Википедиа tgwiki https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3 MediaWiki 1.47.0-wmf.19 first-letter Медиа Вижа Баҳс Корбар Баҳси корбар Википедиа Баҳси Википедиа Акс Баҳси акс Медиавики Баҳси медиавики Шаблон Баҳси шаблон Роҳнамо Баҳси роҳнамо Гурӯҳ Баҳси гурӯҳ Портал Баҳси портал Лоиҳа Баҳси Лоиҳа TimedText TimedText talk Модул Баҳси Модул Event Event talk 0 4274 1486747 1129634 2026-09-12T17:17:59Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Тилло]] 1486747 wikitext text/x-wiki #равона [[Тилло]] ac8pshy4bqqt9q59390u24mzof9i1ah 10 4644 1486786 1486043 2026-09-12T20:35:41Z Zosya95 54344 1486786 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |исм = Рангҳо |from = {{{from|}}} |болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|{{{Ном|{{{title|}}}}}}}}}|from={{{from|}}}}} |сабки_болоӣ={{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| background: linear-gradient(#{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}, #{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}) center calc(100% - 0.5px) / calc(100% - 1px) 16px no-repeat, linear-gradient(#000, #000) center bottom / 100% 17px no-repeat; padding-top:0.25em; padding-bottom:21px; |from={{{from|}}}}}; |тасвир = {{Wikidata |p18 |{{{pic|{{{тасвир|}}}}}} |size={{{андозаи_тасвир|200px}}} |from={{{from|}}} }} |нишонагузорӣ1 = [[Рангҳои веб|HEX]] |матн1 = {{#if: {{{hex|}}}|#{{{hex|}}}}} |викидода1 = p465 |нишонагузорӣ2 = {{#if: {{{sRGB|}}} | [[sRGB]] | [[Модели рангии RGB|RGB]]}}¹ <span style="font-weight:normal;">{{nobr|([[Сурх|r]], [[Сабз|g]], [[Кабуд|b]])}}</span> |матн2 = {{#if: {{{r|}}} | {{nobr|({{{r}}}, {{{g}}}, {{{b}}})}} | {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| {{nobr|({{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|4}}|from=16|base=10}})}}|from={{{from|}}} }} }} |нишонагузорӣ3 = [[Модели рангии CMYK|CMYK]] <span style="font-weight:normal;">{{nobr|([[Фирӯзаранг|c]], [[Арғавонӣ|m]], [[Зард|y]], [[Сиёҳ|k]])}}</span> |матн3 = {{#if: {{{c|}}} | {{nobr|({{{c}}}, {{{m}}}, {{{y}}}, {{{k}}})}} }} |нишонагузорӣ4 = [[Модели рангии HSV|HSV]]² <span style="font-weight:normal;">{{nobr|([[Тобиши ранг|h]], [[Серии ранг|s]], [[Равшанӣ|v]])}}</span> |матн4 = {{#if: {{{h|}}} | {{nobr|({{{h}}}&deg;, {{{s}}}%, {{{v}}}%)}} }} | нишонагузорӣ5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|Дарозии мавҷ}} | матн5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|{{{дарозии мавҷ|}}} нм}} | нишонагузорӣ6 = {{#if: {{{басомад|}}}|Басомад}} | матн6 = {{#if: {{{басомад|}}}|{{{басомад|}}} ТҲс}} | нишонагузорӣ7 = {{#if: {{{муқобил|}}}|Муқобил}} | матн7 = {{#if: {{{муқобил|}}}|[[{{{муқобил|}}}]]}} | нишонагузорӣ8 = {{#if: {{{рамз|}}}|Рамз}} | матн8 = {{#if: {{{рамз|}}}|{{{рамз|}}} }} |поёнӣ = {{#if: {{{r|}}}{{{h|}}} | <nowiki /> }} {{#if: {{{r|}}} |1. Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт)}}<!-- -->{{#if: {{{h|}}} |<br>2. Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт)}} |сабки_поёнӣ = background:transparent; border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left; }}<includeonly> {{#if: {{{nocat|}}} | | {{#if: {{#pos:{{PAGENAME}}|Тобишҳои}} | | [[Гурӯҳ:Рангҳо]] }} }} </includeonly><noinclude>{{doc}}</noinclude> 4wxdb7ro24ajti4k8ru24r702wbxl0e 1486791 1486786 2026-09-12T21:12:42Z Zosya95 54344 1486791 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |исм = Рангҳо |from = {{{from|}}} |болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|{{{Ном|{{{title|}}}}}}}}}|from={{{from|}}}}} |сабки_болоӣ={{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| background: linear-gradient(#{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}, #{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}) center calc(100% - 0.5px) / calc(100% - 1px) 16px no-repeat, linear-gradient(#000, #000) center bottom / 100% 17px no-repeat; padding-top:0.25em; padding-bottom:21px; |from={{{from|}}}}}; |сабки_бадан=width:200px; |тасвир = {{Wikidata |p18 |{{{pic|{{{тасвир|}}}}}} |size={{{андозаи_тасвир|200px}}} |from={{{from|}}} }} |нишонагузорӣ1 = [[Рангҳои веб|HEX]] |матн1 = {{#if: {{{hex|}}}|#{{{hex|}}}}} |викидода1 = p465 |нишонагузорӣ2 = {{#if: {{{sRGB|}}} | [[sRGB]] | [[Модели рангии RGB|RGB]]}}¹ <span style="font-weight:normal;">{{nobr|([[Сурх|r]], [[Сабз|g]], [[Кабуд|b]])}}</span> |матн2 = {{#if: {{{r|}}} | {{nobr|({{{r}}}, {{{g}}}, {{{b}}})}} | {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| {{nobr|({{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|4}}|from=16|base=10}})}}|from={{{from|}}} }} }} |нишонагузорӣ3 = [[Модели рангии CMYK|CMYK]] <span style="font-weight:normal;">{{nobr|([[Фирӯзаранг|c]], [[Арғавонӣ|m]], [[Зард|y]], [[Сиёҳ|k]])}}</span> |матн3 = {{#if: {{{c|}}} | {{nobr|({{{c}}}, {{{m}}}, {{{y}}}, {{{k}}})}} }} |нишонагузорӣ4 = [[Модели рангии HSV|HSV]]² <span style="font-weight:normal;">{{nobr|([[Тобиши ранг|h]], [[Серии ранг|s]], [[Равшанӣ|v]])}}</span> |матн4 = {{#if: {{{h|}}} | {{nobr|({{{h}}}&deg;, {{{s}}}%, {{{v}}}%)}} }} | нишонагузорӣ5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|Дарозии мавҷ}} | матн5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|{{{дарозии мавҷ|}}} нм}} | нишонагузорӣ6 = {{#if: {{{басомад|}}}|Басомад}} | матн6 = {{#if: {{{басомад|}}}|{{{басомад|}}} ТҲс}} | нишонагузорӣ7 = {{#if: {{{муқобил|}}}|Муқобил}} | матн7 = {{#if: {{{муқобил|}}}|[[{{{муқобил|}}}]]}} | нишонагузорӣ8 = {{#if: {{{рамз|}}}|Рамз}} | матн8 = {{#if: {{{рамз|}}}|{{{рамз|}}} }} |поёнӣ = {{#if: {{{r|}}}{{{h|}}} | <nowiki /> }} {{#if: {{{r|}}} |1. Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт)}}<!-- -->{{#if: {{{h|}}} |<br>2. Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт)}} |сабки_поёнӣ = background:transparent; border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left; }}<includeonly> {{#if: {{{nocat|}}} | | {{#if: {{#pos:{{PAGENAME}}|Тобишҳои}} | | [[Гурӯҳ:Рангҳо]] }} }} </includeonly><noinclude>{{doc}}</noinclude> t3i3xfhv8xbxf7cg8cy7aendlo0zrir 1486792 1486791 2026-09-12T21:13:05Z Zosya95 54344 1486792 wikitext text/x-wiki {{Қуттӣ |исм = Рангҳо |from = {{{from|}}} |болоӣ = {{Қуттӣ/ном|{{{ном|{{{Ном|{{{title|}}}}}}}}}|from={{{from|}}}}} |сабки_болоӣ={{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| background: linear-gradient(#{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}, #{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}) center calc(100% - 0.5px) / calc(100% - 1px) 16px no-repeat, linear-gradient(#000, #000) center bottom / 100% 17px no-repeat; padding-top:0.25em; padding-bottom:21px; |from={{{from|}}}}}; |сабки_бадан=width:300px; |тасвир = {{Wikidata |p18 |{{{pic|{{{тасвир|}}}}}} |size={{{андозаи_тасвир|200px}}} |from={{{from|}}} }} |нишонагузорӣ1 = [[Рангҳои веб|HEX]] |матн1 = {{#if: {{{hex|}}}|#{{{hex|}}}}} |викидода1 = p465 |нишонагузорӣ2 = {{#if: {{{sRGB|}}} | [[sRGB]] | [[Модели рангии RGB|RGB]]}}¹ <span style="font-weight:normal;">{{nobr|([[Сурх|r]], [[Сабз|g]], [[Кабуд|b]])}}</span> |матн2 = {{#if: {{{r|}}} | {{nobr|({{{r}}}, {{{g}}}, {{{b}}})}} | {{if-wikidata|p465|{{{hex|}}}| {{nobr|({{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str left|{{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|2}}|2}}|from=16|base=10}}, <!-- -->{{#invoke:BaseConvert|convert|n={{str right|{{wikidata|p465|{{{hex|}}}|plain=true|from={{{from|}}}}}|4}}|from=16|base=10}})}}|from={{{from|}}} }} }} |нишонагузорӣ3 = [[Модели рангии CMYK|CMYK]] <span style="font-weight:normal;">{{nobr|([[Фирӯзаранг|c]], [[Арғавонӣ|m]], [[Зард|y]], [[Сиёҳ|k]])}}</span> |матн3 = {{#if: {{{c|}}} | {{nobr|({{{c}}}, {{{m}}}, {{{y}}}, {{{k}}})}} }} |нишонагузорӣ4 = [[Модели рангии HSV|HSV]]² <span style="font-weight:normal;">{{nobr|([[Тобиши ранг|h]], [[Серии ранг|s]], [[Равшанӣ|v]])}}</span> |матн4 = {{#if: {{{h|}}} | {{nobr|({{{h}}}&deg;, {{{s}}}%, {{{v}}}%)}} }} | нишонагузорӣ5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|Дарозии мавҷ}} | матн5 = {{#if: {{{дарозии мавҷ|}}}|{{{дарозии мавҷ|}}} нм}} | нишонагузорӣ6 = {{#if: {{{басомад|}}}|Басомад}} | матн6 = {{#if: {{{басомад|}}}|{{{басомад|}}} ТҲс}} | нишонагузорӣ7 = {{#if: {{{муқобил|}}}|Муқобил}} | матн7 = {{#if: {{{муқобил|}}}|[[{{{муқобил|}}}]]}} | нишонагузорӣ8 = {{#if: {{{рамз|}}}|Рамз}} | матн8 = {{#if: {{{рамз|}}}|{{{рамз|}}} }} |поёнӣ = {{#if: {{{r|}}}{{{h|}}} | <nowiki /> }} {{#if: {{{r|}}} |1. Нормализатсия ба диапазони [0–255] (байт)}}<!-- -->{{#if: {{{h|}}} |<br>2. Нормализатсия ба диапазони [0—100] (байт)}} |сабки_поёнӣ = background:transparent; border-top:1px solid #a2a9b1; color:#54595d; padding-top:0.5em; text-align:left; }}<includeonly> {{#if: {{{nocat|}}} | | {{#if: {{#pos:{{PAGENAME}}|Тобишҳои}} | | [[Гурӯҳ:Рангҳо]] }} }} </includeonly><noinclude>{{doc}}</noinclude> otq10jqffocfd8hq6j3itoy4p4rvut0 0 4646 1486797 1486053 2026-09-13T04:07:13Z Zosya95 54344 1486797 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ранг |hex=FF0000 |r=255|g=0|b=0 |c=0|m=100|y=100|k=0 |h=0|s=100|v=100 |тасвир={{photomontage | photo1a=Pomegranate02 edit.jpg | photo1b=Cardinal.jpg | photo1c= | photo2a=Cardinal Théodore Adrien Sarr 2.JPG | photo2b= | photo2c=Magdalena Frackowiak.jpg | photo3a=Chinese honor guard in column 070322-F-0193C-014.JPEG |size=280 |color_border = #AAAAAA |position = center | рамз={{hlist|[[Шодӣ]]|[[Бахт]]|[[Нерӯ]]|[[Меҳргон]]|[[Хатар]]|[[Оташ]]}} }} }} '''Сурх''' рангест, ки дар канори дарозмавҷи спектри намоёни рӯшноӣ, дар канори ранги норинҷӣ ва муқобили бунафш ҷойгир аст. Дарозии мавҷи асосии он тақрибан 625–750 нанометр мебошад.<ref name="Georgia State University Department of Physics and Astronomy">{{cite web |url=http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/vision/specol.html |title=Spectral Colors |website=HyperPhysics site |author=Georgia State University Department of Physics and Astronomy |access-date=October 20, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20171027012933/http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/vision/specol.html |archive-date=October 27, 2017 |url-status=dead }}</ref> Сурх дар [[Модели рангии RGB|модели рангии RGB]] [[Ранги асосӣ|ранги асосӣ]] ва дар [[Модели рангии CMYK|модели рангии CMYK]] [[Ранги дуюминдараҷа|ранги дуюминдараҷа]] буда, ранги муқобили он сиан аст. == Решаи ном == Ранги сурхе, ки аз охра ҳосил мешуд, яке аз нахустин рангҳое буд, ки дар санъати пеш аз таърих истифода шудааст. [[Мисри Қадим|Мисриёни қадим]] ва майяҳо ҳангоми маросимҳо рӯйи худро сурх мекарданд; сарлашкарони [[Имперотурии Рум|Рум]] низ барои ҷашн гирифтани пирӯзиҳо бадани худро сурх мекарданд. Сурх ҳамчунин дар **Чин** ранги муҳим ба шумор мерафт: дар оғоз барои ранг кардани сафол ва баъдтар барои ранг кардани дарвозаҳо ва деворҳои қасрҳо истифода мешуд.[3]:60–61 Дар давраи **Эҳё** либосҳои сурхи дурахшони ашрофон ва сарватмандон бо рангҳои аз **кермес** ва **кошенил** ҳосилшуда ранг карда мешуданд. Дар асри XIX нахустин рангҳои сурхи сунъӣ ба вуҷуд омаданд ва тадриҷан ҷойи рангҳои анъанавиро гирифтанд. Сурх баъдан ба **ранги рамзии коммунизм ва сотсиализм** табдил ёфт. Пас аз **Инқилоби болшевикӣ** дар соли 1917, **Русияи Шӯравӣ** парчами сурхро қабул кард. **Парчами сурхи шӯравӣ** баъдан дар тамоми давраи мавҷудияти **Иттиҳоди Шӯравӣ** истифода мешуд. Чин низ пас аз **Инқилоби коммунистии Чин** парчами сурхи худро қабул кард. **Ветнами Шимолӣ** соли 1954 парчами сурхро қабул намуд ва аз соли 1975 он парчами тамоми **Ветнам** гардид. == Адабиёт == {{reflist}} [[Гурӯҳ:Рангҳои асосӣ]] {{Тобишҳои сурх}} i8sn3cu1hk5706n0rd93iuc183wkvt8 0 5000 1486823 1483587 2026-09-13T09:41:18Z CommonsDelinker 163 Replacing Coat_of_arms_of_Burkina_Faso.svg with [[File:Coat_of_arms_of_Burkina_Faso_(1984-2025).svg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR4|Criterion 4]] (harmonizing names of file set) · The 1486823 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |common_name= |Парчам =Flag of Burkina Faso.svg |Номи тоҷикӣ=Буркина Фасо |Номи аслӣ=Burkina Faso |Нишон=Coat of arms of Burkina Faso (1984-2025).svg |Шиор= "Unité&ndash;Progrès&ndash;Justice"<br/>"Ваҳдат&ndash;Пешрафт&ndash;Адл" |Номи суруди миллӣ= "Une Seule Nuit / Ditanyè"<br/>"Танҳо Як Шаб / Суруди Ғалаба" <center> </center> |Сохтори давлат=[[Ҷумҳурӣ]] |Дар харита=Burkina Faso in its region.svg |Забон= [[Забони фаронсавӣ]] |Рӯзи истиқлол=[[5 август]]и соли [[1960]] |Соҳибистиқлол аз= [[Фаронса]] |Пойтахт= [[Уагадугу]] |Шаҳри калонтарин=[[Уагадугу]] |Вазифаи сарварон=Президент |Сарварон=Блейз Компаорэ |Ҷой аз рӯи масоҳат=74 |Масоҳат=274200 |Фоизи об=0.146 |Ҷой аз рӯи аҳолӣ=64 |Аҳолӣ=14017262 |Соли ба шумор гирифтани аҳолӣ=2006 |Зичии аҳолӣ=57.4 |ММД=22.042 |Соли ҳисоби ММД=2011 |Ҷой дар ҷаҳон аз рӯи ММД= |ММД ба сари аҳолӣ=9.981 |Пули миллӣ= |Домен=[[.bf]] |Коди телефон= 226 |Соат=+0 |Эзоҳот= }} {{бознависӣ}} <references group="lower-alpha" />{{ТарҷумаКунед|en| Burkina Faso }}<references /> '''Буркина-Фасо''' ({{забон-фр|Burkina Faso}}) — яке аз кишварҳои [[Африқо]] аст. Дар [[Африқои Ғарбӣ]] қарор гирифтааст. [[Масоҳат]]аш 274200 км² буда аҳолиаш аз 14017262 тан иборат аст. Пойтахт — [[Уагадугу]]. == Бахшбандии кишварӣ == {{асос|Вилоятҳои Буркина Фасо}} == Аҳолӣ == [[Акс:Burkina_Faso_single_age_population_pyramid_2020.png|thumb|300px|Пирамидаи синну сол ва ҷинсии Буркина-Фасо, соли 2020]] [[Акс:Burkina-Faso-Demography.png|thumb|200px|right|Тағйирёбии аҳолӣ аз соли 1960 то 2010 (маълумоти Институти миллии омор ва демография, 2012). Аҳолӣ дар ҳазорҳо нафар.]] Аҳолии бумии Буркина-Фасо ба ду гурӯҳи асосии этникӣ тааллуқ дорад: гур, ки бузургтарин мардуми кишварро дар бар мегирад, мосӣ (48,6% шумораи умумии аҳолӣ), инчунин сисала, мбуин, га, бобо (6,8%), лобӣ (4,3%), грусӣ (6%), гурман (7%), сенуфо (2,2%); ва манде, ки буса (биса), само (сану) (6,5%), хауса, сонинка, гюла, фулберо дар бар мегирад; дар шимол сонгай ва туарегҳо зиндагӣ мекунанд. Таркиби конфессионалӣ: [[мусулмонон]] — 61,5%, [[католикҳо]] — 23,3%, мазҳаби аборигенӣ — 7,8%, [[Протестантизм|протестантҳо]] — 6,5%, дигарон — 0,9%. Ахолии шаҳрҳо — 30,6 фоиз. Зичии аҳолӣ 76 нафар/км². Аҳолӣ: 20,8 миллион (барӯйхатгирии моҳи июли соли 2020). '''афзоиши табиӣ''': 2,66% '''Таркиби синну соли аҳолӣ''': 0-14 сола: 43,58% 15-64 сола: 53,26% 65 ва калонтар: 3,16% '''Синну соли миёнаи аҳолӣ''': дар умум — 17,9 сол, аз ҷумла мардони 17-сола занон 18,7 сола '''Таваллуд''': 35,1 ба 1000 нафар (дар ҷаҳон 20-ум). Сатҳи умумии таваллуд — 4,51 таваллуд ба як зан (23-юм дар ҷаҳон) '''Фавт''': 8,2 ба 1000 нафар (дар ҷаҳон 84-ум) '''Сатҳи фавти кӯдакон''': 52 ба 1000 навзод (дар ҷаҳон 21-ум) '''Давомнокии миёнаи умр''': умумӣ — 62,7 сол (208 дар ҷаҳон) мардон — 60,9 сол занон — 64,5 сол '''Сироят бо вируси норасоии масуният (ВНМО)''' — 0,7% (барӯйхатгирии 2018) '''Саводнокӣ''' — 50,1% мардон, 32,7% занон (барӯйхатгирии 2018) == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} {{Пайвандҳои беруна}} {{Кишварҳои Африқо}} [[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Давлатҳои Африқо]] [[Гурӯҳ:Буркина-Фасо]] [[Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ]] ixyz8dg40w9xtpyyb8fhadat8ny5wg6 0 14641 1486723 1460595 2026-09-12T13:25:27Z Шухрат Саъдиев 5132 илова ва таҳрир 1486723 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Ангела (Ҳамном)|Ангела }} {{Ходими давлатӣ | ном = Ангела Меркел |номи аслӣ = Angela Dorothea Merkel |тасвир = EPP Summit, Zagreb, 20 November 2019 (49098982551) cropped.png | вазифа = [[Канслери федеролии Олмон]] | аввалдавр = 22 ноябри 2005 | охирдавр = 8 декабри 2021 | парчам = Bundesadler_Bundesorgane.svg | парчам2 = Flag_of_Germany.svg | пешгузашта = [[Герҳард Шрёдер]] | ҷонишин = [[Олаф Шолтс]] | президент = [[Ҳорст Кёлер]]<br>[[Кристиан Вулф]]<br>[[Йоаҳим Гаук]]<br>[[Франк-Валтер Штайнмайер]] | вазифа_3 = {{Нп5|Феҳристи вазирони ҳифзи муҳити зисти Олмон|Вазири ҳифзи муҳити зист, ҳифзи табиат ва бехатарии ҳастаии Олмон|ru|Список министров по охране окружающей среды Германии}} | парчам_3 = Bundesministerium_für_Umwelt,_Naturschutz,_Bau_und_Reaktorsicherheit_Logo.svg | парчам2_3 = Flag of Germany.svg | аввалдавр_3 = 17 ноябри 1994 | охирдавр_3 = 27 октябри 1998 | пешгузашта_3 = [[Клаус Тёпфер]] | ҷонишин_3 = [[Юрген Триттин]] | вазифа_4 = {{Нп5|Вазорати федералии кор бо оила, шахсони солманд, бонувон ва ҷавонони Олмон|Вазири кор бо бонувон ва ҷавонон|ru|Федеральное министерство по делам семьи, пожилых граждан, женщин и молодёжи Германии}} | парчам_4 = BMFSFJ_Logo.svg | парчам2_4 = Flag of Germany.svg | аввалдавр_4 = 18 январи 1991 | охирдавр_4 = 17 ноябри 1994 | пешгузашта_4 = Урсула Лер | ҷонишин_4 = Клаудия Нолт | таърихи таваллуд = 17.07.1954 | зодгоҳ = [[Ҳамбург]] | таърихи даргузашт = | навъи фаъолият = [[сиёсатмадор]] }} '''А́нгела Дороте́а Ме́ркел''' ({{lang-de|Angela Dorothea Merkel}}; тав. [[17 июл]]и [[1954]], [[Ҳамбург]]) — арбоби давлатӣ ва сиёсӣ, олим, Канслери федеролии [[Олмон]], сарвари ИХД, аз [[21 ноябр]] [[2005]] Канслери федералии Олмон аз [[Иттиҳодияи масеҳӣ-демократии Олмон|Иттиҳодияи масеҳӣ-демократӣ]], ки дар интихоботи парлумонӣ, моҳи [[сентябр]]и соли [[2005]] ғолиб омад. Канслери федеролии Олмон аз 22 ноябри соли 2005 то 8 декабри соли 2021 (Иҷрокунандаи вазифаи канслер аз 26 октябр то 8 декабри соли 2021). Аввалин зан дар ин вазифа. == Зиндагинома == Меркел — кӯдаки сеюм дар оилаи лютерании пастор Хорст Каснер ва омӯзгор Ҳерлинд Каснер, дар [[Ҳамбург]] таваллуд шудааст. Баъд аз таваллуди вай, оилааш ба [[Ҷумҳурии Демократии Олмон]] мекӯчад. Дар [[1978]] [[Донишгоҳи Лейпсиг]]ро аз рӯи тахассуси [[физика]] хатм мекунад, дар соли [[1986]] кори илмиашро ҳимоя мекунад. Аз соли 1978 то 1990 дар Донишкадаи марказии физика ва химия дар назди Академияи Улуми ҶДО кор мекард. Меркел дар кафедраи химияи назариявӣ кор мекард. 8 январи соли 1986 дар мавзӯи «Таҳқиқи механизми реаксияҳои вайроншавӣ бо шикастани оддии пайвандҳо ва ҳисоб кардани константаҳои суръати онҳо дар асоси усулҳои квантии кимиёвӣ ва статистикӣ» рисолаи номзадиро таҳти роҳбарии сарвари кафедра Люц Зуликке дифоъ намуд. кафедраи химияи назариявии Институти марказй. Пас аз гирифтани унвони доктори илмҳои табиӣ, вай ба кафедраи химияи аналитикӣ, ки ба он Клаус Ульбрихт сарварӣ мекард, гузашт. == Фаъолияти сиёсӣ == Пас аз пошхӯрии [[Ҷумҳурии Демократии Олмон]], Меркел ба ҳизби ҷадиди "Пешрафти демократӣ" (олмонӣ: Demokratischer Aufbruch) шомил шуд, аввал аз моҳи декабри [[соли 1989]] ба ҳайси мудири муваққатии компютер ва аз феврали соли 1990 ба ҳайси ёвари раиси ҳизб Вольфганг Шнур кор гирифт. Баъдтар ба ӯ вазифаи таҳияи варақаҳои ҳизбӣ гузошта шуд ва сипас ӯ вазифаи котиби матбуотиро гирифт. Фаъолияти ҷонишини котиби матбуоти хукумати ҶДО, 3 октябри [[соли 1990]] дар рӯзи муттахид шудани Олмон ба охир расид. Меркел вазифаи мушовири вазир дар хадамоти матбуоти ҳукумати федеролии Олмон гирифт. Меркел тасмим гирифт, ки узви Бундестаг шавад. Ба шарофати миёнаравии Гюнтер Краузе, ки ба шуъбаи ИХД дар вилояти нави федералии Мекленбург-Ворпомерн сарварӣ мекард, вай дар ҳавзаи интихоботӣ номзади якмандатӣ ба Бундестаг шуд ва дар айни замон дар рӯйхати ҳизбӣ дар зинаи шашум қарор гирифт. Дар нахустин интихоботи умумиолмонӣ ба Бундестаг, ки 2 декабри соли 1990 баргузор шуд, Меркел 48,5% овозҳоро дар ҳавзаи худ ҷамъ овард. Дар ҷаласаи муассисони даъвати нави [[Бундестаг]], ки 20 декабри [[соли 1990]] баргузор шуд, Ангела Меркел мандати вакили онро гирифт. Пас аз як суҳбати дигар бо ғолиби интихобот [[Ҳелмут Кол]], ки моҳи ноябри соли 1990 Меркел ба идораи кантслери федералӣ дар Бонн даъват карда шуд, вай дар кабинети чоруми [[Ҳелмут Кол]] вазир эълон карда шуд. Идораи федералии кор бо занон ва ҷавонон яке аз вазоратҳои нав дар кишвар буд. Меркел ба раҳбарии ин вазорати кӯчак таъйин шуд ва 18 январи [[соли 1991]] савганд ёд кард. Пас аз интихоботи навбатии Бундестаг, ки 16 октябри [[соли 1994]] баргузор шуд, вай вазифаи вазири федеролии муҳити зист, ҳифзи табиат ва амнияти ядроиро дар ҳукумати нави [[Ҳелмут Кол|Ҳелмут Колро]] қабул кард. Пас аз интихоботи набатӣ ба бундестаг, ки 16 октября соли 1994 года баргузор шуд, дар ҳукумати нави Ҳелмут Кол мақоми вазири федералӣ оид ба шифзи муҳити зист, ҳифзи табиат ва бехатарии ҳастаӣ таъйин шуд. 18 января [[соли 2000]] года президиум ва раёсати федералии ИХД аз Ҳелмут Кол талаб намуданд, ки ваколатҳоои раиси фахрии [[ҳизб]] даст кашад ва дар посух Кол истеъфо дод. 16 феврали [[соли 2000]] Волфганг Шойбле дар фраксияи парлумонии ИХД/ИХС дар бораи тарк кардани мақоми раиси ҳизби ИХД/ИХС эълон карда. Аз анҷумани ҳизбии ИХД аз 10 апрели соли 2000 дар [[Эссен]], 897 из 935 овоз ба тарафдории раиси ҳизб интихоб шудани Ангела Меркел дода шуд. Дар интихобот ба бундестаг 22 сентябри [[соли 2002]] эътилофи ҲСДО ва ҳизби «сабзҳо»  бо роҳбарии [[Герҳард Шрёдер]] ва Йошка Фишер ғолиб омад. Пас аз мағлубият дар интихоботи бундестаг, Ангела Меркел тасмим  гирифт, ки фраксияи парлумонии ИХД/ИХС-ро сараварӣ кунад. Дар анҷумани федералии  ИХД 11—12 ноября соли 2002 дар шаҳри [[Ҳанновер]] Ангела Меркел дубора ба мақоми раиси ҳизб интихоб шуд. 18 сентябри соли 2005 дар интихоботи ғайринавбатӣ ба [[Бундестаг]] эътилофи ИХД/ИХС бо 35,2 % овоз гирифт. 22 ноября [[соли 2005]] Меркелбо гирифтани 397 аз 611 овозҳои вакилони [[Бундестаг]]и давъати XVI  ба вазифаи канслери [[ҶФО]] интихоб шуда, таърихи [[Олмон]] авалин зан ва ҷавонтарин (дар синни 51) шахсе шуд, ки ба мақоми канслери федералӣ ноил гашт. Моҳи марти [[соли 2006]] барномаи фаъолияти худро, ки аз ҳашт банд иборат буд, пешниҳод намуд, ки дар он саматҳои асосии ислоҳоти низоми федералӣ, ммубориза бо бюрократизм, рушди таҳқиқоти илмӣ, сиёсти энергеткӣ, сиёсати уҷетӣ ва молявӣ, сиёсат дар самти кор бо оила, бозори меҳнат ва ислоҳоти низоми тандурустӣ инъикос ёфтанд. Дар анҷумани федералии ХДС аз 27 ноябри 2006 бо 93 фоизи овозҳо Ангела Меркел аз нав ба вазифаи раиси ҳизби худ интихоб шуд. Аз 1 январ то 30 июни соли 2007 Ангела Меркел ва вазири корҳои хориҷӣ Франк-Валтер Штайнмайер ваколатҳои Олмонро ба ҳайси раиси Иттиҳоди Аврупо намояндагӣ карданд. Дар давраи раисии Ангела Меркел ташаббуси вай барои қабул кардани Конститутсияи [[Иттиҳоди Аврупо]]  дастгирӣ наёфт. 27 сентябри [[соли 2009]] интихоботи парлумонӣ баргузор гашт, ки дар натиҷаи он эътилофи ИХД/ИХС дар бундестаг аксарияти нисбиро нигоҳ дошт. Шахсан Ангела Меркел дар окурги инихоботии қаблии худ  Мекленбург- Померанияи Пеш) бо 49,3 % ғолиб омад. Рӯзи 28 октябри [[соли 2009]] эътилофи «сиёҳу зарди» бо иштироки ҲОД таъсис дода шуд ва дуввумин ҳукумат таҳти раёсати Меркел ташаккул ёфт. 22 сентябр [[соли 2013]] интихоботи парлумонии навбатӣ боиси тағйир ёфтани ҳайати эътилоф гашт — гарчанде ки ИХД/ИХС боз ҳам аксарияти нисбиро нигоҳ дошт, ҲОД ягон мандат ба ласт оварда натавонист. 17 декабри соли 2013 ҳукумати нави «эътилофи бузург» дар заминаи иттиҳоияи сиёсии ИХД/ИХС ва ҲСДР савганд ёд кард, ки онро боз ҳам Меркел роҳбарӣ менамуд. Интихоботи парлумонии 24 сентябри [[соли 2017]] боз ҳам  бо ғалабаи ИХД/ИХС анҷом ёфта, Ангела Меркел дар окурги 15-м 44 % овозҳоро ба даст овард. Аз сабаби ҳайати мураккаби бундестаг гуфтушунидҳо оид ба таъсиси эътилоф таъхир ёфтанд ва танҳо 14 марти соли 2018 ҳукумати нав дар заминаи эътилоф бо сосиал-демократҳо ташаккул дода шуд. 364 нафар вакилони бундестаг ба ҷонибдории маротибаи чорум ба вазифаи канслери Олмон интихоб шудани Меркел овоз доданд, 315 нафар бар зидди вай овоз доданд ва 9 аз овозиҳӣ худдорӣ намуданд. Рӯзи 29 октябр [[соли 2018]] пас аз коҳишёби шадиди маъруфияти ИХД дар [[Гессен]] ва мағлубияти ИХС дар интихлблти замини Бавария Меркел эълон намуд, ки пас аз анҷом ё фтани ваколатҳояш дар соли 2021 ба ягон мақоми сиёсӣ даъво нахоҳад кард. 7 декабри соли 2018 дар анҷумани ҳизб дар [[Ҳамбург]] пас аз даст кашидани Ангела Меркел аз иштирок дар мубориза барои сарфарии ҳизб, Аннегрет Крамп-Карренбауэр  раиси нави ИХД интихоб шуд. 26 сентябри соли 2021 интихоботи навбатии ба парлумон баргузор гардид, ки натиҷаҳои он барои ИХД/ИХС бадтарин дар таърих буданд — 24,1 %, ва ғалаба ба сосиал-демократҳо таҳти роҳбарии Олаф Шолтс муяссар шуд, ки онро 25,7 % интихобкунандагон дастгирӣ намуданд. Ваколатҳои Меркел расман 26 октябри [[соли 2021]]  ба анҷом расиданд, вале пас аз он то ташаккул ёфтани ҳукумати нав вай ифрокунандаи вазифаи канслер боқӣ монд. 2 декабри соли 2021 дар [[Берлин]] ба муносибати аз мақоми канслер рафтани Ангела Меркел маросими расмӣ баргузор гашт. {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Пайвандҳои берунӣ}} [[Гурӯҳ:Сарварони Аврупо асри XXI]] [[Гурӯҳ:Сарвазирони Олмон]] [[Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Олмон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Олмон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI]] [[Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон]] [[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода]] 1633kn9fnjgf6sb9wwimhpdpm21uq25 1486724 1486723 2026-09-12T13:26:16Z Шухрат Саъдиев 5132 1486724 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Ангела (Ҳамном)|Ангела }} {{Ходими давлатӣ | ном = Ангела Меркел |номи аслӣ = Angela Dorothea Merkel |тасвир = EPP Summit, Zagreb, 20 November 2019 (49098982551) cropped.png | вазифа = [[Канслери федеролии Олмон]] | аввалдавр = 22 ноябри 2005 | охирдавр = 8 декабри 2021 | парчам = Bundesadler_Bundesorgane.svg | парчам2 = Flag_of_Germany.svg | пешгузашта = [[Герҳард Шрёдер]] | ҷонишин = [[Олаф Шолтс]] | президент = [[Ҳорст Кёлер]]<br>[[Кристиан Вулф]]<br>[[Йоаҳим Гаук]]<br>[[Франк-Валтер Штайнмайер]] | вазифа_3 = {{Нп5|Феҳристи вазирони ҳифзи муҳити зисти Олмон|Вазири ҳифзи муҳити зист, ҳифзи табиат ва бехатарии ҳастаии Олмон|ru|Список министров по охране окружающей среды Германии}} | парчам_3 = Bundesministerium_für_Umwelt,_Naturschutz,_Bau_und_Reaktorsicherheit_Logo.svg | парчам2_3 = Flag of Germany.svg | аввалдавр_3 = 17 ноябри 1994 | охирдавр_3 = 27 октябри 1998 | пешгузашта_3 = [[Клаус Тёпфер]] | ҷонишин_3 = [[Юрген Триттин]] | вазифа_4 = {{Нп5|Вазорати федералии кор бо оила, шахсони солманд, бонувон ва ҷавонони Олмон|Вазири кор бо бонувон ва ҷавонон|ru|Федеральное министерство по делам семьи, пожилых граждан, женщин и молодёжи Германии}} | парчам_4 = BMFSFJ_Logo.svg | парчам2_4 = Flag of Germany.svg | аввалдавр_4 = 18 январи 1991 | охирдавр_4 = 17 ноябри 1994 | пешгузашта_4 = Урсула Лер | ҷонишин_4 = Клаудия Нолт | таърихи таваллуд = 17.07.1954 | зодгоҳ = [[Ҳамбург]] | таърихи даргузашт = | навъи фаъолият = [[сиёсатмадор]] }} '''А́нгела Дороте́а Ме́ркел''' ({{lang-de|Angela Dorothea Merkel}}; тав. [[17 июл]]и [[1954]], [[Ҳамбург]]) — арбоби давлатӣ ва сиёсӣ, олим, Канслери федеролии [[Олмон]], сарвари ИХД, аз [[21 ноябр]] [[2005]] Канслери федералии Олмон аз [[Иттиҳодияи масеҳӣ-демократии Олмон|Иттиҳодияи масеҳӣ-демократӣ]], ки дар интихоботи парлумонӣ, моҳи [[сентябр]]и соли [[2005]] ғолиб омад. Канслери федеролии Олмон аз 22 ноябри соли 2005 то 8 декабри соли 2021 (Иҷрокунандаи вазифаи канслер аз 26 октябр то 8 декабри соли 2021). Аввалин зан дар ин вазифа. == Зиндагинома == Меркел — кӯдаки сеюм дар оилаи лютерании пастор Хорст Каснер ва омӯзгор Ҳерлинд Каснер, дар [[Ҳамбург]] таваллуд шудааст. Баъд аз таваллуди вай, оилааш ба [[Ҷумҳурии Демократии Олмон]] мекӯчад. Дар [[1978]] [[Донишгоҳи Лейпсиг]]ро аз рӯи тахассуси [[физика]] хатм мекунад, дар соли [[1986]] кори илмиашро ҳимоя мекунад. Аз соли 1978 то 1990 дар Донишкадаи марказии физика ва химия дар назди Академияи Улуми ҶДО кор мекард. Меркел дар кафедраи химияи назариявӣ кор мекард. 8 январи соли 1986 дар мавзӯи «Таҳқиқи механизми реаксияҳои вайроншавӣ бо шикастани оддии пайвандҳо ва ҳисоб кардани константаҳои суръати онҳо дар асоси усулҳои квантии кимиёвӣ ва статистикӣ» рисолаи номзадиро таҳти роҳбарии сарвари кафедра Люц Зуликке дифоъ намуд. кафедраи химияи назариявии Институти марказй. Пас аз гирифтани унвони доктори илмҳои табиӣ, вай ба кафедраи химияи аналитикӣ, ки ба он Клаус Ульбрихт сарварӣ мекард, гузашт. == Фаъолияти сиёсӣ == Пас аз пошхӯрии [[Ҷумҳурии Демократии Олмон]], Меркел ба ҳизби ҷадиди "Пешрафти демократӣ" (олмонӣ: Demokratischer Aufbruch) шомил шуд, аввал аз моҳи декабри [[соли 1989]] ба ҳайси мудири муваққатии компютер ва аз феврали соли 1990 ба ҳайси ёвари раиси ҳизб Вольфганг Шнур кор гирифт. Баъдтар ба ӯ вазифаи таҳияи варақаҳои ҳизбӣ гузошта шуд ва сипас ӯ вазифаи котиби матбуотиро гирифт. Фаъолияти ҷонишини котиби матбуоти хукумати ҶДО, 3 октябри [[соли 1990]] дар рӯзи муттахид шудани Олмон ба охир расид. Меркел вазифаи мушовири вазир дар хадамоти матбуоти ҳукумати федеролии Олмон гирифт. Меркел тасмим гирифт, ки узви Бундестаг шавад. Ба шарофати миёнаравии Гюнтер Краузе, ки ба шуъбаи ИХД дар вилояти нави федералии Мекленбург-Ворпомерн сарварӣ мекард, вай дар ҳавзаи интихоботӣ номзади якмандатӣ ба Бундестаг шуд ва дар айни замон дар рӯйхати ҳизбӣ дар зинаи шашум қарор гирифт. Дар нахустин интихоботи умумиолмонӣ ба Бундестаг, ки 2 декабри соли 1990 баргузор шуд, Меркел 48,5% овозҳоро дар ҳавзаи худ ҷамъ овард. Дар ҷаласаи муассисони даъвати нави [[Бундестаг]], ки 20 декабри [[соли 1990]] баргузор шуд, Ангела Меркел мандати вакили онро гирифт. Пас аз як суҳбати дигар бо ғолиби интихобот [[Ҳелмут Кол]], ки моҳи ноябри соли 1990 Меркел ба идораи кантслери федералӣ дар Бонн даъват карда шуд, вай дар кабинети чоруми [[Ҳелмут Кол]] вазир эълон карда шуд. Идораи федералии кор бо занон ва ҷавонон яке аз вазоратҳои нав дар кишвар буд. Меркел ба раҳбарии ин вазорати кӯчак таъйин шуд ва 18 январи [[соли 1991]] савганд ёд кард. Пас аз интихоботи навбатии Бундестаг, ки 16 октябри [[соли 1994]] баргузор шуд, вай вазифаи вазири федеролии муҳити зист, ҳифзи табиат ва амнияти ядроиро дар ҳукумати нави [[Ҳелмут Кол|Ҳелмут Колро]] қабул кард. Пас аз интихоботи набатӣ ба бундестаг, ки 16 октября соли 1994 года баргузор шуд, дар ҳукумати нави Ҳелмут Кол мақоми вазири федералӣ оид ба шифзи муҳити зист, ҳифзи табиат ва бехатарии ҳастаӣ таъйин шуд. 18 января [[соли 2000]] года президиум ва раёсати федералии ИХД аз Ҳелмут Кол талаб намуданд, ки ваколатҳоои раиси фахрии [[ҳизб]] даст кашад ва дар посух Кол истеъфо дод. 16 феврали [[соли 2000]] Волфганг Шойбле дар фраксияи парлумонии ИХД/ИХС дар бораи тарк кардани мақоми раиси ҳизби ИХД/ИХС эълон карда. Аз анҷумани ҳизбии ИХД аз 10 апрели соли 2000 дар [[Эссен]], 897 из 935 овоз ба тарафдории раиси ҳизб интихоб шудани Ангела Меркел дода шуд. Дар интихобот ба бундестаг 22 сентябри [[соли 2002]] эътилофи ҲСДО ва ҳизби «сабзҳо»  бо роҳбарии [[Герҳард Шрёдер]] ва Йошка Фишер ғолиб омад. Пас аз мағлубият дар интихоботи бундестаг, Ангела Меркел тасмим  гирифт, ки фраксияи парлумонии ИХД/ИХС-ро сараварӣ кунад. Дар анҷумани федералии  ИХД 11—12 ноября соли 2002 дар шаҳри [[Ҳанновер]] Ангела Меркел дубора ба мақоми раиси ҳизб интихоб шуд. 18 сентябри соли 2005 дар интихоботи ғайринавбатӣ ба [[Бундестаг]] эътилофи ИХД/ИХС бо 35,2 % овоз гирифт. 22 ноября [[соли 2005]] Меркелбо гирифтани 397 аз 611 овозҳои вакилони [[Бундестаг]]и давъати XVI  ба вазифаи канслери [[ҶФО]] интихоб шуда, таърихи [[Олмон]] авалин зан ва ҷавонтарин (дар синни 51) шахсе шуд, ки ба мақоми канслери федералӣ ноил гашт. Моҳи марти [[соли 2006]] барномаи фаъолияти худро, ки аз ҳашт банд иборат буд, пешниҳод намуд, ки дар он саматҳои асосии ислоҳоти низоми федералӣ, ммубориза бо бюрократизм, рушди таҳқиқоти илмӣ, сиёсти энергеткӣ, сиёсати уҷетӣ ва молявӣ, сиёсат дар самти кор бо оила, бозори меҳнат ва ислоҳоти низоми тандурустӣ инъикос ёфтанд. Дар анҷумани федералии ХДС аз 27 ноябри 2006 бо 93 фоизи овозҳо Ангела Меркел аз нав ба вазифаи раиси ҳизби худ интихоб шуд. Аз 1 январ то 30 июни соли 2007 Ангела Меркел ва вазири корҳои хориҷӣ Франк-Валтер Штайнмайер ваколатҳои Олмонро ба ҳайси раиси Иттиҳоди Аврупо намояндагӣ карданд. Дар давраи раисии Ангела Меркел ташаббуси вай барои қабул кардани Конститутсияи [[Иттиҳоди Аврупо]]  дастгирӣ наёфт. 27 сентябри [[соли 2009]] интихоботи парлумонӣ баргузор гашт, ки дар натиҷаи он эътилофи ИХД/ИХС дар бундестаг аксарияти нисбиро нигоҳ дошт. Шахсан Ангела Меркел дар окурги инихоботии қаблии худ  Мекленбург- Померанияи Пеш) бо 49,3 % ғолиб омад. Рӯзи 28 октябри [[соли 2009]] эътилофи «сиёҳу зарди» бо иштироки ҲОД таъсис дода шуд ва дуввумин ҳукумат таҳти раёсати Меркел ташаккул ёфт. 22 сентябр [[соли 2013]] интихоботи парлумонии навбатӣ боиси тағйир ёфтани ҳайати эътилоф гашт — гарчанде ки ИХД/ИХС боз ҳам аксарияти нисбиро нигоҳ дошт, ҲОД ягон мандат ба ласт оварда натавонист. 17 декабри соли 2013 ҳукумати нави «эътилофи бузург» дар заминаи иттиҳоияи сиёсии ИХД/ИХС ва ҲСДР савганд ёд кард, ки онро боз ҳам Меркел роҳбарӣ менамуд. Интихоботи парлумонии 24 сентябри [[соли 2017]] боз ҳам  бо ғалабаи ИХД/ИХС анҷом ёфта, Ангела Меркел дар окурги 15-м 44 % овозҳоро ба даст овард. Аз сабаби ҳайати мураккаби бундестаг гуфтушунидҳо оид ба таъсиси эътилоф таъхир ёфтанд ва танҳо 14 марти соли 2018 ҳукумати нав дар заминаи эътилоф бо сосиал-демократҳо ташаккул дода шуд. 364 нафар вакилони бундестаг ба ҷонибдории маротибаи чорум ба вазифаи канслери Олмон интихоб шудани Меркел овоз доданд, 315 нафар бар зидди вай овоз доданд ва 9 аз овозиҳӣ худдорӣ намуданд. Рӯзи 29 октябр [[соли 2018]] пас аз коҳишёби шадиди маъруфияти ИХД дар [[Гессен]] ва мағлубияти ИХС дар интихлблти замини Бавария Меркел эълон намуд, ки пас аз анҷом ё фтани ваколатҳояш дар соли 2021 ба ягон мақоми сиёсӣ даъво нахоҳад кард. 7 декабри соли 2018 дар анҷумани ҳизб дар [[Ҳамбург]] пас аз даст кашидани Ангела Меркел аз иштирок дар мубориза барои сарфарии ҳизб, Аннегрет Крамп-Карренбауэр  раиси нави ИХД интихоб шуд. 26 сентябри соли 2021 интихоботи навбатии ба парлумон баргузор гардид, ки натиҷаҳои он барои ИХД/ИХС бадтарин дар таърих буданд — 24,1 %, ва ғалаба ба сосиал-демократҳо таҳти роҳбарии Олаф Шолтс муяссар шуд, ки онро 25,7 % интихобкунандагон дастгирӣ намуданд. Ваколатҳои Меркел расман 26 октябри [[соли 2021]]  ба анҷом расиданд, вале пас аз он то ташаккул ёфтани ҳукумати нав вай ифрокунандаи вазифаи канслер боқӣ монд. 2 декабри соли 2021 дар [[Берлин]] ба муносибати аз мақоми канслер рафтани Ангела Меркел маросими расмӣ баргузор гашт. {{хурд}} {{ПБ}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Пайвандҳои берунӣ}} [[Гурӯҳ:Сарварони Аврупо асри XXI]] [[Гурӯҳ:Сарвазирони Олмон]] [[Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Олмон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Олмон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XX]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI]] [[Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон]] [[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода]] ccst86gu893dqd1oo0cjaw1y10bapc0 0 20907 1486822 1444653 2026-09-13T08:48:29Z CommonsDelinker 163 Replacing Waipio_waterfall.jpg with [[File:Hiʻilawe_Falls.jpg]] (by [[:c:User:CommonsDelinker|CommonsDelinker]] because: [[:c:COM:FR|File renamed]]: [[:c:COM:FR#FR2|Criterion 2]] (meaningless or ambiguous name) · Proper nouun). 1486822 wikitext text/x-wiki {{در دست ویرایش ۲|ماه=مارس|روز=۷|سال=۲۰۱۲|چند = 2}} ;فهرست زیر، برپایهٔ [[انواع آبشار|گونهٔ آبشارها]] تنظیم شده‌است. '''شیرجه‌ای''': ریزش آب عمودی است و به شکلی‌ست که آبشار تماس خود را با بستر جریانی [[Дарё]] از دست می‌دهد. '''دم اسبی''': در این حالت آب هنوز به صورت کامل با بستر جریانی رودخانه ارتباطش را قطع نکرده‌است. '''سیلی غول‌آسا''': آبشار بسیار قوی و بزرگ. '''چند جوی''': چندین آبشار تقریبا" هم اندازه که به می‌پیوندند. '''پهن رود''': آبشارهای ناشی از جریان رودخانه‌های پهن و فراخ. '''چند صخره‌ای''': آبشارهایی که از چندین صخره فرو می‌ریزند. '''چند جریانی''': آبشارهای با جریانهای مختلف. '''قطره‌ای''': آبشهارهایی که به صورت قطره‌ای و با جریان ناپیوسته فرو می‌ریزند. '''تنگ راه''': آبشهارهایی که از یک مسیر تنگ فرو پاشیده می‌شوند. '''افقی''': آب به صورت افقی پاشیده و پخش می‌گردد به طوری که قسمتی از آن در تماس با بستر رود است ==شیرجه‌ای== ===اوگاندا=== [[File:Sipi Falls Main Drop.jpg|thumb|[[آبشار سیپی]].]] *[[آبشار سیپی]] ===آفریقای جنوبی=== *[[آبشار مک-مک]] *[[آبشار توگلا]] *[[آبشار برلین]] ===زامبیا=== *[[آبشار کالامبو]] ===بنگلادش=== *[[آبشار مادهابکوندا]] ===هند=== [[File:Nohkalikai fall.JPG|thumb|[[آبشار نوهکالیکای]].]] *[[آبشار پانداوکادا]] *[[آبشار نوهکالیکای]] *[[آبشار جوراندا]] *[[آبشار جاگ]] ===اندونزی=== [[File:Sipisopiso waterfall.jpg|thumb|[[آبشار سیپی‌سوپیسو]].]] *[[آبشار سیپی‌سوپیسو]] ===ژاپن=== *[[آبشار هانوکی]] *[[Шаршараи Кегон]] *[[آبشار ناچی]] *[[آبشار شومیو]] ===تایوان=== *[[آبشار جیا لونگ]] ===سری‌لانکا=== *[[آبشار لاکزاپانا]] ===بلغارستان=== *[[آبشار براو کامک]] *[[آبشار بابسکو پراسکالو]] ===استونی=== *[[آبشار والاست]] ===فنلاند=== *[[Шаршараи Китсипутус]] ===فرانسه=== *[[آبشار ترو دو فر]] ===مجارستان=== *[[آبشار لیلافورد]] ===فنلاند=== *[[آبشار پیتسوس‌کانگاس]] ===ایسلند=== [[File:Skogafoss-03-2018-gje.jpg|thumb|[[آبشار اسکگوافوس]].]] *[[آبشار سلیالاندفوس]] *[[آبشار اسوارتیفوس]] *[[آبشار اسکگوافوس]] *[[آبشار اوکسارارفوس]] ===نروژ=== *[[آبشار کیل‌فوسن]] *[[آبشار ماردولافوسن]] *[[آبشار مانافوسن]] *[[آبشار ریوکان فوسن]] *[[آبشار اسکریکیوفوسن]] *[[آبشار تیسس ترنگن]] ===بریتانیا=== [[File:Pistyll Rhaeadr 0073.JPG|thumb|[[آبشار پیستیل رایدر]].]] *[[آبشار هاردرو فورس]] *[[آبشار فرود فاور]] *[[آبشار ملینکورت]] *[[آبشار پیستیل رایدر]] *[[آبشار دویل آپندیکس]] *[[آبشار سگود هنرهید]] ===کانادا=== *[[آبشار پانتر]] *[[آبشار برندی واین]] *[[آبشار هونلن]] *[[آبشار هلمکن]] *[[آبشار اسپاهاتس کریک]] *[[آبشار بریدال ویل (کانادا)]] *[[آبشار کاکابکا]] *[[آبشار سندی پوند]] *[[آبشار پیسینگ مار]] ===کاستاریکا=== *[[آبشار لا فرتونا]] *[[Шаршараи Ла Паз]] ===جزیره گوادلوپ=== *[[آبشار کاربت]] ===مکزیک=== *[[آبشار پیدرا ولادا]] *[[آبشار باساسیچیک]] ===ابالات متحده آمریکا=== [[File:Havasu Falls 1a md.jpg|thumb|[[آبشار هوسو]].]] [[File:Looking Glass Falls.jpg|thumb|[[آبشار لوکینگ گلاس]].]] *[[آبشار دتسوتو]] *[[آبشار نوکالولا]] *[[آبشار همد این هالو]] *[[آبشار هوسو]] *[[آبشار مونی]] *[[آبشار بریدال ویل (آمریکا)]] *[[آبشار فیئدر]] *[[آبشار مک‌وی]] *[[آبشار ریبون]] *[[آبشار ورنال]] *[[آبشار بریدال ویل (تلورید)]] *[[آبشار توکئوا]] *[[آبشار آکاکا]] *[[آبشار رینبو]] *[[آبشار وایلوا]] *[[آبشار مینه‌هاها]] *[[آبشار ورمیلیون]] *[[آبشار تاوگانوک]] *[[آبشار بریدال ویل]] *[[آبشار داگلاس]] *[[Шаршараҳои Шоулз]] *[[آبشار لوکینگ گلاس]] *[[آبشار مور کاو]] *[[آبشار اسلیک راگ]] *[[آبشار ویندو (هانگینگ راک)]] *[[آبشار توکتی]] *[[آبشار واتسون]] *[[آبشار راون کلیف (کارولینای جنوبی)]] *[[آبشار کریک]] *[[آبشار بریدال ویل (واشنگتن)]] *[[آبشار پالئوس]] *[[آبشار پیرل]] *[[آبشاراسنوکوالیم]] *[[آبشار تاور]] *[[آبشار یلو استون]] *[[آبشار آیریس]] *[[آبشار موس]] ===استرالیا=== [[File:FitzroyFalls.jpg|thumb|[[آبشار فیتزوری]].]] *[[آبشار دانجار]] *[[آبشار النبورگ]] *[[آبشار فیتزوری]] *[[آبشار جیم جیم]] *[[Шаршараи Толмер]] *[[آبشار بلنکو]] *[[آبشار میلا میلا]] *[[Шаршараи Пурлингбрук]] *[[آبشار کوین ماری]] *[[آبشار والامن]] *[[آبشار دلانیز]] *[[آبشار هاپتون]] *[[آبشار فانتوم]] ===نیوزلند=== [[File:Waireinga Falls.jpg|thumb|[[آبشار بریدال ویل (نیوزلند)]].]] *[[آبشار رینبو (نیوزلند)]] *[[آبشار بریدال ویل (نیوزلند)]] *[[آبشار وایرر]] ===برزیل=== *[[آبشار فوماچا]] *[[آبشار کاراکول]] ===ونزوئلا=== *[[آبشار آنجل]] *[[آبشار کوکوئنان]] ==دم اسبی== ===لسوتو=== *[[Шаршараи Малетсюане]] ===آفریقای جنوبی=== [[File:Howick falls1.jpg|thumb|[[Шаршараи Ҳовик]].]] *[[آبشار هاویک]] ===هند=== *[[آبشار بودانگیری]] [[File:Sogal 1.jpg|thumb|[[آبشار سوگل]].]] *[[آبشار سوگل]] [[File:Rattail falls.jpg|thumb|[[Шаршараи Талайер]].]] *[[آبشار تالایار]] *[[Шаршараи Хандадҳар]] *[[آبشار دودوما]] *[[Шаршараи Раҷат]] *[[آبشار سوویت]] *[[آبشار کدوماری]] *[[Шаршараи Паларувӣ]] *[[آبشار آثیرپیلی]] ===فیلیپین=== [[File:MariaCristinaFallsJuly2006.jpg|thumb|[[Шаршараи Мариа Кристина]].]] [[File:Ausflug Falls 1992 Manila.jpg|thumb|[[Шаршараи Пагсанҷан]].]] *[[آبشار پاگسانجان]] *[[آبشار ماریا کریستینا]] ===سری‌لانکا=== *[[آبشار آبریدن (سری‌لانکا)]] *[[Шаршараи Бамбараканда]] *[[Шаршараи Дийалума]] *[[Шаршараи Елгин]] *[[Шаршараи Раван]] ===ایسلند=== *[[Háifoss]] *[[Шаршараи Глаймур]] ===ایرلند=== *[[Powerscourt Waterfall]] ===مقدونیه=== *[[Шаршараи Смолор]] ===نروژ=== [[File:Slap Savica.jpg|thumb|[[ساوا بوهینیکا]].]] *[[Шаршараи Стаҳайсфоссен]] *[[Шаршараи Воринфоссен]] *[[White Drin Waterfall]] === اسلوونی === *[[آبشار بوهینجکا]] ===سوئیس=== *[[Staubbach Falls]] *[[Reichenbach Falls]] *[[Шаршараи Грей Мар Тейл]] *[[Spout of Garnock]] ===بریتانیا=== *[[River Lyd (Devon)]] ===کانادا=== [[File:TakakkawFalls2 edit.jpg|thumb|[[Takakkaw Falls]].]] *[[Bridal Veil Falls (Banff)]] *[[Шаршараи Крипт]] *[[Lineham Falls]] *[[Michelle Falls]] *[[Upper Geraldine Falls]] *[[Cliff Lake Falls]] *[[Francis Falls]] *[[Gold Creek Falls]] *[[Kingcome Valley Falls]] *[[Шаршараи Шенон]] *[[Takakkaw Falls]] *[[آبشار جیمز بروک]] *[[آبشار آلفرد کریک]] *[[Bergeron Falls]] *[[چند صخره‌ای Falls]]{{dn|date=January 2012}} *[[Middle Cummins Falls]] *[[Odegaard Falls]] *[[Snowshoe Creek Falls]] ===ابالات متحده آمریکا=== [[File:|thumb|[[Шаршараи Невада]].]] [[File:Hiʻilawe Falls.jpg|thumb|[[Шаршараи Ҳайлави]].]] *[[Darwin Falls]] *[[آبشار نوادا]] *[[Шаршараи Силвер Странд]] *[[Шаршараи Фиш Крик]] *[[Шаршараи Анна Рубӣ]] *[[Cochrans Falls]] *[[DeSoto Falls (Georgia)]] *[[Шаршараи Дик Крик]] *[[Dukes Creek]] *[[Шаршараи Ҳолкомб Крик]] *[[Minnehaha Falls, Georgia]] *[[آبشار هاوائی]] *[[Шаршараи Макаҳику]] *[[Шаршараи Кортҳаус]] *[[Шаршараи Глассмайн]] *[[Шаршараи Ҳикори Нут]] *[[Шаршараи Рейнбоу (Рутерфорд)]] *[[آبشار وایهیلاو]] *[[Шаршараи Аламир]] ===استرالیا=== *[[Seventh Falls]] *[[Шаршараи Силвербанд]] *[[Шаршараи Стивенсон]] ===نیوزلند=== [[File:Humboldt Falls.jpg|thumb|[[Шаршараи Ҳумболдт]].]] *[[Шаршараи Лейди Алис]] *[[آبشار هومبولدت]] *[[Mount Damper Falls]] ==سیلی غول‌آسا== ===جمهوری دموکراتیک کنگو=== *[[Шаршараи Бойома]] ===مالی=== *[[Gouina Falls]] ===زامبیا/زیمباوه=== *[[آبشار ویکتوریا]] ===هند=== [[File:Chitrakot6.jpg|thumb|[[Шаршараи Читракут]].]] [[File:Gokak Falls.jpg|thumb|[[Gokak Falls]].]] [[File:Thirparappu Waterfalls (2).jpg|thumb|[[Шаршараи Тирпаррапу]].]] *[[Kakolat]] *[[آبشار چیتراکوت]] *[[Gokak Falls]] *[[آبشار تریپاراپو]] *[[Thoovanam Waterfalls]] ===آرژانتین/برزیل=== *[[آبشار ایگواسو]] ==چند جوی== ===مراکش=== *[[Шаршараи Оузуд]] ===ژاپن=== [[File:Fukuroda Falls - 袋田の滝(ふくろだのたき).jpg|thumb|[[Шаршараи Фукурода]].]] *[[آبشار فوکورودا]] ===استونی=== *[[Шаршараи Ҷагала]] ===ایسلند=== *[[آبشار دتیفوس]] *[[Selfoss (waterfall)]] *[[Goðafoss]] *[[Шаршараи Галфосс]] ==پهن رود== ===اتیوپی=== *[[Blue Nile Falls]] ===کامبوج=== *[[Ka Choung]] ===چین=== [[File:HuangguoshuFall.jpg|thumb|[[Шаршараи Ҳуанггуошу]].]] *[[آبشار هئوانگ گوژو]] ===هند=== *[[Abbey Falls]] *[[Шаршараи Тиератгарӣ]] ===کره=== *[[Cheonjeyeon Waterfall]] ===زامبیا=== *[[Ngonye Falls]] ===بوسنی و هرزگوین=== *[[Pliva Waterfall]] ===ایسلند=== *[[Faxi]] *[[Þjófafoss]] ===سوئیس=== [[File:Rhine Falls.jpg|thumb|[[آبشار راین]].]] *[[آبشار راین]] ===ترکیه=== *[[Manavgat Waterfall]] ===بریتانیا=== *[[Aysgarth Falls]] *[[Шаршараи Коттер]] *[[Kisdon Force]] *[[Low Force]] ===کانادا=== [[File:Niag715.jpg|thumb|[[آبشار نیاگارا]].]] *[[Шаршараи Боу]] *[[Шаршараи Оверлендер]] *[[Шаршараи Вапта]] *[[آبشار نیاگارا]] *[[Fenelon Falls, Ontario]] *[[آبشار نعل اسب]] *[[Шаршараи Черчил]] ===مکزیک=== *[[Agua Azul]] ===ابالات متحده آمریکا=== *[[آبشار نیاگارا]] *[[Shoshone Falls]] *[[Шаршараи Апер Меса]] *[[Шаршараи Кумберланд]] *[[Saint Anthony Falls]] *[[Rainbow Falls (Missouri River)]] *[[آبشار آمریکایی]] *[[Шаршараи Куҳус]] *[[Шаршараи Ҳукер]] *[[آبشار ویلامت]] ===استرالیا=== [[File:MillstreamFalls 4467.jpg|thumb|[[Шаршараи Миллстрим]].]] *[[آبشار میل‌استریم]] *[[Fernhook Falls]] ===برزیل=== *[[آبشار گئوائیرا]] ==چند صخره‌ای== ===اوگاندا=== *[[Murchison Falls]] ===آفریقای جنوبی=== [[File:Augrabies Falls, March 2008.jpg|thumb|[[Augrabies Falls]].]] *[[Augrabies Falls]] ===چین=== *[[Hukou Waterfall]] ===هند=== [[File:Chunchanakatte Falls.jpg|thumb|[[Chunchanakatte Falls]].]] *[[Chunchanakatte Falls]] [[File:From top of Irupu Falls.jpg|thumb|[[Шаршараи Ирупу]].]] *[[آبشار ایروپو]] [[File:Jogmonsoon.jpg|thumb|[[آبشار جاگ]].]] *[[آبشار جاگ]] [[File:Hanumanagundi Falls.jpg|thumb|[[Hanumangundi Falls]].]] *[[Hanumangundi falls]] *[[Vazhachal Falls]] *[[Шаршараи Тушарагирӣ]] [[File:Kiliyur waterfalls near Yercaud.jpg|thumb|[[Шаршараи Килиюр]].]] *[[آبشار کیلیور]] [[File:Courtallam.jpg|thumb|[[Courtallam]].]] *[[Courtallam]] [[File:Monkey Falls.jpg|thumb|[[Шаршараи Монкӣ]].]] *[[آبشار مانکی]] [[File:Ullakaarvi1.jpg|thumb|[[Шаршараи Уллакаарвӣ]].]] *[[آبشار اولاکاروی]] *[[Шаршараи Сируванӣ]] ===آلمان=== *[[Triberg Waterfalls]] ===ایسلند=== [[File:Barnafoss01.jpg|thumb|[[Barnafossar]].]] *[[Aldeyjarfoss]] *[[Ófærufoss]] *[[Barnafossar]] ===مقدونیه=== *[[Koprišnica Waterfall]] ===نروژ=== *[[Kjosfossen]] *[[Kivach waterfall]] *[[Steinsdalsfossen]] ===لائوس=== [[File:Somphamit.jpg|thumb|[[Шаршараи Хоне]].]] *[[آبشار خونه]] ===فیلیپین=== *[[Шаршараи Тинуй-ан]] ===سری‌لانکا=== *[[Шаршараи Бопас]] *[[Шаршараи Бейкер]] *[[Шаршараи Сент Клейр]] *[[Шаршараи Равана]] ===اتریش=== *[[Krimmler Wasserfälle]] ===فنلاند=== *[[Hepoköngäs]] ===بریتانیا=== [[File:CatrakeForceLower2.jpg|thumb|[[Шаршараи Катрейк]].]] *[[Шаршараи Бруар]] *[[Cenarth Falls]] *[[Шаршараҳои Форсе]] *[[Conwy Falls]] *[[آبشار کاتریک فورس]] ===کانادا=== [[File:Elbow Falls.JPG|thumb|[[Elbow Falls]].]] *[[Athabasca Falls]] *[[Elbow Falls]] *[[Kitchener Creek Falls]] *[[آبشار آلفرد کریک]] *[[Шаршараи Анҷел Стеякейс]] *[[Nymph Falls]] *[[Thunder Falls]] *[[Helen Falls]] *[[Inglis Falls]] *[[Шаршари Албион]] *[[Шаршараи Покиок]] *[[Sandy Pond Falls]] ===جامائیکا=== *[[Dunn's River Falls]] ===ابالات متحده آمریکا=== [[File:Eastatoefalls.jpg|thumb|[[Шаршараи Истатое]].]] [[File:Roaring Fork Falls.jpg|thumb|[[Roaring Fork Falls (Yancey County)]].]] *[[Шаршараи Нуггет]] *[[Grand Falls, Arizona]] *[['Opaeka'a Falls]] *[[Cunningham Falls State Park]] *[[Swallow Falls]] *[[Gooseberry Falls]] *[[Lucifer Falls]] *[[Шаршараи Коннести]] *[[Шаршараи Брайдал Вейл (Ҷангали Давлатии ДуПонт)]] *[[Шаршараи Истатое]] *[[چند صخره‌ای Falls (Falls Creek)]] *[[Шаршараи Коннести]] *[[Шаршараи Корбин Крик]] *[[Шаршараи Кулласаха]] *[[Hidden Falls (Hanging Rock)]] *[[Шаршараи Ки]] *[[Lower چند صخره‌ایs (Hanging Rock)]] *[[Шаршараи МакГалиард]] *[[Шаршараи Митчел]] *[[Шаршараи Моравиан]] *[[Шаршараи Рейнбоу (Ҳорспасче Ривер)]] *[[Шаршараи Сетрок Крик]] *[[Roaring Fork Falls (Yancey County)]] *[[Шаршараи Слайдинг]] *[[Tory's Falls (Hanging Rock)]] *[[Triple Falls (DuPont State Forest)]] *[[Шаршараи Туртлбек]] *[[Upper چند صخره‌ایs (Hanging Rock)]] *[[Шаршараи Апер Вайтвотер]] *[[Шаршараи Волкер]] *[[آبشار دینگمن]] *[[آبشار فولمر]] *[[Шаршараи Исакуена]] *[[Шаршараи Бургес]] *[[Шаршараи Крабтри]] *[[Blackwater Falls State Park]] *[[Big Manitou Falls]] *[[Шаршараи Файерҳоул]] *[[Шаршараи Гиббон]] *[[Шаршараи Кеплер Каскейд]] *[[Шаршараи Вирҷиния Каскейд]] *[[Шаршараи Бечлер]] *[[Шаршараи Лувис]] *[[Шаршараи Мистик]] ===استرالیا=== [[File:Lady Barron Falls Mt Field National Park.jpg|thumb|[[Lady Barron Falls]].]] *[[Шаршараи Баррон]] *[[Шаршараи Блумфилд]] *[[Шаршараи Диннер]] *[[Шаршараи Елабана]] *[[Шаршараи Гумулаҳра]] *[[Шаршараи Ҷозефин]] *[[Шаршараи Кеарнис]] *[[Шаршараи Стони Крик]] *[[Шаршараи Сюрпрайз Крик]] *[[Шаршараи Туллӣ]] *[[Lady Barron Falls]] *[[Liffey چند صخره‌ای]] *[[Liffey Falls]] *[[Spout Falls]] *[[Serpentine Falls]] ===نیوزلند=== [[File:Tarawera Falls n.jpg|thumb|[[Шаршараи Таравера]].]] *[[Шаршараи Аниванива]] *[[Шаршараи Ҳука]] *[[Шаршараи Браун]] *[[Шаршараи Мокау]] *[[Шаршараи Пуракаунуӣ]] *[[آبشار تاراورا]] ===ونزوئلا=== *[[Llovizna Falls]] ==چند جریانی== ===چین=== *[[Detian – Ban Gioc Falls]] ===نامیبیا=== *[[Ruacana Falls]] ===هند=== [[File:Magod Falls Karnataka.JPG|thumb|[[Magod Falls]].]] *[[Magod Falls]] [[File:Unchallifalls.jpg|thumb|[[Шаршараи Унчалӣ]].]] *[[آبشار اونچالی]] *[[Шаршараи Шиванасамудра]] *[[Sathodi Falls]] [[File:AthirappillyWaterFall.jpg|thumb|[[Шаршараи Атираппиллӣ]].]] *[[آبشار آثیراپیلی]] [[File:Meenmutty Falls.jpg|thumb|[[Meenmutty Falls, Thiruvananthapuram]].]] *[[Meenmutty Falls, Thiruvananthapuram]] [[File:Agaya Gangai.JPG|thumb|[[Шаршараи Агайя Гангай]].]] *[[آبشار آگایا گانگای]] [[File:Hogenakkal Falls Close.jpg|thumb|[[Шаршараи Ҳогенаккал]].]] *[[آبشار هوگناکال]] [[File:Suruli Falls.jpg|thumb|[[Шаршараи Сурулӣ]].]] *[[آبشار سورولی]] [[File:Keeriparai - Vattaparai falls.JPG|thumb|[[Шаршараи Ваттапарай]].]] *[[آبشار واتاپاری]] [[File:Keoti Fall.JPG|thumb|[[Шаршараи Кеотӣ]].]] *[[آبشار کئوتی]] ===Iran=== *[[Margoon Waterfall]] ===تایلند=== *[[Шаршараи Умпҳанг Зи Ло Сю]] ===استونی=== *[[Шаршараи Кейла]] ===ایسلند=== [[File:Hraunfossar 2004.jpg|thumb|[[Hraunfossar]].]] *[[Hraunfossar]] *[[Dynjandi]] ===مقدونیه=== *[[Kolešino Waterfall]] ===نروژ=== *[[Rjukandefossen]] *[[Seven Sisters Waterfall, نروژ]] ===ترکیه=== [[File:DüdenWaterfalls01.jpg|thumb|[[Düden Waterfalls]].]] *[[Düden Waterfalls]] ===بریتانیا=== *[[Шаршараи Минач]] ===کانادا=== [[File:Horshoe Falls f 16th floor of Marriott.jpg|thumb|[[آبشار نعل اسب]].]] *[[Cauldron Falls]] *[[Della Falls]] *[[Icecap Falls]] *[[Twin Falls]] *[[Virginia Falls]] *[[آبشار نیاگارا]] *[[آبشار نعل اسب]] *[[Шаршараи Черчил]] *[[Nistowiak Falls]] *[[Шаршараи Блек Брук]] ===ابالات متحده آمریکا=== [[File:Dry Falls2.JPG|thumb|[[Шаршараи Драй (Каролинаи Шимолӣ)]].]] *[[Burney Falls]] *[[Three Chute Falls]] *[[Great Falls (Passaic River)]] *[[آبشار درای (کارولینای شمالی)]] *[[Шаршараи Блум Бесин]] *[[Шаршараи Депот Крик]] *[[Шаршараи Елакала]] ===استرالیا=== *[[Шаршараи Флоренс]] *[[Guide Falls]] *[[Horseshoe Falls (Tasmania)]] *[[Russell Falls]] *[[Шаршараи Нигретта]] ===نیوزلند=== *[[Laja Falls]] *[[Tequendama Falls]] ==قطره‌ای== ===هند=== [[File:DudhSagar.jpg|thumb|[[Шаршараи Дудҳсагар]].]] *[[آبشار دودهساگار]] *[[Шаршараи Баркана]] [[File:Hebbe Falls.JPG|thumb|[[Шаршараи Ҳеббе]].]] *[[آبشار هب]] *[[Шаршараи Кунчикал]] [[File:Soochipara Waterfalls.jpg|thumb|[[Soochipara Falls]].]] *[[Soochipara Falls]] ===سری‌لانکا=== *[[Шаршараи Девон]] *[[Шаршараи Дунҳинда]] *[[Шаршараи Рамбода]] ===تایلند=== *[[Шаршараи Намток Каенг]] ===بلغارستان=== *[[Raysko Praskalo]] ===جمهوری چک=== *[[Pančavský vodopád]] ===فرانسه=== [[File:Gavarnie Falls.JPG|thumb|[[Gavarnie Falls]].]] *[[Gavarnie Falls]] ===آلمان=== *[[Röthbachfall]] ===ایتالیا=== *[[Шаршараи Каската делле Мармур]] *[[Cascate del Serio]] ===مقدونیه=== *[[Roštuše Waterfall]] ===نروژ=== *[[آبشار لانگو فوسن]] *[[Шаршараи Латфуссен]] *[[آبشار رامنفیلس فوسن]] ===سوئیس=== [[File:Trummelbach.JPG|thumb|[[Шаршараи Трумелбач]].]] *[[Шаршараи Енгстлиген]] *[[آبشار تروملباخ]] ===بریتانیا=== *[[Aira Force]] *[[Canonteign Falls]] *[[Moss Force]] *[[Scale Force]] *[[Шаршараи Эас Чуал Алуин]] *[[Шаршараи Фойерс]] *[[Шаршараи Стил Вотерфолл]] *[[Aber Falls]] *[[Шаршараи Долгоч]] *[[Grey Mare's Tail, Llanrwst]] *[[Шаршараи Пистил и Ллин]] *[[Шаршараи Каутлӣ]] ===بلیز=== *[[Big Rock Falls]] ===کانادا=== [[File:AndrewEnns in P7090037.JPG|thumb|[[Шаршараи Александр]].]] *[[Шаршараи Боу Глашиер]] *[[Шаршараи Кресент]] *[[Fossil Falls]] *[[Kerkeslin Falls]] *[[Murchison Falls]] *[[Sideways Falls]] *[[آبشار الکساندر]] *[[Шаршараи Ашлу]] *[[Шаршараи Грейт Миссури]] *[[Cummins Falls]] *[[Della Falls]] *[[Fairy Creek Falls]] *[[Flood Falls]] *[[Harmony Falls]] *[[Helmet Falls]] *[[Michael Falls]] *[[Moresby Falls]] *[[Шаршараи Норин]] *[[Peach Creek Falls]] *[[Petain Creek Falls]] *[[Place Creek Falls]] *[[Шаршараи Пирамид Крик]] *[[Silvertip Falls]] *[[Whispering Falls]] *[[Aviron Bay Falls]] *[[Rattling Brook Falls]] *[[Les Sept Chutes]] ===ابالات متحده آمریکا=== [[File:Yosemite upper falls winter 2010.JPG|thumb|[[آبشار یوسمیت]].]] *[[Шаршараи Бонита]] *[[Шаршараи Чилнуална]] *[[آبشار یوسمیت]] *[[Seven Falls]] *[[Шаршараи Запата]] *[[Amicalola Falls State Park]] *[[Kahiwa Falls]] *[[آبشار اولوپنا]] *[[Шаршараи Каатерскил]] *[[آبشار ایستاتو]] *[[Шаршараи Линвил]] *[[Шаршараи Мултномаҳ]] *[[آبشار سیلورترد]] *[[Bridal Veil Falls (Utah)]] *[[Calf Creek Falls]] *[[Шаршараи Бердин]] *[[Шаршараи Комет]] *[[Шаршараи Мазама]] *[[Шаршараи Рейни Лейк]] *[[Шаршараи Сулфид Крик]] *[[Шаршараи Твистер]] ===استرالیا=== [[File:Upper ebor falls small.jpg|thumb|[[Шаршараи Ибор]].]] *[[Шаршараи Апслӣ]] *[[آبشار ابور]] *[[Tin Mine Falls]] *[[Wentworth Falls (waterfall)]] *[[Wollomombi Falls]] *[[Шаршараи Твин (Австралия)]] *[[Second Falls]] *[[Montezuma Falls]] *[[Lesmurdie Falls]] ===پرو=== *[[آبشار گوکتا کاتاراکس]] *[[آبشار یومیبیلا]] ==تنگ راه== ===ژاپن=== [[File:Vertical panorama of Odaki, the greatest fall of the Nunobiki Falls.jpg|thumb|[[Nunobiki Falls]].]] *[[Nunobiki Falls]] ===کره=== *[[Cheonjiyeon Waterfall]] *[[Jeongbang Waterfall]] ===ایسلند=== *[[Gjáin]] *[[Hjálparfoss]] ===بریتانیا=== *[[Шаршараи Ҷанет Фосс]] ===کانادا=== *[[Шаршараи Киҳоул]] ===ابالات متحده آمریکا=== *[[Punch Bowl Falls]] *[[Шаршараи Метлако]] ===استرالیا=== *[[Edith Falls]] *[[Wangi Falls]] *[[Dip Falls]] *[[Шаршараи Ваннон]] ===فیلیپین=== *[[Camaya Waterfalls-3]] ==افقی== ===فیلیپین=== *[[Шаршараи Тинаго]] ===مکزیک=== [[File:Cola de Caballo.JPG|thumb|[[Шаршараи Кола де Кабалло]].]] *[[آبشار کولا د کابالو]] ===کانادا=== *[[Шаршараи Чаттербокс]] ===ابالات متحده آمریکا=== *[[Шаршараи Нуггет]] *[[Falling Waters Falls]] *[[آبشار‌ های (دوپونت)]] *[[Шаршараи Турнер]] *[[Шаршараи Юнион]] ===استرالیا=== *[[آبشار نلسون]] ==جستارهای وابسته== *[[انواع آبشار]] *[[فهرست آبشارها]] *[[فهرست آبشارها برپایه ارتفاع]] *[[فهرست آبشارها برپایه سرعت جریان]] ==پانویس== {{reflist}} ==پیوند به بیرون== *[http://www.world-waterfalls.com/ World Waterfall Database] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20110712043641/http://www.world-waterfalls.com/ |date=2011-07-12 }} [[رده:فهرست آبشارها]] g77e779chvrqziwltwjlvp17qqia0s5 0 60947 1486743 547107 2026-09-12T17:17:19Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Бахши марказии Шаҳристони Миҳр]] 1486743 wikitext text/x-wiki #равона [[Бахши марказии Шаҳристони Миҳр]] 6ae9hmqhy83u7uayl2nq4wrwl2jxc9q 1486826 1486743 2026-09-13T10:33:25Z EmausBot 3642 Ислоҳи масири дукарата ба [[Бахши марказии шаҳристони Миҳр]] 1486826 wikitext text/x-wiki #равона [[Бахши марказии шаҳристони Миҳр]] 0uop6ofl5uwhoq1plbwf4qp95jgannm 0 60957 1486744 1478896 2026-09-12T17:17:29Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Бахши марказии шаҳристони Қир ва Корзин]] 1486744 wikitext text/x-wiki #равона [[Бахши марказии шаҳристони Қир ва Корзин]] tsaandwpiyoar1l1aehb3zs90yhm4vw 0 61005 1486742 549177 2026-09-12T17:17:09Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Бахши марказии шаҳристони Хоф]] 1486742 wikitext text/x-wiki #равона [[Бахши марказии шаҳристони Хоф]] qvtf36sw6z2elewa1dn7hraop9euv5i 2 108832 1486763 1042507 2026-09-12T17:20:39Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Корбар:ThisIsTheSoCalled]] 1486763 wikitext text/x-wiki #равона [[Корбар:ThisIsTheSoCalled]] kr0w34yqozm90wb3og5suj3epixan1w 3 108833 1486771 1042506 2026-09-12T17:21:59Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Баҳси корбар:ThisIsTheSoCalled]] 1486771 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳси корбар:ThisIsTheSoCalled]] 9lzotq5lhhdgkjfsa4a92y11bmg9ci9 0 111269 1486812 1442699 2026-09-13T07:26:54Z Шухрат Саъдиев 5132 1486812 wikitext text/x-wiki '''Бозори кор''', '''Бозори меҳнат''' — соҳаи талаботу пешниҳод ба [[қувваи корӣ]]. Бозори кор барои ба муҳлати муайян фурӯхтани нерӯи корӣ мусоидат мекунад. Объекти хариду фурӯш дар бозори кор қувваи корӣ, малака, тахассус ва қобилияти меҳнат аст. Бозори корба маънии том силсилаи муносибатҳои иҷтимоию иқтисодӣ ва ҳуқуқии ҷамъият буда, барои таъмини муттасилу бомароми таҷдиди нерӯи корӣ ва истифодаи босамари меҳнат мусоидат мекунад. Муносибат дар бозори кор аз ҷониби мақомоти ҷамъиятӣ ва давлатӣ танзим карда мешавад. Бозори кор бахши муҳимми ҳама гуна системаи иқтисодӣ аст, зеро вазъи он дар бештари мавридҳо суръати рушди иқтисодии давлатро муқаррар месозад. Дар шароити рақобати озод талабот ба нерӯи корӣ зери таъсири ду нишондоди асосӣ — музди ҳақиқии меҳнат ва арзиши маҳсули ниҳоии меҳнат (маҳсули меҳнатӣ [[коргар|коргаре]], ки аз ҳама охир киро карда шудааст) ташаккул меёбад. Меҳнати коргари кироя бевосита ба дараҷаи музди меҳнат вобаста аст: музди кор ҳар қадар зиёд бошад, дараҷаи пешниҳоди қувваи корӣ ҳамон қадар меафзояд. Бозори қувваи корӣ тарзи ҷамъиятию иқтисодии ҳаракати захираҳои меҳнатӣ ва роҳи ба системаи иқтисодӣ ворид сохтани нерӯи корист. Дар шароити иқтисоди бозорӣ нерӯи корӣ мол буда, баҳо ва арзиш дорад. Бозори қувваи корӣ аз рӯйи системаи муносибат байни харидор (корфармо), фурӯшанда (молики қувваи корӣ) ва зерсохтор (инфраструктура) тавсиф меёбад. Субъектҳои асосии бозори қувваи корӣ [[коргар|коргари кироя]] ва корфармо буда, онро даллолон пурра мегардонанд. == Нигаред низ == * [[Маош]] * [[Даромад]] * [[Шуғли аҳолӣ]] {{ПБ}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бозори меҳнат|3|муаллиф= }} * {{ЭМТ|Бозори қувваи корӣ|3|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Кор]] [[Гурӯҳ:Иқтисод]] 4m38mk80u2f2z9ouk5m0cc3u8o1ygj7 1 115347 1486760 1333215 2026-09-12T17:20:09Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Баҳс:Гулистон (шаҳр)]] 1486760 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳс:Гулистон (шаҳр)]] 0s6x4f9lbq354ndzv7paqp3iaet7t61 0 208455 1486725 1378905 2026-09-12T13:31:27Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Анжелик Рокас]] to [[Анҷелик Рокас]]: ивази ном 1378905 wikitext text/x-wiki {{Синамогар}} '''Анжелика Рокас''' ({{lang-en|Angelique Rockas}}; {{ВД-Дебоча}}) — ҳунарпешаи юнонӣ, ки дар Африқои Ҷанубӣ таваллуд шудааст ва алҳол дар Лондон зидагонӣ мекунад. Ҳамчун пионерҳои намоишҳои бисёрмиллӣ дар солҳои 1980-уми асри бист дар Лондон шинохта шудааст. Номи ширкати ӯ Театри байналмилалӣ (пештар номи «Театри байналмилалии нав»).<ref>{{cite web |url=https://archive.org/details/TheStageTheatreNewsOriginal |title=Multi-racial Genet |author=Stage Editorial |date=1981-04-09 |work=The Stage |via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite web |url=https://archive.org/details/PdfBBCFrenchWhyAnInternationalTheatre1981|title=Why An International Theatre |date=1981-06-30 |work=BBC French |via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite web |url=https://archive.org/details/PeterStevensonSignificantPieceOfEpicTheatreWithMultinationalCast|title=Art of Keeping alive |author=Peter Hepple |date=1982-05-13 |work=The Stage/Internrnationalist Theatre |via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite web|url=https://archive.org/details/BBCLatinAmericanReview2 |title=BBC Latin American The Camp by Gambaro|author=Ann Morey|date=26 de octubre de 1981|work=BBC Latin American Service page 2|via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite web|url=https://archive.org/details/BBCLatinAmericanReview1 |title=BBC Latin The Camp by Gambaro|author=Ann Morey|date=26 de octubre de 1981|work=BBC Latin American Service page 1|via=Internet Archive}}</ref> == Зиндагинома == === Ҳунарпешагӣ=== Дар марҳилаи Рокс нақши зеринро иҷро кард ,<ref>{{cite web |url=https://archive.org/details/BBCLatinAmericanReview2 |title=Angelique as Emma in The Camp by Gambaro |author=Ann Morey |date=1981-10-26 |work=BBC Latin American Service page 2 |via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite web |url=https://archive.org/details/BBCLatinAmericanReview1 |title=Angelique as Emma in The Camp by Gambaro |author=Ann Morey |date=1981-10-26 |work=BBC Latin American Service page 1 |via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite web |url=https://archive.org/details/SearingMorningStarOriginalCamp |author=The Morning Star |title=Searing and of great power |date=October 1981 |work=The Camp |via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite web |url=https://archive.org/details/SpareRibElCampoTheCampReview |title=El Campo (The Camp) |author=Jenny Vaughan |work=Spare Rib, Issue 115, pages 46–47 |date=February 1982 |via=Internet Archive}}</ref> Medea дар Medea аз тарафи Euripides,<ref>{{cite web |url=https://archive.org/details/REviewsAngeliqueRockasMedeaJan1982Pdf|title=Reviews Angelique Rockas Medea |author1=Ned Chaillet |author2=Rosemary Say |date=January 1982 |work=The Times and The Sunday Telegraph |via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite web |url=https://archive.org/details/AngeliqueRockasMedeaCamdenSCanner |title=Medea at Theatro Technis |date=1982-02-28 |work=Camden SCanner |via=Internet Archive}}</ref>Мэри Джули дар Мисс Julie аз августи Стриндберг,<ref>{{cite web|url=https://archive.org/details/MorningStarProfoundConflictArticle |title= Miss Julie Profound Conflict |date=1984-02-02 |work=Morning Star pg. 2 from Morning Star archives |author=Jo Stanley |via=archive.org}}</ref><ref>{{cite web|url=https://archive.org/details/MornigStarReviewMissJulie|title=Profound Conflict – ''Miss Julie''|author=Jo Stanley|date=January 1984|work=The Morning Star|via=Internet Archive}}</ref> Ягон дар батни модар ва фарзандонаш аз тарафи Бертолт Брехт.<ref>{{cite web|url=https://archive.org/details/AngeliuqeAsYvette008|title=Review Mother Courage |author=Julia Pascal |date=May 1982 |work=City Limits |via=Internet Archive}}</ref> Дар филм Rock барои нақши зерин маълум аст: Ҳитриетта дар The Witches аз ҷониби Николай Рег, Nereida дар Баҳри Бобил! аз тарафи Costas Ferris,<ref>{{cite web |url=http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2bb0051629 |title=Angelique Rockas film roles |work=BFI |via=bfi.org.uk}}</ref> Занони нигоҳубин дар тарҷумаи Outland — Паҳнои Роҳбарӣ аз ҷониби Петер Ҳомс.<ref>{{YouTube|id=4pgf0jOz-i4 |title=Angelique Rockas Watch this}}</ref> Юнисе, ки дар MS-Ortiki дар силсилаи телевизиони «'Emmones идеяҳо» шинохта шудааст. Junise, ki dar MS-Ortiki dar silsilai televizioni «'Emmones idejaho» şinoxta şudaast.<ref>{{cite web |url=http://www.imdb.com/title/tt2052454/?ref_=nm_flmg_act_2 |title=Emmones Ideess |work=IMDb |via=imdb.com}}</ref> == Архивҳо == * [http://searcharchives.bl.uk/IAMS_VU2:IAMS032-003377398 Britanskа biblioteka Анжелик Рокас] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20190912021141/http://pdsloginblue.bl.uk/pds?func=sso&institute=BL&calling_system=primo&url=http%3A%2F%2Fsearcharchives.bl.uk%3A80%2Fprimo_library%2Flibweb%2Faction%2Flogin.do%3FafterPDS%3Dtrue&vid=IAMS_VU2&targetURL=http%3A%2F%2Fsearcharchives.bl.uk%2Fprimo_library%2Flibweb%2Faction%2FdlDisplay.do%3FdocId%3DIAMS032-003377398&fn=permalink&vid=IAMS_VU2 |date=2019-09-12 }} * [http://special.lib.gla.ac.uk/sta/search/detaila.cfm?AID=794 Шкотска позоришна архива] * [http://collections-search.bfi.org.uk/web/Details/ChoiceArchive/110078562 Британски филмски институт (British Film Institute) Анжелик Рокас] * [https://archiv.adk.de/objekt/2583471 Bertolt-Brecht-Archiv Bertolt-Brecht-Archiv Akademie der Künste Informationen zu Angelique Rockas Gründerin der Theatercompagnie Kansainvälistinen teatteri] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{commonscat|Angelique Rockas}} * Анжелика Рокас [https://www.imdb.com/name/nm0734214/] [[IMDb]] * Анжелик Рокас Pinterest [https://www.pinterest.co.uk/angeliquerockas/?eq=an&etslf=8510] {{ПБ}} jiglcoj6qxg4xg1gb9a9tueqic36qol 1486729 1486725 2026-09-12T13:32:08Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Анҷелик Рокас]] to [[Анҷелика Рокас]]: ивази ном 1378905 wikitext text/x-wiki {{Синамогар}} '''Анжелика Рокас''' ({{lang-en|Angelique Rockas}}; {{ВД-Дебоча}}) — ҳунарпешаи юнонӣ, ки дар Африқои Ҷанубӣ таваллуд шудааст ва алҳол дар Лондон зидагонӣ мекунад. Ҳамчун пионерҳои намоишҳои бисёрмиллӣ дар солҳои 1980-уми асри бист дар Лондон шинохта шудааст. Номи ширкати ӯ Театри байналмилалӣ (пештар номи «Театри байналмилалии нав»).<ref>{{cite web |url=https://archive.org/details/TheStageTheatreNewsOriginal |title=Multi-racial Genet |author=Stage Editorial |date=1981-04-09 |work=The Stage |via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite web |url=https://archive.org/details/PdfBBCFrenchWhyAnInternationalTheatre1981|title=Why An International Theatre |date=1981-06-30 |work=BBC French |via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite web |url=https://archive.org/details/PeterStevensonSignificantPieceOfEpicTheatreWithMultinationalCast|title=Art of Keeping alive |author=Peter Hepple |date=1982-05-13 |work=The Stage/Internrnationalist Theatre |via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite web|url=https://archive.org/details/BBCLatinAmericanReview2 |title=BBC Latin American The Camp by Gambaro|author=Ann Morey|date=26 de octubre de 1981|work=BBC Latin American Service page 2|via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite web|url=https://archive.org/details/BBCLatinAmericanReview1 |title=BBC Latin The Camp by Gambaro|author=Ann Morey|date=26 de octubre de 1981|work=BBC Latin American Service page 1|via=Internet Archive}}</ref> == Зиндагинома == === Ҳунарпешагӣ=== Дар марҳилаи Рокс нақши зеринро иҷро кард ,<ref>{{cite web |url=https://archive.org/details/BBCLatinAmericanReview2 |title=Angelique as Emma in The Camp by Gambaro |author=Ann Morey |date=1981-10-26 |work=BBC Latin American Service page 2 |via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite web |url=https://archive.org/details/BBCLatinAmericanReview1 |title=Angelique as Emma in The Camp by Gambaro |author=Ann Morey |date=1981-10-26 |work=BBC Latin American Service page 1 |via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite web |url=https://archive.org/details/SearingMorningStarOriginalCamp |author=The Morning Star |title=Searing and of great power |date=October 1981 |work=The Camp |via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite web |url=https://archive.org/details/SpareRibElCampoTheCampReview |title=El Campo (The Camp) |author=Jenny Vaughan |work=Spare Rib, Issue 115, pages 46–47 |date=February 1982 |via=Internet Archive}}</ref> Medea дар Medea аз тарафи Euripides,<ref>{{cite web |url=https://archive.org/details/REviewsAngeliqueRockasMedeaJan1982Pdf|title=Reviews Angelique Rockas Medea |author1=Ned Chaillet |author2=Rosemary Say |date=January 1982 |work=The Times and The Sunday Telegraph |via=Internet Archive}}</ref><ref>{{cite web |url=https://archive.org/details/AngeliqueRockasMedeaCamdenSCanner |title=Medea at Theatro Technis |date=1982-02-28 |work=Camden SCanner |via=Internet Archive}}</ref>Мэри Джули дар Мисс Julie аз августи Стриндберг,<ref>{{cite web|url=https://archive.org/details/MorningStarProfoundConflictArticle |title= Miss Julie Profound Conflict |date=1984-02-02 |work=Morning Star pg. 2 from Morning Star archives |author=Jo Stanley |via=archive.org}}</ref><ref>{{cite web|url=https://archive.org/details/MornigStarReviewMissJulie|title=Profound Conflict – ''Miss Julie''|author=Jo Stanley|date=January 1984|work=The Morning Star|via=Internet Archive}}</ref> Ягон дар батни модар ва фарзандонаш аз тарафи Бертолт Брехт.<ref>{{cite web|url=https://archive.org/details/AngeliuqeAsYvette008|title=Review Mother Courage |author=Julia Pascal |date=May 1982 |work=City Limits |via=Internet Archive}}</ref> Дар филм Rock барои нақши зерин маълум аст: Ҳитриетта дар The Witches аз ҷониби Николай Рег, Nereida дар Баҳри Бобил! аз тарафи Costas Ferris,<ref>{{cite web |url=http://www.bfi.org.uk/films-tv-people/4ce2bb0051629 |title=Angelique Rockas film roles |work=BFI |via=bfi.org.uk}}</ref> Занони нигоҳубин дар тарҷумаи Outland — Паҳнои Роҳбарӣ аз ҷониби Петер Ҳомс.<ref>{{YouTube|id=4pgf0jOz-i4 |title=Angelique Rockas Watch this}}</ref> Юнисе, ки дар MS-Ortiki дар силсилаи телевизиони «'Emmones идеяҳо» шинохта шудааст. Junise, ki dar MS-Ortiki dar silsilai televizioni «'Emmones idejaho» şinoxta şudaast.<ref>{{cite web |url=http://www.imdb.com/title/tt2052454/?ref_=nm_flmg_act_2 |title=Emmones Ideess |work=IMDb |via=imdb.com}}</ref> == Архивҳо == * [http://searcharchives.bl.uk/IAMS_VU2:IAMS032-003377398 Britanskа biblioteka Анжелик Рокас] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20190912021141/http://pdsloginblue.bl.uk/pds?func=sso&institute=BL&calling_system=primo&url=http%3A%2F%2Fsearcharchives.bl.uk%3A80%2Fprimo_library%2Flibweb%2Faction%2Flogin.do%3FafterPDS%3Dtrue&vid=IAMS_VU2&targetURL=http%3A%2F%2Fsearcharchives.bl.uk%2Fprimo_library%2Flibweb%2Faction%2FdlDisplay.do%3FdocId%3DIAMS032-003377398&fn=permalink&vid=IAMS_VU2 |date=2019-09-12 }} * [http://special.lib.gla.ac.uk/sta/search/detaila.cfm?AID=794 Шкотска позоришна архива] * [http://collections-search.bfi.org.uk/web/Details/ChoiceArchive/110078562 Британски филмски институт (British Film Institute) Анжелик Рокас] * [https://archiv.adk.de/objekt/2583471 Bertolt-Brecht-Archiv Bertolt-Brecht-Archiv Akademie der Künste Informationen zu Angelique Rockas Gründerin der Theatercompagnie Kansainvälistinen teatteri] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{commonscat|Angelique Rockas}} * Анжелика Рокас [https://www.imdb.com/name/nm0734214/] [[IMDb]] * Анжелик Рокас Pinterest [https://www.pinterest.co.uk/angeliquerockas/?eq=an&etslf=8510] {{ПБ}} jiglcoj6qxg4xg1gb9a9tueqic36qol 0 209641 1486735 1001957 2026-09-12T17:15:05Z Nurmuhamad1201 153781 /* */ 1486735 wikitext text/x-wiki {{МА |мақом = Деҳа |номи тоҷикӣ = Кавшдӯзон |номи аслӣ = |тасвир = |тавсифи тасвир = |тобеият = |кишвар = Тоҷикистон |lat_dir = |lat_deg = |lat_min = |lat_sec = |lon_dir = |lon_deg = |lon_min = |lon_sec = |CoordAddon = |CoordScale = |шакли минтақа = Вилоят |минтақа = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ |минтақа дар ҷадвал = Ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ{{!}} НТҶ |шакли ноҳия = Ноҳия |ноҳия = ноҳияи Ҳисор |ноҳия дар ҷадвал = ноҳияи Ҳисор {{!}} Ҳисор |шакли ҷомеа = Ҷамоат |ҷомеа = Деҳоти Хонақоҳи Кӯҳӣ |ҷомеа дар ҷадвал = |тақсимоти дохилӣ = |шакли роҳбарӣ = Раиси маҳалла |роҳбар = |замони таъсис = |аввалин номбарӣ = |номҳои пешина = |мақом аз = |забони расмӣ = тоҷикӣ |аҳолӣ = 3463 |соли барӯйхатгирӣ = 2017 |зичӣ = |агломератсия = |ҳайати миллӣ = [[мардуми тоҷик|тоҷикон]] |ҳайати динӣ = [[мусулмон]]они [[ҳанафӣ|ҳанафимазҳаб]] |этнохороним = |вақти минтақавӣ = |DST = |коди телефон = +992 3139 |нишонаи почта = 735020 |нишонаҳои почта = |коди мошинҳо = TJ07 |шакли шиноса = |шиносаи ададӣ = |гурӯҳ дар Commons = |сайт = }} '''Кавшдӯзон''' — [[деҳа]] дар [[Ҷамоати деҳот|ҷамоати]] [[деҳоти Хонақоҳи Кӯҳӣ]]и [[ноҳияи Ҳисор]]. Аз Кавшдӯзон то маркази ҷамоат 6 км, то маркази ноҳия 18 км. Аҳолиаш 3463 нафар ([[2017]]), тоҷикон. Аз деҳа то маркази шаҳри Душанбе тақрибан '''33 км''' аст. То майдони Исмоили Сомонӣ низ тақрибан '''33 км''' роҳ мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * Тақсимоти маъмурии Ҷумҳурии Тоҷикистон — {{Д.}}: [[СИЭМТ]], 2017. — 580 с. — ISBN 978-99947-33-68-2 {{Тоҷикистон-нопурра}} {{ноҳияи Ҳисор}} [[Гурӯҳ:Деҳаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Деҳаҳои ноҳияи Ҳисор]] [[Гурӯҳ:Ҷамоати Хонақоҳи Кӯҳӣ]] 2ayh3pqdfk040om4m6lcbwm90u8xj2o 1 212704 1486757 1017341 2026-09-12T17:19:39Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Баҳс:Факултаи таърих ва ҳуқуқи ДДХ ба номи академик Б. Ғафуров]] 1486757 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳс:Факултаи таърих ва ҳуқуқи ДДХ ба номи академик Б. Ғафуров]] 54jpy0k63k84la33iifymseszrn87ir 2 218401 1486762 1042461 2026-09-12T17:20:29Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Корбар:ThisIsTheSoCalled]] 1486762 wikitext text/x-wiki #равона [[Корбар:ThisIsTheSoCalled]] kr0w34yqozm90wb3og5suj3epixan1w 3 218402 1486769 1042462 2026-09-12T17:21:39Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Баҳси корбар:ThisIsTheSoCalled]] 1486769 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳси корбар:ThisIsTheSoCalled]] 9lzotq5lhhdgkjfsa4a92y11bmg9ci9 3 219887 1486777 1306207 2026-09-12T17:22:59Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Баҳси корбар:Renamed user b18724e429df16e2d6afef0f3f65db7c]] 1486777 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳси корбар:Renamed user b18724e429df16e2d6afef0f3f65db7c]] fuvs37we9x69o7we60ez5p4yvf6m4rn 2 219888 1486765 1306204 2026-09-12T17:20:59Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Корбар:Renamed user b18724e429df16e2d6afef0f3f65db7c]] 1486765 wikitext text/x-wiki #равона [[Корбар:Renamed user b18724e429df16e2d6afef0f3f65db7c]] 3pr1mib97wpalyw6ynrsmuyaayzy9wh 1 265066 1486727 1100631 2026-09-12T13:31:28Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Баҳс:Анжелик Рокас]] to [[Баҳс:Анҷелик Рокас]]: ивази ном 1100631 wikitext text/x-wiki {{Сарлавҳаи баҳс|arpol=yes}} dblicplmkfayol9ivafx7e2t3qf0rb0 1486731 1486727 2026-09-12T13:32:09Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Баҳс:Анҷелик Рокас]] to [[Баҳс:Анҷелика Рокас]]: ивази ном 1100631 wikitext text/x-wiki {{Сарлавҳаи баҳс|arpol=yes}} dblicplmkfayol9ivafx7e2t3qf0rb0 0 275097 1486737 1121108 2026-09-12T17:16:19Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Пешво (шаҳр)]] 1486737 wikitext text/x-wiki #равона [[Пешво (шаҳр)]] nwq0igbq6ht8164f706svabobqytdrx 0 275098 1486738 1121109 2026-09-12T17:16:29Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Пешво (шаҳр)]] 1486738 wikitext text/x-wiki #равона [[Пешво (шаҳр)]] nwq0igbq6ht8164f706svabobqytdrx 0 275099 1486736 1121110 2026-09-12T17:16:09Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Пешво (шаҳр)]] 1486736 wikitext text/x-wiki #равона [[Пешво (шаҳр)]] nwq0igbq6ht8164f706svabobqytdrx 0 275100 1486739 1121111 2026-09-12T17:16:39Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Пешво (шаҳр)]] 1486739 wikitext text/x-wiki #равона [[Пешво (шаҳр)]] nwq0igbq6ht8164f706svabobqytdrx 3 277933 1486775 1306206 2026-09-12T17:22:39Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Баҳси корбар:Renamed user b18724e429df16e2d6afef0f3f65db7c]] 1486775 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳси корбар:Renamed user b18724e429df16e2d6afef0f3f65db7c]] fuvs37we9x69o7we60ez5p4yvf6m4rn 2 277934 1486764 1306202 2026-09-12T17:20:49Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Корбар:Renamed user b18724e429df16e2d6afef0f3f65db7c]] 1486764 wikitext text/x-wiki #равона [[Корбар:Renamed user b18724e429df16e2d6afef0f3f65db7c]] 3pr1mib97wpalyw6ynrsmuyaayzy9wh 3 283590 1486781 1222100 2026-09-12T17:23:39Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Баҳси корбар:User-321]] 1486781 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳси корбар:User-321]] 6nyh1a9x58vkhzs138jvi1z0312lxsj 0 286435 1486745 1235439 2026-09-12T17:17:39Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Байлақон]] 1486745 wikitext text/x-wiki #равона [[Байлақон]] trigwcvlc7kx71qt2m7t4qny9p5bqwa 0 287179 1486798 1485869 2026-09-13T04:08:58Z Zosya95 54344 Zosya95 moved page [[Тилоӣ]] to [[Заррин]] 1238132 wikitext text/x-wiki [[Акс:Euchroea-auripimenta-on-passiflora.jpg|left|thumb]] {{color swatch|#FFD700|Тилоӣ (<tt>#FFD700</tt>)|right}} {{Қуттии ранг| title= Тилоӣ| hex= FFD700| r=255|g=215|b= 0| c= 0|m= 16|y=100|k= 0| h= 51|s=100|v=100 |source=[[Web colors#X11 color list|X11]]}} '''Ранги тилоӣ''' — рангест шимиёӣ, аз аносире сохта мешаванд, ки аз худ асари тилоӣ бар ҷо мегузорад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Hfyuoj]] 7u254ki5okb3loqwvfexllyg88b25is 1486800 1486798 2026-09-13T04:14:23Z Zosya95 54344 1486800 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ранг |hex= FFD700 | r=255|g=215|b= 0| c= 0|m= 16|y=100|k= 0| h= 51|s=100|v=100 }} '''Заррин''', '''заргун''' ё '''тиллоӣ''' — рангест шимиёӣ, аз аносире сохта мешаванд, ки аз худ асари тилоӣ бар ҷо мегузорад. == Адабиёт == {{reflist}} {{Тобишҳои зард}} a36nqu0y4zyynuh7owp8xghvsovl0h5 1486801 1486800 2026-09-13T04:14:51Z Zosya95 54344 1486801 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ранг |hex= D4AF37 | r=255|g=215|b= 0| c= 0|m= 16|y=100|k= 0| h= 51|s=100|v=100 }} '''Заррин''', '''заргун''' ё '''тиллоӣ''' — рангест шимиёӣ, аз аносире сохта мешаванд, ки аз худ асари тилоӣ бар ҷо мегузорад. == Адабиёт == {{reflist}} {{Тобишҳои зард}} a5lbdmupl8ts8u5i2aqtg3xghkhgl44 3 287874 1486776 1241744 2026-09-12T17:22:49Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Баҳси корбар:Renamed user 527f84928e00431386ce8f402a6bf084]] 1486776 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳси корбар:Renamed user 527f84928e00431386ce8f402a6bf084]] em5qosyo49yhu07anmsawkubzfeaftq 1 297069 1486752 1292781 2026-09-12T17:18:49Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Баҳс:Факултаи биология ва химияи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]] 1486752 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳс:Факултаи биология ва химияи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]] ifqf8xuw0jt1a1t81wh6macsk46avfz 1 297071 1486756 1292786 2026-09-12T17:19:29Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Баҳс:Факултаи санъати Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]] 1486756 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳс:Факултаи санъати Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]] 9vyd3ej3gzy12lco42jqv38edcoljns 1 297073 1486759 1292793 2026-09-12T17:19:59Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Баҳс:Факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]] 1486759 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳс:Факултаи филологияи тоҷики Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]] o3qsyruwhkhiogpm7kf6mz9rsvm4q7g 1 297076 1486754 1386661 2026-09-12T17:19:09Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Баҳс:Факултаи таҳсилоти ибтидоӣ ва педагогикаи махсуси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]] 1486754 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳс:Факултаи таҳсилоти ибтидоӣ ва педагогикаи махсуси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]] jblx16x4lnw1fn5fy6jou5pz8lvlkcj 1 297088 1486758 1293378 2026-09-12T17:19:49Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Баҳс:Факултаи филологияи руси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]] 1486758 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳс:Факултаи филологияи руси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]] 7j1ptfd0zqbwbum3iahjvjey1kzekih 1 297244 1486753 1295028 2026-09-12T17:18:59Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Баҳс:Факултаи забонҳои шарқи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]] 1486753 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳс:Факултаи забонҳои шарқи Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]] gw96zu21gdn3c5u7cww7yf7sz3qf1s6 1 297890 1486761 1297479 2026-09-12T17:20:19Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Баҳс:Узбексозӣ]] 1486761 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳс:Узбексозӣ]] 16c0ru46d2yl6upsriawv76j80kmzu9 0 298829 1486720 1469354 2026-09-12T13:02:10Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Эзоҳ */ навсозӣ, гурӯҳбандӣ 1486720 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Алиса (Ҳамном)|Алиса }} {{Сабукварз |ном = Алиса Шмидт [[Акс:Olympic rings without rims.svg|40px|[[Бозиҳои олимпӣ]]]] |сурат = 2022-02-27 Leichtathletik, Deutsche Hallenmeisterschaften 1DX 5169 by Stepro.jpg |андоза = |имзо = |номи пурра = Алиса Меган Шмидт <br> ({{lang-de|''Alica Megan Schmidt''}}) |лақаб = |шаҳрвандӣ = {{Парчами Олмон}} [[Олмон]] |бошгоҳ = |санаи таваллуд = 08.11.1998 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Вормс}}, [[Райнланд-Пфалс]], [[Олмон]] |санаи марг = |маҳали вафот = |солҳои мансаб = |мурабиён = |қад = 1.75 |вазн = 60 кг |медалҳо = |ҷоизаҳо = |азнавсозӣ = |викианбор = Alica Schmidt }} '''Алиса Шмидт''' ({{lang-de|''Alica Schmidt''}}; [[8 ноябр]]и [[1998]], шаҳри [[Вормс]], замини [[Райнланд-Пфалс]], кишвари [[Олмон]]) — [[сабукварз]], варзишгари [[олмонӣ]]. == Зиндагинома == Алиса аз синни хурдсолӣ ба варзиш шавқу рағбати зиёд дошта, аз хурдсоли ба варзишгоҳ машғулиятҳои зиёд мекард. Аз синни мактабӣ ба мусобиқаҳои байни мактаби иштирок мекард ӯ дар синни 18-солагиаш ба мусобиқаҳои варзишии == Ширкат дар мусобиқаҳо == Алиса Шмидт — яке аз маъмултарин варзишгарони зан Олмон.<ref name="ny">{{Cite web |url=https://nypost.com/2020/05/02/coronavirus-in-sports-sexiest-athlete-alica-schmidt-trains/ |title=‘World’s Sexiest Athlete’ Alica Schmidt emerges from coronavirus lockdown |access-date=2021-01-27 |archive-date=2020-11-27 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201127035847/https://nypost.com/2020/05/02/coronavirus-in-sports-sexiest-athlete-alica-schmidt-trains/ |url-status=live }}</ref>.Маҷаллаи "" Busted Coverage "- и Австралия ӯро "ҷинситарин варзишгари ҷаҳон" эълон кард.<ref name="ny" /><ref>{{Cite web |url=https://www.cnnturk.com/spor/diger-sporlar/alica-schmidt-mujdeyi-verdi?page=1 |title=Alica Schmidt Müjdeyi Verdi |access-date=2021-01-27 |archive-date=2020-07-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200725220808/https://www.cnnturk.com/spor/diger-sporlar/alica-schmidt-mujdeyi-verdi?page=1 |url-status=live }}</ref>.Бо тамғаи варзишии Puma (ширкат), инчунин бо ширкати калони ғизои варзишӣ ва иловаҳои биологӣ шартномаи амалкунанда дорад.<ref>{{Cite web |url=https://www.thesun.co.uk/sport/4549534/alica-schmidt-tokyo-2020-sexiest-athlete-world/ |title=Meet Tokyo 2020 hopeful Alica Schmidt, the ‘sexiest athlete in the world’ who stuns fans with sexy Instagram snaps |access-date=2021-01-27 |archive-date=2021-01-31 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210131205550/https://www.thesun.co.uk/sport/4549534/alica-schmidt-tokyo-2020-sexiest-athlete-world/ |url-status=live }}</ref>. Вай ба ҳайати дастаи мунтахаби Олмон барои бозиҳои Олимпии [[соли 2024]] дар [[Порис]] дар эстафетаи омехтаи 4×400 метр дохил шуд. 2 августи соли 2024 Шмидт дар марҳилаи дуюми эстафета дар давидани пешакӣ давид, аммо Дастаи мунтахаби Олмон аз 16 даста танҳо ҷои 15-умро ишғол кард ва ба финал роҳ наефт. Вай аз номи Бошгоҳи варзишии "Потсдам" баромад мекунад. == Сарчашма == * [https://www.instagram.com/alicasmd/ Алика Шмидт] {{Wayback|url=https://www.instagram.com/alicasmd/ |date=20201101190212 }} на сайте [[Instagram]] * [https://www.championat.com/lifestyle/article-4007263-kto-takaja-alisa-shmidt-nemeckaja-begunja-kotoraja-pokorila-instagram-foto.html Кто такая Алиса Шмидт? Немецкая бегунья, которая покорила «Инстаграм»] {{Wayback|url=https://www.championat.com/lifestyle/article-4007263-kto-takaja-alisa-shmidt-nemeckaja-begunja-kotoraja-pokorila-instagram-foto.html |date=20210323182322 }} {{ПБ}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Варзишгарон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Варзишгарон]] [[Гурӯҳ:Варзишгарон аз рӯи кишвар]] ahi95pq4dfanx0j88l2bupckvondey1 3 299665 1486773 1305847 2026-09-12T17:22:19Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Баҳси корбар:Renamed user 201d99714a541d2f1be699fcc285f6cb]] 1486773 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳси корбар:Renamed user 201d99714a541d2f1be699fcc285f6cb]] 4ebrmxq81rdiol0bqpv7zyzv1bm2wjc 3 299726 1486780 1306071 2026-09-12T17:23:29Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Баҳси корбар:Renamed user b18724e429df16e2d6afef0f3f65db7c]] 1486780 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳси корбар:Renamed user b18724e429df16e2d6afef0f3f65db7c]] fuvs37we9x69o7we60ez5p4yvf6m4rn 2 299731 1486768 1306077 2026-09-12T17:21:29Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Корбар:Renamed user b18724e429df16e2d6afef0f3f65db7c]] 1486768 wikitext text/x-wiki #равона [[Корбар:Renamed user b18724e429df16e2d6afef0f3f65db7c]] 3pr1mib97wpalyw6ynrsmuyaayzy9wh 0 300823 1486825 1310945 2026-09-13T10:33:15Z EmausBot 3642 Ислоҳи масири дукарата ба [[Анҷелика Рокас]] 1486825 wikitext text/x-wiki #равона [[Анҷелика Рокас]] te8erc7l5udsvpkeuozwaioiwwcgsf0 3 301149 1486772 1312993 2026-09-12T17:22:09Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Баҳси корбар:Renamed user 9e0d70dfb30de6e951b0560743bffbd84f4b182bd37cf22a0fe0f8f0c5e63d8c]] 1486772 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳси корбар:Renamed user 9e0d70dfb30de6e951b0560743bffbd84f4b182bd37cf22a0fe0f8f0c5e63d8c]] 6bcwud7xzsph5edk1ezsim7m0xm5d8h 2 302396 1486767 1321884 2026-09-12T17:21:19Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Корбар:Renamed user af7b17b5f3c7a3ead03b6fbfee230cc5/Сиёҳнавис]] 1486767 wikitext text/x-wiki #равона [[Корбар:Renamed user af7b17b5f3c7a3ead03b6fbfee230cc5/Сиёҳнавис]] 9oj8t9zdq0kbglbfos7dv1fcmoif6jf 2 302397 1486766 1321885 2026-09-12T17:21:09Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Корбар:Renamed user af7b17b5f3c7a3ead03b6fbfee230cc5]] 1486766 wikitext text/x-wiki #равона [[Корбар:Renamed user af7b17b5f3c7a3ead03b6fbfee230cc5]] 4d6f8ogv4wiuksiwunyt2ae3a2kt7sg 3 302398 1486778 1321887 2026-09-12T17:23:09Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Баҳси корбар:Renamed user af7b17b5f3c7a3ead03b6fbfee230cc5]] 1486778 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳси корбар:Renamed user af7b17b5f3c7a3ead03b6fbfee230cc5]] 8rnugjezladkmtt8ftis30eab55tmh1 3 302399 1486779 1321886 2026-09-12T17:23:19Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Баҳси корбар:Renamed user af7b17b5f3c7a3ead03b6fbfee230cc5/Бойгонӣ]] 1486779 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳси корбар:Renamed user af7b17b5f3c7a3ead03b6fbfee230cc5/Бойгонӣ]] plcyivt6x9yoety7d94ty15qf1cfm20 14 304479 1486782 1331280 2026-09-12T17:23:49Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Гурӯҳ:Вирусҳои роёнаӣ]] 1486782 wikitext text/x-wiki #равона [[:Гурӯҳ:Вирусҳои роёнаӣ]] 6n3fralbldmpf8l4o8wai3v1jagueih 3 307041 1486770 1343514 2026-09-12T17:21:49Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Баҳси корбар:Renamed user bf691a86732ae6ed4d0e973e27292ef6]] 1486770 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳси корбар:Renamed user bf691a86732ae6ed4d0e973e27292ef6]] t9y3w9ke57ml0wqajlzud7prz30125e 0 309401 1486749 1367525 2026-09-12T17:18:19Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Тархун (ихшид)]] 1486749 wikitext text/x-wiki #равона [[Тархун (ихшид)]] srvq2kxwuxproayi3nhu22867xuerng 1 313851 1486755 1386332 2026-09-12T17:19:19Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Баҳс:Факултаи таҳсилоти ибтидоӣ ва педагогикаи махсуси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]] 1486755 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳс:Факултаи таҳсилоти ибтидоӣ ва педагогикаи махсуси Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]] jblx16x4lnw1fn5fy6jou5pz8lvlkcj 0 314875 1486740 1391032 2026-09-12T17:16:49Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Асъади Майҳанӣ]] 1486740 wikitext text/x-wiki #равона [[Асъади Майҳанӣ]] b7462jcnavz2ftc2bq5iz2jjk92kdo2 0 315895 1486751 1395459 2026-09-12T17:18:39Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Ҷамолуддини Ғайбӣ]] 1486751 wikitext text/x-wiki #равона [[Ҷамолуддини Ғайбӣ]] k5xefqldd3m9nfz9cnzqaads092libb 14 318660 1486783 1406779 2026-09-12T17:23:59Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Гурӯҳ:Зерсохтор]] 1486783 wikitext text/x-wiki #равона [[:Гурӯҳ:Зерсохтор]] bqbmvudssfqpbmqfbx65j9y7xsgu8uz 3 324842 1486774 1432814 2026-09-12T17:22:29Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Баҳси корбар:Renamed user 73876485f2f7c42af5f2a33994cf3cb0]] 1486774 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳси корбар:Renamed user 73876485f2f7c42af5f2a33994cf3cb0]] iwcwkrqzlxzz8dddlbk9o31ijppoix5 14 327403 1486785 1447688 2026-09-12T17:24:19Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Гурӯҳ:Қаторкӯҳҳои Ӯзбекистон]] 1486785 wikitext text/x-wiki #равона [[:Гурӯҳ:Қаторкӯҳҳои Ӯзбекистон]] 8b8uk4fe58w59xvkakwcz583wrgbbco 0 328523 1486721 1455406 2026-09-12T13:06:02Z Шухрат Саъдиев 5132 тлова 1486721 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Алиса (Ҳамном)|Алиса }} {{Варзишгар}} '''Алиса Лю''' ({{lang-en|Alysa Liu}}; зод. [[8 август]]и [[2005]], Кловис, [[Калифорния]]) — [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|амрикоӣ]] [[Рақси намоиши руйи ях|фигурскейтбоз]], ки дар навъи яккасаи занона баромад мекунад. Қаҳрамони дукаратаи олимпӣ (2026), қаҳрамони ҷаҳон (2025), дорандаи медали биринҷии чемпионати ҷаҳон (2022), ғолиби Финали Гран-при (2025), дорандаи медали биринҷии чемпионати ҷаҳон миёни ҷавонон (2020), дорандаи медали нуқраи Финали Гран-при миёни ҷавонон (2019), қаҳрамони дукаратаи ИМА (2019, 2020). Бо пирӯзӣ дар синни 13-солагӣ ҷавонтарин қаҳрамони таърихи чемпионатҳои ИМА миёни калонсолон гардид. Лю — аввалин фигурскейтбози амрикоӣ мебошад, ки ҷаҳиши чоркарата (лутс)-ро дар мусобиқаҳои зери сарпарастии Иттиҳоди байналмилалии конкбозон иҷро кардааст<ref name=":0">{{Cite web|url=https://www.olympicchannel.com/en/stories/news/detail/alysa-liu-first-us-woman-quad-junior-gp/|title=Alysa Liu becomes first American woman to land quad|publisher=olympicchannel|access-date=2019-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20190914195857/https://www.olympicchannel.com/en/stories/news/detail/alysa-liu-first-us-woman-quad-junior-gp/|archive-date=2019-09-14|url-status=live}}</ref>. Алиса Лю аз синни хурдсолӣ унсурҳои мураккабро иҷро мекард. Ба ҳолати 22 декабри соли 2025 дар раддабандии Иттиҳоди байналмилалии конкбозон ҷойи 5-умро ишғол мекунад<ref>{{cite web|lang=en|url=https://results.isu.org/ws/ws/wswomen.htm|title=ISU World Standings 2024/2025 — Women|date=2025-04-25|publisher=''ИСУ''|archive-url=https://web.archive.org/web/20211215203150/https://results.isu.org/ws/ws/wswomen.htm|archive-date=2021-12-15|access-date=2025-04-29|url-status=live}}</ref>. == Зиндагинома == Алиса Лю 8 августи соли 2005 дар шаҳри [[Кловис (Калифорния)|Кловис]]и иёлати [[Калифорния]] таваллуд шудааст. Падараш Артур Лю дар солҳои 1990 аз [[Чин]] пас аз иштирок дар [[Ҳодисаҳои майдони Тянанмэн (1989)|ҳодисаҳои майдони Тянанмэн]] ба ИМА муҳоҷират кардааст. Ҳоло ба фаъолияти [[адвокат]]ӣ дар [[Окленд (Калифорния)|Окленд]] машғул буда, панҷ фарзандро танҳо тарбия мекунад, ки Алиса калонтарини онҳост<ref>{{Cite web|url=https://www.sport-express.ru/figure-skating/reviews/istoriya-alisy-lyu-kto-budet-obygryvat-rossiyskih-figuristok-1530963/|title=Американская угроза. Кто бросит вызов российским фигуристкам|publisher=Спорт-Экспресс|access-date=2019-12-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20191209085209/https://www.sport-express.ru/figure-skating/reviews/istoriya-alisy-lyu-kto-budet-obygryvat-rossiyskih-figuristok-1530963/|archive-date=2019-12-09|url-status=live}}</ref>. Алиса тавассути [[модарии суррогатӣ]] ба дунё омадааст; ҳуҷайраи тухмро донори номаълум пешниҳод кардааст. == Фаъолияти варзишӣ == === Оғоз === Лю дар синни панҷсолагӣ ба рӯи ях баромад, вақте ки падараш — ҳаводори фигурскейтбоз [[Кван, Мишель|Мишель Кван]] — ӯро ба яке аз майдонҳои яхмолакбозии Окленд бурд. Соли 2016 дар синни 10-солагӣ ҷавонтарин қаҳрамони таърихи ИМА дар дараҷаи ''intermediate'' гардид<ref name="Skating prodigy Alysa Liu, a senior national competitor at 13, is using the present to avoid future shock – OlympicTalk">{{cite web|url=https://olympics.nbcsports.com/2018/12/21/skating-prodigy-alysa-liu-a-senior-national-competitor-at-13-is-using-the-present-to-avoid-future-shock/|title=Skating prodigy Alysa Liu, a senior national competitor at 13, is using the present to avoid future shock|website=OlympicTalk (NBC)|date=2018-12-31|access-date=2019-01-28|archive-date=2019-05-16|archive-url=https://web.archive.org/web/20190516224231/https://olympics.nbcsports.com/2018/12/21/skating-prodigy-alysa-liu-a-senior-national-competitor-at-13-is-using-the-present-to-avoid-future-shock/|url-status=live}}</ref>. Соли 2017 дар чемпионати ИМА миёни нависҳо ({{lang-en|Novice}}) ҷойи 4-умро гирифт. Соли 2018 дар синни 12-солагӣ қаҳрамони ИМА миёни ҷавонон шуд ва дар барномаи озод 6 ҷаҳиши сегонаи тоза, аз ҷумла ду комбинатсияи «се-се»-ро иҷро намуд. === Мавсими 2018—2019 === Соли 2019 дар синни 13-солагӣ дар разряди калонсолони чемпионати ИМА дебют карда, қаҳрамон гардид. Дар барномаи озод ду ҷаҳиши «аксели сегона», аз ҷумла яке дар каскад бо тулуп иҷро кард. Ҷавонтарин қаҳрамони таърихи ИМА шуд (пеш аз он [[Липински, Тара|Тара Липински]] соли 1997 дар синни 14-солагӣ пирӯз шуда буд). То мавсими 2019/20 ҳаққи иштирок дар мусобиқаҳои байналмилалӣ ҳатто дар сатҳи ҷавононро надошт, зеро 8 август таваллуд шудааст ва ба синни ҳадди ақали талабшуда панҷ ҳафта дертар расида буд. === Мавсими 2019—2020 === Моҳи августи соли 2019 дар марҳилаи ISU Junior Grand Prix дар Лейк-Плесид аввалин шуда миёни занон ҷаҳиши чоркаратаи лутц ва аксели сегона дар як барнома иҷро кард. Дар чемпионати ҷаҳон миёни ҷавонон (2020) пас аз варзишгарони рус Камилла Валиева ва Даря Усачёва ҷойи 3-умро гирифт (2-юм дар барномаи кӯтоҳ ва 3-юм дар барномаи озод). === Мавсими 2020—2021 === Аз мавсими 2020—2021 зери роҳбарии мутахассиси канадагӣ [[Баркелл, Ли|Ли Баркелл]] тамрин мекунад. Дар [[Чемпионати ИМА оид ба фигурное катание 2021|чемпионати ИМА]] ҷойи 4-умро ишғол намуда, 213,39 имтиёз ба даст овард<ref>{{Cite web|url=https://www.sports.ru/figure-skating/1092956592-chempionat-ssha.html|title=Брэди Теннелл победила на чемпионате США по фигурному катанию, Лью – 4-я, Чок и Бейтс лидируют после ритм-танца|website=Sports.ru|access-date=2021-08-17|archive-date=2021-08-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20210817055546/https://www.sports.ru/figure-skating/1092956592-chempionat-ssha.html|url-status=live}}</ref>. {{ПБ}} == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Варзишгарон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Варзишгарон]] [[Гурӯҳ:Варзишгарон аз рӯи кишвар]] [[Гурӯҳ:Қаҳрамонони олимпӣ аз Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] [[Гурӯҳ:Қаҳрамонони ҷаҳон оид ба рақси рӯи ях]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 2005]] h972wtc0a4ahjw3xqzebmypzq676fqv 14 329153 1486784 1458386 2026-09-12T17:24:09Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Гурӯҳ:Ҳодисаҳои такроршавандаи соли 1992]] 1486784 wikitext text/x-wiki #равона [[:Гурӯҳ:Ҳодисаҳои такроршавандаи соли 1992]] ghkx4yomqwwdejiwsq6i9xyj6g6krt9 0 329727 1486750 1460722 2026-09-12T17:18:29Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Дастаи мунтахаби миллии занонаи Тоҷикистон оид ба футбол]] 1486750 wikitext text/x-wiki #равона [[Дастаи мунтахаби миллии занонаи Тоҷикистон оид ба футбол]] 1oy836c404c0paujkuooyiyvgyn2jpg 0 331529 1486748 1473120 2026-09-12T17:18:09Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Манораи Чиҳил духтарон]] 1486748 wikitext text/x-wiki #равона [[Манораи Чиҳил духтарон]] 8bevfny23247h6i9rvwu6oumabrjyq8 0 332417 1486741 1478778 2026-09-12T17:16:59Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Бахши марказии шаҳристони Қир ва Корзин]] 1486741 wikitext text/x-wiki #равона [[Бахши марказии шаҳристони Қир ва Корзин]] tsaandwpiyoar1l1aehb3zs90yhm4vw 0 332517 1486746 1479364 2026-09-12T17:17:49Z EmausBot 3642 Бот: Исправление неработающего перенаправления на перемещенную целевую страницу [[Янка Брил]] 1486746 wikitext text/x-wiki #равона [[Янка Брил]] 45rfce40qkd1xey509w11o0j39ic7sg 0 332961 1486803 1482233 2026-09-13T05:02:14Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Эзоҳ */ илова 1486803 wikitext text/x-wiki [[File:Military and religious life in the Middle Ages and at the period of the Renaissance (1870) (14598318968).jpg|thumb|Ҳаети ҳарбӣ ва динӣ дар асрҳои миена ва Эҳё (1870)]] Мафҳуми '''табақаи иҷтимоӣ''' дар [[ҷомеашиносӣ]] гурӯҳҳои калони иҷтимоиро тавсиф мекунад, ки бо хусусиятҳои умумӣ, бахусус иқтисодӣ, вале аксар вақт бо ҳисси мушаххаси мансубияти гурӯҳӣ ё шуури синфӣ фарқ мекунанд. Мафҳуми табақаи иҷтимоӣ нисбат ба мафҳуми муҳити иҷтимоӣ ё табақа хеле қавитар аст ва, ки аз ҷониби [[Карл Маркс]] истифода шудааст, дар қатори дигар асарҳо, ба муносибатҳои зулм ва истисмор таъкид мекунад. Дар [[ҷомеашиносӣ]] баҳси доимӣ дар бораи таърифи дақиқи синф ва кадоме аз ин мафҳумҳо вуҷуд дорад. — синф, табақа ё муҳит — тақсимоти сохтори иҷтимоии [[ҷомеаъ]]ро беҳтар тавсиф мекунад. == Таърихи аввали мафҳум == Сензорҳои румӣ калимаи classis- ро барои ... истифода мебурданд. тақсимоти аҳолӣ ба гурӯҳҳои андозсупорандагон . Он аз ассидуи (шаҳрвандони қобили пардохт бо амволи дорои арзиши беш аз 100,000 асс) ба ... гузашт. пролетарийҳо, ки ягона аҳамияти онҳо барои давлат тавлиди наслҳои сершумор — шаҳрвандони ояндаи [[Руми Бостон]] буд. Баъдтар, аз [[асри XVI]]. [[Мафҳум|Мафҳуми]] синф то ҳол ба маънои градатсия, категориябандӣ истифода мешавад. Аз ҷумла, калимаи «синф»-ро Адам Фергюсон ва Ҷон Миллер барои ишора кардани табақаҳои иҷтимоӣ аз рӯи рутба ва [[амвол]] истифода мебурданд. Ба ин маъно (ҳамчун синоними ивазшаванда барои мафҳуми мақоми иҷтимоӣ ) дар аввали [[асри XVIII]]. Он дар ҳамаи забонҳои аврупоӣ, бахусус дар иқтисоди сиёсии классикӣ ва фалсафаи иҷтимоии англисии [[асри XVIII]], мавҷуд аст. Дар [[Бритониё]] дар [[асри XIX]]. синфҳои амволдор — мувофиқи модели [[Руми Бостон]] — табақаҳои иҷтимоӣ номида мешуданд, ки на аз рӯи пайдоиш (ин табақаҳоро [[амлок]] меномиданд), балки аз рӯи сарват фарқ мекарданд. Масалан, ҳатто аксарияти истеҳсолкунандагон ба табақаи болотарин ва сарватмандтарин, ки дар [[парлумон]] намояндагӣ мекарданд, роҳ наёфтанд. [[Соҳибкор|Соҳибкоронро]] «табақаи миёна» меҳисобиданд. Барои [[камбағал]]он — коргарони кироя — номи румии пролетариатро истифода мебурд. Аз ин рӯ, таърифи "давлати синфӣ" ҳамчун давлате, ки дар он шаҳрвандон вобаста ба сатҳи даромади худ ҳуқуқҳои гуногун доранд. <ref>Мустафін О. Справжня історія пізнього нового часу. Х., 2017, с.124</ref>. Аммо, бо гузашти вақт, фаҳмиши дигаре дар бораи калимаи "синф" паҳн шуд. Табақаҳои иҷтимоӣ (бар хилофи табақаҳои амволӣ) ба гурӯҳҳои калони одамоне мансуб мешуданд, ки на аз рӯи сарват, балки аз рӯи манбаъҳои даромад ва ҷойгоҳ дар [[ҷомеъа]] фарқ мекарданд. Ин [[анъана|анъанаро]] Дэвид Рикардо оғоз кардааст, ки кори асосии худро бо муайян кардани он, ки дар ҷомеъа се табақаи асосӣ ([[заминдор|заминдорон]], [[сармоя|сармоядорон]], коргарон) мавҷуданд, ки тавассути манбаъҳои гуногуни даромад ( рентаи замин, фоида, музди меҳнат ) сарвати иҷтимоиро тақсим мекунанд, оғоз кардааст. Таърихшиносони фаронсавӣ Франсуа Гизо, Огюстен Тйерри ва Адольф Тйер асосгузорони «назарияи синфӣ»-и махсус шуданд, ки мувофиқи он муборизаи сиёсӣ дар асл танҳо натиҷаи муборизаи байни табақаҳои иҷтимоӣ аст. Ҳамин тариқ, дар давраи Инқилоби Бузурги Фаронса, мувофиқи иддаоҳои онҳо, [[сармоя|сармоядорон]] (буржуазия) — ашрофон ғолиб омад ва дар [[Давраи Эҳё]]<ref>Мустафін О. Справжня історія пізнього нового часу. Х., 2017, с.132</ref>. Дар бораи консепсияи баъдии марксистӣ дар бораи синфҳо дар [[асри XIX]] Назарҳои сотсиалистҳои утопӣ (ба монанди Анри Сен-Симон ва Шарл Фурйе ) ва иқтисоддон ва файласуфи машҳури олмонӣ Лоренс фон Штайн низ таъсири бузурге доштанд. == Назарияи синфии Карл Маркс == Сарфи назар аз он ки мафҳуми синф бо [[Карл Маркс]] ва [[Фридрих Энгелс]] пайваста истифода мешуд ва аҳамияти ҳалкунандаи мафҳумҳои онҳо дар рушди назарияи синфӣ дар марксизми баъдӣ буд, худи асосгузорони марксизм (Маркс ва Энгелс) назарияи синфии худро дар бораи ҷомеа дар ягон ҷо ба таври систематикӣ пешниҳод накарданд. Муқаррароти он дар тамоми навиштаҳои онҳо парокандаанд. Ҷилди сеюми [[Сармоя (китоб)|«Капитал»]] маҳз бо боби 52, «Синфҳо», ки [[Карл Маркс]] онро нотамом гузоштааст, ба охир мерасад. Маркс тавонист нуктаҳои зеринро қайд кунад: «Танҳо соҳибони қувваи корӣ, соҳибони сармоя ва заминдорон, ки манбаъҳои даромади онҳо музди меҳнат, фоида ва рентаи замин мебошанд, аз ин рӯ, коргарони кироя, сармоядорон ва заминдорон се табақаи бузурги ҷомеаи муосирро ташкил медиҳанд, ки бар асоси усули капиталистии истеҳсолот асос ёфтаанд» <ref>Маркс Карл. Капитал. Критика политической экономии. Т. 1. Процесс производства капитала.&nbsp;— М.: Политиздат, 1983.&nbsp;— с. 779.</ref>(аз ин рӯ, классики иқтисоди сиёсии Рикардо дар ин ҷо умуман такрор мешавад). Умуман, истифодаи мафҳуми «синф»-ро аз ҷониби [[Карл Маркс]] метавон чунин шарҳ дод. * '''Корҳои аввалин''' — дар ин ҷо ӯ табақаҳои мушаххасро дар ҷомеъаҳои муайян тавсиф мекунад. Масалан, чунон ки дар асарҳои «Муборизаи синфӣ дар [[Фаронса]] аз соли 1848» пеш аз [[соли 1850]]  ё «Брюмери 18-уми Луи Бонапарт», ки дар он ӯ натиҷаҳои инқилоби [[соли 1848]], оқибатҳо ва сабабҳои онро баррасӣ мекунад. Дар ин ҷо Маркс синфро на ҳатман аз ҷиҳати иқтисодӣ муайян мекунад, балки ба шароити умумии вуҷуд дар маҷмӯъ ҳамчун шароите ишора мекунад, ки як синфро аз синфи дигар ҷудо мекунанд. Ин, масалан, тарзи зиндагӣ, манфиатҳо, таҳсилот ва созмони сиёсии онҳоро дар бар мегирад. * '''Корҳои баъдӣ'''  — дар онҳо (масалан, дар [[Сармоя (китоб)|«Капитал»]]) [[Карл Маркс]] синфҳои гуногунро ба таври абстракттар ҳамчун натиҷаи муносибатҳои истеҳсолии капитализм тасвир мекунад. Дар ин ҷо Маркс на танҳо кӯшиш мекунад, ки гурӯҳҳои аҳолии дахлдорро ба таври эмпирикӣ тавсиф кунад, балки пайдоиши системавии чунин тақсимотро низ шарҳ диҳад. Барои ин, ӯ ба таҳияи назарияи меҳнатии арзиш ва назарияи муборизаи синфӣ муроҷиат мекунад. == Назарияи меҳнатии арзиш == Маркс чунин мешуморад, ки қувваи корӣ худаш арзишро ба вуҷуд меорад. Яъне, мувофиқи ин назария, қувваи корӣ, ки аз ҷониби коргарони кироя фурӯхта мешавад, ягона молест, ки арзиши мубодилавии он аз эҷоди арзиши бештар аз он чизе, ки худаш дорад, иборат аст. Ҳамин тариқ, арзиши қувваи корӣ ҳамчун мол ба арзиши ҳамаи дигар молҳо аз ҳисоби вақти кории барои истеҳсоли онҳо зарурӣ баробар хоҳад буд. Дар ин ҳолат, ин маънои онро дорад, ки арзиши моли қувваи корӣ ба арзиши ҳамаи молҳое, ки коргар бояд баргардонад (аз ҷумла оила ё дигар шахсони вобастааш), мувофиқат мекунад. Албатта, коргарон метавонанд дар ҳолати зарурӣ соатҳои бештар кор кунанд, то танҳо муодили тавлиди худашонро истеҳсол кунанд. Пеш: * коргарон таҳти назорати [[сармоя|сармоядороне]] кор мекунанд, ки қувваи кории онҳоро мехаранд ва сипас онро барои манфиати худ истифода мебаранд; * маҳсули ин [[меҳнат]] [[моликият]]и [[сармоя|сармоядорон]], на коргарон мегардад. [[Арзиши изофа]] вақте пайдо мешавад, ки [[сармоя]] меҳнатро маҷбур мекунад, ки нисбат ба он ки барои иваз кардани он лозим аст, муддати тӯлонӣ кор кунад. Ва аз ин рӯ, рӯзи кории коргар ба ду қисм тақсим мешавад: кори зарурӣ дар қисми [[Музди меҳнат|музднок]], ки барои такрористеҳсоли арзиши қувваи корӣ зарур аст, ва кори иловагӣ дар қисми [[Музди меҳнат|бемузд]], ки дар он коргар барои [[сармоя|сармоядор]] [[кор]] мекунад. [[сармоя|Сармоядорон]] бо истифода аз усулҳо ва воситаҳо пайваста роҳҳои зиёд кардани қисми кори [[Музди меҳнат|бемуздро]] нисбат ба қисми [[Музди меҳнат|музднок]] меҷӯянд. Барои ин ду намуд вуҷуд дорад: # Баланд бардоштани арзиши иловашудаи мутлақ тавассути дароз кардани рӯзи корӣ. # Баланд бардоштани арзиши иловашудаи нисбӣ бо роҳи дароз кардани қисми рӯзи корӣ, вақте ки коргар барои сармоядор кор мекунад. Ҳамин тариқ, сармоядорон метавонанд маҳсулотеро, ки коргарон истеҳсол мекунанд, аз худ кунанд. Ин мавқеъҳои аз ҷиҳати сифатан гуногун дар дохили равандҳои капиталистии истеҳсолот аз ҷониби Маркс ҳамчун синфҳои пешбари худ тавсиф шудаанд: синфи коргарони кироя ва синфи сармоядорон.<ref>Max Koch:&nbsp;''Vom Strukturwandel einer Klassengesellschaft.''&nbsp;Westfälisches Dampfboot, Münster 1994,&nbsp; ISBN 3-929586-34-7, <span style="background-color: rgb(221, 238, 255); font-size: 1em; line-height: 1.5em;">S. 22</span> </ref> Аммо, сармоядорон тамоми арзиши изофиро истеъмол намекунанд, балки як қисми онро дубора сармоягузорӣ мекунанд ва онро ба сармоя табдил медиҳанд. Аз ин рӯ, як қисми арзиши изофӣ истеъмол мешавад, дар ҳоле ки қисми дигар ҳамчун сармояи ҷамъшуда хизмат мекунад. Ин боис мешавад, ки тақсимоти байни коргарон ва сармоядорон боз ҳам бештар ва пойдортар шавад. Коргарон наметавонанд меҳнати дигаронро мувофиқи қонун қабул кунанд. Аз ин рӯ, маоши онҳо одатан танҳо барои тавлиди қувваи кории худашон кофӣ аст. Аз ин рӯ, коргарон ва сармоядорон нисбат ба якдигар ҳамчун синфҳои муқобил ҷойгир шудаанд, ки пайдоиши онҳо дар ҷараёни равандҳои ҷамъшавӣ пайваста аз нав барқарор карда мешавад. == Муборизаи синфӣ == Назарияи муборизаи синфӣ яке аз ҷойҳои асосиро дар фаҳмиши материалистии таърих аз ҷониби Маркс ишғол мекунад, ки [[Фридрих Энгелс]] онро материализми таърихӣ номидааст. Пайдоиши синфҳо танҳо вақте имконпазир мегардад, ки афзоиши ҳосилнокии меҳнат боиси пайдоиши маҳсулоти иловагӣ гардад ва моликияти умумии воситаҳои истеҳсолот бо моликияти хусусӣ иваз карда шавад; бо пайдоиши охирин нобаробарии [[амвол]] низ ба як воқеият табдил меёбад. Аммо, калиди тақсимоти синфӣ тақсимоти иҷтимоии меҳнат аст.— рӯҳӣ ва ҷисмонӣ, идоракунӣ ва иҷроия, бомаҳорат ва бемаҳорат. <ref>{{Cite web |url=http://fb2.booksgid.com/content/EC/karl-marks-sobranie-sochineniy-tom-21/70.html: |title=Энгельс Фридрих. Предисловие к третьему немецкому изданию работы К. Маркса «Восемнадцатое брюмера Луи Бонапарта» // К. Маркс, Ф. Энгельс, Собр. соч., изд. 2, т. 21., с. 259. |archive-date=2025-12-10 |access-date=2013-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251210064509/http://fb2.booksgid.com/content/EC/karl-marks-sobranie-sochineniy-tom-21/70.html: |url-status=dead }}</ref> [[Фридрих Энгелс]] қайд карда буд, ки дар маркази муборизаи синфӣ равандҳои [[истеҳсолот]] ва [[истеъмол]] қарор доранд. Умуман, ба гуфтаи Маркс, тақсимшавӣ ба синфҳо ва муборизаи онҳо байни худ дар [[ҷомеъа|ҷомеъаҳои]] гуногуни таърихӣ метавонад чунин тавсиф карда шавад: {| class="wikitable zebra" ! Ташаккули сохтори иҷтимоӣ-иқтисодӣ ! Синфҳои пешсаф ! Синфҳои иловагӣ |- | [[Ҷомеаи ибтидоӣ]] | colspan="2" align="center" | бесинф |- | Усули истеҳсоли осиёӣ | [[Бюрократия|Бюрократияи]] давлатӣ — [[деҳқон]]они шахсан озод. | [[Ғулом|Ғуломон]] ; [[ҳунарманд|ҳунармандон]] ; [[тоҷир|тоҷирон]] ; коргарони кироя.. |- | Ҷамъияти ғуломдорӣ | [[Ғулом|Ғуломдорон]]&nbsp;— [[Ғулом|Ғуломон]] | Деҳқонони озод (масалан, Зевгитҳо ) ва [[ҳунарманд|ҳунармандон]] ; коргарони кироя (дар мануфактураҳо). |- | Ҷамъияти феодалӣ | [[Заминдор]]и&nbsp;— Деҳқонони ғайриозод | [[тоҷир|тоҷирон]] ([[Сармоя|сармоядорон]]); [[ҳунарманд|ҳунармандони]] гилдия ; «мардони донишманд» ва ҳуқуқшиносон; коргарони кироя (масалан, муздурони низомӣ) |- | Ҷамъияти сармоядорӣ | [[Сармоя|сармоядорон]]]&nbsp;— коргарони кироя | Соҳибони заминҳои калон, [[деҳқон]]он, коргарони кишоварзӣ; [[Сармоя|сармоядорони]] хурд ([[тоҷир|тоҷирони]] хурд, [[ҳунарманд|ҳунармандон]]); коргарони люмпен (ки "хислати синфӣ" доштанашон, баҳсбарангез аст). |} == Табақабандӣ мувофиқи назарияи [[Макс Вебер]] == [[Макс Вебер]] назарияи табақабандии сеҷонибаро таҳия кард, ки қудрати сиёсиро ҳамчун таъсири мутақобилаи байни «синф», «мақом» ва «қудрати гурӯҳӣ» тавсиф мекунад. Вебер бовар дошт, ки мавқеи синфӣ аз рӯи маҳорат ва маълумотнокии шахс муайян карда мешавад, на аз рӯи муносибати ӯ бо воситаҳои истеҳсолот. Ҳам [[Маркс]] ва ҳам Вебер изҳор доштанд, ки табақабандии иҷтимоӣ як падидаи манфӣ аст. Аммо, аввалӣ бовар дошт, ки табақабандӣ бо саромоядорӣ ва моликияти хусусӣ аз байн меравад, дар ҳоле ки Вебер ба хулосае омад, ки роҳи ҳал дар фароҳам овардани имкониятҳои баробар дар дохили низоми саромоядорӣ аст. [1] [2] {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Марксизм]] [[Гурӯҳ:Синфҳои иҷтимоӣ]] 9fk9f6zibkh53rxhmf8zsbcwpcg4p5v 1486804 1486803 2026-09-13T06:04:28Z Шухрат Саъдиев 5132 илова 1486804 wikitext text/x-wiki [[File:Military and religious life in the Middle Ages and at the period of the Renaissance (1870) (14598318968).jpg|thumb|Ҳаети ҳарбӣ ва динӣ дар асрҳои миена ва Эҳё (1870)]] Мафҳуми '''табақаи иҷтимоӣ''' дар [[ҷомеашиносӣ]] гурӯҳҳои калони иҷтимоиро тавсиф мекунад, ки бо хусусиятҳои умумӣ, бахусус иқтисодӣ, вале аксар вақт бо ҳисси мушаххаси мансубияти гурӯҳӣ ё шуури синфӣ фарқ мекунанд. Мафҳуми табақаи иҷтимоӣ нисбат ба мафҳуми муҳити иҷтимоӣ ё табақа хеле қавитар аст ва, ки аз ҷониби [[Карл Маркс]] истифода шудааст, дар қатори дигар асарҳо, ба муносибатҳои зулм ва истисмор таъкид мекунад. Дар [[ҷомеашиносӣ]] баҳси доимӣ дар бораи таърифи дақиқи синф ва кадоме аз ин мафҳумҳо вуҷуд дорад. — синф, табақа ё муҳит — тақсимоти сохтори иҷтимоии [[ҷомеаъ]]ро беҳтар тавсиф мекунад. == Таърихи аввали мафҳум == Сензорҳои румӣ калимаи classis- ро барои ... истифода мебурданд. тақсимоти аҳолӣ ба гурӯҳҳои андозсупорандагон . Он аз ассидуи (шаҳрвандони қобили пардохт бо амволи дорои арзиши беш аз 100,000 асс) ба ... гузашт. пролетарийҳо, ки ягона аҳамияти онҳо барои давлат тавлиди наслҳои сершумор — шаҳрвандони ояндаи [[Руми Бостон]] буд. Баъдтар, аз [[асри XVI]]. [[Мафҳум|Мафҳуми]] синф то ҳол ба маънои градатсия, категориябандӣ истифода мешавад. Аз ҷумла, калимаи «синф»-ро Адам Фергюсон ва Ҷон Миллер барои ишора кардани табақаҳои иҷтимоӣ аз рӯи рутба ва [[амвол]] истифода мебурданд. Ба ин маъно (ҳамчун синоними ивазшаванда барои мафҳуми мақоми иҷтимоӣ ) дар аввали [[асри XVIII]]. Он дар ҳамаи забонҳои аврупоӣ, бахусус дар иқтисоди сиёсии классикӣ ва фалсафаи иҷтимоии англисии [[асри XVIII]], мавҷуд аст. Дар [[Бритониё]] дар [[асри XIX]]. синфҳои амволдор — мувофиқи модели [[Руми Бостон]] — табақаҳои иҷтимоӣ номида мешуданд, ки на аз рӯи пайдоиш (ин табақаҳоро [[амлок]] меномиданд), балки аз рӯи сарват фарқ мекарданд. Масалан, ҳатто аксарияти истеҳсолкунандагон ба табақаи болотарин ва сарватмандтарин, ки дар [[парлумон]] намояндагӣ мекарданд, роҳ наёфтанд. [[Соҳибкор|Соҳибкоронро]] «табақаи миёна» меҳисобиданд. Барои [[камбағал]]он — коргарони кироя — номи румии пролетариатро истифода мебурд. Аз ин рӯ, таърифи "давлати синфӣ" ҳамчун давлате, ки дар он шаҳрвандон вобаста ба сатҳи даромади худ ҳуқуқҳои гуногун доранд. <ref>Мустафін О. Справжня історія пізнього нового часу. Х., 2017, с.124</ref>. Аммо, бо гузашти вақт, фаҳмиши дигаре дар бораи калимаи "синф" паҳн шуд. Табақаҳои иҷтимоӣ (бар хилофи табақаҳои амволӣ) ба гурӯҳҳои калони одамоне мансуб мешуданд, ки на аз рӯи сарват, балки аз рӯи манбаъҳои даромад ва ҷойгоҳ дар [[ҷомеъа]] фарқ мекарданд. Ин [[анъана|анъанаро]] Дэвид Рикардо оғоз кардааст, ки кори асосии худро бо муайян кардани он, ки дар ҷомеъа се табақаи асосӣ ([[заминдор|заминдорон]], [[сармоя|сармоядорон]], коргарон) мавҷуданд, ки тавассути манбаъҳои гуногуни даромад ( рентаи замин, фоида, музди меҳнат ) сарвати иҷтимоиро тақсим мекунанд, оғоз кардааст. Таърихшиносони фаронсавӣ Франсуа Гизо, Огюстен Тйерри ва Адольф Тйер асосгузорони «назарияи синфӣ»-и махсус шуданд, ки мувофиқи он муборизаи сиёсӣ дар асл танҳо натиҷаи муборизаи байни табақаҳои иҷтимоӣ аст. Ҳамин тариқ, дар давраи Инқилоби Бузурги Фаронса, мувофиқи иддаоҳои онҳо, [[сармоя|сармоядорон]] (буржуазия) — ашрофон ғолиб омад ва дар [[Давраи Эҳё]]<ref>Мустафін О. Справжня історія пізнього нового часу. Х., 2017, с.132</ref>. Дар бораи консепсияи баъдии марксистӣ дар бораи синфҳо дар [[асри XIX]] Назарҳои сотсиалистҳои утопӣ (ба монанди Анри Сен-Симон ва Шарл Фурйе ) ва иқтисоддон ва файласуфи машҳури олмонӣ Лоренс фон Штайн низ таъсири бузурге доштанд. == Назарияи синфии Карл Маркс == Сарфи назар аз он ки мафҳуми синф бо [[Карл Маркс]] ва [[Фридрих Энгелс]] пайваста истифода мешуд ва аҳамияти ҳалкунандаи мафҳумҳои онҳо дар рушди назарияи синфӣ дар марксизми баъдӣ буд, худи асосгузорони марксизм (Маркс ва Энгелс) назарияи синфии худро дар бораи ҷомеа дар ягон ҷо ба таври систематикӣ пешниҳод накарданд. Муқаррароти он дар тамоми навиштаҳои онҳо парокандаанд. Ҷилди сеюми [[Сармоя (китоб)|«Капитал»]] маҳз бо боби 52, «Синфҳо», ки [[Карл Маркс]] онро нотамом гузоштааст, ба охир мерасад. Маркс тавонист нуктаҳои зеринро қайд кунад: «Танҳо соҳибони қувваи корӣ, соҳибони сармоя ва заминдорон, ки манбаъҳои даромади онҳо музди меҳнат, фоида ва рентаи замин мебошанд, аз ин рӯ, коргарони кироя, сармоядорон ва заминдорон се табақаи бузурги ҷомеаи муосирро ташкил медиҳанд, ки бар асоси усули капиталистии истеҳсолот асос ёфтаанд» <ref>Маркс Карл. Капитал. Критика политической экономии. Т. 1. Процесс производства капитала.&nbsp;— М.: Политиздат, 1983.&nbsp;— с. 779.</ref>(аз ин рӯ, классики иқтисоди сиёсии Рикардо дар ин ҷо умуман такрор мешавад). Умуман, истифодаи мафҳуми «синф»-ро аз ҷониби [[Карл Маркс]] метавон чунин шарҳ дод. * '''Корҳои аввалин''' — дар ин ҷо ӯ табақаҳои мушаххасро дар ҷомеъаҳои муайян тавсиф мекунад. Масалан, чунон ки дар асарҳои «Муборизаи синфӣ дар [[Фаронса]] аз соли 1848» пеш аз [[соли 1850]]  ё «Брюмери 18-уми Луи Бонапарт», ки дар он ӯ натиҷаҳои инқилоби [[соли 1848]], оқибатҳо ва сабабҳои онро баррасӣ мекунад. Дар ин ҷо Маркс синфро на ҳатман аз ҷиҳати иқтисодӣ муайян мекунад, балки ба шароити умумии вуҷуд дар маҷмӯъ ҳамчун шароите ишора мекунад, ки як синфро аз синфи дигар ҷудо мекунанд. Ин, масалан, тарзи зиндагӣ, манфиатҳо, таҳсилот ва созмони сиёсии онҳоро дар бар мегирад. * '''Корҳои баъдӣ'''  — дар онҳо (масалан, дар [[Сармоя (китоб)|«Капитал»]]) [[Карл Маркс]] синфҳои гуногунро ба таври абстракттар ҳамчун натиҷаи муносибатҳои истеҳсолии капитализм тасвир мекунад. Дар ин ҷо Маркс на танҳо кӯшиш мекунад, ки гурӯҳҳои аҳолии дахлдорро ба таври эмпирикӣ тавсиф кунад, балки пайдоиши системавии чунин тақсимотро низ шарҳ диҳад. Барои ин, ӯ ба таҳияи назарияи меҳнатии арзиш ва назарияи муборизаи синфӣ муроҷиат мекунад. == Назарияи меҳнатии арзиш == Маркс чунин мешуморад, ки қувваи корӣ худаш арзишро ба вуҷуд меорад. Яъне, мувофиқи ин назария, қувваи корӣ, ки аз ҷониби коргарони кироя фурӯхта мешавад, ягона молест, ки арзиши мубодилавии он аз эҷоди арзиши бештар аз он чизе, ки худаш дорад, иборат аст. Ҳамин тариқ, арзиши қувваи корӣ ҳамчун мол ба арзиши ҳамаи дигар молҳо аз ҳисоби вақти кории барои истеҳсоли онҳо зарурӣ баробар хоҳад буд. Дар ин ҳолат, ин маънои онро дорад, ки арзиши моли қувваи корӣ ба арзиши ҳамаи молҳое, ки коргар бояд баргардонад (аз ҷумла оила ё дигар шахсони вобастааш), мувофиқат мекунад. Албатта, коргарон метавонанд дар ҳолати зарурӣ соатҳои бештар кор кунанд, то танҳо муодили тавлиди худашонро истеҳсол кунанд. Пеш: * коргарон таҳти назорати [[сармоя|сармоядороне]] кор мекунанд, ки қувваи кории онҳоро мехаранд ва сипас онро барои манфиати худ истифода мебаранд; * маҳсули ин [[меҳнат]] [[моликият]]и [[сармоя|сармоядорон]], на коргарон мегардад. [[Арзиши изофа]] вақте пайдо мешавад, ки [[сармоя]] меҳнатро маҷбур мекунад, ки нисбат ба он ки барои иваз кардани он лозим аст, муддати тӯлонӣ кор кунад. Ва аз ин рӯ, рӯзи кории коргар ба ду қисм тақсим мешавад: кори зарурӣ дар қисми [[Музди меҳнат|музднок]], ки барои такрористеҳсоли арзиши қувваи корӣ зарур аст, ва кори иловагӣ дар қисми [[Музди меҳнат|бемузд]], ки дар он коргар барои [[сармоя|сармоядор]] [[кор]] мекунад. [[сармоя|Сармоядорон]] бо истифода аз усулҳо ва воситаҳо пайваста роҳҳои зиёд кардани қисми кори [[Музди меҳнат|бемуздро]] нисбат ба қисми [[Музди меҳнат|музднок]] меҷӯянд. Барои ин ду намуд вуҷуд дорад: # Баланд бардоштани арзиши иловашудаи мутлақ тавассути дароз кардани рӯзи корӣ. # Баланд бардоштани арзиши иловашудаи нисбӣ бо роҳи дароз кардани қисми рӯзи корӣ, вақте ки коргар барои сармоядор кор мекунад. Ҳамин тариқ, сармоядорон метавонанд маҳсулотеро, ки коргарон истеҳсол мекунанд, аз худ кунанд. Ин мавқеъҳои аз ҷиҳати сифатан гуногун дар дохили равандҳои капиталистии истеҳсолот аз ҷониби Маркс ҳамчун синфҳои пешбари худ тавсиф шудаанд: синфи коргарони кироя ва синфи сармоядорон.<ref>Max Koch:&nbsp;''Vom Strukturwandel einer Klassengesellschaft.''&nbsp;Westfälisches Dampfboot, Münster 1994,&nbsp; ISBN 3-929586-34-7, <span style="background-color: rgb(221, 238, 255); font-size: 1em; line-height: 1.5em;">S. 22</span> </ref> Аммо, сармоядорон тамоми арзиши изофиро истеъмол намекунанд, балки як қисми онро дубора сармоягузорӣ мекунанд ва онро ба сармоя табдил медиҳанд. Аз ин рӯ, як қисми арзиши изофӣ истеъмол мешавад, дар ҳоле ки қисми дигар ҳамчун сармояи ҷамъшуда хизмат мекунад. Ин боис мешавад, ки тақсимоти байни коргарон ва сармоядорон боз ҳам бештар ва пойдортар шавад. Коргарон наметавонанд меҳнати дигаронро мувофиқи қонун қабул кунанд. Аз ин рӯ, маоши онҳо одатан танҳо барои тавлиди қувваи кории худашон кофӣ аст. Аз ин рӯ, коргарон ва сармоядорон нисбат ба якдигар ҳамчун синфҳои муқобил ҷойгир шудаанд, ки пайдоиши онҳо дар ҷараёни равандҳои ҷамъшавӣ пайваста аз нав барқарор карда мешавад. == Муборизаи синфӣ == Назарияи муборизаи синфӣ яке аз ҷойҳои асосиро дар фаҳмиши материалистии таърих аз ҷониби Маркс ишғол мекунад, ки [[Фридрих Энгелс]] онро материализми таърихӣ номидааст. Пайдоиши синфҳо танҳо вақте имконпазир мегардад, ки афзоиши ҳосилнокии меҳнат боиси пайдоиши маҳсулоти иловагӣ гардад ва моликияти умумии воситаҳои истеҳсолот бо моликияти хусусӣ иваз карда шавад; бо пайдоиши охирин нобаробарии [[амвол]] низ ба як воқеият табдил меёбад. Аммо, калиди тақсимоти синфӣ тақсимоти иҷтимоии меҳнат аст.— рӯҳӣ ва ҷисмонӣ, идоракунӣ ва иҷроия, бомаҳорат ва бемаҳорат. <ref>{{Cite web |url=http://fb2.booksgid.com/content/EC/karl-marks-sobranie-sochineniy-tom-21/70.html: |title=Энгельс Фридрих. Предисловие к третьему немецкому изданию работы К. Маркса «Восемнадцатое брюмера Луи Бонапарта» // К. Маркс, Ф. Энгельс, Собр. соч., изд. 2, т. 21., с. 259. |archive-date=2025-12-10 |access-date=2013-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251210064509/http://fb2.booksgid.com/content/EC/karl-marks-sobranie-sochineniy-tom-21/70.html: |url-status=dead }}</ref> [[Фридрих Энгелс]] қайд карда буд, ки дар маркази муборизаи синфӣ равандҳои [[истеҳсолот]] ва [[истеъмол]] қарор доранд. Умуман, ба гуфтаи Маркс, тақсимшавӣ ба синфҳо ва муборизаи онҳо байни худ дар [[ҷомеъа|ҷомеъаҳои]] гуногуни таърихӣ метавонад чунин тавсиф карда шавад: {| class="wikitable zebra" ! Ташаккули сохтори иҷтимоӣ-иқтисодӣ ! Синфҳои пешсаф ! Синфҳои иловагӣ |- | [[Ҷомеаи ибтидоӣ]] | colspan="2" align="center" | бесинф |- | Усули истеҳсоли осиёӣ | [[Бюрократия|Бюрократияи]] давлатӣ — [[деҳқон]]они шахсан озод. | [[Ғулом|Ғуломон]] ; [[ҳунарманд|ҳунармандон]] ; [[тоҷир|тоҷирон]] ; коргарони кироя.. |- | Ҷамъияти ғуломдорӣ | [[Ғулом|Ғуломдорон]]&nbsp;— [[Ғулом|Ғуломон]] | Деҳқонони озод (масалан, Зевгитҳо ) ва [[ҳунарманд|ҳунармандон]] ; коргарони кироя (дар мануфактураҳо). |- | Ҷамъияти феодалӣ | [[Заминдор]]и&nbsp;— Деҳқонони ғайриозод | [[тоҷир|тоҷирон]] ([[Сармоя|сармоядорон]]); [[ҳунарманд|ҳунармандони]] гилдия ; «мардони донишманд» ва ҳуқуқшиносон; коргарони кироя (масалан, муздурони низомӣ) |- | Ҷамъияти сармоядорӣ | [[Сармоя|сармоядорон]]]&nbsp;— коргарони кироя | Соҳибони заминҳои калон, [[деҳқон]]он, коргарони кишоварзӣ; [[Сармоя|сармоядорони]] хурд ([[тоҷир|тоҷирони]] хурд, [[ҳунарманд|ҳунармандон]]); коргарони люмпен (ки "хислати синфӣ" доштанашон, баҳсбарангез аст). |} == Табақабандӣ мувофиқи назарияи [[Макс Вебер]] == [[Макс Вебер]] назарияи табақабандии сеҷонибаро таҳия кард, ки қудрати сиёсиро ҳамчун таъсири мутақобилаи байни «синф», «мақом» ва «қудрати гурӯҳӣ» тавсиф мекунад. Вебер бовар дошт, ки мавқеи синфӣ аз рӯи маҳорат ва маълумотнокии шахс муайян карда мешавад, на аз рӯи муносибати ӯ бо воситаҳои истеҳсолот. Ҳам [[Маркс]] ва ҳам Вебер изҳор доштанд, ки табақабандии иҷтимоӣ як падидаи манфӣ аст. Аммо, аввалӣ бовар дошт, ки табақабандӣ бо саромоядорӣ ва моликияти хусусӣ аз байн меравад, дар ҳоле ки Вебер ба хулосае омад, ки роҳи ҳал дар фароҳам овардани имкониятҳои баробар дар дохили низоми саромоядорӣ аст. <ref>{{cite book|author=Jones, Helen|title=Towards a classless society?|publisher=Psychology Press|year=1997|isbn=978-0-415-15331-7|page=4|url=http://books.google.com/books?id=P6T5j2ywnqQC&pg=4}}</ref><ref>{{Cite book|author=Leander, Anna|chapter=class, Weberian approaches to|editor=Jones, R.J. Barry|title=Routledge Encyclopedia of International Political Economy: Entries A-F|publisher=Taylor & Francis|year=2001|isbn=978-0-415-24350-6|page=227|url=http://books.google.com/books?id=LT7r94epBz0C&pg=PA227}}</ref> Вебер ба аксари консепсияҳои калидии худ дар бораи табақабандии иҷтимоӣ тавассути омӯзиши сохтори иҷтимоии Олмон расид. Ӯ қайд кард, ки бар хилофи назарияҳои Маркс, табақабандӣ на танҳо ба моликият ва сармоя асос ёфтааст. Масалан, аксар вақт аъзои ашрофон, ки қудрати сиёсӣ доранд, аз сармояи иқтисодӣ маҳруманд. Ва баъзе оилаҳои сарватманд, масалан, аз сабаби яҳудӣ буданашон, аз обрӯ ва қудрат маҳруманд. Вебер се омили мустақилеро таҳия кардааст, ки назарияи табақабандии ӯро ташаккул медиҳанд: синф, мақом ва қудрат: :<ref>{{cite book|author=Stark, Rodney|year=2007|title=Sociology|edition=Tenth edition | publisher=Thompson Wadsworth}}</ref> * '''Синф''': мавқеи иқтисодии [[шахс]] дар [[ҷомеъа]]. Вебер аз Маркс бо он фарқ мекунад, ки ба ин омил афзалият намедиҳад. Масалан, менеҷерони корпоративӣ, ки воқеан ширкатҳоро назорат мекунанд, гарчанде ки онҳо соҳиби онҳо нестанд. * '''Мақом''': обрӯи [[шахс]], эҳтироми иҷтимоӣ дар [[ҷомеъа]]. Мақоми иҷтимоӣ ҳатман ба сармояи иқтисодӣ табдил намеёбад. Масалан, [[шоир|шоирон]] ё муқаддасон метавонанд ба [[ҷомеъа]] таъсири бузурге расонанд, аммо қариб ҳеҷ гуна мукофоти моддӣ намегиранд. * '''[[Қудрат]]''': қобилияти [[шахс]] барои иҷрои мақсадноки фаъолиятҳои худ, сарфи назар аз муқовимати дигарон. Масалан, онҳое, ки дар [[дастгоҳи давлатӣ]] кор мекунанд, метавонанд [[моликият]] надошта бошанд ё мақом надошта бошанд, аммо миқдори муайяни [[қудрат|қудратро]] доранд. == Табақабандӣ мувофиқи назарияи Пйер Бурдйе == Пйер Бурдйе, [[сотсиолог]]и маъруфи муосири [[фаронсавӣ]], дар пайравӣ аз [[Маркс]] ва [[Энгелс]], фарқгузории худро аз табақаҳо бо муайян кардани гурӯҳҳое оғоз кард, ки дар фазои иҷтимоӣ мавқеи якхела доранд. Бурдйе чунин гурӯҳҳоро, ки асосан самараи кори зеҳнии муҳаққиқ мебошанд, «синфҳои рӯи коғаз» (ё як қатор синонимҳо: «назариявӣ», «имконпазир», «синфи сохташуда») меномад. Он — гурӯҳҳое, ки дар шароити муайян имконияти бештари табдил шудан ба синфҳоро ба маънои аслии калима, яъне субъектҳои воқеии раванди иҷтимоӣ-таърихӣ доранд. Ҳамин тариқ, шарти аввалини вуҷуд доштани табақа умумияти мавқеи иҷтимоии аъзои синф аст, ки «онҳо, ки дар шароити якхела ҷойгир шудаанд ва ба шароити якхела гирифтор шудаанд, имкони доштани майлҳо ва манфиатҳои якхела ва дар натиҷа, инкишоф додани амалияҳои якхела ва ишғол кардани мавқеъҳои якхеларо доранд». Ба гуфтаи Бурдйе, шарти дуюми синф дар як гурӯҳи муайян мавҷудияти одати умумӣ (матритсаи даркҳо ва амалияҳои таснифот) мебошад, ки муҳимтарин унсури миёнарав дар ташаккули ҳама гуна муайянкунии коллективӣ мебошад. Ҳабитус ("табақаи муттаҳидшуда") ба [[афкор]] ва рафтори сиёсии ин табақаҳо, инчунин ба тарзи зиндагӣ ва тарзҳои истеъмолие, ки дар дохили ин табақаҳо ташаккул ёфтаанд, таъсир мерасонад. Шарти сеюм, ки дар он синф ба як қувваи воқеии муассир табдил меёбад ("сафарбаршуда", синфи "воқеӣ", омода барои мубориза), — огоҳии аъзоёни синф аз ҷомеъаи худ ҳамчун гурӯҳест, ки манфиатҳои худро дорад (аз дигарон фарқ мекунад) ва омода аст онҳоро ҳимоя кунад. Пас синф бояд як гурӯҳи намояндагони худро (ҳизб ё созмони монанд) ташкил диҳад, ки ҳадафи ниҳоии онҳо ҳифзи манфиатҳои синфӣ аст. Ин созмони сиёсӣ синфро «намоён», субъекти мушаххас ва намоёни муборизаи сиёсӣ мегардонад, зеро он аз номи синф сухан мегӯяд ва амал мекунад. Ҳизб бояд идеологияи синфро таҳия кунад, яъне тасаввуроте аз ҷаҳони иҷтимоиро пешниҳод кунад, ки дар он ба синф ҷойгоҳе дар сохтори иҷтимоӣ дода мешавад ва аҳамияти манфиатҳои он таъкид карда мешавад. Дар навбати худ, Бурдйе муборизаи синфиро на танҳо ҳамчун муборизаи байни ду синф дар раванди тақсими арзиши иловагӣ (чунон ки дар модели [[Маркс]] аст), балки ҳамчун шаклҳои гуногуни низоъ дар ҳама соҳаҳои иҷтимоӣ мешуморад.— [[иқтисодӣ]], [[сиёсӣ]], [[фарҳанг|фарҳангӣ]] (дар низоми [[маориф]], амалияҳои фароғатӣ, стратегияҳои фароғатӣ, [[либос]], [[хӯрок]]), ки дар он табақаҳои бартаридошта намудҳои гуногуни қудрати рамзиро истифода мебаранд ва кӯшиш мекунанд, ки қонуният ба даст оранд <ref>Симончук О. Класова дія: тенденції формування соціальних класів в Україні \\ Соціологія: теорія, методи, маркетинг.&nbsp;— 2011, №&nbsp;4. С.52-53.&nbsp;— http://www.simonchuk.kiev.ua/ukr/Klasova_diya_2011.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140116104250/http://www.simonchuk.kiev.ua/ukr/Klasova_diya_2011.pdf |date=16 січня 2014 }}</ref>. . == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Марксизм]] [[Гурӯҳ:Синфҳои иҷтимоӣ]] 32s45ve8trv7jfc0iz4u16v9rdnpgmm 1486805 1486804 2026-09-13T06:09:58Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Эзоҳ */ илова 1486805 wikitext text/x-wiki [[File:Military and religious life in the Middle Ages and at the period of the Renaissance (1870) (14598318968).jpg|thumb|Ҳаети ҳарбӣ ва динӣ дар асрҳои миена ва Эҳё (1870)]] Мафҳуми '''табақаи иҷтимоӣ''' дар [[ҷомеашиносӣ]] гурӯҳҳои калони иҷтимоиро тавсиф мекунад, ки бо хусусиятҳои умумӣ, бахусус иқтисодӣ, вале аксар вақт бо ҳисси мушаххаси мансубияти гурӯҳӣ ё шуури синфӣ фарқ мекунанд. Мафҳуми табақаи иҷтимоӣ нисбат ба мафҳуми муҳити иҷтимоӣ ё табақа хеле қавитар аст ва, ки аз ҷониби [[Карл Маркс]] истифода шудааст, дар қатори дигар асарҳо, ба муносибатҳои зулм ва истисмор таъкид мекунад. Дар [[ҷомеашиносӣ]] баҳси доимӣ дар бораи таърифи дақиқи синф ва кадоме аз ин мафҳумҳо вуҷуд дорад. — синф, табақа ё муҳит — тақсимоти сохтори иҷтимоии [[ҷомеаъ]]ро беҳтар тавсиф мекунад. == Таърихи аввали мафҳум == Сензорҳои румӣ калимаи classis- ро барои ... истифода мебурданд. тақсимоти аҳолӣ ба гурӯҳҳои андозсупорандагон . Он аз ассидуи (шаҳрвандони қобили пардохт бо амволи дорои арзиши беш аз 100,000 асс) ба ... гузашт. пролетарийҳо, ки ягона аҳамияти онҳо барои давлат тавлиди наслҳои сершумор — шаҳрвандони ояндаи [[Руми Бостон]] буд. Баъдтар, аз [[асри XVI]]. [[Мафҳум|Мафҳуми]] синф то ҳол ба маънои градатсия, категориябандӣ истифода мешавад. Аз ҷумла, калимаи «синф»-ро Адам Фергюсон ва Ҷон Миллер барои ишора кардани табақаҳои иҷтимоӣ аз рӯи рутба ва [[амвол]] истифода мебурданд. Ба ин маъно (ҳамчун синоними ивазшаванда барои мафҳуми мақоми иҷтимоӣ ) дар аввали [[асри XVIII]]. Он дар ҳамаи забонҳои аврупоӣ, бахусус дар иқтисоди сиёсии классикӣ ва фалсафаи иҷтимоии англисии [[асри XVIII]], мавҷуд аст. Дар [[Бритониё]] дар [[асри XIX]]. синфҳои амволдор — мувофиқи модели [[Руми Бостон]] — табақаҳои иҷтимоӣ номида мешуданд, ки на аз рӯи пайдоиш (ин табақаҳоро [[амлок]] меномиданд), балки аз рӯи сарват фарқ мекарданд. Масалан, ҳатто аксарияти истеҳсолкунандагон ба табақаи болотарин ва сарватмандтарин, ки дар [[парлумон]] намояндагӣ мекарданд, роҳ наёфтанд. [[Соҳибкор|Соҳибкоронро]] «табақаи миёна» меҳисобиданд. Барои [[камбағал]]он — коргарони кироя — номи румии пролетариатро истифода мебурд. Аз ин рӯ, таърифи "давлати синфӣ" ҳамчун давлате, ки дар он шаҳрвандон вобаста ба сатҳи даромади худ ҳуқуқҳои гуногун доранд. <ref>Мустафін О. Справжня історія пізнього нового часу. Х., 2017, с.124</ref>. Аммо, бо гузашти вақт, фаҳмиши дигаре дар бораи калимаи "синф" паҳн шуд. Табақаҳои иҷтимоӣ (бар хилофи табақаҳои амволӣ) ба гурӯҳҳои калони одамоне мансуб мешуданд, ки на аз рӯи сарват, балки аз рӯи манбаъҳои даромад ва ҷойгоҳ дар [[ҷомеъа]] фарқ мекарданд. Ин [[анъана|анъанаро]] Дэвид Рикардо оғоз кардааст, ки кори асосии худро бо муайян кардани он, ки дар ҷомеъа се табақаи асосӣ ([[заминдор|заминдорон]], [[сармоя|сармоядорон]], коргарон) мавҷуданд, ки тавассути манбаъҳои гуногуни даромад ( рентаи замин, фоида, музди меҳнат ) сарвати иҷтимоиро тақсим мекунанд, оғоз кардааст. Таърихшиносони фаронсавӣ Франсуа Гизо, Огюстен Тйерри ва Адольф Тйер асосгузорони «назарияи синфӣ»-и махсус шуданд, ки мувофиқи он муборизаи сиёсӣ дар асл танҳо натиҷаи муборизаи байни табақаҳои иҷтимоӣ аст. Ҳамин тариқ, дар давраи Инқилоби Бузурги Фаронса, мувофиқи иддаоҳои онҳо, [[сармоя|сармоядорон]] (буржуазия) — ашрофон ғолиб омад ва дар [[Давраи Эҳё]]<ref>Мустафін О. Справжня історія пізнього нового часу. Х., 2017, с.132</ref>. Дар бораи консепсияи баъдии марксистӣ дар бораи синфҳо дар [[асри XIX]] Назарҳои сотсиалистҳои утопӣ (ба монанди Анри Сен-Симон ва Шарл Фурйе ) ва иқтисоддон ва файласуфи машҳури олмонӣ Лоренс фон Штайн низ таъсири бузурге доштанд. == Назарияи синфии Карл Маркс == Сарфи назар аз он ки мафҳуми синф бо [[Карл Маркс]] ва [[Фридрих Энгелс]] пайваста истифода мешуд ва аҳамияти ҳалкунандаи мафҳумҳои онҳо дар рушди назарияи синфӣ дар марксизми баъдӣ буд, худи асосгузорони марксизм (Маркс ва Энгелс) назарияи синфии худро дар бораи ҷомеа дар ягон ҷо ба таври систематикӣ пешниҳод накарданд. Муқаррароти он дар тамоми навиштаҳои онҳо парокандаанд. Ҷилди сеюми [[Сармоя (китоб)|«Капитал»]] маҳз бо боби 52, «Синфҳо», ки [[Карл Маркс]] онро нотамом гузоштааст, ба охир мерасад. Маркс тавонист нуктаҳои зеринро қайд кунад: «Танҳо соҳибони қувваи корӣ, соҳибони сармоя ва заминдорон, ки манбаъҳои даромади онҳо музди меҳнат, фоида ва рентаи замин мебошанд, аз ин рӯ, коргарони кироя, сармоядорон ва заминдорон се табақаи бузурги ҷомеаи муосирро ташкил медиҳанд, ки бар асоси усули капиталистии истеҳсолот асос ёфтаанд» <ref>Маркс Карл. Капитал. Критика политической экономии. Т. 1. Процесс производства капитала.&nbsp;— М.: Политиздат, 1983.&nbsp;— с. 779.</ref>(аз ин рӯ, классики иқтисоди сиёсии Рикардо дар ин ҷо умуман такрор мешавад). Умуман, истифодаи мафҳуми «синф»-ро аз ҷониби [[Карл Маркс]] метавон чунин шарҳ дод. * '''Корҳои аввалин''' — дар ин ҷо ӯ табақаҳои мушаххасро дар ҷомеъаҳои муайян тавсиф мекунад. Масалан, чунон ки дар асарҳои «Муборизаи синфӣ дар [[Фаронса]] аз соли 1848» пеш аз [[соли 1850]]  ё «Брюмери 18-уми Луи Бонапарт», ки дар он ӯ натиҷаҳои инқилоби [[соли 1848]], оқибатҳо ва сабабҳои онро баррасӣ мекунад. Дар ин ҷо Маркс синфро на ҳатман аз ҷиҳати иқтисодӣ муайян мекунад, балки ба шароити умумии вуҷуд дар маҷмӯъ ҳамчун шароите ишора мекунад, ки як синфро аз синфи дигар ҷудо мекунанд. Ин, масалан, тарзи зиндагӣ, манфиатҳо, таҳсилот ва созмони сиёсии онҳоро дар бар мегирад. * '''Корҳои баъдӣ'''  — дар онҳо (масалан, дар [[Сармоя (китоб)|«Капитал»]]) [[Карл Маркс]] синфҳои гуногунро ба таври абстракттар ҳамчун натиҷаи муносибатҳои истеҳсолии капитализм тасвир мекунад. Дар ин ҷо Маркс на танҳо кӯшиш мекунад, ки гурӯҳҳои аҳолии дахлдорро ба таври эмпирикӣ тавсиф кунад, балки пайдоиши системавии чунин тақсимотро низ шарҳ диҳад. Барои ин, ӯ ба таҳияи назарияи меҳнатии арзиш ва назарияи муборизаи синфӣ муроҷиат мекунад. == Назарияи меҳнатии арзиш == Маркс чунин мешуморад, ки қувваи корӣ худаш арзишро ба вуҷуд меорад. Яъне, мувофиқи ин назария, қувваи корӣ, ки аз ҷониби коргарони кироя фурӯхта мешавад, ягона молест, ки арзиши мубодилавии он аз эҷоди арзиши бештар аз он чизе, ки худаш дорад, иборат аст. Ҳамин тариқ, арзиши қувваи корӣ ҳамчун мол ба арзиши ҳамаи дигар молҳо аз ҳисоби вақти кории барои истеҳсоли онҳо зарурӣ баробар хоҳад буд. Дар ин ҳолат, ин маънои онро дорад, ки арзиши моли қувваи корӣ ба арзиши ҳамаи молҳое, ки коргар бояд баргардонад (аз ҷумла оила ё дигар шахсони вобастааш), мувофиқат мекунад. Албатта, коргарон метавонанд дар ҳолати зарурӣ соатҳои бештар кор кунанд, то танҳо муодили тавлиди худашонро истеҳсол кунанд. Пеш: * коргарон таҳти назорати [[сармоя|сармоядороне]] кор мекунанд, ки қувваи кории онҳоро мехаранд ва сипас онро барои манфиати худ истифода мебаранд; * маҳсули ин [[меҳнат]] [[моликият]]и [[сармоя|сармоядорон]], на коргарон мегардад. [[Арзиши изофа]] вақте пайдо мешавад, ки [[сармоя]] меҳнатро маҷбур мекунад, ки нисбат ба он ки барои иваз кардани он лозим аст, муддати тӯлонӣ кор кунад. Ва аз ин рӯ, рӯзи кории коргар ба ду қисм тақсим мешавад: кори зарурӣ дар қисми [[Музди меҳнат|музднок]], ки барои такрористеҳсоли арзиши қувваи корӣ зарур аст, ва кори иловагӣ дар қисми [[Музди меҳнат|бемузд]], ки дар он коргар барои [[сармоя|сармоядор]] [[кор]] мекунад. [[сармоя|Сармоядорон]] бо истифода аз усулҳо ва воситаҳо пайваста роҳҳои зиёд кардани қисми кори [[Музди меҳнат|бемуздро]] нисбат ба қисми [[Музди меҳнат|музднок]] меҷӯянд. Барои ин ду намуд вуҷуд дорад: # Баланд бардоштани арзиши иловашудаи мутлақ тавассути дароз кардани рӯзи корӣ. # Баланд бардоштани арзиши иловашудаи нисбӣ бо роҳи дароз кардани қисми рӯзи корӣ, вақте ки коргар барои сармоядор кор мекунад. Ҳамин тариқ, сармоядорон метавонанд маҳсулотеро, ки коргарон истеҳсол мекунанд, аз худ кунанд. Ин мавқеъҳои аз ҷиҳати сифатан гуногун дар дохили равандҳои капиталистии истеҳсолот аз ҷониби Маркс ҳамчун синфҳои пешбари худ тавсиф шудаанд: синфи коргарони кироя ва синфи сармоядорон.<ref>Max Koch:&nbsp;''Vom Strukturwandel einer Klassengesellschaft.''&nbsp;Westfälisches Dampfboot, Münster 1994,&nbsp; ISBN 3-929586-34-7, <span style="background-color: rgb(221, 238, 255); font-size: 1em; line-height: 1.5em;">S. 22</span> </ref> Аммо, сармоядорон тамоми арзиши изофиро истеъмол намекунанд, балки як қисми онро дубора сармоягузорӣ мекунанд ва онро ба сармоя табдил медиҳанд. Аз ин рӯ, як қисми арзиши изофӣ истеъмол мешавад, дар ҳоле ки қисми дигар ҳамчун сармояи ҷамъшуда хизмат мекунад. Ин боис мешавад, ки тақсимоти байни коргарон ва сармоядорон боз ҳам бештар ва пойдортар шавад. Коргарон наметавонанд меҳнати дигаронро мувофиқи қонун қабул кунанд. Аз ин рӯ, маоши онҳо одатан танҳо барои тавлиди қувваи кории худашон кофӣ аст. Аз ин рӯ, коргарон ва сармоядорон нисбат ба якдигар ҳамчун синфҳои муқобил ҷойгир шудаанд, ки пайдоиши онҳо дар ҷараёни равандҳои ҷамъшавӣ пайваста аз нав барқарор карда мешавад. == Муборизаи синфӣ == Назарияи муборизаи синфӣ яке аз ҷойҳои асосиро дар фаҳмиши материалистии таърих аз ҷониби Маркс ишғол мекунад, ки [[Фридрих Энгелс]] онро материализми таърихӣ номидааст. Пайдоиши синфҳо танҳо вақте имконпазир мегардад, ки афзоиши ҳосилнокии меҳнат боиси пайдоиши маҳсулоти иловагӣ гардад ва моликияти умумии воситаҳои истеҳсолот бо моликияти хусусӣ иваз карда шавад; бо пайдоиши охирин нобаробарии [[амвол]] низ ба як воқеият табдил меёбад. Аммо, калиди тақсимоти синфӣ тақсимоти иҷтимоии меҳнат аст.— рӯҳӣ ва ҷисмонӣ, идоракунӣ ва иҷроия, бомаҳорат ва бемаҳорат. <ref>{{Cite web |url=http://fb2.booksgid.com/content/EC/karl-marks-sobranie-sochineniy-tom-21/70.html: |title=Энгельс Фридрих. Предисловие к третьему немецкому изданию работы К. Маркса «Восемнадцатое брюмера Луи Бонапарта» // К. Маркс, Ф. Энгельс, Собр. соч., изд. 2, т. 21., с. 259. |archive-date=2025-12-10 |access-date=2013-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251210064509/http://fb2.booksgid.com/content/EC/karl-marks-sobranie-sochineniy-tom-21/70.html: |url-status=dead }}</ref> [[Фридрих Энгелс]] қайд карда буд, ки дар маркази муборизаи синфӣ равандҳои [[истеҳсолот]] ва [[истеъмол]] қарор доранд. Умуман, ба гуфтаи Маркс, тақсимшавӣ ба синфҳо ва муборизаи онҳо байни худ дар [[ҷомеъа|ҷомеъаҳои]] гуногуни таърихӣ метавонад чунин тавсиф карда шавад: {| class="wikitable zebra" ! Ташаккули сохтори иҷтимоӣ-иқтисодӣ ! Синфҳои пешсаф ! Синфҳои иловагӣ |- | [[Ҷомеаи ибтидоӣ]] | colspan="2" align="center" | бесинф |- | Усули истеҳсоли осиёӣ | [[Бюрократия|Бюрократияи]] давлатӣ — [[деҳқон]]они шахсан озод. | [[Ғулом|Ғуломон]] ; [[ҳунарманд|ҳунармандон]] ; [[тоҷир|тоҷирон]] ; коргарони кироя.. |- | Ҷамъияти ғуломдорӣ | [[Ғулом|Ғуломдорон]]&nbsp;— [[Ғулом|Ғуломон]] | Деҳқонони озод (масалан, Зевгитҳо ) ва [[ҳунарманд|ҳунармандон]] ; коргарони кироя (дар мануфактураҳо). |- | Ҷамъияти феодалӣ | [[Заминдор]]и&nbsp;— Деҳқонони ғайриозод | [[тоҷир|тоҷирон]] ([[Сармоя|сармоядорон]]); [[ҳунарманд|ҳунармандони]] гилдия ; «мардони донишманд» ва ҳуқуқшиносон; коргарони кироя (масалан, муздурони низомӣ) |- | Ҷамъияти сармоядорӣ | [[Сармоя|сармоядорон]]]&nbsp;— коргарони кироя | Соҳибони заминҳои калон, [[деҳқон]]он, коргарони кишоварзӣ; [[Сармоя|сармоядорони]] хурд ([[тоҷир|тоҷирони]] хурд, [[ҳунарманд|ҳунармандон]]); коргарони люмпен (ки "хислати синфӣ" доштанашон, баҳсбарангез аст). |} == Табақабандӣ мувофиқи назарияи [[Макс Вебер]] == [[Макс Вебер]] назарияи табақабандии сеҷонибаро таҳия кард, ки қудрати сиёсиро ҳамчун таъсири мутақобилаи байни «синф», «мақом» ва «қудрати гурӯҳӣ» тавсиф мекунад. Вебер бовар дошт, ки мавқеи синфӣ аз рӯи маҳорат ва маълумотнокии шахс муайян карда мешавад, на аз рӯи муносибати ӯ бо воситаҳои истеҳсолот. Ҳам [[Маркс]] ва ҳам Вебер изҳор доштанд, ки табақабандии иҷтимоӣ як падидаи манфӣ аст. Аммо, аввалӣ бовар дошт, ки табақабандӣ бо саромоядорӣ ва моликияти хусусӣ аз байн меравад, дар ҳоле ки Вебер ба хулосае омад, ки роҳи ҳал дар фароҳам овардани имкониятҳои баробар дар дохили низоми саромоядорӣ аст. <ref>{{cite book|author=Jones, Helen|title=Towards a classless society?|publisher=Psychology Press|year=1997|isbn=978-0-415-15331-7|page=4|url=http://books.google.com/books?id=P6T5j2ywnqQC&pg=4}}</ref><ref>{{Cite book|author=Leander, Anna|chapter=class, Weberian approaches to|editor=Jones, R.J. Barry|title=Routledge Encyclopedia of International Political Economy: Entries A-F|publisher=Taylor & Francis|year=2001|isbn=978-0-415-24350-6|page=227|url=http://books.google.com/books?id=LT7r94epBz0C&pg=PA227}}</ref> Вебер ба аксари консепсияҳои калидии худ дар бораи табақабандии иҷтимоӣ тавассути омӯзиши сохтори иҷтимоии Олмон расид. Ӯ қайд кард, ки бар хилофи назарияҳои Маркс, табақабандӣ на танҳо ба моликият ва сармоя асос ёфтааст. Масалан, аксар вақт аъзои ашрофон, ки қудрати сиёсӣ доранд, аз сармояи иқтисодӣ маҳруманд. Ва баъзе оилаҳои сарватманд, масалан, аз сабаби яҳудӣ буданашон, аз обрӯ ва қудрат маҳруманд. Вебер се омили мустақилеро таҳия кардааст, ки назарияи табақабандии ӯро ташаккул медиҳанд: синф, мақом ва қудрат: :<ref>{{cite book|author=Stark, Rodney|year=2007|title=Sociology|edition=Tenth edition | publisher=Thompson Wadsworth}}</ref> * '''Синф''': мавқеи иқтисодии [[шахс]] дар [[ҷомеъа]]. Вебер аз Маркс бо он фарқ мекунад, ки ба ин омил афзалият намедиҳад. Масалан, менеҷерони корпоративӣ, ки воқеан ширкатҳоро назорат мекунанд, гарчанде ки онҳо соҳиби онҳо нестанд. * '''Мақом''': обрӯи [[шахс]], эҳтироми иҷтимоӣ дар [[ҷомеъа]]. Мақоми иҷтимоӣ ҳатман ба сармояи иқтисодӣ табдил намеёбад. Масалан, [[шоир|шоирон]] ё муқаддасон метавонанд ба [[ҷомеъа]] таъсири бузурге расонанд, аммо қариб ҳеҷ гуна мукофоти моддӣ намегиранд. * '''[[Қудрат]]''': қобилияти [[шахс]] барои иҷрои мақсадноки фаъолиятҳои худ, сарфи назар аз муқовимати дигарон. Масалан, онҳое, ки дар [[дастгоҳи давлатӣ]] кор мекунанд, метавонанд [[моликият]] надошта бошанд ё мақом надошта бошанд, аммо миқдори муайяни [[қудрат|қудратро]] доранд. == Табақабандӣ мувофиқи назарияи Пйер Бурдйе == Пйер Бурдйе, [[сотсиолог]]и маъруфи муосири [[фаронсавӣ]], дар пайравӣ аз [[Маркс]] ва [[Энгелс]], фарқгузории худро аз табақаҳо бо муайян кардани гурӯҳҳое оғоз кард, ки дар фазои иҷтимоӣ мавқеи якхела доранд. Бурдйе чунин гурӯҳҳоро, ки асосан самараи кори зеҳнии муҳаққиқ мебошанд, «синфҳои рӯи коғаз» (ё як қатор синонимҳо: «назариявӣ», «имконпазир», «синфи сохташуда») меномад. Он — гурӯҳҳое, ки дар шароити муайян имконияти бештари табдил шудан ба синфҳоро ба маънои аслии калима, яъне субъектҳои воқеии раванди иҷтимоӣ-таърихӣ доранд. Ҳамин тариқ, шарти аввалини вуҷуд доштани табақа умумияти мавқеи иҷтимоии аъзои синф аст, ки «онҳо, ки дар шароити якхела ҷойгир шудаанд ва ба шароити якхела гирифтор шудаанд, имкони доштани майлҳо ва манфиатҳои якхела ва дар натиҷа, инкишоф додани амалияҳои якхела ва ишғол кардани мавқеъҳои якхеларо доранд». Ба гуфтаи Бурдйе, шарти дуюми синф дар як гурӯҳи муайян мавҷудияти одати умумӣ (матритсаи даркҳо ва амалияҳои таснифот) мебошад, ки муҳимтарин унсури миёнарав дар ташаккули ҳама гуна муайянкунии коллективӣ мебошад. Ҳабитус ("табақаи муттаҳидшуда") ба [[афкор]] ва рафтори сиёсии ин табақаҳо, инчунин ба тарзи зиндагӣ ва тарзҳои истеъмолие, ки дар дохили ин табақаҳо ташаккул ёфтаанд, таъсир мерасонад. Шарти сеюм, ки дар он синф ба як қувваи воқеии муассир табдил меёбад ("сафарбаршуда", синфи "воқеӣ", омода барои мубориза), — огоҳии аъзоёни синф аз ҷомеъаи худ ҳамчун гурӯҳест, ки манфиатҳои худро дорад (аз дигарон фарқ мекунад) ва омода аст онҳоро ҳимоя кунад. Пас синф бояд як гурӯҳи намояндагони худро (ҳизб ё созмони монанд) ташкил диҳад, ки ҳадафи ниҳоии онҳо ҳифзи манфиатҳои синфӣ аст. Ин созмони сиёсӣ синфро «намоён», субъекти мушаххас ва намоёни муборизаи сиёсӣ мегардонад, зеро он аз номи синф сухан мегӯяд ва амал мекунад. Ҳизб бояд идеологияи синфро таҳия кунад, яъне тасаввуроте аз ҷаҳони иҷтимоиро пешниҳод кунад, ки дар он ба синф ҷойгоҳе дар сохтори иҷтимоӣ дода мешавад ва аҳамияти манфиатҳои он таъкид карда мешавад. Дар навбати худ, Бурдйе муборизаи синфиро на танҳо ҳамчун муборизаи байни ду синф дар раванди тақсими арзиши иловагӣ (чунон ки дар модели [[Маркс]] аст), балки ҳамчун шаклҳои гуногуни низоъ дар ҳама соҳаҳои иҷтимоӣ мешуморад.— [[иқтисодӣ]], [[сиёсӣ]], [[фарҳанг|фарҳангӣ]] (дар низоми [[маориф]], амалияҳои фароғатӣ, стратегияҳои фароғатӣ, [[либос]], [[хӯрок]]), ки дар он табақаҳои бартаридошта намудҳои гуногуни қудрати рамзиро истифода мебаранд ва кӯшиш мекунанд, ки қонуният ба даст оранд <ref>Симончук О. Класова дія: тенденції формування соціальних класів в Україні \\ Соціологія: теорія, методи, маркетинг.&nbsp;— 2011, №&nbsp;4. С.52-53.&nbsp;— http://www.simonchuk.kiev.ua/ukr/Klasova_diya_2011.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140116104250/http://www.simonchuk.kiev.ua/ukr/Klasova_diya_2011.pdf |date=16 січня 2014 }}</ref>. == Нигаред низ == * [[Ҳаракати иҷтимоӣ]] * [[Нобаробарии иқтисодӣ]] * [[Муборизаи синфӣ]] * [[Марксизм]] * [[Синфи сиёсӣ]] == Адабиёт == * ''Ю.&nbsp;В.&nbsp;Павленко''. [http://www.history.org.ua/?encyclop&termin=Klasy_suspilni Класи суспільні] * ''Ю.&nbsp;В.&nbsp;Павленко''. [http://esu.com.ua/search_articles.php?id=7788 Класи суспільні] * Der Grosse Brockhaus. in 12 Bde.&nbsp;— Bd. 6, S. 407—408 * Философский Энциклопедический Словарь. М.: Советская Энциклопедия, 1983, с. 260—262 * Grundbegriffe der Soziologie. Stuttgart, 8. Aufl., 2003. ISBN 3-8252-1416-8&nbsp;— S. 150—153. {{ПБ}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Марксизм]] [[Гурӯҳ:Синфҳои иҷтимоӣ]] gtcrvm8gp1kligrz5edd4pwhg2lxn38 1486813 1486805 2026-09-13T07:33:23Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Эзоҳ */ навсозӣ 1486813 wikitext text/x-wiki [[File:Military and religious life in the Middle Ages and at the period of the Renaissance (1870) (14598318968).jpg|thumb|Ҳаети ҳарбӣ ва динӣ дар асрҳои миена ва Эҳё (1870)]] Мафҳуми '''табақаи иҷтимоӣ''' дар [[ҷомеашиносӣ]] гурӯҳҳои калони иҷтимоиро тавсиф мекунад, ки бо хусусиятҳои умумӣ, бахусус иқтисодӣ, вале аксар вақт бо ҳисси мушаххаси мансубияти гурӯҳӣ ё шуури синфӣ фарқ мекунанд. Мафҳуми табақаи иҷтимоӣ нисбат ба мафҳуми муҳити иҷтимоӣ ё табақа хеле қавитар аст ва, ки аз ҷониби [[Карл Маркс]] истифода шудааст, дар қатори дигар асарҳо, ба муносибатҳои зулм ва истисмор таъкид мекунад. Дар [[ҷомеашиносӣ]] баҳси доимӣ дар бораи таърифи дақиқи синф ва кадоме аз ин мафҳумҳо вуҷуд дорад. — синф, табақа ё муҳит — тақсимоти сохтори иҷтимоии [[ҷомеъа]]ро беҳтар тавсиф мекунад. == Таърихи аввали мафҳум == Сензорҳои румӣ калимаи ''classis''-ро барои ... истифода мебурданд. тақсимоти аҳолӣ ба гурӯҳҳои андозсупорандагон . Он аз ассидуи (шаҳрвандони қобили пардохт бо амволи дорои арзиши беш аз 100,000 асс) ба ... гузашт. [[пролетариат|пролетарийҳо]], ки ягона аҳамияти онҳо барои давлат тавлиди наслҳои сершумор — шаҳрвандони ояндаи [[Руми Бостон]] буд. Баъдтар, аз [[асри XVI]]. [[Мафҳум|Мафҳуми]] синф то ҳол ба маънои градатсия, категориябандӣ истифода мешавад. Аз ҷумла, калимаи «синф»-ро Адам Фергюсон ва Ҷон Миллер барои ишора кардани табақаҳои иҷтимоӣ аз рӯи рутба ва [[амвол]] истифода мебурданд. Ба ин маъно (ҳамчун синоними ивазшаванда барои мафҳуми мақоми иҷтимоӣ ) дар аввали [[асри XVIII]]. Он дар ҳамаи забонҳои аврупоӣ, бахусус дар иқтисоди сиёсии классикӣ ва фалсафаи иҷтимоии англисии [[асри XVIII]], мавҷуд аст. Дар [[Бритониё]] дар [[асри XIX]]. синфҳои амволдор — мувофиқи модели [[Руми Бостон]] — табақаҳои иҷтимоӣ номида мешуданд, ки на аз рӯи пайдоиш (ин табақаҳоро [[амлок]] меномиданд), балки аз рӯи сарват фарқ мекарданд. Масалан, ҳатто аксарияти истеҳсолкунандагон ба табақаи болотарин ва сарватмандтарин, ки дар [[парлумон]] намояндагӣ мекарданд, роҳ наёфтанд. [[Соҳибкор|Соҳибкоронро]] «табақаи миёна» меҳисобиданд. Барои [[камбағал]]он — коргарони кироя — номи румии пролетариатро истифода мебурд. Аз ин рӯ, таърифи "давлати синфӣ" ҳамчун давлате, ки дар он шаҳрвандон вобаста ба сатҳи даромади худ ҳуқуқҳои гуногун доранд. <ref>Мустафін О. Справжня історія пізнього нового часу. Х., 2017, с.124</ref>. Аммо, бо гузашти вақт, фаҳмиши дигаре дар бораи калимаи "синф" паҳн шуд. Табақаҳои иҷтимоӣ (бар хилофи табақаҳои амволӣ) ба гурӯҳҳои калони одамоне мансуб мешуданд, ки на аз рӯи сарват, балки аз рӯи манбаъҳои даромад ва ҷойгоҳ дар [[ҷомеъа]] фарқ мекарданд. Ин [[анъана|анъанаро]] Дэвид Рикардо оғоз кардааст, ки кори асосии худро бо муайян кардани он, ки дар ҷомеъа се табақаи асосӣ ([[заминдор|заминдорон]], [[сармоя|сармоядорон]], коргарон) мавҷуданд, ки тавассути манбаъҳои гуногуни даромад ( рентаи замин, фоида, музди меҳнат ) сарвати иҷтимоиро тақсим мекунанд, оғоз кардааст. Таърихшиносони [[фаронсавӣ]] Франсуа Гизо, Огюстен Тйерри ва Адольф Тйер асосгузорони «назарияи синфӣ»-и махсус шуданд, ки мувофиқи он муборизаи сиёсӣ дар асл танҳо натиҷаи муборизаи байни [[табақаи иҷтимоӣ|табақаҳои иҷтимоӣ]] аст. Ҳамин тариқ, дар давраи Инқилоби Бузурги Фаронса, мувофиқи иддаоҳои онҳо, [[сармоя|сармоядорон (буржуазия) ]] — ашрофон ғолиб омад ва дар [[Давраи Эҳё]]<ref>Мустафін О. Справжня історія пізнього нового часу. Х., 2017, с.132</ref>. Дар бораи консепсияи баъдии марксистӣ дар бораи синфҳо дар [[асри XIX]] Назарҳои сотсиалистҳои утопӣ (ба монанди Анри Сен-Симон ва Шарл Фурйе ) ва иқтисоддон ва файласуфи машҳури олмонӣ Лоренс фон Штайн низ таъсири бузурге доштанд. == Назарияи синфии Карл Маркс == Сарфи назар аз он ки мафҳуми синф бо [[Карл Маркс]] ва [[Фридрих Энгелс]] пайваста истифода мешуд ва аҳамияти ҳалкунандаи мафҳумҳои онҳо дар рушди назарияи синфӣ дар марксизми баъдӣ буд, худи асосгузорони марксизм (Маркс ва Энгелс) назарияи синфии худро дар бораи ҷомеа дар ягон ҷо ба таври систематикӣ пешниҳод накарданд. Муқаррароти он дар тамоми навиштаҳои онҳо парокандаанд. Ҷилди сеюми [[Сармоя (китоб)|«Капитал»]] маҳз бо боби 52, «Синфҳо», ки [[Карл Маркс]] онро нотамом гузоштааст, ба охир мерасад. Маркс тавонист нуктаҳои зеринро қайд кунад: «Танҳо соҳибони қувваи корӣ, соҳибони сармоя ва заминдорон, ки манбаъҳои даромади онҳо музди меҳнат, фоида ва рентаи замин мебошанд, аз ин рӯ, [[коргар|коргарони кироя]], [[сармоя|сармоядорон]] ва [[заминдор|заминдорон]] се табақаи бузурги [[ҷомеъаи]] муосирро ташкил медиҳанд, ки бар асоси усули капиталистии истеҳсолот асос ёфтаанд» <ref>Маркс Карл. Капитал. Критика политической экономии. Т. 1. Процесс производства капитала.&nbsp;— М.: Политиздат, 1983.&nbsp;— с. 779.</ref>(аз ин рӯ, классики иқтисоди сиёсии Рикардо дар ин ҷо умуман такрор мешавад). Умуман, истифодаи мафҳуми «синф»-ро аз ҷониби [[Карл Маркс]] метавон чунин шарҳ дод. * '''Корҳои аввалин''' — дар ин ҷо ӯ табақаҳои мушаххасро дар ҷомеъаҳои муайян тавсиф мекунад. Масалан, чунон ки дар асарҳои «Муборизаи синфӣ дар [[Фаронса]] аз соли 1848» пеш аз [[соли 1850]]  ё «Брюмери 18-уми Луи Бонапарт», ки дар он ӯ натиҷаҳои инқилоби [[соли 1848]], оқибатҳо ва сабабҳои онро баррасӣ мекунад. Дар ин ҷо Маркс синфро на ҳатман аз ҷиҳати иқтисодӣ муайян мекунад, балки ба шароити умумии вуҷуд дар маҷмӯъ ҳамчун шароите ишора мекунад, ки як синфро аз синфи дигар ҷудо мекунанд. Ин, масалан, тарзи зиндагӣ, манфиатҳо, таҳсилот ва созмони сиёсии онҳоро дар бар мегирад. * '''Корҳои баъдӣ'''  — дар онҳо (масалан, дар [[Сармоя (китоб)|«Капитал»]]) [[Карл Маркс]] синфҳои гуногунро ба таври абстракттар ҳамчун натиҷаи муносибатҳои истеҳсолии капитализм тасвир мекунад. Дар ин ҷо Маркс на танҳо кӯшиш мекунад, ки гурӯҳҳои аҳолии дахлдорро ба таври эмпирикӣ тавсиф кунад, балки пайдоиши системавии чунин тақсимотро низ шарҳ диҳад. Барои ин, ӯ ба таҳияи назарияи меҳнатии арзиш ва назарияи муборизаи синфӣ муроҷиат мекунад. == Назарияи меҳнатии арзиш == Маркс чунин мешуморад, ки қувваи корӣ худаш арзишро ба вуҷуд меорад. Яъне, мувофиқи ин назария, қувваи корӣ, ки аз ҷониби коргарони кироя фурӯхта мешавад, ягона молест, ки арзиши мубодилавии он аз эҷоди арзиши бештар аз он чизе, ки худаш дорад, иборат аст. Ҳамин тариқ, арзиши қувваи корӣ ҳамчун мол ба арзиши ҳамаи дигар молҳо аз ҳисоби вақти кории барои истеҳсоли онҳо зарурӣ баробар хоҳад буд. Дар ин ҳолат, ин маънои онро дорад, ки арзиши моли қувваи корӣ ба арзиши ҳамаи молҳое, ки коргар бояд баргардонад (аз ҷумла оила ё дигар шахсони вобастааш), мувофиқат мекунад. Албатта, коргарон метавонанд дар ҳолати зарурӣ соатҳои бештар кор кунанд, то танҳо муодили тавлиди худашонро истеҳсол кунанд. Пеш: * коргарон таҳти назорати [[сармоя|сармоядороне]] кор мекунанд, ки қувваи кории онҳоро мехаранд ва сипас онро барои манфиати худ истифода мебаранд; * маҳсули ин [[меҳнат]] [[моликият]]и [[сармоя|сармоядорон]], на коргарон мегардад. [[Арзиши изофа]] вақте пайдо мешавад, ки [[сармоя]] меҳнатро маҷбур мекунад, ки нисбат ба он ки барои иваз кардани он лозим аст, муддати тӯлонӣ кор кунад. Ва аз ин рӯ, рӯзи кории коргар ба ду қисм тақсим мешавад: кори зарурӣ дар қисми [[Музди меҳнат|музднок]], ки барои такрористеҳсоли арзиши қувваи корӣ зарур аст, ва кори иловагӣ дар қисми [[Музди меҳнат|бемузд]], ки дар он коргар барои [[сармоя|сармоядор]] [[кор]] мекунад. [[сармоя|Сармоядорон]] бо истифода аз усулҳо ва воситаҳо пайваста роҳҳои зиёд кардани қисми кори [[Музди меҳнат|бемуздро]] нисбат ба қисми [[Музди меҳнат|музднок]] меҷӯянд. Барои ин ду намуд вуҷуд дорад: # Баланд бардоштани арзиши иловашудаи мутлақ тавассути дароз кардани рӯзи корӣ. # Баланд бардоштани арзиши иловашудаи нисбӣ бо роҳи дароз кардани қисми рӯзи корӣ, вақте ки коргар барои сармоядор кор мекунад. Ҳамин тариқ, сармоядорон метавонанд маҳсулотеро, ки коргарон истеҳсол мекунанд, аз худ кунанд. Ин мавқеъҳои аз ҷиҳати сифатан гуногун дар дохили равандҳои капиталистии истеҳсолот аз ҷониби Маркс ҳамчун синфҳои пешбари худ тавсиф шудаанд: синфи коргарони кироя ва синфи сармоядорон.<ref>Max Koch:&nbsp;''Vom Strukturwandel einer Klassengesellschaft.''&nbsp;Westfälisches Dampfboot, Münster 1994,&nbsp; ISBN 3-929586-34-7, <span style="background-color: rgb(221, 238, 255); font-size: 1em; line-height: 1.5em;">S. 22</span> </ref> Аммо, сармоядорон тамоми арзиши изофиро истеъмол намекунанд, балки як қисми онро дубора сармоягузорӣ мекунанд ва онро ба сармоя табдил медиҳанд. Аз ин рӯ, як қисми арзиши изофӣ истеъмол мешавад, дар ҳоле ки қисми дигар ҳамчун сармояи ҷамъшуда хизмат мекунад. Ин боис мешавад, ки тақсимоти байни коргарон ва сармоядорон боз ҳам бештар ва пойдортар шавад. Коргарон наметавонанд меҳнати дигаронро мувофиқи қонун қабул кунанд. Аз ин рӯ, маоши онҳо одатан танҳо барои тавлиди қувваи кории худашон кофӣ аст. Аз ин рӯ, коргарон ва сармоядорон нисбат ба якдигар ҳамчун синфҳои муқобил ҷойгир шудаанд, ки пайдоиши онҳо дар ҷараёни равандҳои ҷамъшавӣ пайваста аз нав барқарор карда мешавад. == Муборизаи синфӣ == Назарияи муборизаи синфӣ яке аз ҷойҳои асосиро дар фаҳмиши материалистии таърих аз ҷониби Маркс ишғол мекунад, ки [[Фридрих Энгелс]] онро материализми таърихӣ номидааст. Пайдоиши синфҳо танҳо вақте имконпазир мегардад, ки афзоиши ҳосилнокии меҳнат боиси пайдоиши маҳсулоти иловагӣ гардад ва моликияти умумии воситаҳои истеҳсолот бо моликияти хусусӣ иваз карда шавад; бо пайдоиши охирин нобаробарии [[амвол]] низ ба як воқеият табдил меёбад. Аммо, калиди тақсимоти синфӣ тақсимоти иҷтимоии меҳнат аст.— рӯҳӣ ва ҷисмонӣ, идоракунӣ ва иҷроия, бомаҳорат ва бемаҳорат. <ref>{{Cite web |url=http://fb2.booksgid.com/content/EC/karl-marks-sobranie-sochineniy-tom-21/70.html: |title=Энгельс Фридрих. Предисловие к третьему немецкому изданию работы К. Маркса «Восемнадцатое брюмера Луи Бонапарта» // К. Маркс, Ф. Энгельс, Собр. соч., изд. 2, т. 21., с. 259. |archive-date=2025-12-10 |access-date=2013-12-23 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251210064509/http://fb2.booksgid.com/content/EC/karl-marks-sobranie-sochineniy-tom-21/70.html: |url-status=dead }}</ref> [[Фридрих Энгелс]] қайд карда буд, ки дар маркази муборизаи синфӣ равандҳои [[истеҳсолот]] ва [[истеъмол]] қарор доранд. Умуман, ба гуфтаи Маркс, тақсимшавӣ ба синфҳо ва муборизаи онҳо байни худ дар [[ҷомеъа|ҷомеъаҳои]] гуногуни таърихӣ метавонад чунин тавсиф карда шавад: {| class="wikitable zebra" ! Ташаккули сохтори иҷтимоӣ-иқтисодӣ ! Синфҳои пешсаф ! Синфҳои иловагӣ |- | [[Ҷомеаи ибтидоӣ]] | colspan="2" align="center" | бесинф |- | Усули истеҳсоли осиёӣ | [[Бюрократия|Бюрократияи]] давлатӣ — [[деҳқон]]они шахсан озод. | [[Ғулом|Ғуломон]] ; [[ҳунарманд|ҳунармандон]] ; [[тоҷир|тоҷирон]] ; коргарони кироя.. |- | Ҷамъияти ғуломдорӣ | [[Ғулом|Ғуломдорон]]&nbsp;— [[Ғулом|Ғуломон]] | Деҳқонони озод (масалан, Зевгитҳо ) ва [[ҳунарманд|ҳунармандон]] ; коргарони кироя (дар мануфактураҳо). |- | Ҷамъияти феодалӣ | [[Заминдор]]и&nbsp;— Деҳқонони ғайриозод | [[тоҷир|тоҷирон]] ([[Сармоя|сармоядорон]]); [[ҳунарманд|ҳунармандони]] гилдия ; «мардони донишманд» ва ҳуқуқшиносон; коргарони кироя (масалан, муздурони низомӣ) |- | Ҷамъияти сармоядорӣ | [[Сармоя|сармоядорон]]]&nbsp;— коргарони кироя | Соҳибони заминҳои калон, [[деҳқон]]он, коргарони кишоварзӣ; [[Сармоя|сармоядорони]] хурд ([[тоҷир|тоҷирони]] хурд, [[ҳунарманд|ҳунармандон]]); коргарони люмпен (ки "хислати синфӣ" доштанашон, баҳсбарангез аст). |} == Табақабандӣ мувофиқи назарияи [[Макс Вебер]] == [[Макс Вебер]] назарияи табақабандии сеҷонибаро таҳия кард, ки қудрати сиёсиро ҳамчун таъсири мутақобилаи байни «синф», «мақом» ва «қудрати гурӯҳӣ» тавсиф мекунад. Вебер бовар дошт, ки мавқеи синфӣ аз рӯи маҳорат ва маълумотнокии шахс муайян карда мешавад, на аз рӯи муносибати ӯ бо воситаҳои истеҳсолот. Ҳам [[Маркс]] ва ҳам Вебер изҳор доштанд, ки табақабандии иҷтимоӣ як падидаи манфӣ аст. Аммо, аввалӣ бовар дошт, ки табақабандӣ бо саромоядорӣ ва моликияти хусусӣ аз байн меравад, дар ҳоле ки Вебер ба хулосае омад, ки роҳи ҳал дар фароҳам овардани имкониятҳои баробар дар дохили низоми саромоядорӣ аст. <ref>{{cite book|author=Jones, Helen|title=Towards a classless society?|publisher=Psychology Press|year=1997|isbn=978-0-415-15331-7|page=4|url=http://books.google.com/books?id=P6T5j2ywnqQC&pg=4}}</ref><ref>{{Cite book|author=Leander, Anna|chapter=class, Weberian approaches to|editor=Jones, R.J. Barry|title=Routledge Encyclopedia of International Political Economy: Entries A-F|publisher=Taylor & Francis|year=2001|isbn=978-0-415-24350-6|page=227|url=http://books.google.com/books?id=LT7r94epBz0C&pg=PA227}}</ref> Вебер ба аксари консепсияҳои калидии худ дар бораи табақабандии иҷтимоӣ тавассути омӯзиши сохтори иҷтимоии Олмон расид. Ӯ қайд кард, ки бар хилофи назарияҳои Маркс, табақабандӣ на танҳо ба моликият ва сармоя асос ёфтааст. Масалан, аксар вақт аъзои ашрофон, ки қудрати сиёсӣ доранд, аз сармояи иқтисодӣ маҳруманд. Ва баъзе оилаҳои сарватманд, масалан, аз сабаби яҳудӣ буданашон, аз обрӯ ва қудрат маҳруманд. Вебер се омили мустақилеро таҳия кардааст, ки назарияи табақабандии ӯро ташаккул медиҳанд: синф, мақом ва қудрат: :<ref>{{cite book|author=Stark, Rodney|year=2007|title=Sociology|edition=Tenth edition | publisher=Thompson Wadsworth}}</ref> * '''Синф''': мавқеи иқтисодии [[шахс]] дар [[ҷомеъа]]. Вебер аз Маркс бо он фарқ мекунад, ки ба ин омил афзалият намедиҳад. Масалан, менеҷерони корпоративӣ, ки воқеан ширкатҳоро назорат мекунанд, гарчанде ки онҳо соҳиби онҳо нестанд. * '''Мақом''': обрӯи [[шахс]], эҳтироми иҷтимоӣ дар [[ҷомеъа]]. Мақоми иҷтимоӣ ҳатман ба сармояи иқтисодӣ табдил намеёбад. Масалан, [[шоир|шоирон]] ё муқаддасон метавонанд ба [[ҷомеъа]] таъсири бузурге расонанд, аммо қариб ҳеҷ гуна мукофоти моддӣ намегиранд. * '''[[Қудрат]]''': қобилияти [[шахс]] барои иҷрои мақсадноки фаъолиятҳои худ, сарфи назар аз муқовимати дигарон. Масалан, онҳое, ки дар [[дастгоҳи давлатӣ]] кор мекунанд, метавонанд [[моликият]] надошта бошанд ё мақом надошта бошанд, аммо миқдори муайяни [[қудрат|қудратро]] доранд. == Табақабандӣ мувофиқи назарияи Пйер Бурдйе == Пйер Бурдйе, [[сотсиолог]]и маъруфи муосири [[фаронсавӣ]], дар пайравӣ аз [[Маркс]] ва [[Энгелс]], фарқгузории худро аз табақаҳо бо муайян кардани гурӯҳҳое оғоз кард, ки дар фазои иҷтимоӣ мавқеи якхела доранд. Бурдйе чунин гурӯҳҳоро, ки асосан самараи кори зеҳнии муҳаққиқ мебошанд, «синфҳои рӯи коғаз» (ё як қатор синонимҳо: «назариявӣ», «имконпазир», «синфи сохташуда») меномад. Он — гурӯҳҳое, ки дар шароити муайян имконияти бештари табдил шудан ба синфҳоро ба маънои аслии калима, яъне субъектҳои воқеии раванди иҷтимоӣ-таърихӣ доранд. Ҳамин тариқ, шарти аввалини вуҷуд доштани табақа умумияти мавқеи иҷтимоии аъзои синф аст, ки «онҳо, ки дар шароити якхела ҷойгир шудаанд ва ба шароити якхела гирифтор шудаанд, имкони доштани майлҳо ва манфиатҳои якхела ва дар натиҷа, инкишоф додани амалияҳои якхела ва ишғол кардани мавқеъҳои якхеларо доранд». Ба гуфтаи Бурдйе, шарти дуюми синф дар як гурӯҳи муайян мавҷудияти одати умумӣ (матритсаи даркҳо ва амалияҳои таснифот) мебошад, ки муҳимтарин унсури миёнарав дар ташаккули ҳама гуна муайянкунии коллективӣ мебошад. Ҳабитус ("табақаи муттаҳидшуда") ба [[афкор]] ва рафтори сиёсии ин табақаҳо, инчунин ба тарзи зиндагӣ ва тарзҳои истеъмолие, ки дар дохили ин табақаҳо ташаккул ёфтаанд, таъсир мерасонад. Шарти сеюм, ки дар он синф ба як қувваи воқеии муассир табдил меёбад ("сафарбаршуда", синфи "воқеӣ", омода барои мубориза), — огоҳии аъзоёни синф аз ҷомеъаи худ ҳамчун гурӯҳест, ки манфиатҳои худро дорад (аз дигарон фарқ мекунад) ва омода аст онҳоро ҳимоя кунад. Пас синф бояд як гурӯҳи намояндагони худро (ҳизб ё созмони монанд) ташкил диҳад, ки ҳадафи ниҳоии онҳо ҳифзи манфиатҳои синфӣ аст. Ин созмони сиёсӣ синфро «намоён», субъекти мушаххас ва намоёни муборизаи сиёсӣ мегардонад, зеро он аз номи синф сухан мегӯяд ва амал мекунад. Ҳизб бояд идеологияи синфро таҳия кунад, яъне тасаввуроте аз ҷаҳони иҷтимоиро пешниҳод кунад, ки дар он ба синф ҷойгоҳе дар сохтори иҷтимоӣ дода мешавад ва аҳамияти манфиатҳои он таъкид карда мешавад. Дар навбати худ, Бурдйе муборизаи синфиро на танҳо ҳамчун муборизаи байни ду синф дар раванди тақсими арзиши иловагӣ (чунон ки дар модели [[Маркс]] аст), балки ҳамчун шаклҳои гуногуни низоъ дар ҳама соҳаҳои иҷтимоӣ мешуморад.— [[иқтисодӣ]], [[сиёсӣ]], [[фарҳанг|фарҳангӣ]] (дар низоми [[маориф]], амалияҳои фароғатӣ, стратегияҳои фароғатӣ, [[либос]], [[хӯрок]]), ки дар он табақаҳои бартаридошта намудҳои гуногуни қудрати рамзиро истифода мебаранд ва кӯшиш мекунанд, ки қонуният ба даст оранд <ref>Симончук О. Класова дія: тенденції формування соціальних класів в Україні \\ Соціологія: теорія, методи, маркетинг.&nbsp;— 2011, №&nbsp;4. С.52-53.&nbsp;— http://www.simonchuk.kiev.ua/ukr/Klasova_diya_2011.pdf {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140116104250/http://www.simonchuk.kiev.ua/ukr/Klasova_diya_2011.pdf |date=16 січня 2014 }}</ref>. == Нигаред низ == * [[Ҳаракати иҷтимоӣ]] * [[Нобаробарии иқтисодӣ]] * [[Муборизаи синфӣ]] * [[Марксизм]] * [[Синфи сиёсӣ]] == Адабиёт == * ''Ю.&nbsp;В.&nbsp;Павленко''. [http://www.history.org.ua/?encyclop&termin=Klasy_suspilni Класи суспільні] * ''Ю.&nbsp;В.&nbsp;Павленко''. [http://esu.com.ua/search_articles.php?id=7788 Класи суспільні] * Der Grosse Brockhaus. in 12 Bde.&nbsp;— Bd. 6, S. 407—408 * Философский Энциклопедический Словарь. М.: Советская Энциклопедия, 1983, с. 260—262 * Grundbegriffe der Soziologie. Stuttgart, 8. Aufl., 2003. ISBN 3-8252-1416-8&nbsp;— S. 150—153. {{ПБ}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Марксизм]] [[Гурӯҳ:Синфҳои иҷтимоӣ]] lqai75jrspeaq9bo8glvymjm05a1jku 10 333354 1486802 1486142 2026-09-13T04:17:01Z Zosya95 54344 1486802 wikitext text/x-wiki {{Тобишҳои ранг |номи_ранг=зард |shownote=1 |state={{{state<includeonly>|autocollapse</includeonly>}}} |ранги_замина=#FFFF00 |ранги_матн = black | #FFFDD0 | Қаймоқранг | Қаймоқранг | #E8E39A | Испаракӣ | Тобишҳои зард#Испаракӣ | #E4D96F | Коҳӣ | Коҳӣ | #F5DEB3 | Гандумранг | Гандумранг | #FFFF00 | Зард | Зард | #C3B091 | Хокӣ | Хокӣ | #EAA221 | Озаргун | Озаргун (ранг) | #D4AF37 | Заррин | Заррин }}{{main other|{{#if:{{{nocategory|}}}||[[Гурӯҳ:Тобишҳои зард]]}}}}<noinclude>{{documentation}}[[Гурӯҳ:Шаблонҳо:Тобишҳои ранг]]</noinclude> o10osw5w6mp7mnl941ksfirx167xpu7 0 333373 1486790 1486086 2026-09-12T21:10:11Z Zosya95 54344 1486790 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ранг | ном=Сурх | тасвир=Shades of Red.svg | hex=FF0000 | дарозии мавҷ=~630–740<ref>Thomas J. Bruno, Paris D. N. Svoronos. ''CRC Handbook of Fundamental Spectroscopic Correlation Charts.'' CRC Press, 2005.<br />[http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/vision/specol.html#c1 Color</ref> | басомад=~480–405 | рамз={{hlist|[[Шодӣ]]|[[Бахт]]|[[Нерӯ]]|[[Меҳргон]]|[[Хатар]]|[[Оташ]]}} }} '''Ранги сурх''' вобаста ба серрангӣ ва [[Равшанӣ|равшанӣ]] метавонад тобишҳои гуногун дошта бошад. Бо омехтани [[Сафед|сафед]] [[Сурх|сурх]] равшантар ва бо омехтани [[Сиёҳ|сиёҳ]] тиратар мешавад. Дар [[Забони тоҷикӣ|забони тоҷикӣ]] тобишҳои ранг дар [[Гӯйиш|гӯйишҳои]] ноҳияҳои гуногун ба тарзҳои мухталиф ифода мешаванд. Масалан, тобиши аз сурхи холис равшантарро чунин меноманд: * сурхи '''рӯшан''' ([[Ноҳияи Ашт|Ашт]], [[Исфара]])<ref name="pitfi">{{cite journal |title=Паёмномаи фарҳанг |publisher=Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилооти Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон |year=2020 |issue=1 (49) |page=7 |url =https://www.pitfi.tj/sites/default/files/payomnomai_farhang/payomnomai_farhang_2020_01.pdf }}</ref> * сурхи '''сафедхеста''' ([[Панҷ (шаҳрак)|Панҷ]])<ref name="pitfi" /> * сурхи '''паст''' ([[Хуҷанд]], [[Истаравшан]]) * сурхи '''беранг''' ([[Леваканд|Левакант]])<ref name="pitfi" /> Тобиши аз сурхи асосӣ тиратарро чунин меноманд: * сурхи '''баланд''' ([[Исфара]], [[Хуҷанд]], [[Истаравшан]], [[Самарқанд]])<ref name="pitfi" /> * сурхи '''банур''' ([[Ноҳияи Ашт|Ашт]])<ref name="pitfi" /> * сурхи '''сияҳдуқ''' ([[Восеъ]], [[Кӯлоб]], [[Панҷ (шаҳрак)|Панҷ]])<ref name="pitfi" /> * сурхи '''сиёҳдиқ''' ([[Леваканд|Левакант]])<ref name="pitfi" /> * сурхи '''баста''' ([[Истаравшан]]) * сурхи '''сияҳлош''' ([[Панҷ (шаҳрак)|Панҷ]])<ref name="pitfi" /> * сурхи '''сиёҳхеста''' ([[Қубодиён]], [[Тоҷикобод]])<ref name="pitfi" /> ==Дар системаҳои рангӣ== ===Сурх (RGB)=== {{Қуттии ранг |ном=Сурх (RGB) |тасвир=Synthese+.svg |андозаи_тасвир=200px |hex=FF0000 |r=255 |g=0 |b=0 |c=0 |m=100 |y=100 |k=0 |h=0 |s=100 |v=100 }} '''Сурхи [[Модели рангии RGB|модели RGB]]''' ин дурахшонтарин ранги сурхест, ки [[монитори компютер]] намоиш дода метавонад. Ин ранг ба сурхи норинҷитоби [[ранги спектрӣ]] наздик мебошад. Сурх ('''R''' - red) дар модели рангии RGB дар баробари [[сабз]] ('''G''' - green) ва [[кабуд]] ('''B''' - blue) яке аз се [[ранги асосӣ|ранги асосии]] [[Нур|нур]] ба шумор меравад.<ref name="css3-color">[https://www.w3.org/TR/css3-color/#html4 W3C TR CSS3 Color Module, HTML4 color keywords]. W3C. (майи 2003). 16 сентябри 2008 санҷида шуд.</ref> {{Clear}} ===Сурх (CMYK)=== {{Қуттии ранг |ном=Сурх (CMYK) |тасвир=SubtractiveColor.svg |андозаи_тасвир=200px |hex=ED1B24 |r=237 |g=27 |b=36 |c=0 |m=89 |y=85 |k=7 |h=357 |s=89 |v=93 }} '''Сурхи [[Модели рангии CMYK|модели CMYK]]''' ранги сурхест, ки дар чоп бо омехтани миқдори баробари [[Арғавонӣ|арғавонӣ]] ва [[Зард|зард]] ҳосил мешавад. Ин ранг ба [[Тобишҳои сурх#Сурх (RGB)|сурхи равшани экран]] монанд аст, вале дурахши камтар дорад.<ref>[https://web.archive.org/web/20070310213952/http://www.tintbook.com/ CMYK]</ref> {{Clear}} ===Сурх (Crayola)=== {{Қуттии ранг |ном=Сурх (Crayola) |hex=ED0A3F |r=237 |g=10 |b=63 |c=0 |m=96 |y=73 |k=7 |h=346 |s=96 |v=93 |тасвир=Crayola-Red.jpg |андозаи_тасвир=200px }} Ин ранг ранги '''сурхи''' [[Қалами ранга|қаламҳои рангаи]] [[Crayola]] мебошад. {{Clear}} ===Сурх (Pantone)=== {{Қуттии ранг |hex=ED2839 |ном=Сурх (Pantone) |тасвир = Paroc Red Pantone 185.svg |r=237 |g=40 |b=57 |c=0 |m=83 |y=76 |k=7 |h=355 |s=83 |v=93 }} '''Сурхи [[Pantone]]''' ин рангест аз рӯйхати рангҳои Pantone Textile Paper eXtended (TPX), ки бо рақами 032M — Red сабт шудааст.<ref name="Pantone TPX">{{Cite web |url=http://www.pantone.com/pages/pantone/colorfinder.aspx |title=Pantone TPX |accessdate=2026-08-29 |archivedate=2015-09-10 |archiveurl=http://webarchive.loc.gov/all/20150910082906/http://www.pantone.com/pages/pantone/colorfinder.aspx }}</ref><ref>Type the word "Red" into the indicated window on the Pantone Color Finder and the color will appear.</ref> {{Clear}} ==Гуногунии ранги сурх== Ранги сурхро метавон ҳамчун номи умумии як гурӯҳи рангҳо донист, ки тобишҳои гуногунро дар бар мегирад. Одамон аз қадим пай бурдаанд, ки ҳамаи сурхҳо яксон нестанд ва ба бисёр тобишҳои сурх номҳои хосро додаанд. ===Қирмизӣ=== {{Main article|Қирмизӣ}} {{Қуттии ранг |ном=Қирмизӣ |тасвир=Maple Leaf Red Ground 2000px.jpg |hex=DC143C |r=220 |g=20 |b=60 |c=0 |m=91 |y=73 |k=14 |h=348 |s=91 |v=86 |андозаи_тасвир=150px }} '''Қирмизӣ''' ранги сурхи баста ва тираест, ки каме [[Кабуд|кабуд]] ё [[Бунафш|бунафш]] дорад ва аз ин сабаб андаке ба [[Сафсар|сафсар]] моил мешавад. Дар чархи рангҳои [[Модели рангии RGB|RGB]] он байни ранги [[гулобӣ (ранг)|гулобию]] сурх ва дар чархи рангҳои [[RYB]] байни [[Арғавонӣ|арғавонӣ]] ва сурх ҷойгир аст. {{Clear}} ===Лолагӣ=== {{Қуттии ранг |ном=Лолагӣ |hex=DC343B |r=255 |g=49 |b=38 |c=0 |m=81 |y=85 |k=0 |h=3 |s=85 |v=100 |тасвир=Red poppies vertical.jpg |андозаи_тасвир=200px }} '''Сурхи лолагӣ''' дар Ҳисор, Норак, Левакант ба кор бурда мешавад.<ref name="pitfi" /> {{Clear}} ===Гулнорӣ=== {{Қуттии ранг |ном=Гулнорӣ |hex=FF6347 |r=255 |g=99 |b=71 |c=0 |m=61 |y=72 |k=0 |h=9 |s=72 |v=100 |тасвир=Granatapfelblüte 3.jpg |андозаи_тасвир=250px }} '''Сурхи гулнориро''' ҳунармандони [[Тоҷикобод]] дар ороиш ва гулдӯзӣ ба кор мебаранд. Номи ин ранг аз ранги гули [[Анор|анор]] гирифта шуда, ба сурхи равшани [[Норинҷӣ|норинҷитоб]] майл мекунад.<ref name="pitfi" /> {{Clear}} ===Ҳиногӣ=== {{Қуттии ранг |ном=Ҳиногӣ |hex=E04A2F |r=224 |g=74 |b=47 |c=0 |m=67 |y=79 |k=12 |h=9 |s=79 |v=88 |тасвир=மருதாணி (HENNA).jpg |андозаи_тасвир=150px }} '''Сурхи ҳиногӣ''' як сурхи дурахшонест моил ба [[Норинҷӣ|норинҷӣ]], ки дар [[Сӯзанӣ|сӯзаниҳои]] тоҷикони [[Нурато]] ва [[Бухоро]] ба кор мебурданд. Номи он аз [[ҳино]] гирифта шудааст, зеро ранги он ба сурхии ҳосилшуда аз ҳино монанд аст.<ref>{{cite book |last=Sukhareva |first=O. A. |title=Suzani: Central Asian Decorative Embroidery |trans-title=Сӯзанӣ: гулдӯзии ороишии Осиёи Миёна |place=Tashkent |publisher=IICAS; SMI-ASIA |year=2011 |page=22 |editor-last1=Mustafayev |editor-first1=Sh. M. |editor-last2=Khakimov |editor-first2=A. A. |others=Мушовири бадеӣ ва тақризгар: R. Q. Qayumov }}</ref> {{Clear}} ===Лол=== {{Қуттии ранг |ном=Лол |hex=CB236B |r=203 |g=35 |b=107 |c=0 |m=83 |y=47 |k=20 |h=334 |s=83 |v=80 |тасвир=Calcite-Spinel-dtn37a.jpg |андозаи_тасвир=150px }} '''Сурхи лол''' ранги сурхи баста ва дурахшонест, ки номаш аз ранги санги қимматбаҳои [[Лаъл|лаъл]] (шакли арабишудаи лол) гирифта шудааст.<ref>{{Cite web |url=https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%84%D8%B9%D9%84-3 |title=لعل |website=واژه‌یاب |work=لغت‌نامه دهخدا |language=fa |access-date=28 августи 2026 }}</ref> Ин ранг одатан сурхи каме [[Арғавонӣ|арғувонитоб]] буда, ба ранги баъзе навъҳои [[Ёқут|ёқут]] монанд аст.<ref>{{Cite web |url=https://www.gia.edu/spinel-quality-factor |title=Spinel Quality Factors |website=Gemological Institute of America |publisher=GIA |language=en |access-date=28 августи 2026 }}</ref> {{Clear}} ==Адабиёт== {{reflist}} {{Тобишҳои сурх}} {{Гурӯҳбандии рангҳо}} 3be1ud5iunxfywhucqkscmhpx0gka0w 1486795 1486790 2026-09-13T03:53:43Z Zosya95 54344 1486795 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ранг | ном=Сурх | тасвир=Shades of Red.svg | hex=FF0000 | дарозии мавҷ=~630–740<ref>Thomas J. Bruno, Paris D. N. Svoronos. ''CRC Handbook of Fundamental Spectroscopic Correlation Charts.'' CRC Press, 2005.<br />[http://hyperphysics.phy-astr.gsu.edu/hbase/vision/specol.html#c1 Color</ref> | басомад=~480–405 }} '''Ранги сурх''' вобаста ба серрангӣ ва [[Равшанӣ|равшанӣ]] метавонад тобишҳои гуногун дошта бошад. Бо омехтани [[Сафед|сафед]] [[Сурх|сурх]] равшантар ва бо омехтани [[Сиёҳ|сиёҳ]] тиратар мешавад. Дар [[Забони тоҷикӣ|забони тоҷикӣ]] тобишҳои ранг дар [[Гӯйиш|гӯйишҳои]] ноҳияҳои гуногун ба тарзҳои мухталиф ифода мешаванд. Масалан, тобиши аз сурхи холис равшантарро чунин меноманд: * сурхи '''рӯшан''' ([[Ноҳияи Ашт|Ашт]], [[Исфара]])<ref name="pitfi">{{cite journal |title=Паёмномаи фарҳанг |publisher=Пажӯҳишгоҳи илмӣ-тадқиқотии фарҳанг ва иттилооти Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон |year=2020 |issue=1 (49) |page=7 |url =https://www.pitfi.tj/sites/default/files/payomnomai_farhang/payomnomai_farhang_2020_01.pdf }}</ref> * сурхи '''сафедхеста''' ([[Панҷ (шаҳрак)|Панҷ]])<ref name="pitfi" /> * сурхи '''паст''' ([[Хуҷанд]], [[Истаравшан]]) * сурхи '''беранг''' ([[Леваканд|Левакант]])<ref name="pitfi" /> Тобиши аз сурхи асосӣ тиратарро чунин меноманд: * сурхи '''баланд''' ([[Исфара]], [[Хуҷанд]], [[Истаравшан]], [[Самарқанд]])<ref name="pitfi" /> * сурхи '''банур''' ([[Ноҳияи Ашт|Ашт]])<ref name="pitfi" /> * сурхи '''сияҳдуқ''' ([[Восеъ]], [[Кӯлоб]], [[Панҷ (шаҳрак)|Панҷ]])<ref name="pitfi" /> * сурхи '''сиёҳдиқ''' ([[Леваканд|Левакант]])<ref name="pitfi" /> * сурхи '''баста''' ([[Истаравшан]]) * сурхи '''сияҳлош''' ([[Панҷ (шаҳрак)|Панҷ]])<ref name="pitfi" /> * сурхи '''сиёҳхеста''' ([[Қубодиён]], [[Тоҷикобод]])<ref name="pitfi" /> ==Дар системаҳои рангӣ== ===Сурх (RGB)=== {{Қуттии ранг |ном=Сурх (RGB) |тасвир=Synthese+.svg |андозаи_тасвир=200px |hex=FF0000 |r=255 |g=0 |b=0 |c=0 |m=100 |y=100 |k=0 |h=0 |s=100 |v=100 }} '''Сурхи [[Модели рангии RGB|модели RGB]]''' ин дурахшонтарин ранги сурхест, ки [[монитори компютер]] намоиш дода метавонад. Ин ранг ба сурхи норинҷитоби [[ранги спектрӣ]] наздик мебошад. Сурх ('''R''' - red) дар модели рангии RGB дар баробари [[сабз]] ('''G''' - green) ва [[кабуд]] ('''B''' - blue) яке аз се [[ранги асосӣ|ранги асосии]] [[Нур|нур]] ба шумор меравад.<ref name="css3-color">[https://www.w3.org/TR/css3-color/#html4 W3C TR CSS3 Color Module, HTML4 color keywords]. W3C. (майи 2003). 16 сентябри 2008 санҷида шуд.</ref> {{Clear}} ===Сурх (CMYK)=== {{Қуттии ранг |ном=Сурх (CMYK) |тасвир=SubtractiveColor.svg |андозаи_тасвир=200px |hex=ED1B24 |r=237 |g=27 |b=36 |c=0 |m=89 |y=85 |k=7 |h=357 |s=89 |v=93 }} '''Сурхи [[Модели рангии CMYK|модели CMYK]]''' ранги сурхест, ки дар чоп бо омехтани миқдори баробари [[Арғавонӣ|арғавонӣ]] ва [[Зард|зард]] ҳосил мешавад. Ин ранг ба [[Тобишҳои сурх#Сурх (RGB)|сурхи равшани экран]] монанд аст, вале дурахши камтар дорад.<ref>[https://web.archive.org/web/20070310213952/http://www.tintbook.com/ CMYK]</ref> {{Clear}} ===Сурх (Crayola)=== {{Қуттии ранг |ном=Сурх (Crayola) |hex=ED0A3F |r=237 |g=10 |b=63 |c=0 |m=96 |y=73 |k=7 |h=346 |s=96 |v=93 |тасвир=Crayola-Red.jpg |андозаи_тасвир=200px }} Ин ранг ранги '''сурхи''' [[Қалами ранга|қаламҳои рангаи]] [[Crayola]] мебошад. {{Clear}} ===Сурх (Pantone)=== {{Қуттии ранг |hex=ED2839 |ном=Сурх (Pantone) |тасвир = Paroc Red Pantone 185.svg |r=237 |g=40 |b=57 |c=0 |m=83 |y=76 |k=7 |h=355 |s=83 |v=93 }} '''Сурхи [[Pantone]]''' ин рангест аз рӯйхати рангҳои Pantone Textile Paper eXtended (TPX), ки бо рақами 032M — Red сабт шудааст.<ref name="Pantone TPX">{{Cite web |url=http://www.pantone.com/pages/pantone/colorfinder.aspx |title=Pantone TPX |accessdate=2026-08-29 |archivedate=2015-09-10 |archiveurl=http://webarchive.loc.gov/all/20150910082906/http://www.pantone.com/pages/pantone/colorfinder.aspx }}</ref><ref>Type the word "Red" into the indicated window on the Pantone Color Finder and the color will appear.</ref> {{Clear}} ==Гуногунии ранги сурх== Ранги сурхро метавон ҳамчун номи умумии як гурӯҳи рангҳо донист, ки тобишҳои гуногунро дар бар мегирад. Одамон аз қадим пай бурдаанд, ки ҳамаи сурхҳо яксон нестанд ва ба бисёр тобишҳои сурх номҳои хосро додаанд. ===Қирмизӣ=== {{Main article|Қирмизӣ}} {{Қуттии ранг |ном=Қирмизӣ |тасвир=Maple Leaf Red Ground 2000px.jpg |hex=DC143C |r=220 |g=20 |b=60 |c=0 |m=91 |y=73 |k=14 |h=348 |s=91 |v=86 |андозаи_тасвир=150px }} '''Қирмизӣ''' ранги сурхи баста ва тираест, ки каме [[Кабуд|кабуд]] ё [[Бунафш|бунафш]] дорад ва аз ин сабаб андаке ба [[Сафсар|сафсар]] моил мешавад. Дар чархи рангҳои [[Модели рангии RGB|RGB]] он байни ранги [[гулобӣ (ранг)|гулобию]] сурх ва дар чархи рангҳои [[RYB]] байни [[Арғавонӣ|арғавонӣ]] ва сурх ҷойгир аст. {{Clear}} ===Лолагӣ=== {{Қуттии ранг |ном=Лолагӣ |hex=DC343B |r=255 |g=49 |b=38 |c=0 |m=81 |y=85 |k=0 |h=3 |s=85 |v=100 |тасвир=Red poppies vertical.jpg |андозаи_тасвир=200px }} '''Сурхи лолагӣ''' дар Ҳисор, Норак, Левакант ба кор бурда мешавад.<ref name="pitfi" /> {{Clear}} ===Гулнорӣ=== {{Қуттии ранг |ном=Гулнорӣ |hex=FF6347 |r=255 |g=99 |b=71 |c=0 |m=61 |y=72 |k=0 |h=9 |s=72 |v=100 |тасвир=Granatapfelblüte 3.jpg |андозаи_тасвир=250px }} '''Сурхи гулнориро''' ҳунармандони [[Тоҷикобод]] дар ороиш ва гулдӯзӣ ба кор мебаранд. Номи ин ранг аз ранги гули [[Анор|анор]] гирифта шуда, ба сурхи равшани [[Норинҷӣ|норинҷитоб]] майл мекунад.<ref name="pitfi" /> {{Clear}} ===Ҳиногӣ=== {{Қуттии ранг |ном=Ҳиногӣ |hex=E04A2F |r=224 |g=74 |b=47 |c=0 |m=67 |y=79 |k=12 |h=9 |s=79 |v=88 |тасвир=மருதாணி (HENNA).jpg |андозаи_тасвир=150px }} '''Сурхи ҳиногӣ''' як сурхи дурахшонест моил ба [[Норинҷӣ|норинҷӣ]], ки дар [[Сӯзанӣ|сӯзаниҳои]] тоҷикони [[Нурато]] ва [[Бухоро]] ба кор мебурданд. Номи он аз [[ҳино]] гирифта шудааст, зеро ранги он ба сурхии ҳосилшуда аз ҳино монанд аст.<ref>{{cite book |last=Sukhareva |first=O. A. |title=Suzani: Central Asian Decorative Embroidery |trans-title=Сӯзанӣ: гулдӯзии ороишии Осиёи Миёна |place=Tashkent |publisher=IICAS; SMI-ASIA |year=2011 |page=22 |editor-last1=Mustafayev |editor-first1=Sh. M. |editor-last2=Khakimov |editor-first2=A. A. |others=Мушовири бадеӣ ва тақризгар: R. Q. Qayumov }}</ref> {{Clear}} ===Лол=== {{Қуттии ранг |ном=Лол |hex=CB236B |r=203 |g=35 |b=107 |c=0 |m=83 |y=47 |k=20 |h=334 |s=83 |v=80 |тасвир=Calcite-Spinel-dtn37a.jpg |андозаи_тасвир=150px }} '''Сурхи лол''' ранги сурхи баста ва дурахшонест, ки номаш аз ранги санги қимматбаҳои [[Лаъл|лаъл]] (шакли арабишудаи лол) гирифта шудааст.<ref>{{Cite web |url=https://vajehyab.com/dehkhoda/%D9%84%D8%B9%D9%84-3 |title=لعل |website=واژه‌یاب |work=لغت‌نامه دهخدا |language=fa |access-date=28 августи 2026 }}</ref> Ин ранг одатан сурхи каме [[Арғавонӣ|арғувонитоб]] буда, ба ранги баъзе навъҳои [[Ёқут|ёқут]] монанд аст.<ref>{{Cite web |url=https://www.gia.edu/spinel-quality-factor |title=Spinel Quality Factors |website=Gemological Institute of America |publisher=GIA |language=en |access-date=28 августи 2026 }}</ref> {{Clear}} ==Адабиёт== {{reflist}} {{Тобишҳои сурх}} {{Гурӯҳбандии рангҳо}} t5p69y5m8cdoivaj2acu0hngue822r3 0 333415 1486789 1486057 2026-09-12T21:02:49Z Zosya95 54344 1486789 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ранг |ном=Зард |тасвир=Color icon yellow.svg |дарозии мавҷ=570–580 |hex=FFFF00 |рамз={{hlist|[[Бахт]]|[[Офтоб]]|[[Тобистон]]|[[Тарсончакӣ]]}} }} Намудҳои гуногуни ранги [[зард]] метавонанд аз рӯи [[тобиш]], [[пуррагии ранг|пуррагӣ]] (инчунин серӣ ё шиддати ранг) ва [[равшанӣ]] (ё қимат, тон ва [[дурахшӣ]]) аз ҳам фарқ кунанд. Тағйироти равшанӣ инчунин ба '''тобишҳои равшан ва тира''' ҷудо мешаванд: тобиши равшан бо омехтани зард ё ранги дигар бо сафед ва тобиши тира бо омехтани он бо сиёҳ ҳосил мешавад. Дар зер намунаҳои зиёди ин рангҳо оварда шудаанд. ==Адабиёт== {{reflist}} {{Тобишҳои зард}} {{Гурӯҳбандии рангҳо}} 9yhgwdgnseugn8h6ef5t5mk13pzj51m 1486794 1486789 2026-09-13T03:44:41Z Zosya95 54344 1486794 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ранг |ном=Зард |тасвир=Color icon yellow.svg |дарозии мавҷ=570–580 |hex=FFFF00 |рамз={{hlist|[[Беморӣ]]|[[Офтоб]]|[[Тобистон]]|[[Тарсончакӣ]]}} }} Намудҳои гуногуни ранги [[зард]] метавонанд аз рӯи [[тобиш]], [[пуррагии ранг|пуррагӣ]] (инчунин серӣ ё шиддати ранг) ва [[равшанӣ]] (ё қимат, тон ва [[дурахшӣ]]) аз ҳам фарқ кунанд. Тағйироти равшанӣ инчунин ба '''тобишҳои равшан ва тира''' ҷудо мешаванд: тобиши равшан бо омехтани зард ё ранги дигар бо сафед ва тобиши тира бо омехтани он бо сиёҳ ҳосил мешавад. Дар зер намунаҳои зиёди ин рангҳо оварда шудаанд. ==Адабиёт== {{reflist}} {{Тобишҳои зард}} {{Гурӯҳбандии рангҳо}} 42shnaaqx5f7iowulanckhucg8spm70 1486796 1486794 2026-09-13T04:06:40Z Zosya95 54344 1486796 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ранг |ном=Зард |тасвир=Color icon yellow.svg |дарозии мавҷ=570–580 |hex=FFFF00 |рамз={{hlist|[[Беморӣ]]|[[Офтоб]]|[[Тобистон]]|[[Тарсончакӣ]]}} }} Намудҳои гуногуни ранги [[зард]] метавонанд аз рӯи [[тобиш]], [[пуррагии ранг|пуррагӣ]] (инчунин серӣ ё шиддати ранг) ва [[равшанӣ]] (ё қимат, тон ва [[дурахшӣ]]) аз ҳам фарқ кунанд. Тағйироти равшанӣ инчунин ба '''тобишҳои равшан ва тира''' ҷудо мешаванд: тобиши равшан бо омехтани зард ё ранги дигар бо сафед ва тобиши тира бо омехтани он бо сиёҳ ҳосил мешавад. Дар зер намунаҳои зиёди ин рангҳо оварда шудаанд. ==Дар системаҳои рангӣ== ==Гуногунии ранги зард== === Қаймоқранг=== {{main|Қаймоқранг}} {{Қуттии ранг |ном = Қаймоқранг |hex=FFFDD0 |r=255 |g=253 |b=208 |c=0 |m=1 |y=18 |k=0 |h=57 |s=18 |v=100 |тасвир = Milk heavy cream B.jpg |андозаи_тасвир = 200px }} '''Қаймоқранг''' ранги зарди моил ба сафед аст,<ref name="tafsiri" />{{rp|659}} ки дар натиҷаи ҷамъ шудани [[Каротиноид|каротиноидҳо]] дар маҳсулоти ширӣ, ба монанди [[Қаймоқ|қаймоқ]], ба вуҷуд меояд.<ref>{{cite journal |last1=Ullah |first1=R. |title=Carotenoids in Milk and the Potential for Dairy Based Functional Foods |journal=Foods |year=2021 |volume=10 |issue=6 |pmc=8226488 }}</ref> {{Clear}} === Испаракӣ === {{Қуттии ранг |ном = Испаракӣ |hex=E8E39A |r=255 |g=253 |b=208 |c=0 |m=1 |y=18 |k=0 |h=57 |s=18 |v=100 |тасвир = Delphinium semibarbatum (Ranunculaceae) (33217410545).jpg }} '''Испаракӣ''' ранги зарди равшан аст, ки дар ноҳияҳои [[Норак|Нораку]] [[Леваканд|Левакант]] ба кор бурда мешавад. Номи ин ранг аз номи рустании [[Испарак|испарак]] ({{lang-la|Delphinium semibarbatum}}) гирифта шуда, дар гузашта аз он ранги зард истеҳсол мекардаанд. {{Clear}} ==Адабиёт== {{reflist}} {{Тобишҳои зард}} {{Гурӯҳбандии рангҳо}} k1142vt2a1ybpkx9dloyzegf7ck2i72 0 333686 1486719 2026-09-12T12:40:32Z Шухрат Саъдиев 5132 Алиса (Ҳамном) 1486719 wikitext text/x-wiki '''Алиса''' * [[Алиса Шмидт]] * [[Алиса Лю]] {{Ибҳомзудоӣ|Ҳамномҳо}} [[Гурӯҳ:Номҳои занона]] [[Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ:Ҳамномҳо]] q8heag3ucbcegmvjen9krfeyrpb63is 0 333687 1486722 2026-09-12T13:10:09Z Шухрат Саъдиев 5132 Ангела (Ҳамном) 1486722 wikitext text/x-wiki '''Ангела''' * [[Ангела Меркел]] {{Ибҳомзудоӣ|Ҳамномҳо}} [[Гурӯҳ:Номҳои занона]] [[Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ:Ҳамномҳо]] jfxliv4f1fxmao5j1t4e0xk231dupmb 0 333688 1486726 2026-09-12T13:31:27Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Анжелик Рокас]] to [[Анҷелик Рокас]]: ивази ном 1486726 wikitext text/x-wiki #равона [[Анҷелик Рокас]] 4eay1ir3naie2gkl7noapltlxo2shgb 1486824 1486726 2026-09-13T10:33:05Z EmausBot 3642 Ислоҳи масири дукарата ба [[Анҷелика Рокас]] 1486824 wikitext text/x-wiki #равона [[Анҷелика Рокас]] te8erc7l5udsvpkeuozwaioiwwcgsf0 0 333690 1486730 2026-09-12T13:32:08Z Шухрат Саъдиев 5132 Шухрат Саъдиев moved page [[Анҷелик Рокас]] to [[Анҷелика Рокас]]: ивази ном 1486730 wikitext text/x-wiki #равона [[Анҷелика Рокас]] te8erc7l5udsvpkeuozwaioiwwcgsf0 0 333692 1486733 2026-09-12T13:35:23Z Шухрат Саъдиев 5132 Анҷелика (Ҳамном) 1486733 wikitext text/x-wiki '''Анҷелика''' * [[Анҷелика Рокас]] {{Ибҳомзудоӣ|Ҳамномҳо}} [[Гурӯҳ:Номҳои занона]] [[Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ:Ҳамномҳо]] 4yubmha067rs8b7x1q7yomxa4a9o3t5 0 333693 1486734 2026-09-12T13:37:05Z Шухрат Саъдиев 5132 Анҷелина (Ҳамном) 1486734 wikitext text/x-wiki '''Анҷелина''' * [[Анҷелина Ҷолӣ]] {{Ибҳомзудоӣ|Ҳамномҳо}} [[Гурӯҳ:Номҳои занона]] [[Гурӯҳ:Саҳифаҳои ибҳомзудоӣ:Ҳамномҳо]] 9o1pobnave66xoihasbe7jofl1sbypc 0 333694 1486787 2026-09-12T21:00:15Z Zosya95 54344 Бо тарҷумаи саҳифаи "[[:en:Special:Redirect/revision/1371355125|Cowardice]]" сохта шудааст 1486787 wikitext text/x-wiki [[File:Cowardly_lion2.jpg|рост|мини| Шери тарсончак, аз филми ''"Ҷодугари аҷоиби Оз"'']] '''Тарсончакӣ''' ё '''буздилӣ''' хислатест, ки дар он тарси аз ҳад зиёд шахсро аз таваккал кардан ё рӯ ба рӯ шудан бо хатар бозмедорад.<ref>{{Cite web|url=https://www.collinsdictionary.com/us/dictionary/english/cowardly|title=Cowardly definition and meaning {{!}} Collins English Dictionary|website=www.collinsdictionary.com|lang=en-US|accessdate=2019-07-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190705084853/https://www.collinsdictionary.com/us/dictionary/english/cowardly|archivedate=5 July 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/coward|title=Coward|website=Merriam Webster|date=19 March 2024|accessdate=20 June 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220324024735/https://www.merriam-webster.com/dictionary/coward|archivedate=24 March 2022}}</ref> Он баръакси [[диловарӣ]] аст. Ҳамчун сифати шахс, "тарсончакӣ" ба заъфи хислат дар рӯ ба рӯи мушкилот ишора мекунад. Шахсе, ки ба буздилӣ дода мешавад, '''тарсончак''' номида мешавад.<ref>{{Cite web|url=http://dictionary.reference.com/browse/cowardice|title=cowardice|website=[[Dictionary.reference.com]]|quote=[the] lack of courage to face danger, difficulty, opposition, pain, etc.|publisher=[[reference.com]]|accessdate=24 February 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070428074633/http://dictionary.reference.com/browse/cowardice|archivedate=28 April 2007}}</ref> == Решаи ном == == Қонуни низомӣ == == Инчунин нигаред == * Тарс * Сисси * Кус * [[Некӯкор|Фазилат]] * [[Астения|Заъф]] == Адабиёт == [[Гурӯҳ:Тарс]] [[Гурӯҳ:Ҳуқуқи низомӣ]] e3jzwxt0i0n4k59gw4d2z4qpl1mzojd 1486788 1486787 2026-09-12T21:01:22Z Zosya95 54344 /* Инчунин нигаред */ 1486788 wikitext text/x-wiki [[File:Cowardly_lion2.jpg|рост|мини| Шери тарсончак, аз филми ''"Ҷодугари аҷоиби Оз"'']] '''Тарсончакӣ''' ё '''буздилӣ''' хислатест, ки дар он тарси аз ҳад зиёд шахсро аз таваккал кардан ё рӯ ба рӯ шудан бо хатар бозмедорад.<ref>{{Cite web|url=https://www.collinsdictionary.com/us/dictionary/english/cowardly|title=Cowardly definition and meaning {{!}} Collins English Dictionary|website=www.collinsdictionary.com|lang=en-US|accessdate=2019-07-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190705084853/https://www.collinsdictionary.com/us/dictionary/english/cowardly|archivedate=5 July 2019}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/coward|title=Coward|website=Merriam Webster|date=19 March 2024|accessdate=20 June 2020|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220324024735/https://www.merriam-webster.com/dictionary/coward|archivedate=24 March 2022}}</ref> Он баръакси [[диловарӣ]] аст. Ҳамчун сифати шахс, "тарсончакӣ" ба заъфи хислат дар рӯ ба рӯи мушкилот ишора мекунад. Шахсе, ки ба буздилӣ дода мешавад, '''тарсончак''' номида мешавад.<ref>{{Cite web|url=http://dictionary.reference.com/browse/cowardice|title=cowardice|website=[[Dictionary.reference.com]]|quote=[the] lack of courage to face danger, difficulty, opposition, pain, etc.|publisher=[[reference.com]]|accessdate=24 February 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070428074633/http://dictionary.reference.com/browse/cowardice|archivedate=28 April 2007}}</ref> == Решаи ном == == Қонуни низомӣ == == Инчунин нигаред == * Тарс * [[Некӯкор]] * [[Астения|Заъф]] == Адабиёт == [[Гурӯҳ:Тарс]] [[Гурӯҳ:Ҳуқуқи низомӣ]] ra27d3q4bcv80fzq18kac9q158zprzu 0 333695 1486793 2026-09-12T21:15:26Z Zosya95 54344 Бо тарҷумаи саҳифаи "[[:en:Special:Redirect/revision/1368324138|Joy]]" сохта шудааст 1486793 wikitext text/x-wiki === Сарчашмаю намудҳо === == Саломатӣ == == Инчунин нигаред == == Адабиёт == [[Гурӯҳ:Ҳаяҷонҳо]] dn9kjv6tp5e72p9zfzbywxmyjdvzn1w 0 333696 1486799 2026-09-13T04:08:59Z Zosya95 54344 Zosya95 moved page [[Тилоӣ]] to [[Заррин]] 1486799 wikitext text/x-wiki #равона [[Заррин]] 28x8n6f1onf390prjm6ulmdu69u4v2p 0 333697 1486806 2026-09-13T06:25:42Z Шухрат Саъдиев 5132 Бо тарҷумаи саҳифаи "[[:uk:Special:Redirect/revision/39640770|Соціальна структура]]" сохта шудааст 1486806 wikitext text/x-wiki '''Сохтори иҷтимоӣ'''&nbsp;— сохтори дохилии [[Ҷамъият|ҷомеъа]] ё [[гурӯҳи иҷтимоӣ]], ки аз қисмҳое иборат аст, ки ба таври муайян ҷойгир шудаанд, бо тартиб (дар гурӯҳ)&nbsp;— шахсони иҷтимоӣ, шахсон), ки дар робитаи иҷтимоӣ қарор доранд, бо ҳамдигар муошират мекунанд. Ҷойгиршавии мутақобила ва пайвастагии муайяни ҷузъҳои ҷомеа ҳамчун як низоми ягонаи иҷтимоӣ. Дар ташкили сохтори иҷтимоӣ, байни статикаи иҷтимоӣ ва динамикаи иҷтимоӣ фарқ гузошта мешавад (нигаред ба Талкотт Парсонс ). Сохтор ва тобеияти сохторҳои иҷтимоӣ [[Табақабандии иҷтимоӣ|"табақабандии иҷтимоӣ"]] номида мешавад. == Нигаред низ == * [[Табақабандии иҷтимоӣ]] * Таҳлили сохторӣ ва функсионалӣ == Адабиёт == * Николас Аберкромби, Стефан Хилл ва Брайан С. Тернер. Соли 2000. "Сохтори иҷтимоӣ." Саҳ.&nbsp;326–7 дар ''Луғати Пингвин оид ба сотсиология'' (нашри 4). Лондон: Пингвин . * Элуар, Фабиен. соли 2015. «Консепсияи Бурдие дар бораи сармояи иҷтимоӣ: инъикоси методологӣ ва татбиқ». ''Форуми иқтисоди иҷтимоӣ'' 47(3):322–41 * Ҷорҷ Мурдок (1949). ''Сохтори иҷтимоӣ'' . Ню Йорк: Макмиллан . * Порпора, Дуглас В. 1987. ''Консепсияи сохтори иҷтимоӣ.'' Ню Йорк: Гринвуд Пресс. * Соли 1989. «Чаҳор мафҳуми сохтори иҷтимоӣ». ''Маҷаллаи назарияи рафтори иҷтимоӣ'' 19(2):195–211. * Сьюэлл, Вилям Х. (1992). « [https://www.jstor.org/stable/2781191 Назарияи сохтор: дугонагӣ, таъсиррасонӣ ва табдилдиҳӣ] ». ''Маҷаллаи амрикоии сотсиология'' . '''98''' (1): 1–29. * Нил Смелсер Ҷ. 1988. "Сохтори иҷтимоӣ." Саҳ.&nbsp;103–209 дар ''Дастури сотсиология'', таҳрири Н.Ҷ. Смелсер. Лондон: SAGE. == Пайвандҳо == *   {{Пайвандҳои беруна}}<templatestyles src="Module:Message box/ambox.css"></templatestyles>  [[Гурӯҳ:Ҷомеашиносӣ]] 63clnmsk84xljb8e5ofgpwusev3k5jm 1486807 1486806 2026-09-13T06:26:48Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Пайвандҳо */ 1486807 wikitext text/x-wiki '''Сохтори иҷтимоӣ'''&nbsp;— сохтори дохилии [[Ҷамъият|ҷомеъа]] ё [[гурӯҳи иҷтимоӣ]], ки аз қисмҳое иборат аст, ки ба таври муайян ҷойгир шудаанд, бо тартиб (дар гурӯҳ)&nbsp;— шахсони иҷтимоӣ, шахсон), ки дар робитаи иҷтимоӣ қарор доранд, бо ҳамдигар муошират мекунанд. Ҷойгиршавии мутақобила ва пайвастагии муайяни ҷузъҳои ҷомеа ҳамчун як низоми ягонаи иҷтимоӣ. Дар ташкили сохтори иҷтимоӣ, байни статикаи иҷтимоӣ ва динамикаи иҷтимоӣ фарқ гузошта мешавад (нигаред ба Талкотт Парсонс ). Сохтор ва тобеияти сохторҳои иҷтимоӣ [[Табақабандии иҷтимоӣ|"табақабандии иҷтимоӣ"]] номида мешавад. == Нигаред низ == * [[Табақабандии иҷтимоӣ]] * Таҳлили сохторӣ ва функсионалӣ == Адабиёт == * Николас Аберкромби, Стефан Хилл ва Брайан С. Тернер. Соли 2000. "Сохтори иҷтимоӣ." Саҳ.&nbsp;326–7 дар ''Луғати Пингвин оид ба сотсиология'' (нашри 4). Лондон: Пингвин . * Элуар, Фабиен. соли 2015. «Консепсияи Бурдие дар бораи сармояи иҷтимоӣ: инъикоси методологӣ ва татбиқ». ''Форуми иқтисоди иҷтимоӣ'' 47(3):322–41 * Ҷорҷ Мурдок (1949). ''Сохтори иҷтимоӣ'' . Ню Йорк: Макмиллан . * Порпора, Дуглас В. 1987. ''Консепсияи сохтори иҷтимоӣ.'' Ню Йорк: Гринвуд Пресс. * Соли 1989. «Чаҳор мафҳуми сохтори иҷтимоӣ». ''Маҷаллаи назарияи рафтори иҷтимоӣ'' 19(2):195–211. * Сьюэлл, Вилям Х. (1992). « [https://www.jstor.org/stable/2781191 Назарияи сохтор: дугонагӣ, таъсиррасонӣ ва табдилдиҳӣ] ». ''Маҷаллаи амрикоии сотсиология'' . '''98''' (1): 1–29. * Нил Смелсер Ҷ. 1988. "Сохтори иҷтимоӣ." Саҳ.&nbsp;103–209 дар ''Дастури сотсиология'', таҳрири Н.Ҷ. Смелсер. Лондон: SAGE. {{Пайвандҳои беруна}} [[Гурӯҳ:Ҷомеашиносӣ]] cvzywa43xsuwtbt1yimy0vfoxd1d0wb 1486808 1486807 2026-09-13T06:27:38Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Гурӯҳҳои иҷтимоӣ]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1486808 wikitext text/x-wiki '''Сохтори иҷтимоӣ'''&nbsp;— сохтори дохилии [[Ҷамъият|ҷомеъа]] ё [[гурӯҳи иҷтимоӣ]], ки аз қисмҳое иборат аст, ки ба таври муайян ҷойгир шудаанд, бо тартиб (дар гурӯҳ)&nbsp;— шахсони иҷтимоӣ, шахсон), ки дар робитаи иҷтимоӣ қарор доранд, бо ҳамдигар муошират мекунанд. Ҷойгиршавии мутақобила ва пайвастагии муайяни ҷузъҳои ҷомеа ҳамчун як низоми ягонаи иҷтимоӣ. Дар ташкили сохтори иҷтимоӣ, байни статикаи иҷтимоӣ ва динамикаи иҷтимоӣ фарқ гузошта мешавад (нигаред ба Талкотт Парсонс ). Сохтор ва тобеияти сохторҳои иҷтимоӣ [[Табақабандии иҷтимоӣ|"табақабандии иҷтимоӣ"]] номида мешавад. == Нигаред низ == * [[Табақабандии иҷтимоӣ]] * Таҳлили сохторӣ ва функсионалӣ == Адабиёт == * Николас Аберкромби, Стефан Хилл ва Брайан С. Тернер. Соли 2000. "Сохтори иҷтимоӣ." Саҳ.&nbsp;326–7 дар ''Луғати Пингвин оид ба сотсиология'' (нашри 4). Лондон: Пингвин . * Элуар, Фабиен. соли 2015. «Консепсияи Бурдие дар бораи сармояи иҷтимоӣ: инъикоси методологӣ ва татбиқ». ''Форуми иқтисоди иҷтимоӣ'' 47(3):322–41 * Ҷорҷ Мурдок (1949). ''Сохтори иҷтимоӣ'' . Ню Йорк: Макмиллан . * Порпора, Дуглас В. 1987. ''Консепсияи сохтори иҷтимоӣ.'' Ню Йорк: Гринвуд Пресс. * Соли 1989. «Чаҳор мафҳуми сохтори иҷтимоӣ». ''Маҷаллаи назарияи рафтори иҷтимоӣ'' 19(2):195–211. * Сьюэлл, Вилям Х. (1992). « [https://www.jstor.org/stable/2781191 Назарияи сохтор: дугонагӣ, таъсиррасонӣ ва табдилдиҳӣ] ». ''Маҷаллаи амрикоии сотсиология'' . '''98''' (1): 1–29. * Нил Смелсер Ҷ. 1988. "Сохтори иҷтимоӣ." Саҳ.&nbsp;103–209 дар ''Дастури сотсиология'', таҳрири Н.Ҷ. Смелсер. Лондон: SAGE. {{Пайвандҳои беруна}} [[Гурӯҳ:Ҷомеашиносӣ]] [[Гурӯҳ:Гурӯҳҳои иҷтимоӣ]] nic6lvpjdk9oj6ivbf1rgk9958m5vaj 0 333698 1486809 2026-09-13T06:53:34Z Шухрат Саъдиев 5132 Коргар 1486809 wikitext text/x-wiki '''Коргар''' (меҳнаткаш, пролетариат, синфи коргар ) — [[табақаи иҷтимоӣ|табақаи иҷтимоии]] одамони кироя аст, ки вазифаҳои аз ҷониби роҳбарияти худ додашударо бо музди меҳнати муайян иҷро мекунанд. Яке аз мафҳумҳои асосии марксизм ва илми иҷтимоии коммунистии шӯравӣ. [[табақаи иҷтимоӣ|Табақаи иҷтимоии]] худкор, ки асосан дар [[саноат]], инчунин дар соҳаи [[кишоварзӣ]] ва дигар истеҳсолкунандагони неъматҳои моддӣ кор мекунанд, ба меҳнати бо [[музди меҳнат|музди меҳнатӣ]] ва асосан ҷисмонӣ машғуланд ва асбобҳои истеҳсолии худро надоранд. Ин коргарро аз [[ҳунарманд|ҳунармандон]], деҳқонон, кормандони муҳандисӣ, техникӣ ва маъмурӣ, хизматчиён ва ғайра фарқ мекунад. Коргар дар омори дақиқ ба осонӣ муайян карда намешавад ва аксар вақт бо синфҳои марбута якҷоя карда мешавад. Асосан пролетариати саноатӣ дар назар дошта мешавад. Дар омори шӯравӣ, коргарони нақлиёти саноатӣ, инчунин коргарони совхоз ва ғайра ба қувваи корӣ дохил карда мешаванд. Бо пайдоиши касбҳои нав (масалан, ронандагон, операторони автоматҳо ва ғайра) ва бо рушди таҳсилоти техникӣ, музди меҳнати сифатӣ ва миқдории коргарон ба таври назаррас тағйир меёбад. Ба шарофати механизатсия, ҳиссаи меҳнати дастӣ мунтазам коҳиш меёбад. == Адабиёт == * Кирьянов Ю. Рабочие Юга России. М. 1971; * Ohloblyn O. A History of Ukrainian Industry. Мюнхен, 1971; * Landau Z., Tomaszewski J. Robotnicy przoniyslowi w Polsce: materialne warunki bytu 1918–1939. В. 1971; * Lewytzkyj B. Politische Opposition in der Sowjetunion 1960–1972. Мюнхен 1972; {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Пайвандҳои беруна}} [[Гурӯҳ:Ҷомеашиносӣ]] [[Гурӯҳ:Гурӯҳҳои иҷтимоӣ]] scdenjy6p5oqlafl4nbn80mtw0vnbkz 1486810 1486809 2026-09-13T07:16:27Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Эзоҳ */ илова 1486810 wikitext text/x-wiki '''Коргар''' (меҳнаткаш, пролетариат, синфи коргар ) — [[табақаи иҷтимоӣ|табақаи иҷтимоии]] одамони кироя аст, ки вазифаҳои аз ҷониби роҳбарияти худ додашударо бо музди меҳнати муайян иҷро мекунанд. '''Синфи коргар''' — [[табақаи иҷтимоӣ|табақаи иҷтимоии]] аст, ҳама коргарони кироя, ки соҳиби [[воситаҳои истеҳсолот]] нестанд ва танҳо бо фурӯши қувваи кории худ зиндагӣ мекунанд. Мувофиқи гуфтаи К. [[Маркс]], меъёри асосии тасниф кардани шахс ҳамчун табақаи коргар ин аст, ки табақаи коргар арзиши изофиро ба вуҷуд меорад, ба ибораи дигар, ба соҳиб фоида меорад <ref>К. Маркс, «Капитал», отдел 5, глава 14: «Только тот рабочий '''производителен''', который производит для капиталиста прибавочную стоимость или служит самовозрастанию капитала.»</ref> ва фарқе надорад, ки меҳнат ҷисмонӣ аст ё касб аз ҷиҳати моддӣ самаранок аст. Масалан, муаллимони мактаб ё духтурон, агар онҳо дар корхонаи хусусӣ кор кунанд, синфи коргар ҳисобида мешаванд <ref>«Теперь для того, чтобы трудиться производительно, нет необходимости непосредственно прилагать свои руки; '''достаточно быть органом совокупного рабочего, выполнять одну из его подфункций'''. Данное выше первоначальное определение производительного труда, выведенное из самой природы материального производства, всегда сохраняет своё значение в применении к совокупному рабочему, рассматриваемому как одно целое. Но оно не подходит более к каждому из его членов, взятому в отдельности…. Так, школьный учитель, — если позволительно взять пример вне сферы материального производства, — является производительным рабочим, коль скоро он не только обрабатывает детские головы, но и изнуряет себя на работе для обогащения предпринимателя… Поэтому '''понятие производительного рабочего включает в себя''' не только отношение между деятельностью и её полезным эффектом, между рабочим и продуктом его труда, но также и специфически общественное, исторически возникшее '''производственное отношение, делающее рабочего непосредственным орудием увеличения капитала'''.». К. Маркс. Капитал. Критика политической экономии. Том первый. К. Маркс, Ф. Энгельс, Собр. соч., изд. 2, т. 23, с. 517.</ref>, аммо агар онҳо барои ба даст овардани фоида барои соҳибкор, масалан, дар мактаби давлатӣ, кор накунанд, ин тавр нест. Мувофиқи ин тафсири васеъ, синфи коргар ҳамаи коргарони музднокро дар корхонаҳои капиталистӣ намояндагӣ мекунад. Тибқи тафсири танг, синфи коргар аз «коргарони гарданбанд» иборат аст, ки ба меҳнати ҷисмонӣ дар корхонаҳои саноатӣ, сохтмон, нақлиёт ва кишоварзӣ машғуланд. Аз ин ҷиҳат, синфи коргар инҳоро дар бар намегирад: * коргарони соҳаҳои хизматрасонӣ ва тиҷорат, инчунин саноат, ки ба меҳнати ҷисмонӣ машғул нестанд ( муҳандисон, муҳосибон, котибон ), ки гурӯҳи кормандонро ташкил медиҳанд. * коргарони хизматрасон, ки ба меҳнати ҷисмонӣ машғуланд ( ронандагони таксӣ, механикҳои автомобилӣ, пешхизматҳо, ошпазҳо, хизматгорони хона ). * Мувофиқи ин таъриф, менеҷер, ҳамчун корманд, ба маънои танг ба табақаи коргар тааллуқ надорад, зеро ӯ ба гурӯҳи менеҷерон тааллуқ дорад. Деҳқоне, ки меҳнати ҷисмонӣ мекунад, коргар нест, зеро ӯ соҳибкорест, ки барои худаш кор мекунад. Котиб, ҳамчун коргари ғайриҷисмонӣ, расман ба маънои танг ба синфи коргар тааллуқ надорад, гарчанде ки ӯ ба гурӯҳи коргарони кирояи идорашаванда дохил мешавад <ref name="автоссылка1" />. . Таъриф и дигари мафҳум: Яке аз мафҳумҳои асосии марксизм ва илми иҷтимоии коммунистии шӯравӣ. [[табақаи иҷтимоӣ|Табақаи иҷтимоии]] худкор, ки асосан дар [[саноат]], инчунин дар соҳаи [[кишоварзӣ]] ва дигар истеҳсолкунандагони неъматҳои моддӣ кор мекунанд, ба меҳнати бо [[музди меҳнат|музди меҳнатӣ]] ва асосан ҷисмонӣ машғуланд ва асбобҳои истеҳсолии худро надоранд. Ин коргарро аз [[ҳунарманд|ҳунармандон]], [[деҳқон|деҳқонон]], кормандони муҳандисӣ, техникӣ ва маъмурӣ, хизматчиён ва ғайра фарқ мекунад. Коргар дар омори дақиқ ба осонӣ муайян карда намешавад ва аксар вақт бо синфҳои марбута якҷоя карда мешавад. Асосан ''пролетариати саноатӣ'' дар назар дошта мешавад. Дар омори шӯравӣ, коргарони нақлиёти саноатӣ, инчунин коргарони [[совхоз]] ва ғайра ба қувваи корӣ дохил карда мешаванд. Бо пайдоиши касбҳои нав (масалан, ронандагон, операторони автоматҳо ва ғайра) ва бо рушди таҳсилоти техникӣ, [[музди меҳнат]]и сифатӣ ва миқдории коргарон ба таври назаррас тағйир меёбад. Ба шарофати механизатсия, ҳиссаи меҳнати дастӣ мунтазам коҳиш меёбад. == Адабиёт == * Кирьянов Ю. Рабочие Юга России. М. 1971; * Ohloblyn O. A History of Ukrainian Industry. Мюнхен, 1971; * Landau Z., Tomaszewski J. Robotnicy przoniyslowi w Polsce: materialne warunki bytu 1918–1939. В. 1971; * Lewytzkyj B. Politische Opposition in der Sowjetunion 1960–1972. Мюнхен 1972; {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Пайвандҳои беруна}} [[Гурӯҳ:Ҷомеашиносӣ]] [[Гурӯҳ:Гурӯҳҳои иҷтимоӣ]] kfqgrkj4isp58z8e3hfrovfyssk66zp 1486811 1486810 2026-09-13T07:19:23Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Эзоҳ */ илова 1486811 wikitext text/x-wiki '''Коргар''' (меҳнаткаш, пролетариат, синфи коргар ) — [[табақаи иҷтимоӣ|табақаи иҷтимоии]] одамони кироя аст, ки вазифаҳои аз ҷониби роҳбарияти худ додашударо бо музди меҳнати муайян иҷро мекунанд. '''Синфи коргар''' — [[табақаи иҷтимоӣ|табақаи иҷтимоии]] аст, ҳама коргарони кироя, ки соҳиби [[воситаҳои истеҳсолот]] нестанд ва танҳо бо фурӯши қувваи кории худ зиндагӣ мекунанд. Мувофиқи гуфтаи К. [[Маркс]], меъёри асосии тасниф кардани шахс ҳамчун табақаи коргар ин аст, ки табақаи коргар арзиши изофиро ба вуҷуд меорад, ба ибораи дигар, ба соҳиб фоида меорад <ref>К. Маркс, «Капитал», отдел 5, глава 14: «Только тот рабочий '''производителен''', который производит для капиталиста прибавочную стоимость или служит самовозрастанию капитала.»</ref> ва фарқе надорад, ки меҳнат ҷисмонӣ аст ё касб аз ҷиҳати моддӣ самаранок аст. Масалан, муаллимони мактаб ё духтурон, агар онҳо дар корхонаи хусусӣ кор кунанд, синфи коргар ҳисобида мешаванд <ref>«Теперь для того, чтобы трудиться производительно, нет необходимости непосредственно прилагать свои руки; '''достаточно быть органом совокупного рабочего, выполнять одну из его подфункций'''. Данное выше первоначальное определение производительного труда, выведенное из самой природы материального производства, всегда сохраняет своё значение в применении к совокупному рабочему, рассматриваемому как одно целое. Но оно не подходит более к каждому из его членов, взятому в отдельности…. Так, школьный учитель, — если позволительно взять пример вне сферы материального производства, — является производительным рабочим, коль скоро он не только обрабатывает детские головы, но и изнуряет себя на работе для обогащения предпринимателя… Поэтому '''понятие производительного рабочего включает в себя''' не только отношение между деятельностью и её полезным эффектом, между рабочим и продуктом его труда, но также и специфически общественное, исторически возникшее '''производственное отношение, делающее рабочего непосредственным орудием увеличения капитала'''.». К. Маркс. Капитал. Критика политической экономии. Том первый. К. Маркс, Ф. Энгельс, Собр. соч., изд. 2, т. 23, с. 517.</ref>, аммо агар онҳо барои ба даст овардани фоида барои соҳибкор, масалан, дар мактаби давлатӣ, кор накунанд, ин тавр нест. Мувофиқи ин тафсири васеъ, синфи коргар ҳамаи коргарони музднокро дар корхонаҳои капиталистӣ намояндагӣ мекунад. Тибқи тафсири танг, синфи коргар аз «коргарони гарданбанд» иборат аст, ки ба меҳнати ҷисмонӣ дар корхонаҳои саноатӣ, сохтмон, нақлиёт ва кишоварзӣ машғуланд. Аз ин ҷиҳат, синфи коргар инҳоро дар бар намегирад: * коргарони соҳаҳои хизматрасонӣ ва тиҷорат, инчунин саноат, ки ба меҳнати ҷисмонӣ машғул нестанд ( муҳандисон, муҳосибон, котибон ), ки гурӯҳи кормандонро ташкил медиҳанд. * коргарони хизматрасон, ки ба меҳнати ҷисмонӣ машғуланд ( ронандагони таксӣ, механикҳои автомобилӣ, пешхизматҳо, ошпазҳо, хизматгорони хона ). * Мувофиқи ин таъриф, менеҷер, ҳамчун корманд, ба маънои танг ба табақаи коргар тааллуқ надорад, зеро ӯ ба гурӯҳи менеҷерон тааллуқ дорад. Деҳқоне, ки меҳнати ҷисмонӣ мекунад, коргар нест, зеро ӯ соҳибкорест, ки барои худаш кор мекунад. Котиб, ҳамчун коргари ғайриҷисмонӣ, расман ба маънои танг ба синфи коргар тааллуқ надорад, гарчанде ки ӯ ба гурӯҳи коргарони кирояи идорашаванда дохил мешавад <ref>К. Маркс, «Капитал», отдел 5, глава 14: «Только тот рабочий '''производителен''', который производит для капиталиста прибавочную стоимость или служит самовозрастанию капитала.»</ref> ва фарқе надорад, ки меҳнат ҷисмонӣ аст ё касб аз ҷиҳати моддӣ самаранок аст. Масалан, муаллимони мактаб ё духтурон, агар онҳо дар корхонаи хусусӣ кор кунанд, синфи коргар ҳисобида мешаванд <ref>. . Таъриф и дигари мафҳум: Яке аз мафҳумҳои асосии марксизм ва илми иҷтимоии коммунистии шӯравӣ. [[табақаи иҷтимоӣ|Табақаи иҷтимоии]] худкор, ки асосан дар [[саноат]], инчунин дар соҳаи [[кишоварзӣ]] ва дигар истеҳсолкунандагони неъматҳои моддӣ кор мекунанд, ба меҳнати бо [[музди меҳнат|музди меҳнатӣ]] ва асосан ҷисмонӣ машғуланд ва асбобҳои истеҳсолии худро надоранд. Ин коргарро аз [[ҳунарманд|ҳунармандон]], [[деҳқон|деҳқонон]], кормандони муҳандисӣ, техникӣ ва маъмурӣ, хизматчиён ва ғайра фарқ мекунад. Коргар дар омори дақиқ ба осонӣ муайян карда намешавад ва аксар вақт бо синфҳои марбута якҷоя карда мешавад. Асосан ''пролетариати саноатӣ'' дар назар дошта мешавад. Дар омори шӯравӣ, коргарони нақлиёти саноатӣ, инчунин коргарони [[совхоз]] ва ғайра ба қувваи корӣ дохил карда мешаванд. Бо пайдоиши касбҳои нав (масалан, ронандагон, операторони автоматҳо ва ғайра) ва бо рушди таҳсилоти техникӣ, [[музди меҳнат]]и сифатӣ ва миқдории коргарон ба таври назаррас тағйир меёбад. Ба шарофати механизатсия, ҳиссаи меҳнати дастӣ мунтазам коҳиш меёбад. == Адабиёт == * Кирьянов Ю. Рабочие Юга России. М. 1971; * Ohloblyn O. A History of Ukrainian Industry. Мюнхен, 1971; * Landau Z., Tomaszewski J. Robotnicy przoniyslowi w Polsce: materialne warunki bytu 1918–1939. В. 1971; * Lewytzkyj B. Politische Opposition in der Sowjetunion 1960–1972. Мюнхен 1972; {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Пайвандҳои беруна}} [[Гурӯҳ:Ҷомеашиносӣ]] [[Гурӯҳ:Гурӯҳҳои иҷтимоӣ]] opt9lc54wz9iat07m8omqcxbh6o8ui6 0 333699 1486814 2026-09-13T07:34:59Z Шухрат Саъдиев 5132 равона 1486814 wikitext text/x-wiki #равона [[Коргар]] 9o3rky5aw3llkox4flqiz0odmc5a7gp 0 333700 1486815 2026-09-13T07:35:59Z Шухрат Саъдиев 5132 равона 1486815 wikitext text/x-wiki #равона [[Коргар]] 9o3rky5aw3llkox4flqiz0odmc5a7gp 0 333701 1486816 2026-09-13T07:37:17Z Шухрат Саъдиев 5132 равона 1486816 wikitext text/x-wiki #равона [[Коргар]] 9o3rky5aw3llkox4flqiz0odmc5a7gp 0 333702 1486817 2026-09-13T07:52:45Z Шухрат Саъдиев 5132 Бо тарҷумаи саҳифаи "[[:uk:Special:Redirect/revision/36502704|Додаткова вартість]]" сохта шудааст 1486817 wikitext text/x-wiki '''Арзиши изофӣ''' (англисӣ: ''Surplus Value,'' олмонӣ: ''Mehrwert,'' русӣ: ''Прибавочная стоимость'' ) [[Арзиш (илми иқтисод)|арзишест]], ки аз ҷониби [[Коргар|коргарон]] барзиёд аз арзиши меҳнат эҷод шудааст ва аз ҷониби соҳиби [[воситаҳои истеҳсолот]] ройгон аз худ карда мешавад. Дар асоси ин, арзиши [[маҳсулот]] ( '''W''' )-ро чунин ифода кардан мумкин аст: <center><big>'''W = с + V + m'''</big></center>де '''с''' —арзиши воситаҳои истеҳсолот, '''V''' —арзиши қувваи корӣ, '''m''' — арзиши иловашуда. Арзиши изофа шакли фоидаро мегирад, ки мувофиқи марксизм, онро соҳибони воситаҳои истеҳсолот (сармоя) аз худ мекунанд. Аввалин асосноккунии илмии арзиш аз ҷониби Вилям Петти дода шудааст. Ӯ асосгузори назарияи меҳнатии арзиш аст. [[Карл Маркс]] асосноккунии амиқи моҳияти арзиши изофаро пешниҳод кардааст. Ӯ ду намуди арзиши иловашударо ҷудо кард — мутлақ ва нисбӣ: * '''мутлақ''' бо тамдиди рӯзи корӣ алоқаманд аст; * '''нисбӣ''' бо афзоиши шиддати меҳнат алоқаманд аст; * '''Маҳсулоти изофаро''' соҳибкорони инфиродӣ бо ёрии мошинҳо ва технологияҳои пешрафта ба даст меоранд ва дар корхонаҳои худ ба ҳосилнокии баланди меҳнат ноил мегарданд. == Арзиши изофа ва иловашуда == {{Асосӣ|Арзиши иловашуда}}Арзиши ''изофаро'' бояд аз ''арзиши иловашуда'' фарқ кард. Арзиши иловашуда [[истилоҳ]]<nowiki/>ест аз [[Иқтисоди бозор|иқтисоди бозорӣ]], ки маънои саҳми холиси ширкатро ба маҳсулоти тавлидшуда дорад, ки онро бо истифода аз омилҳои истеҳсолии худ - [[замин]], [[сармоя]], [[меҳнат]], [[Соҳибкор|соҳибкорӣ]] ба [[ашёи хом]] ва маводҳои харидашуда илова мекунад. Мувофиқи чор намуди захираҳои иқтисодӣ, арзиши иловашуда аз инҳо иборат аст: # Иҷора, иҷорапулӣ # Амортизатсия, фоизи сармоя # [[Маош|Музди меҳнат]] # [[Даромади амалиётӣ|Фоида]] == Адабиёт == *   == Пайвандҳо == *   *   [[Гурӯҳ:Марксизм]] 3hgkmkyoxvobx5zq1jdw4z72hmc6jjo 1486818 1486817 2026-09-13T07:54:25Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Назарияи иқтисод]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1486818 wikitext text/x-wiki '''Арзиши изофӣ''' (англисӣ: ''Surplus Value,'' олмонӣ: ''Mehrwert,'' русӣ: ''Прибавочная стоимость'' ) [[Арзиш (илми иқтисод)|арзишест]], ки аз ҷониби [[Коргар|коргарон]] барзиёд аз арзиши меҳнат эҷод шудааст ва аз ҷониби соҳиби [[воситаҳои истеҳсолот]] ройгон аз худ карда мешавад. Дар асоси ин, арзиши [[маҳсулот]] ( '''W''' )-ро чунин ифода кардан мумкин аст: <center><big>'''W = с + V + m'''</big></center>де '''с''' —арзиши воситаҳои истеҳсолот, '''V''' —арзиши қувваи корӣ, '''m''' — арзиши иловашуда. Арзиши изофа шакли фоидаро мегирад, ки мувофиқи марксизм, онро соҳибони воситаҳои истеҳсолот (сармоя) аз худ мекунанд. Аввалин асосноккунии илмии арзиш аз ҷониби Вилям Петти дода шудааст. Ӯ асосгузори назарияи меҳнатии арзиш аст. [[Карл Маркс]] асосноккунии амиқи моҳияти арзиши изофаро пешниҳод кардааст. Ӯ ду намуди арзиши иловашударо ҷудо кард — мутлақ ва нисбӣ: * '''мутлақ''' бо тамдиди рӯзи корӣ алоқаманд аст; * '''нисбӣ''' бо афзоиши шиддати меҳнат алоқаманд аст; * '''Маҳсулоти изофаро''' соҳибкорони инфиродӣ бо ёрии мошинҳо ва технологияҳои пешрафта ба даст меоранд ва дар корхонаҳои худ ба ҳосилнокии баланди меҳнат ноил мегарданд. == Арзиши изофа ва иловашуда == {{Асосӣ|Арзиши иловашуда}}Арзиши ''изофаро'' бояд аз ''арзиши иловашуда'' фарқ кард. Арзиши иловашуда [[истилоҳ]]<nowiki/>ест аз [[Иқтисоди бозор|иқтисоди бозорӣ]], ки маънои саҳми холиси ширкатро ба маҳсулоти тавлидшуда дорад, ки онро бо истифода аз омилҳои истеҳсолии худ - [[замин]], [[сармоя]], [[меҳнат]], [[Соҳибкор|соҳибкорӣ]] ба [[ашёи хом]] ва маводҳои харидашуда илова мекунад. Мувофиқи чор намуди захираҳои иқтисодӣ, арзиши иловашуда аз инҳо иборат аст: # Иҷора, иҷорапулӣ # Амортизатсия, фоизи сармоя # [[Маош|Музди меҳнат]] # [[Даромади амалиётӣ|Фоида]] == Адабиёт == *   == Пайвандҳо == *   *   [[Гурӯҳ:Марксизм]] [[Гурӯҳ:Назарияи иқтисод]] 2mxo8a4em6ml9o6s03he1vqq9gnbrt5 0 333703 1486819 2026-09-13T08:05:12Z Шухрат Саъдиев 5132 Бо тарҷумаи саҳифаи "[[:uk:Special:Redirect/revision/45907472|Робоча сила]]" сохта шудааст 1486819 wikitext text/x-wiki '''Қувваи корӣ''' дар [[Илми иқтисод|назарияи иқтисодӣ]] — қобилияти [[Кор|кории]] [[Инсон|шахс]], маҷмӯи қобилиятҳои ҷисмонӣ ва рӯҳие, ки шахс дар фаъолияти худ истифода мебарад . Қувваи корӣ ( захираҳои меҳнатӣ ) дар [[омор]] — шумораи одамоне, ки омодаанд [[Кори муздӣ|бо кор таъмин шаванд]] . Ин нишондиҳанда дар кишварҳои гуногун ба таври гуногун ҳисоб карда мешавад, аммо одатан он шумораи аҳолии машғул ва [[Бекорӣ|бекорони]] бақайдгирифташуда мебошад. Маҳдудиятҳои синну сол ва дигар маҳдудиятҳо мавҷуданд. Масалан, омори Амрико шахсони то 16-соларо дар ин нишондиҳанда дар бар намегирад. Масъалаҳои муайяни методологӣ мавҷуданд, масалан, оё [[Аҳолӣ|аҳолии]] "худкор"-ро ( [[Корофарин|соҳибкорони]] хурд, [[Кишоварз|деҳқонон]], [[Рассом|рассомон]] ) ба ин нишондиҳанда дохил кардан лозим аст ё танҳо кормандонро. Аҳолии «худкор» асосан ба нишондиҳандаи умумӣ дохил карда шудааст.&nbsp;— «аҳолии аз ҷиҳати иқтисодӣ фаъол» . Баъзан зери мафҳуми қувваи корӣ кормандони ҳама гуна корхона, ба истиснои [[Маъмурият (мақомот)|кормандони маъмурӣ]], фаҳмида мешаванд. Қувваи корӣ дар адабиёти оммавӣ ва [[Рӯзноманигорӣ|журналистика]]&nbsp;— коргарон . Аксар вақт онҳо коргарони дастиро дар назар доранд, ки корҳои камихтисосро иҷро мекунанд. Дар чунин ҳолатҳо, одатан байни шуғли ихтиёрӣ ва меҳнати маҷбурӣ фарқе гузошта намешавад. Мисол: "Ҳадафи режими ишғолгарӣ нобуд кардани СССР ҳамчун як давлат ва табдил додани қаламрав ба замимаи кишоварзӣ ва ашёи хом ва манбаи қувваи кории арзон барои Олмон ва муттаҳидонаш буд." == Қувваи корӣ дар назарияи Карл Маркс == [[Карл Маркс]] дар асари худ [[Сармоя (китоб)|"Сармоя (китоб)"]] чунин гуфтааст: * В умовах [[Сармоядорӣ|капіталістичного способу виробництва]] робоча сила стає специфічним [[Мол|товаром]]. Носій робочої сили є її власником і юридично вільний розпоряджатися нею. Водночас у нього немає засобів виробництва для самостійного господарювання. Для отримання засобів існування він змушений продавати свою робочу силу. * [[Арзиш (илми иқтисод)|Вартість]] робочої сили визначається витратами на підтримку життя робітника та належного рівня працездатності, його достатнє навчання, освіту та відтворення. Ці витрати дуже залежать від рівня економічного розвитку країни, природно-кліматичних умов, інтенсивності та складності праці, зайнятості жінок і дітей. Вартість робочої сили проявляється у вигляді [[Маош|заробітної плати]], на яку додатково впливають ситуація в економіці та на [[Бозори кор|ринку праці]]. У період економічного зростання і підвищеної зайнятості зарплата може істотно перевищувати вартість робочої сили, що дає змогу робітникам істотно поліпшити своє матеріальне становище. У період спаду зарплата може ставати нижчою від вартості робочої сили, що призводить до витрачання раніше накопичених запасів і різкого погіршення становища робітників. * Цінністю (корисністю) робочої сили як товару є можливість у процесі праці (використання капіталістом купленої робочої сили) створення нової [[Арзиш (илми иқтисод)|вартості]], яка зазвичай більша від сплаченої робітникові вартості (більша за вартість використаної робочої сили). Таке перевищення Маркс назвав ''додатковою вартістю''. Саме вона є основою формування прибутку. * Робоча сила не завжди є товаром. Вона може не належати людині і її можуть забирати без еквівалентного обміну (наприклад, у [[Ғуломдорӣ|раба]] чи кріпака). Людина може не бути вільною юридично (ув'язнений, дитина). Людина може самостійно працювати і продавати потім результати праці, а не власну працю ([[Санъаткор|ремісник]], художник, [[Кишоварз|фермер]], приватний підприємець, якщо вони не [[Кори муздӣ|наймають працівників]]). == Танқиди назарияи марксистӣ == Баъзе назарияҳои иқтисодӣ меҳнатро ҳамчун моли мустақил эътироф намекунанд. Онҳо иддао доранд, ки ''[[Кор|қувваи корӣ]]'' мустақиман фурӯхта мешавад . Ин назарияҳо ташаккули фоидаро тавассути хосиятҳои махсуси [[сармоя]] ё тавассути пардохт барои нодир будани истеъдоди соҳибкорӣ шарҳ медиҳанд. Дар ҳақиқат, дар марҳилаи аввал музди меҳнати соатбайъ барои коргарони кироя бартарӣ дорад. Бо гузашти вақт, кори саҳроӣ ғолиб меояд. Аз берун, ин ҳамчун пардохт барои ҳар як соати корӣ ё маҳсулоти истеҳсолшуда, яъне ''барои меҳнат'' ба назар мерасад. Музди меҳнати шартномавӣ (масалан, барои бозигарони футбол) ба таври возеҳтар нишон медиҳад, ки қобилияти кор фурӯхта мешавад, на худи кор. == Эзоҳ == <templatestyles src="Reflist/styles.css" />{{Эзоҳ}} == Адабиёт == * [[Гурӯҳ:Кор]] [[Гурӯҳ:Истилоҳоти иқтисодӣ]] [[Гурӯҳ:Омор]] [[Гурӯҳ:Иқтисоди калон]] b9qjzip185zdaeffqyjd5snjlcjg7yi 1486820 1486819 2026-09-13T08:05:52Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Эзоҳ */ 1486820 wikitext text/x-wiki '''Қувваи корӣ''' дар [[Илми иқтисод|назарияи иқтисодӣ]] — қобилияти [[Кор|кории]] [[Инсон|шахс]], маҷмӯи қобилиятҳои ҷисмонӣ ва рӯҳие, ки шахс дар фаъолияти худ истифода мебарад . Қувваи корӣ ( захираҳои меҳнатӣ ) дар [[омор]] — шумораи одамоне, ки омодаанд [[Кори муздӣ|бо кор таъмин шаванд]] . Ин нишондиҳанда дар кишварҳои гуногун ба таври гуногун ҳисоб карда мешавад, аммо одатан он шумораи аҳолии машғул ва [[Бекорӣ|бекорони]] бақайдгирифташуда мебошад. Маҳдудиятҳои синну сол ва дигар маҳдудиятҳо мавҷуданд. Масалан, омори Амрико шахсони то 16-соларо дар ин нишондиҳанда дар бар намегирад. Масъалаҳои муайяни методологӣ мавҷуданд, масалан, оё [[Аҳолӣ|аҳолии]] "худкор"-ро ( [[Корофарин|соҳибкорони]] хурд, [[Кишоварз|деҳқонон]], [[Рассом|рассомон]] ) ба ин нишондиҳанда дохил кардан лозим аст ё танҳо кормандонро. Аҳолии «худкор» асосан ба нишондиҳандаи умумӣ дохил карда шудааст.&nbsp;— «аҳолии аз ҷиҳати иқтисодӣ фаъол» . Баъзан зери мафҳуми қувваи корӣ кормандони ҳама гуна корхона, ба истиснои [[Маъмурият (мақомот)|кормандони маъмурӣ]], фаҳмида мешаванд. Қувваи корӣ дар адабиёти оммавӣ ва [[Рӯзноманигорӣ|журналистика]]&nbsp;— коргарон . Аксар вақт онҳо коргарони дастиро дар назар доранд, ки корҳои камихтисосро иҷро мекунанд. Дар чунин ҳолатҳо, одатан байни шуғли ихтиёрӣ ва меҳнати маҷбурӣ фарқе гузошта намешавад. Мисол: "Ҳадафи режими ишғолгарӣ нобуд кардани СССР ҳамчун як давлат ва табдил додани қаламрав ба замимаи кишоварзӣ ва ашёи хом ва манбаи қувваи кории арзон барои Олмон ва муттаҳидонаш буд." == Қувваи корӣ дар назарияи Карл Маркс == [[Карл Маркс]] дар асари худ [[Сармоя (китоб)|"Сармоя (китоб)"]] чунин гуфтааст: * В умовах [[Сармоядорӣ|капіталістичного способу виробництва]] робоча сила стає специфічним [[Мол|товаром]]. Носій робочої сили є її власником і юридично вільний розпоряджатися нею. Водночас у нього немає засобів виробництва для самостійного господарювання. Для отримання засобів існування він змушений продавати свою робочу силу. * [[Арзиш (илми иқтисод)|Вартість]] робочої сили визначається витратами на підтримку життя робітника та належного рівня працездатності, його достатнє навчання, освіту та відтворення. Ці витрати дуже залежать від рівня економічного розвитку країни, природно-кліматичних умов, інтенсивності та складності праці, зайнятості жінок і дітей. Вартість робочої сили проявляється у вигляді [[Маош|заробітної плати]], на яку додатково впливають ситуація в економіці та на [[Бозори кор|ринку праці]]. У період економічного зростання і підвищеної зайнятості зарплата може істотно перевищувати вартість робочої сили, що дає змогу робітникам істотно поліпшити своє матеріальне становище. У період спаду зарплата може ставати нижчою від вартості робочої сили, що призводить до витрачання раніше накопичених запасів і різкого погіршення становища робітників. * Цінністю (корисністю) робочої сили як товару є можливість у процесі праці (використання капіталістом купленої робочої сили) створення нової [[Арзиш (илми иқтисод)|вартості]], яка зазвичай більша від сплаченої робітникові вартості (більша за вартість використаної робочої сили). Таке перевищення Маркс назвав ''додатковою вартістю''. Саме вона є основою формування прибутку. * Робоча сила не завжди є товаром. Вона може не належати людині і її можуть забирати без еквівалентного обміну (наприклад, у [[Ғуломдорӣ|раба]] чи кріпака). Людина може не бути вільною юридично (ув'язнений, дитина). Людина може самостійно працювати і продавати потім результати праці, а не власну працю ([[Санъаткор|ремісник]], художник, [[Кишоварз|фермер]], приватний підприємець, якщо вони не [[Кори муздӣ|наймають працівників]]). == Танқиди назарияи марксистӣ == Баъзе назарияҳои иқтисодӣ меҳнатро ҳамчун моли мустақил эътироф намекунанд. Онҳо иддао доранд, ки ''[[Кор|қувваи корӣ]]'' мустақиман фурӯхта мешавад . Ин назарияҳо ташаккули фоидаро тавассути хосиятҳои махсуси [[сармоя]] ё тавассути пардохт барои нодир будани истеъдоди соҳибкорӣ шарҳ медиҳанд. Дар ҳақиқат, дар марҳилаи аввал музди меҳнати соатбайъ барои коргарони кироя бартарӣ дорад. Бо гузашти вақт, кори саҳроӣ ғолиб меояд. Аз берун, ин ҳамчун пардохт барои ҳар як соати корӣ ё маҳсулоти истеҳсолшуда, яъне ''барои меҳнат'' ба назар мерасад. Музди меҳнати шартномавӣ (масалан, барои бозигарони футбол) ба таври возеҳтар нишон медиҳад, ки қобилияти кор фурӯхта мешавад, на худи кор. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Адабиёт == * [[Гурӯҳ:Кор]] [[Гурӯҳ:Истилоҳоти иқтисодӣ]] [[Гурӯҳ:Омор]] [[Гурӯҳ:Иқтисоди калон]] abndqd5s4o4h3sbhizg4n94nouf5jds 1486821 1486820 2026-09-13T08:09:02Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Эзоҳ */ навсозӣ, гурӯҳбандӣ 1486821 wikitext text/x-wiki '''Қувваи корӣ''' дар [[Илми иқтисод|назарияи иқтисодӣ]] — қобилияти [[Кор|кории]] [[Инсон|шахс]], маҷмӯи қобилиятҳои ҷисмонӣ ва рӯҳие, ки шахс дар фаъолияти худ истифода мебарад . Қувваи корӣ ( захираҳои меҳнатӣ ) дар [[омор]] — шумораи одамоне, ки омодаанд [[Кори муздӣ|бо кор таъмин шаванд]] . Ин нишондиҳанда дар кишварҳои гуногун ба таври гуногун ҳисоб карда мешавад, аммо одатан он шумораи аҳолии машғул ва [[Бекорӣ|бекорони]] бақайдгирифташуда мебошад. Маҳдудиятҳои синну сол ва дигар маҳдудиятҳо мавҷуданд. Масалан, омори [[Амрико]] шахсони то 16-соларо дар ин нишондиҳанда дар бар намегирад. Масъалаҳои муайяни методологӣ мавҷуданд, масалан, оё [[Аҳолӣ|аҳолии]] "худкор"-ро ( [[Корофарин|соҳибкорони]] хурд, [[Кишоварз|деҳқонон]], [[Рассом|рассомон]] ) ба ин нишондиҳанда дохил кардан лозим аст ё танҳо кормандонро. Аҳолии «худкор» асосан ба нишондиҳандаи умумӣ дохил карда шудааст.&nbsp;— «аҳолии аз ҷиҳати иқтисодӣ фаъол» . Баъзан зери мафҳуми қувваи корӣ кормандони ҳама гуна [[корхона]], ба истиснои [[Маъмурият (мақомот)|кормандони маъмурӣ]], фаҳмида мешаванд. Қувваи корӣ дар адабиёти оммавӣ ва [[Рӯзноманигорӣ|журналистика]]&nbsp;— [[коргар|коргарон]] . Аксар вақт онҳо коргарони кирояро дар назар доранд, ки корҳои камихтисосро иҷро мекунанд. Дар чунин ҳолатҳо, одатан байни шуғли ихтиёрӣ ва меҳнати маҷбурӣ фарқе гузошта намешавад. Мисол: "Ҳадафи режими ишғолгарӣ нобуд кардани [[СССР]] ҳамчун як давлат ва табдил додани қаламрав ба замимаи кишоварзӣ ва ашёи хом ва манбаи қувваи кории арзон барои [[Олмон]] ва муттаҳидонаш буд." == Танқиди назарияи марксистӣ == Баъзе назарияҳои иқтисодӣ меҳнатро ҳамчун моли мустақил эътироф намекунанд. Онҳо иддао доранд, ки ''[[Кор|қувваи корӣ]]'' мустақиман фурӯхта мешавад . Ин назарияҳо ташаккули фоидаро тавассути хосиятҳои махсуси [[сармоя]] ё тавассути пардохт барои нодир будани истеъдоди соҳибкорӣ шарҳ медиҳанд. Дар ҳақиқат, дар марҳилаи аввал музди меҳнати соатбайъ барои коргарони кироя бартарӣ дорад. Бо гузашти вақт, кори саҳроӣ ғолиб меояд. Аз берун, ин ҳамчун пардохт барои ҳар як соати корӣ ё маҳсулоти истеҳсолшуда, яъне ''барои меҳнат'' ба назар мерасад. Музди меҳнати шартномавӣ (масалан, барои бозигарони футбол) ба таври возеҳтар нишон медиҳад, ки қобилияти кор фурӯхта мешавад, на худи кор. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Адабиёт == * [[Гурӯҳ:Кор]] [[Гурӯҳ:Истилоҳоти иқтисодӣ]] [[Гурӯҳ:Омор]] [[Гурӯҳ:Иқтисоди калон]] b9fd8l5ienk9z7y4tglf2afxull0na7