :: [[/Рассомони рус/]] :: [[/Рассомони театр/]] : [[/Аксбардорӣ/]] : [[/Аниме ва манга/]] ; [[/Адабиёт/]] : [[/Нависандагон/]] :: [[/Нависандагони рус/]] : [[/Шоирон/]] : [[/Нашрияҳои даврӣ/]] : [[/Асарҳои адабии нависандагони рус/]] : [[/Асарҳои адабии нависандагони хориҷӣ/]] : [[/Китобҳои маъмул/]] :: [[/Китобҳои маъмул/UK|UK]] ; [[/Театр/]] : [[/Рассомони театр/]] : [[/Опера|Театри опера]] ; [[/Мусиқӣ/]] : [[/Мусиқидонон/]] : [[/Дастаҳои мусиқӣ/]] : [[/Гурӯҳҳои метали русзабон/]] : [[/Гурӯҳҳои алтернатив-рок/]] : [[/Мусиқидонони алтернатив-рок/]] : [[/Гурӯҳҳои гараж-рок/]] : [[/Гурӯҳҳои глэм-рок/]] : [[/Блюз/]] : [[/Мусиқидонони глэм-рок/]] : [[/Гурӯҳҳои готик-рок/]] : [[/Гурӯҳҳои гранж/]] : [[/Гурӯҳҳои панк-рок/]] : [[/Гурӯҳҳои прогрессив-рок/]] : [[/Мусиқидонони прогрессив-рок/]] : [[/Гурӯҳҳои фолк-рок/]] : [[/Синглҳо/]] : [[/Хитҳои мусиқии солҳои 2015 ва 2016/]] : [[/Хитҳои мусиқии солҳои 2017 ва 2018/]] ; [[/Кинематограф/]] : [[/Филмҳо/]] :: [[/Синамои Ҳиндустон/]] : [[/Кинематографистон/]] :: [[/Ҳунарпешаҳо/]] ; [[/Санъати муосир/]] ; Муассисаҳои фарҳангӣ : [[/Китобхонаҳо/]] : [[/Осорхонаҳои ҷаҳон|Осорхонаҳо]] ; Фароғат ва маҳфилҳо : [[/Сиккашиносӣ ва бонистика/]] : [[/Филателия ва почта/]] : [[/Бозиҳои компютерӣ/]] : [[/Оламҳо ва қаҳрамонҳои хаёлӣ/]] : [[/Муаммоҳо|Муаммоҳо]] </div> == Ҷуғрофия == <div class="hlist"> ; [[/Ҷуғрофия/]] : [[/Объектҳои ҷуғрофӣ/]] : [[Лоиҳа:Тақсимоти маъмурӣ-ҳудудӣ/Барои эҷод|Тақсимоти маъмурӣ-ҳудудӣ]] ; [[/Русия/]] : [[/Шарқи Дури Русия|Шарқи Дур]] : Наздиволга ва Ҷануб :: [[/Нижний Новгород/]] :: [[/Киров/]] :: [[Лоиҳа:Волгоград ва вилояти Волгоград/Барои эҷод/Рӯйхати пурра|Вилояти Волгоград]] : Шимолу Ғарб :: [[/Вологда/]] :: [[/Великий Устюг/]] :: [[Лоиҳа:Вилояти Мурманск/Барои эҷод|Вилояти Мурманск]] : Қафқози Шимолӣ :: [[/Доғистон/]] :: [[/Ингушистон/]] :: [[/Қабардину Балқар/]] :: [[/Осетияи Шимолӣ/]] : [[/Сибир/]] : [[/Урал/]] :: [[/Екатеринбург/]] : Русияи Марказӣ :: [[Лоиҳа:Вилояти Белгород/Барои эҷод|Вилояти Белгород]] :: [[Лоиҳа:Вилояти Воронеж/Барои эҷод|Вилояти Воронеж]] :: [[Лоиҳа:Иваново/Барои эҷод|Иваново]] :: [[/Кострома/]] :: [[/Липетск/]] :: [[/Маскав/]] :: [[Лоиҳа:Вилояти Маскав/Барои эҷод|Вилояти Маскав]] :: [[/Рязан/]] :: [[/Смоленск/]] :: [[/Твер/]] ; [[/Осиё/]] : [[Википедия:Барои эҷод/Бутан|Бутан]] : [[Лоиҳа:Ветнам/Барои эҷод|Ветнам]] : [[Лоиҳа:Исроил/Дархостҳо|Исроил]] : [[/Ҳиндустон/]] : [[/Чин/]] : [[/Таиланд/]] : [[Портал:Ҷопон/Мақолаҳои норасо|Ҷопон]] : [[/Ӯзбекистон/]] ; [[/Амрико/]] : [[/Аргентина/]] : [[/Бразилия/]] : [[/Куба/]] : [[Лоиҳа:ИМА/Дархостҳо барои эҷод|ИМА]] : [[/Канада/]] ; [[/Антарктида/]] ; [[/Африқо/]] : [[/Руанда/]] : [[/Уганда/]] ; [[/Аврупо/]] : [[/Австрия/]] : [[/Белгия/]] : [[/Британияи Кабир/]] : [[/Маҷористон/]] : [[/Олмон/]] : [[/Ирландия/]] : [[/Испания/]] : [[/Итолиё/]] : [[Лоиҳа:Латвия/Барои эҷод|Латвия]] : [[/Молдова/]] : [[/Монако/]] : [[/Фаронса/]] : [[/Украина/]] ; Уқёнусия : [[/Австралия/]] : [[/Зеландияи Нав/]] : [[/Полинезия/]] ; [[/Биноҳо|Биноҳо ва истироҳатгоҳҳо]] </div> == Зиндагиномаҳо == * '''[[/Ашхос|Зиндагиномаҳо]]''' * '''[[/Олимон/]]''': [[/Муаррихон/]]{{*}}[[/Омӯзгорон/]]{{*}}[[/Равоншиносон/]]{{*}}[[/Иқтисоддонон/]]{{*}}[[/Файласуфон/]]{{*}}[[/Риёзидонон/]]{{*}}[[/Муҳаққиқони Тибет/]]{{*}}[[/Заминшиносон/]]{{*}}[[/Зистшиносон/]]{{*}}[[/Физикҳо/]]{{*}}[[/Кимиёдонон/]] * '''Ходимони санъат''': [[/Ҳунарпешаҳо/]]{{*}}[[/Ҳунарпешаҳои балет/]]{{*}}[[/Меъморӣ#Меъморон|Меъморон]]{{*}}[[/Кинематограф|Кинематографистон]]{{*}}[[/Мусиқидонон/]] <small>([[/Оҳангсозон/]]{{*}}[[/Мусиқидонони алтернатив-рок/]]{{*}}[[/Мусиқидонони глэм-рок/]]{{*}}[[/Мусиқидонони прогрессив-рок/]]{{*}}[[/Иҷрокунандагони муосири шансон/]])</small>{{*}}[[/Нависандагон/]] <small>([[/Нависандагони рус/]]{{*}}[[/Шоирон/]]{{*}}[[/Китобхонаи Мошков/]])</small>{{*}}[[/Рассомон, ҳайкалтарошон/]] <small>([[/Рассомони рус/]])</small>{{*}}[[/Аксбардорон/]] * '''[[/Варзишгарон/]]''': [[/Футболбозон/]]{{*}}[[/Шаҳматбозон/]] * '''[[/Сиёсатмадорон ва ходимони ҷамъиятӣ/]]''': [[/Монархҳои Шарқи Қадим/]]{{*}}[[/Монархҳои Чини Қадим/]] * '''[[/Соҳибкорон/]]''' ([[/Соҳибкорон/]]) * '''[[/Низомиён/]]''': [[/Ҷанги дуюми ҷаҳон#Ашхос|Ҷанги дуюми ҷаҳон]] * '''Касбҳо''': [[/Табибон/]]{{*}}[[/Тарроҳон/]]{{*}}[[/Нақлиёти роҳи оҳан#Ашхос|Нақлиёти роҳи оҳан]]{{*}}[[/Рӯзноманигорон/]]{{*}}[[/Конструкторон/]]{{*}}[[/Кайҳоннавардон/]]{{*}}[[/Металлургҳо/]]{{*}}[[/Моделҳо/]]{{*}}[[/Кормандони милитсия/]]{{*}}[[/Ҳуқуқшиносон/]] * '''Ашхоси динӣ''': [[/Масеҳият#Ашхос|Масеҳият]]{{*}}[[/Буддоия#Ашхос|Буддоия]]{{*}}[[/Православие#Ашхос|Православие]]{{*}}[[/Ислом#Ашхос|Ислом]]{{*}}[[/Оккултизм#72 деви «Гоэтия»|Оккултизм]] * '''Дигар''': [[/Лентапедия/]]{{*}}[[/Одилони халқҳои ҷаҳон/]] * '''[[/Занон/]]''' == Мухталиф == * '''[[/Мухталиф/]]''' * [[/Аз шаблонҳои "тарҷума нашудааст"/other]] * [[/Мақолаҳои хуб ва баргузидаи дигар бахшҳо бе интервикии тоҷикӣ/]] * [[/Мақолаҳо бо бештарин шумораи интервикиҳо бе забони тоҷикӣ/]] ‎ == Бо матнҳои омода == # [[Лоиҳа:Қазоқистон/Вуруди КНЭ]] # [[Лоиҳа:Қазоқистон/Вуруди кӯлҳо]] == Лоиҳаҳо == * [[Лоиҳа:Луғатномаҳо]] * [[Лоиҳа:Оё шумо медонед/Барои эҷод]] * [[Лоиҳа:Порталҳо/Барои эҷод]] * [[Лоиҳа:Русия/Рӯйхати мақолаҳо барои эҷод аз рӯи минтақаҳои Русия]] == Лоиҳаҳо оид ба эҷоди мақолаҳо == * [[Лоиҳа:Тарҷумаҳо]] * [[Лоиҳа:Мусобиқаи славянӣ]] * [[Википедия:Барои эҷод/10 мақола дар як моҳ]] * [[Википедия:Барои эҷод/15 мақола дар як моҳ]] * [[Википедия:Барои эҷод/30 мақола дар 45 рӯз]] * [[Лоиҳа:365 мақола дар як сол]] * [[Википедия:Дархостҳо барои аксҳо ва тасвирҳо|Дархостҳо барои аксҳо ва тасвирҳо]] * [[Лоиҳа:Қазоқистон/Вуруди КНЭ]] * [[Лоиҳа:Украина/Вуруди ЭИУ]] * [[Лоиҳа:Қазоқистон/Вуруди кӯлҳо]] <categorytree mode=all style="float:left; margin-left:1ex; clear:right;">Википедия:Мақолаҳои гумшуда</categorytree> {{Мақолаҳо барои эҷод аз рӯи макон}} {{Феҳристи мақолаҳои гумшуда}} [[Гурӯҳ:Википедия:Дархостҳо]] [[Гурӯҳ:Википедия:Рӯйхатҳои мақолаҳои норасо| ]] dyr0psjhm9y04s46sb14kp0s5im2vr7 Донишгоҳҳои Русия 0 6388 1486218 1483006 2026-09-05T06:06:10Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1486218 wikitext text/x-wiki === [[Абакан]] === * [[Донишгоҳи давлатии Хака ба номи им. Н.Ф. Катанова]] — http://www.khsu.ru/ === [[Армавир]] === * [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Армавир]] — http://www.agpu.armavir.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060207054518/http://agpu.armavir.ru/ |date=2006-02-07 }} === [[Архангелск]] === * [[Донишгоҳи давлатии технологии Архангелск]] — http://www.agtu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20100209150324/http://www.agtu.ru/ |date=2010-02-09 }} === [[Астрахан]] === * [[Донишгоҳи давлатии технологии Астрахан]] — http://www.astu.org/ * [[Донишгоҳи давлатии Астрахан]] — http://www.aspu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120503230045/http://www.aspu.ru/ |date=2012-05-03 }} === [[Барнаул]] === * [[Донишгоҳи давлатии аграрии Алтай]] * [[Донишгоҳи давлатии тиббии Алтай]] — http://www.agmu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120423051542/http://www.agmu.ru/ |date=2012-04-23 }} * [[Донишгоҳи давлатии технологии Алтай]] ба номи [[Ползунов, Иван Иванович|И. И. Ползунов]] — http://astu.secna.ru * [[Донишгоҳи давлатии Алтай]] — http://www.asu.ru/ * [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Барнаул]] — http://www.bspu.ab.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060209115524/http://bspu.ab.ru/ |date=2006-02-09 }} === [[Белгород]] === * [[Донишгоҳи давлатии технологии Белгород ба номи В.Г. Шухов]] — http://www.bstu.ru/ * [[Донишгоҳи давлатии Белгород]] — http://bsu.edu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060929044340/http://www.bsu.edu.ru/ |date=2006-09-29 }} === [[Бийск]] === * [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Бийск]] ба номи [[Шукшин, Василий Макарович|В. М. Шукшин]] — http://www.bigpi.biysk.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070102005551/http://www.bigpi.biysk.ru/ |date=2007-01-02 }} === [[Благовешенск (вилояти Амур)|Благовешенск]] === * [[Донишгоҳи давлатии Амур]] — http://www.amursu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20201127203023/https://www.amursu.ru/ |date=2020-11-27 }} * [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Благовешенск]] — http://www.bgpu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060302190141/http://www.bgpu.ru/ |date=2006-03-02 }} * [[Донишгоҳи давлатии аграрии Шарқи Дур]] — === [[Братск]] === * [[Донишгоҳи давлатии Братск]] — http://www.brstu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120502160938/http://brstu.ru/ |date=2012-05-02 }} === [[Брянск]] === * [[Донишгоҳи давлатии технологии Брянск]] — http://www.tu-bryansk.ru/ * [[Донишгоҳи давлатии Брянск|Донишгоҳи давлатии Брянск ба номи академик И. Г. Петровский]] — http://www.bgunet.com {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061009024833/http://www.bgunet.com/ |date=2006-10-09 }} === [[Новгороди Бузург]] === * [[Донишгоҳи давлатии Новгород]] ба номи [[Ярослав Мудрий|Ярослава Мудрий]] — http://www.novsu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061105011659/http://novsu.ru/ |date=2006-11-05 }} === [[Владивосток]] === * [[Донишгоҳи давлатии тиббии Владивосток]] * [[Донишгоҳи давлатии иқтисодиёт ва хидмати Владивосток]] — http://www.vvsu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120506042956/http://vvsu.ru/ |date=2012-05-06 }} * [[Донишгоҳи давлатии технологии Шарқи Дур]] — http://www.festu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060425224350/http://www.festu.ru/ |date=2006-04-25 }} * [[Донишгоҳи давлатии Шарқи Дур]] — http://www.dvgu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061004025530/http://dvgu.ru/ |date=2006-10-04 }} * [[Донишгоҳи давлатии баҳрии ба номи адмирал Г.И. Невелский]] — http://www.msun.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130402185332/http://msun.ru/ |date=2013-04-02 }} * [[Донишгоҳи давлатии иқтисодии Уқёнуси Ором]] — http://www.fesaem.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170917045242/http://fesaem.ru/ |date=2017-09-17 }} === [[Владикавказ]] === * [[Донишгоҳи давлатии аграрии Горский]] — === [[Владимир (шаҳр)|Владимир]] === * [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Владимир]] * [[Донишгоҳи давлатии Владимирский]] — http://www.vpti.vladimir.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061008003708/http://www.vpti.vladimir.ru/ |date=2006-10-08 }} === [[Волгоград]] === * [[Донишгоҳи давлатии меъмори-сохтумонии Волгоград]] — http://www.vgasu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120505185339/http://www.vgasu.ru/ |date=2012-05-05 }} * [[Волгоградский государственный медицинский университет]] — http://www.volgmed.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20100915153946/http://www.volgmed.ru/ |date=2010-09-15 }} * [[Волгоградский государственный педагогический университет]] — http://www.vspu.ru/ * [[Волгоградский государственный технический университет]] — http://www.vstu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120501181918/http://vstu.ru/ |date=2012-05-01 }} * [[Донишгоҳи давлатии Волгоград]] — http://www.volsu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120501180250/http://www.volsu.ru/ |date=2012-05-01 }} <!-- * [[Öàðèöûíñêèé ïðàâîñëàâíûé èíñòèòóò (óíèâåðñèòåò) ïðåïîäîáíîãî Ñåðãèÿ Ðàäîíåæñêîãî]] --> === [[Вологда]] === * [[Донишгоҳи давлати омӯзгории Вологда]] — http://www.uni-vologda.ac.ru {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060924011216/http://www.uni-vologda.ac.ru/ |date=2006-09-24 }} * [[Донишгоҳи давлатии техникӣ Вологда]] — http://www.vstu.edu.ru {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120513011959/http://www.vstu.edu.ru/ |date=2012-05-13 }} * [[Академияи давлатии хоҷагии ширӣ Вологда]] — http://molochnoe.ru * [[Донишкадаи ҳуқуқ ва иқтидосиёти Вологда]] — http://www.vipe-fsin.ru {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200930173143/https://vipe-fsin.ru/ |date=2020-09-30 }} === [[Воронеж]] === * [[Воронежский государственный аграрный университет им. К.Д. Глинки]] — http://www.vsau.ru/ * [[Воронежский государственный архитектурно-строительный университет]] — http://www.vgasu.vrn.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061014230435/http://www.vgasu.vrn.ru/ |date=2006-10-14 }} * [[Воронежский государственный педагогический университет]] — http://www.vspu.ac.ru {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120505190026/http://www.vspu.ac.ru/ |date=2012-05-05 }} * [[Воронежский государственный технический университет]] — http://vorstu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061027173157/http://www.vorstu.ru/ |date=2006-10-27 }} * [[Воронежский государственный университет]] — http://www.vsu.ru * [[Университет им. Н.К.Рериха]] === [[Горно-Алтайск]] === * [[Горно-Алтайский государственный университет]] — http://www.gasu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20201124195723/http://www.gasu.ru/ |date=2020-11-24 }} === [[Грозний]] === * [[Чеченский государственный университет]] === [[Екатеринбург]] === * [[Гуманитарный университет (Екатеринбург)|Гуманитарный университет]] — http://gu.ur.ru/index2.html {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070430211832/http://www.gu.ur.ru/index2.html |date=2007-04-30 }} * [[Российский государственный профессионально-педагогический университет]] — http://www.rsvpu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120506083435/http://www.rsvpu.ru/ |date=2012-05-06 }} * [[Уральский государственный лесотехнический университет]] — http://www.usfeu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120217161551/http://www.usfeu.ru/ |date=2012-02-17 }} * [[Уральский государственный педагогический университет]] — http://www.uspu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120511200728/http://www.uspu.ru/ |date=2012-05-11 }} * [[Уральский государственный технический университет]] — http://www.ustu.ru/ * [[Уральский государственный университет|Уральский государственный университет им. А. М. Горького]] — http://www.usu.ru/ * [[Уральский государственный университет путей сообщения]] — http://www.usart.ru/ * [[Уральский государственный экономический университет]] — http://www.usue.ru/ === [[Елабуга]] === * [[Елабужский государственный педагогический университет]] === [[Елетс (шаҳр)|Елетс]] === * [[Елецкий государственный университет им. И.А. Бунина]] — http://www.elsu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061006145826/http://www.elsu.ru/ |date=2006-10-06 }} === [[Иваново (вилояти Иваново)|Иваново]] === * [[Ивановский государственный университет]] — http://www.ivanovo.ac.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120506193753/http://ivanovo.ac.ru/ |date=2012-05-06 }} * [[Ивановский государственный химико-технологический университет]] — http://www.isuct.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140515030755/http://www.isuct.ru/dept/iufis/fik/ |date=2014-05-15 }} * [[Ивановский государственный энергетический университет им. В.И. Ленина]] — http://www.ispu.ru/ === [[Ижевск]] === * [[Удмуртский государственный университет]] — http://www.udsu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120430055341/http://udsu.ru/ |date=2012-04-30 }} * [[Ижевский государственный технический университет]] — http://www.istu.ru/ === [[Иркутск]] === * [[Байкальский государственный университет экономики и права]] — http://www.isea.ru/ * [[Иркутский государственный лингвистический университет]] — http://www.islu.ru/news.html {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060822022105/http://www.islu.ru/news.html |date=2006-08-22 }} * [[Иркутский государственный медицинский университет]] — http://www.ismu.baikal.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20131101023821/http://www.ismu.baikal.ru/ |date=2013-11-01 }} * [[Иркутский государственный педагогический университет]] — http://isttu.irk.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061017162243/http://www.isttu.irk.ru/ |date=2006-10-17 }} * [[Иркутский государственный технический университет]] — http://www.istu.edu/ * [[Иркутский государственный университет]] — http://isu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20100113164733/http://www.isu.ru/ |date=2010-01-13 }} * [[Иркутский государственный университет путей сообщения]] — http://www.iriit.irk.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061016044929/http://www.iriit.irk.ru/ |date=2006-10-16 }} === [[Йошкар-Ола]] === * [[Марийский государственный технический университет]] — http://www.marstu.mari.ru {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090909095304/http://www.marstu.mari.ru/ |date=2009-09-09 }} * [[Марийский государственный университет]] — http://www.marsu.ru/ === [[Қазон]] === * [[Казанский государственный университет]] — http://www.ksu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061009052137/http://www.ksu.ru/ |date=2006-10-09 }} * [[Казанский государственный энергетический университет]] — http://www.kgeu.ru/ * [[Казанский государственный технический университет им А.Н.Туполева]] — http://www.kai.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120504022904/http://www.kai.ru/ |date=2012-05-04 }} * [[Казанский государственный технологический университет]] — http://www.kstu.ru/ === [[Калининград]] === * [[Калининградский государственный технический университет]] — http://www.klgtu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120427221135/http://www.klgtu.ru/ |date=2012-04-27 }} * [[Российский государственный университет им. И. Канта]] — http://www.albertina.ru {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20190310100700/http://www.albertina.ru/ |date=2019-03-10 }} === [[Калуга]] === * [[Калужский государственный педагогический университет им. К.Э. Циолковского]] — http://kspu.kaluga.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061010114532/http://kspu.kaluga.ru/ |date=2006-10-10 }} === [[Кемерово]] === * [[Кемеровский государственный университет]] — http://www.kemsu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120514071722/http://www.kemsu.ru/ |date=2012-05-14 }} * [[Кемеровский государственный университет культуры и искусств]] * [[Кузбасский государственный технический университет]] — http://www.kuzstu.ru/ === [[Киров (вилояти Киров)|Киров]] === * [[Вятский государственный гуманитарный университет]] — http://www.vspu.kirov.ru {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20071029143830/http://www.vspu.kirov.ru/ |date=2007-10-29 }} * [[Вятский государственный университет]] — http://www.riac.ru/vgu{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} === [[Комсомолск-на-Амуре]] === * [[Комсомольский-на-Амуре государственный педагогический университет]] — http://knagpu.kms.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070104204719/http://knagpu.kms.ru/ |date=2007-01-04 }} * [[Комсомольский-на-Амуре государственный технический университет]] — http://www.knastu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061101033806/http://www.knastu.ru/ |date=2006-11-01 }} === [[Кострома]] === * [[Костромской государственный технологический университет]] — http://www.kstu.edu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120423121010/http://www.kstu.edu.ru/ |date=2012-04-23 }} * [[Костромской государственный университет имени Н.А. Некрасова]] — http://ksu.edu.ru {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070701180534/http://ksu.edu.ru/ |date=2007-07-01 }} === [[Краснодар]] === * [[Краснодарский государственный университет культуры и искусств]] - * [[Кубанский государственный аграрный университет]] — http://www.kubagro.ru/ * [[Кубанский государственный технологический университет]] — http://kubstu.ru/?uid=010010 {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061127132046/http://kubstu.ru/?uid=010010 |date=2006-11-27 }} * [[Кубанский государственный университет]] — http://www.kubsu.ru/index.php/rus/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060830091124/http://www.kubsu.ru/index.php/rus/ |date=2006-08-30 }} * [[Кубанский государственный университет физической культуры, спорта и туризма]] — http://www.kgafk.ru/ === [[Красноярск]] === * [[Государственный университет цветных металлов и золота]] — http://gold.krasu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20051217101516/http://gold.krasu.ru/ |date=2005-12-17 }} * [[Красноярский государственный аграрный университет]] — http://www.kgau.krasedu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060220070213/http://www.kgau.krasedu.ru/ |date=2006-02-20 }} * [[Красноярский государственный педагогический университет им. В.П. Астафьева]] — http://www.kspu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220403052609/http://www.kspu.ru/ |date=2022-04-03 }} * [[Красноярский государственный технический университет]] — http://www.krgtu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060208035544/http://www.krgtu.ru/ |date=2006-02-08 }} * [[Красноярский государственный университет]] — http://www.lan.krasu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061010202655/http://www.lan.krasu.ru/ |date=2006-10-10 }} * [[Сибирский государственный аэрокосмический университет им. академика М.Ф.Решетнева]] — http://www.sibsau.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120419122928/http://www.sibsau.ru/ |date=2012-04-19 }} * [[Сибирский государственный технологический университет]] — http://www.sibstu.kts.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070706040954/http://sibstu.kts.ru/ |date=2007-07-06 }} === [[Курган (шаҳр)|Курган]] === * [[Курганский государственный университет]] - === [[Курск]] === * [[Курский государственный медицинский университет]] - * [[Курский государственный педагогический университет]] - * [[Курский государственный технический университет]] - === [[Кизил]] === * [[Тывинский государственный университет]] - === [[Липетск]] === * [[Липецкий государственный педагогический университет]] - * [[Липецкий государственный технический университет]] - === [[Магадан]] === * [[Северный международный университет]] — http://www.niu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070209205114/http://www.niu.ru/ |date=2007-02-09 }} === [[Магнитогорск]] === * [[Магнитогорский государственный технический университет]] - * [[Магнитогорский государственный университет]] - === [[Майкоп]] === * [[Адыгейский государственный университет]] - === [[Махачкала]] === * [[Дагестанский государственный педагогический университет]] - * [[Дагестанский государственный технический университет]] - * [[Дагестанский государственный университет]] - * [[Дагестанский исламский университет им.Имама Шафигьии]] - === [[Мичуринск]] === * [[Мичуринский государственный аграрный университет]] - === [[Москва]] === : ''Нигаред. мақолаи [[Мактабҳои олии Москвы]]'' * [[Донишгоҳи Ҳарбӣ]] Вазорати мудофиаи ФР — http://www.vumo.ru * [[Московская государственная юридическая академия]] — http://www.msal.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160714010744/http://msal.ru/ |date=2016-07-14 }} * [[Московский государственный университет]] имени [[Ломоносов, Михаил Васильевич|М. В. Ломоносова]] — http://www.msu.ru/ * [[Московский физико-технический институт]] (государственный университет) — http://www.mipt.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20080311132224/http://www.mipt.ru/ |date=2008-03-11 }} * [[Московский государственный строительный университет]], бывший «МИСИ» — http://www.mgsu.ru {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210503154537/https://mgsu.ru/ |date=2021-05-03 }} * [[Московский государственный технический университет им. Н. Э. Баумана]] — http://www.bmstu.ru {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210531133828/https://bmstu.ru/ |date=2021-05-31 }} * [[Московский государственный университет инженерной экологии]] — http://www.msuie.ru {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060424070446/http://www.msuie.ru/ |date=2006-04-24 }} * [[Московский государственный институт международных отношений (Университет)]] — http://www.mgimo.ru/ * [[Московский инженерно-физический институт]] (государственный университет) — http://www.mephi.ru {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130308111529/http://rf.mephi.ru/ |date=2013-03-08 }} * [[Московский технический университет связи и информатики]] — http://www.mtuci.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061008003953/http://www.mtuci.ru/ |date=2006-10-08 }} * [[Российский государственный гуманитарный университет]]— http://www.rsuh.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220326005534/https://www.rsuh.ru/ |date=2022-03-26 }} * [[Российский государственный медицинский университет]]— http://www.rsmu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220302191621/https://rsmu.ru/ |date=2022-03-02 }} *  [[Донишгоҳи давлатии нафту гази Россия ба номи академик И. М. Губкин]] — http://www.gubkin.ru {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070823102950/http://www.gubkin.ru/ |date=2007-08-23 }} * [[Российский химико-технологический университет]] имени [[Менделеев, Дмитрий Иванович|Д. И. Менделеева]] [http://www.muctr.edu.ru ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110423141722/http://muctr.edu.ru/ |date=2011-04-23 }} * [[Московский государственный технологический университет «Станкин»]] — http://www.stankin.ru {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220411233234/https://stankin.ru/ |date=2022-04-11 }} === [[Мурманск]] === * [[Мурманский государственный технический университет]] - === [[Налчик]] === * [[Кабардино-Балкарский государственный университет им. Х.М. Бербекова]] - === [[Нижний Новгород]] === * [[Нижегородский государственный технический университет]] — http://www.nntu.ru {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061029224425/http://www.nntu.ru/ |date=2006-10-29 }} * [[Нижегородский государственный университет]] — http://www.unn.ru/ * [[Нижегородский государственный лингвистический университет]] — http://www.lunn.ru/ * [[Нижегородский государственный педагогический университет]] — http://www.nnspu.ru/ * [[Нижегородский государственный архитектурно-строительный университет]] — http://www.nngasu.ru === [[Новокузнетск]] === * [[Сибирский государственный индустриальный университет]] — http://www.sibsiu.ru/ === [[Новосибирск]] === * [[Новосибирский государственный университет]] — http://www.nsu.ru/root.php/index.xml {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060924050418/http://www.nsu.ru/root.php/index.xml |date=2006-09-24 }} * [[Новосибирский государственный технический университет]] — http://www.nstu.ru/ * [[Сибирский государственный университет телекоммуникации и информатики]] — http://www.neic.nsk.su/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060927095330/http://www.neic.nsk.su/ |date=2006-09-27 }} * [[Новосибирский государственный архитектурно-строительный университет]] — http://www.sibstrin.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20080313153137/http://www.sibstrin.ru/ |date=2008-03-13 }} * [[Сибирский государственный университет путей сообщения]] — http://www.stu.ru/ * [[Сибирский университет потребительской кооперации]] — http://www.sibupk.nsk.su/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060901040958/http://www.sibupk.nsk.su/ |date=2006-09-01 }} * [[Новосибирский государственный педагогический университет]] — http://www.ngpu.ru === [[Омск]] === * [[Омский государственный аграрный университет]] - * [[Омский государственный педагогический университет]] - * [[Омский государственный технический университет]] - * [[Омский государственный университет путей сообщения]] - * [[Омский государственный университет им. Ф.М. Достоевского]] - === [[Орҷоникидзе (станитса)|Орҷоникидзе]] === * [[Ингушский государственный университет]] - === [[Орёл (шаҳр)|Орёл]] === * [[Орловский государственный аграрный университет]] - * [[Орловский государственный технический университет]] - * [[Орловский государственный университет]] - === [[Оренбург]] === * [[Оренбургский государственный аграрный университет]] - * [[Оренбургский государственный педагогический университет]] - * [[Оренбургский государственный университет]] - === [[Пенза]] === * [[Пензенский государственный педагогический университет им. В.Г.Белинского]] - * [[Пензенский государственный университет]] - === [[Перм]] === * [[Пермский государственный университет]] — http://www.psu.ru {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20150414070200/http://www.psu.ru/ |date=2015-04-14 }} * [[Пермский государственный педагогический университет]] — http://www.pspu.ru {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130818150711/http://pspu.ru/ |date=2013-08-18 }} * [[Пермский государственный технический университет]] — http://www.pstu.ru {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20130805063637/http://pstu.ru/ |date=2013-08-05 }} === [[Персиановка]] === * [[Донской государственный аграрный университет]] - === [[Петрозаводск]] === * [[Карельский государственный педагогический университет]] - * [[Петрозаводский государственный университет]] - === [[Петропавловск-Камчатский]] === * [[Камчатский государственный педагогический университет]] - * [[Камчатский государственный технический университет]] - * [[Камчатский государственный университет]] - === [[Пятигорск]] === * [[Пятигорский государственный лингвистический университет]] - * [[Пятигорский государственный технологический университет]] - === [[Ростов-на-Дону]] === * [[Донской государственный технический университет]] — http://www.dstu.edu.ru {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060929093941/http://www.dstu.edu.ru/ |date=2006-09-29 }} * [[Ростовская государственная академия архитектуры и искусства]] * [[Ростовская государственная академия сельскохозяйственного машиностроения]] * [[Ростовская государственная консерватория им. С.В.Рахманинова]] * [[Ростовский государственный медицинский университет]] * [[Ростовский государственный педагогический университет]] — http://rspu.edu.ru {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20131030202725/http://rspu.edu.ru/ |date=2013-10-30 }} * [[Ростовский государственный строительный университет]] * [[Ростовский государственный университет]] — http://www.rsu.ru * [[Ростовский государственный университет путей сообщения]] — http://www.rgups.ru * [[Ростовский государственный экономический университет]] (РИНХ) — http://www.rseu.ru {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110903173428/http://www.rseu.ru/ |date=2011-09-03 }} * [[Ростовский международный университет экономики и управления]] * [[Северо-Кавказская академия государственной службы]] === [[Рязан]] === * [[Рязанский государственный медицинский университет им. академика И.&nbsp;П.&nbsp; Павлова]] - * [[Рязанский государственный педагогический университет им. С.&nbsp;А.&nbsp; Есенина]] - === [[Самара]] === * [[Самарский государственный архитектурно-строительный университет]] — http://www.ssaba.smr.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060913175520/http://www.ssaba.smr.ru/ |date=2006-09-13 }} * [[Самарский государственный аэрокосмический университет|Самарский государственный аэрокосмический университет им. ак. С. П. Королёва]] — http://www.ssau.ru/ * [[Самарский государственный медицинский университет]] — http://www.samsmu.ru/ * [[Самарский государственный технический университет]] — http://www.samgtu.ru/ * [[Самарский государственный университет]] — http://www.ssu.samara.ru {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20190831003914/http://www.ssu.samara.ru/ |date=2019-08-31 }} * [[Самарский государственный экономический университет]] — http://www.sseu.ru/ * [[Самарский государственный социально-педагогический университет]] —http://www.pgsga.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20191026092837/http://www.pgsga.ru/ |date=2019-10-26 }} === [[Санкт-Петербург]] === * [[Балтийский государственный технический университет имени Д.&nbsp;Ф.&nbsp;Устинова "Военмех"|Балтийский государственный технический университет имени Д. Ф. Устинова «Военмех»]]&nbsp;— http://www.voenmeh.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210306134459/https://www.voenmeh.ru/ |date=2021-03-06 }} * [[Военный инженерно-космический университет им. А. Ф. Можайского]] * [[Европейский университет в Санкт-Петербурге]]&nbsp;— http://www.eu.spb.ru/ * [[Санкт-Петербургский государственный медицинский университет|Санкт-Петербургский государственный медицинский университет им. акад. И.&nbsp;П.&nbsp;Павлова]]&nbsp;— http://www.spbgmu.ru/ * [[Санкт-Петербургский государственный морской технический университет]]&nbsp;— http://www.smtu.ru/ * [[Санкт-Петербургский государственный политехнический университет]]&nbsp;— http://www.spbstu.ru/ * [[Санкт-Петербургский государственный технологический институт (технический университет)]]&nbsp;— http://gti.spb.ru/ * [[Санкт-Петербургский государственный университет]]&nbsp;— http://www.spbu.ru/ * [[Санкт-Петербургский государственный университет информационных технологий, механики и оптики]]&nbsp;— http://www.ifmo.ru/ * [[Санкт-Петербургский государственный университет культуры и искусств]]&nbsp;— http://www.spbguki.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061004035759/http://spbguki.ru/ |date=2006-10-04 }} * [[Санкт-Петербургский государственный университет путей сообщения]]&nbsp;— http://www.pgups.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061023003223/http://www.pgups.ru/ |date=2006-10-23 }} * [[Санкт-Петербургский государственный университет технологии и дизайна]]&nbsp;— http://www.sutd.ru/ * [[Санкт-Петербургский государственный университет физической культуры имени П. Ф. Лесгафта|Санкт-Петербургский государственный университет физической культуры имени П.&nbsp;Ф.&nbsp;Лесгафта]]&nbsp;— http://lesgaft.spb.ru/, http://pro-lesgaft.spb.ru/ * [[Санкт-Петербургский государственный университет экономики и финансов]]&nbsp;— http://www.finec.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20101031032311/http://finec.ru/ |date=2010-10-31 }} * [[Санкт-Петербургский государственный электротехнический университет]]&nbsp;— http://www.etu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061013124911/http://www.etu.ru/ |date=2006-10-13 }} === [[Саранск]] === * [[Мордовский государственный университет им. Н.П. Огарева]] - === [[Саратов]] === * [[Саратовский государственный аграрный университет им. Н.И.Вавилова]] - * [[Саратовский государственный медицинский университет]] - * [[Саратовский государственный социально-экономический университет]] - * [[Саратовский государственный технический университет]] - * [[Саратовский государственный университет им. Н.Г.Чернышевского]] - === [[Смоленск]] === * [[Смоленский государственный педагогический университет]] - === [[Сочи]] === * [[Сочинский государственный университет туризма и курортного дела]] - * [[Федеральный академический экологический университет]] - === [[Ставропол]] === * [[Северо-Кавказский государственный технический университет]] - * [[Ставропольский государственный аграрный университет]] - * [[Ставропольский государственный университет]] - === [[Сургут]] === * [[Сургутский государственный университет]] - === [[Сиктивкар]] === * [[Сыктывкарский государственный университет]] - === [[Таганрог]] === * [[Таганрогский государственный радиотехнический университет]] - === [[Тамбов]] === * [[Тамбовский государственный технический университет]] — [http://www.tambov.ru/ http://www.tambov.ru/] * [[Тамбовский государственный университет им. Г.Р.Державина]] — [http://tsu.tmb.ru/ http://tsu.tmb.ru/] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061021171423/http://tsu.tmb.ru/ |date=2006-10-21 }} === [[Твер]] === * [[Тверской государственный университет]] — http://university.tversu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060831020347/http://university.tversu.ru/ |date=2006-08-31 }} * [[Тверской государственный технический университет]] — http://www.tstu.tver.ru/ * [[Тверская медицинская академия]] — http://www.tvermed.narod.ru/ * [[Тверская сельскохозяйственная академия]] — http://www.tversu.ru/Education/TAA/Overview.html {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060909134835/http://www.tversu.ru/Education/TAA/Overview.html |date=2006-09-09 }} === [[Толятти]] === * [[Тольяттинский государственный университет]] - === [[Томск]] === * [[Томский городской сайт]] — http://tomck.com/ * [[Сибирский государственный медицинский университет]] — http://www.ssmu.ru/ * [[Томский государственный архитектурно-строительный университет]] — http://www.tsuab.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061020175850/http://www.tsuab.ru/ |date=2006-10-20 }} * [[Томский государственный педагогический университет]] — http://www.tspu.edu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061009122307/http://www.tspu.edu.ru/ |date=2006-10-09 }} * [[Томский государственный университет]] — http://www.tsu.ru/ * [[Томский государственный университет систем управления и радиоэлектроники]] — http://www.tusur.ru/ * [[Томский политехнический университет]] — http://www.tpu.ru/ === [[Тула]] === * [[Тульский государственный педагогический университет им. Л.&nbsp;Н.&nbsp;Толстого]] - * [[Тульский государственный университет]] - === [[Тюмен]] === * [[Тюменский государственный нефтегазовый университет]] — http://www.tsogu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070316151621/http://www.tsogu.ru/ |date=2007-03-16 }} * [[Тюменский государственный университет]] — http://www.utmn.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061005075929/http://www.utmn.ru/ |date=2006-10-05 }} === [[Улан-Удэ]] === * [[Бурятский государственный университет]] - * [[Восточно-Сибирский государственный технологический университет]] — http://www.esstu.ru === [[Уляновск]] === * [[Ульяновский государственный университет]] — http://www.ulsu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061006150040/http://www.ulsu.ru/ |date=2006-10-06 }} * [[Ульяновский государственный технический университет]] — http://www.ulstu.ru/ * [[Ульяновский государственный педагогический университет]] — http://www.ulspu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20151222093032/http://www.ulspu.ru/vov/index.htm |date=2015-12-22 }} === [[Уфа]] === * [[Башкирский государственный университет]] * [[Башкирский государственный медицинский университет]] * [[Башкирский государственный педагогический университет]] * [[Уфимский государственный авиационный технический университет]] * [[Уфимский государственный нефтяной технический университет]] === [[Ухта]] === * [[Ухтинский государственный технический университет]] - === [[Хабаровск]] === * [[Хабаровский государственный педагогический университет]] - * [[Хабаровский государственный технический университет]] - === [[Чебоксари]] === * [[Чувашский государственный университет]] им. И.&nbsp;Н.&nbsp;Ульянова — http://www.chuvsu.ru/ * [[Чувашский государственный педагогический университет]] им. И.&nbsp;Я.&nbsp;Яковлева — http://www.chgpu.cap.ru {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061225175907/http://chgpu.cap.ru/ |date=2006-12-25 }} === [[Челябинск]] === * [[ЮжноУральский государственный университет]] — http://www.susu.ac.ru/ * [[Челябинский государственный университет]] — http://www.csu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20190123101722/http://www.csu.ru/ |date=2019-01-23 }} * [[Челябинская государственная медицинская академия]] — http://www.vita.chel.su/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060910074225/http://www.vita.chel.su/ |date=2006-09-10 }} === [[Череповетс]] === * [[Череповецкий государственный университет]] - === [[Чита]] === * [[Забайкальский государственный педагогический университет им. Н.&nbsp;Г.&nbsp;Чернышевского]] - * [[Читинский государственный технический университет]] - === [[Шахти (шаҳр)|Шахти]] === * [[Южно-Российский государственный университет экономики и сервиса]] - === [[Шуя]] === * [[Шуйский государственный педагогический университет]] - === [[Элиста]] === * [[Калмыцкий государственный университет]] — http://www.kalmsu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210213222822/http://www.kalmsu.ru/ |date=2021-02-13 }} === [[Южно-Сахалинск]] === * [[Донишгоҳи давлатии Сахалин]] - === [[Якутск]] === * [[Якутский государственный университет им. М.&nbsp;К.&nbsp;Амосова]] - === [[Ярославл]] === * [[Ярославский государственный университет]] им. П.&nbsp;Г.&nbsp;Демидова — http://www.uniyar.ac.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060929064253/http://www.uniyar.ac.ru/ |date=2006-09-29 }} * [[Ярославский государственный педагогический университет]] им. К.&nbsp;Д.&nbsp;Ушинского — http://www.yspu.yar.ru/{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [[Ярославский государственный технический университет]] — http://www.ystu.ru/ {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20060909040722/http://www.ystu.ru/ |date=2006-09-09 }} == [[Ассотсиатсияи донишгоҳҳои классикии Русия]] == == Пайвандҳо == * [http://abitur.nica.ru/ Ҳамаи мактабҳои олии Русия] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20080731054843/http://abitur.nica.ru/ |date=2008-07-31 }} [[Гурӯҳ:Феҳристи донишгоҳҳо|Русия]] [[Гурӯҳ:Феҳристи мактабҳои олии Русия]] [[Гурӯҳ:Донишгоҳҳои Русия|*]] t8ca876en4hicil1dcaglfv75f1w45l Асадулло Раҳмон 0 11621 1486181 1349828 2026-09-04T13:59:46Z VASHGIRD 8035 1486181 wikitext text/x-wiki {{Шахс |ном = Асадулло Раҳмон |номи аслӣ = |ном ҳангоми таваллуд = Раҳмонов Асадулло Қиматович |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = |зодгоҳ = |табаият = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |шаҳрвандӣ = |таърихи даргузашт = |маҳалли марг = |падар = |модар = |ҳамсар = |фарзандон = |пеша = |ҷоизаҳо = |соядаст = |сайт = |викианбор = }} '''Асадулло Раҳмон''' (''Раҳмонов Асадулло Қиматович''; {{ВД-Дебоча}}) — [[давлатмард]], [[рӯзноманигор]] ва [[сиёсатшинос]]и тоҷик, номзади илмҳои сиёсӣ, [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] (2018)<ref>{{Cite web|url=https://prezident.tj/event/documents/decrees/16721|title=Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи сарфарозгардонии кормандони соҳаи илму фарҳанг, истеҳсоли мол ва хизматрасониҳо, мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ, дигар хизматчиёни давлатӣ ва соҳибкорони хусусӣ бо мукофотҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон|website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|lang=2018-08-07|accessdate=2026-09-04}}</ref>. == Зиндагинома == Асадулло Раҳмон 1 январи соли 1973 дар деҳаи Пушинги ноҳияи Данғара ба дунё омада, риштаи журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ва Академияи хидмати давлатии марбут ба президенти Русияро хатм кардааст. Асадулло Раҳмон моҳи апрели соли 2005, раиси кумитаи телевизион ва радиои Тоҷикистон таъйин шуд. Ӯ моҳи марти соли 2015 ёрдамчии президент дар масъалаи кадрҳо таъйин шуд<ref>{{Cite web|url=http://prezident.tj/node/8426|title=Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи Ёрдамчии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои кадрҳо таъин намудани Раҳмон Асадулло|author=Президенти Тоҷикистон|website=prezident.tj|date=2015-03-16|accessdate=2023-05-25}}</ref>. == Ҷоизаҳо == Бо нишонҳои «Аълочии фарҳанги Тоҷикистон», «Аълочии телевизиони Тоҷикистон» ва ордени Исмоили Сомонӣ, дараҷаи 2 қадрдонӣ шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ходимони телевизиони Тоҷикистон]] 285xlac3ijmun8n21b9ppjy2e08rv2d 1486182 1486181 2026-09-04T13:59:57Z VASHGIRD 8035 иловаи [[Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1486182 wikitext text/x-wiki {{Шахс |ном = Асадулло Раҳмон |номи аслӣ = |ном ҳангоми таваллуд = Раҳмонов Асадулло Қиматович |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = |зодгоҳ = |табаият = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |шаҳрвандӣ = |таърихи даргузашт = |маҳалли марг = |падар = |модар = |ҳамсар = |фарзандон = |пеша = |ҷоизаҳо = |соядаст = |сайт = |викианбор = }} '''Асадулло Раҳмон''' (''Раҳмонов Асадулло Қиматович''; {{ВД-Дебоча}}) — [[давлатмард]], [[рӯзноманигор]] ва [[сиёсатшинос]]и тоҷик, номзади илмҳои сиёсӣ, [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] (2018)<ref>{{Cite web|url=https://prezident.tj/event/documents/decrees/16721|title=Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи сарфарозгардонии кормандони соҳаи илму фарҳанг, истеҳсоли мол ва хизматрасониҳо, мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ, дигар хизматчиёни давлатӣ ва соҳибкорони хусусӣ бо мукофотҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон|website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|lang=2018-08-07|accessdate=2026-09-04}}</ref>. == Зиндагинома == Асадулло Раҳмон 1 январи соли 1973 дар деҳаи Пушинги ноҳияи Данғара ба дунё омада, риштаи журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон ва Академияи хидмати давлатии марбут ба президенти Русияро хатм кардааст. Асадулло Раҳмон моҳи апрели соли 2005, раиси кумитаи телевизион ва радиои Тоҷикистон таъйин шуд. Ӯ моҳи марти соли 2015 ёрдамчии президент дар масъалаи кадрҳо таъйин шуд<ref>{{Cite web|url=http://prezident.tj/node/8426|title=Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи Ёрдамчии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои кадрҳо таъин намудани Раҳмон Асадулло|author=Президенти Тоҷикистон|website=prezident.tj|date=2015-03-16|accessdate=2023-05-25}}</ref>. == Ҷоизаҳо == Бо нишонҳои «Аълочии фарҳанги Тоҷикистон», «Аълочии телевизиони Тоҷикистон» ва ордени Исмоили Сомонӣ, дараҷаи 2 қадрдонӣ шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ходимони телевизиони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон]] gwn0dmv9rj39w1ssrtaaj319j6h77qt 1486183 1486182 2026-09-04T14:05:35Z VASHGIRD 8035 1486183 wikitext text/x-wiki {{Шахс |ном = Асадулло Раҳмон |номи аслӣ = |ном ҳангоми таваллуд = Раҳмонов Асадулло Қиматович |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = |зодгоҳ = |табаият = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |шаҳрвандӣ = |таърихи даргузашт = |маҳалли марг = |падар = |модар = |ҳамсар = |фарзандон = |пеша = |ҷоизаҳо = |соядаст = |сайт = |викианбор = }} '''Асадулло Раҳмон''' (''Раҳмонов Асадулло Қиматович''; {{ВД-Дебоча}}) — [[давлатмард]], [[рӯзноманигор]] ва [[сиёсатшинос]]и тоҷик, номзади илмҳои сиёсӣ (2007)<ref>{{Cite web|url=https://www.dissercat.com/content/osobennosti-stanovleniya-grazhdanskogo-obshchestva-v-tadzhikistane|title=Особенности становления гражданского общества в Таджикистане|author=Рахмонов, Асадулло Киматович|date=2007|publisher=disserCat}}</ref>, [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] (2018)<ref>{{Cite web|url=https://prezident.tj/event/documents/decrees/16721|title=Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи сарфарозгардонии кормандони соҳаи илму фарҳанг, истеҳсоли мол ва хизматрасониҳо, мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ, дигар хизматчиёни давлатӣ ва соҳибкорони хусусӣ бо мукофотҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон|website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|lang=2018-08-07|accessdate=2026-09-04}}</ref>. == Зиндагинома == Асадулло Раҳмон 1 январи соли 1973 дар деҳаи Пушинги ноҳияи Данғара ба дунё омадааст. Риштаи журналистикаи Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистон ва Академияи хидмати давлатии марбут ба президенти Русияро хатм кардааст. == Корнома == Асадулло Раҳмон моҳи апрели соли 2005, раиси Кумитаи телевизион ва радиои Тоҷикистон таъйин шуд. Ӯ моҳи марти соли 2015 ёрдамчии президент дар масъалаи кадрҳо таъйин шуд<ref>{{Cite web|url=http://prezident.tj/node/8426|title=Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи Ёрдамчии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои кадрҳо таъин намудани Раҳмон Асадулло|author=Президенти Тоҷикистон|website=prezident.tj|date=2015-03-16|accessdate=2023-05-25}}</ref>. == Ҷоизаҳо == Бо нишонҳои «Аълочии фарҳанги Тоҷикистон», «Аълочии телевизиони Тоҷикистон» ва ордени Исмоили Сомонӣ, дараҷаи 2 қадрдонӣ шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ходимони телевизиони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон]] c4h2b5zji6no295y6obyaojz3dlj3us 1486185 1486183 2026-09-04T14:08:24Z VASHGIRD 8035 1486185 wikitext text/x-wiki {{Шахс |ном = Асадулло Раҳмон |номи аслӣ = |ном ҳангоми таваллуд = Раҳмонов Асадулло Қиматович |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = |зодгоҳ = |табаият = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |шаҳрвандӣ = |таърихи даргузашт = |маҳалли марг = |падар = |модар = |ҳамсар = |фарзандон = |пеша = |ҷоизаҳо = |соядаст = |сайт = |викианбор = }} '''Асадулло Раҳмон''' (''Раҳмонов Асадулло Қиматович''; {{ВД-Дебоча}}) — [[давлатмард]], [[рӯзноманигор]] ва [[сиёсатшинос]]и тоҷик, номзади илмҳои сиёсӣ (2007)<ref>{{Cite web|url=https://www.dissercat.com/content/osobennosti-stanovleniya-grazhdanskogo-obshchestva-v-tadzhikistane|title=Особенности становления гражданского общества в Таджикистане|author=Рахмонов, Асадулло Киматович|date=2007|publisher=disserCat}}</ref>, [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] (2018)<ref>{{Cite web|url=https://prezident.tj/event/documents/decrees/16721|title=Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи сарфарозгардонии кормандони соҳаи илму фарҳанг, истеҳсоли мол ва хизматрасониҳо, мақомоти маҳаллии ҳокимияти давлатӣ, дигар хизматчиёни давлатӣ ва соҳибкорони хусусӣ бо мукофотҳои давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон|website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|lang=2018-08-07|accessdate=2026-09-04}}</ref>. == Зиндагинома == Асадулло Раҳмон 1 январи соли 1973 дар деҳаи Пушинги ноҳияи Данғара ба дунё омадааст. Риштаи журналистикаи Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистон ва Академияи хидмати давлатии марбут ба президенти Русияро хатм кардааст. == Корнома == Асадулло Раҳмон дар Телевизиони Тоҷикистон аз вазифаи муҳаррири хурд то директори барномаҳои ТВТ кор кардааст. Аз апрели соли 2005 то соли 2015 раиси Кумитаи телевизион ва радиои Тоҷикистон буд. Моҳи марти соли 2015 ёрдамчии президент дар масъалаи кадрҳо таъйин шуд<ref>{{Cite web|url=http://prezident.tj/node/8426|title=Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи Ёрдамчии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба масъалаҳои кадрҳо таъин намудани Раҳмон Асадулло|author=Президенти Тоҷикистон|website=prezident.tj|date=2015-03-16|accessdate=2023-05-25}}</ref>. == Ҷоизаҳо == Бо нишонҳои «Аълочии фарҳанги Тоҷикистон», «Аълочии телевизиони Тоҷикистон» ва ордени Исмоили Сомонӣ, дараҷаи 2 қадрдонӣ шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ходимони телевизиони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон]] j48vz2qym1oq6t1umhz7xcpjcewyqyu Абдулғаффор Раҳмонзода 0 21339 1486211 1485771 2026-09-04T22:54:45Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1486211 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ}} '''Раҳмонзода Абдулғаффор Азиз''' (зод. [[29 март]]и [[1961]], [[деҳаи Андароб]]и [[ноҳияи Кӯлоб]]) — ходими давлатӣ, Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2015-2020), узви Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2014-2015) == Зиндагинома == Абдулғаффор Раҳмонзода 29 марти соли 1961 дар деҳаи Андароби шаҳри Кӯлоб, таваллуд ёфтааст. Миллаташ тоҷик. Ӯ соли 1978 мактаби миёнаи № 11 шаҳри Кӯлобро хатм намудааст. Соли 1978 ба Донишгоҳи инженерҳои ирригатсия ва механизатсияи хоҷагии қишлоқи шаҳри Тошканд дохил шуда, онро соли 1983 бо ихтисоси инженер-заминсоз хатм намудааст. Соли 2002 Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро бо ихтисоси "Иқтисодчӣ" хатм намудааст. == Корнома == Солҳои 1983—1984 ба ҳайси иқтисодчии гурӯҳ оид ба татбиқи пешравии илм ва техникаи Раёсати кишоварзии вилояти Кӯлоб кор кардааст. Аз соли 1984 то соли 1988 дар вазифаҳои Котиби кумитаи комсомолии хоҷагии ба номи Жданови ноҳияи Кӯлоб, инструктори шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Кӯлоб, Мудири Шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии шаҳри Кӯлоб, Инструктори Шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Брести Ҷумҳурии Белоруссия, Мудири Кобинети корҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Кӯлоб, Инструктори шуъбаи ташкилии Кумитаи ҳизби коммунисти шаҳри Кӯлоб фаъолият намудааст. Аз соли 1988 то соли 1993 дар вазифаҳои Котиби якуми Кумитаи комсомолии шаҳри Кӯлоб ва Раиси Иттифоқи ҷавонони шаҳри Кӯлоб интихоб гардида, кор намудааст. Таи солҳои 1993—1996 дар вазифаҳои Мудири Сектори аграрии Корпоратсияи истеҳсолии «Кӯлоб» ва Директори Корхонаи муштараки «Ориёно» кор намудааст. Аз соли 1996 то соли 2005 дар вазифаҳои мутахассис ва Сардори шуъбаи инвеститсияҳои хориҷии Раёсати ташкил ва ҳамоҳангсозии робитаҳои хориҷии Вазорати иқтисод ва робитаҳои иқтисоди хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Сардори шуъбаи инвеститсияҳои берунаи Раёсати сиёсати сармоягузории Вазорати иқтисод ва робитаҳои иқтисоди хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Сардори Раёсати инвеститсияҳои хориҷии Вазорати иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият намудааст. Соли 2001 Донишгоҳи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистонро бо ихтисоси иқтисодчӣ хатм намудааст. Аз соли 2005 то соли 2006 бо қарорҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаҳои муовини Вазири иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон ва муовини Вазири рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон кор намудааст. Таи солҳои 2009—2010 бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаи муовини аввали Раиси Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон адои хидмат намудааст. Солҳои 2010—2012 дар вазифаи муовини Раиси вилояти Хатлон кор намуда, вакили Маҷлиси вакилони халқи вилояти Хатлон интихоб гардидааст. Аз соли 2012 то соли 2015 бо Фармонҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаи иҷрокунандаи Раис ва Раиси шаҳри Кӯлоб фаъолият намуда, вакили Маҷлиси вакилони халқи шаҳри Кӯлоб интихоб гардидааст. Соли 2014 аъзои Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардида то соли 2015 фаъолият намудааст. Моҳи марти соли 2015 Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати панҷум интихоб гардида, Муовини Раиси Кумитаи сохтори давлатӣ ва худидоракунии маҳаллии Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин гардидааст. Аз моҳи апрели соли 2020 бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муовини якуми Вазири меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин гардидааст. == Ҷоизаҳо == Бо ордени «Шараф» дараҷаи 2, Медали ҷашнии «Хадамоти оташнишонии Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон», Медали ҷашнии «20 солагии Кумитаи ҳолатҳои фавқуллода ва мудофиаи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон», Медали ҷашнии «15 солагии Қувваҳои мусалаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» ва Медали ҷашнии «20 солагии Қувваҳои мусалаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» сарфароз гардида, аъзои ифтихории Раёсати Иттифоқи арбобони санъати Тоҷикистон мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.ozodagon.tj/khabarho/tojikiston/3631-2012-01-23-06-34-24 Озодагон — Раҳмонов ислоҳот мекунад.Ҳоло аз барқ шурӯъ кард]{{Пайванди мурда|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes afr2xlwqk96m9m8z5a1iyrdnvuerrik Шаблон:Index box 10 69272 1486195 1319910 2026-09-04T18:28:15Z VASHGIRD 8035 1486195 wikitext text/x-wiki <div role=navigation style="{{#if:{{{background|}}}|background:{{{background}}}|background:var(--background-color-base, #fff)}}; {{#if:{{{border|}}}|border:1px solid {{{border}}}|border:1px solid #a2a9b1}}; color:inherit; margin-bottom:1em; padding:0.5em; text-align:center;">{{Индекс|{{#if:{{{border|}}}|{{{border}}}|var(--border-color-base, #a2a9b1)}}|{{#if:{{{background|}}}|{{{background}}}|var(--background-color-base, #fff)}}}}</div><noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳо:Баннерҳо]] </noinclude> 3jnqtsu37vzq35co64yg4gt153uksw8 ВП:МД 0 148393 1486192 879776 2026-09-04T18:21:09Z VASHGIRD 8035 Changed redirect target from [[Википедиа:Мудирон]] to [[Википедиа:Мақолаҳои дархостӣ]] 1486192 wikitext text/x-wiki #REDIRECT [[Википедиа:Мақолаҳои дархостӣ]] hbvigqdvlh7t5i22cnrfduqk3h1t9yv Таҳмадор 0 214112 1486220 1484634 2026-09-05T10:08:39Z Omid Jeyhani 1522 1486220 wikitext text/x-wiki {{Дараҷаи низомӣ | тасвир1 = Russia-Army-OF-1b-2010.svg | image_size = 100px | зернавис1 = <small>Сардӯшии [[Нерӯи заминӣ]]</small> | тасвир2 = Russia-Airforce-OF-1b-2010.svg | зернавис2 = <small>Сардӯшии [[Нерӯи ҳавоӣ]]</small> | ном = '''Таҳмадор''' | кишвар = {{парчамбандӣ|Tajikistan}} | нерӯ = [[Артиш]] | кӯтаҳнивишт = {{lang-fa|'''تهمه‌دار'''}} | rank = | NATO rank = [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|OF-1]] | Non-NATO rank = | бунёдшуда = | бекоршуда = | дараҷаи болотар = [[Таҳмабон]] | дараҷаи пойинтар = [[Таҳмавар]] | ҳамто = {{bulleted list|[[Новбон дувум]]|{{nowrap|{{парчамбандӣ|Iran}} '''ستوان دوم'''}}|{{парчамбандӣ|Russia}} ''Лейтенант''|{{парчамбандӣ|USA}} ''Lieutenant'' | [[File:NATO flag.svg|24px]] [[НАТО|NATO]] OF-1}}| }} '''Таҳмадор''' ({{lang-fa|'''تهمه‌دار'''}}) — [[дараҷаи низомӣ|дараҷае]] [[Саркарда|афсарӣ]] дар [[Нерӯи заминӣ|нерӯҳои заминӣ]] ва [[Нерӯи ҳавоӣ|ҳавоӣ]], [[Вазорати дифоъ|ниҳодҳои низомӣ]] ва амниятӣ, ки ҷойгоҳе болотар аз [[таҳмавар]] ва пойинтар аз [[таҳмабон]] дорад ва баробар бо [[новбон дувум]] дар [[нерӯи дарёӣ]] аст; ''лейтенант''<ref>[http://majmilli.tj/қонуни-ҷумҳурии-тоҷикистон-дар-бораи-35/ Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи уҳдадории умумии ҳарбӣ ва хидмати ҳарбӣ»]{{Пайванди мурда|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. {| class="wikipedia sortable" border="1" |- |+ '''[[Дараҷаи низомӣ|Размпоягон]]''' |- |width="30%" align="center" style="background:#cfcfcf;" | <small>кеҳтар:</small><br>[[Таҳмавар]] |width="35%" align="center" style="background:#bfbfbf;"| [[File:Tajikistan_Armed_Forces_Shoulder_Patch.svg|30px]]<br>'''Таҳмадор''' |width="30%" align="center" style="background:#afafaf;" | <small>меҳтар:</small><br>[[Таҳмабон]]<br><small></small> |} ''Таҳмадор'' дар [[нерӯҳои мусаллаҳ]] маъмулан мақоми созмонии ''фармондеҳи'' ''[[таҳма]]''ро дорад, ки [[якон|якони тактикиест]], ки аз ду ё чанд [[разма]] ташкил шуда ва бахше аз [[вашт]] аст; даста<ref>{{Cite web |url=http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |title=''Фарҳанги ҳазорвожаи низомӣ''. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Дафтари вожагузинии низомии Ситоди кулли Нерӯҳои мусаллаҳи Эрон, 1392.|accessdate=2021-08-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181222163608/http://www.mtrd.ir/sites/default/files/journals-files/%DA%A9%D8%A7%D9%85%D9%84%20%DA%A9%D8%AA%D8%A7%D8%A8%20%D8%AA%D8%B5%D8%AD%DB%8C%D8%AD%20%D8%B4%D8%AF%D9%87.pdf |archivedate=2018-12-22 }}</ref>, взвод<ref name="ВЭ-2">{{книга|автор=Коллектив авторов|часть=Том 2, статья «Взвод»|заглавие=Военная энциклопедия|ответственный=Под ред. [[Грачёв, Павел Сергеевич|П.В. Грачёв]]|место= М.|издательство=[[Воениздат]]|год=1994|страницы=85|страниц=544|тираж=10 000|isbn=5-203-00299-1}}</ref>. == Вожашиносӣ == ''Таҳмадор'' аз {{lang-xpr|''tagmadār''}} ‘''фармондеҳи таҳма''’ дар сипоҳи Ашкониён навгузиниш шуда, ки дар сафолнавиштаҳои бойгонии [[Ашкониён]] аз шаҳри бостонии Нисо бозхонӣ шуда ва онро вомвожа аз юнонии бостон донистаанд: <blockquote>{{lang-xpr|''tagmadār''}} < {{lang-grc|τάγματάρχης}} ‘''фармондеҳи тагма''’ < {{lang-grc|τάγμα}} ‘''таҳма''’ + {{lang-xpr|''-dār''}} ‘''доранда''; ''фармондеҳ''’<ref>''Лившиц В. А.'' Парфянская ономастика. – СПб.: - Петербургское лингвистическое общество, 2010. – 400 с., ил. – (Азиатика). ISBN 978-5-4318-0006-1. – сс. 13; 223</ref></blockquote> «''Таҳмадор''» исмест, ки бо равиши ''вожасозии таркиб'' аз [исм (''таҳма'') + пасванд (''-дор'')] сохта шудааст: <blockquote>''[[таҳма]]'' ‘''нерӯ''’ <small>({{lang-pal|''tahm''}} ‘''нерӯманд''’ < {{lang-peo|''*taxma-''}} ‘''таковар''’ < √''*tak-'' ‘''тохтан''’<ref name="Ҳасандӯст">''Ҳасандӯст, Муҳаммад.'' Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. — Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1393. ISBN 978-600-6143-56-9. — ҷ. 2, с. 923—924</ref>)</small> + ''-дор'' ‘''фармондеҳ''’ <small>(< {{lang-pal|''*dār''}} < {{lang-peo|''*dār(a)-''}} < ''*dārai̯a-'' «''доштан''; ''доранда''»<ref name="Ҳасандӯст" />)</small></blockquote> Вожаҳои {{lang-peo|''*kāra-daranaka-''}} ‘''дорандаи сипоҳ''’<ref name="Ҳасандӯст" />, {{lang-xpr|''tagmadār''}}, {{lang-fa|[[Сипаҳсолор|''сипаҳдор'']]}}, [[Лашкарсолор|''лашкардор'']], ''[[дарёдор]]'', [[Новдор якум|''новдор'']], ''[[размдор]]'' ''[[шаҳрдор]]'' низ бо ҳамин равиш сохта шудаанд<ref>''Содиқӣ'', ''Алиашраф''. Шеваҳо ва имконоти вожасозӣ дар забони форсии муъосир (5) // «Нашри дониш», хурдод ва тири 1371, шумораи 7, сс. 39 – 45</ref>. «''Сипаҳдор'' ё ''сипоҳдор''» низ аз истилоҳоти куҳани низомӣ ва мутародиф бо «[[сипаҳсолор]]» ва «''фармонраво''; [[подшоҳ]]» аст ва «''сипаҳдорӣ''» низ «''амали сипаҳдор, сардории сипоҳ, фармондеҳӣ''»-ро мегуфтанд<ref>''Анварӣ'', ''Ҳасан''. Фарҳанги бузурги «Сухан». Ба сарпарастии Ҳасан Анварӣ, Теҳрон: «Сухан», 1381 – . 8 ҷ. мусаввар. ISBN 964-6961-98-3 (давра). ҷ. 5, с. 4034</ref>. Чунончи, [[Фирдавсӣ]] «''сипаҳдор''»-ро дар «[[Шоҳнома]]» ба маънои «''фармондеҳи сипоҳ''» бисёр ба кор бурдааст: <blockquote><poem>''Таҳамтан ҳамон гаҳ забон баркушод'', ''Паёми сипаҳдори [[Эрон]] бидод''<ref name="Шоҳнома">[https://archive.org/stream/ShahnamaJildESivum-AbulQasimFirdausiTajikFarsi/ShahnamaJildESivum_djvu.txt ''Абулқосим Фирдавсӣ''. Шоҳнома. — Душанбе: «Адиб», 2007. Таҳияи матн ва луғату тавзеҳот аз Камол Айнӣ ва Зоҳир Аҳрорӣ. Муҳаррир Мубашшир Акбарзод. ҷ. 2. — 480 саҳ. — ISBN 978-99947-32-84-5.]</ref>.</poem> <poem>''Сипаҳдори [[Турон]] чу з-он гуна дид'', ''Сабук сар аз он ҷанг берун кашид''<ref name="Шоҳнома" />.</poem></blockquote> «''Лашкардор''» низ аз истилоҳоти куҳани низомӣ ва ба маънои «''идоракунанда ва фармондеҳи лашкар''» аст ва «''амалу шуғли лашкардор; нигаҳдории лашкар; фармондеҳии лашкар''»-ро «''лашкардорӣ''» мегуфтанд<ref>''Анварӣ'', ''Ҳасан''. Фарҳанги бузурги «Сухан». Ба сарпарастии Ҳасан Анварӣ, Теҳрон: «Сухан», 1381 – . 8 ҷ. мусаввар. ISBN 964-6961-98-3 (давра).</ref>. «''Лашкардор''» дар «''Марзбоннома''» ба маънои «''фармондеҳи лашкар''» ба кор рафтааст: <blockquote><poem>«''Корҳои мамлакат ба мардони кору лашкару лашкардор рост ояд''»<ref>{{Cite web |url=https://dehkhoda.ut.ac.ir/fa |title=''Деҳхудо'', ''Алиакбар''. Луғатномаи Деҳхудо. – Муассисаи Луғатномаи Деҳхудо, Муассисаи интишороту чопи Донишгоҳи Теҳрон, Эрон: Табаъаи “Ҷадид”, 1399 – 15 ҷ. ISBN 964-03-9617-6 |accessdate=2026-03-14 |archivedate=2024-08-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240828083601/https://dehkhoda.ut.ac.ir/fa/dictionary/detail/183737?title=%D8%B3%D8%B1%D9%88%D8%A7%D9%86 }}</ref>.</poem></blockquote> «''Таҳмадор''» ба маънои “''фармондеҳи таҳма''” навгузиниш шуда ва мақоми созмонии ӯро дар силсиламаротиби низомӣ бозтоб медиҳад. Бино бар ин пешина ва додаҳо, «''таҳма''» ба ҷои «''взвод''» ва «''таҳмадор''» ба ҷои «''лейтенант''» (аз {{lang-de|Leutenant}} > {{lang-fr|lieutenant}} «''ҷонишин''») ва дар пайравӣ аз он вожаҳои «''[[таҳмавар]]''» ва «''[[таҳмабон]]''» сохтаву барои ҷойгузинии [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон|дараҷаҳои низомии]] «''лейтенанти хурд''» ва «''лейтенанти калон''» ба [[Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пешниҳод шудаанд<ref>[http://asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/society/20181110/umed-dzhaihani-v-natsionalnoi-armii-i-terminologiya-dolzhna-bit-maksimalno-natsionalnoi ''Умед Джайхани'': В национальной армии и терминология должна быть максимально национальной]</ref>. == Пешина == ''Таҳмадор'' ҳамчун [[дараҷаи низомӣ|симати низомӣ]] нахустин бор дар [[сипоҳ]]и [[Шоҳаншоҳии Ашконӣ|Ашкониён]] ([[Соли 250 п.м.|250 то милод]] — [[224]]) пайдо шудааст. «''Тагма''» ({{lang-grc|«''τάγμα''»}}) дар сипоҳи [[Византия|подшоҳии Руми Шарқӣ]] яконе номида мешуд, ки 100 — 500 сарбозро дар бар мегирифт<ref>Ҳамакнун ҳам дар Нерӯҳои мусаллаҳи Юнон [[гурдон]] ба забони юнонӣ «''τάγμα''» ва ''саргурд'' ё ''майор'' «''τάγματάρχης''» номида мешаванд.</ref>. Ин истилоҳ дар паи ҷангҳои доманадори Руму Эрон дар замони Ашкониён аз румиён вом гирифта шуда ва дертар бо вожаи {{lang-pal|''tahmīh''}} ‘''нерӯ''’ (аз эронии бостон: ''*taxma-'' < √''*tak-'' ‘''тохтан'', ''давидан''’ < {{lang-xpr|''taxm''}} > {{lang-pal|''tahm''}} ‘''зӯрманд'', ''нерӯманд''’<ref name="Ҳасандӯст" />) инҳамон гаштааст<ref>''Фарҳанги забони тоҷикӣ''. Зери таҳрири М. Ш. Шукуров, В. А. Капранов, Р. Ҳошим, Н. А. Маъсумӣ — М., «Советская Энциклопедия», 1969. ҷ. 2, саҳ. 354 – 355</ref>. Дар [[сипоҳи Сосониён]] ([[224]] — [[651]]), ки созмони бахшбандии даҳгониро аз сипоҳи Ашкониён ба ирс бурда буд<ref>[https://www.academia.edu/1264468/К_вопросу_о_парфянском_наследии_в_сасанидском_Иране_военное_дело_On_the_Parthian_Legacy_in_Sasanian_Iran_the_Case_of_Warfare_ ''Никоноров В. П.'' К вопросу о парфянском наследии в сасанидском Иране: военное дело // Центральная Азия от Ахеменидов до Тимуридов: археология, история, этнология, культура. Материалы международной научной конференции, посвященной 100-летию со дня рождения Александра Марковича Беленицкого (Санкт-Петербург, 2–5 ноября 2004 года) / Отв. ред. В. П. Никоноров. СПб., 2005. С. 156]</ref>, низ яке аз яконҳо «''таҳм''» ({{lang-pal|''tḥmy''}}) ном доштааст<ref>{{Cite web |url=http://www.rahamasha.net/uploads/2/3/2/8/2328777/the_dates_in_the_pahlavg_and_prsg.pdf |title=''Asha R.'' The Dates in the Pahlavīg and Pārsīg Inscriptions of Durā (Europos) |accessdate=2019-01-24 |archivedate=2016-08-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160807133914/http://www.rahamasha.net/uploads/2/3/2/8/2328777/the_dates_in_the_pahlavg_and_prsg.pdf }}</ref>. Ҳар ''таҳма'' 50 — 100 сарбозро дар бар мегирифта ва аз чанд [[разма|''рада'']] ({{lang-pal|''radag''}}) ташкил мешуда, ки ҳар кадоме 10 сарбоз доштааст<ref>[https://www.academia.edu/35927114/Терминология_организационной_структуры_Армянской_Армии_в_IV_V_вв._The_Terminology_of_the_Organizational_Structure_of_the_Armenian_Army_in_the_4-5th_centuries_А._Айвазян._Армяно-персидская_война_449_451_гг._Кампании_и_сражения._Eреван_Воскан_Ереванци_2016_СПб._Алетейя_2017._С._360-464 ''Айвазян А.'' Терминология организационной структуры Армянской Армии в IV—V вв. // А. Айвазян. Армяно-персидская война 449–451 гг. Кампании и сражения.– Eреван: Воскан Ереванци, 2016; СПб.: Алетейя, 2017. С. 360—464.]</ref>. == Ному нишони таҳмадор дар нерӯҳои мусаллаҳи кишварҳои ҷаҳон == <gallery class="center"> File:08.AlgA-1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />{{small|{{lang|ar|ملازم أول|Мулозим аввал}}}}<br />([[Algerian Land Forces]])<ref name="Algeria">{{cite web |title=Ranks |url=https://www.mdn.dz/site_principal/sommaire/presentation/armoiries_an.php |website=mdn.dz |publisher=Ministry of National Defence (Algeria) |access-date=30 May 2021}}</ref> File:Angola-Army-OF-1b.svg|{{lang|pt|Tenente}}<br />([[Angolan Army]])<ref name="Angola_Army">{{cite web |title=Postos do Exército |url=https://faa.ao/exe/posto_exe |website=faa.ao |publisher=Angolan Army |access-date=27 June 2021 |language=pt |archive-date=30 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210630164549/https://faa.ao/exe/posto_exe |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-06-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210630164549/https://faa.ao/exe/posto_exe }}</ref> File:Argentina-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Argentine Army]])<ref name="Argentina_Army">{{cite web |title=Grados |url=https://www.argentina.gob.ar/ejercito/grados |website=argentina.gob.ar |date=14 February 2018 |publisher=Government of Argentina |access-date=27 May 2021 |language=es}}</ref> File:Post-Soviet-Army-OF-1b.svg|{{lang|hy|լեյտենանտ}}<br />{{lang|hy-Latn|Leytenant}}<br />([[Armenian Ground Forces]])<ref name="Armenia">{{cite web |title=ԶԻՆՎՈՐԱԿԱՆ ԾԱՌԱՅՈՒԹՅԱՆ ԵՎ ԶԻՆԾԱՌԱՅՈՂԻ ԿԱՐԳԱՎԻՃԱԿԻ ՄԱՍԻՆ |url=https://www.arlis.am/documentview.aspx?docid=117633 |website=arlis.am |publisher=Legal information system of Armenia |access-date=3 June 2021 |language=hy |date=15 November 2017}}</ref> File:Australian Army OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Australian Army]])<ref name="Australia">{{cite web |title=Badges of rank |url=https://www.defence.gov.au/images/Badges_of_rank.pdf |website=defence.gov.au |publisher=Department of Defence (Australia) |access-date=31 May 2021}}</ref> File:Lt OF1b-Rockkragen AT.png|{{lang|de|Leutnant}}<br />([[Austrian Federal Army|Austrian Army]])<ref name="Austria_Army">{{cite web |title=Dienstgrade |url=https://www.bundesheer.at/abzeichen/dienstgrade.shtml# |website=bundesheer.at |publisher=Federal Ministry of Defence (Austria) |access-date=25 May 2021 |language=de}}</ref> File:10.AzAF-LT.png|{{lang|az|Leytenant}}<br />([[Azerbaijani Land Forces]])<ref name="Azerbaijan">{{cite web |title=Azərbaycan Respublikası Silahlı Qüvvələri hərbi qulluqçularının hərbi geyim forması və fərqləndirmə nişanları haqqında Əsasnamə |url=https://mod.gov.az//images/pdf/854d34d118da32783a511172925270d7.pdf |website=mod.gov.az |publisher=Ministry of Defense |access-date=16 February 2021 |language=az |pages=64–70 |date=25 June 2001}}</ref> File:Bangladesh-army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />{{small|{{lang|bn|লেফটেন্যান্ট}}}}<br />([[Bangladesh Army]])<ref name="Bangladesh_Army">{{cite web |title=Ranks & insignia |url=https://joinbangladesharmy.army.mil.bd/home/page/ranks-insignia |website=joinbangladesharmy.army.mil.bd |access-date=11 October 2020}}</ref> File:Post-Soviet-Army-OF-1b.svg|{{lang|be|Лейтэнант}}<br />{{lang|be-Latn|Liejtenant}}<br />([[Belarusian Ground Forces]])<ref name="Belarus">{{cite web |title=Указ Президента Республики Беларусь от 21.07.2009 N 388 "О военной форме одежды, знаках различия по воинским званиям и внесении дополнений в Указ Президента Республики Беларусь от 9 июня 2006 г. N 383" |url=http://pravo.levonevsky.org/bazaby11/republic09/text814.htm |website=pravo.levonevsky.org/ |publisher=Government of Belarus |access-date=30 May 2021 |language=ru}}</ref> File:Army-BEL-OF-01a.svg|{{lang|nl-BE|Lieutenant}}<br />([[Belgian Land Component]]) File:Belize-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Belize Defence Force|Belize Ground Forces]]) File:Benin Army OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Benin Armed Forces|Benin Army]])<ref name="Benin">{{cite web |title=LOI N° 2005-43 DU 26 JUIN 2006 |url=https://www.ilo.org/dyn/natlex/docs/ELECTRONIC/94851/111467/F-404511779/BEN-94851.pdf |website=ilo.org |publisher=National Assembly (Benin) |access-date=13 June 2021 |pages=19–20, 35–36 |language=fr |date=26 June 2006}}</ref> File:TteEB.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Bolivian Army]])<ref>{{Cite tweet |author=Ministry of Defense (Bolivia) |author-link=Ministry of Defense (Bolivia) |user=mindefbolivia |number=1204529006906945544 |date=10 December 2019 |title=Conoce la jerarquía de los grados del #Ejército |language=es |access-date=28 May 2021}}</ref> File:08.Bhutan Army-1LT.svg|Lieutenant<br />([[Royal Bhutan Army]])<ref name="Bhutan">{{cite web |title=Army ranks |url=http://www.rba.bt/rank |website=rba.bt |publisher=Royal Bhutan Army |access-date=14 July 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150105122449/http://www.rba.bt/rank |archive-date=5 January 2015 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2015-01-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150105122449/http://www.rba.bt/rank }}</ref> File:11.RBrLF-1LT.svg|{{lang|ms|Leftenan}}<br />([[Royal Brunei Land Force]])<ref name="Brunei_Army">{{cite web |title=Akta angkatan bersenjata diraja Brunei (Penggal 149) |url=http://www.agc.gov.bn/AGC%20Images/LAWS/Gazette_PDF/2013/BM/b088.pdf |website=agc.gov.bn |access-date=14 July 2021 |pages=1999–2000 |language=ms |date=16 December 2013}}</ref> File:Rank insignia of Лейтенант of the Bulgarian Army.png|{{lang|bg|Лейтенант}}<br />{{lang|bg-Latn|Leytenant}}<br />([[Bulgarian Land Forces]])<ref name="Bulgaria">{{cite web |title=ЗАКОН ЗА ОТБРАНАТА И ВЪОРЪЖЕНИТЕ СИЛИ НА РЕПУБЛИКА БЪЛГАРИЯ |url=https://www.lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 |website=lex.bg |access-date=25 May 2021 |location=Глава седма. ВОЕННА СЛУЖБА |language=bg |date=12 May 2009 |archive-date=25 May 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230525090426/https://lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 |url-status=dead |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2023-05-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230525090426/https://lex.bg/bg/laws/ldoc/2135631954 }}</ref> File:09. Burkina Faso Army - 1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Burkina Faso Armed Forces|Burkina Faso Ground Forces]])<ref name="BurkinaFaso1">{{cite web |title=LOI N° 037-2016/AN PORTANT CONDITIONS D'AVANCEMENT DES PERSONNELS D'ACTIVE DES FORCES ARMEES NATIONALES |url=https://lavoixdujuristebf.files.wordpress.com/2018/02/loi_037_avancement_personnel_fan.pdf |date=2015 |access-date=3 June 2021 |pages=17–21 |language=fr |archive-date=31 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210831104305/https://lavoixdujuristebf.files.wordpress.com/2018/02/loi_037_avancement_personnel_fan.pdf |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-08-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210831104305/https://lavoixdujuristebf.files.wordpress.com/2018/02/loi_037_avancement_personnel_fan.pdf }}</ref> File:Burundi-Army-OF-1a.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />{{small|{{lang|rn|Riyetena}}}}<br />([[National Defence Force (Burundi)|Burundi Ground Forces]])<ref name="Burundi">{{cite web |title=Loi organique N°1/ 04 du 20 février 2017 portant Missions, Organisation, Composition, Instruction, Conditions de service et Fonctionnement de la Force de Défense Nationale du Burundi |url=http://fdnb.bi/sites/default/files/loi-04-2017.pdf |website=fdnb.bi/ |publisher=Government of Burundi |access-date=27 June 2021 |page=45 |language=fr |archive-date=30 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210830215130/http://fdnb.bi/sites/default/files/loi-04-2017.pdf |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2022-11-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20221108234145/https://fdnb.bi/sites/default/files/loi-04-2017.pdf }}</ref> File:Cameroon-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Cameroon Armed Forces|Cameroon Ground Forces]]) File:Canadian Army OF-1b.svg|Lieutenant<br />{{small|{{lang|fr|Lieutenant}}}}<br />([[Canadian Army]])<ref name="Canada">{{cite web |title=Ranks and appointment |url=https://www.canada.ca/en/services/defence/caf/military-identity-system/rank-appointment-insignia.html |website=canada.ca |date=23 November 2017 |publisher=Government of Canada |access-date=28 May 2021}}</ref> File:Cape Verde-army-OF-1b.svg|{{lang|pt|Tenente}}<br />([[Cape Verdean Armed Forces|Cape Verdean National Guard]])<ref name="CapeVerde_Army">{{cite web |title=Patente |url=https://www.fa.gov.cv/index.php/uniforme/patente |website=fa.gov.cv |publisher=Cape Verdean Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=pt |archive-date=26 July 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220726014311/https://www.fa.gov.cv/index.php/uniforme/patente |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2022-07-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220726014311/https://www.fa.gov.cv/index.php/uniforme/patente }}</ref> File:11.CAGF-1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Central African Armed Forces|Central African Ground Forces]]) File:Chad-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Chadian Ground Forces]]) File:SS.OO.3.EJER.TENIENTE.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Chilean Army]])<ref name="Chile_Army">{{cite web |url=http://www.ejercito.cl/grados-y-distintivos.php |title=Distintivos de grados |access-date=2012-01-20 |website=ejercito.cl |publisher=Chilean Army |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120120051649/http://www.ejercito.cl/grados-y-distintivos.php |archive-date=2012-01-20 }}</ref> File:Colombia-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Colombian Army]])<ref name="Colombia_Army">{{cite book |title=RGE 4-20.1: Reglamento de Uniformes, Insignias y Distinciones |publisher=National Army of Colombia |location=Colombia |pages=301–331 |edition=7th |url=https://drive.google.com/file/d/1Unzse7pR7eJe3cJcNcEpV9ouphDSn3uU/view |access-date=28 May 2021 |language=es |chapter=Capítulo V: Insignias militares|work=Google Docs }}</ref> File:Comoros-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Military of the Comoros|Comorian Army]]) File:DR Congo Army OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Land Forces of the Democratic Republic of the Congo|Land Forces of the DR Congo]]) File:09-ROCongo Army-1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Armed Forces of the Republic of the Congo|Congolese Ground Forces]])<ref name="RepublicoftheCongo">{{cite web |title=Grades appellations distinctions |url=https://defense.gouv.cg/gradesappellationsdistinctions/ |website=defense.gouv.cg |publisher=Ministry of National Defense (Republic of the Congo) |access-date=7 June 2021 |language=fr |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2020-10-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201018120630/https://defense.gouv.cg/gradesappellationsdistinctions/ }}</ref> File:Cuba-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Cuban Revolutionary Army]])<ref name="Cuba_Army&AirForce">{{cite web |title=Grados militares |url=https://www.minfar.gob.cu/far/grados-militares?field_clasificacion_value=tropas |website=minfar.gob.cu |publisher=Ministry of the Revolutionary Armed Forces (Cuba) |access-date=28 May 2021 |language=es}}</ref> File:Denmark-Army-OF-1a-M11.svg|{{lang|da|Løjtnant}}<br />([[Royal Danish Army]])<ref name="Denmark_Army">{{cite web |title=Hærens Gradstegn |url=https://forsvaret.dk/globalassets/fko---forsvaret/dokumenter/gradstegn/-harens-gradstegn-.pdf |website=forsvaret.dk |publisher=Danish Defence |access-date=26 May 2021 |language=da |date=2018}}</ref> File:Djibouti-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Djiboutian Army]]) File:10.ECA-1LT.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Ecuadorian Army]])<ref name="Ecuador">{{cite web |title=Resolución No. MRL-2012 |url=https://www.trabajo.gob.ec/wp-content/plugins/download-monitor/download.php?id=887&force=1 |website=trabajo.gob.ec |publisher=Government of Ecuador |access-date=29 May 2021 |language=es |date=2012}}</ref> File:El-Salvador-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Salvadoran Army]])<ref name="ElSalvador">{{cite web |title=Grados Militares |url=https://www.fuerzaarmada.mil.sv/?page_id=734 |website=fuerzaarmada.mil.sv |publisher=Ministry of National Defense of El Salvador. |access-date=29 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210304153314/https://www.fuerzaarmada.mil.sv/?page_id=734 |archive-date=4 March 2021 |language=es |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210304153314/https://www.fuerzaarmada.mil.sv/?page_id=734 }}</ref> File:08. EGLF-1LT.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Armed Forces of Equatorial Guinea|Army of Equatorial Guinea]]) File:ES-Army-OF13.svg|{{lang|et|Leitnant}}<br />([[Estonian Land Forces]])<ref name="Estonia_Army">{{cite web |title=Sümboolika: Maaväe Auastmed |url=https://mil.ee/kaitsevagi/kaitsevae-symboolika/#t-maavae-auastmed |website=mil.ee |publisher=Estonian Defence Forces |access-date=26 May 2021 |language=et}}</ref> File:Fijian-OF-01b.svg|Lieutenant<br />([[Fiji Infantry Regiment]]) File:Luutnantti M05.svg|{{lang|fi|Luutnantti}}<br >{{lang|sv|Löjtnant}}<br />([[Finnish Army]])<ref name="Finland">{{cite web |title=Sotilasarvot Puolustusvoimissa |url=https://puolustusvoimat.fi/sotilasarvot |website=puolustusvoimat.fi |publisher=Finnish Defence Forces |access-date=26 May 2021 |language=fi}}</ref> File:Army-FRA-OF-01a.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[French Army]])<ref name="France_Army">{{cite book |title=Instruction N° 10300/DEF/EMAT/LOG/ASH |date=13 June 2005 |publisher=Staff of the French Army |url=https://rescue18.fr/wp-content/uploads/2020/02/INSTRUCTION-N-10300_DEF_EMAT_LOG_ASH-DEF_DCCAT_LOG_REG.pdf |access-date=30 May 2021 |language=fr |archive-date=12 June 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220612085956/https://rescue18.fr/wp-content/uploads/2020/02/INSTRUCTION-N-10300_DEF_EMAT_LOG_ASH-DEF_DCCAT_LOG_REG.pdf |url-status=dead }}</ref> File:10.GLF-LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Gabonese Army]]) File:Georgia Army OF-1b.png|{{lang|ka|ლეიტენანტი}}<br />{{lang|ka-Latn|Leit’enant’i}}<br />([[Georgian Land Forces]])<ref name="Georgia">{{cite web |title=სამხედრო წოდებები და ინსიგნიები |trans-title=Military Ranks and Insignia |url=https://mod.gov.ge/ge/page/34/samxedro-wodebebi-da-insigniebii |website=mod.gov.ge |publisher=Ministry of Defense of Georgia |access-date=12 March 2018 |language=ka}}</ref> File:HD H 41 Leutnant FschJg.svg|{{lang|de|Leutnant}}<br />([[German Army]])<ref name="Germany_Army">{{cite web |title=Dienstgradabzeichen Heer |url=https://www.bundeswehr.de/de/aktuelles/mediathek/dienstgradabzeichen-heer-69056 |website=bundeswehr.de |publisher=Bundeswehr |access-date=30 May 2021 |language=de |archive-date=29 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230629133026/https://www.bundeswehr.de/de/aktuelles/mediathek/dienstgradabzeichen-heer-69056 |url-status=dead }}</ref> File:08-Ghana Army-1LT.svg|Lieutenant<br />([[Ghana Army]]) File:Guatemala-army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Guatemalan Army]])<ref name="Guatemala">{{cite web |title=Grados Militares |url=https://www.mindef.mil.gt/grados_militares/grados_militares.html |website=mindef.mil.gt |publisher=Ministry of Defence (Guatemala) |access-date=29 May 2021 |language=es |archive-date=16 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210516165430/https://www.mindef.mil.gt/grados_militares/grados_militares.html |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-05-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210516165430/https://www.mindef.mil.gt/grados_militares/grados_militares.html }}</ref> File:Mali-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Republic of Guinea Armed Forces|Guinea Ground Forces]]) File:Guyana Defence Force (GDF) Lieutenant rank insignia.svg|Lieutenant<br />([[Guyana Defence Force|Guyana Army]])<ref name="Guyana_Army">{{cite book |last1=Merrill |first1=Tim |title=Guyana and Belize: country studies |series=Area handbook series |date=1993 |publisher=Library of Congress |lccn=93010956 |page=138 |isbn=978-0-8444-0778-4 |url=https://www.loc.gov/resource/frdcstdy.guyanabelizecoun00merr_0/?sp=176&st=text |access-date=3 June 2021}}</ref> File:Haiti-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Armed Forces of Haiti|Haitian Army]]) File:HON-army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Honduran Army]])<ref name="Honduras">{{cite web |title=Título VI, Capítulo II de la Ley Constitutiva de las Fuerzas Armadas de Honduras, Decreto No. 94-84 |url=http://www.poderjudicial.gob.hn/CEDIJ/Documents/Ley%20Constitutiva%20de%20las%20Fuerzas%20Armadas%20de%20Honduras.pdf |website=poderjudicial.gob.hn |publisher=National Congress of Honduras |access-date=27 May 2021 |language=es |archive-date=5 September 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20220905195347/https://www.poderjudicial.gob.hn/CEDIJ/Documents/Ley%20Constitutiva%20de%20las%20Fuerzas%20Armadas%20de%20Honduras.pdf |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2022-09-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220905195347/https://www.poderjudicial.gob.hn/CEDIJ/Documents/Ley%20Constitutiva%20de%20las%20Fuerzas%20Armadas%20de%20Honduras.pdf }}</ref> File:Lieutenant of the Indian Army.svg|Lieutenant<br />{{small|{{lang|hi|लेफ्टिनेंट}}}}<br />([[Indian Army]])<ref name="India_Army">{{cite web |title=Indian Army Rank Badges |url=https://www.indianarmy.nic.in/Site/FormTemplete/frmTempSimple.aspx?MnId=eONNmmCN+tNKI1W4lLePYA==&ParentID=07brfiSEictrT4pH/Ap2MDmEuFrOV7w+937sVMAJv7E= |website=indianarmy.nic.in |publisher=Indian Army |access-date=27 May 2021}}</ref> File:Ireland-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />{{small|{{lang|ga|Leifteanant}}}}<br />([[Irish Army]])<ref name="Ireland_Army">{{cite web |title=Army Rank Markings |url=http://www.military.ie/fileadmin/user_upload/images/Info_Centre/Posters/rank_markings/Army_Rank_Markings_01.png |website=military.ie |publisher=Defence Forces (Ireland) |access-date=26 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160425021608/http://www.military.ie/fileadmin/user_upload/images/Info_Centre/Posters/rank_markings/Army_Rank_Markings_01.png |archive-date=25 April 2016 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2016-04-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160425021608/http://www.military.ie/fileadmin/user_upload/images/Info_Centre/Posters/rank_markings/Army_Rank_Markings_01.png }}</ref> File:Rank insignia of tenete of the Army of Italy (1973).svg|{{lang|it|Tenente}}<br />([[Italian Army]])<ref name="Italy_Army">{{cite web |title=i gradi dell'Esercito Italiano - distintivi di incarico e funzionali |url=http://www.esercito.difesa.it/root/equipaggiamenti/gradi_270906.pdf |website=esercito.difesa.it |publisher=Italian Army |access-date=30 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100801094145/http://www.esercito.difesa.it/root/equipaggiamenti/gradi_270906.pdf |archive-date=1 August 2010 |language=it}}</ref> File:Ivory Coast-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Armed Forces of the Republic of Ivory Coast|Ivory Coast Ground Forces]])<ref name="IvoryCoast">{{cite web |title=GRADES / APPELLATIONS / DISTINCTIONS |url=http://www.defense.gouv.ci/culture/grades |website=defense.gouv.ci |publisher=Ministère de la Défense |access-date=23 September 2020 |language=fr |archive-date=1 October 2022 |archive-url=https://web.archive.org/web/20221001165925/https://www.defense.gouv.ci/culture/grades |url-status=dead }}</ref> File:Jamaica-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Jamaica Defence Force|Jamaican Army]])<ref name="Jamaica">{{cite web |title=BADGES OF RANK |url=https://www.jdfweb.com/badges-of-rank/ |website=Official Jamaica Defence Force Website |access-date=16 November 2019 |date=2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20200820143541/https://www.jdfweb.com/badges-of-rank/ |archive-date=20 August 2020}}</ref> File:11-RKGF-LT.svg|{{lang|kk|Лейтенант}}<br />{{lang|kk-Latn|Leytenant}}<br />([[Kazakh Ground Forces]])<ref name="Kazakhstan">{{cite web |title=Қазақстан Республикасының Қарулы Күштері, басқа да әскерлері мен әскери құралымдары әскери қызметшілерінің әскери киім нысаны және айырым белгілері туралы |url=https://adilet.zan.kz/kaz/docs/U1100000144 |website=adilet.zan.kz |publisher=Ministry of Justice (Kazakhstan) |access-date=29 May 2021 |language=kk |date=25 August 2011}}</ref> File:08. Kenyan Army LT.svg|Lieutenant<br />([[Kenya Army]])<ref>{{cite web |title=KDF Ranks |url=https://mod.go.ke/kdf-ranks/#1604604085917-4b478bbb-9515 |website=mod.go.ke |publisher=Ministry of Defence - Kenya |access-date=29 May 2021}}</ref> File:08.Kyrgyzstan Army-LT.svg|{{lang|ky|Лейтенант}}<br />{{lang|ky-Latn|Leytenant}}<br />([[Kyrgyz Army]])<ref name="Kyrgyzstan">{{cite web |title=Кыргыз Республикасынын жарандарынын жалпыга бирдей аскердик милдети жөнүндө, аскердик жана альтернативдик кызматтар жөнүндө |url=http://cbd.minjust.gov.kg/act/view/ky-kg/202536 |website=cbd.minjust.gov.kg/ |publisher=Ministry of Justice (Kyrgyzstan) |access-date=3 June 2021 |language=ky |date=9 February 2009}}</ref> File:LV-Army-OF1b.png|{{lang|lv|Leitnants}}<br />([[Latvian Land Forces]])<ref name="Latvia">{{cite web |title=Pakāpju iedalījums |url=https://www.mil.lv/lv/aktivais-dienests/dienesta-gaita/dienesta-pakapes/pakapju-iedalijums |website=mil.lv/lv |publisher=Latvian National Armed Forces |access-date=26 May 2021 |language=lv}}</ref> File:Blank.svg|Lieutenant<br />([[Lesotho Defence Force|Lesotho Army]])<ref name="Lesotho">{{cite web |title=Ranks in the Army |url=http://www.ldf.gov.ls/ranks.html |publisher=Lesotho Defence Force |access-date=5 May 2021 |archive-date=1 June 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230601224631/http://www.ldf.gov.ls/ranks.html |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2023-06-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230601224631/http://www.ldf.gov.ls/ranks.html }}</ref> File:13-Lithuania Army-2LT.svg|{{lang|lt|Leitenantas}}<br />([[Lithuanian Land Forces]])<ref name="Lithuania">{{cite web |title=Karių laipsnių ženklai |url=http://kariuomene.kam.lt/lt/kariuomenes_atributika/kariu_laipsniu_zenklai_3554.html |website=kariuomene.kam.lt |publisher=Ministry of National Defence (Lithuania) |access-date=26 May 2021 |language=lt |archive-date=11 September 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160911115805/http://kariuomene.kam.lt/lt/kariuomenes_atributika/kariu_laipsniu_zenklai_3554.html |url-status=dead }}</ref> File:Army-LUX-OF-01b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Luxembourg Army]])<ref name="Luxembourg">{{cite web |title=Grades |url=http://www.armee.lu/organisation/personnel/grades |website=Armee.lu |publisher=Luxembourg Army |access-date=24 February 2018}}</ref> File:Madagascar-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Madagascar People's Armed Forces|Madagascar Ground Forces]])<ref name="Madagascar">{{cite web |title=LOI N° 96-029 portant Statut Général des Militaires |url=http://www.defense.gov.mg/wp-content/uploads/2020/06/LOI-96-029.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20210710195555/http://www.defense.gov.mg/wp-content/uploads/2020/06/LOI-96-029.pdf |url-status=dead |archive-date=July 10, 2021 |website=United States Department of Defense |publisher=Ministry of Defence (Madagascar) |access-date=10 July 2021 |pages=2 |language=fr |date=15 November 1996 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-07-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210710195555/http://www.defense.gov.mg/wp-content/uploads/2020/06/LOI-96-029.pdf }}</ref> File:08. Malawi Army - LT.svg|Lieutenant<br />([[Malawian Defence Force|Malawian Army]])<ref name="MalawiOfficer">{{cite web |title=Commissioned Officers |url=https://mdf.gov.mw/commissioned |website=Malawi Defence Force |access-date=12 October 2025 |archive-url=https://web.archive.org/web/20250413100730/https://mdf.gov.mw/commissioned |archive-date=13 April 2025 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2025-04-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250413100730/https://mdf.gov.mw/commissioned }}</ref> File:09.Malta Army-1LT.svg|{{lang|mt|Logutenent}}<br />([[Armed Forces of Malta|Army of Malta]])<ref name="Malta">{{cite web |title=Rank Insignia |url=https://afm.gov.mt/en/equipment/Pages/Rank-Insignia.aspx |website=afm.gov.mt |publisher=Armed Forces of Malta |access-date=26 May 2021 |archive-date=26 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210526142119/https://afm.gov.mt/en/equipment/Pages/Rank-Insignia.aspx |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-05-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210526142119/https://afm.gov.mt/en/equipment/Pages/Rank-Insignia.aspx }}</ref> File:Malaysia-army-OF-1b.svg|{{lang|ms|Leftenan}}<br />([[Malaysian Army]])<ref name="Malaysia_Officer">{{cite web |title=Pangkat |url=http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat |website=mafhq.mil.my |publisher=Malaysian Armed Forces |access-date=4 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200429231449/http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat |archive-date=29 April 2020 |language=ms |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2020-04-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200429231449/http://www.mafhq.mil.my/index.php/my/mengenai-kami/kerjaya/pangkat }}</ref> File:06.Mali Army-1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Malian Armed Forces|Malian Army]])<ref name="Mali">{{cite web|title=2011 - Plaquette sur les insignes et blasons des Forces Armées du Mali|url=http://www.memoriamali.com/webdossier/2011-parcours-historique-de-la-region-de-segou/|language=fr|date=23 April 2011 |access-date=17 October 2020 }}</ref> File:Mexico army OF1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Mexican Army]])<ref name="Mexico_Army&AirForce">{{cite web |author1=Secretary of National Defense |author1-link=Secretariat of National Defense (Mexico) |title=Manual gráfico para el uso de Uniformes, Divisas y Equipo del Ejército y F.A.M. |trans-title=Graphic manual for the use of Uniforms, Badges and Equipment of the Army and Air Force |url=http://www.sedena.gob.mx/pdf/MGUDEFAM_2019.pdf |access-date=22 May 2021 |language=es |date=27 June 2019}}</ref> File:09-Moldovan Army-2LT.svg|{{lang|ro|Locotenent}}<br />([[Moldovan Ground Forces]])<ref name="Moldova">{{cite web |title=Epoleţi |url=https://www.army.md/inf/epoleti/epoleti.htm |website=army.md |publisher=Ministry of Defense |access-date=26 May 2021 |language=ro}}</ref> File:Monaco-army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Military of Monaco|Army of Monaco]]) File:11-Moroccan Army-1LT.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Royal Moroccan Army]]) File:Mozambique-Army-OF-1b.svg|{{lang|pt|Tenente}}<br />([[Mozambique Defence Armed Forces|Mozambican Army]]) File:08-Namibia Army-1LT.svg|Lieutenant<br />([[Namibian Army]]) File:12.Nepalese Army-1LT.svg|Lieutenant<br />{{small|{{lang|ne|उपसेनानी|Upasēnānī}}}}<br />([[Nepali Army]])<ref name="Nepal">{{cite web |author1=Nepali Army |author-link1=Nepali Army |title=Nepali Army Rank Structure |url=https://www.nepalarmy.mil.np/page/ranks |website=Nepalarmy.mil.np |publisher=Nepali Army |access-date=25 August 2018}}</ref> File:New Zealand-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[New Zealand Army]])<ref name="NewZealand">{{cite web |title=Badges of Rank |url=https://www.nzdf.mil.nz/corporate-documents/badges-of-rank/ |website=nzdf.mil.nz |publisher=New Zealand Defence Force |access-date=11 June 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200703193648/https://www.nzdf.mil.nz/corporate-documents/badges-of-rank/ |archive-date=3 July 2020}}</ref> File:08-Nicaragua Army-2LT.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Nicaraguan Army]])<ref name="Nicaragua">{{cite web |title=Insignias de Grados Militares |url=https://www.ejercito.mil.ni/contenido/ejercito/grados/grados.html |website=ejercito.mil.ni |publisher=Nicaraguan Armed Forces |access-date=29 May 2021 |language=es}}</ref> File:Blank.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Niger Armed Forces|Niger Ground Forces]])<ref name="Niger">{{cite web |author1=Bureau international des droits des enfants |title=État des Lieux: Formation des forces de défense et de sécurité sur les droit de l'enfant au Niger |url=http://www.ibcr.org/wp-content/uploads/2016/07/%C3%89tat-des-lieux-Niger.pdf |access-date=28 September 2020 |page=34 |language=fr |date=December 2012}}</ref> File:Nigeria-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Nigerian Army]]) File:OF-1(B) Pakistan Army.svg|Lieutenant<br />{{lang|ur|لیفٹنینٹ}}<br />([[Pakistani Army]])<ref name="Pakistan_Army">{{cite web |title=Pakistan Army Ranks with Salary and Insignia |url=https://pakistanforces.com/pakistan-army-ranks/ |website=pakistanforces.com |date=26 January 2021 |access-date=27 May 2021 |author1=Ali |archive-date=26 January 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210126212724/https://pakistanforces.com/pakistan-army-ranks/ |url-status=dead }}</ref> File:Paraguay-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Paraguayan Army]])<ref name="Paraguay">{{cite book |last1=Cooke |first1=Melinda W. |editor1-last=Hanratty |editor1-first=Dennis M. |editor2-last=Meditz |editor2-first=Sandra W. |title=Paraguay: A Country Study |series=Area Handbook Series |date=1990 |edition=2nd |publisher=Library of Congress |pages=216–217 |chapter-url=https://www.loc.gov/resource/frdcstdy.paraguaycountrys00hanr_0/?sp=252 |access-date=5 October 2021 |chapter=Chapter 5: National Security |lccn=89600299}}</ref> File:Peru-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Peruvian Army]])<ref name="Peru">{{cite web |title=Grados Militares |url=https://www.ccffaa.mil.pe/cultura-militar/grados-militares/ |website=ccffaa.mil.pe |publisher=Joint Command of the Armed Forces of Peru |access-date=29 May 2021 |language=es}}</ref> File:Army-POR-OF-01a.svg|{{lang|pt|Tenente}}<br />([[Portuguese Army]])<ref name="Portugal_Army">{{cite web |title=POSTOS E DISTINTIVOS EXÉRCITO |url=http://antigo.mdn.gov.pt/defesa/Simbolos/exercito.htm |website=antigo.mdn.gov.pt |access-date=30 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100301024102/http://antigo.mdn.gov.pt/defesa/Simbolos/exercito.htm |archive-date=1 March 2010 |language=pt}}</ref> File:Romania-Army-OF-1b.svg|{{lang|ro|Locotenent}}<br />([[Romanian Land Forces]])<ref name="Romania">{{cite web |title=Grade militare (Military ranks) |url=https://www.defense.ro/foto/album6 |website=defense.ro |publisher=Romanian Defence Staff |access-date=1 February 2021 |language=ro}}</ref> File:Russia-Army-OF-1b-2010.svg|{{lang|ru|Лейтенант}}<br />{{lang|ru-Latn|Leytenant}}<br />([[Russian Ground Forces]])<ref name="Russia_Army&AirForce">{{cite web |title=Указ Президента Российской Федерации от 11 марта 2010 года № 293 "О военной форме одежды, знаках различия военнослужащих и ведомственных знаках отличия" |url=https://rg.ru/2010/03/12/forma-dok.html |website=rg.ru |publisher=Российской газеты |access-date=26 May 2021 |language=ru |date=12 March 2010}}</ref> File:08-Rwanda Army-1LT.svg|Lieutenant<br />([[Rwanda Defence Force|Rwandan Land Forces]])<ref name="Rwanda">{{cite web |title=RDF Insignia |url=https://www.mod.gov.rw/rdf/insignia |website=mod.gov.rw |publisher=Government of the Republic of Rwanda |access-date=12 June 2021 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2025-07-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250701171742/https://www.mod.gov.rw/rdf/insignia }}</ref> File:Belize-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Saint Kitts and Nevis Defence Force|SKN Regiment]])<ref name="SaintKitts&Nevis_Army">{{cite book |title=SAINT CHRISTOPHER AND NEVIS DEFENCE FORCE ACT |date=31 December 2009 |publisher=Government of Saint Kitts and Nevis |pages=110–111}}</ref> File:Guardia di Rocca OF1b.png|{{lang|it|Tenente}}<br />([[Sammarinese Armed Forces|Sammarinese Guard of the Rock]]) File:STeP OF-1b.svg|{{lang|pt|Tenente}}<br />([[Armed Forces of São Tomé and Príncipe|Army of São Tomé and Príncipe]]) File:Senegal-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Armed Forces of Senegal|Senegalese Army]]) File:Seychelles Army OF-01b (2018).svg|Lieutenant<br />([[Seychelles People's Defence Force|Seychelles Infantry Unit]])<ref name="Seychelles">{{cite web |title=Rank structure |url=https://www.spdf.sc/rank-structure/ |website=spdf.sc |publisher=Seychelles People's Defence Forces |access-date=4 June 2021 |archive-date=19 April 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210419035615/https://www.spdf.sc/rank-structure/ |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2021-04-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210419035615/https://www.spdf.sc/rank-structure/ }}</ref> File:02-RSA-OF01b.svg|Lieutenant<br />([[Singapore Army]])<ref name="Singapore">{{cite web |title=SAF Rank Insignias |url=https://www.mindef.gov.sg/web/portal/mindef/about-us/saf-rank-insignias |website=mindef.gov.sg |publisher=Ministry of Defence (Singapore) |access-date=7 June 2021 |archive-date=19 April 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180419120802/https://www.mindef.gov.sg/web/portal/mindef/about-us/saf-rank-insignias |url-status=dead |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2018-04-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180419120802/https://www.mindef.gov.sg/web/portal/mindef/about-us/saf-rank-insignias }}</ref> File:SAA-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[South African Army]])<ref name="SouthAfrica_Army">{{cite web |title=Uniform: Rank insignia |url=http://www.army.mil.za/aboutus/uniform/rankinsignia.htm |website=army.mil.za |publisher=Department of Defence (South Africa) |access-date=29 May 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201020110337/http://www.army.mil.za/aboutus/uniform/rankinsignia.htm |archive-date=20 October 2020}}</ref> File:Spain-Army-OF-1b.svg|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Spanish Army]])<ref name="Spain">{{cite web |title=Army Ranks & Insignia |url=https://ejercito.defensa.gob.es/en/personal/divisas-empleos.html |website=ejercito.defensa.gob.es |publisher=Ministry of Defence (Spain) |access-date=30 May 2021}}</ref> File:Sri Lanka-army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Sri Lanka Army]])<ref name="SriLanka_Army">{{cite web |title=Dress Regulation PDF - Part I |url=https://www.army.lk/sites/all/themes/bootstrap/common/images/images2/downloads/Dress-regulation-2019-PART-I.pdf |website=army.lk |publisher=Sri Lanka Army |pages=10-4–10-11 |date=January 2019 |access-date=20 May 2021}}</ref> File:Sweden-Field-OF-1b (2019).svg|{{lang|sv|Löjtnant}}<br />([[Swedish Army]])<ref name="FMgrader2019">{{cite web|title=Nya gradbeteckningar införs|url=https://www.forsvarsmakten.se/sv/aktuellt/2019/10/nya-gradbeteckningar-infors/|publisher=Försvarsmakten|date=2019-10-01|access-date=2019-10-02}}</ref> File:CHE OF1b Lt.svg|{{lang|de|Leutnant}}<br />([[Swiss Army]])<ref name="Switzerland">{{cite web |title=Gradabzeichen und Farben der Achselschlaufen |url=https://www.vtg.admin.ch/de/die-schweizer-armee/mittel/militaerische-abzeichen/gradabzeichen-und-farben-der-achselschlaufen.html#ui-collapse-234 |website=vtg.admin.ch |publisher=Swiss Army |access-date=27 May 2021 |language=de}}</ref> File:Post-Soviet-Army-OF-1b.svg|{{lang|tg|Лейтенант}}<br />{{lang|tg-Latn|Lejtenant}}<br />([[Tajik Ground Forces]])<ref name="Tajikistan">{{cite web |title=ҚОНУНИ ҶУМҲУРИИ ТОҶИКИСТОН ДАР БОРАИ ЎҲДАДОРИИ УМУМИИ ҲАРБӢ ВА ХИЗМАТИ ҲАРБӢ |url=https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ |website=majmilli.tj |publisher=The National Assembly of the Republic of Tajikistan |access-date=2 June 2021 |language=tg |date=13 April 2017 |archive-date=22 October 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171022032326/https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ |url-status=dead |accessdate=2022-08-23 |archivedate=2017-10-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171022032326/https://majmilli.tj/%D2%9B%D0%BE%D0%BD%D1%83%D0%BD%D0%B8-%D2%B7%D1%83%D0%BC%D2%B3%D1%83%D1%80%D0%B8%D0%B8-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%B0%D0%B8-35/ }}</ref> File:09-Tanzania Army-1LT.svg|Lieutenant<br />{{lang|sw|Luteni}}<br />([[Tanzania People's Defence Force|Tanzanian Army]]) File:Timor-Leste-Army-OF-1b.svg|{{lang|pt|Tenente}}<br />([[Timor Leste Defence Force|Timor-Leste Army]]) File:Togo-Army-OF-1b.svg|{{lang|fr|Lieutenant}}<br />([[Togolese Armed Forces|Togolese Army]])<ref name="Togo">{{cite web |title=Journal officiel de la république togolaise |date=12 February 2008 |volume=5 |url=http://jo.gouv.tg/sites/default/files/annee/2008/jo%202008-5.pdf |access-date=16 June 2021 |language=fr}}</ref> File:Tonga-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[His Majesty's Armed Forces (Tonga)|Tongan Land Component]])<ref name="Tonga">{{cite journal |title=Tonga Defence Services (Amendment) Regulations 2009 |journal=Tonga Government Gazette Supplement Extraordinary |date=10 May 2010 |volume=5 |pages=151–153 |url=https://ago.gov.to/cms/phocadownload/2010-regulations/TongaDefenceServices(Amendment)Regulations2009s.pdf |access-date=26 September 2021}}</ref> File:TaT-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Trinidad and Tobago Regiment]])<ref name="Trinidad&Tobago_Officer">{{cite web |title=Rank Chart (Commissioned Officers) |url=http://69.0.195.188/HQ/Our-Organisation/Ranks-Chart-(Commissioned-Officers).aspx |website=69.0.195.188 |publisher=Trinidad and Tobago Defence Force |access-date=27 May 2021 }}{{Dead link|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> File:Post-Soviet-Army-OF-1b.svg|{{lang|tk|Leýtenant}}<br />([[Turkmen Ground Forces]])<ref name="Turkmenistan">{{cite web |title=TÜRKMENISTANYŇ KANUNY Harby borçlulyk we harby gulluk hakynda (Türkmenistanyň Mejlisiniň Maglumatlary 2010 ý., № 3, 58-nji madda) (Türkmenistanyň 01.10.2011 ý. № 234-IV Kanuny esasynda girizilen üýtgetmeler we goşmaçalar bilen) |trans-title=LAW OF TURKMENISTAN On military service and military service (Information of the Mejlis of Turkmenistan, 2010, No. 3, Article 58) (as amended by the Law of Turkmenistan of October 1, 2011 No. 234-IV) |url=https://milligosun.gov.tm/storage/file/04-harby-borclulyk-we-harby-gulluk-hakynda-ky9J0pKxTQ.pdf |website=milligosun.gov.tm |publisher=Ministry of Defense (Turkmenistan) |access-date=2 June 2021 |pages=28–29 |language=tk}}</ref> File:Uganda-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Uganda People's Defence Force|Ugandan Land Forces]])<ref name="Uganda_Army">{{cite journal |title=Uganda Peoples' Defence Forces Act |journal=The Uganda Gazette |date=18 September 2019 |volume=CXII |issue=46 |pages=1851–1854 |url=https://www.updf.go.ug/Gazette.pdf |access-date=29 May 2021 |publisher=Uganda Printing and Publishing Corporation |archive-date=14 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210814162155/https://www.updf.go.ug/Gazette.pdf |url-status=dead }} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210814162155/https://www.updf.go.ug/Gazette.pdf |date=2021-08-14 }}</ref> File:UA shoulder mark 12.svg|{{lang|uk|Лейтенант}}<br />{{lang|uk-Latn|Leitenant}}<br />([[Ukrainian Ground Forces]])<ref name="Ukraine">{{cite web |title=НАКАЗ 20.11.2017 № 606 |url=https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/z1502-17#Text |website=zakon.rada.gov.ua |publisher=Ministry of Justice of Ukraine |access-date=2 June 2021 |language=uk |date=13 December 2017}}</ref> File:British Army OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Lieutenant (British Army and Royal Marines)|British Army]])<ref name="UK_Army">{{cite web |title=Rank structure |url=https://www.army.mod.uk/who-we-are/our-people/ranks/ |website=army.mod.uk |publisher=British Army |access-date=27 May 2021}}</ref> File:Rank insignia of Leutnant (OF-1b) Pontifical Swiss Guard.svg|{{lang|de|Leutnant}}<br />([[Swiss Guard]])<ref name="Vatican_City">{{cite web |title=Päpstliche Schweizergarde: Gradabzeichen |url=https://schweizergarde.ch/fileadmin/files/Paepstliche_Schweizergarde/Literatur/gradabzeichen.pdf |website=schweizergarde.ch |publisher=Pontifical Swiss Guard |access-date=26 May 2021 |language=de |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2025-12-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20251213013027/https://schweizergarde.ch/fileadmin/files/Paepstliche_Schweizergarde/Literatur/gradabzeichen.pdf }}</ref> File:TTEEJB-GNB.png|{{lang|es|Teniente}}<br />([[Venezuelan Army]])<ref name="Venezuela_Officer3">{{cite web |title=Grados de Oficiales Subalternos |url=http://www.ejercito.mil.ve/grados-de-oficiales-subalternos/ |website=ejercito.mil.ve |publisher=Government of Venezuela |archive-url=https://web.archive.org/web/20190717120614/http://www.ejercito.mil.ve/grados-de-oficiales-subalternos/ |archive-date=17 July 2019 |date=28 August 2017 |accessdate=2026-03-24 |archivedate=2019-07-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190717120614/http://www.ejercito.mil.ve/grados-de-oficiales-subalternos/ }}</ref> File:Uzbekistan-army-OF-1b.svg|{{lang|uz|Leytenant}}<br />([[Uzbek Ground Forces]])<ref name="Uzbekistan">{{cite web |title=O'zbekiston Respublikasi fuqarolarining harbiy xizmatni o'tash tartibi to'g'risida |url=https://lex.uz/docs/-4513434 |website=lex.uz |publisher=Ministry of Justice of the Republic of Uzbekistan |access-date=3 June 2021 |language=uz |date=12 September 2019}}</ref> File:Blank.svg|Lieutenant<br />([[Zambian Army]]) File:Zimbabwe-Army-OF-1b.svg|Lieutenant<br />([[Zimbabwe National Army]]) </gallery> == Пайвандҳо == * [[Нерӯҳои мусаллаҳ]] * [[Дараҷаи низомӣ]] * [[Дараҷаҳои Нерӯҳои мусаллаҳи Тоҷикистон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Дараҷаҳои низомӣ}} [[Гурӯҳ:Нерӯҳои мусаллаҳ]] [[Гурӯҳ:Артиш]] [[Гурӯҳ:Дараҷаҳои низомӣ]] [[Гурӯҳ:Саркардагон]] 520pudlkatpd4aqrkt7f8v3szcm16l0 Номгӯйи паррандагони Китоби сурхи Тоҷикистон 0 220697 1486199 1485891 2026-09-04T20:09:44Z EmausBot 3642 Ислоҳи масири дукарата ба [[Феҳристи парандагони Китоби сурхи Тоҷикистон]] 1486199 wikitext text/x-wiki #равона [[Феҳристи парандагони Китоби сурхи Тоҷикистон]] bek2hn26fd6wsuicuk5d2zozawykmec Интихоботи порлумонии Тоҷикистон, 2020 0 278907 1486198 1485855 2026-09-04T20:09:34Z EmausBot 3642 Ислоҳи масири дукарата ба [[Интихоботи парлумонӣ дар Тоҷикистон (2020)]] 1486198 wikitext text/x-wiki #равона [[Интихоботи парлумонӣ дар Тоҷикистон (2020)]] 7mimi3uxavfvfgr5lv1czvm63kxz9na Губернияи Москва 0 289312 1486217 1481728 2026-09-05T04:45:16Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1486217 wikitext text/x-wiki {{Таҳрир|[[Корбар:Tokyo Akademia|Tokyo Akademia]] ([[Баҳси корбар:Tokyo Akademia|баҳс]])}} {{Административная единица Российской империи|название=Московская губерния|статус=Губерния|РСФСР СССР=да|статус-РСФСР СССР=Губерния|Герб=Coat of Arms of Moscow Governorate 1856.svg|карта=Moscow Governorate (1913).png|центр=Москва|образована={{СС3|18.12.1708}}|площадь=29 236,4 кв. [[верста|вёрст]]|население=2 430 581<ref name="Демоскоп Weekly">{{cite web|url=http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_gub_97.php?reg=24|title=Первая всеобщая перепись населения Российской Империи 1897 г.}}</ref>|год населения=1897|до=Московский уезд|после=Московская область (1917—1918)}} '''Губе́рнияи Мо́сква''' (рус. Московская губерния) — воҳиди марзию маъмурӣ дар [[Шоҳигарии Рус]], [[Империяи Русия]], [[Ҷумҳурии Росси|Российской республики]], [[РСФСР (1917—1922)|ҶШСФР]] ва [[Иттиҳоди Шӯравӣ|ИҶШС]], ки аз с. 1708 то 1929 вуҷуд дошт. Шаҳри губернӣ — [[Москва]]. [[Хонаи идораи губерния]] қисми ғарбии [[Қасри сурхи танга|Қасри тангаро]] дар абр мегирифт, ки фасадаш ба [[Майдони Сурх]] мебаромад. Қасри губернияи дар [[Кӯчаи Тверская (Москва)|кӯчаи Тверская]] ҳозир чун [[бинои шаҳрдории Москва]] маълум аст. == Ҷуғрофия == Губерния дар қисми марказии Русияи аврупоӣ ҷойгир буда, дар шарқ ва шарқу шимол бо располагалась в центре европейской части бо губернияи [[Губернияи Тверск|Тверск]], дар шарқ ва шимолу шарқ — бо [[Губернияи Владимир|Владимир]], дар ҷанубу шарқ — бо [[Губернияи Рязан|Рязан]], дар ҷануб — бо [[Губернияи Тула|Тула]] ва [[Губернияи Калуга|Калуга]], дар ғарб — бо [[Губернияи Смоленск|Смоленск]] ҳаммарҳ буд. Масоҳати губерния дар ҳар солҳо: * <nowiki>1708 — 128 600 км²,</nowiki> * 1847 — 32 436 км², * 1905 — 33 271 км²<ref name="Тархов">{{cite web|url=http://geo.1september.ru/2001/15/2.htm|title=Изменение АТД России за последние 300 лет|author=Тархов С. А.|archiveurl=https://www.webcitation.org/61AP9fCt9?url=http://geo.1september.ru/2001/15/2.htm|archivedate=2011-08-24}}</ref>, * 1926 — 44 569 км²<ref name="ДW1926">{{cite web|url=http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_26.php?reg=127|title=Всесоюзная перепись населения 1926 г.}}</ref>. == Таърих == === Губерния то соли 1917 === [[Акс:Московская_губерния_1745.jpg|рост|мини|350x350пкс|губернияи Москва. «[[Атлас Российский]]», соли 1745]] [[Акс:Mosc_1792.jpg|рост|мини|350x350пкс|Московская губерния. [[Российский атлас (1792)|Российский атлас из сорока четырех карт состоящий и на сорок на два наместничества Империю разделяющий» (1792 с.)]]]] [[Акс:1833-Russia-map.jpg|рост|мини|350x350пкс|дар харитаи Россияи соли 1833]] * губернияи Москва дар таърихи 18.12.170 таъсис ёфт. * 1712 сол. Губерния ба якчанд провинсияҳо (музофотҳо)-и обер-комендантӣ (дар с. 1715—1719 номи доляи [[ландрат]]иро доштанд) тақсим мешуд, аз ҷумла Серпуховская, Звенигородская, Каширская, [[Музофоти Владимирская|Владимирская]], [[Музофоти Калужская|Калужская]], [[Музофоти Костромская|Костромская]], Ростовская. * 1719 сол. Губерния ба 9 [[Музофоти Империяи Русия|музофот]] тақсим мешуд: [[Музофоти Московская|Московская]], [[Музофоти Переяслав-Рязанская|Переславль-Рязанская]], [[Музофоти Костромская|Костромская]], [[Музофоти Суздалская|Суздалская]], [[Музофоти Юрйево-Полская|Юрйев-Полская]], [[Музофоти Владимирская|Владимирская]], [[Музофоти Переслав-Залесская|Переславл-Залесская]], [[Музофоти Тулская|Тулская]], [[Музофоти Калужская|Калужская]]. Дар [[музофоти Московская]] 16 шаҳр бо [[дистрикт]]ҳо (аз 1727 — [[Уездҳои Россия|уездҳо]]) тақсим мешуд: [[Москва]], [[Дмитров]], [[Клин (шаҳр)|Клин]], [[Руза]], [[Волоколамск]], [[Можайск]], [[Городоки Тсарёв-Борисов|Тсарёв-Борисов]], [[Малоярославетс]], [[Серпухов]], [[Таруса]], [[Оболенск (наукоград)|Оболенск]], [[Кашира]], [[Коломна]], [[Звенигород]], [[Верея]], [[Боровск]]. [[Акс:Московская_губерния_из_Бенке.jpg|мини|Нишони вилоят бо тавсифи расмӣ, ки онро [[Александр II]] дар соли 1856 тасдиқ кардааст]] * 1727 сол. Ба ГМ музофотҳои [[Музофоти Углитская|Углитская]] ва [[Муҳофоти Ярославская|Ярославскаяи]] [[музофоти Санкт-Петербург]] гузаштанд. * 1760-ум солҳо. Уездҳои Борисовский ва Оболенскийи ГМ барҳам ёфтанд. * 1775 сол. Қисмҳои ғарбии губерния ба [[Губернияи Смоленск|наместничествои Смоленск]], [[Уезди Бежетский|Бежетский]] ва [[уези Кашинский]] — ба [[губернатори Твер]] дохил карда шуданд. * 1776. [[Уезди Боровский|Боровский]], [[Уезди Малоярославетс|Малоярославский]] ва [[уезди Таруса]] ба [[губернияи Калуга]] мераванд. * 1777. [[Уезди Каширский]] ба ҳайати [[губернияи Тула]], музофотҳои шимолии губерния ба [[губернияи Ярославл]] дохил карда шуданд. * 1778. Аз қисматҳои губернияи Москва наместничествоҳои [[Владимирское]], [[Рязан]] ва [[Кострома]] ҷудо шуданд <ref name="Tarkhov" />. * 1781. Аз пораҳои губернияи пешини Маскав, асосан дар ҳудуди губернияи Москва, як вилояти нави Маскав ташкил карда шудааст, ки аз 15 уезд иборат аст: [[уезди Волоколамский]], [[уезди Можайский]], [[уезди Верейский]] <ref>Дар "Муассиса" бо имзои Кэтрин II, губерния аз 14 уезд иборат буд ва дар маросими ифтитоҳи расмии губернияи Маскав, ки пас аз як сол, дар 1782, 15 уезд илова карда шуд — нигаред <ref>[http: // libr -34.ucoz.ru/load/ehlektronnaja_kniga/xix_vek/k_stoletiju_otkrytija_moskovskoj_gubernii/18-1-0-52 Ба садсолагии кашфи уезди Москва.]</ref>, [[уезди Подолский]], [[уезди Никитский]], [[уезди Серпухов]], [[уезди Коломенский]], [[уезди Броннитский]], [[уезди Москва]], [[Уезди Воскресенский (губернияи Москва)|уезди Воскресенский]], [[уезди Клинский]], [[Уезди Дмитровский (губернияи Москва)|уезди Дмитровский]], [[Уезди Звенигородский (губернияи Москва)|уезди Звенигородский]], [[уезди Богородский]], [[уезди Рузский]]. * 1796 [[Уезди Богородский|Богородский]], [[Уезди Броннитский|Броннитский]], [[Уезди Подолский|Подолский]], [[Уезди Никитский|Никитский]] ва [[Уезди Воскресенский (губернияи Москва)|Воскресенский]] барҳам дода шуданю... * 1802. Барқарор карда шуданд, [[Уезди Богородский|Богородский]], [[Уезди Броннитский|Броннитский]] ва [[уезди Подолский]]. * 1861. Тақсимоти [[Волост (Русия)|волостӣ]] ҷорӣ карда шуд. === Губерния дар солҳои 1917—1929 === * 1918 сол.[[уезди Наро-Фоминск]] бо марказаш дар шаҳри Наро-Фоминск таъсис ёфт (барҳам дода шуд дар соли 1923). * 1919 сол. [[Уезди Сергиев (губернияи Москва)|Уезди Сергиев]] бо марказ дар ш. [[Сергиев Посад|Сергиев]] таъсис ёфт. * 1921 сол. Уездҳои [[Уезди Орехово-Зуевский|Орехово-Зуевский]] ва [[Уезди Воскресенский (губернияи Москва)|Воскресенский]] таъсис ёфта, уездҳои [[уезди Верейский|Верейский]] ва [[уезди Рузский|Рузский]] барҳам шуданд. * 1922 сол. [[Уезди Ленин (губернияи Москва)|уезди Ленин]] бо марказ дар ш. [[Талдом|Ленинск]] таъсис ёфт. * 1923 сол. Ба губ. уездҳои [[уезди Егорйевск|Егорйевск]] аз [[губернияи Рязан]] ва [[уезди Каширск]] аз [[губернияи Тула]] ҳамроҳ шуданд. Бо қарори Президиуми [[КИМ Умумииттифоқӣ]] «Дар бораи ташкили иттиҳодияҳои маъмурию ҳудудии дорои аҳамияти вилоятӣ ва минтақавӣ дар қаламрави РСФСР" аз 14 январи соли 1929, аз 1 октябри 1929, вилояти Москва барҳам дода шуд. [[Вилояти марказии саноатӣ]] (аз [[3 июн]]и [[соли 1929]] — [[Московская область]]) бо марказ дар ш Москва) таъсис ёфт<nowiki><ref></nowiki>[[s:Постановление Президиума ВЦИК от 14 января 1929 года|Постановление ВЦИК от 14.01.1929 «Об образовании на территории Р. С. Ф. С. Р. административно-территориальных объединений краевого и областного значения»]]</ref><ref>[http://base.consultant.ru/cons/cgi/online.cgi?req=doc;base=ESU;n=17397 Постановление ВЦИК от 14.01.1929 «Об образовании на территории Р. С. Ф. С. Р. административно-территориальных объединений краевого и областного значения»]</ref>. == Административное деление == {{также|История административно-территориального деления Московской губернии}} {{Уезды Московской губернии (карта изображений)|Moskovskaya gubernia.png|300px|thumb||Административное деление Московской губернии до 1917 года|}} [[Файл:Map of Moscow Governorate in 1873.jpg|thumb|right|300px|Карта Московской губернии 1873 года с указанием уездов]] [[Файл:Карта волостей Московской губернии.jpg|мини|300x300пкс|Волости Московской губернии]] В состав Московской губернии с 1802 по 1918 год входило 13 [[Уезды России|уездов]]: {| class="wikitable" !№ ![[Уезды России|Уезд]] ![[Уездный город]] !Герб<br />уездного города !Площадь, <br /> [[Верста|вёрст]]² !Население<ref name="Демоскоп Weekly" /> <br /> (1897), чел. |- |1 |[[Богородский уезд|Богородский]] |[[Ногинск|Богородск]] (11 102 чел.) | style="text-align:center" |[[Файл:Coat of Arms of Noginsk (Bogorodsk Moscow oblast) (1781).png|альт=|44x44пкс]] | style="text-align:right" |3 068,5 | style="text-align:right" |222 341 |- |2 |[[Бронницкий уезд|Бронницкий]] |[[Бронницы]] (3 897 чел.) | style="text-align:center" |[[Файл:Bronnitsy COA (Moscow Governorate) (1883).png|альт=|42x42пкс]] | style="text-align:right" |2 051,0 | style="text-align:right" |130 304 |- |3 |[[Верейский уезд|Верейский]] |[[Верея]] (3 707 чел.) | style="text-align:center" |[[Файл:Vereya COA (Moscow Governorate) (1782).png|альт=|41x41пкс]] | style="text-align:right" |1 623,3 | style="text-align:right" |54 074 |- |4 |[[Волоколамский уезд|Волоколамский]] |[[Волоколамск]] (3 091 чел.) | style="text-align:center" |[[Файл:Volokolamsk COA (Moscow Governorate) (1781).png|альт=|43x43пкс]] | style="text-align:right" |2 138,0 | style="text-align:right" |80 984 |- |5 |[[Дмитровский уезд (Московская губерния)|Дмитровский]] |[[Дмитров]] (4 480 чел.) | style="text-align:center" |[[Файл:Dmitrov COA (Moscow Governorate) (1781-1991).gif|альт=|45x45пкс]] | style="text-align:right" |2 974,6 | style="text-align:right" |119 686 |- |6 |[[Звенигородский уезд (Московская губерния)|Звенигородский]] |[[Звенигород]] (2 381 чел.) | style="text-align:center" |[[Файл:Zvenigorod COA (Moscow Governorate) (1781).png|альт=|42x42пкс]] | style="text-align:right" |2 012,3 | style="text-align:right" |84 375 |- |7 |[[Клинский уезд|Клинский]] |[[Клин (город)|Клин]] (4 655 чел.) | style="text-align:center" |[[Файл:Coat of Arms of Klin (Moscow oblast) (1781).png|альт=|42x42пкс]] | style="text-align:right" |3 095,9 | style="text-align:right" |115 162 |- |8 |[[Коломенский уезд|Коломенский]] |[[Коломна]] (20 277 чел.) | style="text-align:center" |[[Файл:Kolomna COA (Moscow Governorate) (1781).png|альт=|43x43пкс]] | style="text-align:right" |1 861,4 | style="text-align:right" |111 927 |- |9 |[[Можайский уезд|Можайский]] |[[Можайск]] (3 194 чел.) | style="text-align:center" |[[Файл:Mozhaysk COA (Moscow Governorate) (1781).png|альт=|43x43пкс]] | style="text-align:right" |1 621,5 | style="text-align:right" |53 967 |- |10 |[[Московский уезд|Московский]] |[[Москва]] (1 038 591 чел.) | style="text-align:center" |[[Файл:Moscow COA (1781).gif|альт=|43x43пкс]] | style="text-align:right" |2 393,0 | style="text-align:right" |1 203 926 |- |11 |[[Подольский уезд|Подольский]] |[[Подольск]] (3 798 чел.) | style="text-align:center" |[[Файл:Coat of Arms of Podolsk (Moscow oblast) (1781).png|альт=|42x42пкс]] | style="text-align:right" |2 160,4 | style="text-align:right" |86 311 |- |12 |[[Рузский уезд|Рузский]] |[[Руза]] (2 349 чел.) | style="text-align:center" |[[Файл:Ruza COA (Moscow Governorate) (1781).png|альт=|43x43пкс]] | style="text-align:right" |1 984,1 | style="text-align:right" |55 522 |- |13 |[[Серпуховский уезд|Серпуховский]] |[[Серпухов]] (30 571 чел.) | style="text-align:center" |[[Файл:Serpukhov COA (Moscow Governorate) (1781).png|альт=|44x44пкс]] | style="text-align:right" |2 252,4 | style="text-align:right" |112 002 |} В 1926 году в состав губернии входило 17 [[Уезды России|уездов]]: {| class="wikitable" !№ ![[Уезды России|Уезд]] ![[Уездный город]] !Площадь, <br /> км² !Население<ref name="ДW1926" /> <br /> (1926), чел. |- |1 |[[Богородский уезд|Богородский]] |[[Ногинск|Богородск]] | style="text-align:right" |2 244 | style="text-align:right" |189 389 |- |2 |[[Бронницкий уезд|Бронницкий]] |[[Раменское]] | style="text-align:right" |2 334 | style="text-align:right" |170 703 |- |3 |[[Волоколамский уезд|Волоколамский]] |[[Волоколамск]] | style="text-align:right" |3 299 | style="text-align:right" |145 503 |- |4 |[[Воскресенский уезд (Московская губерния)|Воскресенский]] |[[Истра (город)|Воскресенск]] | style="text-align:right" |1 878 | style="text-align:right" |88 591 |- |5 |[[Дмитровский уезд (Московская губерния)|Дмитровский]] |[[Дмитров]] | style="text-align:right" |1 679 | style="text-align:right" |89 065 |- |6 |[[Егорьевский уезд|Егорьевский]] |[[Егорьевск]] | style="text-align:right" |3 626 | style="text-align:right" |180 666 |- |7 |[[Звенигородский уезд (Московская губерния)|Звенигородский]] |[[Звенигород]] | style="text-align:right" |1 851 | style="text-align:right" |94 862 |- |8 |[[Каширский уезд|Каширский]] |[[Кашира]] | style="text-align:right" |2 098 | style="text-align:right" |94 392 |- |9 |[[Клинский уезд|Клинский]] |[[Клин (город)|Клин]] | style="text-align:right" |3 152 | style="text-align:right" |127 660 |- |10 |[[Коломенский уезд|Коломенский]] |[[Коломна]] | style="text-align:right" |2 118 | style="text-align:right" |136 561 |- |11 |[[Ленинский уезд (Московская губерния)|Ленинский]] |[[Талдом|Ленинск]] | style="text-align:right" |2 015 | style="text-align:right" |75 238 |- |12 |[[Можайский уезд|Можайский]] |[[Можайск]] | style="text-align:right" |3 979 | style="text-align:right" |139 975 |- |13 |[[Московский уезд|Московский]] |[[Москва]] | style="text-align:right" |3 413 | style="text-align:right" |2 451 831 |- |14 |[[Орехово-Зуевский уезд|Орехово-Зуевский]] |[[Орехово-Зуево]] | style="text-align:right" |2 903 | style="text-align:right" |197 676 |- |15 |[[Подольский уезд|Подольский]] |[[Подольск]] | style="text-align:right" |2 416 | style="text-align:right" |136 000 |- |16 |[[Сергиевский уезд (Московская губерния)|Сергиевский]] |[[Сергиев Посад|Сергиев]] | style="text-align:right" |3 137 | style="text-align:right" |108 783 |- |17 |[[Серпуховский уезд|Серпуховский]] |[[Серпухов]] | style="text-align:right" |2 427 | style="text-align:right" |143 941 |} == Руководство губернии == Во главе Московской губернии с 1727 года стоял главный начальник, назначаемый императором и именуемый то генерал-губернатором, то главнокомандующим. С учреждением губернии 5 октября 1782 года эта должность получила юридическое узаконение. С 30 октября 1816 года начальник стал именоваться военным генерал-губернатором. Такое название сохранялось до 1865 года, когда князь [[Долгоруков, Владимир Андреевич|В. А. Долгоруков]] был назначен генерал-губернатором без прилагательного «военный». Канцелярия главнокомандующего учреждена 4 августа 1786 года. Должность помощника генерал-губернатора учреждена 13 сентября 1902 года. === Главноначальствующие === {| class="wikitable" !Ф. И. О. !Титул, чин, звание !Время замещения должности |- |[[Ромодановский, Иван Фёдорович|Ромодановский Иван Фёдорович]] |князь, действительный тайный советник, генерал-губернатор |<center>08.05.1727—04.04.1729</center> |- |[[Салтыков, Василий Фёдорович (1672—1730)|Салтыков Василий Фёдорович]] |граф, действительный тайный советник, генерал-губернатор |<center>06.03.1730—05.10.1730</center> |- |[[Чернышёв, Григорий Петрович|Чернышёв Григорий Петрович]] |генерал-аншеф, генерал-губернатор |<center>06.10.1730—21.08.1735</center> |- |[[Барятинский, Иван Фёдорович|Барятинский Иван Фёдорович]] |князь, генерал-лейтенант |<center>21.08.1735—19.06.1736</center> |- |Вакансия | |<center>19.06.1736—13.07.1736</center> |- |[[Барятинский, Иван Фёдорович|Барятинский Иван Фёдорович]] |князь, генерал-лейтенант |<center>13.07.1736—04.01.1737</center> |- |Вакансия | |<center>1737—1739</center> |- |[[Трубецкой, Иван Юрьевич|Трубецкой Иван Юрьевич]] |князь, генерал-фельдмаршал, в должность не вступал, отказался по старости |<center>23.05.1739—23.12.1739</center> |- |[[Бирон, Карл Карлович|Бирон Карл Карлович]] |генерал-аншеф |<center>03.03.1740—20.11.1740</center> |- |Вакансия | |<center>1740—1742</center> |- |[[Бутурлин, Александр Борисович|Бутурлин Александр Борисович]] |генерал-аншеф, командующий полками в Москве, первоприсутствующий <br /> в Московской сенаторской конторе |<center>12.12.1742—27.07.1744</center> |- |[[Левашов, Василий Яковлевич|Левашов Василий Яковлевич]] |генерал-аншеф, командующий полками в Москве, первоприсутствующий <br /> в Московской сенаторской конторе |<center>15.12.1744—07.04.1751</center> |- |Вакансия | |<center>1751—1762</center> |- |[[Бутурлин, Александр Борисович|Бутурлин Александр Борисович]] |граф, главнокомандующий, генерал-фельдмаршал, генерал-адъютант |<center>09.06.1762—15.05.1763</center> |- |[[Салтыков, Пётр Семёнович|Салтыков Пётр Семёнович]] |граф, главнокомандующий, генерал-фельдмаршал, генерал-адъютант |<center>15.05.1763—13.11.1771</center> |- |[[Орлов, Григорий Григорьевич|Орлов Григорий Григорьевич]] |князь, главнокомандующий, генерал-аншеф, генерал-адъютант (назначен <br /> для борьбы с эпидемией чумы в Москве) |<center>21.09.1771—17.11.1771</center> |- |[[Волконский, Михаил Никитич|Волконский Михаил Никитович]] |князь, главнокомандующий, генерал-аншеф, генерал-адъютант |<center>15.11.1771—11.04.1780</center> |- |[[Долгоруков-Крымский, Василий Михайлович|Долгоруков-Крымский Василий Михайлович]] |князь, главнокомандующий, генерал-аншеф |<center>11.04.1780—30.01.1782</center> |- |[[Чернышёв, Захар Григорьевич|Чернышёв Захар Григорьевич]] |граф, главнокомандующий, генерал-фельдмаршал |<center>05.02.1782—29.08.1784</center> |- |[[Брюс, Яков Александрович|Брюс Яков Александрович]] |граф, главнокомандующий, генерал-аншеф, генерал-адъютант |<center>04.09.1784—28.06.1786</center> |- |[[Еропкин, Пётр Дмитриевич|Еропкин Пётр Дмитриевич]] |главнокомандующий, генерал-аншеф |<center>28.06.1786—19.02.1790</center> |- |[[Прозоровский, Александр Александрович|Прозоровский Александр Александрович]] |князь, главнокомандующий, генерал-аншеф |<center>19.02.1790—21.03.1795</center> |- |[[Измайлов, Михаил Михайлович (губернатор)|Измайлов Михаил Михайлович]] |действительный тайный советник, главнокомандующий в Москве с 21.03.1795, <br /> начальствующий по гражданской части с 03.02.1797 |<center>21.03.1795—02.05.1797</center> |- |[[Долгоруков, Юрий Владимирович|Долгоруков Юрий Владимирович]] |князь, генерал от инфантерии, Московский военный генерал-губернатор с 23.11.1796, <br /> Московский военный губернатор и начальствующий по гражданской части с 02.05.1797 |<center>23.11.1796—29.11.1797</center> |} === Военные губернаторы === {| class="wikitable" !Ф. И. О. !Титул, чин, звание !Время замещения должности |- |[[Салтыков, Иван Петрович|Салтыков Иван Петрович]] |граф, военный губернатор, начальствующий по гражданской части в Москве и Московской губернии, <br /> генерал-фельдмаршал, генерал-адъютант |<center>29.11.1797—01.05.1804</center> |- |[[Беклешов, Александр Андреевич|Беклешов Александр Андреевич]] |военный губернатор, начальствующий по гражданской части в Москве и Московской губернии, генерал от инфантерии |<center>01.05.1804—03.08.1806</center> |- |[[Тутолмин, Тимофей Иванович|Тутолмин Тимофей Иванович]] |военный губернатор, начальствующий по гражданской части в Москве и Московской губернии, генерал от инфантерии |<center>03.08.1806—07.08.1809</center> |- |[[Гудович, Иван Васильевич|Гудович Иван Васильевич]] |граф, главнокомандующий, генерал-фельдмаршал |<center>08.08.1809—13.05.1812</center> |- |[[Ростопчин, Фёдор Васильевич|Растопчин Фёдор Васильевич]] |граф, генерал от инфантерии, Московский военный губернатор с 22.05.1812, главнокомандующий с 20.07.1812 |<center>22.05.1812—30.08.1814</center> |- |[[Тормасов, Александр Петрович|Тормасов Александр Петрович]] |граф, военный губернатор с 30.08.1814, главнокомандующий с 31.08.1814, генерал от кавалерии |<center>30.08.1814—30.10.1816</center> |} === Военные генерал-губернаторы === {| class="wikitable" !Ф. И. О. !Титул, чин, звание !Время замещения должности |- |[[Тормасов, Александр Петрович|Тормасов Александр Петрович]] |граф, генерал от кавалерии |<center>30.10.1816—13.11.1819</center> |- |[[Голицын, Дмитрий Владимирович|Голицын Дмитрий Владимирович]] |князь (светлейший князь), генерал от кавалерии, генерал-адъютант |<center>06.01.1820—27.03.1843</center> |- |[[Щербатов, Алексей Григорьевич|Щербатов Алексей Григорьевич]] |князь, генерал от инфантерии, генерал-адъютант |<center>06.06.1843—06.05.1848</center> |- |[[Закревский, Арсений Андреевич|Закревский Арсений Андреевич]] |граф, генерал от инфантерии, генерал-адъютант |<center>06.05.1848—16.04.1859</center> |- |[[Строганов, Сергей Григорьевич (1794—1882)|Строганов Сергей Григорьевич]] |граф, генерал от кавалерии, генерал-адъютант |<center>17.04.1859—08.09.1859</center> |- |[[Тучков, Павел Алексеевич (градоначальник Москвы)|Тучков Павел Алексеевич]] |генерал от инфантерии, генерал-адъютант |<center>08.09.1859—21.01.1864</center> |- |[[Офросимов, Михаил Александрович|Офросимов Михаил Александрович]] |генерал от инфантерии |<center>28.01.1864—30.08.1865</center> |} [[Файл:Dmitriy Shipov.jpg|thumb|right|200px|[[Шипов, Дмитрий Николаевич|Д. Н. Шипов]], председатель Московской губернской земской управы (1893—1904)]] === Генерал-губернаторы === {| class="wikitable" !Ф. И. О. !Титул, чин, звание !Время замещения должности |- |[[Долгоруков, Владимир Андреевич|Долгоруков Владимир Андреевич]] |князь, генерал от кавалерии, генерал-адъютант |<center>30.08.1865—26.02.1891</center> |- |[[Сергей Александрович]] |Его Императорское Высочество, великий князь, генерал-адъютант, генерал-лейтенант, <br /> командующий войсками Московского военного округа с 26.05.1896 |<center>26.02.1891—01.01.1905</center> |- |[[Козлов, Александр Александрович|Козлов Александр Александрович]] |генерал-лейтенант |<center>11.04.1905—15.07.1905</center> |- |[[Дурново, Пётр Павлович|Дурново Пётр Павлович]] |генерал от инфантерии |<center>15.07.1905—24.11.1905</center> |- |[[Дубасов, Фёдор Васильевич|Дубасов Фёдор Васильевич]] |вице-адмирал |<center>24.11.1905—05.07.1906</center> |- |[[Гершельман, Сергей Константинович|Гершельман Сергей Константинович]] |генерал-лейтенант |<center>05.07.1906—17.03.1909</center> |- |Вакансия | |<center>1909—1915</center> |- |[[Сумароков-Эльстон, Феликс Феликсович|Юсупов Феликс Феликсович]] |князь, граф Сумароков-Эльстон, генерал-лейтенант |<center>05.05.1915—03.09.1915</center> |} === Помощник генерал-губернатора === {| class="wikitable" !Ф. И. О. !Титул, чин, звание !Время замещения должности |- |[[Булыгин, Александр Григорьевич|Булыгин Александр Григорьевич]] |гофмейстер |<center>13.09.1902</center> |} Должность губернатора вводилась во исполнение указов [[Пётр I|Петра I]] от 18 декабря 1708 года и 10 января 1714 года — для руководства административными, полицейскими, финансовыми, хозяйственными, военными, судебными учреждениями. При [[Екатерина I|Екатерине I]] (указ от 15 марта 1727 года) на губернаторов были возложены функции «расправы и суда» на подведомственной территории. С 1775 года губернатор (до 1865 года именовался гражданским губернатором) подчинялся генерал-губернатору, а с начала XIX века ещё и Министерству внутренних дел. В 1876 году генерал-губернатор получил право отменять любое губернаторское распоряжение. В соответствии с указом от 16 августа 1802 года «о должности начальника губерний» губернатор назначал всех чиновников, контролировал деятельность земских и городских структур общественного самоуправления (думы, магистраты, ратуши), возглавлял высший административно-распорядительный орган губернии — Московское губернское правление. === Губернаторы === {| class="wikitable" !Ф. И. О. !Титул, чин, звание !Время замещения должности |- |[[Стрешнев, Тихон Никитич|Стрешнев Тихон Никитич]] |боярин |<center>03.02.1709—22.02.1711</center> |- |[[Ершов, Василий Семёнович|Ершов Василий Семёнович]] |управитель |<center>22.02.1711—23.01.1712</center> |- |[[Ромодановский, Михаил Григорьевич|Ромодановский Михаил Григорьевич]] |князь, боярин |<center>23.01.1712—30.01.1713</center> |- |[[Салтыков, Алексей Петрович|Салтыков Алексей Петрович]] |боярин |<center>07.1713—02.05.1716</center> |- |[[Нарышкин, Кирилл Алексеевич|Нарышкин Кирилл Алексеевич]] |ближний кравчий |<center>29.05.1716—11.05.1719</center> |- |[[Ромодановский, Иван Фёдорович|Ромодановский Иван Фёдорович]] |князь-кесарь, тайный советник |<center>11.05.1719—07.1724</center> |- |Вакансия | |<center>1724—1726</center> |- |[[Матюшкин, Михаил Афанасьевич|Матюшкин Михаил Афанасьевич]] |генерал-лейтенант (назначен, но по болезни в должность <br /> не вступил и заменен А. Л. Плещеевым) |<center>23.12.1726—28.02.1727</center> |- |[[Плещеев, Алексей Львович|Плещеев Алексей Львович]] |генерал-майор, действительный статский советник (тайный советник) |<center>28.02.1727—1730</center> |- |Вакансия | |<center>1730—1732</center> |- |[[Дельден, Вилим Вилимович|Дельден Вилим Вилимович]] |генерал-лейтенант (назначен, но в Москву за старостью и бессилием <br /> не поехал, вышел в отставку) |<center>13.10.1732—03.01.1733</center> |- |Вакансия | |<center>1733—1734</center> |- |[[Балк, Фёдор Николаевич|Балк Фёдор Николаевич]] |генерал-лейтенант |<center>17.06.1734—1738</center> |- |Вакансия | |<center>1738—1740</center> |- |[[Юсупов, Борис Григорьевич|Юсупов Борис Григорьевич]] |князь, тайный советник, действительный камергер |<center>14.02.1740—31.12.1741</center> |- |Вакансия | |<center>1741—1753</center> |- |[[Голицын, Сергей Алексеевич|Голицын Сергей Алексеевич]] |князь, тайный советник |<center>29.03.1753—12.06.1758</center> |- |[[Черкасский, Пётр Борисович|Черкасский Пётр Борисович]] |князь, генерал-поручик |<center>16.08.1760—17.01.1762</center> |- |[[Жеребцов, Николай Григорьевич|Жеребцов Николай Григорьевич]] |тайный советник |<center>06.03.1762—1764</center> |- |[[Юшков, Иван Иванович|Юшков Иван Иванович]] |тайный советник |<center>17.04.1764—1773</center> |- |[[Остерман, Фёдор Андреевич|Остерман Фёдор Андреевич]] |граф, генерал-поручик |<center>1773—24.11.1780</center> |- |[[Архаров, Николай Петрович|Архаров Николай Петрович]] |генерал-майор (генерал-поручик) |<center>01.01.1781—01.09.1784</center> |- |[[Лопухин, Пётр Васильевич|Лопухин Пётр Васильевич]] |генерал-майор (генерал-поручик) |<center>01.09.1784—02.09.1793</center> |- |[[Долгоруков, Пётр Петрович|Долгоруков Пётр Петрович]] |князь, генерал-майор |<center>02.09.1793—1796</center> |- |[[Козлов, Александр Петрович|Козлов Александр Петрович]] |статский советник (действительный статский советник) |<center>1796—25.09.1798</center> |- |[[Аршеневский, Пётр Яковлевич|Аршеневский Пётр Яковлевич]] |действительный статский советник (тайный советник) |<center>25.09.1798—05.12.1803</center> |- |[[Баранов, Николай Иванович|Баранов Николай Иванович]] |тайный советник |<center>08.01.1804—16.06.1806</center> |- |[[Ланской, Дмитрий Сергеевич|Ланской Дмитрий Сергеевич]] |тайный советник |<center>16.06.1806—17.05.1810</center> |- |[[Обресков, Николай Васильевич|Обресков Николай Васильевич]] |тайный советник |<center>25.06.1810—01.06.1813</center> |- |[[Спиридов, Григорий Григорьевич|Спиридов Григорий Григорьевич]] |действительный статский советник |<center>01.06.1813—1815</center> |- |[[Долгоруков, Алексей Алексеевич|Долгоруков Алексей Алексеевич]] |князь, действительный статский советник |<center>17.05.1815—26.05.1817</center> |- |[[Дурасов, Егор Александрович|Дурасов Егор Александрович]] |действительный статский советник (тайный советник) |<center>13.07.1817—30.03.1823</center> |- |[[Безобразов, Григорий Михайлович|Безобразов Григорий Михайлович]] |действительный статский советник |<center>30.03.1823—27.01.1829</center> |- |[[Небольсин, Николай Андреевич|Небольсин Николай Андреевич]] |действительный статский советник |<center>28.01.1829—20.01.1838</center> |- |[[Олсуфьев, Василий Дмитриевич|Олсуфьев Василий Дмитриевич]] |в звании камергера, действительный статский советник |<center>13.02.1838—12.10.1840</center> |- |[[Сенявин, Иван Григорьевич|Сенявин Иван Григорьевич]] |в звании камергера, действительный статский советник |<center>24.10.1840—02.05.1844</center> |- |[[Капнист, Иван Васильевич|Капнист Иван Васильевич]] |действительный статский советник (тайный советник) |<center>02.05.1844—13.09.1855</center> |- |[[Синельников, Николай Петрович|Синельников Николай Петрович]] |генерал-майор |<center>18.09.1855—18.01.1857</center> |- |[[Щербатов, Николай Александрович|Щербатов Николай Александрович]] |князь, действительный статский советник |<center>20.01.1857—03.07.1859</center> |- |[[Корнилов, Фёдор Петрович|Корнилов Фёдор Петрович]] |действительный статский советник |<center>03.07.1859—05.05.1861</center> |- |[[Оболенский, Алексей Васильевич|Оболенский Алексей Васильевич]] |князь, Свита Его Величества, генерал-майор |<center>09.05.1861—29.11.1866</center> |- |[[Сиверс, Александр Карлович|Сиверс Александр Карлович]] |граф, в звании камергера, действительный статский советник (тайный советник) |<center>29.11.1866—27.10.1867</center> |- |[[Баранов, Александр Иванович (губернатор)|Баранов Александр Иванович]] |Свита Его Величества, генерал-майор |<center>31.10.1867—24.09.1868</center> |- |[[Фонвизин, Иван Сергеевич|Фонвизин Иван Сергеевич]] |действительный статский советник |<center>24.09.1868—11.09.1870</center> |- |[[Ливен, Андрей Александрович|Ливен Андрей Александрович]] |князь, в звании камер-юнкера, статский советник, и. д. <br /> (утверждён 01.01.1871 с произведением <br /> в действительные статские советники) |<center>11.09.1870—27.11.1872</center> |- |[[Дурново, Пётр Павлович|Дурново Пётр Павлович]] |Свита Его Величества, генерал-майор (генерал-лейтенант) |<center>16.12.1872—14.09.1878</center> |- |[[Перфильев, Василий Степанович|Перфильев Василий Степанович]] |камергер, действительный статский советник (тайный советник) |<center>14.09.1878—25.04.1887</center> |- |[[Голицын, Владимир Михайлович|Голицын Владимир Михайлович]] |князь, камер-юнкер, статский советник, и. д. <br /> (утверждён 24.04.1888 в звании камергера, <br /> действительного статского советника) |<center>14.05.1887—20.12.1891</center> |- |[[Сипягин, Дмитрий Сергеевич|Сипягин Дмитрий Сергеевич]] |в звании камергера, действительный статский советник |<center>20.12.1891—31.05.1893</center> |- |[[Булыгин, Александр Григорьевич|Булыгин Александр Григорьевич]] |гофмейстер, действительный статский советник |<center>03.06.1893—13.09.1902</center> |- |[[Кристи, Григорий Иванович|Кристи Григорий Иванович]] |в должности егермейстера, действительный статский советник |<center>20.09.1902—09.11.1905</center> |- |[[Джунковский, Владимир Фёдорович|Джунковский Владимир Фёдорович]] |флигель-адъютант, полковник (с 1908 — Свиты Его Величества генерал-майор) |<center>11.11.1905—25.01.1913</center> |- |[[Муравьёв, Николай Леонидович|Муравьёв Николай Леонидович]] |граф, тайный советник |<center>04.02.1913—06.05.1916</center> |- |[[Татищев, Никита Алексеевич|Татищев Никита Алексеевич]] |коллежский советник |<center>11.05.1916—03.03.1917</center> |} === Губернские предводители дворянства === {| class="wikitable" !Ф. И. О. !Титул, чин, звание !Время замещения должности |- |[[Шереметев, Пётр Борисович|Шереметев Пётр Борисович]] |граф, генерал-аншеф, генерал-адъютант |<center>1782—1785</center> |- |[[Измайлов, Михаил Михайлович (губернатор)|Измайлов Михаил Михайлович]] |действительный тайный советник |<center>1785—1791</center> |- |[[Ступишин, Иван Васильевич|Ступишин Иван Васильевич]] |генерал-поручик |<center>1792—1797</center> |- |[[Лобанов-Ростовский, Александр Иванович (генерал)|Лобанов-Ростовский Александр Иванович]] |князь, генерал-майор |<center>1797—01.09.1800</center> |- |[[Петрово-Соловово, Александр Григорьевич|Петрово-Соловово Александр Григорьевич]] |действительный тайный советник |<center>1800—1802</center> |- |[[Дашков, Павел Михайлович|Дашков Павел Михайлович]] |князь, генерал-лейтенант |<center>1802—06.01.1807</center> |- |[[Олсуфьев, Дмитрий Адамович (1769)|Олсуфьев Дмитрий Адамович]] |действительный статский советник |<center>1807—20.12.1808</center> |- |[[Обресков, Николай Васильевич|Обресков Николай Васильевич]] |генерал-майор |<center>1809—1810</center> |- |[[Арсеньев, Василий Дмитриевич|Арсеньев Василий Дмитриевич]] |генерал-майор |<center>1810—1816</center> |- |[[Обольянинов, Пётр Хрисанфович|Обольянинов Пётр Хрисанфович]] |генерал от инфантерии |<center>1816—28.05.1832</center> |- |[[Гудович, Андрей Иванович|Гудович Андрей Иванович]] |граф, генерал-майор (тайный советник) |<center>28.05.1832—05.02.1841</center> |- |[[Небольсин, Николай Андреевич|Небольсин Николай Андреевич]] |действительный тайный советник |<center>03.02.1841—11.02.1844</center> |- |[[Чертков, Александр Дмитриевич|Чертков Александр Дмитриевич]] |действительный статский советник (тайный советник) |<center>11.02.1844—11.02.1856</center> |- |[[Воейков, Пётр Петрович|Воейков Пётр Петрович]] |отставной гвардии полковник (действительный статский советник) |<center>11.02.1856—09.02.1862</center> |- |[[Гагарин, Лев Николаевич|Гагарин Лев Николаевич]] |князь, в должности гофмейстера, действительный статский советник |<center>09.02.1862—10.06.1868</center> |- |[[Мещерский, Александр Васильевич|Мещерский Александр Васильевич]] |князь, отставной генерал-майор, и. д. |<center>11.06.1868—24.09.1868</center> |- |[[Шипов, Николай Павлович|Шипов Николай Павлович]] |действительный статский советник, и. д. |<center>26.09.1868—01.02.1869</center> |- |[[Мещерский, Александр Васильевич|Мещерский Александр Васильевич]] |князь, отставной генерал-майор (тайный советник) |<center>01.02.1869—08.02.1876</center> |- |[[Бобринский, Алексей Васильевич|Бобринский Алексей Васильевич]] |граф, в должности егермейстера, действительный статский советник |<center>14.02.1876—15.05.1883</center> |- |[[Шереметев, Василий Алексеевич|Шереметев Василий Алексеевич]] |в должности егермейстера, действительный статский советник |<center>26.01.1884—05.11.1884</center> |- |[[Шереметев, Сергей Дмитриевич|Шереметев Сергей Дмитриевич]] |граф, в должности егермейстера, действительный статский советник |<center>31.01.1885—08.03.1890</center> |- |[[Ершов, Владимир Иванович|Ершов Владимир Иванович]] |генерал-майор |<center>08.03.1890—21.01.1893</center> |- |[[Трубецкой, Пётр Николаевич|Трубецкой Пётр Николаевич]] |князь, в должности егермейстера, действительный статский советник |<center>21.01.1893—1906</center> |- |[[Базилевский, Пётр Александрович|Базилевский Пётр Александрович]] |статский советник |<center>1906—1908</center> |- |[[Самарин, Александр Дмитриевич|Самарин Александр Дмитриевич]] |действительный статский советник |<center>13.04.1908—1915</center> |- |[[Базилевский, Пётр Александрович|Базилевский Пётр Александрович]] |действительный статский советник |<center>1915—1917</center> |} === Вице-губернаторы === {| class="wikitable" !Ф. И. О. !Титул, чин, звание !Время замещения должности |- |[[Ершов, Василий Семёнович|Ершов Василий Семёнович]] | |<center>23.01.1712—1719</center> |- |[[Воейков, Иван Лукич|Воейков Иван Лукич]] |генерал-майор |<center>24.03.1719—09.03.1726</center> |- |[[Вельяминов-Зернов, Пётр Иванович|Вельяминов-Зернов Пётр Иванович]] |полковник, и. д. (утверждён 28.02.1727) |<center>09.03.1726—21.11.1738</center> |- |[[Юсупов, Борис Григорьевич|Юсупов Борис Григорьевич]] |князь, действительный статский советник, камергер |<center>21.11.1738—14.02.1740</center> |- |[[Брюс, Александр Романович|Брюс Александр Романович]] |граф, генерал-майор |<center>03.03.1740—1741</center> |- |[[Салтыков, Владимир Семёнович|Салтыков Владимир Семёнович]] |граф, бригадир (генерал-майор) |<center>31.12.1741—05.01.1751</center> |- |Вакансия | |<center>1751—1753</center> |- |[[Ушаков, Семён Петрович|Ушаков Семён Петрович]] |статский советник |<center>29.03.1753—1755</center> |- |[[Жеребцов, Николай Григорьевич|Жеребцов Николай Григорьевич]] |действительный статский советник |<center>10.10.1755—06.03.1762</center> |- |[[Реткин, Прокофий|Реткин Прокофий]] |товарищ губернатора |<center>1762—11.06.1764</center> |- |[[Москотиньев, Илья Иванович|Москотиньев Илья Иванович]] |полковник, 1-й товарищ губернатора |<center>22.06.1764—1767</center> |- |[[Киселёв, Иван Алексеевич|Киселёв Иван Алексеевич]] |коллежский советник, 2-й товарищ губернатора |<center>22.06.1764—1766</center> |- |[[Майков, Василий Иванович|Майков Василий Иванович]] |лейб-гвардии капитан, 2-й товарищ губернатора |<center>1766—1767</center> |- |[[Бестужев, Никита Иванович|Бестужев Никита Иванович]] |действительный статский советник, 1-й товарищ губернатора |<center>1767—1780</center> |- |[[Алфимов, Дмитрий Фёдорович|Алфимов Дмитрий Фёдорович]] |коллежский советник (статский советник), 2-й товарищ губернатора |<center>1767—1780</center> |- |[[Фонвизин, Павел Иванович|Фонвизин Павел Иванович]] |бригадир, 1-й товарищ губернатора |<center>1780—1781</center> |- |[[Шварц, Максим Антонович|Шварц Максим Антонович]] |статский советник, 2-й товарищ губернатора |<center>1780—24.06.1781</center> |- |[[Енгалычев, Василий Васильевич|Енгалычев Василий Васильевич]] |князь, бригадир, правящий должность вице-губернатора |<center>1781—1782</center> |- |[[Цуриков, Николай Лаврентьевич|Цуриков Николай Лаврентьевич]] |статский советник |<center>07.1782—11.1782</center> |- |[[Чонжин, Тимофей Иванович|Чонжин Тимофей Иванович]] |коллежский советник |<center>1782—1785</center> |- |[[Козлянинов, Пётр Иванович|Козлянинов Пётр Иванович]] |коллежский советник |<center>1785—1787</center> |- |[[Небольсин, Василий Александрович|Небольсин Василий Александрович]] |статский советник |<center>1787—1789</center> |- |[[Мясоедов, Николай Ефимович|Мясоедов Николай Ефимович]] |действительный статский советник |<center>1790—1793</center> |- |[[Шеншин, Николай Иванович|Шеншин Николай Иванович]] |статский советник |<center>1793—11.02.1797</center> |- |[[Аршеневский, Пётр Яковлевич|Аршеневский Пётр Яковлевич]] |действительный статский советник |<center>11.02.1797—05.09.1798</center> |- |[[Лопухин, Дмитрий Ардалионович|Лопухин Дмитрий Ардалионович]] |статский советник |<center>05.09.1798—26.11.1799</center> |- |[[Вяземский, Фёдор Михайлович|Вяземский Фёдор Михайлович]] |князь, статский советник |<center>14.12.1800—27.12.1801</center> |- |[[Кушников, Сергей Сергеевич|Кушников Сергей Сергеевич]] |статский советник |<center>27.12.1801—19.07.1802</center> |- |[[Ухтомский, Роман Иванович|Ухтомский Роман Иванович]] |князь, действительный статский советник |<center>24.07.1802—12.11.1802</center> |- |[[Брусилов, Николай Иванович|Брусилов Николай Иванович]] |статский советник |<center>26.11.1802—17.03.1806</center> |- |[[Овцын, Александр Николаевич|Овцын Александр Николаевич]] |статский советник |<center>30.05.1806—1809</center> |- |[[Арсеньев, Алексей Иванович|Арсеньев Алексей Иванович]] |действительный статский советник |<center>29.12.1809—13.10.1813</center> |- |[[Дурасов, Егор Александрович|Дурасов Егор Александрович]] |статский советник (действительный статский советник) |<center>13.10.1813—13.07.1817</center> |- |[[Ренкевич, Ефим Ефимович|Ренкевич Ефим Ефимович]] |статский советник |<center>03.08.1817—28.10.1821</center> |- |[[Бибиков, Дмитрий Гаврилович|Бибиков Дмитрий Гаврилович]] |в звании камер-юнкера, статский советник (действительный статский советник) |<center>28.10.1821—28.03.1824</center> |- |[[Храповицкий, Иван Семёнович|Храповицкий Иван Семёнович]] |коллежский советник (статский советник) |<center>28.03.1824—03.04.1827</center> |- |[[Небольсин, Николай Андреевич|Небольсин Николай Андреевич]] |в звании камергера, статский советник |<center>06.05.1827—22.03.1829</center> |- |[[Поспелов, Пётр Алексеевич|Поспелов Пётр Алексеевич]] |коллежский советник |<center>22.03.1829—31.10.1830</center> |- |[[Брусилов, Алексей Николаевич|Брусилов Алексей Николаевич]] |статский советник |<center>31.10.1830—19.06.1831</center> |- |[[Деменков, Пармен Семёнович|Деменков Пармен Семёнович]] |статский советник (действительный статский советник) |<center>19.11.1831—10.08.1837</center> |- |[[Киселёв, Сергей Дмитриевич|Киселёв Сергей Дмитриевич]] |статский советник |<center>10.08.1837—1838</center> |- |[[Новосильцев, Пётр Петрович|Новосильцев Пётр Петрович]] |в звании камергера, коллежский советник (действительный статский советник) |<center>05.02.1838—05.09.1851</center> |- |[[Тимашев-Беринг, Алексей Александрович|Тимашев-Беринг Алексей Александрович]] |статский советник |<center>22.10.1851—12.05.1854</center> |- |[[Давыдов, Иван Иванович|Давыдов Иван Иванович]] |статский советник (действительный статский советник) |<center>25.06.1854—14.07.1861</center> |- |[[Фёдоров, Сергей Петрович|Фёдоров Сергей Петрович]] |статский советник |<center>06.08.1861—25.05.1862</center> |- |[[Спасский, Владимир Никифорович|Спасский Владимир Никифорович]] |в звании камергера, статский советник (действительный статский советник) |<center>25.05.1862—13.03.1864</center> |- |[[Фонвизин, Иван Сергеевич|Фонвизин Иван Сергеевич]] |коллежский советник (действительный статский советник) |<center>20.03.1864—24.09.1868</center> |- |[[Тучков, Александр Павлович|Тучков Александр Павлович]] |в звании камер-юнкера, статский советник |<center>18.10.1868—10.09.1869</center> |- |[[Ливен, Андрей Александрович|Ливен Андрей Александрович]] |светлейший князь, статский советник (действительный статский советник) |<center>10.09.1869—11.09.1870</center> |- |[[Перфильев, Василий Степанович|Перфильев Василий Степанович]] |коллежский советник (камергер, действительный статский советник) |<center>06.11.1870—14.09.1878</center> |- |[[Красовский, Иван Иванович|Красовский Иван Иванович]] |в звании камергера, действительный статский советник |<center>14.09.1878—07.04.1883</center> |- |[[Голицын, Владимир Михайлович|Голицын Владимир Михайлович]] |князь, в звании камер-юнкера, надворный советник, и. д. (в звании камергера, <br /> статский советник) |<center>21.04.1883—14.05.1887</center> |- |[[Ахлестышев, Павел Дмитриевич|Ахлестышев Павел Дмитриевич]] |в звании камергера, статский советник (действительный статский советник) |<center>21.05.1887—03.05.1890</center> |- |[[Оболенский, Василий Васильевич|Оболенский Василий Васильевич]] |князь, в звании камер-юнкера, надворный советник |<center>03.05.1890—29.11.1890</center> |- |[[Баратынский, Лев Андреевич|Баратынский Лев Андреевич]] |в звании камер-юнкера, статский советник (действительный статский советник) |<center>29.11.1890—13.10.1902</center> |- |[[Сабуров, Александр Петрович|Сабуров Александр Петрович]] |коллежский асессор (надворный советник) |<center>10.12.1902—03.07.1905</center> |- |[[Джунковский, Владимир Фёдорович|Джунковский Владимир Фёдорович]] |полковник |<center>12.08.1905—11.11.1905</center> |- |[[Фёдоров, Александр Сергеевич (вице-губернатор)|Фёдоров Александр Сергеевич]] |коллежский советник (действительный статский советник) |<center>02.12.1905—25.03.1910</center> |- |[[Устинов, Адриан Михайлович|Устинов Адриан Михайлович]] |статский советник (действительный статский советник) |<center>10.04.1910—15.08.1916</center> |- |[[Клейнмихель, Николай Владимирович|Клейнмихель Николай Владимирович]] |граф, церемониймейстер |<center>15.08.1916—05.03.1917</center> |} == Дворянские роды == * [[Воробьёвы]] * [[Егоровы]] == Население == [[Файл:2009 Stamp of Russia. Girl band. Moscow Province.jpg|160px|right|thumb|[[Почтовая марка]] [[Россия|России]], [[2009 год]]]] [[Файл:Map of Old Believer Settlements of Moscow Governorate in 1871.jpg|thumb|right|350px|Карта раскольничьих ([[Старообрядчество|старообрядческих]]) селений Московской губернии, 1871 год]] === Численность населения === {| class="wikitable" !Год !Население, чел. !В том числе <br /> городское, чел. |- |1714 | align="right" |711 341<ref name="Тархов" /> | |- |1766 | align="right" |2 231 300<ref name="Тархов" /> | |- |1785 | align="right" |883 900<ref name="Тархов" /> | |- |1847 | align="right" |1 502 564<ref name="Тархов" /> | |- |1897 | align="right" |2 430 581<ref name="Демоскоп Weekly" /> | align="right" |1 134 382 |- |1905 | align="right" |2 656 300<ref name="Тархов" /> | |- |1926 | align="right" |4 570 836<ref name="ДW1926" /> | align="right" |2 705 844 |} {{Wikidata/Population}} === Национальный состав === Национальный состав в 1897 году<ref>[http://demoscope.ru/weekly/ssp/rus_lan_97_uezd.php?reg=827 Демоскоп Weekly — Приложение. Справочник статистических показателей<!-- Заголовок добавлен ботом -->]</ref>: {| class="wikitable" !Уезд ![[русские]] ![[немцы]] |- |Губерния в целом |97,6 % |… |- |Богородский |99,7 % |… |- |Бронницкий |99,8 % |… |- |Верейский |99,6 % |… |- |Волоколамский |99,9 % |… |- |Дмитровский |99,6 % |… |- |Звенигородский |98,9 % |… |- |Клинский |99,7 % |… |- |Коломенский |99,2 % |… |- |Можайский |99,6 % |… |- |Московский |95,6 % |1,5 % |- |Подольский |99,2 % |… |- |Рузский |99,6 % |… |- |Серпуховский |99,0 % |… |} == Карты Московской губернии и сопутствующие источники == <center> {| class="wikitable collapsible collapsed" width="800px" style="font-size:95%;" align="center" ! colspan="13" |Сборный лист военно топографической карты Московской губернии<br />1860 г. Масштаб: 2 версты в дюйме (1 см-840м). |- align="center" | colspan="13" |{{Сборный лист военно топографической карты Московской губернии (карта изображений)|Moscow - Shubert map 2v - 00 - Index list (medium).jpg|800px|center|||bottom-right}}<small>''(При нажатии на необходимый лист будет осуществлён переход на соответствующую карту.)''</small> |} </center> По Московской губернии известно как минимум два основных типа дореволюционных карт, покрывавших всю губернию, — это топографическая карта масштаба 1см=840 м или 1 дюйм=2 версты (в народе называемая «картой Шуберта Московской губернии», сборный которой приведен выше) 1837—1860 годов, и планы межевания 1767—1840 гг. На центральную часть губернии рисовалась в разные годы карта окрестностей Москвы 1см=420 м или 1 дюйм = 1 верста, которая итогово представлена известной картой 1878—1909 годов (более ранние карты — 1838 и 1852 годы). [[Файл:1928 MoscowRegion.jpg|500px|мини|слева|«Карта Московской Губернии» 1928 года, изданная производственным объединением «Геокартпром» Военно-Топографического Управления ГУРККА]] Карты Московской губернии издавались и при советской власти, например «Карта Московской губернии» 1928 года, изданная производственным объединением «Геокартпром» Военно-Топографического Управления ГУРККА. {| class="graytable" |+ | width="29%" |[[Файл:Subdivisions of Russia in 1708 (ru).svg|center|220px]] | width="5%" | | width="29%" |[[Файл:Karta sootvietstvija granic moskovskoj oblasti i gubernii 2.PNG|center|230px]] | width="5%" | | |- | align="center" |Московская губерния в 1708 году | | align="center" |Карта соответствия границ Московской области и губернии | | align="center" |Шоссейные и грунтовые дороги Московской губернии |} == Примечания == {{примечания}} == Литература == * [http://chigirin.narod.ru/book.html#mos Памятная книжка Московской губернии на 1908 год] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180913195553/http://chigirin.narod.ru/book.html#mos |date=2018-09-13 }} * [http://chigirin.narod.ru/book.html#mos Указатель селений и жителей уездов Московской губернии. Москва, 1852] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180913195553/http://chigirin.narod.ru/book.html#mos |date=2018-09-13 }} * [https://web.archive.org/web/20130521145632/http://blacksearcher.ru/forum/viewtopic.php?t=58 Списки населенных мест Московской губернии 1862,1911, JPG] * В. С. Кусов. Земли Московской губернии в XVIII веке. Москва: 2004. == Ссылки == {{НавигацияВД}} * [https://book-olds.ru/BookLibrary/24100-Spiski-i-Pamyatnyie-knizhki-Moskvyi.html Библиотека Царское Село, книги по истории Московской губернии (Памятные книжки, планы и карты), PDF] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210524122734/http://book-olds.ru/BookLibrary/24100-Spiski-i-Pamyatnyie-knizhki-Moskvyi.html |date=2021-05-24 }} * [http://new.runivers.ru/maps/podratlas/35 Карта Московской губернии из «Атласа» А. А. Ильина 1876 года] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220127212735/https://new.runivers.ru/maps/podratlas/35/ |date=2022-01-27 }} (просмотр на движке Google на сайте runivers.ru) * [http://www.remaps.ru/book/msk/ Репринт военно-топографической карты Московской губернии 1860 года издательства «Эндис», С-Пб, 2010] * [http://starye-karty.litera-ru.ru/maps/okr-mos-1878.zip Карта Окрестностей Москвы 1878 года 1 дюйм = 1 верста] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210510144105/http://starye-karty.litera-ru.ru/maps/okr-mos-1878.zip |date=2021-05-10 }} * [http://kornilovi.ru/category/spiski_naselen/moskovskaya_guberniya Алфавитный каталог населенных мест Московской губернии] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210510143355/http://kornilovi.ru/category/spiski_naselen/moskovskaya_guberniya |date=2021-05-10 }} {{ВС}} {{Уезды Московской губернии}} {{Депутаты Государственной думы Российской империи от Московской губернии|nocat=1}} {{Административно-территориальное деление Российской империи}} [[Категория:Московская губерния|*]] [[Категория:Появились в 1708 году]] [[Категория:Исчезли в 1929 году]] <references /> s1xfw8ripw5yctjk82d535leavqqune Владислав Бугера 0 299154 1486216 1479781 2026-09-05T04:18:18Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1486216 wikitext text/x-wiki {{Шахс}} '''Владислав Евгеньевич Бугера''' <ref>{{Cite web|url=http://bugerave.wordpress.com/2014/02/28/о-фамилии-бугера-из-этимологического/|title=О происхождении фамилии «Бугера» из Этимологического словаря украинского языка (Етимологічний словник української мови, Київ, Наукова думка) — см. скан соотв. страницы из словаря в блоге В. Бугеры|author=|website=bugerave.wordpress.com|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}}</ref> (таваллуд {{ТаърихиТаваллуд|24|1|1971}}, [[Уфа]], Ҷумҳурии Автономии Шӯравии Сотсиалистии Бошқурдустон, [[Иттиҳоди Шӯравӣ|СССР]]) — [[файласуф]]и рус<ref name="dslib">«Используя при анализе философии Ф. Ницше классовый подход, российский философ В. Е. Бугера интерпретирует нацизм и сталинизм как два реализованных варианта ницшеанской концепции общества и указывает на то, что идеи Ф. Ницше явились теоретической основой расовой и радикально-националистической политики Третьего Рейха»." — ''[[Кирилченко, Дмитрий Викторович|Кирильченко Д. В.]]'' {{Cite web|url=http://www.dslib.net/istoria-filosofii/socialnyj-ideal-f-nicshe-i-praktika-totalitarnyh-obwestv.html|title=Социальный идеал Ф. Ницше и практика тоталитарных обществ|author=|website=www.dslib.net|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2022-10-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221018183411/http://www.dslib.net/istoria-filosofii/socialnyj-ideal-f-nicshe-i-praktika-totalitarnyh-obwestv.html}} : диссертация … кандидата философских наук : 09.00.03, 09.00.11 / Кирильченко Дмитрий Викторович; [Место защиты: Твер. гос. ун-т]. — Тверь, 2010. — 171 с.</ref>, олим <ref name="weeklystandard">Stephen Schwartz {{Cite web|url=http://www.weeklystandard.com/Content/Public/Articles/000/000/016/156vsrut.asp|title=Murder in Moscow|author=|website=www.weeklystandard.com|date=|lang=|deadlink=yes|accessdate=2014-03-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140301224911/http://www.weeklystandard.com/Content/Public/Articles/000/000/016/156vsrut.asp|archivedate=2014-03-01}} // {{Бе тарҷума 5|The Weekly Standard||en|The Weekly Standard}}, 23 February 2009 ({{Cite web|url=http://www.inosmi.ru/text/translation/247493.html|title=перевод на русский язык|author=|lang=|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090221055545/http://www.inosmi.ru/text/translation/247493.html|archivedate=2009-02-21}}, {{Cite web|url=http://www.alebedev.ru/media/1100.html|title=копия перевода на русский язык|author=|website=www.alebedev.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}})</ref>, публисисти сиёсӣ <ref name="nietzsche">«Политический публицист, хорошо известный среди „краснознаменного“ политического андерграунда России и Украины. <…> В 2000 году стал одним из основателей Группы пролетарских революционеров-коллективистов, регулярно выпускающей — в порядке „самиздата“ — журнал „Пролетарская революция“ и сборники политических статей.» — ''Фьюче, Дмитрий'' {{Cite web|url=http://www.nietzsche.ru/project/meeting/bugera/|title=Встреча с Владиславом Бугерой|author=|website=www.nietzsche.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} // Nietzsche.ru, 22.02.2004</ref> ва ходими чапи ҷамъиятию сиёсӣ мебошад. [[Доктори илм|Доктори илмҳои фалсафа]] <ref>''Аюпов, Рашит'' Знаменитые уроженцы Уфы // газета «[[Вечерняя Уфа]]», № 80 (13260), 05.10.2018, с. 6</ref>, [[профессор]]и кафедраи фалсафаи Университети давлатии техникии нафти Уфа, узви бахши «Диалектикаи материалистӣ – атеизми илмӣ» <ref>{{Cite web|url=http://www.dialog21.ru/naprav/Naprav24_DIALEKTIKA.htm|title=Страница секции РФО «Материалистическая диалектика — научный атеизм»|author=|website=www.dialog21.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2020-10-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201001135858/http://www.dialog21.ru/naprav/Naprav24_DIALEKTIKA.htm}}</ref> Ҷамъияти фалсафаи Русия. Асосгузори мактаби илмии фалсафаи иҷтимоӣ «Илмиёт дар бораи муносибатҳои идоракуни и шахси ҳамчун субстанцияҳои ҷамъияти» («Омӯзиш дар бораи одам ҳамчунин ансамбли муносибатҳои шахси ва идоракуни») <ref name="eifgaz">''[[Байков, Эдуард Артурович|Байков Э. А.]]'' {{Cite web|url=http://www.eifgaz.ru/baykov1-e-09.htm|title=«Новая философская школа»|author=|lang=|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150923234458/http://www.eifgaz.ru/baykov1-e-09.htm|archivedate=2015-09-23}} // «Экономическая и философская газета»</ref>. == Зиндагинома == [[24 январ|24 январи соли]] 1971 дар [[Уфа]] <ref name="eifgaz"/><ref name="famous">{{Cite web|url=http://www.famous-scientists.ru/3058|title=Бугера Владислав Евгеньевич|author=|website=www.famous-scientists.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2019-12-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191229055259/http://www.famous-scientists.ru/3058}} // Энциклопедия «Учёные России», 23.12.2011</ref> таваллуд шудааст. Бародари калон — М. Е. Бугера <ref>См. в блоге В. Бугеры запись {{Cite web|url=https://bugerave.wordpress.com/2015/10/14/два-доклада-в-октябре-2006-года-сперва-о-др/|title=от 14 октября 2015 г.|author=|website=bugerave.wordpress.com|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}}</ref>. Солҳои 1988-1993 дар факултаи фалсафаи Университети давлатии Киев <ref name="eifgaz"/><ref name="famous"/><ref name="philosophy"/> таҳсил кардааст. Аз моҳи феврали соли 1996 дар Университети давлатии нафту техникӣ дарс мегӯяд, аз моҳи июль соли 2002 - доценти кафедраи философияи. Аз моҳи феврали соли 2010 - профессори кафедраи философияи университети нафту техникӣ ҳисоб мешавад.<ref name="eifgaz"/><ref name="famous"/><ref name="philosophy"/><ref>{{Cite web|url=http://rusoil.net/faculty/33|title=Страница кафедры философии на сайте УГНТУ|author=|website=rusoil.net|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2019-12-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191222032453/http://www.rusoil.net/faculty/33}}</ref>. Дар соли 2001 дар Университети ба номи Ломоносови шаҳри Москва дар таҳти раҳбарии ходими хидматнишондодаи илми Ҷумҳурии Бошқурдустон - доктори илмҳои фалсафа, профессор Р. Камаев диссертацияро дар бораи дарёфт кардани номзади илмҳои фалсафа дар мавзуи "Ницшиани ҳамчун феномени ҷамъияти: ва таҳқиқи иҷтимоъи ва хидмати он дар омӯзиши фалсафаи иҷтимои" ҳимоят кардааст.<ref name="philosophy">{{Cite web|url=http://philosophy.rusoil.net/default.aspx?link=96|title=Бугера Владислав Евгеньевич|author=|lang=|deadlink=yes|archiveurl=https://archive.li/20140225033316/http://philosophy.rusoil.net/default.aspx?link=96|archivedate=2014-02-25}} // Официальный сайт кафедры философии УГНТУ</ref><ref name="vest-news">''Кулакова Т.'' {{Cite web|url=http://www.vest-news.ru/article.php?id=6351|title=По примеру Ромео и Джульетты|author=|website=www.vest-news.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2015-06-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150622064853/http://www.vest-news.ru/article.php?id=6351}} // «Весть», 21.02.2008</ref>. Дар соли 2002 барои баланд бардоштани касби худ курсӣ кӯтоҳмуддатро дар бораи назарияи фаҳмиш дар университети Аврупои маркази гузаштааст.<ref name="philosophy"/>. Дар соли 2004 ба ӯ унвони доцентро додаанд. Дар соли 2006 дар университети ба номи М. В. Ломоносов диссертация барои гирифтани унвони доктори илмҳои фалсафа дар мавзуи "муносибат ба молӣ шахси ва идоракуни ҳамчун намуди муносибати шахси" ҳимоя кардааст. Дар соли 2008 суҳбати Бугера бо нависанда ва файласуф Е.А.Байков дар шумораи 44-и Бюллетени Ҷонсон ( {{Бе тарҷума 5|Johnsons Russia List||en|Johnsons Russia List}} ) нашр шуд. Рафики наздик С. Ю. Маркелова.<ref name="weeklystandard"/><ref>''Vladislav Bugera.'' {{Cite web|url=http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2013/02/vladislav-bugera-obituary-for-stanislav.html|title=Obituary for Stanislav Markelov|author=|website=eretik-samizdat.blogspot.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} ({{Cite web|url=http://justicefornorthcaucasus.info/?p=1232515200|title=копия|author=|website=justicefornorthcaucasus.info|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}})</ref> == Фаъолияти сиёсӣ == Сиесӣ фаъолияти 1989-90 — шаҳри Киев, узви иттиҳодияи " Форуми Ватани " (укр. Вітчизняний Форуми) (тамоюли зидди нацаналистои украини). Дар натиҷаи худ сиесӣ мубориза подвергся обвинениям дар гомосексуальности аз ҷониби раҳбари коллеҷ ташкилоти украинй миллатчий Вячеслава Кириленко, хонд дар як гурӯҳ В.Бугерой.<ref>{{Cite book|title=Politychni ob'i︠e︡dnanni︠a︡ Ukraïny|url=https://www.worldcat.org/oclc/30156956|publisher=Vyd-vo "Ukraïna"|date=1993|location=Kyïv|isbn=5-319-01289-6|oclc=30156956|first=A. O.|last=Bilous}}</ref> 1991-92 — узви шӯрои ҷамъиятӣ "Иттиҳоди меҳнаткашон шаҳри Киев" — шаҳрӣ ташкилоти "Иттиҳоди меҳнаткашон Украина аз тарзи нав сохтани социализм" (укр. Спілка трудящих України барои соціалістичну перебудову). 20 августи соли 1991 изҳори, ҳамчун раиси узвий социалисти иттиҳоди донишҷӯен Украини, дастгирии ГКЧП, дар бораи аз баъдан сухан дар мусоҳиба Бо. Шенфилду дар Johnson's Russia List чӣ дар бораи худ сиесӣ гумроҳии.<ref>{{Cite web|url=https://bugerave.wordpress.com/2014/02/28/%d0%ba%d0%b0%d0%ba-%d0%bd%d0%b0%d1%87%d0%b8%d0%bd%d0%b0%d0%bb%d0%b0%d1%81%d1%8c-%d0%bc%d0%be%d1%8f-%d0%bf%d0%be%d0%bb%d0%b8%d1%82%d0%b8%d1%87%d0%b5%d1%81%d0%ba%d0%b0%d1%8f-%d0%b6%d0%b8%d0%b7%d0%bd/|title=Как начиналась моя политическая жизнь|website=bugerave|date=2014-02-28|lang=ru-RU|accessdate=2022-11-21}}</ref> 1992-96 — узви Шӯрои "Марксистской кории ҳизби" (МРП) ва редакционной мушовараи маҷаллаи "Марксист". Бо иҷозати Шӯрои МРП сотрудничал бо Кумитаи барои қоҳир буд ва байналмилалии социализм. Дар соли 1995 таъсис Уфимскую ташкили МРП, якҷоя бо аъзои он берун аз ҳизб дар моҳҳои январ 1996 ш.<ref>{{Cite web|url=http://www.cprf.info/library/politolog/4209.shtml|title=«Независимые марксисты»|website=www.cprf.info|accessdate=2022-11-21|archivedate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191225134356/http://cprf.info/library/politolog/4209.shtml}}</ref> 1994-96 — инструктори иттифоқҳои касабаи иттиҳодияҳои "Кории муқовимати" (дар ҳамкорӣ бо Станислав Маркелов) 1996-98 — ҳамкорӣ бо узвий "Байналмилалии кории ҳизби" вобаста бо "Байналмилалии лигой меҳнаткашон". 1998-2000 — узви фраксияий колективий "Революционий ҳизби кории ". Дар поени низ иборат Марлен Инсаров (интернет-псевдоним). 2000-2005 — муассис (якҷоя бо Марленом Инсаровым) ва узви "Гурӯҳи революционеорий- коллективий пролитарий " (ГПРК). Дар соли 2005 байни В. Бугерой ва М Инсаров рӯй додааст низоъ <ref>{{Cite web|url=https://zahist.wordpress.com/leadership/|title=КЕРІВНИЦТВО|author=Нечипорук said|website=Профспілка "Захист Праці" (UNI, IUF)|date=2009-09-24|lang=uk|accessdate=2022-11-21}}</ref>, аз байн хориҷ кардани В. Бугерой ГПРК аз ҳам ҷудо шудан Гурӯҳ. Дар димна ГПРК сарчашма "Интернационалий Иттиҳоди Колективий Пролетарий Революционий ". Дар соли 2008 дар ИСПРК рӯй додааст ҷудо, овардани ба ҳайатий созмоний "Иттиҳоди Революционий Социалистий". Аз соли 2006 то айни замон кор бар сиесӣ лоиҳаи "Иттиҳоди коллективистов". Дар давраҳои гуногун дар давоми сотрудничал аз якдигаранд Интернационального коммунистического ҷараени дар қаламрави собиқ ИҶШС ва, тибқи баъзе самтҳои рӯшон ва фаъолияти публициостий, бо анархисто-интернационалисто. Дар байни замон дар блоки Левокоммунистий , бунедгардиданий якдигаранд ТИК аз ИДМ, нашр бисере аз он сиесӣ моддаи ва китоби "Ҳуҷҷатҳои "демократӣ централисто"", дар нашри он В. Бугера таҳти роҳбарии бевоситаи иштирок. Нашрия шӯр як қатор публицистически кор ва политологических тадқиқоти, гирифт муқовимат байналмилалии шуҳрат. Бузург ҷои дар омӯзиши ва публицистике В. Бугеры мегирад зиддифашистий мавзӯъҳои. Байналмилалӣ ва ватанӣ муҳаққиқон муроҷиат кунед дар он кор, зикр дорам ки чӣ тавр ин ному насаби муаллиф, ҳам яке аз он тахаллуст — "Г. Васильев"(аввал нашр шуд зери ин ва дигар тахаллус кор Бугера баъдан аз нав нашр шуд ва зери худ номи). В. Бугера фаъолона нашри дар худ ҳанӯз расмии блог ва дар интернет-форумҳо (пеш аз ҳама ба Mail.Ru) матнҳои Интернациолисти коммунисти тамоюли (то соли 2009 ташкилоти худаш занг зад Интернационалий дафтари барои Революционер ҳизби) то он даме, ки ин тамоюл на оғози ҳамкорӣ бо националистий. Бо пешниҳоди В. Бугеры истилоҳи "коллективизм" ба даст овардааст дар лексиконе постсоветских левых фаъолони, ба ғайр аз дигар вазифаҳои худ, боз ва монанди самоназвание муайяни сиесӣ гурӯҳҳои ва онҳо идеологических дастгоҳҳои.<ref>{{Cite web|url=https://leftcom.wordpress.com/2011/10/01/%d0%b4%d0%be%d0%ba%d1%83%d0%bc-%d0%b4%d0%b5%d0%bc%d0%be%d0%ba%d1%80%d0%b0%d1%82%d0%b8%d1%87%d0%b5%d1%81%d0%ba%d0%b8%d1%85-%d1%86%d0%b5%d0%bd%d1%82%d1%80%d0%b0%d0%bb%d0%b8%d1%81%d1%82%d0%be%d0%b2/|title=Документы «демократических централистов»|author=leftcom|website=Левокоммунистический блог|date=2011-10-01|lang=ru-RU|accessdate=2022-11-21}}</ref> == Нигоҳи назариявӣ == В. Е. Бугера мушкилии маданияти иқтисодиро дар фалсафаи рус инкишоф дода истодааст. Бугера дар асоси материализми таърихӣ кушиш намуд, ки инкишофи инсонро на танҳо дар асоси инкишофи муносибатҳои ҷамъиятӣ, балки пеш аз ҳама бо роҳи инкишофи муносибатҳои хоҷагидорӣ ва моликият шарҳ дихад.<ref>''[[Богданов, Александр Александрович|Богданов А. А.]]'' Новый мир / А. А. Богданов. Вопросы социализма: Работы разных лет. — М.: [[Политиздат]], 1990. — С. 32-38. Частично такую постановку вопроса можно усмотреть, пожалуй, лишь у [[Богданов, Александр Александрович|А. А. Богданова]], хотя их трактовки отношений управления и собственности существенно различаются. Здесь Богданов употребляет термины «индивидуализм» и «авторитаризм» в значениях, фактически противоположных значениям терминов «отношения индивидуального и авторитарного управления» у В. Бугеры.</ref> Дар асоси муносибати синфӣ В. Е. Бугера натсизм ва сталинизмро ду версияи амалишудаи консепсияи ҷомеаи Нитсше муайян мекунад ва инчунин қайд мекунад, ки идеяҳои Фридрих Нитсше заминаи назариявии сиёсати нажодпарастӣ ва радикалии миллатгароии Олмони фашистӣ гардиданд.<ref name="dslib"/> == Библиография == === Диссертатсияҳо === * ''Бугера В. Е.'' {{Cite web|url=http://www.nietzsche.ru/look/xxc/politik/bugera-fenomen/|title=Ницшеанство как общественный феномен: его социальная сущность и роль : Социально-философское исследование|author=|website=www.nietzsche.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} : диссертация … кандидата философских наук : 09.00.11. — Уфа, 2000. — 156 с. * ''Бугера В. Е.'' {{Cite web|url=http://www.lib.ua-ru.net/diss/cont/213165.html|title=Отношения собственности и управления как необходимые формы человеческой деятельности|author=|website=www.lib.ua-ru.net|date=|lang=|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305130512/http://www.lib.ua-ru.net/diss/cont/213165.html|archivedate=2016-03-05}}: Дис. … д-ра филос. наук : специальность 09.00.11 <Соц. философия> / Бугера Владислав Евгеньевич; Моск. гос. ун-т им. М. В. Ломоносова. — М.: 2005. — 379 с. === Корҳои илмӣ === ==== Монографияхо ==== * ''Бугера В. Е.'' {{Cite web|url=http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2014/01/blog-post_30.html|title=Социальная сущность и роль философии Ницше.|author=|website=eretik-samizdat.blogspot.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} — Уфа: Изд-во АН Республики Башкортостан «Гилем», 2004. — (тираж 400 экз., ISBN 5-7501-0465-6); — М.: КомКнига, 2005 (тираж 500 экз., ISBN 5-484-00120-X); — М.: КомКнига, 2010 (изд. стереотипное, тираж 500 экз., ISBN 978-5-484-01062-2). (Рецензенты: Ю.&amp;nbsp;И.&amp;nbsp;Семёнов, В.&amp;nbsp;И.&amp;nbsp;Метлов) * ''Бугера В. Е.'' {{Cite web|url=http://www.ogbus.ru/authors/Bugera/Bugera_1.pdf|title=Собственность и управление: философско-экономические очерки.|author=|website=www.ogbus.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304092844/http://www.ogbus.ru/authors/Bugera/Bugera_1.pdf}} — М.: Наука, 2003. — 344 с. Тираж 500 экз., ISBN 5-02-032777-8. (Рецензенты: А.&amp;nbsp;Х.&amp;nbsp;Махмутов, А.&amp;nbsp;Ф.&amp;nbsp;Кудряшев<ref>{{Cite web|url=http://www.ontologys.info/manifest/kudr|title=Биография А. Ф. Кудряшева на сайте Российского Онтологического общества|author=|website=www.ontologys.info|date=|lang=|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190226094107/http://www.ontologys.info/manifest/kudr|archivedate=2019-02-26}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.bashedu.ru/sotrudniki-kafedry-filosofii-i-politologii|title=Об А. Ф. Кудряшеве на сайте БашГУ|author=|website=www.bashedu.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2019-12-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191222155635/http://www.bashedu.ru/sotrudniki-kafedry-filosofii-i-politologii}}</ref>) * ''Бугера В. Е.'' {{Cite web|url=http://www.dialog21.ru/biblio/essence1.htm|title=Сущность человека.|author=|website=www.dialog21.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2017-12-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171202211506/http://www.dialog21.ru/biblio/essence1.htm}} — М.: Наука, 2005. — 300 с. (тираж 500 экз., ISBN 5-02-033820-6); — Saarbrücken: LAP Lambert Academic Publishing, 2011, ISBN 978-3-8465-0845-9 ({{Cite web|url=http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2011/09/blog-post_8438.html|title=копия|author=|website=eretik-samizdat.blogspot.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}}). (Рецензенты: А.&amp;nbsp;Х.&amp;nbsp;Махмутов, А.&amp;nbsp;Ф.&amp;nbsp;Кудряшев, В.&amp;nbsp;В.&amp;nbsp;Дамье) * Исторический материализм в XXI веке: необходимость обновления: Сборник статей / Сост. и ред. В. Е. Бугера. — М.: Компания Спутник+, 2005. Тираж 100 экз., ISBN 5-93406-924-1 * ''Бугера В. Е.'' Гл. 1, п. 5: Компьютеризация производственной деятельности как одна из необходимых предпосылок перехода к бесклассовому обществу. // Философские и прикладные вопросы методологии искусственного интеллекта. — М.: Машиностроение, 2009. — С. 71-79. Тираж 500 экз. ISBN 978-5-217-03453-6. ==== Мақолаҳо ==== * ''Бугера В.'' {{Cite web|url=http://marxistparty.ru/marxist/2.shtml|title=Социал-фашизм|author=|website=marxistparty.ru|date=|lang=ru|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180308023600/http://marxistparty.ru/marxist/2.shtml|archivedate=2018-03-08}} // Марксист. — 1994. — № 2. — С. 27-54 (переиздана в сборнике {{Cite web|url=http://libelli.ru/modernpl/internal.htm#Бугера|title=«В борьбе против буржуазного национализма»|author=|website=libelli.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2019-07-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190724221220/http://libelli.ru/modernpl/internal.htm#Бугера}}). * ''Бугера В.'' {{Cite web|url=http://dialog21.ru/biblio/Bugera_rodstvennye_dushy.htm|title=Родственные души|author=|website=dialog21.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2016-07-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160730175126/http://dialog21.ru/biblio/Bugera_rodstvennye_dushy.htm}} // «Истоки». — № 52 (560). — 26.12.2007. — С. 12. ({{Cite web|url=https://leftcom.wordpress.com/2011/08/29/родственные-души/|title=копия, озаглавленная «Достоевский и Дюма: родственные души»|author=|website=leftcom.wordpress.com|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}}) * ''Бугера В. Е.'' {{Cite web|url=http://bagsu.webservis.ru/Bugera.pdf|title=Экономические причины войн XXI века|author=|website=bagsu.webservis.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} // Экономика и управление: научно-практический журнал. — 2008. — № 4. * ''Бугера В. Е.'' Введение в философский анализ отношений собственности и управления // Вестник Академии наук Республики Башкортостан. — Уфа: Академия наук Республики Башкортостан — 2004. — Т. 9. — № 3. * ''Бугера В. Е., Шакиров&amp;nbsp;И.&amp;nbsp;А.'' О ценности сомнения в познании: современные аспекты старого вопроса // Философские науки. — 2007. — № 9. — С. 129—140. * ''Галлямова&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Р., Бугера В. Е.'' {{Cite web|url=http://www.ogbus.ru/authors/Gallyamova/Gallyamova_1.pdf|title=Развитие критического мышления студентов технических специальностей в процессе преподавания философии: социальное значение и методические аспекты|author=|website=www.ogbus.ru|date=|lang=ru|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304191351/http://www.ogbus.ru/authors/Gallyamova/Gallyamova_1.pdf|archivedate=2016-03-04}} // {{Cite web|url=http://ogbus.ru/article/razvitie-kriticheskogo-myshleniya-studentov-texnicheskix-specialnostej-v-processe-prepodavaniya-im-filosofii-socialnoe-znachenie-i-metodicheskie-aspekty/#more-1538|title=Электронный научный журнал «Нефтегазовое дело». — 2008. — № 1.|author=|website=ogbus.ru|date=|lang=ru|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170701060638/http://ogbus.ru/article/razvitie-kriticheskogo-myshleniya-studentov-texnicheskix-specialnostej-v-processe-prepodavaniya-im-filosofii-socialnoe-znachenie-i-metodicheskie-aspekty/#more-1538|archivedate=2017-07-01}} * ''Бугера В. Е.'' {{Cite web|url=http://www.ogbus.ru/authors/Bugera/Bugera_4.pdf|title=Об одной актуальной проблеме оценки успеваемости студентов нефилософских специальностей в процессе преподавания им философии|author=|website=www.ogbus.ru|date=|lang=ru|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304141825/http://www.ogbus.ru/authors/Bugera/Bugera_4.pdf|archivedate=2016-03-04}} // {{Cite web|url=http://ogbus.ru/article/ob-odnoj-aktualnoj-probleme-ocenki-uspevaemosti-studentov-nefilosofskix-specialnostej-v-processe-prepodavaniya-im-filosofii/#more-1539|title=Электронный научный журнал «Нефтегазовое дело». — 2008. — № 1.|author=|website=ogbus.ru|date=|lang=ru|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170915005150/http://ogbus.ru/article/ob-odnoj-aktualnoj-probleme-ocenki-uspevaemosti-studentov-nefilosofskix-specialnostej-v-processe-prepodavaniya-im-filosofii/#more-1539|archivedate=2017-09-15}} * ''Бугера В. Е.'' {{Cite web|url=http://www.dialog21.ru/biblio/Bugera_3rd_World_War.htm|title=Экономические предпосылки третьего передела мира|author=|website=www.dialog21.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2017-11-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171130134027/http://www.dialog21.ru/biblio/Bugera_3rd_World_War.htm}} // {{Cite web|url=http://ogbus.ru/article/ekonomicheskie-predposylki-tretego-peredela-mira/#more-1551|title=Электронный научный журнал «Нефтегазовое дело». — 2008. — № 1.|author=|website=ogbus.ru|date=|lang=ru|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170701035206/http://ogbus.ru/article/ekonomicheskie-predposylki-tretego-peredela-mira/#more-1551|archivedate=2017-07-01}} ({{Cite web|url=http://ogbus.ru/authors/Bugera/Bugera_3.pdf|title=копия1|author=|website=ogbus.ru|date=|lang=ru|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20091229095407/http://www.ogbus.ru/authors/Bugera/Bugera_3.pdf|archivedate=2009-12-29}}, {{Cite web|url=http://prognoz.eurasian-defence.ru/?q=ekonomicheskie-predposylki-tretego|title=копия2|author=|website=prognoz.eurasian-defence.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2021-12-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211217121840/http://prognoz.eurasian-defence.ru/?q=ekonomicheskie-predposylki-tretego}}, {{Cite web|url=http://zerkalov.org.ua/node/6611|title=копия3|author=|website=zerkalov.org.ua|date=|lang=ru|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170829070605/http://zerkalov.org.ua/node/6611|archivedate=2017-08-29}}) * ''Бугера В. Е.'' Ошибка Норберта Винера, или как определить понятие «управления» // {{Cite web|url=http://www.reflexion.ru/Library/2009RPC.pdf|title=Рефлексивные процессы и управление. Сборник материалов VII Международного симпозиума 15-16 октября 2009 г., Москва|author=|website=www.reflexion.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} / Под ред. В.&amp;nbsp;Е.&amp;nbsp;Лепского — М.: Когито-Центр, 2009. — С. 49-52. ISBN 978-5-89353-299-9 * ''Бугера В. Е., Гиндуллин&amp;nbsp;Н.&amp;nbsp;Ф., Кадырова&amp;nbsp;Г.&amp;nbsp;Ф.'' {{Cite web|url=http://www.work.vegu.ru/vegu/vestnik/DocLib/%D0%91%D1%83%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B0,%20%D0%93%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD,%20%D0%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0_11-16.pdf|title=Что такое отношение собственности и почему этот вопрос имеет существенное значение для развития методологии исследования общественных отношений?|author=|lang=|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140228045818/http://www.work.vegu.ru/vegu/vestnik/DocLib/%D0%91%D1%83%D0%B3%D0%B5%D1%80%D0%B0,%20%D0%93%D0%B8%D0%BD%D0%B4%D1%83%D0%BB%D0%BB%D0%B8%D0%BD,%20%D0%9A%D0%B0%D0%B4%D1%8B%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B0_11-16.pdf|archivedate=2014-02-28}} // Вестник ВЭГУ. — № 4 (66). — 2013. — С. 11-16. * ''Бугера В. Е., Кадырова&amp;nbsp;Г.&amp;nbsp;Ф.'' Индивидуальная и коллективная типология личности: этико-философские и правовые вопросы // Евразийский юридический журнал. — № 1 (80). — 2015. — С. 220—222. * ''Бугера В. Е., Гиндуллин&amp;nbsp;Н.&amp;nbsp;Ф.'' [https://naukarus.com/ukrainskiy-fashizm-i-nitssheanstvo Украинский фашизм и ницшеанство] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20221028081449/https://naukarus.com/ukrainskiy-fashizm-i-nitssheanstvo |date=2022-10-28 }} // Евразийский юридический журнал. — № 7 (86). — 2015. — С. 333—334. * ''Бугера В. Е.'' О коллективистском будущем человечества // Проблема обоснования знания: сб. науч. статей, посвящ. 25-летию методологического семинара при факультете философии и социологии / отв. ред. А.&amp;nbsp;Ф.&amp;nbsp;Кудряшев. — Уфа: РИЦ БашГУ, 2017. — С. 17-23. ISBN 978-5-7477-4370-0 * ''Бугера В.'' Порфирий Иванов и его последователи // Советский пограничник. (Впослед. переимен. в «Пограничник Украины».) — 20 сентября 1991. — № 74. * ''Бугера В.'' {{Cite web|url=http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2014/01/blog-post_24.html|title=Обыкновенный, заурядный фашизм|author=|website=eretik-samizdat.blogspot.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} // Советский пограничник. — 1991. — № 85, 6 ноября. (Статья опубликована под псевдонимом «Герберт Эрнст»; за подписью автора переиздана в сборнике {{Cite web|url=http://libelli.ru/modernpl/internal.htm#Бугера|title=«В борьбе против буржуазного национализма»|author=|website=libelli.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2019-07-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190724221220/http://libelli.ru/modernpl/internal.htm#Бугера}} наряду с несколькими другими, отображающими участие В. Бугеры в политической борьбе на Украине в начале 1990-х гг. Также опубликована [[ВКонтакте]] 24.01.2014 в Цитатнике Владислава Бугеры vk.com/vlad_bugera и в паблике журнала «Еретик» vk.com/eretiksamizdat.) * ''Бугера В.'' Наследники Штрассера // Интервзгляд-Inprecor. — 1993. — № 5. * ''Бугера В.'' {{Cite web|url=http://marxistparty.ru/marxist/1.shtml|title=Смысл жизни сегодня|author=|website=marxistparty.ru|date=|lang=ru|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171108175719/http://marxistparty.ru/marxist/1.shtml|archivedate=2017-11-08}} // Марксист. — 1993. — № 1. — С. 55-59. * ''Бугера В.'' {{Cite web|url=http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2014/02/blog-post_5769.html|title=Будет ли война между Россией и Украиной?|author=|website=eretik-samizdat.blogspot.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} // Рабочая демократия. — 1994. — № 2 (17). (Статья опубликована под псевдонимом «Дмитро Зализняк»; за подписью автора переиздана в сборниках {{Cite web|url=http://sbiblio.com/biblio/archive/bugera_teorija/|title=«Теория и практика коллективизма»|author=|website=sbiblio.com|date=|lang=|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200930023030/http://sbiblio.com/biblio/archive/bugera_teorija/|archivedate=2020-09-30}} и {{Cite web|url=http://libelli.ru/modernpl/internal.htm#Бугера|title=«В борьбе против буржуазного национализма»|author=|website=libelli.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2019-07-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190724221220/http://libelli.ru/modernpl/internal.htm#Бугера}}. Также опубликована [[ВКонтакте]] 02.03.2014 в Цитатнике Владислава Бугеры vk.com/vlad_bugera и в паблике журнала «Еретик» vk.com/eretiksamizdat.) * ''Wladislaw Bugera.'' Der Antisemitismus der «echten Internationalisten» // Direkte Aktion. — September 1994. * ''Бугера В.'' {{Cite web|url=http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2011/11/blog-post_09.html|title=Программа Коллективистской партии (проект)|author=|website=eretik-samizdat.blogspot.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} (переиздан в сборнике {{Cite web|url=http://sbiblio.com/biblio/archive/bugera_teorija/|title=«Теория и практика коллективизма»|author=|website=sbiblio.com|date=|lang=|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200930023030/http://sbiblio.com/biblio/archive/bugera_teorija/|archivedate=2020-09-30}}). * ''Бугера В.'' {{Cite web|url=http://www.alternativy.ru/old/magazine/htm/99_3/esse.htm|title=Компьютеризация как предпосылка социалистической революции|author=|website=www.alternativy.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2020-08-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200813112701/https://www.alternativy.ru/old/magazine/htm/99_3/esse.htm}} // Альтернативы. — 1999. — № 3. ({{Cite web|url=http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2012/08/blog-post_27.html|title=копия|author=|website=eretik-samizdat.blogspot.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}}) ({{Cite web|url=http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2012/04/computerisation-as-premise-of.html|title=на англ. яз.|author=|website=eretik-samizdat.blogspot.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}}) * ''Бугера В.'' {{Cite web|url=http://eretik-samizdat.blogspot.ru/p/blog-page.html|title=Зачем человечеству нужна мировая революция|author=|website=eretik-samizdat.blogspot.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} ({{Cite web|url=http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2012/02/vladislav-bugera-why-does-humanity-need.html|title=на англ. яз.|author=|website=eretik-samizdat.blogspot.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}}) * ''Бугера В.'' {{Cite web|url=http://www.dialog21.ru/biblio/Bugera_Russia_ucraina.htm|title=Завтра война?|author=|website=www.dialog21.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2017-12-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171229100343/http://www.dialog21.ru/biblio/Bugera_Russia_ucraina.htm}} // «Истоки». — № 37 (597). — 10.09.2008. — С. 9. * ''Бугера В.'' {{Cite web|url=http://levsd.ru/obrez/lsd-3.pdf|title=Неужели всё-таки будет война между Россией и Украиной?|author=|website=levsd.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} // ОБщественный РЕЗонанс. — 2009. — № 1(3). — С. 1, 3. * ''Бугера В.'' {{Cite web|url=http://antifa-union.ucoz.ru/_ld/0/1_af-5-f.pdf|title=Экономические причины очередного империалистического передела мира и грядущих революций|author=|website=antifa-union.ucoz.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} // Антифашист. — 2009. — № 1 (5). — С. 3. * ''Vladislav Bugera, Vladimir Sirotin and Peter Khrustalev.'' {{Cite web|url=http://www.solidarity-us.org/site/node/3124|title=Political Repression in Russia.|author=|website=www.solidarity-us.org|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2017-08-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170826112556/https://www.solidarity-us.org/site/node/3124}} // Against The Current. — January-February 2011. — № 150. Публикацию статьи в переводе на испанский яз. см. {{Cite web|url=http://www.vientosur.info/spip.php?article5042|title=здесь|author=|website=www.vientosur.info|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}}; источник, из которого статья была взята для перевода, см. {{Cite web|url=http://www.europe-solidaire.org/spip.php?article19674|title=здесь|author=|website=www.europe-solidaire.org|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2015-06-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150622035319/http://www.europe-solidaire.org/spip.php?article19674}}. * ''Бугера В.'' {{Cite web|url=http://gubkin.info/interesting/122837-tezisy-o-sovremennoy-burzhuaznoy-demokratii.html|title=Тезисы о современной буржуазной демократии|author=|website=gubkin.info|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} // Губкин-инфо, 06.11.2012. ({{Cite web|url=http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2012/10/blog-post_19.html|title=копия|author=|website=eretik-samizdat.blogspot.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}}) * ''Vladislav Bugera.'' {{Cite web|url=http://www.stephenshenfield.net/places/russia/current-politics/168-moscow-kiev-and-the-west-european-far-right|title=Moscow, Kiev, and the West European Far Right.|author=|website=www.stephenshenfield.net|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} 17 April 2015 // {{Cite web|url=http://stephenshenfield.net|title=Сайт Стивена Шенфилда|author=|website=stephenshenfield.net|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} ({{Cite web|url=http://www.criticatac.ro/lefteast/moscow-kiev-and-the-w-e-far-right/|title=копия|author=|website=www.criticatac.ro|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2020-09-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200927230031/http://www.criticatac.ro/lefteast/moscow-kiev-and-the-w-e-far-right/}} в издании {{Cite web|url=http://www.criticatac.ro/lefteast/|title=LeftEast|author=|website=www.criticatac.ro|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2019-12-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191226090836/http://www.criticatac.ro/lefteast/}} на сайте [http://www.criticatac.ro/ CriticAtac] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20150527015509/http://www.criticatac.ro/ |date=2015-05-27 }}) === Мусоҳиба === * ''Байков&amp;nbsp;Э.&amp;nbsp;А.'' {{Cite web|url=http://dialog21.ru/biblio/Bugera_veliky_blef_XX_veka.htm|title=«Великий блеф XX века?»|author=|website=dialog21.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304054018/http://dialog21.ru/biblio/Bugera_veliky_blef_XX_veka.htm}} // «Истоки». — № 32 (488). — 9.08.2006. — С. 11. ({{Cite web|url=http://eretik-samizdat.blogspot.ru/2013/02/xx.html|title=копия|author=|website=eretik-samizdat.blogspot.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}}) ({{Cite web|url=http://russialist.com/2008-204.php#4|title=на англ. яз., под заголовком ''THE GREAT BLUFF''|author=|lang=|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131113073805/http://russialist.com/2008-204.php#4|archivedate=2013-11-13}}) * ''Моргунова, Елена'' {{Cite web|url=http://www.poisknews.ru/2008/01/27/ljubov_po_vertikali.html|title=«Любовь по вертикали» умеет ли коллективный разум поправить власть?|author=|lang=|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080218131255/http://www.poisknews.ru/2008/01/27/ljubov_po_vertikali.html|archivedate=2008-02-18}} // «Поиск» — газета научного сообщества, № 4 (974), 25 января 2008 г. ({{Cite web|url=http://dialog21.ru/biblio/Bugera_lubov_po_vertikaly.htm|title=копия|author=|website=dialog21.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304070349/http://dialog21.ru/biblio/Bugera_lubov_po_vertikaly.htm}}) ({{Cite web|url=http://russialist.com/2008-204.php#3|title=на англ. яз., под заголовком ''THE RARITY OF LOVE''|author=|lang=|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131113073805/http://russialist.com/2008-204.php#3|archivedate=2013-11-13}}) * ''Фьюче, Дмитрий'' {{Cite web|url=http://www.nietzsche.ru/project/meeting/bugera/|title=Встреча с Владиславом Бугерой|author=|website=www.nietzsche.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} // Nietzsche.ru, 22.02.2004 * ''Stephen Shenfield'' My inteview with Vladislav Bugera: from Stephen’s introduction // The Libertarian Communist. {{Cite web|url=http://www.stephenshenfield.net/pdf/lib_com/Lib_Com_23.pdf|title=Issue 23, Summer 2013.|author=|website=www.stephenshenfield.net|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} — P. 20-23. == Эзоҳ == {{Эзоҳ|2}} == Адабиёт == * ''Антонов В. Г., Афанасьев В. Я., Годин В. В., Лялин А. М.'' {{Cite web|url=https://books.google.ru/books?id=tg4hTYWNjxkC&printsec=frontcover&hl=ru&source=gbs_ge_summary_r&cad=0#v=onepage&q&f=false|title=Теория менеджмента: Учебник для вузов.|author=|website=books.google.ru|date=|lang=ru|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} — СПб: «Питер», 2009. — 464 с. * ''Байков Э. А.'' О Дракуле и не только // {{Cite web|url=http://rubuki.com/books/gorizonty-nauki-bashkortostana|title=Байков Э. А. Горизонты науки Башкортостана: Статьи, очерки, эссе.|author=|website=rubuki.com|date=|lang=|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160203175604/http://rubuki.com/books/gorizonty-nauki-bashkortostana|archivedate=2016-02-03}} — 2-е изд. — Уфа: ООО «ХАН», 2008. — С. 35-36. — ISBN 978-5-457-48560-0 * ''Белоногов Г. Е.'' {{Cite web|url=http://scjournal.ru/articles/issn_1997-292X_2012_5-2_05.pdf|title=Роль антропоцентрических элементов в философии русского космизма|author=|website=scjournal.ru|date=|lang=ru|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140712052142/http://scjournal.ru/articles/issn_1997-292X_2012_5-2_05.pdf|archivedate=2014-07-12}} // Исторические, философские, политические и юридические науки, культурология и искусствоведение. Вопросы теории и практики. — 2012. — № 5(19), ч. 2. — С. 22-24. * ''Ломов О.'' {{Cite web|url=http://marxistparty.ru/marxist/3-4.shtml|title=К вопросу о социал-фашизме|author=|website=marxistparty.ru|date=|lang=ru|deadlink=yes|accessdate=2019-12-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180310014918/http://marxistparty.ru/marxist/3-4.shtml|archivedate=2018-03-10}} // Марксист. — 1995-96. — № 3-4. — С. 80-89. * ''Овруцкий&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;В.'' Производство и потребление: диалектика взаимодействия // Философия хозяйства. — 2010. — № 3. — С. 238—247. * ''Суслов&amp;nbsp;М.&amp;nbsp;Г.'' {{Cite web|url=http://do.gendocs.ru/docs/index-153023.html?page=9|title=Об анархизме наших дней. (Критический анализ программных документов РКРП).|author=|lang=|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161009173620/http://do.gendocs.ru/docs/index-153023.html?page=9|archivedate=2016-10-09}} — Пермь: б.и., 2004. — 166 с. * ''Вахитов Р. Р.'' [https://web.archive.org/web/20160406033803/http://xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/2-statya/16459-marksistskaya-filosofiya Марксистская философия] // Башкирская энциклопедия. В 7 т. Т. 4. Л-О / гл. ред. М.&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Ильгамов. — Уфа: Башк. энцикл., 2008. ISBN 978-5-88185-068-5 * [https://web.archive.org/web/20160406031247/http://xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/2-statya/286-bugera-vladislav-evgenevich Бугера, Владислав Евгеньевич] // Башкирская энциклопедия. В 7 т. Т. 7. Ф-Я, с дополнениями / гл. ред. М.&amp;nbsp;А.&amp;nbsp;Ильгамов. — Уфа: Башк. энцикл., 2011. ISBN 978-5-88185-075-3 * [https://web.archive.org/web/20160405210213/http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/2631-bugera-vladislav-evgenevich Бугера, Владислав Евгеньевич] // Башҡорт энциклопедияһы. 7 томда. 1-се т. А-Б / баш мөхәр. М. Ә. Илһамов. — Өфө: Башҡ. энцикл., 2014. ISBN 978-5-88185-153-8 * ''Вәхитов Р. Р.'' [https://web.archive.org/web/20160421092148/http://xn--80ab4e.xn----7sbacsfsccnbdnzsqis3h5a6ivbm.xn--p1ai/index.php/component/content/article/8-statya/9282-marksistik-filosofiya Марксистик философия] // Башҡорт энциклопедияһы. 7 томда. 4-се т. М-Ө / баш мөхәр. М. Ә. Илһамов. — Өфө: Башҡ. энцикл., 2016. ISBN 978-5-88185-286-3 * Бугера Владислав Евгеньевич // Ученые России: Энциклопедия. Т. 4. — М.: «Академия Естествознания», 2008. ISBN 978-5-91327-028-3 * Бугера Владислав Евгеньевич // Ученые России: Энциклопедия. Т. 6. — М.: «Академия Естествознания», 2010. ISBN 978-5-91327-106-8 * Бугера Владислав Евгеньевич // Философы современной России. Энциклопедический словарь. 3-е изд. — М.: Изд. дом «Максимум»; СПб: Изд. дом «Міръ», 2015. ISBN 978-5-98846-117-3 == Пайвандҳо == * [http://bugerave.wordpress.com/ Блог Владислава Бугеры] * {{Cite web|url=http://www.rideo.tv/bugera/|title=Бугера В. Е. — Видео|author=|website=www.rideo.tv|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} * {{Cite web|url=https://eretik-samizdat.blogspot.com/2014/02/blog-post_23.html|title=Работы В. Бугеры|author=|website=eretik-samizdat.blogspot.com|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} в блоге «Еретик» * {{Cite web|url=http://livasprava.info/content/view/5265|title=О разоблачении аферы Олега Верника в воспоминаниях киевского полит. активиста Владимира Задираки|author=|lang=|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171220122848/http://livasprava.info/content/view/5265|archivedate=2017-12-20}} * Vladislav Bugera, Vladimir Sirotin and Peter Khrustalev {{Cite web|url=https://www.marxists.org/history/etol/newspape/atc/3124.html|title=Political Repression in Russia|author=|website=www.marxists.org|date=|lang=|deadlink=no|accessdate=2019-12-25}} // Marxists Internet Archive —{{Ref-en}} — Пер. с русск. — 2011 [[Гурӯҳ:Викинигорон]] [[Гурӯҳ:Файласуфони Русия]] [[Гурӯҳ:Файласуфон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Иқтисоддонҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Инқилобгарони Русия]] [[Гурӯҳ:Инқилобгарони Укроин]] [[Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1971]] [[Гурӯҳ:Зодагони 24 январ]] 44xpedkg28eh5zems7hecfjefe7jnam Лейла Саидова 0 311976 1486180 1486177 2026-09-04T11:59:49Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Адабиёт доир ба фаъолияти Л. Саидова */ Ислоҳ 1486180 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Лейла}} {{Ҳамнасабҳо|Саидова}} {{Олим |ном = Лейла Саидова |номи аслӣ = Лейла Вайсидиновна Саидова |тасвир = Лейла Саидова.jpg |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 24.09.1972 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Душанбе|шаҳри Душанбе }} [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчам|Тоҷикистон}} |маҳалли даргузашт = |фазои илмӣ = педагогика |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]], [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|номзад| илмҳои педагогика}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ ||}} |алма-матер = [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |мукофоту ҷоизаҳо = |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Лейла Вайсидиновна Саидова''' (тав. 24.09.1972, шаҳри Душанбе) — олим, номзади илмҳои педагогика, дотсент. == Зиндагинома == Лейла Саидова солҳои 1989–1994, дар факултети забонҳои хориҷии [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] таҳсил намуда, 1994-2000 ҳамчун омӯзгори кафедраи тарҷума ва услубшиносии ҳамин донишгоҳ, 2000-2008 ба ҳайси мудири кафедраи тарҷума ва услубшиносӣ, 2007-2008 декани факултети забонҳои хориҷии [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] фаъолият намудааст. Аз соли 2008 то 2013 ҳамчун дотсенти кафедраи забони англисӣ, факултети таърих ва муносибатҳои байналмилалии [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] фаъолият карда, аз соли 2014 то 2022 ба ҳайси мудири кафедраи филологияи англисии факултети забонҳои хориҷии ДСРТ ва аз соли 2022 ба ҳайси декани факултети забонҳои хориҷии [[Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] кор мекунад. ==Осор== * Совершенствование преподавания иностранного языка в педагогических вузах Таджикистана. Д., 2009; * Учебно – методическое пособие по практике перевода «Деловая корреспонденция». Д., 2008; * Методическое пособие по практике устной и письменной речи английского языка. Д., 2008; * Учебно-методическое пособие по практической грамматике «Учебные задания». Д., 2010; * Англо-русский словник «Дипломатия и политика». Д., 2011; * Home reading: учебно-методическое пособие по английскому языку для студентов 1-2 курсов языкових факультетов. Д., 2012; * English through dialogues and situations: учебно-методическое пособие по английскому языку для студентов 1-2 курсов языковых факультетов. Д., 2015; * Практикум по художественному переводу» // Учебное пособие для студентов 4 курсов направления «Лингвистика». Д., 2018; * Методические рекомендации «Интерактивние методи, форми и средства обучения». Д., 2019. == Адабиёт доир ба фаъолияти Л. Саидова== * «Российско-Таджикский (славянский) университет» (в одном томе). Энциклопедия./ Главный редактор М.С.Имомов. - Душанбе, 2011. * Российско-Таджикский (Славянский) университет:вчера, сегодня, завтра. 1996-2016. – Душанбе, 2016, - с 244-249. == Пайвандҳо == [http://www.tgpu.tj/index.php?option=com_content&view=article&id=212&Itemid=92&lang=tj Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ] [[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Маорифшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи славянии Русияву Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] [[Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо]] hlyzjzswug3bddeez810txymw9fcprh Бурҷимулло 0 319427 1486214 1410040 2026-09-05T03:03:11Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1486214 wikitext text/x-wiki {{МА | мақом = шаҳрак | номи тоҷикӣ = Бурҷимулла | номи аслӣ = Burchmullo | кишвар = {{Парчам|Ӯзбакистон}} | минтақа = вилояти Тошканд{{!}}Тошканд | шакли минтақа = вилоятҳои Ӯзбакистон{{!}}Вилоят | ноҳия = Ноҳияи Бӯстонлиқ{{!}}Бӯстонлиқ | lat_deg = 41 | lon_deg = 70 | lat_min = 35 | lat_sec = 58 | lon_min = 06 | lon_sec = 05 | CoordScale = | аҳолӣ = 4000 | соли барӯйхатгирӣ = 2005 | ҳайати миллӣ = [[тоҷикон]] | ҳайати динӣ = [[мусулмон]]он | этнохороним = | DST = | сайт = }}'''Бурҷимулло''' ({{Lang-uz|Burchmullo}}; то миёнаи солҳои 70-ум '''Брич-мулло''' - {{Lang-uz|Brichmulla}}) — [[шаҳрак]] дар шимолу шарқи [[вилояти Тошканд]] ([[ноҳияи Бӯстонлиқ]]) дар масофаи тақрибан 100 км аз [[Тошканд]], дар қисми ҷанубу шарқии обанбори Чорбоғ, дар охири ғарби қаторкӯҳҳои Кӯксу, байни дарёҳои Чоткал ва Кӯксу дар баландии 960 м аз сатҳи баҳр, дар наздикии лаби дарёи Кӯксу. Масофа аз Ғазалкент 57 километр аст. Тошканд ва Бурҷимуллоро роҳи мумфарш, ки аз болои пули дарёи Чоткал мегузарад, пайваст мекунад. Аз Тошканд ба Бурҷимулло бо ду роҳ рафтан мумкин аст: тавассути садди обанбори Чорбоғ ё тавассути ағбаи Бур (он ҳангоми сохтмони роҳи сангфарш, ки қаблан як қисми шоҳроҳи Тошканд-Бурҷимулло буд, қисман вайрон карда шудааст) — ба воситаи Чимғон. Инчунин қад-қади роҳе, ки аз шаҳраки Чорбоғ аз атрофи обанбори Чорбоғ, тавассути деҳаҳои Сиҷак, Нанай ва [[Боғистон]] мегузарад, расидан мумкин аст. == Маълумоти таърихӣ ва маҳаллӣ == Деҳа дар шакли муосири худ нисбатан ба наздикӣ ташаккул ёфтааст, ҳангоми кӯчонидани сокинони шаҳракҳои бостонӣ аз соҳилҳои дарёҳои Чоткал ва Кӯксу, ки дар минтақаи обхезии обанбори Чорбоғ қарор гирифтаанд. Тахмин <ref>{{Cite web|url=http://www.brichmulla.orexca.com/history.htm|title=Бричмулла. История и культура. Историческая справка|deadlink=yes|accessdate=2010-11-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130127014603/http://www.brichmulla.orexca.com/history.htm|archivedate=2013-01-27}}</ref> вуҷуд дорад, ки дар асрҳои миёна дар ҷойи деҳа шаҳри Ардланкант мавҷуд буд, ки дар ҳуҷҷатҳои таърихии асри 10 зикр шудааст. Аниқтараш, шазр дар наздикии Бурҷимуллои ҳозира — дар водии дарёи Чоткал воқеъ буд. Маводи бостоншиносие, ки аз ин мавзеъ ёфт шудаанд, ба асрҳои 11—12 тааллуқ доранд. [[Акс:Toshkent_viloyati.jpg|рост|мини| Харита - схемаи вилояти Тошканд ]] Дар Бурҷимулло зиёда аз 4 ҳазор нафар (аз рӯи маълумоти соли 2005) зиндагӣ мекунанд. Аксари оилаҳо дар хонаҳои шахсии худ бо қитъаҳои боғ зиндагӣ мекунанд. Қариб ҳамаи хонаҳои шаҳрак бо қувваи барқ муътадил таъминанд. Шаҳрак оби равон дорад, аммо шабакаи обтаъминкунӣ хеле фарсуда шудааст, ки аксари сокинон аз дарёи Кӯксу оби ошомиданӣ мегиранд, ки сифати оби он хеле хуб аст. Дар шаҳрак (аз соли 2005) як мактаби ибтидоӣ ва миёна (таълимаш бо забони тоҷикӣ)<ref>{{Cite web|url=http://brichmulla.freenet.uz/Vilage_description(brichmulla).doc|title=Паспорт села Бурчмулла|deadlink=yes}}{{Пайванди мурда|date=August 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}: Социально-экономическая характеристика населенного пункта. {{Пайванди мурда}}</ref> ва боғчаи бачагона мавҷуд аст. Инчунин нуқтаи тиббии деҳа, нуқтаи бойторӣ, дорухона мавҷуд аст. Дар ин ҷо якчанд сехи челонгарӣ, устохонаҳои механикӣ ва гаражҳо мавҷуданд. Аҳолии шаҳрак дар фермаи шахсии худ гову гусфанду буз, инчунин парранда парвариш мекунад. Бархе аз сокинон низ аспу харро барои нақлиёт нигоҳ медоранд. Дар қаламрави Бурҷимулло як қатор осоишгоҳҳо ва хонаҳои истироҳат мавчуданд; гирду атрофи он макони дӯстдоштаи истироҳати гурӯҳҳои ғайримуташаккили сайёҳон ва сокинони вилояти Тошканд ва шаҳри Тошканд мебошад. Аммо, сайру саёҳатҳои чандрӯза дар соҳили Кӯксу ва Палтау аз сабаби зарурати гирифтани иҷозатнома барои боздид аз минтақаи сарҳадӣ мушкил аст. Мавсими мусоидтарин барои истироҳати соҳилӣ аз июл то август ва барои аспсаворӣ ва сайёҳӣ — охири апрел ва охири сентябр — аввали октябр аст. Дар Бурҷимулло урфу одатҳои тоҷикони кӯҳистон боқӣ мондааст. Гурӯҳи фолклории «Моҳи тӣбон» амал мекунад. Хусусияти махсуси кулинарӣ — таоми «Хашкак» - асал бо чормағз, "{{Nobr|уро-ош}}" — бо йогурт мебошад. == Иқлим == Иқлими ин минтақа барои истиқомати бароҳати мардум мусоид аст. Ба шарофати доманаҳои [[Қаторкӯҳ|қаторкӯҳҳои]] Чоткал, Пскем ва Кӯксу гирду атрофи шаҳрак, инчунин наздик будани обанбори Чорбоғ ҳарорати ҳаво ҳатто дар гармтарин рӯзҳои тобистон аз +30°С зиёд нест. Бо вуҷуди ин, дар фасли зимистон ҳарорати ҳаво метавонад то -20 ° C паст шавад. Бориш дар шакли борон асосан дар фасли баҳор ва тирамоҳ меборад. Дар фасли зимистон одатан дар кӯҳҳои атроф барф меборад. == Ҷойгиршавӣ ва нақлиёт == Деҳаи Бурҷимулло дар масофаи 125 километр аз [[Тошканд]] ҷойгир аст. Автобуси муқаррарӣ аз шаҳри Ғазалкент ба Бурҷимулло ҳаракат мекард, ки тавассути ағбаи Бур, маҷмааи сайёҳӣ ва лижаронии Чимгон, деҳаи Чимгон, ки дар наздикии он ҷойгир аст; минбаъд қад-қади соҳили обанбори Чорбоғ ва қад-қади пули Чоткал то Бурҷимулло мерафт. Акнун алоҳаа бо шаҳрак ба воситаи таксиҳои хаттӣ (ғайримустамин) ва нақлиёти автомобилии шахсӣ ба роҳ монда мешавад. Наздиктарин истгоҳи роҳи оҳани Ҳоҷикент (вокзали роҳи оҳан аз [[Тошканд]] меояд) дар наздикии шаҳри Чорбоғ ҷойгир аст. == Далелҳо == * Соли 1980 Сергей Никитин аз рӯи ашъори Дмитрий Сухарев суруди машҳури <ref>{{Cite web|url=https://www.fergananews.com/articles/5303|title=Возвращение золотой Бричмуллы. Авторы знаменитой песни выступят с концертом в Узбекистане|author=Ирина Ильина|website=ИА Фергана|date=2007-08-25|publisher=|deadlink=no|accessdate=2019-12-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191213203309/https://www.fergananews.com/articles/5303|archivedate=2019-12-13}}</ref> <ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.realrocks.ru/songs/1730731|title=История одной песни. Программа Татьяны Ёгиной|author=Татьяна Ёгина|website=Realrocks|date=|publisher=|deadlink=yes|accessdate=2019-12-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191213203313/https://www.realrocks.ru/songs/1730731|archivedate=2019-12-13}}</ref> <ref>{{Cite web|url=https://www.fergananews.com/articles/9061|title=Дмитрий Сухарев: «Бричмулла теперь знаменитее, чем Ташкент»|author=Санджар Янышев|website=ИА Фергана|date=2016-08-22|publisher=|deadlink=no|accessdate=2019-12-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191213213151/https://www.fergananews.com/articles/9061|archivedate=2019-12-13}}</ref> «Бричмулла» <ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=1NGBGdhD2iY|title=Брич мулла (Д.Сухарев, С.Никитин)|author=|website=Песни нашего века|date=|publisher=РТР|deadlink=no|accessdate=2019-12-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191209060737/https://www.youtube.com/watch?v=1NGBGdhD2iY|archivedate=2019-12-09}}</ref> («Брич-мулла», «Бричмула», «Бричмула тиллоӣ») навишт. Дар клуби деҳа як ҳуҷраи бахшида ба эҷодкорони суруд дорад ва Сергей Никитин ва Дмитрий Сухарев шаҳрвандони фахрии деҳа мебошанд <ref name=":0" /> <ref>{{Cite web|url=https://mytashkent.uz/2008/02/08/dialog-pod-chinaroy/|title=Диалог под чинарой|author=Ирина Ильина|website=«Московская правда»|date=2008-02-07|publisher=|deadlink=no|accessdate=2019-12-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191213213118/https://mytashkent.uz/2008/02/08/dialog-pod-chinaroy/|archivedate=2019-12-13}}</ref> . == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * {{Cite web|url=http://www.brichmulla.orexca.com/|title=Приветственное слово руководителя сельского схода граждан поселка Бричмулла|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100108034055/http://www.brichmulla.orexca.com/|archivedate=2010-01-08}} * [http://www.orexca.com/rus/birchmulla.shtml Бричмулла на сайте «OrexCA.com»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20061203051237/http://www.orexca.com/rus/birchmulla.shtml |date=2006-12-03 }} * [https://www.youtube.com/watch?v=qCgK3HXOE2Y ''Какая она, Бричмулла?''] в передаче Юрия Сенкевича «Клуб путешественников», [[Соли 1987|1987]] * [https://web.archive.org/web/20090718112001/http://www.ferghana.ru/article.php?id=6231 «Сладострастная отрава, золотая Бричмулла»… Поселок, куда так и не заглянула цивилизация, на сайте Фергана.ру (14.07.2009)] [[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини ноҳияи Бӯстонлиқ]] 6zg14z43ub59mv08viigqezez0fhqof Тим Роббинс 0 322448 1486201 1422926 2026-09-04T20:53:32Z Ҷамшед Ғафуров 26805 /* Филмнома */ 1486201 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |зодгоҳ= {{Зодгоҳ|Уэст-Ковина}}, [[Калифорния]], [[ИМА]] }} '''Тимотӣ Фрэнсис "Тим" Роббинс''' ({{Lang-en|Timothy Francis «Tim» Robbins}} ; тав. {{ТаърихиТаваллуд|16|10|1958}}, [[Уэст Ковина]], [[Калифорния]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]) — [[ҳунарпеша]]и [[синамо]] ва [[телевизион]]и [[ИМА|амрикоӣ]], [[Коргардони филм|коргардони синамо]], [[филмноманавис]] ва [[Таҳиякунандаи филм|продюсери филм]], ки бештар бо нақшҳояш дар филмҳои "Bull Durham" (1988), «Нардбони Ҷейкоб» (1990) ва «Бозингар» (1992), "The Hudsucker Proxy" (1994), «[[Растагорӣ дар Шоушенк]]» (1994), "Nothing to Lose" (1997), "Mystic River" (2003) ва филме, ки ба ӯ [[Нақши дуюми беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|ҷоизаи Оскар барои беҳтарин бозигари дуюмдараҷаро]] овард "War of the Worlds"(2005) маъруф аст. Барои коргардонии [[Драма|драмаи ҷиноии]] "Dead Man Walking" дар соли 1996 ба [[Коргардонии беҳтарин (Оскар, ИМА)|ҷоизаи Оскар барои беҳтарин коргардон]] пешбарӣ шуд. == Зиндагинома == Тим Роббинс дар Уэст Ковина, [[Калифорния]], ИМА дар оилаи Ҷил Роббинс, узви собиқи гурӯҳи The Highwaymen ва ҳунарпеша Мэрӣ Роббинс таваллуд шудааст ва ӯ ҳамчун католик ва бениҳоят диндор ба воя расидааст. Нақши асосӣ дар филми "[[Растагорӣ дар Шоушенк]]" ба Тим Роббинс дар соли 1994 шӯҳрати калон овард. Вай Эндӣ Дюфресн, ноиби президенти бонкро бозид, ки барои ҷинояти содирнакардааш ба ду ҳабси абад маҳкум шудааст. Дар триллери равонии «Роҳ ба Арлингтон» Тим Роббинс бо актёр [[Ҷефф Бриҷес]] кор кардааст. Роббинс ҳамчун Вилям Фаниморро мебозад. Соли 2004 ба ӯ [[ҷоизаи Оскар]] барои беҳтарин нақши дуюмдараҷа (филми "Mystic River" коргардон [[Клинт Иствуд]]) дода шуд. Дар ин филм Тим Роббинс нақши Дейв Бойлро мебозад, марде, ки тамоми зиндагии ӯ ба як фоҷиаи бузург табдил ёфтааст. Дар кӯдакӣ, Дэйв қурбонии таҷовузгар буд ва ҳеҷ гоҳ аз осеби равонӣ шифо наёфт<ref>{{Cite web |url=http://www.ufa.kp.ru/daily/26145/3035382/ |title=5 лучших ролей Тима Роббинса |access-date=2016-11-07 |archive-date=2016-11-07 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161107225040/http://www.ufa.kp.ru/daily/26145/3035382/ |deadlink=no }}</ref>. Пас аз ду сол ӯ дар филми "War of the Worlds"-и [[Стивен Спилберг]] нақш бозид. 1 сентябри соли 2005 дар ҷашнвораи синамои Венетсия нахустнамоиши филми "La vida secreta de las palabras" баргузор шуд. Дар ин филм Тим Роббинс коргар Ҷозефро бозидааст. Дар ин нақш ӯ дар садама ҷароҳат бардошта, муваққатан биноияшро аз даст додааст. [[Антиглобализм|Антиглобалист]]и машҳур мебошад. 13 октябри соли 2008, Тим Роббинс ситораеро дар [[«Хиёбони шӯҳрат»-и Ҳолливуд|хиёбони шӯҳрати]] [[Ҳолливуд]] гирифт<ref>{{Cite web |url=http://video.ru/review/entry/666 |title=На Голливудской аллее славы зажглась звезда Тима Роббинса |accessdate=2010-05-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20090808231614/http://video.ru/review/entry/666 |archivedate=2009-08-08 |deadlink=yes }}</ref>. Соли 2008 нахустнамоиши филми «Шаҳри Эмбер» ({{lang-en|City of Ember}}) баргузор шуд - филми бадеии тахайюлии амрикоии коргардон Гил Кинан, ки дар бораи як шаҳри зеризаминие, ки пеш аз қиёмат барои ҳифзи ҳаёт дар сайёра сохта шуда буд ва дар бораи ду наврасе, ки тасмим гирифтанд, роҳи раҳоӣ аз он пайдо шаванд, нақл мекунад. Филм дар асоси романи фантастикии «Шаҳри Эмбер: Фирор» аз ҷониби [[Ҷин Дюпро]] таҳия шудааст. Тим Роббинс нақши Лорис Ҳарроуро бозидааст. Соли 2010 ӯ албоми сурудҳои аслии худро бо гурӯҳи худ, The Rogues Gallery Band сабт кард. Дар соли 2011 филми калонҳаҷми [[Мартин Кэмпбелл]] "The Green Lantern" ба намоиш гузошта шуд. Роббинс нақши сенатор Ҳаммонд, падари бадкирдори асосӣ доктор Ҳектор Ҳаммондро бозид, ки дар зери таъсири нерӯҳои бегона қобилиятҳои ғайриоддӣ гирифтааст. Қаҳрамони Роббинс дар комиксҳои аслӣ нест, балки махсус барои филм офарида шудааст<ref>{{Cite web |url=https://lenta.ru/news/2010/02/09/robbins/ |title=Тим Роббинс сыграет отца злодея в «Зелёном фонаре» |access-date=2016-11-06 |archive-date=2016-11-06 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161106190214/https://lenta.ru/news/2010/02/09/robbins/ |deadlink=no }}</ref>. == Ҳаёти шахсӣ == Аз соли 1988, Роббинс бо актриса [[Сусан Сарандон|Сюзан Сарандон]] дар издивоҷи ғайривоқеӣ буд; онҳо ду писар доранд: Ҷек Ҳенрӣ (соли таваллудаш 1989) ва Майлз (соли таваллудаш 1992). 24 декабри соли 2009, пас аз 21 соли зиндагии якҷоя, аз ҳам ҷудо шуданд. == Филмнома == === Синамо === {| class="wikitable sortable" |- ! Сол ! Номгӯй ! Нақш ! class=unsortable | Шарҳҳо |- | rowspan="2" | 1984 | ''[[Toy Soldiers (1984 film)|Toy Soldiers]]'' | Boe | |- | ''[[No Small Affair]]'' | Nelson | |- | rowspan="2" | 1985 | ''[[Fraternity Vacation]]'' | Larry "Mother" Tucker | |- | ''[[The Sure Thing]]'' | Gary Cooper | |- | rowspan="2" | 1986 | ''[[Howard the Duck (film)|Howard the Duck]]'' | Phil Blumburtt | |- | ''[[Top Gun]]'' | LTJG. Samuel "Merlin" Wells | |- | rowspan="3" | 1988 | ''[[Five Corners (film)|Five Corners]]'' | Harry | |- | ''[[Bull Durham]]'' | Ebby Calvin "Nuke" LaLoosh | |- | ''[[Tapeheads]]'' | Josh Tager | |- | rowspan="3" | 1989 | ''[[Erik the Viking]]'' | Erik | |- | ''[[Miss Firecracker]]'' | Delmount Williams | |- | ''[[Twister (1989 film)|Twister]]'' | Jeff | |- | rowspan="2" | 1990 | ''[[Jacob's Ladder (1990 film)|Jacob's Ladder]]'' | Jacob Singer | |- | ''[[Cadillac Man]]'' | Larry | |- | 1991 | ''[[Jungle Fever]]'' | Jerry | |- | rowspan="2" | 1992 | ''[[Bob Roberts]]'' | Bob Roberts | Инчунин филмноманавис ва коргардон |- | ''[[The Player (1992 film)|The Player]]'' | Griffin Mill | |- | 1993 | ''[[Short Cuts]]'' | Gene Shepard | |- | rowspan="4" | 1994 | ''[[I.Q. (film)|I.Q.]]'' | Ed Walters | |- | ''[[Prêt-à-Porter (film)|Prêt-à-Porter]]'' | Joe Flynne | |- | ''[[The Shawshank Redemption]]'' | Andy Dufresne | |- | ''[[The Hudsucker Proxy]]'' | Norville Barnes | |- | 1995 | ''[[Dead Man Walking (film)|Dead Man Walking]]'' | | Филмноманавис ва коргардон |- | 1997 | ''[[Nothing to Lose (1997 film)|Nothing to Lose]]'' | Nick Beam | |- | rowspan="3" | 1999 | ''[[Austin Powers: The Spy Who Shagged Me]]'' | "The President" | |- | ''[[Cradle Will Rock]]'' | Voice on Film Reel | Инчунин филмноманавис ва коргардон |- | ''[[Arlington Road]]'' | Oliver Lang/William Fenimore | |- | rowspan="2" | 2000 | ''[[Mission to Mars]]'' | Woodrow "Woody" Blake | |- | ''[[High Fidelity (film)|High Fidelity]]'' | Ian "Ray" Raymond | |- | rowspan="3" | 2001 | ''[[Antitrust (film)|Antitrust]]'' | Gary Winston | |- | ''[[Human Nature (2001 film)|Human Nature]]'' | Dr. Nathan Bronfman | |- | ''[[The Party's Over (2003 film)|The Party's Over]]'' | Худ | |- | 2002 | ''[[The Truth About Charlie]]'' | Lewis Bartholomew | |- | rowspan="2" | 2003 | ''[[Mystic River (film)|Mystic River]]'' | Dave Boyle | |- | ''[[Code 46]]'' | William Geld | |- | 2004 | ''[[Anchorman: The Legend of Ron Burgundy]]'' | Public News Anchor | Камео |- | rowspan="3" | 2005 | ''[[The Secret Life of Words]]'' | Josef | |- | ''[[War of the Worlds (2005 film)|War of the Worlds]]'' | Harlan Ogilvy | |- |''[[Zathura: A Space Adventure]]'' | Mr. Budwing | Cameo |- | rowspan="2" | 2006 | ''[[Tenacious D in The Pick of Destiny]]'' | The Stranger | |- | ''[[Catch a Fire (film)|Catch a Fire]]'' | Nic Vos | |- | 2007 | ''[[Noise (2007 American film)|Noise]]'' | David Owen | |- | rowspan="2" | 2008 | ''[[The Lucky Ones (film)|The Lucky Ones]]'' | Fred Cheaver | |- | ''[[City of Ember]]'' | Loris Harrow | |- | 2011 | ''[[Green Lantern (film)|Green Lantern]]'' | Senator Robert Hammond | |- | rowspan="2" | 2012 | ''[[Back to 1942]]'' | Father Megan | |- | ''[[Thanks for Sharing]]'' | Mike | |- | 2013 | ''[[Life of Crime (film)|Life of Crime]]'' | Frank Dawson | |- | 2014 | ''[[Welcome to Me]]'' | Dr. Moffat | |- | 2015 | ''[[A Perfect Day (2015 film)|A Perfect Day]]'' | B | |- | 2017 | ''[[Marjorie Prime]]'' | Jon | |- | rowspan="2" | 2019 | ''[[VHYes]]'' | Sir Roger Handley III | |- | ''[[Dark Waters (2019 film)|Dark Waters]]'' | Tom Terp | |} === Телевизион === {| class="wikitable sortable" |- ! Сол ! Номгӯй ! Нақш ! class=unsortable | Шарҳҳо |- | 1982 | ''[[St. Elsewhere]]'' | Andrew Reinhardt | 3 қисм |- | rowspan="2" | 1983 | ''[[At Ease (TV series)|At Ease]]'' | Medic | Қисм: "A Tankful of Dollars" |- | ''[[Quarterback Princess]]'' | Marvin | Телефилм |- | rowspan="5" | 1984 | ''[[Legmen]]'' | Brewster Kingston | Қисм: "How the Other Half Dies" |- | ''[[Hardcastle and McCormick]]'' | Inmate Johnson | Қисм: "Scared Stiff" |- | ''[[Santa Barbara (TV series)|Santa Barbara]]'' | Man | Қисм #1.8 |- | ''[[The Love Boat]]'' | Young Erik | 2 қисм |- | ''[[Hill Street Blues]]'' | Officer Lawrence "Larry" Swann | Қисм: "Rookie Nookie" |- | rowspan="2" | 1985 | ''[[Moonlighting (TV series)|Moonlighting]]'' | Fremmer | Қисм: "Gunfight at the So-So Corral" |- | ''[[Malice in Wonderland (1985 film)|Malice in Wonderland]]'' | [[Joseph Cotten]] | Телефилм |- | rowspan="2" | 1986 | ''[[Amazing Stories (1985 TV series)|Amazing Stories]]'' | Jordan's Phantom | Қисм: "Mirror, Mirror" |- | rowspan="2" | ''[[Saturday Night Live]]'' | Bob Roberts | Қисм: "[[Steve Guttenberg]]/[[The Pretenders]]" |- | 1992 | Худ | Қисм: "Tim Robbins/[[Sinéad O'Connor]]" |- | 1999 | ''[[The Simpsons]]'' | Jim Hope (овоз) | Қисм: "[[Grift of the Magi]]" |- | 2003 | ''Freedom: A History of Us'' | Овоз | 3 қисм |- | 2005 | ''[[Jack & Bobby]]'' | Pres. Robert McCallister (voice) | Қисм: "Legacy" |- | 2011 | ''[[Cinema Verite (2011 film)|Cinema Verite]]'' | Bill Loud<ref>{{Cite web|url=http://www.thefutoncritic.com/news/2011/01/07/diane-lane-tim-robbins-and-james-gandolfini-star-in-hbo-films-cinema-verite-a-dramatic-look-at-the-making-of-the-groundbreaking-documentary-an-american-family-debuting-in-april-53512/20110107hbo08/|title=Diane Lane, Tim Robbins and James Gandolfini Star in HBO Films' "Cinema Verite," A Dramatic Look at the Making of the Groundbreaking Documentary "An American Family" Debuting in April|work=The Futon Critic|accessdate=January 12, 2011}}</ref> | Телефилм |- | 2012 | ''[[Portlandia]]'' | Excellency | 2 қисм |- | 2014 | ''[[The Spoils of Babylon]]'' | Jonas Morehouse | Силсилафилми хурд; 4 қисм |- | rowspan="2" | 2015 | ''[[The Spoils Before Dying]]'' | Red-Vested Bartender | Қисм: "The Trip Trap" |- | ''[[The Brink (TV series)|The Brink]]'' | Secretary of State Walter Larson | Нақши марказӣ; 10 қисм<br>коргардон (Episode: "Half-Cocked") |- | 2018 | ''[[Here and Now (2018 TV series)|Here and Now]]'' | Greg Boatwright | Нақши марказӣ; 10 қисм |- | 2019 | ''[[Castle Rock (TV series)|Castle Rock]]'' | Reginald "Pop" Merrill | Нақши марказӣ (мавсими 2) |- | 2023–2026 | ''[[Silo (TV series)|Silo]]'' | Bernard |Нақши марказӣ |} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://web.archive.org/web/20090309235040/http://www.timrobbins.net/ Вебсайти расмии Тим Роббинс] [[Гурӯҳ:Филмноманависони асри XXI]] [[Гурӯҳ:Филмноманависони асри XX]] [[Гурӯҳ:Филмноманависони ИМА]] [[Гурӯҳ:Филмноманависон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Продюсерони филмҳои асри XXI]] [[Гурӯҳ:Продюсерони филмҳои асри XX]] [[Гурӯҳ:Кинопродюсерҳои ИМА]] [[Гурӯҳ:Коргардонҳои синамо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони ИМА]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ИМА]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]] dgvwdwbdii4miiug57ebrdpcr6j7rqd Шаҳбози Нозимзода 0 325451 1486219 1447183 2026-09-05T06:32:06Z Добрый молодец 53575 1486219 wikitext text/x-wiki {{Варзишгар |ном=Шаҳбози Нозимзода |тахассус=[[самбо]] |шаҳрвандӣ={{парчам|Тоҷикистон}} {{парчам|Русия}} |зодгоҳ= деҳа [[Кӯпрукбошӣ]], [[ноҳияи Кофарниҳон]], [[Кофарниҳон]], [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] |вазн=64 кг |номи пурра=Нозимзода Шаҳбози Сиҷиддин |тасвир=Shakhbozi Nozimzoda on Radio Silver Rain.jpg}} '''Шаҳбози Нозимзода''' (''Нозимзода Шаҳбози Сироҷиддин;'' {{ВД-Дебоча}}) — [[Самбо|гуштигири]] рус, барандаи Ҷоми Русия (2023), барандаи медали биринҷии Чемпионати Русия оид ба самбо (2022, 2025), Устоди варзиши дараҷаи байналмилалӣ (2023). == Зиндагинома == Шаҳбози Нозимзода [[8 Март (деҳа, н. Рӯдакӣ)|8 марти]] [[соли 1999]] дар деҳаи [[Кӯпрукбошӣ]] таваллуд шудааст. Коллеҷи захираҳои олимпии Новосибирскро хатм кардааст. Таҳсил дар Донишгоҳи давлатии геосистемаҳо ва технологияҳои Сибир дар Донишкадаи кадастр ва идоракунии табиат (IKiP)<ref>{{Cite web|url=http://sgugit.ru/news/sportsmeny-sgugit-zavoevali-bronzu-na-chempionate-rossii-po-sambo/|title=Спортсмены СГУГиТ завоевали бронзу на Чемпионате России по самбо|website=sgugit.ru|lang=ru|accessdate=2025-06-07|archivedate=2025-06-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250607194528/https://sgugit.ru/news/sportsmeny-sgugit-zavoevali-bronzu-na-chempionate-rossii-po-sambo/}}</ref>. 27 майи соли 2020 ба ӯ унвони устоди варзиши Русия оид ба самбо дода шуд<ref>{{Cite web|url=https://msrfinfo.ru/awards/1000|title=Приказ Министерства спорта РФ от 27.05.2020 г. № 35-нг. Наградные приказы Министерства спорта России :: Статистика и аналитика развития спорта в России|website=msrfinfo.ru|lang=ru|accessdate=2025-06-07|archivedate=2024-02-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20240221203342/https://msrfinfo.ru/awards/1000}}</ref>. [[File:2023 Russian Sambo Cup.jpg]] Соли 2023 Ҷоми Русия дар [[Кстово]] ва Ҷоми муассисони самбо оид ба самбои ҷангӣ дар [[Маскав]] ғолиб омад<ref>{{Cite web|url=https://asiaplustj.info/tj/news/sports/20230331/du-medali-sambochiyoni-toik-dar-omi-asosguzoroni-sambo-dar-maskav|title=Ду медали самбочиёни тоҷик дар Ҷоми асосгузорони самбо дар Маскав {{!}} Хабарҳои Тоҷикистон ASIA-Plus|website=asiaplustj.info|lang=tg|accessdate=2025-06-07}}</ref>. == Натиҷаҳои варзишиӣ == * Чемпионати Русия оид ба самбо 2022 — {{3}}; * Ҷоми самбои Русия 2023 — {{1}}; * Чемпионати Русия оид ба самбо 2025 — {{3}}; * Чемпионати дастаҳои Русия оид ба самбо 2025 — {{2}}; == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * {{cite web|url=https://www.ncvsm.ru/athletes-and-coaches/569|title=Нозимзода Шахбози Сирожиддин|lang=ru|website=— Новосибирский центр высшего спортивного мастерства|publisher=ncvsm.ru|archive-url=https://web.archive.org/web/20241212151339/https://www.ncvsm.ru/athletes-and-coaches/569|archive-date=2024.12.12|accessdate=2024-09-30|url-status=live|ref=НЦВСМ}} [[Гурӯҳ:Гӯштингирони Русия]] {{ПБ}} mdemqf3ye6ysbwqus8mya3k5p55rx8g Амир Ҳусейн Зарӣ 0 331586 1486213 1474114 2026-09-05T00:06:09Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1486213 wikitext text/x-wiki {{варзишгар | имя = | изображение = | ширина = | полное имя = Амир Ҳусейн Аббос Заре | пол = | прозвища = | специализация = [[вольная борьба|Гӯштини озод]] | гражданство = {{IRI}} | клуб = Иран Малл ([[Теҳрон]]); Амол ([[Амол]])<ref>{{Cite web |url=https://mahachkala.bezformata.com/listnews/irana-k-reshayushim-matcham-klubi/99653078/ |title=Лигаи Ирон: ба бозиҳои ҳалкунанда клубҳо дастгирӣ аз Доғистон меҷӯянд |access-date=2021-11-21 |archive-date=2021-11-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20211121094047/https://mahachkala.bezformata.com/listnews/irana-k-reshayushim-matcham-klubi/99653078/ |url-status=live }}</ref> | дата рождения = 16.01.2001 | место рождения = {{МР|Амол|дар Амол}}, [[Мозандарон]], [[Ирон]] | дата смерти = | место смерти = | года карьеры = | тренеры = | рост = | вес = то 125 кг | медали = {{турнир|[[Летние Олимпийские игры|Бозиҳои олимпӣ]]}} {{медаль|Бронза|[[Летние Олимпийские игры 2020|Токио 2020]]|[[Вольная борьба на летних Олимпийских играх 2020 — до 125 кг (мужчины)|то 125 кг]]}} {{медаль|Серебро|[[Летние Олимпийские игры 2024|Порис 2024]]|[[Вольная борьба на летних Олимпийских играх 2024 — до 125 кг (мужчины)|то 125 кг]]}} {{турнир|[[Чемпионат мира по борьбе|Чемпионати ҷаҳон]]}} {{медаль|Золото|[[Чемпионат мира по борьбе 2021|Осло 2021]]|то 125 кг}} {{медаль|Бронза|[[Чемпионат мира по борьбе 2022|Белград 2022]]|то 125 кг}} {{медаль|Золото|[[Чемпионат мира по борьбе 2023|Белград 2023]]|то 125 кг}} {{медаль|Золото|[[Чемпионат мира по борьбе 2025|Загреб 2025]]|то 125 кг}} {{турнир|[[Летние Азиатские игры|Бозиҳои осиёӣ]]}} {{медаль|Золото|[[Азиатские игры 2023|Ханчжоу 2023]]|[[Борьба на Азиатских играх 2023|то 125 кг]]}} {{турнир|[[Чемпионат Азии по борьбе|Чемпионати Осиё]]}} {{медаль|Золото|[[Чемпионат Азии по борьбе 2024|Бишкек 2024]]|то 125 кг}} {{медаль|Золото|[[Чемпионат Азии по борьбе 2026|Бишкек 2026]]|то 125 кг}} {{турнир|[[Игры исламской солидарности|Бозиҳои ҳамбастагии исломӣ]]}} {{медаль|Золото|[[Игры исламской солидарности 2025|Эр-Риёз 2025]]|то 125 кг}} }} '''Амир Ҳусейн Аббос Зарӣ''' ({{lang-fa|امیرحسین زارع}}) — гӯштигири эронӣ дар услуби [[гӯштини озод]], барандаи медали биринҷии Бозиҳои олимпии 2020 Токио, барандаи медали нуқраи Бозиҳои олимпии 2024, секарата қаҳрамони ҷаҳон (2021, 2023 ва 2025), қаҳрамони Бозиҳои осиёӣ ва чандинкарата қаҳрамони Осиё. == Фаъолият == Дар моҳи июли 2018 дар [[Загреб]] қаҳрамони ҷаҳон байни наврасон шуд<ref>{{Cite web |url=http://www.minsport.alania.gov.ru/news/600 |title=Дмитрий Елканов — победитель первенства мира по вольной борьбе среди юношей, Сергей Козырев — бронзовый призёр |access-date=2021-08-10 |archive-date=2021-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210810123351/http://www.minsport.alania.gov.ru/news/600 |url-status=live |accessdate=2026-05-21 |archivedate=2021-08-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210810123351/http://www.minsport.alania.gov.ru/news/600 }}</ref>. Дар моҳи октябри 2018 дар Бозиҳои олимпии наврасон дар [[Буэнос-Айрес]] ҷои дуюмро гирифт ва дар финал аз гӯштигири рус Сергей Козирев мағлуб шуд<ref>{{Cite web |url=http://minsport.alania.gov.ru/news/756 |title=Сергей Козырев — победитель летних юношеских Олимпийских игр в Буэнос-Айресе |access-date=2021-08-10 |archive-date=2021-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210808182738/http://minsport.alania.gov.ru/news/756 |url-status=live |accessdate=2026-05-21 |archivedate=2021-08-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210808182738/http://minsport.alania.gov.ru/news/756 }}</ref>. Дар моҳи июли 2019 дар шаҳри Чонбурии [[Таиланд]] қаҳрамони Осиё байни наврасон шуд<ref>{{Cite web |url=https://www.vbetnews.com/ru/chempionat-azii-sredi-yunoshej-sbornaya-irana-lider-komandnogo-zacheta-po-volnoj-borbe/ |title=Чемпионати Осиё байни наврасон: тими Эрон — пешсафи ҳисоби дастаӣ |accessdate=2026-05-21 |archivedate=2025-02-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250219203700/https://www.vbetnews.com/ru/chempionat-azii-sredi-yunoshej-sbornaya-irana-lider-komandnogo-zacheta-po-volnoj-borbe }}</ref>. Дар моҳи июни 2021 ба ҳайати тими Эрон барои Бозиҳои олимпии Токио дохил шуд<ref>{{Cite web |url=http://www.wrestrus.ru/news/fsbrnews/Vesti_s_kovra/tokio_202one_sbornaja_irana_nazvala_olimpijskij_sostav |title=Токио-202One: тими Эрон ҳайати олимпиро эълон кард |access-date=2021-08-10 |archive-date=2021-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210810123351/http://www.wrestrus.ru/news/fsbrnews/Vesti_s_kovra/tokio_202one_sbornaja_irana_nazvala_olimpijskij_sostav |url-status=live |accessdate=2026-05-21 |archivedate=2021-08-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210810123351/http://www.wrestrus.ru/news/fsbrnews/Vesti_s_kovra/tokio_202one_sbornaja_irana_nazvala_olimpijskij_sostav }}</ref>. Дар худи Бозиҳои олимпии Токио медали биринҷӣ ба даст овард ва дар мубориза барои ҷои 3-юм гӯштигири чинӣ [[Дэн Чживэй]]-ро шикаст дод<ref>{{Cite web |url=http://wrestrus.ru/news/Novosti_turnirov/olimpijskij_turnir_po_sportivnoj_bor_be_202one/on_line_tokyo_202one_rezul_tati_shestogo_dnja_turnira_obnovljaetsja |title=ON-LINE! Tokyo-202One. Заурбек Сидаков — қаҳрамони олимпӣ |access-date=2021-08-10 |archive-date=2021-08-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210810123351/http://wrestrus.ru/news/Novosti_turnirov/olimpijskij_turnir_po_sportivnoj_bor_be_202one/on_line_tokyo_202one_rezul_tati_shestogo_dnja_turnira_obnovljaetsja |url-status=live |accessdate=2026-05-21 |archivedate=2021-08-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210810123351/http://wrestrus.ru/news/Novosti_turnirov/olimpijskij_turnir_po_sportivnoj_bor_be_202one/on_line_tokyo_202one_rezul_tati_shestogo_dnja_turnira_obnovljaetsja }}</ref>. Дар чемпионати ҷаҳон 2021 дар шаҳри Осло қаҳрамони ҷаҳон дар вазни то 125 кг гардид. Дар финал гӯштигири гурҷӣ Гено Петриашвили-ро мағлуб кард<ref>{{Cite web|url=https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/368739/|title=Гӯштигири гурҷӣ медали нуқраи чемпионати ҷаҳон гирифт|author=Кавказский Узел|website=Кавказский Узел|access-date=2021-10-04|archive-date=2021-10-04|archive-url=https://web.archive.org/web/20211004070422/https://www.kavkaz-uzel.eu/articles/368739/|url-status=live}}</ref>. Соли 2022 дар чемпионати ҷаҳон дар [[Белград]] медали биринҷӣ гирифт. Дар сентябри 2023 дар чемпионати ҷаҳон дар Белград боз Гено Петриашвили-ро дар финал мағлуб карда, қаҳрамони ҷаҳон шуд. 7 октябри 2023 медали тиллои Бозиҳои осиёӣ дар Ханчжоуро ба даст овард<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://sport-liga.net/aziatskie-igry-2023-volnaya-borba-07-10-2023-onlajn-rezultaty-v-k-74-86-97-125-kg-obnovlyaetsya/|title=Бозиҳои осиёӣ-2023: гӯштини озод. Натиҷаҳои онлайн 07.10.2023.|author=|website=|access-date=2023-10-07|archive-date=|archive-url=|url-status=live}}</ref>. 12 апрели 2024 дар [[Бишкек]] бо пирӯзӣ бар гӯштигири қирғиз Айаал Лазарев қаҳрамони Осиё шуд<ref>{{Cite web |url=https://wrestdag.ru/news/20240412/ |title=Медалҳоро гӯштигирони Доғистон ба Узбекистон ва Баҳрайн оварданд |access-date=2024-04-15 |archive-date=2024-04-16 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240416190350/https://wrestdag.ru/news/20240412/ |url-status=live }}</ref>. Дар сентябри 2025 дар чемпионати ҷаҳон дар Загреб дар вазни то 125 кг қаҳрамони ҷаҳон шуд. Дар чемпионати Осиё 2026 дар Бишкек медали тилло ба даст овард. == Дастовардҳо == *Қаҳрамонии Осиё байни наврасон 2018 — {{1}}; *Қаҳрамонии ҷаҳон байни наврасон 2018 — {{1}}; *Бозиҳои олимпии наврасон 2018 — {{2}}; *Қаҳрамонии Осиё байни ҷавонон 2019 — {{1}}; *Қаҳрамонии ҷаҳон байни ҷавонон 2019 — {{2}}; *Чемпионати ҷаҳон U23 2019 — {{1}}; *Бозиҳои олимпӣ 2020 — {{3}}; *Чемпионат ҷаҳон оид ба куштӣ 2021 — {{1}}; *Чемпионат ҷаҳон ба куштӣ 2022 — {{3}}; *Бозиҳои осиёӣ 2022 — {{1}}; *Чемпионат мира оид ба куштӣ 2023 — {{1}}; *Чемпионат Осиё оид ба куштӣ 2024 — {{1}}; *Чемпионат ҷаҳон оид ба куштӣ 2025 — {{1}}; *Чемпионат Осиё оид ба куштӣ 2026 — {{1}}. == Эзоҳҳо == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{ВС}} {{Wrestling-bio-stub}} [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Варзишгарон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Варзишгарони Эрон аз рӯи варзиш]] 0knbi9ceq4n00im99i9fuv34puvvnwk Виктор Тутелян 0 333557 1486215 1485910 2026-09-05T03:46:29Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1486215 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Виктор Александрович Тутелян |номи аслӣ = {{lang-ru|Виктор Александрович Тутельян}} |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 8.2.1942 |зодгоҳ = [[Маскав]] |таърихи даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{URS}}→{{RUS}} |маҳалли даргузашт = |фазои илмӣ = [[тиб]] |ҷои кор = Пажӯҳишгоҳи ғизои АИТР |дараҷаи илмӣ = {{дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои тиб}} |унвони илмӣ = академики АИТР |алма-матер = |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = }} '''Ви́ктор Алекса́ндрович Тутеля́н''' ({{lang-ru|Виктор Александрович Тутельян}}; зод. [[8 феврал]]и [[1942]], [[Маскав]]) — олими шӯравӣ ва рус дар соҳаи мушкилоти ғизо, [[доктори илмҳои тиб]], узви вобаста (1993) ва академики АИТР (1997) / АИР, узви хориҷии АМИ Арманистон. Ходими шоистаи илми Федератсияи Русия (2005), барандаи Ҷоизаи Ҳукумати ФР дар соҳаи илм ва техника (2008)<ref name="Тутельян">{{cite web |url=http://www.takzdorovo.ru/author/viktor-tutelyan/ |title=Виктор Тутельян |publisher=Здоровая Россия |access-date=2016-01-11 |lang=ru |archive-date=2016-03-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160310033007/http://www.takzdorovo.ru/author/viktor-tutelyan/ |url-status=live |accessdate=2026-09-02 |archivedate=2016-03-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160310033007/http://www.takzdorovo.ru/author/viktor-tutelyan/ }}</ref>. == Зиндагинома == Дар оилаи арманӣ таваллуд шудааст. Падараш Александр Александрович Тутелянро надидааст, зеро то замони таваллуд шудани Виктор ӯ дар фронт ҳалок гардида буд. Модараш — Маркит Тутелян, ки решаҳои аҷдодиаш ба Арманистони ғарбӣ (Туркияи имрӯза) меравад. Падари модараш, Оганес Оганесович, дар замони наслкушии арманиҳо ҳамсар ва фарзандонашро аз даст дода, бори дуюм бо бибии Виктор Тутелян Рипсима Арутюновна издивоҷ кардааст. Баъдтар онҳо ба Русия кӯчида, дар Острогожски наздикии Воронеж маскан гирифтанд. Оилаи дуюм 12 фарзанд дошт, ки яке аз онҳо модари Виктор — Макрит буд. Соли 1930 оила ба Маскав кӯчид ва дар он ҷо Макрит бо падари ӯ Александр Александрович шинос шуд<ref>{{cite web|url=https://noev-kovcheg.ru/mag/2014-19/4777.html|title=В поисках формулы здоровья|publisher=Ноев Ковчег|work=№19 (249).|date=2014-10-16|author=|access-date=2020-03-29|url-status=unfit|archive-url=https://web.archive.org/web/20200330010111/https://noev-kovcheg.ru/mag/2014-19/4777.html|archive-date=2020-03-30}}</ref>. Соли 1965 Институти якуми тиббии Маскавро хатм кардааст. Соли 1968 рисолаи номзадиашро дар мавзӯи «Нақши ферментҳои лизосома дар раванди мутобиқшавӣ ба хусусияти ғизо» ва соли 1977 рисолаи докториро таҳти унвони «Хусусиятҳои ферментии лизосомаҳо ва тағйирёбии он таҳти таъсири омилҳои алиментарӣ ва токсикӣ» ҳимоя кард. Муовини директор оид ба корҳои илмӣ ва аз соли 1980 мудири шуъбаи ғизои [[Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии ғизо (Маскав)]]. Директори Пажӯҳишгоҳи ғизои АИТР. Сармуҳаррири маҷаллаи илмии «Масъалаҳои ғизо» (Вопросы питания). Коршиноси Созмони ҷаҳонии тандурустӣ оид ба бехатарии ғизо. Аз соли 2019 — узви Комиссияи олии аттестатсионии назди Вазорати маориф ва илми ФР. Дар солҳои 2015—2017 — иҷрокунандаи вазифаи котиби академии Шуъбаи илмҳои тиббии АИР. == Хонавода == * Писараш — [[Тутелян Алексей Викторович|А. В. Тутелян]] (зод. 1965), иммунолог, академики АИР<ref>{{Cite web |url=https://new.ras.ru/staff/akademiki/tutelyan-aleksey-viktorovich/ |title=Источник |archive-date=2025-11-16 |access-date=2026-01-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251116124758/https://new.ras.ru/staff/akademiki/tutelyan-aleksey-viktorovich/ |url-status=live }}</ref>. == Соҳаи фаъолияти илмӣ == Мушкилоти токсикологияи маҳсулоти ғизоӣ ва танзими гигиении ифлоскунандаҳои асосии ашёи хоми хӯрокворӣ ва маҳсулоти ғизоӣ. Мушкилоти гигиении ғизо вобаста ба оқибатҳои садамаи НБО Чернобил. Муаллифи мақолаҳои сершумори илмӣ мебошад. == Осор == * Биогенез и механизм действия микотоксинов / ''В. А. Тутельян'', 26 с. 21 см, М.: Центр междунар. проектов ГКНТ, 1984 * Вредные вещества пищевых продуктов и степень их опасности для здоровья человека / ''В. А. Тутельян'', 51 с. 21 см, М.: Центр междунар. проектов ГКНТ, 1984 * Микотоксины : (Мед. и биол. аспекты) / ''В. А. Тутельян, Л. В. Кравченко'', 319 с. ил. 22 см, М.: Медицина, 1985 * Микотоксины: исторические аспекты и современные представления / ''В. А. Тутельян'', 29 с. 21 см, М.: Центр междунар. проектов ГКНТ, 1984 * Микронутриенты в питании здорового и больного человека. Учебники и учебные пособия для студентов высших учебных заведений, Колос, 2002. * Национальные и международные системы контроля за загрязнением пищевых продуктов микотоксинами / ''В. А. Тутельян'', 32 с. 21 см, М.: Центр междунар. проектов ГКНТ, 1984 * ''Б. Т. Величковский, В. А. Тутельян, В. Р. Кучма, А. А. Баранов''. Новые возможности профилактической медицины в решении проблем здоровья детей и подростков России. ГЭОТАР-Медиа, 2009 == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * ''Айриян А. П.'' Армянские учёные-медики. Ер., 1998. 276 с. ISBN 99930-1-001-7 == Пайвандҳо == * [https://cyberleninka.ru/article/n/tutelyan-viktor-aleksandrovich Виктор Александрович Тутелян (ба муносибати 70-солагӣ)] {{ПБ}} 181ilgpb4igdq0brqjsj2l6e5r54baa Маркази федералии тадқиқотии ғизо, биотехнология ва бехатарии хӯрокворӣ 0 333561 1486221 1485922 2026-09-05T10:43:06Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5 1486221 wikitext text/x-wiki {{coord|55.7500|37.6415|display=title}} {{Пажӯҳишгоҳ |ном = Маркази федералии тадқиқотии ғизо, биотехнология ва бехатарии хӯрокворӣ |ихтисора = МБДИФ «МФТ ғизо ва биотехнология» |нишон = ФИЦ питания и биотехнологии.png |тасвир = |номи байналмилалӣ = |таъсис = 1930 |мудир = доктори илмҳои тиб, узви вобастаи АИР [[Никитюк Дмитрий Борисович|Д. Б. Никитюк]] |теъдоди кормандон = |аспирантура = |ҷойгиршавӣ = {{RUS}}, [[Маскав]] |суроға = 109240, Маскав, Устинский проезд, х. 2/14 |сайт = [http://www.ion.ru www.ion.ru] }} '''Маркази федералии тадқиқотии ғизо, биотехнология ва бехатарии хӯрокворӣ''' ({{lang-ru|Федеральный исследовательский центр питания, биотехнологии и безопасности пищи }}; собиқ ''Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии ғизои АИТР'') — яке аз муассисаҳои пешбари илмӣ ва пажӯҳишӣ дар соҳаи ғизо ва биотехнология, ки дар шаҳри [[Маскав]]и [[Русия]] ҷойгир аст. == Таърих == Соли 1920 Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии физиологияи ғизо таъсис ёфт, ки роҳбари он шогирд ва ҳамкори наздики [[Сеченов Иван Михайлович|И. М. Сеченов]], яке аз асосгузорони илми ғизо, профессор [[Шатерников Михаил Николаевич|М. Н. Шатерников]] буд. Соли 1927 дар Машварати умумииттифоқӣ оид ба ғизои умумӣ аз ҷониби комиссари халқии тандурустии ҶШСФР [[Семашко Николай Александрович|Н. А. Семашко]] масъалаи ташкили пажӯҳишгоҳи марказии ғизо ба миён гузошта шуд. Ин ниҳод 26 июли соли 1930 чун Институти марказии давлатии ғизои умумии Наркомздрави ҶШСФР таъсис ёфта, роҳбарии он ба олими биохимик, профессор [[Збарский Борис Ильич|Б. И. Збарский]] супорида шуд. Котиби илмии пажӯҳишгоҳ [[Бременер Соломон Михайлович|С. М. Бременер]] буд. Соли 1937 он ба Институти умумииттифоқии ғизои Наркомздрави ИҶШС табдили ном кард ва то соли 1944 роҳбарии онро профессор [[Каганов Всеволод Михайлович|В. М. Каганов]] ба уҳда дошт. Дар солҳои 1941—1943 пажӯҳишгоҳ муваққатан ба шаҳри [[Новосибирск]] эвакуатсия карда шуд. Пас аз таъсиси Академияи илмҳои тиббии ИҶШС (АИТ ИҶШС) дар соли 1944, Пажӯҳишгоҳи ғизо ба низоми академия дохирл гардид. Дар солҳои гуногун роҳбарии пажӯҳишгоҳро профессорон [[Мережинский Михаил Фёдорович|М. Ф. Мережинский]] ва [[Северин Сергей Евгеньевич|С. Е. Северин]], узви вобастаи АИТ ИҶШС О. П. Молчанова, академики АИТ ИҶШС [[Покровский Алексей Алексеевич|А. А. Покровский]] (аз соли 1961), узви вобастаи АИТ ИҶШС [[Шатерников Валерий Андреевич|В. А. Шатерников]] ва [[Волгарёв Михаил Николаевич|М. Н. Волгарёв]] ба уҳда доштанд<ref>{{Cite web |url=http://www.ion.ru/index.php/2008-12-16-10-17-21 |title=Историческая справка |access-date=2012-02-12 |archive-date=2020-08-17 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200817123627/https://ion.ru/index.php/2008-12-16-10-17-21 |url-status=live |accessdate=2026-09-02 |archivedate=2020-08-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200817123627/https://ion.ru/index.php/2008-12-16-10-17-21 }}</ref>. Аз соли 2000 то 2015 сарвари ин муассиса академики АИТР [[Тутелян Виктор Александрович|Виктор Александрович Тутелян]] буд. Аз соли 2015 иҷрокунандаи вазифаи директор ва аз соли 2016 директори марказ — профессор, доктори илмҳои тиб, узви вобастаи АИР [[Никитюк Дмитрий Борисович|Д. Б. Никитюк]] мебошад. == Кормандони маъруф == * [[Шарпенак Анатолий Эрнестович]] (1895—1969) — олими [[биохимия|биохимик]], [[доктори илмҳои тиб]], профессор. Зиёда аз 25 сол мудири озмоишгоҳи мубодилаи сафедаҳои Институти ғизои АИТ ИҶШС буд. Тадқиқотҳои бисёрсолаи ӯ дар соҳаи омӯзиши мубодилаи сафедаҳо ва аминокислотаҳо шуҳрати ҷаҳонӣ доранд<ref>''Петровский К. С. ''[http://www.urologi.ru/books/11_16.html Гигиена питания. — 2-е изд. — М.: Медицина, 1975. — С. 16.] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160306183153/http://www.urologi.ru/books/11_16.html |date=2016-03-06 }}</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Институтҳои илмии ИҶШС]] [[Гурӯҳ:Институтҳои илмии Русия]] [[Гурӯҳ:Институтҳои илмии Маскав]] [[Гурӯҳ:Муассисаҳои буҷетии давлатии илмии федералӣ]] 74hl4rn1qan770iw65eoscgqgsx88et Википедиа:Мақолаҳои дархостӣ/муқаддима 4 333617 1486190 2026-09-04T18:18:46Z VASHGIRD 8035 Саҳифаи нав: {{Shortcut|[[ВП:МД]]}} Дар ин саҳифа рӯйхатҳои мақолаҳои норасо оварда шудаанд. Рӯйхати мавзӯиро интихоб кунед ва дар он пайванди мақолаеро, ки мехоҳед бубинед ва инчунин вариантҳои гуногуни номи мақоларо барои эҷоди [[Википедия:Тағйири масир|тағйири масирҳо]] нави... 1486190 wikitext text/x-wiki {{Shortcut|[[ВП:МД]]}} Дар ин саҳифа рӯйхатҳои мақолаҳои норасо оварда шудаанд. Рӯйхати мавзӯиро интихоб кунед ва дар он пайванди мақолаеро, ки мехоҳед бубинед ва инчунин вариантҳои гуногуни номи мақоларо барои эҷоди [[Википедия:Тағйири масир|тағйири масирҳо]] нависед. Инчунин метавонед ба [[ВП:Интервики|мақола дар бахши дигари Википедия]] ё сарчашмаҳои пайдошуда ишора кунед. Кӯшиш кунед, ки то ҳадди имкон рӯйхати бештар тахассусиро интихоб кунед. Дар сурати набудани рӯйхати муносиби тангу тахассусӣ, аз рӯйхати умумитар истифода баред. Ёдовар мешавем, ки мақоларо дар Википедия ҳар як шахси хоҳишманд метавонад эҷод кунад, аз ҷумла Шумо! Оғози кор бо мақолаҳои аввалин дар [[ВП:Инкубатор|Инкубатор]] беҳтар аст, инчунин метавонед дар [[ВП:ФШ|сиёҳнависҳо]] нависед. Ба Шумо [[ВП:ОҒОЗ|Дастурамал барои оғози зуд]] ва [[Википедия:Роҳнамо|Роҳнамо]] метавонанд кумак кунанд. <center>Ҳамин ҳоло мақола эҷод кунед. Номи мақоларо ворид намоед:</center> <InputBox> type=create default= buttonlabel=Эҷоди мақола width=35 </InputBox> 7s1ti176ui2f7wpz7p0xvl56dp1meqy 1486191 1486190 2026-09-04T18:19:25Z VASHGIRD 8035 1486191 wikitext text/x-wiki {{Shortcut|[[ВП:МД]]}} Дар ин саҳифа рӯйхатҳои мақолаҳои гумшуда оварда шудаанд. Рӯйхати мавзӯиро интихоб кунед ва дар он пайванди мақолаеро, ки мехоҳед бубинед ва инчунин вариантҳои гуногуни номи мақоларо барои эҷоди [[Википедия:Тағйири масир|тағйири масирҳо]] нависед. Инчунин метавонед ба [[ВП:Интервики|мақола дар бахши дигари Википедия]] ё сарчашмаҳои пайдошуда ишора кунед. Кӯшиш кунед, ки то ҳадди имкон рӯйхати бештар тахассусиро интихоб кунед. Дар сурати набудани рӯйхати муносиби тангу тахассусӣ, аз рӯйхати умумитар истифода баред. Ёдовар мешавем, ки мақоларо дар Википедия ҳар як шахси хоҳишманд метавонад эҷод кунад, аз ҷумла Шумо! Оғози кор бо мақолаҳои аввалин дар [[ВП:Инкубатор|Инкубатор]] беҳтар аст, инчунин метавонед дар [[ВП:ФШ|сиёҳнависҳо]] нависед. Ба Шумо [[ВП:ОҒОЗ|Дастурамал барои оғози зуд]] ва [[Википедия:Роҳнамо|Роҳнамо]] метавонанд кумак кунанд. <center>Ҳамин ҳоло мақола эҷод кунед. Номи мақоларо ворид намоед:</center> <InputBox> type=create default= buttonlabel=Эҷоди мақола width=35 </InputBox> m9jj8p4usmd2pvoa5qd0xib1y6ptbee ВП:ФШ 0 333618 1486194 2026-09-04T18:23:04Z VASHGIRD 8035 Тағйири масир ба [[Википедиа:Саҳифаи шахсии корбар]] 1486194 wikitext text/x-wiki #равона [[Википедиа:Саҳифаи шахсии корбар]] 57iogmc1swe41ll2dttup9tqo2dcsxu