Бобоҷон Ғафуров

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tg">
  <siteinfo>
    <sitename>Википедиа</sitename>
    <dbname>tgwiki</dbname>
    <base>https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.20</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Вижа</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Баҳс</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Корбар</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Баҳси корбар</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википедиа</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Баҳси Википедиа</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Акс</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Баҳси акс</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">Медиавики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Баҳси медиавики</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Баҳси шаблон</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Роҳнамо</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Баҳси роҳнамо</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Баҳси гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Портал</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Баҳси портал</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Баҳси Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модул</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Баҳси Модул</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Бобоҷон Ғафуров</title>
    <ns>0</ns>
    <id>1870</id>
    <revision>
      <id>1487035</id>
      <parentid>1452425</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T03:00:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1487035</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="35366" sha1="elw7425618sy5h0yp8k7i20qt4x8zx1" xml:space="preserve">{{Ҳамномҳо|Бобоҷон}}
{{Ҳамнасабҳо|Ғафуров (ҳамнасаб)}}

{{Ходими давлатӣ
| ном                = Бобоҷон Ғафуров
| номи аслӣ          = Ғафуров Бобоҷон Ғафурович
| тасвир             = Академик Бобоҷон Ғафуров.jpg
| бар                =  
|вазифа            = Котиби якуми КМ [[Ҳизби Коммунистии Тоҷикистон]]
| тартиб             = 6
| парчам             = Hammer and sickle red on transparent.svg
| аввалдавр          = [[16 август]]и [[1946]]
| охирдавр           = [[24 май]]и [[1956]]
| пешгузашта         = [[Дмитрий Протопопов]]
| ҷонишин            = [[Турсун Ӯлҷабоев|Турсунбой Улҷабоев]]
| таърихи таваллуд     = 31.12.1908 (18)
|зодгоҳ             = [[Исфисор]], {{Зодгоҳ|Ғафуров|ноҳияи Бобоҷон Ғафуров}}, [[Уезди Хуҷанд]], 
| таърихи даргузашт    = 12.07.1977
| маҳаллли марг      = [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]
 |похоронен          = [[Душанбе]]
 |дараҷаи илмӣ        = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои таърих}}
 |унвонҳои илмӣ      = {{Унвонҳои илмӣ|АН СССР|0}}
| ҳизб               = [[КПСС]]
| ҷоизаҳо            =
{{{!}} style=&quot;background:transparent&quot;
{{!}}{{Қаҳрамони Тоҷикистон|1997}}
{{!}}-
{{!}}{{Ордени Ленин}}{{!!}}{{Ордени Ленин}}{{!!}}{{Ордени Ленин}}{{!!}}{{Ордени Ленин}}
{{!}}-
{{!}}{{Ордени Ленин}}{{!!}}{{Ордени Ленин}}{{!!}}{{Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат}}
{{!}}}
| соядаст           =
}}

'''Бобоҷон Ғафуров''' (ба {{lang-fa|باباجان غفورف}}; {{ВД-Дебоча}}) — [[Қаҳрамони Тоҷикистон|каҳрамони Тоҷикистон]], арбоби сиёсию давлатӣ, муаррихи барҷаста, шарқшиноси машҳури тоҷик, доктори илми таърих, [[профессор]], узви пайвастаи [[Академияи илмҳои Тоҷикистон|АИ Тоҷикистон]] ([[1951]]), узви пайвастаи АИ Иттиҳоди Шӯравӣ ([[1968]]), Ходими хизматнишондодаи илми Ҷумҳурии Тоҷикистон ([[1967]]).

== Зиндагинома ==
Бобоҷон Ғафуров [[31 декабр]]и соли [[1908]] дар рустои [[Исфисор]], ҳоло шаҳри [[Ғафуров]]и вилояти [[Суғд]] ба дунё омад. Дар ташаккули ӯ, чун инсони комилу хоксор, ватандӯст, олими нуқтасанҷ оилаи меҳнатдӱст, падараш Сангинов Ғафур деҳқон ва коргари роҳи оҳан (соли даргузашт 1935) ва хусусан модари маърифатпарвари ӯ шоира [[Розия Озод]] (Розия Бойматовна Ғафурова) таъсири мусбӣ расонидаанд. Давраи ҷавонии ӯ дар вазъияте мегузашт, ки ҷараёни сиёсӣ-иртиҷоии туркпарастон (пантуркистҳо) вуҷуд доштани халқи тоҷикро инкор карда, Осиёи Миёнаро ба империяи «Туркияи бузург» пайваст карданӣ буданд. Фаъолияти илмӣ-эҷодии Б. Ғафуров дар шароите оғоз гардид, ки дар афкори ҷамъиятӣ бояд исбот мешуд, ки халқи тоҷик бо меҳнати шоёнаш дар тамаддун аз давраҳои қадим маълум ва машҳур аст.

Бобоҷон Ғафуров cолҳои 1928—1930 шунавандаи курсҳои олии ҳуқуқшиносии шаҳри [[Самарқанд]] ва cолҳои 1931—1935 Институти умумииттифоқии рӯзноманигории шаҳри [[Москва]] буд. 1930—1931 дар Комисариати халқии адлияи ҷумҳурӣ, рӯзномаи «Қизил Тожикистон». Солҳои 1935—1938 ҷонишини муҳаррир, муҳаррири «Қизил Тожикистон» кор кардааст. Солҳои 1938—1941 аспиранти институти таърихи АИ Иттиҳоди Шӯравӣ таҳсил намуда соли 1941 рисолаи номзади илмро дифоъ намудааст. Аз соли 1941 то 1944 котиби КМ ҲК (б) Тоҷикистон оид ба пропаганда ва агитатcия (ташвиқ ва тарғиб), Аз 1944 то 1946 вай дар вазифаи дабири дуввум ва аз соли [[1946]] то 24 майи соли [[1956]] дар вазифаи нахустин дабири Кумитаи Марказии [[Ҳизби Коммунистии Тоҷикистон]] буд. Дар баробари кори ҳизбӣ Бобоҷон Ғафуров бо фаъолияти омӯзгорӣ ва илмӣ машғул шудааст. Аз соли 1936 то соли 1938 дар Мактаби олии хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон омӯзгори иқтисоди сиёсӣ буд. Аз соли 1939 то соли 1940 дар Донишгоҳи омӯзгории шаҳри Сталинобод таърихи халқҳои ИҶШС таълим медод. Аз соли 1942 то соли 1948 мудири сектори таърихи Инстиути таърих, забон ва адабиёти шуъбаи тоҷикистонии АИ СССР ва дар соли 1951 аъзои ҳақиқии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардидаст.&lt;ref name=&quot;Бобоҷон Ғафуров&quot;&gt;[http://bgafurov.blogspot.nl/ Бобоҷон Ғафуров]&lt;/ref&gt; Аз соли [[1956]] то поёни зиндагиаш Б. Ғафуров вазифаи директори Пажуҳишгоҳи шарқшиносии (Фарҳангистони Улуми Иттиҳоди Шӯравӣ) ва сармуҳаррири маҷаллаи «Осиё ва Африка» — ро бар уҳда дошт. Бо сарварии Б. Ғафуров [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон]] ([[1948]]), [[Академияи илмҳои Тоҷикистон]] ([[1951]]) ташкил дода шуд.

== Ташаккули олим ==
Ҳанӯз дар солҳои 30-юми асри XX, ӯ ба омӯхтани таърихи халқи тоҷик шурӯъ намуда, соли [[1941]] дар мавзӯъи «Таърихи тариқати исмоилия аз ибтидои асри XIX то ҷанги якуми ҷаҳон» рисолаи номзадӣ ва 25 феврали соли [[1952]] рисолаи докториро дар мавзӯъи «Таърихи халқи тоҷик» аз Муассисаи Таърихи Фарҳангистони Улуми Иттиҳоди Шӯравӣ (АИ Иттиҳоди Шӯравӣ, [[Москва]]) ба даст овард. Дар соли 1958 аъзо-корреспонденти АИ СССР интихоб шудааст.&lt;ref name=&quot;Бобоҷон Ғафуров&quot;/&gt;

== Фаъолияти илмӣ ==
Бо кумаки амалии ӯ гурӯҳи муаллифон бори аввал таърихи халқи тоҷикро дар се ҷилду панҷ китоб навишта, солҳои 1963—1965 дар нашриёти «Наука»-и [[Москва]] чоп намуданд. Академик Бобоҷон Ғафуров муаллифи қариб 400 асару мақолаҳо оид ба таърихи [[халқи тоҷик]] ва таърихи умумиҷаҳонӣ мебошад, ки дар нашрияҳои гуногуни дунё чоп шудаанд. Асарҳои ӯ бо забонҳои гуногун дар [[Деҳлӣ]], [[Берлин]], [[Рим]], [[Теҳрон]], [[Пекин]], [[Афина]], [[Кобул]], [[Париж]], [[Карочӣ|Қарочӣ]], [[Варшава]] ва ғ. бо теъдоди зиёд ба табъ расидаанд.
Бо ташаббус ва зери таҳрири ӯ танҳо бо забони англисӣ қариб 30 асар дар мавзӯъҳои муҳими таърихи мамлакатҳои Шарқ нашр гардидаанд. Профессор, мактаби калон ва эътирофшудаи шарқшиносиро асос гузошт.
Дар байни осори вай китобҳои бисёрҷилдаи чун «Таърихи халқи тоҷик» ва [[китоби &quot;Тоҷикон&quot;|«Тоҷикон»]] ҷо мегиранд, ки ба тоҷикӣ ва русӣ мунташир шудаанд. Аллома Бобоҷон Ғафуров барои навиштани шоҳасари худ [[китоби &quot;Тоҷикон&quot;|«Тоҷикон»]] миқдори зиёда аз 2000 сарчашмаҳои дохилӣ ва хориҷӣ, монография, брошюра ва мақолаҳои илмиро самаранок истифода кардааст. Ин китоб дар баробари Шоҳномаи А. [[Фирдавсӣ]], «Таърихи Бухоро»-и [[Абубакри Наршахӣ]], «Сиёсатнома»-и [[Низомулмулк]] чун шиносномаи [[халқи тоҷик]] барои асрҳои оянда хидмат менамояд.

Ба туфайли фаъолияти илмӣ-ҷамъиятии ӯ дар байни ҷумҳуриҳои [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] ва хусусан мамлакатҳои Шарқ, муносибатҳои муътадили тиҷоратии-фарҳангӣ ба амал омаданд. Академик Бобоҷон Ғафуров ягона олими тоҷик буд, ки ӯро чун сиёсатмадори варзида дар миқёси ҷаҳон, хусусан дар Шарқ, хуб мешинохтанд. Шоири машҳури Покистон Файз Аҳмад Файз соли [[1978]] қабри Ғафуровро зиёрат карда чунин гуфта буд: «Ин фарзанди бузурги тоҷик дар асл фарзанди бузургтарини Машриқзамин мебошад».
Ҳамин тавр, натиҷаи асосии заҳматҳои бисёрсолаи академик Бобоҷон Ғафуров дар соҳаи илм дар он аст, ки ӯ исбот намуд, ки [[халқи тоҷик]] қадимтарин халқи [[Осиёи Миёна]] ва [[ориёӣ]] мебошад, марди оқилу хирад дар ташаккули худшиносии миллии [[халқи тоҷик]] саҳми худро гузошт. Таҷрибаи таърихии халқи тоҷик, ки устод Бобоҷон Ғафуров онро дар асарҳои худ объективона таҳлил ва ҷамъбаст намудааст.

== Хотираҳо аз ҳаёти Бобоҷон Ғафуров ==
[[Акс:С. Айнӣ ва Б. Ғафуров.jpg|250px|thumb|right| тасвири [[Садриддин Айнӣ]] ва Бобоҷон Ғафуров]]
Дар китоби «Равшангари бузург» (Душанбе: «Адиб», 2006, 340 с.) [[Муҳаммадҷон Шакурӣ]] лаҳзае аз ҳаёти академик Б. Ғафуров оварда шудааст: «Соли 1972 китоби академик Бобоҷон Ғафуров [[китоби &quot;Тоҷикон&quot;|„Тоҷикон“]] аз чоп баромад, ва зуд шуҳрат ёфт. Ҳар зиёии тоҷик мекӯшид, ки нусхае аз он ба даст биёварад ва ҳар кас, ки ба даст овард, ба як нишаст хонда мефуровард. Пас аз чанде Бобоҷон Ғафуров (1909—1977), ки дар [[Маскав]] зиндагӣ мекард ва сарвари Пажӯҳишгоҳи ховаршиносии Фарҳангистони улуми шӯравӣ буд, худ ба шаҳри [[Душанбе]] омад ва бештар аз пештар мавриди таваҷҷуҳи мардум қарор гирифт.
Рӯзе дар хонаи нависанда [[Ҷалол Икромӣ]] нишасте ба ифтихори Бобоҷон Ғафуров барпо шуд. Иддае аз аҳли илму адаб гирд омаданд. Аз ҷумла [[Мирзо Турсунзода]] ва профессор [[Брагинский Иосиф|Иосиф Самойлович Брагинский]] ҳозир шуданд. Яке аз аҳли нишаст Бобоҷон Ғафуровро шодбош гуфт ва таъкид кард, ки чун Ғафуров ба унвони сарвари Тоҷикистон (солҳои 1946—1956) ва донишманди забардасте барои миллат хидматҳои бузург кардааст, бахусус пас аз чоп шудани китоби „Тоҷикон“ месазад, ки ӯро падари миллат бигӯем. Б. Ғафуров сухани ӯро бурид ва гуфт: {{аввали иқтибос}}Камина падари миллат нестам, фарзанди миллат ҳастам, ки мехоҳам хидмат кунам. Падари миллат устод [[Айнӣ]] буд, ки барои умри дубора ёфтани тоҷикон бештар аз ҳар касе мубориза кардааст ва ба ғалаба расидааст.{{охири иқтибос|сарчашма=http://www.shakuri.tj/mdrs/frb.pdf Сомонаи [[Муҳаммадҷон Шакурӣ]]}} Ин сухани Ғафуров ба аҳли маҷлис хуш омад. Аввал рӯҳу равони падари миллатро табрик хонданд ва баъд фарзанди миллатро шодбош гуфтанд.»&lt;ref&gt;[http://www.shakuri.tj/mdrs/frb.pdf Сомонаи М. Шакурӣ]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Соли 1974 Бобоҷон Ғафуров ба Макка сафар карда, зиёрати Ҳаҷ намуд, ки ин ҳамаро дар ҳайрат гузошт. Ин ҳодисаро одамон ҳамчун муносибати самимӣ нисбат ба дин ва ҳамчун қадами сиёсӣ бо мақсади беҳтар кардани муносибати ИҶШС бо Арабистони Саудӣ пиндоштанд.

Ин воқеаро И. М. Дяконов аз хотирааш чунин баён кардааст:

«Впоследствии, когда ему стало ясно, что жить ему оставалось недолго, он пошел в ЦК и обратил внимание на то, что Саудовская Аравия приобретает сейчас все большее политическое значение, а мы не имеем никаких сведений о том, что там происходит. Он предложил, что, будучи мусульманином, может поехать туда как паломник и посетит Медину и Мекку. Это ему разрешили и дали переводчика-мусульманина же. По прибытии в Мекку он был уже в таком слабом состоянии, что его обнесли вокруг святыни на носилках. Вернувшись в Москву, он созвал ближайших людей в свой кабинет в Институте и сказал приблизительно так: — Что я был первым секретарем ЦК компартии Таджикистана — это чепуха. Что я был членом ЦК КПСС — чепуха. Что я был академиком — это тоже чепуха. А вот что я хаджи — это в моем кишлаке оценят. — И уехал на родину умирать».&lt;ref&gt;[{{Cite web |url=http://pomnipro.ru/memorypage49305/biography |title=Сомонаи ПомниПРО Гафуров Бободжан Гафурович — Биография{{ref-ru}}  |accessdate=2019-09-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190902175125/http://pomnipro.ru/memorypage49305/biography |archivedate=2019-09-02 }} Сомонаи ПомниПРО Гафуров Бободжан Гафурович — Биография{{ref-ru}} ]&lt;/ref&gt;

== Некдошти устод ==
[[Акс:Достойный потомок Саманидов.jpg|200px|thumb|right|Яке аз асарҳо оид ба фаъолияти академик Бобоҷон Ғафуров]]
Устод Бобоҷон Ғафуров — [[12 июл]]и соли [[1977]] дар шаҳри [[Москва]] даргузашт, оромгоҳи устод бо қарори Ҳукумати ҶШС Тоҷикистон дар саҳни [[Боғи фароғат ва истироҳати ба номи Садриддин Айнӣ|боғи ба номи С. Айнӣ]] дар шаҳри [[Душанбе]] муқарар шуда буд.

;Ба шарофати некдошти фарзанди баруманди миллат, олими шинохта, донишманди бузург устод Бобоҷон Ғафуров дар Ҷумҳурии Тоҷикистон
* шаҳраки [[Ғафуров]] ва [[Ноҳияи Ғафуров]] дар [[Вилояти Суғд]] номи ӯро доранд.
* Соли [[1997]] Бо қарори Ҳукумати ҶТ ба [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд ба номи академик Бобоҷон Ғафуров|Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]] номи академик Бобоҷон Ғафуров дода шуд.
* Соли [[1997]] Бобоҷон Ғафуров бо унвони олии [[Қаҳрамони Тоҷикистон]] сарфароз шудааст.
* Соли [[1998]] дар [[Ғафуров]] [[вилояти Суғд]] [[Осорхонаи ба номи академик Бобоҷон Ғафуров]] таъсис дода шудааст.
* Якчанд нимпайкараву (назди [[Академияи илмҳои Тоҷикистон|АИ Тоҷикистон]] шаҳри [[Душанбе]] ва диг.) хиёбонҳои шаҳру рустоҳо ба номи ӯ сохтаву гузошта шудаанд.
* Соли [[1998]] Ҳукумати [[вилояти Суғд]] Нишони ба номи академик Бобоҷон Ғафуровро таъсис додааст, ки мунтазам барои саҳми арзанда дар соҳаи илму маориф ба ғолибони озмун тақдим карда мешавад.
* Соли [[2023]] '''Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи академик Бобоҷон Ғафуров''' таъсис меёбад. Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба масъулини соҳа зимни суханронӣ дар Симпозиуми байналмилалии илмии «Бобоҷон Ғафуров — бузургтарин муҳақиқ ва муарифгари таърихи халқи тоҷик», ки [[5 декабр]]и [[соли 2023]] дар Душанбе баргузор гардид, дастур доданд, Барандагони Ҷоизаи мазкур онҳое мегарданд, ки дар таҳқиқи таърихи халқи тоҷик, бостоншиносӣ, мардумшиносӣ, шарқшиносӣ дастовард дошта, дар муаррифии таъриху фарҳанги деринаи тоҷикон дар арсаи байналмилалӣ саҳми назаррас гузоштаанд.
Президенти мамлакат ба Академияи миллии илмҳо, вазоратҳои маориф ва илм, фарҳанг, Кумита оид ба таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаи касбӣ, вазорату идораҳои дигари дахлдор супориш доданд, ки то 1 феврали соли 2024 лоиҳаи Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи академик Бобоҷон Ғафуров» таҳия ва ба Ҳукумати мамлакат пешниҳод намоянд.
&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://mfa.tj/tg/bishkek/view/13957/sukhanroni-dar-simpoziumi-bainalmilalii-bobojon-gafurov-buzurgtarin-muhaqqiq-va-muarrifgari-tarikhi-khalqi-tochik-ba-iftikhori-115-solagii-akademik-bobojon-gafurov |title=Эмомалӣ Раҳмон.Суханронӣ дар Симпозиуми байналмилалии «Бобоҷон Ғафуров – бузургтарин муҳаққиқ ва муаррифгари таърихи халқи точик», ба ифтихори 115-солагии академик Бобоҷон Ғафуров|author= |website= www.mfa.tj|date= 2024|publisher= |lang= tg|accessdate= 2025-07-23}}&lt;/ref&gt;

== Осорхонаи ба номи Бобоҷон Ғафуров ==
Бо ташаббуси бевоситаи шогирди Бобоҷон Ғафуров профессор [[Ҳабибулло Холҷӯраев]] соли [[1998]] дар [[Ғафуров]] [[вилояти Суғд]] [[Осорхонаи ба номи академик Бобоҷон Ғафуров]] таъсис дода шудааст.
Дар назди осорхона зери сарварии [[Ҳабибулло Холҷӯраев]] Маркази илмии «Ғафуровшиносӣ» («Гафуроведение») амал карда истодааст, ки доир ба мероси илмии академик Бобоҷон Ғафуров ва дигар масъалаҳои таърих тадқиқотҳои илмӣ мебарад. Марказ якчанд китобу рисолаҳои илмиро ба забонҳои тоҷикӣ, русӣ ва ӯзбекӣ нашр намудааст.

== Осор ==
* История секты исмоилитов. — М., 1941;
* Таърихи мухтасари халқи тоҷик. — Сталинобод, 1947;
* История таджикского народа в кратком изложении, т 1. С древнейших времён до Великой Октябрской социалистической революции 1917 г.. — М., 1949, 1952, 1955;
* Исторические связи Средней Азии со странами Арабского Востока. — М., 1963;
* Особенности культурной революции в советской Средней Азии. — М., 1963;
* Кушанская эпоха и мировая цивилизация. — М., 1968;
* Таджики. Древнейшая, древняя и средневековая история, — М., 1972;
* [[Тоҷикон (китоб)|«Тоҷикон»]]. Таърихи қадимтарин, қадим ва асри миёна. Китоби 1. — Душанбе, 1973; Китоби 2, Душанбе, 1985;
* [[Тоҷикон (китоб)|«Тоҷикон»]]. Таърихи қадимтарин, қадим, асри миёна ва давраи нав. Китоби 1,2. — Душанбе, 1998. — 870 с.;
* [[Тоҷикон (китоб)|«Тоҷикон»]]. Таърихи қадимтарин, қадим, асри миёна ва давраи нав. Китоби 1,2. — Душанбе, 1998. — 870 с. ва диг.

== Адабиёт доир ба фаъолияти Б. Ғафуров ==
* Бободжан Гафурович Гафуров (Материалы к библиографии ученых Таджикистана). — Душанбе, 1969;
* Шаши Бушан. Академик Бободжан Гафуров. — Нью-Дели, 1979 (на англ.яз.);
* Мухтаров А., Шарипов Ш. Академик Бободжан Гафуров. — Душанбе, 1983;
* Турсунов А. Қирони Саъд. — Душанбе, 1986;
* Мухтаров А., Шарипов Ш. Академик Гафуров Бободжан Гафурович. — Душанбе, 1989;
* Ғаффоров У. Равшангари таърих. — Душанбе, 1990;
* Мухторов А. Бобоҷон Ғафуров. — Душанбе, 1992;
* Akhror Mukhtarov. Bobojon Ghafurov: ḣotiraḣo. Nashriëti &quot;Donish&quot;, 1992. — 147 с. ISBN	5836604436, 9785836604431&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://books.google.com.tj/books?id=NDxOAAAAMAAJ&amp;newbks=1&amp;newbks_redir=0&amp;printsec=frontcover&amp;dq=%D0%B1%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D2%B7%D0%BE%D0%BD+%D0%B3%D0%B0%D1%84%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%B2&amp;q=%D0%B1%D0%BE%D0%B1%D0%BE%D2%B7%D0%BE%D0%BD+%D0%B3%D0%B0%D1%84%D1%83%D1%80%D0%BE%D0%B2&amp;hl=ru&amp;redir_esc=y|title=Bobojon Ghafurov: ḣotiraḣo|author= |website= www.books.google.com.tj|date= 2007|publisher= |lang= tg|accessdate= 2025-07-23}}&lt;/ref&gt;
* Ғаффоров У. Бобоҷон Ғафуров — фарзанди фарзонаи миллат — Хуҷанд, 1996;
* Холджураев Х. Х. Академик Б. Г. Гафуров, Кн.1-я. — Худжанд: 1998. — 207 с.;
* Холджураев Х. Х. Академик Б. Г. Гафуров, Кн. 2-я. — Худжанд: 1998.- 173 с.;
* Ғаффоров У. Марди накӯном — Хуҷанд, 1998;
* Бобоев А. Д. Достойный потомок Саманидов. — Худжанд, 1998;
* Абдуллоев С. А., Хайдаров Г. Х. Великий сын Таджикистана. — Худжанд, 1998;
* Холджураев Х. Х. Человек-легенда. — Худжанд: «Нури маърифат», 2003. — 460 с.;
* Мухтаров А. Судьба научного наследия Бободжана Гафурова //Авроқи рангини таърих. — Душанбе, 2007;
* Бободжан Гафуров — ученый, политик, государственный и общественный деятель //Материалы международной научно- тероретической и практической конференции. — Душанбе, 2010 — 120с.
* Из истории создания книги «Таджики» — Худжанд, 2010. — 268 с.;
* Гафуроведы и гафуроведение. — Душанбе: «Ирфон», 2010, — 276 с.;
* Академик Б. Г. Гафуров — государственный деятель, историк, политик, востоковед и дипломат. — Худжанд, 2010. — 162 с.;
* Х.Холджураев, Г.Зоиров. Академик Б. Г. Гафуров в памяти народа. — Худжанд, 2012. — 196 с.  
* Академик Бободжан Гафуров:к 100-летию со дня рождения.2009г. — М.: Восточная литература, 2009. — 222 с. ISBN: 978-5-02-036389-2&lt;ref&gt;{{Cite web|url= https://naukabooks.ru/knigi/katalog/akademik_bobodzhan_gafurov-k_100-letiyu_so_dnya_rozhdeniya-2009g/|title= Академик Бободжан Гафуров:к 100-летию со дня рождения.2009г|author= |website= www.naukabooks.ru|date= 2024|publisher= |lang= tg|accessdate= 2025-07-23|archivedate= 2025-08-09|archiveurl= https://web.archive.org/web/20250809164016/https://naukabooks.ru/knigi/katalog/akademik_bobodzhan_gafurov-k_100-letiyu_so_dnya_rozhdeniya-2009g/}}&lt;/ref&gt;

== Қаҳрамони Тоҷикистон ==
* Унвони олии [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Қаҳрамони Тоҷикистон]] ([[1997]]) {{Қаҳрамони Тоҷикистон}}

== Нигаред низ ==
&lt;gallery&gt;
Акс:Академики АИ СССР Бобоҷон Ғафуров.jpg| Академик Бобоҷон Ғафуров 
Акс:Розия Озод.jpg| Модари Б.Ғафуров шоира Розия Озод
Акс:Бобоҷон Ғафуров бо хонавода.jpg| Бобоҷон Ғафуров бо хонавода 
Акс:Бобоҷон Ғафуров бо хонаводаи хеш ва авлоди Турди Юсупов.jpg|Бобоҷон Ғафуров бо хонаводаи хеш ва авлоди Турди Юсупов 
Акс:Бобоҷон Ғафуров дар ҷаласа.jpg| Бобоҷон Ғафуров дар ҷаласа 
Акс:Бобоҷон Ғафуров ва Индира Ганди.jpg| Бобоҷон Ғафуров ва Индира Ганди (сарвазири Ҳиндустон)
Акс:Бобоҷон Ғафуров бо Т. Юсупов ва Дехконбой ака аз Хуҷанд (1968).jpg|Бобоҷон Ғафуров бо Т. Юсупов ва Дехконбой-ака (1968) 
Акс:Бобоҷон Ғафуров бо донишҷӯёни Тоҷикистон (Москва, 1970).jpg|Бобоҷон Ғафуров бо донишҷӯёни Тоҷикистон (Москва, соли 1970) 
Акс:Бюст академика Б. Гафурова.JPG |Нимпайкараи Б. Ғафуров назди Академияи илмҳои Тоҷикистон
Акс:Нимпайкараи Бобоҷон Ғафуров.jpg|Нимпайкараи Бобоҷон Ғафуров дар Хуҷанд
&lt;/gallery&gt;
== Пайвандҳои беруна ==
* [https://mfa.tj/tg/bishkek/view/13957/sukhanroni-dar-simpoziumi-bainalmilalii-bobojon-gafurov-buzurgtarin-muhaqqiq-va-muarrifgari-tarikhi-khalqi-tochik-ba-iftikhori-115-solagii-akademik-bobojon-gafurov Суханронии Эмомалӣ Раҳмон] Суханронӣ дар Симпозиуми байналмилалии «Бобоҷон Ғафуров – бузургтарин муҳаққиқ ва муаррифгари таърихи халқи точик», ба ифтихори 115-солагии академик Бобоҷон Ғафуров
* [https://www.youtube.com/watch?v=MnD26kFdnRA Симпозиум «Бободжон Гафуров – крупнейший исследователь и пропагандист истории таджикского народа» — видео]
* [https://www.youtube.com/watch?v=PS0MYNYDG84 «Телевизиони Сафина» &quot;Қадамҷо - Бобочон Ғафуров&quot; — видео]
* [https://www.youtube.com/watch?v=rwFIF3XBos4 Документальный фильм - Бободжон Гафуров]
* [http://orientalstudies.ru/rus/index.php?option=com_personalities&amp;Itemid=74&amp;person=591 Страница] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20250430001721/https://www.orientalstudies.ru/rus/index.php?option=com_personalities&amp;Itemid=74&amp;person=591 |date=2025-04-30 }} на сайте Института восточных рукописей РАН 
* [https://tj.sputniknews.ru/Tajikistan-moscow-history/20190910/1029632850/bobojon-gafurov-moscow-institut-vostokovedenie.html Отец советского востоковедения: Бободжан Гафуров и расцвет Института восточных рукописей РАН ]
* [https://tj.sputniknews.ru/Tajikistan-moscow-history/20190910/1029632923/bobojon-ghafurov-video-moscow.html Бободжан Гафуров: таджикский ученый с мировым именем — видео]
* [https://web.archive.org/web/20160304113223/http://www.centrasia.ru/person2.php?&amp;st=1013880958 Статья] на сайте «ЦентрАзия»
* [http://www.knowbysight.info/GGG/00090.asp Статья] в справочнике по истории КПСС
* [http://www.iranicaonline.org/articles/gafurov- Статья] в «[[Encyclopædia Iranica]]»
* [http://isaran.ru/?q=ru/person&amp;guid=C58DE3D6-DA10-63DA-DB55-26FC3E6A2478 Историческая справка] на сайте Архив Российской академии наук 
* [https://mfa.tj/ru/bishkek/view/13957/vystuplenie-na-mezhdunarodnom-simpoziume-bobodzhon-gafurov-krupneishii-issledovatel-i-propagandist-istorii-tadzhikskogo-naroda-v-chest-115-letiya-akademika-bobodzhona-gafurova#:~:text=%D0%A5%D0%BE%D1%87%D1%83%20%D0%B5%D1%89%D1%91%20%D1%80%D0%B0%D0%B7%20%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D1%87%D0%B5%D1%80%D0%BA%D0%BD%D1%83%D1%82%D1%8C%2C%20%D1%87%D1%82%D0%BE,%D0%91%D0%BB%D0%B0%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80%D1%8E!Выступление на Международном симпозиуме «Бободжон Гафуров — крупнейший исследователь и пропагандист истории таджикского народа», в честь 115-летия академика Бободжона Гафурова] на сайте Посольства Республики Таджикистан в Кыргызской Республике.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* Iraj Bashiri, [http://www.angelfire.com/rnb/bashiri/TajikFigures/TajikFigures.pdf ''Prominent Tajik Figures ‎of the Twentieth Century''], International Borbad Foundation, Academy of Sciences of Tajikistan, Dushanbe, 2003.
* {{Cite web|url=http://www.iranicaonline.org/articles/gafurov-|title=GAFUROV, BOBODZHAN GAFUROVICH|author=|website=www.iranicaonline.org|date=|publisher= |lang=en|accessdate=2019-09-16}}

{{ПБ}}
 
{{Қаҳрамонони Тоҷикистон}}

[[Гурӯҳ:Бобоҷон Ғафуров| ]]
[[Гурӯҳ:Ҳукуматдорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Раисони Шӯрои Вазирони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Арбобони давлатии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Котибони якуми Ҳизби коммунистии ҶШС Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Шарқшиносони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Академикҳои АИ Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Арбобони давлатии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Қаҳрамонони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>elw7425618sy5h0yp8k7i20qt4x8zx1</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гӯсфанд</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2107</id>
    <revision>
      <id>1487024</id>
      <parentid>1469421</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T00:40:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */ Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1487024</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6409" sha1="njmtib8z74ypy4a1n43nq425rqcy8so" xml:space="preserve">{{Таксон
| тасвир = Sheep_in_Tajikistan.jpg
| тавсифи тасвир = Рамаи гӯсфандон дар Тоҷикистон
| салтанат = Ҷонварон
| волид = Ovis
| табақа = Намуд
| лотинӣ = Ovis aries
| муаллиф = [[Карл Линней|L.]]
| соли муаллифӣ = 1758
}}
[[Акс:dollyscotland.JPG|right|thumb|Dolly’s remains as exhibited in the Royal Museum of Scotland]]
'''Гӯспанд''', '''барра '''— [[ҳайвони хонагӣ]] мансуби ҷуфтсумҳо. Дар ҷумҳурӣ [[Гӯсфанди қарокӯлӣ|гӯспандони қарокӯлӣ]], [[Гӯсфанди ҳисорӣ|ҳисорӣ]] ва ҷойдорӣ паҳн гаштаанд.

Саравлоди гӯспанди хонагӣ — гӯспандони ваҳшии [[Ғурм (Муфлон)]].
Сарнасли тамоми зотҳои гӯспандони хонагӣ муфлон (ғурм), зернамуди гӯспанди кӯҳӣ мебошад. Дар вақтҳои пешин ғурм хеле фаровон буд. Маҳалҳои сукунати ҳозираи ғурм ниҳоят кам шудааст. Дар нимбиёбон ва пиставу бодомзори зич (900—2800 метр аз сатҳи баҳр) зиндагӣ мекунад. Шикори бенизом ва дар натиҷаи чорвочаронӣ ғурмҳо хеле кам шуда, дар баъзе маҳалҳо тамоман барҳам хӯрдаанд.

Баъзе олимон сарнасли гӯспандони хонагии Осиёро гӯспанди ёбоӣ, [[Архар]] (Ғулча) мушуморанд, ки то ҳол дар қаторкӯҳҳои Осиёи Марказӣ дучор меояд. ғулча яке аз калонтарин гӯспандони ёбоӣ мебошад. Рангаш қаҳваги зард- тоб буда, таҳи шикамаш бо мӯйинаи сафедранг пӯшида шудааст. Ғулчаи нар шохи хеле калону печдори барҷаста дорад. Вазни сари архари болиғ бо шохҳояш 30-40 кг буда, вазни умумиаш то ба 150—180 кг мерасад. Солҳои охир саршумори архар хеле кам шудааст. ғулча моҳҳои май ё июн як, баъзан ду барра мезояд. Архар ҳамчун намуди беҳамтои гӯспанди ёбоӣ ба муҳофизати ҷиддӣ эҳтиёҷ дорад. Дар «Китоби сурх» гӯспандҳои устюртӣ (аркал), қизилқумӣ, тоҷикӣ (бухороӣ), тяншонӣ (архар) ҳам чун зернамудҳои гӯспанди кӯҳӣ дохил шудааст.

Дар ҷаҳон 25 зернамуди гӯспанди кӯҳӣ маълум буда, ба қатори ҷуфтсумҳо, оилаи ковокшохҳо, синфи ширхӯрон дохил мешавад. Гӯспанди кӯҳиро дар Осиё тахминан 9000 сол, дар Аврупо 4000 сол пеш аз милод инсон хонагӣ намуд. Дар натиҷаи интихоби табиӣ ва сунъӣ ҳоло 150 намуди гӯспанди хонагӣ мавҷуд аст. Комёбиҳои фанни генетика ва селексия ба ривоҷи гӯспандпарварӣ, наслгирӣ мадади хеле калон мебахшад, зеро аз гӯспандони кӯҳӣ ва хонагӣ намудҳои нави онҳоро пайдо мекунанд. Дар боғи ҳайвонот, мамнӯъгоҳ, дар шароити сунъӣ, муфлон бо гӯспандони хонагӣ ҷуфт гашта, насли бардам медиҳад. Барои саноати сабук аз гӯспандон пашм, мӯина ва пӯст мегиранд. Чун маҳсулоти хӯрокӣ гӯшташро истеъмол мекунанд. Дар баъзе мамлакатҳо аз [[шир]]и гӯспандон сир, [[чакка]], [[айрон]], [[қаймоқ]] мегиранд. Сифати чунин маҳсулот назар ба маҳсулоти ҳайвоноти дигар ([[гов]]) якчанд маротиба беҳтар аст.

Гӯспанд ҷонварест, ки ягон узви он исроф намегардад, ҳатто [[шох]]ҳояшро истифода мебаранд. Аз рӯдаи гӯспанд [[ҳасиб]], [[тор]]и асбобҳои мусиқӣ тайёр мекунанд. Ҳатто ҳамчун риштаи амалиёти ҷарроҳӣ истифода мебаранд ва он дар организми инсон худ аз худ ҳал мешавад. Дар ҳадисҳо, ки дар он тафаккури динӣ, бадеӣ, илмӣ, фарҳангӣ, ҷаҳонфаҳмӣ, ҷаҳонбинии Муҳаммад пайғамбар инъикос ёфтаанд, чунин навишта шудааст: «Гӯспанд бипоед, барака меёбед», «Дар вақти муносибат ба ҳайвони безабон аз Худо тарсед. Онҳоро аввало фарбеҳ намуда, баъд хӯрокӣ намоед», «Муъминон, ки гӯспанду аспу шутур парвариш мекунанд, ба давлат, ҳурмат ва хушбахтӣ соҳиб мегарданд».&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://ovozisamarqandnews.uz/data/documents/2015-no1-3.pdf |title=&quot;Овози Самарқанд&quot; 2015, № 1 |accessdate=2015-04-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160309164222/http://ovozisamarqandnews.uz/data/documents/2015-no1-3.pdf |archivedate=2016-03-09 }}&lt;/ref&gt;

== Нигаред низ ==
* [[Ғурм (Муфлон)]]
* [[Гӯсфанди ҳисорӣ|Гӯспанди ҳисорӣ]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{зоо-нопурра}}
{{Commons|sheep}}

[[Гурӯҳ:Жовандаҳо]]
[[Гурӯҳ:Олами ҳайвонот]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвонот аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти ширхӯр]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти хонагӣ]]
[[Гурӯҳ:Гӯшт]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти гиёҳхур]]</text>
      <sha1>njmtib8z74ypy4a1n43nq425rqcy8so</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Буз</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2224</id>
    <revision>
      <id>1487010</id>
      <parentid>1470116</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T13:15:04Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */  гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1487010</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7765" sha1="ozovu0ti3pevkf59vu7zty02uttesja" xml:space="preserve">{{Таксон
|тасвир = Goats Go Inspecting..jpg
|салтанат = Ҷонварон
|волид = Capra
|табақа = Намуд
|лотинӣ = Capra hircus
|муаллиф = [[Карл Линней|L.]]
|соли муаллифӣ = 1758

}}
'''Буз''' ({{lang-fa|'''بز'''}} &gt; {{lang-pal|''buz''}} &gt; {{lang-peo|''*buza-''}})&lt;ref&gt;''Ҳасандӯст, Муҳаммад''. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1393. ISBN 978-600-6143-55-2. ҷ. 1, с. 472.&lt;/ref&gt; ({{lang-la|Capra aegagrus hircus}}) — [[ҳайвон|зергуна]]ест аҳлишуда аз ростаи [[ҷуфтсумон]] ({{lang-la|Artiodactyla}}), хонаводаи [[говсонон]] ({{lang-la|Bovidae}}), сардаи [[Бузи кӯҳӣ|бузҳои кӯҳӣ]] ({{lang-la|Capra}}) ва гунаи [[бузи ваҳшӣ]] ({{lang-la|Capra aegagrus}}). 

Бино ба таснифоти ҷонваршиносӣ, ба гурӯҳи ширхӯрон (хонаводаи ковокшохон) мансуб аст. Буз яке аз нахустин ҷонварони хонагишуда аст. Бисёре аз ҷонваршиносон [[бузи ваҳшӣ]] ({{lang-la|''Capra hircus aegagrus''}}), [[морхӯр]] ({{lang-en|''Capra falconeri''}}) ва бузи мунқаризи «ибтидоӣ» ({{lang-la|''Capra prica''}})-po аҷдоди бузи хонагӣ мешуморанд. Дар Тоҷикистон 2 гуна бузи ваҳшӣ: нахчир — С. sibirica (дар ҳама ноҳияҳо, ҷуз аз водиҳои ҷануби Тоҷикистон) ва морхӯр (қаторкӯҳҳои Санглох, Сарсарак ва Ҳазратишоҳ) зиндагӣ мекунанд. Додаҳои бостоншиносӣ дар бораи боҷимондаҳои ҷонварон (дар Яримтеппаи шимоли Ироқ ва Анови назди Ишқобод), сангнигораҳои асри санг ва бозёфтҳо аз ноҳияҳои гуногун гувоҳӣ медиҳанд, ки инсон 8 ҳазор сол пеш бузро парвариш мекард. Буз нигохубини зиёдеро талаб намекунад ва ба касалиҳои сил, хоришак, нағзак, тоун, трипаносомоз кам гирифтор мешавад. Бинобар ин буз дар бархе аз ноҳияҳои Африқо ягона ҳайвони хонагӣ аст. Буз нисбат ба дигар чорвои хонагӣ барои дар чарогох парвариш кардан бештар мувофиқ мебошад. Бинобар хуб инкишоф ёфтани аъзои ҳозима буз рустаниҳои гуногунро хӯрда, хӯрокиҳои аз 27 то 64 % селулоздорро ҳазм мекунад. Вояи хӯроки бузҳои вазни зиндаашон 30 — 35 кг бояд 0,90 — 1,32 воҳиди хурокӣ, 1,25 — 1,35 кг моддаҳои хушк, 80 — 100 кг протеини ҳозим, беда, хасбеда, ярмаи [[ҷуворимакка]], хӯрокиҳои омехта ва ғайраро дошта бошад. 

Рамаи бузро барои нест кардани [[бутта]]ю паттазори заминҳои киштбоб ва каналҳо истифода мебаранд. Буз ба шароити гуногуни экологӣ зуд мутобиқ мешавад ва аз ин рӯ дар ҳама кишварҳои [[ҷаҳон]] онро мепарваранд. Маҳсулоти асосии буз [[пашм]], [[гӯшт]] ва [[тибит]] аст. Буз [[ҳайвон]]и зудрас мебошад. Такаҳои нағз нигоҳубиншударо дар 5—6-моҳагӣ барои гӯшт мекушанд. Вазни зиндаи модабузи болиғ 40—60 кг, такааш 60—65 (баъзан то 105) кг мешавад. Буз 9—10, баъзан то 17 сол умр мебинад. Онро дар хоҷагӣ 7—9 сол истифода мекунанд, сипас 6а гӯшт месупоранд. Буз дар 5—8 моҳагӣ кобилияти чуфтшавӣ дорад, вале аз 14—18-моҳагӣ зудтар ҷуфтӣ кардан ва бузғолаҳояш майдаву лоғар таваллуд мешаванд. Давраи хамлаш буда, 2 (баъзан 5) бузғола мезоянд. Дар ноҳияҳои чорводори Тоҷикистон буз тамоми сол дар чарогоҳ парвариш меёбад. Дар [[чарогоҳ]] барои зимистонгузаронии чорво ура месозанд, ки дар он буз ва дигар чорпои хурдро шабона ва рӯзҳои сард, ҳамчунин дар ҳавои номусоид нигоҳ медоранд. Ҳангоми ташкил кардани рама 300—350 модабуз, 450—500 бузғола ва 600—700 такаҳои ахтакардаро ҷудо мекунанд. Бо мақсади дар фасли гарми сол тул гирифтан модабузҳоро моҳи ноябр ҷуфт мекунанд. Агар [[зимистон]] барои зоидани убз шароити мусоид мавҷуд бошад, пас моҳҳои июн ва август ҷуфтӣ кардани модабузҳо равост. Бузғолаҳои дек.— янв. зоидашударо баҳорон ба чарогоҳ баровардан мумкин. Дар сурати хуб парваришу нигоҳбинӣ кардани Б. аз он соле 2 ё дар 2 сол 3 маротиба насл гирифтан мумкин аст. Буз маснуъӣ ҳам ҷуфтӣ карда мешавад. 45 рӯз пеш аз ҷуфтӣ кардан, бузғолаҳоро ҷудо карда, модабузҳоро аз назорати домпизишкиву профилактикӣ мегузаронанд. Бо мақсади гирифтани насл такаҳои зотии солим ва боқувватро истифода мебаранд. Ба такаҳо 45—60 рӯз қабл аз ҷуфтикунӣ хӯрокиҳои серғизо (пояи хушки лӯбиёиҳо, хасбеда, силос, сабзӣ, лаблабуи қанд, хӯрокҳои омехта — ярмаи ҷуворимакка, ҷав, сабус) медиҳанд. Вояи хуроки такаи вазни зиндааш 60 кг бояд 1,10 воҳиди хурокӣ, 1,44 кг моддаҳои хушк, 100—110 г протеини ҳозим дошта бошад. Ба ҳар така 25—30 ва барои такаҳои калон 30—40 cap модабуз ҷудо мекунанд. Ҳангоми бордоркунии маснуъӣ бо нутфаи 1 така дар 40 рӯз то 500 модабузро бордор кардан мумкин аст. Соли [[1937]] дар ноҳияи [[Ашт]] дар як мавсими ҷуфтикунӣ бо нутфаи такакои рақами 01 ва 04-и зоти ангорӣ 1300—1500 модабузро бордор карда буданд.

== Нигаред ==
* [[Морхӯр]]
* [[Бузи ангорӣ]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{зоология-нопурра}}
[[Гурӯҳ:Ҳайвонот аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти гиёҳхур]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти хуурди шохдор]]</text>
      <sha1>ozovu0ti3pevkf59vu7zty02uttesja</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1487017</id>
      <parentid>1487010</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T13:41:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Нигаред */</comment>
      <origin>1487017</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7890" sha1="ospx7khteajeqcpi16ye9uhqoh53v7b" xml:space="preserve">{{Таксон
|тасвир = Goats Go Inspecting..jpg
|салтанат = Ҷонварон
|волид = Capra
|табақа = Намуд
|лотинӣ = Capra hircus
|муаллиф = [[Карл Линней|L.]]
|соли муаллифӣ = 1758

}}
'''Буз''' ({{lang-fa|'''بز'''}} &gt; {{lang-pal|''buz''}} &gt; {{lang-peo|''*buza-''}})&lt;ref&gt;''Ҳасандӯст, Муҳаммад''. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1393. ISBN 978-600-6143-55-2. ҷ. 1, с. 472.&lt;/ref&gt; ({{lang-la|Capra aegagrus hircus}}) — [[ҳайвон|зергуна]]ест аҳлишуда аз ростаи [[ҷуфтсумон]] ({{lang-la|Artiodactyla}}), хонаводаи [[говсонон]] ({{lang-la|Bovidae}}), сардаи [[Бузи кӯҳӣ|бузҳои кӯҳӣ]] ({{lang-la|Capra}}) ва гунаи [[бузи ваҳшӣ]] ({{lang-la|Capra aegagrus}}). 

Бино ба таснифоти ҷонваршиносӣ, ба гурӯҳи ширхӯрон (хонаводаи ковокшохон) мансуб аст. Буз яке аз нахустин ҷонварони хонагишуда аст. Бисёре аз ҷонваршиносон [[бузи ваҳшӣ]] ({{lang-la|''Capra hircus aegagrus''}}), [[морхӯр]] ({{lang-en|''Capra falconeri''}}) ва бузи мунқаризи «ибтидоӣ» ({{lang-la|''Capra prica''}})-po аҷдоди бузи хонагӣ мешуморанд. Дар Тоҷикистон 2 гуна бузи ваҳшӣ: нахчир — С. sibirica (дар ҳама ноҳияҳо, ҷуз аз водиҳои ҷануби Тоҷикистон) ва морхӯр (қаторкӯҳҳои Санглох, Сарсарак ва Ҳазратишоҳ) зиндагӣ мекунанд. Додаҳои бостоншиносӣ дар бораи боҷимондаҳои ҷонварон (дар Яримтеппаи шимоли Ироқ ва Анови назди Ишқобод), сангнигораҳои асри санг ва бозёфтҳо аз ноҳияҳои гуногун гувоҳӣ медиҳанд, ки инсон 8 ҳазор сол пеш бузро парвариш мекард. Буз нигохубини зиёдеро талаб намекунад ва ба касалиҳои сил, хоришак, нағзак, тоун, трипаносомоз кам гирифтор мешавад. Бинобар ин буз дар бархе аз ноҳияҳои Африқо ягона ҳайвони хонагӣ аст. Буз нисбат ба дигар чорвои хонагӣ барои дар чарогох парвариш кардан бештар мувофиқ мебошад. Бинобар хуб инкишоф ёфтани аъзои ҳозима буз рустаниҳои гуногунро хӯрда, хӯрокиҳои аз 27 то 64 % селулоздорро ҳазм мекунад. Вояи хӯроки бузҳои вазни зиндаашон 30 — 35 кг бояд 0,90 — 1,32 воҳиди хурокӣ, 1,25 — 1,35 кг моддаҳои хушк, 80 — 100 кг протеини ҳозим, беда, хасбеда, ярмаи [[ҷуворимакка]], хӯрокиҳои омехта ва ғайраро дошта бошад. 

Рамаи бузро барои нест кардани [[бутта]]ю паттазори заминҳои киштбоб ва каналҳо истифода мебаранд. Буз ба шароити гуногуни экологӣ зуд мутобиқ мешавад ва аз ин рӯ дар ҳама кишварҳои [[ҷаҳон]] онро мепарваранд. Маҳсулоти асосии буз [[пашм]], [[гӯшт]] ва [[тибит]] аст. Буз [[ҳайвон]]и зудрас мебошад. Такаҳои нағз нигоҳубиншударо дар 5—6-моҳагӣ барои гӯшт мекушанд. Вазни зиндаи модабузи болиғ 40—60 кг, такааш 60—65 (баъзан то 105) кг мешавад. Буз 9—10, баъзан то 17 сол умр мебинад. Онро дар хоҷагӣ 7—9 сол истифода мекунанд, сипас 6а гӯшт месупоранд. Буз дар 5—8 моҳагӣ кобилияти чуфтшавӣ дорад, вале аз 14—18-моҳагӣ зудтар ҷуфтӣ кардан ва бузғолаҳояш майдаву лоғар таваллуд мешаванд. Давраи хамлаш буда, 2 (баъзан 5) бузғола мезоянд. Дар ноҳияҳои чорводори Тоҷикистон буз тамоми сол дар чарогоҳ парвариш меёбад. Дар [[чарогоҳ]] барои зимистонгузаронии чорво ура месозанд, ки дар он буз ва дигар чорпои хурдро шабона ва рӯзҳои сард, ҳамчунин дар ҳавои номусоид нигоҳ медоранд. Ҳангоми ташкил кардани рама 300—350 модабуз, 450—500 бузғола ва 600—700 такаҳои ахтакардаро ҷудо мекунанд. Бо мақсади дар фасли гарми сол тул гирифтан модабузҳоро моҳи ноябр ҷуфт мекунанд. Агар [[зимистон]] барои зоидани убз шароити мусоид мавҷуд бошад, пас моҳҳои июн ва август ҷуфтӣ кардани модабузҳо равост. Бузғолаҳои дек.— янв. зоидашударо баҳорон ба чарогоҳ баровардан мумкин. Дар сурати хуб парваришу нигоҳбинӣ кардани Б. аз он соле 2 ё дар 2 сол 3 маротиба насл гирифтан мумкин аст. Буз маснуъӣ ҳам ҷуфтӣ карда мешавад. 45 рӯз пеш аз ҷуфтӣ кардан, бузғолаҳоро ҷудо карда, модабузҳоро аз назорати домпизишкиву профилактикӣ мегузаронанд. Бо мақсади гирифтани насл такаҳои зотии солим ва боқувватро истифода мебаранд. Ба такаҳо 45—60 рӯз қабл аз ҷуфтикунӣ хӯрокиҳои серғизо (пояи хушки лӯбиёиҳо, хасбеда, силос, сабзӣ, лаблабуи қанд, хӯрокҳои омехта — ярмаи ҷуворимакка, ҷав, сабус) медиҳанд. Вояи хуроки такаи вазни зиндааш 60 кг бояд 1,10 воҳиди хурокӣ, 1,44 кг моддаҳои хушк, 100—110 г протеини ҳозим дошта бошад. Ба ҳар така 25—30 ва барои такаҳои калон 30—40 cap модабуз ҷудо мекунанд. Ҳангоми бордоркунии маснуъӣ бо нутфаи 1 така дар 40 рӯз то 500 модабузро бордор кардан мумкин аст. Соли [[1937]] дар ноҳияи [[Ашт]] дар як мавсими ҷуфтикунӣ бо нутфаи такакои рақами 01 ва 04-и зоти ангорӣ 1300—1500 модабузро бордор карда буданд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Ҳайвонот аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти гиёҳхур]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти хурди шохдор]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{зоология-нопурра}}
[[Гурӯҳ:Ҳайвонот аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти гиёҳхур]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти хуурди шохдор]]</text>
      <sha1>ospx7khteajeqcpi16ye9uhqoh53v7b</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1487018</id>
      <parentid>1487017</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T13:43:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <origin>1487018</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7733" sha1="lr90r9n3iy7k77jbxavlrkyiwzmnz0s" xml:space="preserve">{{Таксон
|тасвир = Goats Go Inspecting..jpg
|салтанат = Ҷонварон
|волид = Capra
|табақа = Намуд
|лотинӣ = Capra hircus
|муаллиф = [[Карл Линней|L.]]
|соли муаллифӣ = 1758

}}
'''Буз''' ({{lang-fa|'''بز'''}} &gt; {{lang-pal|''buz''}} &gt; {{lang-peo|''*buza-''}})&lt;ref&gt;''Ҳасандӯст, Муҳаммад''. Фарҳанги решашинохтии забони форсӣ. Теҳрон: Фарҳангистони забону адаби форсӣ, Нашри осор, 1393. ISBN 978-600-6143-55-2. ҷ. 1, с. 472.&lt;/ref&gt; ({{lang-la|Capra aegagrus hircus}}) — [[ҳайвон|зергуна]]ест аҳлишуда аз ростаи [[ҷуфтсумон]] ({{lang-la|Artiodactyla}}), хонаводаи [[говсонон]] ({{lang-la|Bovidae}}), сардаи [[Бузи кӯҳӣ|бузҳои кӯҳӣ]] ({{lang-la|Capra}}) ва гунаи [[бузи ваҳшӣ]] ({{lang-la|Capra aegagrus}}). 

Бино ба таснифоти ҷонваршиносӣ, ба гурӯҳи ширхӯрон (хонаводаи ковокшохон) мансуб аст. Буз яке аз нахустин ҷонварони хонагишуда аст. Бисёре аз ҷонваршиносон [[бузи ваҳшӣ]] ({{lang-la|''Capra hircus aegagrus''}}), [[морхӯр]] ({{lang-en|''Capra falconeri''}}) ва бузи мунқаризи «ибтидоӣ» ({{lang-la|''Capra prica''}})-po аҷдоди бузи хонагӣ мешуморанд. Дар Тоҷикистон 2 гуна бузи ваҳшӣ: нахчир — С. sibirica (дар ҳама ноҳияҳо, ҷуз аз водиҳои ҷануби Тоҷикистон) ва морхӯр (қаторкӯҳҳои Санглох, Сарсарак ва Ҳазратишоҳ) зиндагӣ мекунанд. Додаҳои бостоншиносӣ дар бораи боҷимондаҳои ҷонварон (дар Яримтеппаи шимоли Ироқ ва Анови назди Ишқобод), сангнигораҳои асри санг ва бозёфтҳо аз ноҳияҳои гуногун гувоҳӣ медиҳанд, ки инсон 8 ҳазор сол пеш бузро парвариш мекард. Буз нигохубини зиёдеро талаб намекунад ва ба касалиҳои сил, хоришак, нағзак, тоун, трипаносомоз кам гирифтор мешавад. Бинобар ин буз дар бархе аз ноҳияҳои Африқо ягона ҳайвони хонагӣ аст. Буз нисбат ба дигар чорвои хонагӣ барои дар чарогох парвариш кардан бештар мувофиқ мебошад. Бинобар хуб инкишоф ёфтани аъзои ҳозима буз рустаниҳои гуногунро хӯрда, хӯрокиҳои аз 27 то 64 % селулоздорро ҳазм мекунад. Вояи хӯроки бузҳои вазни зиндаашон 30 — 35 кг бояд 0,90 — 1,32 воҳиди хурокӣ, 1,25 — 1,35 кг моддаҳои хушк, 80 — 100 кг протеини ҳозим, беда, хасбеда, ярмаи [[ҷуворимакка]], хӯрокиҳои омехта ва ғайраро дошта бошад. 

Рамаи бузро барои нест кардани [[бутта]]ю паттазори заминҳои киштбоб ва каналҳо истифода мебаранд. Буз ба шароити гуногуни экологӣ зуд мутобиқ мешавад ва аз ин рӯ дар ҳама кишварҳои [[ҷаҳон]] онро мепарваранд. Маҳсулоти асосии буз [[пашм]], [[гӯшт]] ва [[тибит]] аст. Буз [[ҳайвон]]и зудрас мебошад. Такаҳои нағз нигоҳубиншударо дар 5—6-моҳагӣ барои гӯшт мекушанд. Вазни зиндаи модабузи болиғ 40—60 кг, такааш 60—65 (баъзан то 105) кг мешавад. Буз 9—10, баъзан то 17 сол умр мебинад. Онро дар хоҷагӣ 7—9 сол истифода мекунанд, сипас 6а гӯшт месупоранд. Буз дар 5—8 моҳагӣ кобилияти чуфтшавӣ дорад, вале аз 14—18-моҳагӣ зудтар ҷуфтӣ кардан ва бузғолаҳояш майдаву лоғар таваллуд мешаванд. Давраи хамлаш буда, 2 (баъзан 5) бузғола мезоянд. Дар ноҳияҳои чорводори Тоҷикистон буз тамоми сол дар чарогоҳ парвариш меёбад. Дар [[чарогоҳ]] барои зимистонгузаронии чорво ура месозанд, ки дар он буз ва дигар чорпои хурдро шабона ва рӯзҳои сард, ҳамчунин дар ҳавои номусоид нигоҳ медоранд. Ҳангоми ташкил кардани рама 300—350 модабуз, 450—500 бузғола ва 600—700 такаҳои ахтакардаро ҷудо мекунанд. Бо мақсади дар фасли гарми сол тул гирифтан модабузҳоро моҳи ноябр ҷуфт мекунанд. Агар [[зимистон]] барои зоидани убз шароити мусоид мавҷуд бошад, пас моҳҳои июн ва август ҷуфтӣ кардани модабузҳо равост. Бузғолаҳои дек.— янв. зоидашударо баҳорон ба чарогоҳ баровардан мумкин. Дар сурати хуб парваришу нигоҳбинӣ кардани Б. аз он соле 2 ё дар 2 сол 3 маротиба насл гирифтан мумкин аст. Буз маснуъӣ ҳам ҷуфтӣ карда мешавад. 45 рӯз пеш аз ҷуфтӣ кардан, бузғолаҳоро ҷудо карда, модабузҳоро аз назорати домпизишкиву профилактикӣ мегузаронанд. Бо мақсади гирифтани насл такаҳои зотии солим ва боқувватро истифода мебаранд. Ба такаҳо 45—60 рӯз қабл аз ҷуфтикунӣ хӯрокиҳои серғизо (пояи хушки лӯбиёиҳо, хасбеда, силос, сабзӣ, лаблабуи қанд, хӯрокҳои омехта — ярмаи ҷуворимакка, ҷав, сабус) медиҳанд. Вояи хуроки такаи вазни зиндааш 60 кг бояд 1,10 воҳиди хурокӣ, 1,44 кг моддаҳои хушк, 100—110 г протеини ҳозим дошта бошад. Ба ҳар така 25—30 ва барои такаҳои калон 30—40 cap модабуз ҷудо мекунанд. Ҳангоми бордоркунии маснуъӣ бо нутфаи 1 така дар 40 рӯз то 500 модабузро бордор кардан мумкин аст. Соли [[1937]] дар ноҳияи [[Ашт]] дар як мавсими ҷуфтикунӣ бо нутфаи такакои рақами 01 ва 04-и зоти ангорӣ 1300—1500 модабузро бордор карда буданд.
== Нигаред ==
*[[Бузи ангорӣ]]
*[[Бузғола]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ҳайвонот аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти гиёҳхур]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти хурди шохдор]]</text>
      <sha1>lr90r9n3iy7k77jbxavlrkyiwzmnz0s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2443</id>
    <revision>
      <id>1487029</id>
      <parentid>1480857</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T00:49:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */ Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1487029</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10407" sha1="b3tigqbrsd1p9d1ydkcyw0cujmi8t3r" xml:space="preserve">{{Таксон
|image file = Koe in weiland bij Gorssel.JPG
|regnum  = Ҷонварон
|parent  = Bos taurus
|rang    = Зернавъ
|latin   = Bos taurus taurus
|author  = &lt;br&gt;[[Линней, Карл|Linnaeus]], 1758
|wikispecies = Bos taurus taurus
|commons = Category:Cattle
}}

'''Гов''' ({{lang-la|Bos taurus}}), '''гав''' — ҳайвони хонагии ҷуфтсум. Бино ба таснифоти зоологӣ ба синфи [[Ширхӯрон|ширхӯрҳо]] (Mammalia), оилаи ковокшохон (Bovidae) мансуб аст.

== Таърих ==
Гов дар таърихи инсон мақоми асосӣ дорад. Он дар ҳама давру замонҳо мушкилкушои одам буд. Говро барои иҷрои корҳои душвору вазнин истифода мебурданд, бо гови ассор равған мекашиданд, бо гови варза замин меронданд, бо гови гардун бор мекашониданд, бо гови харос осиё мегардониданд. Дар адабиётшиносии тоҷик ибораҳои гови парворӣ, гови Фаридун, гови сипеҳр (гови фалак ё чарх) ва ғ. мавҷуданд. Гови парворӣ бо хӯрокиҳои муносиб фарбеҳ карда мешавад. Гови Фаридун гове будааст, ки Фаридун (қаҳрамони «[[Шоҳнома]]»-и Фирдавсӣ) дар кӯдакӣ шири онро хӯрда, дар бузургӣ ба он савор шуда мегаштааст. Бино ба ривоятҳои асотирӣ гӯё Замин низ бар болои шохи гов қарор гирифтааст ва он гов бар пушти моҳӣ ва моҳӣ дар об меистад. Бурҷи дуввум аз дувоздаҳ бурҷи фалакро бурҷи Савр (гови гардун, гови сипеҳр ё гови чарх) ва яке аз [[Мучал| солҳои Мучалро Бақар]] номидаанд, ки ба маънои гов аст. Дарозтарин сураи Қуръони карим низ Бақара ном дорад. Бисёр бозёфтҳои бостоншиносӣ шаҳодат медиҳанд, ки одамон дар гузашта зарфҳои гуногуни рӯзгорро аз тилову нуқра ва сафол ба шакли гов месохтаанд, паҳлавонону муборизони далерро маҷозан гав меномиданд. Гов дар [[Ҳиндустон]] ҳайвони муқаддас маҳсуб мешавад. Ҳиндуҳо онро таҷассуми Модари бузург — Адита ва замин мешуморанд. Гов бо қонунҳои коинот ва Вишна ҳифз гашта, кушандаи он мансуб ба аҳли ҷаҳаннам дониста мешавад; ӯ гӯё баробари ҳар тор мӯи гов дар ҷаҳаннам месӯхтааст.

== Паҳншавӣ ==
Говро дар давраҳои аввали [[неолит]], тақрибан 8500 сол қабл хонагӣ кардаанд. Бино ба ақидаи олимон, хонагӣ кардани он дар секунҷаи Олтой — Ҳиндустон — Эрон сурат гирифтааст. Бино ба пажӯҳишҳои илмӣ гов аз тур (Bos primidehius), ки ҳазорҳо сол пеш аз милод дар Аврупову Осиё ва Африқо паҳн гардида, дар асри 17 нест шудааст, ба вуҷуд омадааст. Дар натиҷаи ром кардан хусусиятҳои биологии гов хеле тағйир ёфтанд. Гов барои инсон аҳаммияти бағоят калон дорад. Шири гов ашёи пурбаҳои саноати хӯрокворист. Шири холис ва пасмондаи он барои парвариши ҷавонаҳо низ истифода мешавад. Гӯшти гов ва гӯсола серғизову зудҳазм буда, хусусияти парҳезӣ дорад. Аз пӯсти гов чарм, аз маҳсулоти пасмондааш орди гӯшту устухон, дору (эндокрин, стеарин), ширеш, собун ва ғ. истеҳсол мекунанд. ''Барзагов'' ва ''навбастҳоро'' дар кишоварзӣ истифода мебаранд. Гов 15-35 сол умр мебинад. Майли алоқаи ҷинсии модаговҳо 19-22, даври ҳамлашон 285 шаборӯз аст. Вазни гӯсолаи навзод вобаста ба зоти гов 18-45 (баъзан то 60) кг мешавад. Гӯсолаи нар нисбат ба гӯсолаи мода, маъмулан, 1-3 кг вазнинтар аст. Ғуноҷинҳо бори аввал дар 18-22-моҳагӣ бордор мешаванд. Пеш аз вақт бордор шудан боиси камширӣ ва рушди сусти онҳо мегардад. Навбастҳоро барои наслгирӣ дар 14-18-моҳагӣ ба пода сар медиҳанд. Дар як мавсим барои ҳар [[навбаст]] 80-90 сар модагов ҷудо мекунанд. Аз нутфаи як навбаст зиёда аз 1500 модаговро бордор кардан мумкин аст (нигар ''Бордоркунии сунъӣ''). Давраи серширии модаговҳо аз моҳи дуввуми баъди зоиданашон оғоз шуда, тақр. 305 рӯз давом мекунад. Каму зиёдии шир ба зот ва хусусиятҳои фардии модагов, синну сол, ҳолати физиологии организм, нигоҳубин, фасли сол ва дигар омилҳо вобастагӣ дорад. Дар хоҷагиҳои беҳтарин аз модаговҳо то 6000 кг шир медӯшанд. Аз говҳои зоти гӯштдеҳ дар мавсим то 1000 кг шир дӯшидан мумкин аст. Баъди 2-3 моҳи зоидан шири гов тадриҷан кам мешавад. Маҳсулнокии гӯшти говро аз рӯи вазни зинда ва хос, гӯшти холис, сифати гӯшт ва миқдори хӯроки сарфшуда муайян мекунанд; 1 кг гӯшти гов дорои 1500-3000 калория аст.

Говҳоро асосан ба зоти ширдеҳ, ширу гӯштдеҳ ва гӯштдеҳ ҷудо мекунанд. Гов бо алафи сабзи чарогоҳ, хасу беда, силос, бехмева, ғизои омехта, пасмондаи истеҳсолот (кунҷора, дурда ва ғ.), хӯроки иловагӣ парвариш карда мешавад. Ҳангоми додани хӯрок ҷинс, синну сол, маҳсулнокӣ ва ҳолати физиологии говро ба назар мегиранд. Говҳои маҳсулдеҳ ба моддаҳои ғизоӣ талаботи зиёд доранд. Мас., барои ҳосил шудани 1 кг шири равғаннокиаш 4 % ба гов 0,5-0,6 воҳиди хӯрокӣ (нигар ''Воҳиди хӯроки чорво'') ва қариб 70 г протеини ҳозим зарур аст. Меъёри хӯроки говҳои дӯшоро баъди 2-3 моҳи насл оварданашон 5-10 % зиёд мекунанд. Талаботи гов ба микроэлементҳо тақр. чунин аст (ба ҳисоби мг): кобалт 0,5-1, мис 5-10, руҳ 40-60, манган 40-60, йод 0,3-0,5. Дар заминаи талаботи ба маводди ғизоӣ доштаи чорво меъёри солонаи сарфи онро тартиб медиҳанд. Талаботи солонаи модаговҳо ба маводди ғизоӣ (ҳангоми 3,8-4 % будани равғаннокии шир) дар ҷадвал нишон дода шудааст.
{| class=&quot;wikitable&quot;
|Миқдори солонаи шире, ки аз модагов дӯшида мешавад, кг
|Вазни модагов ба ҳисоби миёна, кг
|Воҳиди хӯрокӣ, кг
|Протеини ҳозим, кг
|-
|2000
|300-400
|2600-2800
|281-302
|-
|3000
|400-450
|3300-3500
|363-385
|-
|4000
|450-550
|4000-4200
|448-470
|-
|5000
|550-600
|4600-4800
|529-552
|}

== Касалиҳо ==
Касалиҳои асосии гов: ''сӯхтанӣ, сили ҳайвонот, брутселлёз, қӯтур, туляремия, лептоспирозҳо, нағзак, листериоз, актиномикоз, фассиолёз, гиподерматоз'' ва ғ.
== Чорвои калон дар хоҷагиҳои ҷумҳурӣ ==
Дар Тоҷикистон гови зотҳои абердинии ангусӣ, сарсафеди қазоқӣ, сиёҳало, [[Зоти алои тоҷикӣ (гов)| сиёҳалои тоҷикӣ]], швитсӣ, швитсии зебумонанд ва қалмиқиро парвариш мекунанд. Соли 2014 дар хоҷагиҳои ҷумҳурӣ 2015,3 ҳазор сар гов, аз ҷумла 1037,0 ҳазор сар модагов мавҷуд буд.
== Нигаред низ ==
* [[Чорводорӣ]]
== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Гов|4|муаллиф=Ф. Икромов}}
* Доброхотов А. Б. Частная зоотехния. Л., 1959;
* Дмитриев Н. Г. Породы скота по странам мира. Л., 1978;
* Арзуманян Е. А. Скотоводство. М., 1980;
* Аҳмадалиев Н. Сершир кардани модаговҳо дар иқлими гарм. Д., 1988.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Олами ҳайвонот]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти ширхӯр]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти хонагӣ]]
[[Гурӯҳ:Чорводорӣ]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти гиёҳхур]]</text>
      <sha1>b3tigqbrsd1p9d1ydkcyw0cujmi8t3r</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бузи ангорӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>3746</id>
    <revision>
      <id>1487013</id>
      <parentid>1396135</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T13:27:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */ навсозӣ, гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1487013</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2642" sha1="1w3ruhpuf9rlfly4zauwogsft5jv531" xml:space="preserve">[[Image:Domestic Goat Portrait (aka).jpg|thumb|бузи ангорӣ]]
[[Image:Zamienice koza 10040015.jpg|thumb|Бузи Ангорӣ]]

'''Бузи ангорӣ'''— бостонтарин зоти пашмдеҳи [[Буз]]ҳо буда, дар кишварҳои қадими ҷангали [[Байнаннаҳрайн]] ба вуҷуд омадааст. Дар асрҳои миёна бузҳои ангорипарварӣ махсусан дар ноҳияи Ангора (Анқараи [[Туркия]]) инкишоф ёфт ва номи [[зот]] низ аз ҳамин ҷост. [[Пашм|Пашми]] Бузи ангорӣ як-хела, нимдурушти [[сафед]], ҷилодори мустаҳкам ва қаиш аст. Ҷисми тарошшавандаи он аз як микдор тибит ва кили кӯтоҳ иборат аст. Дарозии [[пашм|пашмаш]] пеш аз тароши якум 20—25 см (баъзан 35 см) мешавад. Дар як тарош аз модабузаш 2,2— 4 кг, такааш 4—6 кг пашм мегиранд (65—89-фоизаш пашми соф аст). Дар натичаи истифодаи яктарафа бузҳои ангорӣ ҳангоми танҳо барои пашм парвариш кардан ҷисман хурду лоғар шуданд ва вазни зиндаашон кам гардид. Вазни зиндаимиёнаи модабузаш 27—42 кг (кадаш то сари душ 55—58 см), такааш 52— 95 кг ( надаш 63—68 см), маҳсулнокиаш 100—110%. 70—100 кг шир медиҳад. Равғаннокии шираш 4,4%.
 
==Бузи ангорӣ == 
Вазни пушташ 38—50 кг. [[Гӯшт]]аш хушсифат. Аз пусташ муина,аз [[пашм|пашмаш]] моҳут, ҷолин, матоъҳои гуно-гуни баландсифати трикотажй ва ғайра тайёр мекунанд. [[Пӯст|Пӯсташ]] мулоим ва бадошт. Такай бузи ангориро ба¬рои бо бузҳои дуруштпашм ҷуфтӣ кардан истифода мебаранд. Пашми бузҳои дурага аз онҳо руида монанди [[пашм|пашми]] худашон нимдурушт мешавад.

== Нигаред ==
*[[Буз]]
*[[Бузғола]]

[[Гурӯҳ:Ҳайвонот аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Олами ҳайвонот]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти гиёҳхур]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти хурди шохдор]]</text>
      <sha1>1w3ruhpuf9rlfly4zauwogsft5jv531</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Морхӯр</title>
    <ns>0</ns>
    <id>7878</id>
    <revision>
      <id>1487011</id>
      <parentid>1333441</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T13:17:09Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */ навсозӣ, гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1487011</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8476" sha1="h3gavcgirsbbqyw4l27dbicjwk3tpil" xml:space="preserve">{{Таксон
 |regnum            = Ҷонварон
 |image file        = Markhor Schraubenziege Capra falconeri Zoo Augsburg-02.jpg
 |image title       = 
 |image descr       = 
 |parent            = Capra
 |rang              = Намуд
 |latin             = Capra falconeri
 |author            = &lt;br&gt;[[Вагнер, Рихард|Wagner]], 1839
 |syn               = 
 |typus             = 
 |children name     = 
 |children          = 
 |range map         = 
 |range map caption = 
 |range map width   = 
 |range legend      = 
 |iucnstatus        = NT
 |iucn              = 3787
 |wikispecies       = Capra falconeri
 |commons           = Category:Capra falconeri
 }}
'''Морхӯр'''&lt;ref name=&quot;red_book_ussr&quot;&gt;[[Красная книга СССР]]: Редкие и находящиеся под угрозой исчезновения виды животных и растений. Том 1 / Главная ред. коллегия: А. М. Бородин, [[Банников, Андрей Григорьевич|А. Г. Банников]], [[Соколов, Владимир Евгеньевич|В. Е. Соколов]] и др. — 2-е изд. — {{М.}}: Лесная промышленность, 1984. — С. 78—79. — 392 с.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;life&quot;&gt;[[Банников, Андрей Григорьевич|Банников А. Г.]], [[Флинт, Владимир Евгеньевич|Флинт В. Е.]] Отряд Парнокопытные (Artiodactyla) // Жизнь животных. Том 7. Млекопитающие / под ред. [[Соколов, Владимир Евгеньевич|В. Е. Соколова]]. — 2-е изд. — {{М.}}: Просвещение, 1989. — С. 503—504. — 558 с. — ISBN 5-09-001434-5&lt;/ref&gt; ({{lang-fa|'''مارخور'''}}) (номи илмӣ: {{lang-la|Capra falconeri}}) — ҷонвари [[ҷуфтсум]]и ваҳшиест аз ҷинси [[буз]]и [[кӯҳ]]ӣ.

Морхӯр, ки номи ин ҷонвар дар забонҳои форсӣ, урду, пашту, панҷобӣ ва кашмирӣ аст, бархоста аз боварест, ки гӯё ин ҷонвар морҳоро кушта ва онҳоро мехӯрад&lt;ref name=&quot;red_book&quot;&gt;Фишер Д., Саймон Н., Винсент Д. Красная книга. Дикая природа в опасности / пер. с англ., под ред. [[Банников, Андрей Григорьевич|А. Г. Банникова]]. — М.: Прогресс, 1976. — С. 221. — 478 с.&lt;/ref&gt;. 

== Гунаҳои морхӯр ==
Ҳамакнун 3 гуна аз морхӯр шинохта шудааст&lt;ref name=&quot;bow&quot;&gt;Castello J. R. (2016) [https://books.google.com.ua/books?id=KVwzCwAAQBAJ&amp;pg=PA320 Bovids of the World: Antelopes, Gazelles, Cattle, Goats, Sheep, and Relatives]. — Princeton University Press. — Pp. 320—325. — 664 p. — ISBN 978-0-691-16717-6&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;iucn&quot;&gt;Michel S., Rosen Michel T. 2015. [http://www.iucnredlist.org/details/3787/0 ''Capra falconeri'']. (errata version published in 2016) The IUCN Red List of Threatened Species 2015.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;msw&quot;&gt;[http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?id=14200772 ''Capra falconeri''] в книге Don E. Wilson &amp; DeeAnn M. Reeder (editors). 2005. [[Mammal Species of the World]]. A Taxonomic and Geographic Reference (3rd ed.), Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2 vols. (2142 pp.) ISBN 978-0-8018-8221-0. [http://www.google.com/books?id=JgAMbNSt8ikC&amp;printsec=frontcover&amp;hl=ru]&lt;/ref&gt;:

* ''Capra falconeri falconeri'' — '''Морхӯри шохпаҳн'''&lt;ref name=&quot;bow&quot; /&gt;, гунае, ки 2 зергунаро дар бар мегирад: ''falconeri'' ё '''Морхӯри астурӣ'''&lt;ref name=&quot;bow&quot; /&gt; ки дар шимоли [[Покистон]] ва ''cashmirensis'' ё '''Морхӯри кашмирӣ'''&lt;ref name=&quot;bow&quot; /&gt;, ки дар шимолу шарқи [[Афғонистон]], шимоли [[Покистон]] ва шимоли [[Ҳиндустон]]&lt;ref name=&quot;bow&quot; /&gt; ба сар мебаранд;
* ''Capra falconeri heptneri'' ё '''Морхӯри тоҷикӣ'''&lt;ref name=&quot;bow&quot; /&gt; ё ки '''Морхӯри бухороӣ'''&lt;ref name=&quot;bow&quot; /&gt;, ки дар шарқи [[Туркманистон]] ва ҷанубу шарқи [[Узбакистон]], сарзамини миёни рӯдҳои Панҷ ва Вахш дар ҷанубу ғарби [[Тоҷикистон]] ва шимолу шарқи Афғонистон&lt;ref name=&quot;bow&quot; /&gt; ба сар мебарад ва зергунаи ''ognevi'' ё '''Морхӯри туркманӣ'''&lt;ref name=&quot;bow&quot; /&gt;-ро дар бар мегирад, ки дар риштакӯҳи Кӯҳитанг&lt;ref name=&quot;red_book_ussr&quot; /&gt; зиндагӣ мекунад;
* ''Capra falconeri megaceros'' ё '''Морхӯри ростшох'''&lt;ref name=&quot;bow&quot; /&gt;, ки низ 2 зергунаро дар бар мегирад: ''megaceros'' ё '''Морхӯри кобулӣ'''&lt;ref name=&quot;bow&quot; /&gt;, ки дар шарқи Афғонистон (вилоятҳои Кобул ва Каписо), марказ ва ғарби [[Покистон]]&lt;ref name=&quot;bow&quot; /&gt; ва ''jerdoni''  ё '''Морхӯри кӯҳҳои Сулаймон'''&lt;ref name=&quot;bow&quot; /&gt;, ки дар марказ ва ғарбии Покистон ба сар мебаранд&lt;ref name=&quot;bow&quot; /&gt;.

== Морхӯр дар Тоҷикистон ==
Дар [[Тоҷикистон]] як зергунаи морхӯр шинохта шуда аст. Ҷуссааш калон (дарозии наринааш 155 — 170 см, вазанаш 80 — 109 кг; модинааш 140 — 150 см, вазнаш 32 — 41 кг), пойҳои дарози пурқувват, шохи пармашакли вазнин (3735 г) дорад (ҳаҷм ва шакли шохи морхӯр ҳар гуна аст). Рангаш бӯри малла, ашҳабӣ ё хокистарранги [[сафед]]. Морхӯри нар «риш» (дарозиаш то 30 см) дорад. Пашми Морхӯр вобаста ба фасли сол тағйир меёбад ([[зимистон]] дарози маҳин ва тобистон нисбатан кӯтоҳи тунук мешавад). Даври ҳамлаш 5 — 6 моҳ; 1 — 2 бача (апрел ё июн) мезояд. Морхӯр ҷонвари хоси кӯҳистон (баландиҳои 2000—2800 м аз с. б.) аст. Дар Тоҷикистон фақат дар ҷанубу ғарби кӯҳсори [[Дарвоз]] ва [[Ҳазратишоҳ]] сукунат дорад. Хӯрокаш [[алаф]] ва шоху [[барг]]и баъзе [[дарахт]]он мебошад. Мувофиқи баъзе маълумотҳо саршумори морхӯр дар Тоҷикистон бештар аз 1000 сар нест. Солҳои охир саршумори морхӯр боз ҳам камтар шудааст. Бино ба маълумоти Идораи шикору шикоргоҳҳои Кумитаи давлатии ҷангалдории Тоҷикистон саршумори морхӯр ҳамагӣ 400 сар аст (1984). Сабаби асосии кам шудани морхӯр шикори ғайриқонунӣ, сохтани роҳҳои худравгузар, ҳуҷуми даррандагон ва ғайра мебошад. Барои ҳифозати морхӯр дар [[Тоҷикистон]] парваришгоҳи «Дашти Ҷум» бунёд шудааст, ки дар он камобеш 150 сар морхӯр зиндагӣ мекунад. Морхӯр ба «Китоби сурхи байнулмилалӣ», «Китоби сурхи Иттиҳоди Шуравӣ» ва «Китоби сурхи ҶШС Тоҷикистон» дохил шудааст. Шикори морхӯр дар Ҷумҳурии Тоҷикистон аз соли [[1956]] то кунун манъ мебошад.
[[File:Capra falconeri hepteneri.jpg|thumb|Морхӯри бухороӣ дар [[Боғи ваҳши Лос Анҷелес]]]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{зоология-нопурра}}
[[Гурӯҳ:Ҳайвонот аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Олами ҳайвонот]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти гиёҳхур]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти хуурди шохдор]]</text>
      <sha1>h3gavcgirsbbqyw4l27dbicjwk3tpil</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1487012</id>
      <parentid>1487011</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T13:17:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */ навсозӣ, гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1487012</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8474" sha1="jrdsdxzkvwztdet2yxuddu536qoadl9" xml:space="preserve">{{Таксон
 |regnum            = Ҷонварон
 |image file        = Markhor Schraubenziege Capra falconeri Zoo Augsburg-02.jpg
 |image title       = 
 |image descr       = 
 |parent            = Capra
 |rang              = Намуд
 |latin             = Capra falconeri
 |author            = &lt;br&gt;[[Вагнер, Рихард|Wagner]], 1839
 |syn               = 
 |typus             = 
 |children name     = 
 |children          = 
 |range map         = 
 |range map caption = 
 |range map width   = 
 |range legend      = 
 |iucnstatus        = NT
 |iucn              = 3787
 |wikispecies       = Capra falconeri
 |commons           = Category:Capra falconeri
 }}
'''Морхӯр'''&lt;ref name=&quot;red_book_ussr&quot;&gt;[[Красная книга СССР]]: Редкие и находящиеся под угрозой исчезновения виды животных и растений. Том 1 / Главная ред. коллегия: А. М. Бородин, [[Банников, Андрей Григорьевич|А. Г. Банников]], [[Соколов, Владимир Евгеньевич|В. Е. Соколов]] и др. — 2-е изд. — {{М.}}: Лесная промышленность, 1984. — С. 78—79. — 392 с.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;life&quot;&gt;[[Банников, Андрей Григорьевич|Банников А. Г.]], [[Флинт, Владимир Евгеньевич|Флинт В. Е.]] Отряд Парнокопытные (Artiodactyla) // Жизнь животных. Том 7. Млекопитающие / под ред. [[Соколов, Владимир Евгеньевич|В. Е. Соколова]]. — 2-е изд. — {{М.}}: Просвещение, 1989. — С. 503—504. — 558 с. — ISBN 5-09-001434-5&lt;/ref&gt; ({{lang-fa|'''مارخور'''}}) (номи илмӣ: {{lang-la|Capra falconeri}}) — ҷонвари [[ҷуфтсум]]и ваҳшиест аз ҷинси [[буз]]и [[кӯҳ]]ӣ.

Морхӯр, ки номи ин ҷонвар дар забонҳои форсӣ, урду, пашту, панҷобӣ ва кашмирӣ аст, бархоста аз боварест, ки гӯё ин ҷонвар морҳоро кушта ва онҳоро мехӯрад&lt;ref name=&quot;red_book&quot;&gt;Фишер Д., Саймон Н., Винсент Д. Красная книга. Дикая природа в опасности / пер. с англ., под ред. [[Банников, Андрей Григорьевич|А. Г. Банникова]]. — М.: Прогресс, 1976. — С. 221. — 478 с.&lt;/ref&gt;. 

== Гунаҳои морхӯр ==
Ҳамакнун 3 гуна аз морхӯр шинохта шудааст&lt;ref name=&quot;bow&quot;&gt;Castello J. R. (2016) [https://books.google.com.ua/books?id=KVwzCwAAQBAJ&amp;pg=PA320 Bovids of the World: Antelopes, Gazelles, Cattle, Goats, Sheep, and Relatives]. — Princeton University Press. — Pp. 320—325. — 664 p. — ISBN 978-0-691-16717-6&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;iucn&quot;&gt;Michel S., Rosen Michel T. 2015. [http://www.iucnredlist.org/details/3787/0 ''Capra falconeri'']. (errata version published in 2016) The IUCN Red List of Threatened Species 2015.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;msw&quot;&gt;[http://www.departments.bucknell.edu/biology/resources/msw3/browse.asp?id=14200772 ''Capra falconeri''] в книге Don E. Wilson &amp; DeeAnn M. Reeder (editors). 2005. [[Mammal Species of the World]]. A Taxonomic and Geographic Reference (3rd ed.), Baltimore: Johns Hopkins University Press, 2 vols. (2142 pp.) ISBN 978-0-8018-8221-0. [http://www.google.com/books?id=JgAMbNSt8ikC&amp;printsec=frontcover&amp;hl=ru]&lt;/ref&gt;:

* ''Capra falconeri falconeri'' — '''Морхӯри шохпаҳн'''&lt;ref name=&quot;bow&quot; /&gt;, гунае, ки 2 зергунаро дар бар мегирад: ''falconeri'' ё '''Морхӯри астурӣ'''&lt;ref name=&quot;bow&quot; /&gt; ки дар шимоли [[Покистон]] ва ''cashmirensis'' ё '''Морхӯри кашмирӣ'''&lt;ref name=&quot;bow&quot; /&gt;, ки дар шимолу шарқи [[Афғонистон]], шимоли [[Покистон]] ва шимоли [[Ҳиндустон]]&lt;ref name=&quot;bow&quot; /&gt; ба сар мебаранд;
* ''Capra falconeri heptneri'' ё '''Морхӯри тоҷикӣ'''&lt;ref name=&quot;bow&quot; /&gt; ё ки '''Морхӯри бухороӣ'''&lt;ref name=&quot;bow&quot; /&gt;, ки дар шарқи [[Туркманистон]] ва ҷанубу шарқи [[Узбакистон]], сарзамини миёни рӯдҳои Панҷ ва Вахш дар ҷанубу ғарби [[Тоҷикистон]] ва шимолу шарқи Афғонистон&lt;ref name=&quot;bow&quot; /&gt; ба сар мебарад ва зергунаи ''ognevi'' ё '''Морхӯри туркманӣ'''&lt;ref name=&quot;bow&quot; /&gt;-ро дар бар мегирад, ки дар риштакӯҳи Кӯҳитанг&lt;ref name=&quot;red_book_ussr&quot; /&gt; зиндагӣ мекунад;
* ''Capra falconeri megaceros'' ё '''Морхӯри ростшох'''&lt;ref name=&quot;bow&quot; /&gt;, ки низ 2 зергунаро дар бар мегирад: ''megaceros'' ё '''Морхӯри кобулӣ'''&lt;ref name=&quot;bow&quot; /&gt;, ки дар шарқи Афғонистон (вилоятҳои Кобул ва Каписо), марказ ва ғарби [[Покистон]]&lt;ref name=&quot;bow&quot; /&gt; ва ''jerdoni''  ё '''Морхӯри кӯҳҳои Сулаймон'''&lt;ref name=&quot;bow&quot; /&gt;, ки дар марказ ва ғарбии Покистон ба сар мебаранд&lt;ref name=&quot;bow&quot; /&gt;.

== Морхӯр дар Тоҷикистон ==
Дар [[Тоҷикистон]] як зергунаи морхӯр шинохта шуда аст. Ҷуссааш калон (дарозии наринааш 155 — 170 см, вазанаш 80 — 109 кг; модинааш 140 — 150 см, вазнаш 32 — 41 кг), пойҳои дарози пурқувват, шохи пармашакли вазнин (3735 г) дорад (ҳаҷм ва шакли шохи морхӯр ҳар гуна аст). Рангаш бӯри малла, ашҳабӣ ё хокистарранги [[сафед]]. Морхӯри нар «риш» (дарозиаш то 30 см) дорад. Пашми Морхӯр вобаста ба фасли сол тағйир меёбад ([[зимистон]] дарози маҳин ва тобистон нисбатан кӯтоҳи тунук мешавад). Даври ҳамлаш 5 — 6 моҳ; 1 — 2 бача (апрел ё июн) мезояд. Морхӯр ҷонвари хоси кӯҳистон (баландиҳои 2000—2800 м аз с. б.) аст. Дар Тоҷикистон фақат дар ҷанубу ғарби кӯҳсори [[Дарвоз]] ва [[Ҳазратишоҳ]] сукунат дорад. Хӯрокаш [[алаф]] ва шоху [[барг]]и баъзе [[дарахт]]он мебошад. Мувофиқи баъзе маълумотҳо саршумори морхӯр дар Тоҷикистон бештар аз 1000 сар нест. Солҳои охир саршумори морхӯр боз ҳам камтар шудааст. Бино ба маълумоти Идораи шикору шикоргоҳҳои Кумитаи давлатии ҷангалдории Тоҷикистон саршумори морхӯр ҳамагӣ 400 сар аст (1984). Сабаби асосии кам шудани морхӯр шикори ғайриқонунӣ, сохтани роҳҳои худравгузар, ҳуҷуми даррандагон ва ғайра мебошад. Барои ҳифозати морхӯр дар [[Тоҷикистон]] парваришгоҳи «Дашти Ҷум» бунёд шудааст, ки дар он камобеш 150 сар морхӯр зиндагӣ мекунад. Морхӯр ба «Китоби сурхи байнулмилалӣ», «Китоби сурхи Иттиҳоди Шуравӣ» ва «Китоби сурхи ҶШС Тоҷикистон» дохил шудааст. Шикори морхӯр дар Ҷумҳурии Тоҷикистон аз соли [[1956]] то кунун манъ мебошад.
[[File:Capra falconeri hepteneri.jpg|thumb|Морхӯри бухороӣ дар [[Боғи ваҳши Лос Анҷелес]]]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{зоология-нопурра}}
[[Гурӯҳ:Ҳайвонот аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Олами ҳайвонот]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти гиёҳхур]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти хурди шохдор]]</text>
      <sha1>jrdsdxzkvwztdet2yxuddu536qoadl9</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Аҷай Девган</title>
    <ns>0</ns>
    <id>8404</id>
    <revision>
      <id>1487033</id>
      <parentid>1470991</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T01:56:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1487033</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="77291" sha1="1acm8tuusavw7ks3qdaeibzll8klhjf" xml:space="preserve">{{Синамогар}}
'''Аҷай Девган''' ({{lang-hi|अजय देवगन}} {{МФА2|ə|d͡|ʒ|ə|j|пробел|d̪|e|:|ʋ|g|ə|n}}, {{lang-en|Ajay Devgn}}, номи аслӣ '''Вишал Виру Девган'''; тав. [[2 апрел]]и [[соли 1969]], [[Деҳлӣ]], [[Ҳиндустон]]) — ҳунарпеша, продюсер, [[филмноманавис]] ва коргардони ҳинд. Лауреати Ҷоизаҳои миллии синамоии Ҳиндустон ва [[Filmfare Awards]]. Соли 2016 бо ордени [[Падма Шрӣ]] мукофотонида шуд.

== Зиндагинома ==
Падари ӯ [[Виру Девган]] коргардон ва басаҳнагузоранда ва бародараш [[Анил Девган]] коргардон ва филмноманависи [[Болливуд]] мебошад. Аҷай дар синну сол хеле барвақт ба соҳаи [[Филмбардорӣ|синамо]] машғул шудааст. Вай доимо бо падари худ дар маҷмӯи филмҳо ҳамроҳӣ мекард, ки ба ояндаи ӯ нақш гузоштааст.

== Фаъолият дар синамо ==
Соли 1991 Аҷай дар якҷоягӣ бо дебютанти дигар [[Мадҳу]] бори аввал дар филми &quot;Phool Aur Kaante&quot; баромад кард. Дар оғози филм, ӯ ба тарзи қаҳрамонҳои амалиёт мувозинати байни ду мототсиклро иҷро кард. Ин нақш ба ӯ ҷоизаи [[Filmfare Awards|Filmfare]] барои &quot;Беҳтарин бозигари дебютӣ&quot; - ро овард.

[[Соли 1997]] Аҷай ҳамроҳи [[Твинкл Кҳанна]] дар филми «Itihaas» нақш офарид, ки дар хазина муваффақ набуд. Худи ҳамон сол филми &quot;Ishq&quot; ба намоиш баромад, ки дар он ӯ дар якҷоягӣ бо [[Амирхон]], [[Ҷуҳӣ Чавла]] ва [[Каҷол]] бозӣ кардааст.  Филм муваффақияти тиҷорӣ буд.

Соли 1998 филми «Zakhm»-и [[Маҳеш Бҳатт]] ба намоиш баромад, ки аввалин ҷоизаи миллии худро барои беҳтарин ҳунарпешаро ба даст овард.

Филми соли 1999 «Pyaar To Hona Hi Tha», ки дар он ӯ бо ҳамсараш [[Каҷол]] бозӣ кардааст, дар хазина муваффақ шуд. Кори муваффақи дигари он сол филми [[Санҷай Лила Бҳансалӣ]] &quot;Hum Dil De Chuke Sanam&quot; буд, ки дар он ӯ шавҳари Қаҳрамонзани асосиро мебозад, ки мекӯшад ба ҳамсари худ бо дӯстдоштаи собиқаш кумак кунад. Нақшҳои асосиро [[Айшвария Рай]] ва [[Салмонхон]] иҷро намудаанд. Филм дар фаъолияти ӯ як гардиши куллӣ шуд, филм муваффақияти тиҷоратӣ дар хазина буд ва ба Аҷай номинатсияи ҷоизаи Filmfare барои беҳтарин бозигари нақши мардонаро овард.  Дар соли 2001, филми «Yeh Raaste Hain Pyaar Ke» баромад, ки дар он [[Притӣ Зинта]] ва [[Мадҳурӣ Диксит]] шарикони ӯ шуданд. Кори навбатии ӯ &quot;Гуреза&quot; буд, ки дар хазина ноком гашт. Дар ин филм ҳунарпешаҳои машҳури Ҳиндустон аз қабили: [[Маниша Коирала]], [[Мадҳурӣ Диксит]], [[Анил Капур]], [[Ҷекӣ Шрофф]], [[Маҳима Чаудҳарӣ]], [[Рекҳа]], [[Ҷоннӣ Левер]], [[Шарман Ҷошӣ]], [[Суреш Оберой]], [[Дэннӣ Дензонгпа]], [[Гулшан Гровер]] ва дигарон нақш бозидаанд.

Соли 2008, ӯ аввалин филми коргардонии худро дар филми «U Me Aur Hum» оғоз кард, ки дар он ҷо ҳамроҳи ҳамсараш [[Каҷол]] нақш офаридааст. Филм муваффақияти тиҷорӣ ва баҳои баланд гирифт.

Соли 2010 барои Аҷай соли бобарор буд. Дар оғози сол мазҳакаи &quot;Меҳмони нохонда&quot; ба намоиш баромад, ки дар хазина мақоми &quot;суперхит&quot; -ро гирифт. Ҳамчунин дар он сол, ду филм, «Raajneeti» ва «Once Upon a Time in Mumbaai», ки дар он ӯ як гангстерро бозӣ кард, ки ҳардуи онҳо дар хазина муваффақ буданд, ба мисли «Golmaal 3» бароварда шуданд. Ду филми дигар, «Aakrosh» ва филми тасвирии «Toonpur Ka Super Hero», дар назди хазинаи филмҳо афтоданд.

Соли 2015 филми «Drishyam» ба намоиш баромад, ки он азнавсозии филми ҳамном бо малаяламӣ мебошад, ки ба мисли нусхаи аслӣ аз ҷониби тамошобинон баҳои мусбат гирифт ва муваффақияти тиҷорӣ ба даст овард&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.koimoi.com/box-office/drishyam-6th-week-box-office-collections/|title=Drishyam : 6th Week Box Office Collections|date=2015-09-11|publisher=Koimoi}}&lt;/ref&gt;.  Соли оянда Аҷай филми &quot;Ба Шива қасам мехурам&quot; -ро, ки дар [[Булғористон]] ба навор гирифта шудааст, ба намоиш гузошта шуд&lt;ref&gt;{{cite web|title=Боливудската звезда Аджай Девган ще рекламира България в Индия |url=http://www.mediapool.bg/bolivudskata-zvezda-adzhai-devgan-shte-reklamira-bulgaria-v-indiya-news235333.html |date=2015-06-12 |publisher=Mediapool.bg|lang=bg|accessdate=2017-08-24}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.standartnews.com/kultura-kino_tv/adzhay_devgan_se_lyubuva_na_nashite_planini-321528.html |title=Аджай Девган се любува на нашите планини |author= |date=2016-02-08 |publisher=Стандарт |lang=bg |accessdate=2017-08-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170807194052/http://www.standartnews.com/kultura-kino_tv/adzhay_devgan_se_lyubuva_na_nashite_planini-321528.html |archivedate=2017-08-07 |deadlink=yes }}&lt;/ref&gt;, ки дар он нақши кӯҳнаварди ботаҷрибаро, ки духтарашро одамфурӯшон рабуда буданд, ба навор гирифтааст. Филм муваффақияти тиҷорӣ буд&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/box-office-special-features/box-office-shivaay-crosses-rs-100-crore-ajay-devgns-sixth-century/ |title=Box Office: Shivaay crosses Rs. 100 crore, is Ajay Devgn’s sixth century |author=Joginder Tuteja |date=2016-11-29 |publisher=Bollywood Hungama|lang=en|accessdate=2017-08-24}}&lt;/ref&gt;.

Соли 2017 бо иштироки ӯ ду филм ба намоиш баромаданд: Baadshaho ва Golmaal Again. Аввалин онҳо дар бораи шахсе, ки ғорати хазинаи [[Раҷастон]]ро ташкил кардааст, ва дуввумӣ филми чоруми силсилафилми ''Goolmal 3'' буд, ки дар натиҷа кас натавонист буҷаи калони 900 миллион рупияро бозпас гирад, аммо дуюм дар хазина мақоми блокбастерро гирифт&lt;ref name=&quot;BOI&quot;&gt;{{cite web|title=Ajay Devgn Filmography |url=http://www.boxofficeindia.com/actor.php?actorid=44 |publisher=Box Office India |lang=en|accessdate=2018-02-04}}&lt;/ref&gt;.

Пасон филми Raid ба намоиш даромад, ки дар он ӯ ҷуфти [[Илеана Де Круз]]ро офаридааст. Вай инчунин ба пешниҳоди мазҳакаи ошиқонае, ки бо ҳунарпешаҳо [[Табу]] ва Ракул Прет Сингҳ ҳамчун шарикони ӯ мебошанд розӣ шуд.

== Ҳаёти шахсӣ ==
Девгн ҳангоми наворбардории филми &quot;Jigar&quot; бо ҳунарпеша [[Каришма Капур]] робита оғоз намуд, аммо ҷуфт муносибати худро дар соли 1995 қатъ карданд&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://daily.bhaskar.com/article/CEL-when-ajay-devgn-left-karisma-kapoor-and-married-kajol-4305245-PHO.html|title=When Ajay Devgn left Karisma Kapoor and married Kajol|work=Daily Bhaskar|access-date=1 May 2016|accessdate=2021-03-23|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304055122/http://daily.bhaskar.com/article/CEL-when-ajay-devgn-left-karisma-kapoor-and-married-kajol-4305245-PHO.html}}&lt;/ref&gt;. Худи ҳамон сол муносибати Девган бо ҳунарпеша [[Каҷол|Каҷол Мукҳерҷӣ]] ҳангоми бозидани филми &quot;Gundaraj&quot; оғоз ёфт&lt;ref name=&quot;India Today (2006)&quot;&gt;[http://indiatoday.intoday.in/story/kajol-returns-to-unsettle-bollywood-reigning-deities/1/181245.html &quot;After motherhood, Kajol returns in a role designed to unsettle filmdom's reigning deities.&quot;] {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20131005183624/http://indiatoday.intoday.in/story/kajol-returns-to-unsettle-bollywood-reigning-deities/1/181245.html |date=5 October 2013 }} India Today 22 May 2006.&lt;/ref&gt;. [[Васоити ахбори омма]] онҳоро бо сабаби шахсиятҳои муқобилашон &quot;ҷуфти номумкин&quot; номиданд&lt;ref name=&quot;Rediff (2011)&quot;&gt;[http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-happiest-marriages-in-bollywood/20110523.htm &quot;The Happiest marriages in Bollywood.&quot;] Rediff.com 23 March 2011. Accessed 4 June 2012.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Tribune India (2003)&quot;&gt;[http://www.tribuneindia.com/2003/20030427/spectrum/main5.htm &quot;Bonding of the bubbly belle &amp; the brooder.&quot;] Tribune India.com 27 April 2003. Accessed 3 June 2010.&lt;/ref&gt;. 24 феврали соли 1999, ҷуфт дар маросими [[Тӯйи ҳиндуӣ|анъанавии ҳиндуҳои маҳараштриён]] дар хонаи Девган издивоҷ карданд&lt;ref name=&quot;Srnivasan (1999)&quot;&gt;Srnivasan V. [http://www.rediff.com/movies/1999/feb/25kaj.htm &quot;Quietly were they wed.&quot;] Rediff.com 25 February 1999. Accessed 4 June 2012.&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Bhattacharya (2010)&quot;&gt;Bhattacharya R. [https://archive.is/20130125065853/http://www.hindustantimes.com/chunk-ht-ui-homepage-tab3-02/Kajol-Ajay-the-perfect-couple/515850/H1-Article1-513911.aspx &quot;Kajol, Ajay the perfect couple.&quot;] Hindustan Times.com 28 February 2010. Accessed 4 June 2012.&lt;/ref&gt;. Зану шавҳар соҳиби ду фарзанд мебошанд.  Духтари онҳо Ниса, соли 2003 таваллуд шудааст&lt;ref name=&quot;Times of India (2003)&quot;&gt;[http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2003-04-20/news-interviews/27274297_1_baby-girl-kajol-first-child &quot;Kajol delivers baby girl.&quot;] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20131002172623/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2003-04-20/news-interviews/27274297_1_baby-girl-kajol-first-child |date=2013-10-02 }} Times of India.com 20 April 2003 Accessed 4 June 2012.&lt;/ref&gt; ва писарашон Юг, соли 2010&lt;ref name=&quot;Tribune India (2003)&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;Times of India (2010)&quot;&gt;[http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-09-13/news-interviews/28265481_1_baby-boy-ajay-devgn-congrats-ajay &quot;Kajol, Ajay welcome baby boy.&quot;] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20131002111149/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2010-09-13/news-interviews/28265481_1_baby-boy-ajay-devgn-congrats-ajay |date=2013-10-02 }} Times of India 13 September 2010. Accessed 4 June 2002.&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://tribuneindia.com/2003/20030427/spectrum/main5.htm &quot;It takes two tango bonding of the bubbly belle &amp; the brooder.&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20030507210902/http://www.tribuneindia.com/2003/20030427/spectrum/main5.htm |date=7 May 2003 }} The Sunday Tribune.com, India 27 April 2003. Accessed 27 April 2003.&lt;/ref&gt;. Девган ва Каҷол хуни нофари писари навзодашон ва бофтаҳоро барои нигоҳ доштани ҳуҷайраҳои бунёдӣ дар ҳолати бемории вазнин нигоҳ медоранд&lt;ref&gt;[http://bolly.sawfnews.com/actor.aspx?id=2 &quot;Ajay Devgan's life.&quot;] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120818162212/http://bolly.sawfnews.com/actor.aspx?id=2 |date=18 August 2012 }} Sawfnews.com&lt;/ref&gt;. Моҳи августи соли 2009, Девган бо дархости оилааш имлои насаби худ &quot;Девган&quot; - ро ба &quot;Девгн&quot; иваз кард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.filmibeat.com/bollywood/gupshup/2009/ajay-changes-name-260809.html|title=Ajay Devgan drops A off his name|last= J|first= Upala  |date=2009-08-26|website= FilmiBeat|language=en|access-date=2018-12-14}}&lt;/ref&gt;.

== Филмнома ==

{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; | Сол
!scope=&quot;col&quot;| Номгӯй 
!scope=&quot;col&quot;| Нақш
!scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot;| Шарҳҳо
!scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot;| Иқт. 
|-
| 1991
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;|''[[Phool Kaante]]''
| Аҷай ||[[Filmfare Awards|Filmfare Award барои беҳтарин дебюти мардона]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/movies/movie/475889/Phool-Aur-Kaante/cast |title=Phool Aur Kaante (1991) |work=[[The New York Times]] |access-date=10 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402184244/https://www.nytimes.com/movies/movie/475889/Phool-Aur-Kaante/cast |archive-date=2 April 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
| 1992
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Jigar]]''
| Раҷ &quot;Раҷу&quot; Верма ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |1993
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Divya Shakti]]''
| Прашант Верма ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Platform]]''
| Раҷу ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Sify&quot; /&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Sangraam]]''
| Раҷа Сингҳ Канвар||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Sify&quot; /&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Shaktiman]]''
| Амар ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Sify&quot; /&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Dil Hai Betaab]]''
| Аҷай ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Sify&quot; /&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Ek Hi Raasta]]''
| Каран Сингҳ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Sify&quot; /&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Bedardi]]''
| Виҷай Саксена||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Sify&quot; /&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Dhanwaan]]''
| Кашинатҳ ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Sify&quot; /&gt;
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 1994
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Dilwale]]''
| Арун Саксена||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/movies/movie/476172/Dilwale/details |title=Dilwale (1994) |work=[[The New York Times]] |access-date=10 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150403043448/https://www.nytimes.com/movies/movie/476172/Dilwale/details |archive-date=3 April 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Kanoon]]''
| Вишал Сингҳ ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Sify&quot; /&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Vijaypath]]''
| Каран ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/movies/movie/478428/Vijaypath/cast |title=Vijaypath (1994) |work=[[The New York Times]] |access-date=10 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402144639/https://www.nytimes.com/movies/movie/478428/Vijaypath/cast |archive-date=2 April 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Suhaag]]''
| Аҷай Шарма / Аҷай Малҳотра ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Sify&quot; /&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Madam X]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot;|—
| 
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.rediff.com/movies/2001/feb/19raaste.htm |title=The bride wore Beri: On the sets of Yeh Raaste Hain Pyaar Ke |last=Vaidya |first=Raj |date=19 February 2001 |access-date=16 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150216123546/http://www.rediff.com/movies/2001/feb/19raaste.htm |archive-date=16 February 2015 |work=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 1995
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Naajayaz]]''
| Ҷай Бакшӣ|| Номзад ба [[Filmfare Awards|Filmfare Award барои беҳтарин ҳунарпеша]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Sify&quot; /&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Hulchul]]''
| Дева ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/movies/movie/475367/Hulchul/details |title=Hulchul (1995) |work=[[The New York Times]] |access-date=10 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402195956/https://www.nytimes.com/movies/movie/475367/Hulchul/details |archive-date=2 April 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Gundaraj]]''
| Аҷай Чауҳан ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Sify&quot; /&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Haqeeqat]]''
| Шива/Аҷай ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Sify&quot; /&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1996
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Jung]]''
| Аҷай Баҳодур Саксена||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Sify&quot; /&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Diljale]]''
| Шям ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Sify&quot; /&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Jaan]]''
| Каран ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Sify&quot; /&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1997
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Ishq]]''
| Аҷай Рай ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Sify&quot; /&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Itihaas]]''
| Каран ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Sify&quot; /&gt;
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 1998
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Major Saab]]''
| Вирендра Пратап Сингҳ ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/movies/movie/475742/Major-Saab/cast |title=Major Saab (1998) |work=[[The New York Times]] |access-date=10 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402142550/https://www.nytimes.com/movies/movie/475742/Major-Saab/cast |archive-date=2 April 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Pyaar To Hona Hi Tha]]''
| Шекҳар ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://indiatoday.intoday.in/story/film-review-of-pyar-to-hona-hi-tha-starring-ajay-devgan-and-kajol/1/264670.html |title=Listless love lore |last=Chopra |first=Anupama |date=3 August 1998 |work=[[India Today]] |access-date=16 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150119215710/http://indiatoday.intoday.in/story/film-review-of-pyar-to-hona-hi-tha-starring-ajay-devgan-and-kajol/1/264670.html |archive-date=19 January 2015 |publisher=[[Living Media]] |author-link=Anupama Chopra}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Sar Utha Ke Jiyo]]''
| Худаш ||[[Камео]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Sify&quot; /&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Zakhm]]''
| Аҷай Десаӣ ||National Film Award барои беҳтарин ҳунарпеша&lt;br /&gt;Номзад—Filmfare Award барои беҳтарин ҳунарпеша 
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Sify&quot; /&gt;
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 1999
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Hogi Pyaar Ki Jeet]]''
| Раҷу ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Sify&quot; /&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Hum Dil De Chuke Sanam]]''
|Ванраҷ || Номзад—Filmfare Award барои беҳтарин ҳунарпеша 
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Dwyer2005&quot;&gt;{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=tk5gBAAAQBAJ&amp;pg=PT89 |title=100 Bollywood Films |last=Dwyer |first=Rachel |date=1 December 2005 |publisher=Roli Books Pvt. Ltd. |isbn=978-81-7436-990-1 |page=89}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Hindustan Ki Kasam]]''
| Аҷай/Тавҳид ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.rediff.com/movies/1999/jul/23hin.htm |title=A clutch of cliches |last=Taliculam |first=Sharmila |date=23 July 1999 |access-date=15 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303195221/http://www.rediff.com/movies/1999/jul/23hin.htm |archive-date=3 March 2016 |work=Rediff.com}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Gair]]''
| Виҷай Кумар/Дев ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Sify&quot; /&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Thakshak]]''
| Ишаан Сингҳ ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Sify&quot; /&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Kachche Dhaage]]''
| Афтаб ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.rediff.com/movies/1999/feb/19kach.htm |title=Brothers in arms |last=Verma |first=Suparn |date=19 February 1999 |access-date=16 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924140510/http://www.rediff.com/movies/1999/feb/19kach.htm |archive-date=24 September 2015 |work=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Dil Kya Kare]]''
| Ананд ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.rediff.com/movies/1999/sep/24dil.htm |title=The heart has its reasons |last=Taliculam |first=Sharmila |date=24 September 1999 |access-date=16 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924140601/http://www.rediff.com/movies/1999/sep/24dil.htm |archive-date=24 September 2015 |work=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2000
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Deewane]]''
| Вишал/Арун ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Sify&quot; /&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Raju Chacha]]''
| Шекҳар/Раҷу Чача ||Инчунин продюсер 
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Sify&quot; /&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2001
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Yeh Raaste Hain Pyaar Ke]]''
| Викӣ/Роҳит Верма ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Sify&quot;&gt;{{Cite news |url=http://www.sify.com/movies/filmography-ajay-devgan-news-bollywood-kkfskoajddasi.html |title=Filmography: Ajay Devgan |date=31 March 2009 |access-date=15 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150629171856/http://www.sify.com/movies/filmography-ajay-devgan-news-bollywood-kkfskoajddasi.html |archive-date=29 June 2015 |publisher=[[Sify]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Lajja]]''
| Бҳулва || Номзад—[[Filmfare Award барои беҳтарин ҳунарпешаи нақши дуюмдараҷа]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.rediff.com/movies/2001/aug/23ajay.htm |title=Ajay Devgan: Rebel with a cause |last=Dubey |first=Bharati |date=23 August 2001 |access-date=15 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150215124750/http://www.rediff.com/movies/2001/aug/23ajay.htm |archive-date=15 February 2015 |work=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Tera Mera Saath Rahen]]''
|Раҷ Диксит ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.rediff.com/movies/2001/nov/15tera.htm |title=Straight from the heart |last=Bhattacharya |first=Priyanka |date=15 November 2001 |access-date=15 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924141540/http://www.rediff.com/movies/2001/nov/15tera.htm |archive-date=24 September 2015 |work=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2002
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Company]]''
| Малик ||[[Filmfare Critics Award барои беҳтарин ҳунарпеша]]&lt;br /&gt;Номзадӣ—Filmfare Award барои беҳтарин ҳунарпеша
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Nochimson2011&quot;&gt;{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=c3Kn7dsGGA0C&amp;pg=PT288 |title=World on Film: An Introduction |last=Nochimson |first=Martha P. |date=23 September 2011 |publisher=John Wiley &amp; Sons |isbn=978-1-4443-5833-9 |page=288}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Hum Kisise Kum Nahin]]''
| Раҷа ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.rediff.com/movies/2002/may/31hkkn.htm |title=Sanju's no Robert De Niro; or Big B Billy Crystal: Hum Kisise Kum Nahin shrinks your patience |last=Ashraf |first=Syed Firdaus |date=31 May 2002 |access-date=15 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924141749/http://www.rediff.com/movies/2002/may/31hkkn.htm |archive-date=24 September 2015 |work=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;|''[[The Legend of Bhagat Singh]]''
| Бҳагат Сингҳ || Filmfare Critics Award барои беҳтарин ҳунарпеша&lt;br /&gt;National Film Award барои беҳтарин ҳунарпеша 
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2002/06/14/stories/2002061400930200.htm |title=The Legend of Bhagat Singh |last=Mahesh |first=Chitra |date=14 June 2002 |work=[[The Hindu]] |access-date=15 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20100623010254/http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2002/06/14/stories/2002061400930200.htm |archive-date=23 June 2010 |publisher=[[The Hindu Group]] |accessdate=2021-03-26 |archivedate=2003-04-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20030405130347/http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2002/06/14/stories/2002061400930200.htm }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Deewangee]]''
| Таранг Бҳарадваҷ ||[[Filmfare Award барои беҳтарин намоиш дар нақши манфӣ]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/home/sunday-times/Bollywood-review-Deewangee/articleshow/26388098.cms |title=Bollywood review: Deewangee |last=Pillai |first=Jitesh |date=26 October 2002 |work=[[The Times of India]] |access-date=15 February 2015 |publisher=[[The Times Group]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 2003
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Bhoot]]''
| Вишал ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.rediff.com/movies/2003/may/30bhoot.htm |title=Numbed by fear? |last=Gumaste |first=Deepa |date=30 May 2003 |access-date=15 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20151004052917/http://www.rediff.com/movies/2003/may/30bhoot.htm |archive-date=4 October 2015 |work=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Qayamat: City Under Threat]]''
| Рачит ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.rediff.com/movies/2003/jul/11qay.htm |title=Hot babes, hotter action |last=Ganapati |first=Priya |date=11 July 2003 |access-date=15 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150716023341/http://www.rediff.com/movies/2003/jul/11qay.htm |archive-date=16 July 2015 |work=[[Rediff.com]] |location=Mumbai}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Chori Chori]]''
| Ранбир Малҳотра ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.sify.com/movies/a-feel-good-film-about-lies-and-love-review-bollywood-13214599.html |title=Movie Review: A feel good film about lies and love |last=Khubchandani |first=Lata |access-date=15 February 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150629171906/http://www.sify.com/movies/a-feel-good-film-about-lies-and-love-review-bollywood-13214599.html |archive-date=29 June 2015 |publisher=[[Sify]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Gangaajal]]''
| Амит Кумар || Номзадӣ—Filmfare Award барои беҳтарин ҳунарпеша 
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.thehindu.com/thehindu/mp/2003/08/28/stories/2003082800660200.htm |title=Class act |last=Pillai |first=Sreedhar |date=28 August 2003 |work=[[The Hindu]] |access-date=15 February 2015 |publisher=[[The Hindu Group]] |location=Chennai |accessdate=2021-03-26 |archivedate=2017-07-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170720111711/http://www.thehindu.com/thehindu/mp/2003/08/28/stories/2003082800660200.htm }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Parwana]]''
| Парвона ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.rediff.com/movies/2003/sep/12par1.htm |title=Devgan shoots from the lip, rescues 'Parwana' |last=Someshwar |first=Savera R |date=12 September 2003 |access-date=15 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303224803/http://www.rediff.com/movies/2003/sep/12par1.htm |archive-date=3 March 2016 |work=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Zameen]]''
| Ранвир Сингҳ Ранават ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.rediff.com/movies/review/zameen/20030926.htm |title=Step aside Sunny. Ajay is here. |last=Ganapati |first=Priya |date=26 September 2003 |access-date=16 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150216085831/http://www.rediff.com/movies/review/zameen/20030926.htm |archive-date=16 February 2015 |work=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[LOC Kargil]]''
| Маноҷ Кумар Пандей ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.tribuneindia.com/2009/20090719/spectrum/main2.htm |title=Saga of valour, sacrifice |date=19 July 2009 |work=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]] |access-date=15 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303235949/http://www.tribuneindia.com/2009/20090719/spectrum/main2.htm |archive-date=3 March 2016 |location=Chandigarh |accessdate=2021-03-26 |archivedate=2016-03-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303235949/http://www.tribuneindia.com/2009/20090719/spectrum/main2.htm }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2004
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Khakee]]''
| Яшвант Ангре || Номзадӣ—Filmfare Award барои беҳтарин намоиш дар нақши манфӣ
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://indianexpress.com/photos/entertainment-gallery/happy-45th-birthday-ajay-devgn-top-10-roles-of-bollywoods-most-versatile-actor/10/ |title=Happy 45th birthday Ajay Devgn: Top 10 roles of Bollywood's most versatile actor (Slide 10) |work=[[The Indian Express]] |access-date=15 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150215104712/http://indianexpress.com/photos/entertainment-gallery/happy-45th-birthday-ajay-devgn-top-10-roles-of-bollywoods-most-versatile-actor/10/ |archive-date=15 February 2015 |publisher=[[Indian Express Limited]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Masti]]''
| Сикандар ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.rediff.com/movies/2004/apr/09masti.htm |title=Masti is non-vegetarian fun |last=Ganapati |first=Priya |date=9 April 2004 |access-date=15 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140810203400/http://www.rediff.com/movies/2004/apr/09masti.htm |archive-date=10 August 2014 |work=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Yuva]]''
| Майкл Мукҳерҷӣ ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.rediff.com/movies/2004/may/19ajay.htm |title=Ajay Devgan: I love my role in Yuva |date=19 May 2004 |access-date=15 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924142803/http://www.rediff.com/movies/2004/may/19ajay.htm |archive-date=24 September 2015 |work=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Raincoat]]''
| Маноҷ ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.rediff.com/movies/2004/dec/24rain.htm |title=Raincoat is simply beautiful! |last=Verma |first=Sukanya |date=24 December 2004 |access-date=15 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150426031043/http://www.rediff.com/movies/2004/dec/24rain.htm |archive-date=26 April 2015 |work=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Taarzan: The Wonder Car]]''
|Девен Чаудҳарӣ || Камео
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/movies/movie/475607/Taarzan-The-Wonder-Car/details |title=Taarzan: The Wonder Car (2004) |work=[[The New York Times]] |access-date=10 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150402183044/https://www.nytimes.com/movies/movie/475607/Taarzan-The-Wonder-Car/details |archive-date=2 April 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;8&quot; | 2005
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Insan]]''
| Раҷит Ратҳор ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.rediff.com/movies/2005/jan/14insan.htm |title=Insan is good for insomnia! |last=Bhattacharya |first=Sumit |date=14 January 2005 |access-date=16 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140607234734/http://www.rediff.com/movies/2005/jan/14insan.htm |archive-date=7 June 2014 |work=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Blackmail]]''
| Шекҳар Моҳан ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.rediff.com/movies/2005/jan/28bm.htm |title=Blackmail: Predictable, yet entertaining |last=Bharatan-Iyer |first=Shilpa |date=28 January 2005 |access-date=16 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924143207/http://www.rediff.com/movies/2005/jan/28bm.htm |archive-date=24 September 2015 |work=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Zameer: The Fire Within]]''
| Сураҷ Чауҳан ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.telegraphindia.com/1050304/asp/etc/story_4449858.asp |title=Suffer it if you can |last=Singh |first=Deepali |date=4 March 2005 |work=[[The Telegraph (Calcutta)|The Telegraph]] |access-date=16 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20050315092525/http://www.telegraphindia.com/1050304/asp/etc/story_4449858.asp |archive-date=15 March 2005 |publisher=[[ABP Group]] |location=Kolkata |accessdate=2021-03-26 |archivedate=2005-03-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050315092525/http://www.telegraphindia.com/1050304/asp/etc/story_4449858.asp }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Tango Charlie]]''
| Муҳаммад Алӣ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.sify.com/movies/tango-charlie-review-bollywood-13703379.html |title=Tango Charlie |last=Adarsh |first=Taran |access-date=16 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141127160613/http://www.sify.com/movies/tango-charlie-review-bollywood-13703379.html |archive-date=27 November 2014 |publisher=[[Sify]] |author-link=Taran Adarsh}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Kaal]]''
|Каалӣ Пратаб Сингҳ || Номзадӣ—[[Filmfare Award барои беҳтарин намоиш дар нақши манфӣ]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;DP&quot;&gt;{{Cite news |url=http://www.dailypioneer.com/sunday-edition/foray/cover-story/ajaypath.html |title=Ajaypath! |last=Roychoudhary |first=Shibaji |date=16 March 2013 |work=[[The Pioneer (newspaper)|The Pioneer]] |access-date=24 April 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304024107/http://www.dailypioneer.com/sunday-edition/foray/cover-story/ajaypath.html |archive-date=4 March 2016 |accessdate=2021-03-26 |archivedate=2016-03-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304024107/http://www.dailypioneer.com/sunday-edition/foray/cover-story/ajaypath.html }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Main Aisa Hi Hoon]]''
| Индранил Тҳакур ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Bhugra2013&quot;&gt;{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=kXm0AAAAQBAJ&amp;pg=PT359 |title=Mad Tales from Bollywood: Portrayal of Mental Illness in Conventional Hindi Cinema |last=Bhugra |first=Dinesh |date=5 September 2013 |publisher=Taylor &amp; Francis |isbn=978-1-134-95585-5 |page=359 |author-link=Dinesh Bhugra |archive-url=https://web.archive.org/web/20140112040948/http://books.google.com/books?id=kXm0AAAAQBAJ |archive-date=12 January 2014 |url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Apaharan]]''
| Аҷай Кастрӣ ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.tribuneindia.com/2005/20051117/ttlife.htm |title=I live the character I play: Nana Patekar |last=[[Indo-Asian News Service]] |date=17 November 2005 |work=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]] |access-date=16 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160303224457/http://www.tribuneindia.com/2005/20051117/ttlife.htm |archive-date=3 March 2016 |location=Chandigarh}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Shikhar]]''
| Гаурав Гупта||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.rediff.com/movies/2005/dec/30shikhar.htm |title=Shikhar is very mediocre |last=Verma |first=Sukanya |date=30 December 2005 |access-date=16 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924143135/http://www.rediff.com/movies/2005/dec/30shikhar.htm |archive-date=24 September 2015 |work=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2006
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Dharti Kahe Pukar Ke]]''
| Кунал Сингҳ ||Филми [[забони бҳоҷпурӣ]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2005/10/07/stories/2005100702270100.htm |title=A feast from the East |last=Salam |first=Ziya Us |date=7 October 2005 |work=[[The Hindu]] |access-date=16 February 2015 |publisher=[[The Hindu Group]] |accessdate=2021-03-26 |archivedate=2017-07-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170720142950/http://www.thehindu.com/thehindu/fr/2005/10/07/stories/2005100702270100.htm }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Golmaal: Fun Unlimited]]''
| Гопал ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.rediff.com/movies/2006/jul/14golmaal.htm |title=Golmaal: A wacky winner |last=Verma |first=Sukanya |date=14 July 2006 |access-date=16 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304040545/http://www.rediff.com/movies/2006/jul/14golmaal.htm |archive-date=4 March 2016 |work=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[The Awakening]]''
| Зудаш ||Инчунин продюсер ва муҳаррир; Филми хурд
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Sify&quot; /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.sify.com/movies/ajay-devgan-to-make-a-short-film-on-26-7-news-bollywood-kkfvjygfhdasi.html |title=Ajay Devgan to make a short film on 26/7 |date=12 July 2006 |publisher=[[Sify]] |access-date=24 April 2017 |accessdate=2021-03-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170425113839/http://www.sify.com/movies/ajay-devgan-to-make-a-short-film-on-26-7-news-bollywood-kkfvjygfhdasi.html |archivedate=2017-04-25 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Omkara]]''
| Омкара Шукла ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.rediff.com/movies/2006/jul/28omkara.htm |title=Saif and Shakespeare do no wrong |last=Pereira |first=Lindsay |date=28 July 2006 |access-date=16 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150808050311/http://www.rediff.com/movies/2006/jul/28omkara.htm |archive-date=8 August 2015 |work=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2007
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Cash]]''
| Каран / Доктор ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Sify&quot; /&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Aag]]''
| Ҳирендра &quot;Ҳиро&quot; Дҳаан ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.telegraphindia.com/1070901/asp/entertainment/story_8263637.asp |title=Chuck De! RGV |last=Gupta |first=Pratim D. |date=1 September 2007 |work=[[The Telegraph (Calcutta)|The Telegraph]] |access-date=16 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150216122424/http://www.telegraphindia.com/1070901/asp/entertainment/story_8263637.asp |archive-date=16 February 2015 |publisher=[[ABP Group]] |location=Kolkata |accessdate=2021-03-26 |archivedate=2015-02-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150216122424/http://www.telegraphindia.com/1070901/asp/entertainment/story_8263637.asp }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 2008
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Halla Bol]]''
| Ашфакӣ Хон/Самир Хон ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Karnad2008&quot;&gt;{{Cite journal |last=Karnad |first=Raghu |date=21 January 2008 |title=Movie review: Halla Bol |url=https://books.google.com/books?id=SjEEAAAAMBAJ&amp;pg=PA70 |volume=48 |issue=3 |page=70 |journal=[[Outlook (Indian magazine)|Outlook]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Sunday]]''
| Раҷвир Рандҳара ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.tribuneindia.com/2008/20080126/ttlife1.htm |title=Ajay tries to be funny, but fails |last=Kaplish |first=Rajiv |date=26 January 2008 |work=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]] |access-date=13 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304034138/http://www.tribuneindia.com/2008/20080126/ttlife1.htm |archive-date=4 March 2016 |location=Chandigarh}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[U Me Aur Hum]]''
| Аҷай ||Инчунин коргардон, нависанда ва продюсер
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Pre-production&quot;&gt;{{Cite news |url=http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/review-u-me-aur-hum/story-cZjkTwTRX8WmXsQfMfUC7N.html |title=Review: U, Me Aur hum |last=Mohammed |first=Khalid |date=11 April 2008 |work=[[Hindustan Times]] |access-date=24 April 2017 |publisher=[[HT Media]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.rediff.com/movies/2008/apr/11hum.htm |title=Ajay Devgan does well in U Me Aur Hum |last=Sen |first=Raja |date=11 April 2008 |access-date=16 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160125211258/http://www.rediff.com/movies/2008/apr/11hum.htm |archive-date=25 January 2016 |work=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Haal-e-Dil]]''
| Худаш
| Намоиши махсус
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.hindustantimes.com/chunk-ht-ui-entertainmentsectionpage-bollwood/ajay-kajol-to-do-train-song/article1-316713.aspx |title=Ajay, Kajol to do 'train song' |last=[[Indo-Asian News Service]] |date=11 June 2008 |work=[[Hindustan Times]] |access-date=16 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150217120230/http://www.hindustantimes.com/chunk-ht-ui-entertainmentsectionpage-bollwood/ajay-kajol-to-do-train-song/article1-316713.aspx |archive-date=17 February 2015 |publisher=[[HT Media]] |location=New Delhi |accessdate=2021-03-26 |archivedate=2015-02-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150217120230/http://www.hindustantimes.com/chunk-ht-ui-entertainmentsectionpage-bollwood/ajay-kajol-to-do-train-song/article1-316713.aspx }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Mehbooba]]''
| Каран ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.tribuneindia.com/2008/20080907/spectrum/main8.htm |title=Affairs to remember |last=Dhawan |first=M.L. |date=7 September 2008 |work=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]] |access-date=13 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150213170258/http://www.tribuneindia.com/2008/20080907/spectrum/main8.htm |archive-date=13 February 2015 |location=Chandigarh}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Golmaal Returns]]''
| Гопал ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-national/tp-otherstates/strikes-a-chord-with-front-row-audience/article1367536.ece |title=Strikes a chord with front row audience |date=2 November 2008 |work=[[The Hindu]] |access-date=16 February 2015 |publisher=[[The Hindu Group]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2009
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[All the Best: Fun Begins]]''
| Прем Чопра ||Инчунин продюсер
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Nanda2014&quot;&gt;{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=orSeAwAAQBAJ&amp;pg=PT11 |title=Prem Naam hai mera Prem Chopra |last=Nanda |first=Rakita |date=19 March 2014 |publisher=Rupa Publications |isbn=978-81-291-3349-6 |page=11}}&lt;/ref&gt;
&lt;!-- |-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Naam (upcoming film)|Naam]]''
| 2009
| Shekhar/Michael/Amar Kumar || Delayed{{efn|fn=7|Due to financial crisis, the film faced indefinite delay.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.mid-day.com/articles/producer-sells-property-to-release-ajay-devgn-starrer/214781 |title=Producer sells property to release Ajay Devgn starrer |last=Asira |first=Tarannum |date=May 24, 2013 |website=Mid-day Group |publisher=[[Mid Day]] |access-date=December 2, 2015}}&lt;/ref&gt;}}
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/538398 |title=Bollywood version of Amadeus that defies plausibility |access-date=December 2, 2015 |publisher=[[Bollywood Hungama]]}}&lt;/ref&gt; --&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[London Dreams]]''
| Арҷун ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;ajuvillain&quot;&gt;{{Cite news |url=http://www.newindianexpress.com/entertainment/review/2009/oct/30/london-dreams-99579.html |title=London Dreams |last=Sampurn Media |date=30 October 2009 |work=[[The New Indian Express]] |access-date=1 December 2015}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 2010
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Teen Patti]]''
|Саннӣ ||Камео
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://ibnlive.in.com/news/teen-patti-is-stylish-but-loses-track/112197-47-77.html |title='Teen Patti' is stylish but loses track |last=Parande |first=Shweta |date=28 March 2010 |access-date=16 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121104103525/http://ibnlive.in.com/news/teen-patti-is-stylish-but-loses-track/112197-47-77.html |archive-date=4 November 2012 |publisher=[[CNN-IBN]] |accessdate=2021-03-26 |archivedate=2012-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121104103525/http://ibnlive.in.com/news/teen-patti-is-stylish-but-loses-track/112197-47-77.html |=https://web.archive.org/web/20121104103525/http://ibnlive.in.com/news/teen-patti-is-stylish-but-loses-track/112197-47-77.html }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Atithi Tum Kab Jaoge?]]''
| Пунит ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.tribuneindia.com/2010/20100121/ttlife1.htm |title=It's different: Atithi Tum Kab Jaoge? not slapstick comedy, says Ajay |last=[[Indo-Asian News Service]] |date=21 January 2010 |work=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]] |access-date=13 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150213160343/http://www.tribuneindia.com/2010/20100121/ttlife1.htm |archive-date=13 February 2015 |location=Chandigarh}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Raajneeti]]''
| Сураҷ Кумар ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref name=&quot;Dwyer2014&quot;&gt;{{Cite book |url=https://books.google.com/books?id=DqwBBQAAQBAJ&amp;pg=PT103 |title=Bollywood's India: Hindi Cinema as a Guide to Contemporary India |last=Dwyer |first=Rachel |date=15 June 2014 |publisher=Reaktion Books |isbn=978-1-78023-304-8 |page=103}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Once Upon a Time in Mumbaai]]''
|Султон Мирзо || Номзадӣ—Filmfare Award барои беҳтарин ҳунарпеша
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-cinemaplus/good-oldfashioned-dialogue-baazi/article554250.ece |title=Good old-fashioned dialogue baazi |last=Kamath |first=Sudhish |date=6 August 2010 |work=[[The Hindu]] |access-date=12 February 2015 |archive-url=https://archive.is/20150212152658/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-cinemaplus/good-oldfashioned-dialogue-baazi/article554250.ece |archive-date=12 February 2015 |publisher=[[The Hindu Group]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Aakrosh]]''
|Пратаб Кумар||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.asianage.com/movie-reviews/violent-gruesome-fare-delights-431 |title=Violent, gruesome fare that delights |last=Sharma |first=Suparna |date=18 October 2010 |work=[[The Asian Age]] |access-date=12 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150212192030/http://www.asianage.com/movie-reviews/violent-gruesome-fare-delights-431 |archive-date=12 February 2015 |accessdate=2021-03-26 |archivedate=2015-02-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150212192030/http://www.asianage.com/movie-reviews/violent-gruesome-fare-delights-431 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Golmaal 3]]''
| Гопал ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.hindustantimes.com/archives/ajay-devgn-gets-grungy-makeover-for-golmaal-3/article1-531200.aspx |title=Ajay Devgn gets grungy makeover for Golmaal 3 |date=15 April 2010 |work=[[Hindustan Times]] |access-date=16 February 2015 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20150217212633/http://www.hindustantimes.com/archives/ajay-devgn-gets-grungy-makeover-for-golmaal-3/article1-531200.aspx |archive-date=17 February 2015 |publisher=[[HT Media]] |location=New Delhi |accessdate=2021-03-26 |archivedate=2015-02-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150217212633/http://www.hindustantimes.com/archives/ajay-devgn-gets-grungy-makeover-for-golmaal-3/article1-531200.aspx }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Toonpur Ka Super Hero]]''
| Адитя ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/superhero-diaries/article1021063.ece |title=Superhero diaries |last=Naim |first=Faisal M. |date=31 December 2010 |work=[[The Hindu]] |access-date=12 February 2015 |archive-url=https://archive.is/20150212152623/http://www.thehindu.com/features/cinema/superhero-diaries/article1021063.ece |archive-date=12 February 2015 |publisher=[[The Hindu Group]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2011
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Yamla Pagla Deewana]]''
| Гӯянда ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://ibnlive.in.com/news/ten-things-you-did-not-know-about-ypd/140379-8-66.html |title=Ten Things You Did Not Know About 'YPD' |date=13 January 2011 |access-date=16 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110117092117/http://ibnlive.in.com/news/ten-things-you-did-not-know-about-ypd/140379-8-66.html |archive-date=17 January 2011 |publisher=[[CNN-IBN]] |accessdate=2021-03-26 |archivedate=2011-01-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110117092117/http://ibnlive.in.com/news/ten-things-you-did-not-know-about-ypd/140379-8-66.html |=https://web.archive.org/web/20110117092117/http://ibnlive.in.com/news/ten-things-you-did-not-know-about-ypd/140379-8-66.html }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Dil Toh Baccha Hai Ji]]''
| Нарен Аҳуҷа ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/movies/movie/465050/Dil-Toh-Baccha-Hai-Ji/cast |title=Dil Toh Baccha Hai Ji (2011) |work=[[The New York Times]] |access-date=10 March 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150403043252/https://www.nytimes.com/movies/movie/465050/Dil-Toh-Baccha-Hai-Ji/cast |archive-date=3 April 2015 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Ready]]''
| Раҷу || Камео
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.telegraphindia.com/1110604/jsp/entertainment/story_14067539.jsp |title=Enter, rajinikhan! |last=Roy |first=Priyanka |date=4 June 2011 |work=[[The Telegraph (Calcutta)|The Telegraph]] |access-date=16 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20110605024727/http://www.telegraphindia.com/1110604/jsp/entertainment/story_14067539.jsp |archive-date=5 June 2011 |publisher=[[ABP Group]] |location=Kolkata |accessdate=2021-03-26 |archivedate=2011-06-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110605024727/http://www.telegraphindia.com/1110604/jsp/entertainment/story_14067539.jsp }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Singham]]''
| Баҷирао Сингҳам || Номзадӣ—Filmfare Award барои беҳтарин ҳунарпеша 
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Singham-Movie-Review/articleshow/9309312.cms |title=Singham: Movie Review |last=Malani |first=Gaurav |date=22 July 2011 |work=[[The Times of India]] |access-date=12 February 2015 |publisher=[[The Times Group]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Rascals]]''
| Бҳагат ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Rascals-Movie-Review/articleshow/10231893.cms |title=Rascals: Movie Review |last=Malani |first=Gaurav |date=6 October 2011 |work=[[The Times of India]] |access-date=12 February 2015 |publisher=[[The Times Group]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2012
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Tezz]]''
| Акаш Рана ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.tribuneindia.com/2012/20120428/ttlife1.htm |title=First-day-first show: Of speed and action |last=Gupta |first=Vasudha |date=28 April 2012 |work=[[The Tribune (Chandigarh)|The Tribune]] |access-date=12 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304061403/http://www.tribuneindia.com/2012/20120428/ttlife1.htm |archive-date=4 March 2016 |location=Chandigarh}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;|''[[Bol Bachchan]]''
| Притҳвираҷ Рагҳуваншӣ ||Инчунин продюсер 
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-sundaymagazine/unabashedly-over-the-top/article3590207.ece |title=Unabashedly over the top |last=Baliga |first=Shashi |date=1 July 2012 |work=[[The Hindu]] |access-date=12 February 2015 |publisher=[[The Hindu Group]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Son of Sardaar]]''
| Ҷэссӣ ||Инчунин продюсер 
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.livemint.com/Leisure/3GAjK73v3Bb4fNRLRKcuXK/Film-Review--Son-of-Sardar.html |title=Film Review: Son of Sardaar |last=Sharma |first=Sanjukta |date=12 November 2012 |work=[[Mint (newspaper)|Mint]] |access-date=12 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150212163532/http://www.livemint.com/Leisure/3GAjK73v3Bb4fNRLRKcuXK/Film-Review--Son-of-Sardar.html |archive-date=12 February 2015 |publisher=[[HT Media]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;|''[[Makkhi]]''
| Падар &lt;small&gt;(овоз)&lt;/small&gt; ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Ajay-Devgn-to-dub-for-Rajamouli/articleshow/16575340.cms |title=Ajay Devgn to dub for Rajamouli |last=AS |first=Sashidhar |date=27 September 2012 |work=[[The Times of India]] |access-date=16 February 2015 |publisher=[[The Times Group]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;|''Save The Girl Child''
| style=&quot;text-align:center;&quot;|—
| Продюсер 
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.sify.com/news/musical-campaign-for-girl-child-news-lifestyle-ngku5sbffcesi.html |title=Musical campaign for girl child |last=IndiaBlooms News Service |date=10 June 2013 |publisher=[[Sify]] |location=Mumbai |access-date=10 May 2017 |accessdate=2021-03-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170823162943/http://www.sify.com/news/musical-campaign-for-girl-child-news-lifestyle-ngku5sbffcesi.html |archivedate=2017-08-23 }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2013
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Himmatwala]]''
| Равӣ ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.livemint.com/Opinion/tn7zIxxjWqvtyj21ObRjgL/Ive-seen-Himmatwala-twicecan-you.html |title=I've seen 'Himmatwala' twice—can you? |last=Sampath |first=G. |date=4 April 2013 |work=[[Mint (newspaper)|Mint]] |access-date=12 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150212164147/http://www.livemint.com/Opinion/tn7zIxxjWqvtyj21ObRjgL/Ive-seen-Himmatwala-twicecan-you.html |archive-date=12 February 2015 |publisher=[[HT Media]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Satyagraha]]''
|Манав Рагҳвендра ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.rediff.com/movies/review/review-satyagraha-fails-miserably/20130830.htm |title=Review: Satyagraha fails miserably |last=Zore |first=Prasanna D |date=30 August 2013 |access-date=12 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150212164640/http://www.rediff.com/movies/review/review-satyagraha-fails-miserably/20130830.htm |archive-date=12 February 2015 |work=[[Rediff.com]] |location=Mumbai}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Mahabharat]]''
| Арҷун &lt;br /&gt;&lt;small&gt;(овоз)&lt;/small&gt; ||Филми тасвирӣ 
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.mumbaimirror.com/entertainment/bollywood/Deepti-Naval-is-Kunti-in-Mahabharat/articleshow/23661825.cms |title=Deepti Naval is Kunti in Mahabharat |last=Pathak |first=Ankur |date=8 October 2013 |work=[[Mumbai Mirror]] |access-date=12 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131011030553/http://www.mumbaimirror.com/entertainment/bollywood/Deepti-Naval-is-Kunti-in-Mahabharat/articleshow/23661825.cms |archive-date=11 October 2013 |publisher=[[The Times Group]] |accessdate=2021-03-26 |archivedate=2013-10-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131011030553/http://www.mumbaimirror.com/entertainment/bollywood/Deepti-Naval-is-Kunti-in-Mahabharat/articleshow/23661825.cms }}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2014
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Singham Returns]]''
| Баҷирао Сингҳам||Инчунин ҳунарпеша
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.thehindu.com/entertainment/kareena-kapoor-wanted-yo-yo-honey-singh-song-in-singham-returns-rohit-shetty/article6304237.ece |title=Kareena wanted Honey Singh song: Rohit Shetty |last=[[Indo-Asian News Service]] |date=11 August 2014 |work=[[The Hindu]] |access-date=12 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20141205090644/http://www.thehindu.com/entertainment/kareena-kapoor-wanted-yo-yo-honey-singh-song-in-singham-returns-rohit-shetty/article6304237.ece |archive-date=5 December 2014 |publisher=[[The Hindu Group]] |location=Mumbai}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Action Jackson]]''
| Вишӣ / Ҷай ||
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.firstpost.com/bollywood/censoring-comedy-central-earth-action-jackson-certified-ua-1837073.html |title=Censoring Comedy Central: How on earth is Action Jackson certified U/A? |last=Pal |first=Deepanjana |date=6 December 2014 |work=[[Firstpost]] |access-date=12 February 2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141206081644/http://www.firstpost.com/bollywood/censoring-comedy-central-earth-action-jackson-certified-ua-1837073.html |archive-date=6 December 2014 |publisher=[[Network 18]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Vitti Dandu]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot;|—
| Продюсер; Филми [[забони маротҳӣ]]
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/Ajay-Devgn-Akshay-Kumar-Riteish-Deshmukh-Shreyas-Talpade-Singham/articleshow/40183841.cms |title=Now Ajay Devgn to turn Marathi filmmaker |last=Kulkarni |first=Pooja |date=13 August 2014 |work=[[The Times of India]] |access-date=16 February 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20140816152432/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/marathi/movies/news/Ajay-Devgn-Akshay-Kumar-Riteish-Deshmukh-Shreyas-Talpade-Singham/articleshow/40183841.cms |archive-date=16 August 2014 |publisher=[[The Times Group]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2015
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Hey Bro]]''
| Худаш ||Намоиши махсус дар суруди &quot;Birju&quot;
|style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.thehindu.com/features/metroplus/a-double-take-on-twins/article6933010.ece |title=A double take on twins |last=Rodricks |first=Allan Moses |date=25 February 2015 |work=[[The Hindu]] |access-date=6 July 2015 |publisher=[[The Hindu Group]] |location=Bengaluru}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;|''[[Drishyam]]''
| Виҷай ||
|style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/ajay-devgn-turns-family-man-for-drishyam/ |title=Ajay Devgn turns family man for 'Drishyam' |date=1 June 2015 |work=[[The Indian Express]] |access-date=2 June 2015 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20150601235049/http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/ajay-devgn-turns-family-man-for-drishyam/ |archive-date=1 June 2015 |publisher=[[Indian Express Limited]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2016
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;|''[[Fitoor]]''
| Моазам ||Камео
|style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |title=Fitoor, daal and dil ka haal |date=27 February 2016 |work=[[The News International]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.metacritic.com/movie/fitoor/details |title=Fitoor Details and Credits |date=12 February 2016 |publisher=[[Metacritic]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot;  style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Shivaay]]''
| Шивай ||Инчунин коргардон, нависанда ва продюсер
| style=&quot;text-align:center;&quot;|&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Ajay-Devgn-talks-about-Shivaay/articleshow/53652472.cms |title=Ajay Devgn talks about 'Shivaay' |date=28 January 2017 |work=[[The Times of India]] |access-date=28 April 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161006170412/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Ajay-Devgn-talks-about-Shivaay/articleshow/53652472.cms |archive-date=6 October 2016 |publisher=[[The Times Group]]}}&lt;/ref&gt;

|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2017
!scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Guest iin London]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot;| Аҷай || Камео
|style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.filmfare.com/reviews/movie-review-guest-iin-london-22118.html |title=Guest Iin London Movie Review&amp;nbsp;– Unoriginal and uninspiring |last=Gupta |first=Rachit |date=7 July 2017 |work=[[Filmfare]] |access-date=9 July 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20170710051317/http://www.filmfare.com/reviews/movie-review-guest-iin-london-22118.html |archive-date=10 July 2017 |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Baadshaho]]''
| Бҳараҷ ||
|style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Ajay-Devgn-announces-the-release-date-of-Baadshaho-with-a-philosophical-message/articleshow/55871887.cms |title=Ajay Devgn announces the release date of 'Baadshaho' |date=9 December 2016 |work=[[The Times of India]] |access-date=28 April 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20161209084054/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Ajay-Devgn-announces-the-release-date-of-Baadshaho-with-a-philosophical-message/articleshow/55871887.cms |archive-date=9 December 2016 |publisher=[[The Times Group]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Poster Boys]]''
| Худаш|| | Овоз; камео
|style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.mid-day.com/articles/ajay-devgn-lends-voice-to-shreyas-talpade-next-film-poster-boys-trailer-bollywood-news/18446187 |title=Ajay Devgn Lends Voice To Shreyas Talpade's Next Film 'Poster Boys' |last=Parkar |first=Shaheen |date=24 July 2017 |work=[[Mid Day]] |access-date=10 October 2018 |accessdate=2021-03-26 |archivedate=2019-04-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190416160925/https://www.mid-day.com/articles/ajay-devgn-lends-voice-to-shreyas-talpade-next-film-poster-boys-trailer-bollywood-news/18446187 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Golmaal Again]]''
| Гопал ||
|style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.hindustantimes.com/movie-reviews/golmaal-again-movie-review-ajay-devgn-offers-a-laugh-riot-this-diwali/story-PXmxVB1yTkNzew6KyHziGM.html |title=Golmaal Again movie review: Ajay Devgn, Rohit Shetty blend horror and melodrama with comedy |last=Kaushal |first=Sweta |date=22 October 2017 |work=[[Hindustan Times]] |access-date=10 October 2018 |publisher=[[HT Media]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2018
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot;| ''[[Aapla Manus]]''
| Худаш||Филми маратҳӣ; продюсер; камео
|style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://www.freepressjournal.in/entertainment/ajay-devgns-first-marathi-film-titled-aapla-manus/1192754 |title=Ajay Devgn's first Marathi film titled 'Aapla Manus' |last=[[Indo-Asian News Service]] |date=25 December 2017 |work=[[The Free Press Journal]] |access-date=25 December 2017 |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20171225144942/http://www.freepressjournal.in/entertainment/ajay-devgns-first-marathi-film-titled-aapla-manus/1192754 |archive-date=25 December 2017 |df=dmy-all}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;| ''[[Raid]]''
| Амай Патнаик ||
|style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/raid-ajay-devgn-saurabh-shukla5097497/ |title=Raid: Five reasons to watch Ajay Devgn and Saurabh Shukla starrer |last=Jalan |first=Shivangi |date=15 March 2018 |work=[[The Indian Express]] |access-date=9 October 2018 |location=New Delhi}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;| ''[[Helicopter Eela]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot;|—|| Продюсер 
|style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/ajay-devgn-apologises-for-missing-lyricist-s-name-from-helicopter-eela-trailer/story-DN4pbIx7FcdN9lEKzKS6HM.html |title=Ajay Devgn apologises for missing lyricist's name from Helicopter Eela trailer |last=[[Indo–Asian News Service]] |date=6 August 2018 |work=[[Hindustan Times]] |access-date=9 October 2018 |publisher=[[HT Media]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;| ''[[Simmba]]''
| Баҷирао Сингҳам
| Камео
|style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.timesnownews.com/entertainment/news/bollywood-news/article/ajay-devgn-to-shake-a-leg-with-ranveer-singh-and-sara-ali-khan-in-simmba-details-inside/326372 |title=Times Now article: &quot;Ajay Devgn to shake a leg with Ranveer Singh and Sara Ali Khan in Simmba?&quot; |website=TimesNowNews |language=en |access-date=2018-11-21}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.timesnownews.com/entertainment/news/bollywood-news/article/simmba-trailer-of-ranveer-singh-sara-ali-khan-s-film-to-release-on-december-3/312070 |title=Simmba: Trailer of Ranveer Singh, Sara Ali Khan's film to release on December 3? {{!}} Bollywood News |access-date=2018-11-21 |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2019
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left| ''[[Total Dhamaal]]''
| Гудду Растогӣ|| Инчунин продюсер 
|style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.indiatoday.in/movies/bollywood/story/total-dhamaal-anil-kapoor-madhuri-dixit-anil-kapoor-ajay-devgn-aamir-khan-muhurat-photos-1130443-2018-01-09 |title=Madhuri Dixit, Anil Kapoor and Ajay Devgn on sets of Total Dhamaal will take you back to the 90s |date=9 January 2018 |work=[[India Today]] |access-date=9 October 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/ajay-devgn-kicks-off-total-dhamaal-with-regulars-and-new-entrants-anil-kapoor-madhuri-dixit-boman-irani/articleshow/62423035.cms |title=Ajay Devgn kicks off Total Dhamaal with regulars and new entrants Anil Kapoor, Madhuri Dixit, Boman Irani |last=Coutinho |first=Natasha |date=9 January 2018 |work=[[Mumbai Mirror]] |access-date=9 October 2018 |publisher=[[The Times Group]]}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/ajay-devgn-to-play-the-lead-in-total-dhamaal/articleshow/58994959.cms |title=Ajay Devgn to play the lead in Total Dhamaal |last=Iyer |first=Meena |date=5 June 2017 |work=[[Mumbai Mirror]] |access-date=9 October 2018 |publisher=[[The Times Group]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;| ''[[De De Pyaar De]]''
| Ашиш Меҳра ||
|style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/movie-review/de-de-pyaar-de-movie-review-rating-ajay-devgn-5732787/|title=De De Pyaar De movie review: This Ajay Devgn-Rakul Preet film is a mixed bag|date=18 May 2019}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2020
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;| ''[[Tanhaji]]''  
| Танаҷӣ Малусаре ||Инчунин продюсер 
|style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/bollywood/260918/ajay-devgns-much-anticipated-war-film-taanaji-finally-goes-on-floor.html |title=Ajay Devgn's much-anticipated war film Taanaji finally goes on floors |last=[[Asian News International]] |date=26 September 2018 |work=[[Deccan Chronicle]] |access-date=9 October 2018}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |url=http://zeenews.india.com/bollywood/ajay-devgn-starts-shooting-for-taanaji-the-unsung-warrior-2143475.html |title=Ajay Devgn starts shooting for Taanaji: The Unsung Warrior |date=25 September 2018 |access-date=9 October 2018 |publisher=[[Zee News]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left; | ''[[Chhalaang]]'' 
| style=&quot;text-align:center;&quot;|—|| Продюсер 
|style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.hindustantimes.com/bollywood/rajkummar-rao-hansal-mehta-team-up-for-comedy-turram-khan-nushrat-bharucha-is-leading-lady/story-unWzlEpbTUok9PXVlD7PvO.html |title=Rajkummar Rao, Hansal Mehta team up for comedy Turram Khan, Nushrat Bharucha is leading lady |last=[[Press Trust of India]] |date=10 September 2018 |work=[[Hindustan Times]] |access-date=9 October 2018 |publisher=[[HT Media]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;8&quot; |2021
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left;&quot; | ''[[Tribhanga]]''

| style=&quot;text-align:center;&quot; |—|| Продюсер 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Kajol's digital debut with Netflix's Tribhanga set for January 2021 premiere : Bollywood News|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/kajols-digital-debut-with-netflixs-tribhanga-set-for-january-2021-premiere/|access-date=2020-12-27|website=Bollywood Hungama}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot;| ''[[The Big Bull]]''
| style=&quot;text-align:center;&quot; |—|| Продюсер 
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://m.timesofindia.com/entertainment/hindi/bollywood/news/abhishek-bachchan-starts-filming-for-ajay-devgns-production-the-big-bull/amp_articleshow/71155019.cms |title=Abhishek Bachchan starts filming for Ajay Devgn's production 'The Big Bull' |date=17 September 2019 |work=[[Times of India]] |access-date=17 September 2019 }}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Sooryavanshi]]''
| Баҷирао Сингҳам
| Камео
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref name=&quot;https&quot;&gt;{{Cite web |url=https://www.timesnownews.com/entertainment/news/bollywood-news/article/ajay-devgn-to-shake-a-leg-with-ranveer-singh-and-sara-ali-khan-in-sooryawanshi-details-inside/326372 |title=Times Now article: &quot;Ajay Devgn to shake a leg with Ranveer Singh and Sara Ali Khan in Simmba?&quot; |website=TimesNowNews |language=en |access-date=6 December 2018 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;timesnownews.com&quot;&gt;{{Cite news |url=https://www.timesnownews.com/entertainment/news/bollywood-news/article/simmba-trailer-of-ranveer-singh-sara-ali-khan-s-film-to-release-on-december-3/312070 |title=Simmba: Trailer of Ranveer Singh, Sara Ali Khan's film to release on December 3? {{!}} Bollywood News |access-date=6 December 2018  |language=en-GB}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot;| ''[[Gangubai Kathiawadi]]''
|Карим Лала || Камео
|style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite news|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/scoop-ajay-devgn-allots-10-days-sanjay-leela-bhansali-gangubai-kathiawadi-play-karim-lala|title=SCOOP: Ajay Devgn allots 10 days to Sanjay Leela Bhansali for Gangubai Kathiawadi; to play Karim Lala|publisher=Bollywood Hungama|date=8 February 2021|access-date=10 February 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; align=&quot;left&quot;  |''[[RRR]]''
|
| [[Забони телугу|Дебют дар филми телугу]] &lt;br&gt;Камео
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref name=&quot;https&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;timesnownews.com&quot; /&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left; | ''[[Maidaan]]''
| Устод Сайид Абдулраҳим || 
|style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood/maidaan-new-release-date-ajay-devgn-s-sports-drama-to-release-in-independence-week-2021-631504|title=Maidaan New Release Date: Ajay Devgn's sports drama to release in Independence Week 2021|publisher=India Tv News|date=4 July 2020|access-date=4 July 2020}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left; | ''[[Bhuj: The Pride of India]]''
| Виҷай Карник || 
|style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |url=https://www.firstpost.com/entertainment/bhuj-the-pride-of-india-goes-on-floors-in-hyderabad-sanjay-dutt-starts-shooting-for-war-drama-6875441.html |title=Bhuj: The Pride of India goes on floors in Hyderabad; Sanjay Dutt starts shooting for war drama |date=25 June 2019 |work=Firstpost |access-date=25 June 2019}}&lt;/ref&gt; q
|-
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left; | ''[[Thank God]]''
|  || 
|style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://www.bollywoodhungama.com/news/features/ajay-devgn-sidharth-malhotra-starrer-thank-god-goes-floor|title=Ajay Devgn and Sidharth Malhotra starrer Thank God goes on floor|publisher=Bollywood Hungama|date=21 January 2021|access-date=21 January 2021}}&lt;/ref&gt;
|-
|2022
! scope=&quot;row&quot; style=&quot;text-align:left; | ''MayDay''
| || Коргардон ва продюсер
|style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/ajay-devgn-begins-the-shooting-of-his-directorial-mayday-in-hyderabad-film-to-release-on-eid-2022-weekend|title=Ajay Devgn begins the shooting of his directorial MayDay in Hyderabad, film to release on Eid 2022 weekend |date=11 December 2020|website=Bollywood Hungama|language=en}}{{2022 - Drishyam 2 [TBA]}}&lt;/ref&gt;
|}

== Ҷоизаҳо ==
Инҷо [[:en:List of awards and nominations received by Ajay Devgn|феҳристи ҷоизаву мукофотҳои бадастовардаи Аҷай Девган]] бо [[забони англисӣ]] оварда шудааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
{{Authority control}}

[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Ҳиндустон]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ҳиндӣ]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Кинопродюсерҳои Ҳиндустон]]</text>
      <sha1>1acm8tuusavw7ks3qdaeibzll8klhjf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Буддоия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>13263</id>
    <revision>
      <id>1487019</id>
      <parentid>1486993</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T18:56:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1487019</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16758" sha1="q5kvtvog4v1nejoi5pnsb4o7d9320ut" xml:space="preserve">'''Буддоия''' — таълимоти динию фалсафист, ки асрҳои VI–V то мелод дар Ҳинди Қадим ба вуҷуд омада, зимни инки­шо­фаш баробари масеҳият ва ислом ба дини ҷаҳонӣ табдил ёфт. 

== Пайдоиш, густариш ва манбаъҳои асосии буддоия ==
Муассиси буддоия шоҳзодаи Ҳинд [[Сиддхартха Гаутама (Буддо)|Сиддҳартҳа Гаутама]] буд, ки баъдтар ''Будда'' ном гирифт. Буддоия дар шимолу [[Ҳиндустони Шарқӣ|шарқи Ҳин­дустон]] дар ноҳияҳои фарҳангии қабл аз браҳманӣ арзи ву­ҷуд намуд ва дар замони салтанати бузургтарин шоҳи Ҳинд [[Ашока]] (асрҳои III–II то мелод) дар саросари ҳавзаи дарёҳои [[Ҳинду (дарё)|Ҳин­ду]] [[Ганг (дарё)|Ганг]] ва дигар минтақаҳои Ҳиндустон, ба ҷуз қисмати ҷану­бии он, интишор ёфт. Дар аввали асри I то мелод Буддоия ба авҷи ин­кишоф расида, ба сарзаминҳои берун аз ҳудуди Ҳин­дус­тон нуфуз кард. Китоби асосии муқаддаси буддоиён «Трипитака» («Се сабад») буда, аз се қисм – Винаипитака («сабади ахлоқ»), Сутта-питака («сабади сутра») ва Абҳидҳам-питака («сабади дҳарма») иборат аст.

== Интишори буддоия дар Осиёи Марказӣ ва Балх ==
Тақрибан дар ҳамин давра Буддоия ба самти [[Осиёи Марказӣ]] русух кард ва таъсираш то ба шаҳри Балх расид. Дар Осиёи Марказӣ катибаҳои асрҳои II–I то мелод дар деҳаи Даршайи Бадахшон, ҳайкалчаҳо ва муҷассамаи 11-метраи Будда дар Аҷинатеппа мансуб ба бозёфтҳои буд­доиянд. Дар Афғо­нис­тон низ маъбадҳои буддоӣ вуҷуд дош­танд. Александр Полиҳистори юнонӣ, ки солҳои 80–60 то мелод дар ин сарзамин зиндагӣ кардааст, аз мавҷу­ди­яти пайравони Буддоия дар Балх ёд кардааст. Подшоҳи Селевкиён Антиохи II ҳанӯз дар асри II то мелод бо хоҳиши Ашока дастуре содир кард, ки мувофиқи он дар ҳудуди давлатдории Селевкиён сохтани маъбадҳои буддоӣ барои пайравони Буддоия иҷозат дода мешуд. Олими эронӣ Абдулъазими Ризоӣ муътақид аст, ки Балх яке аз марказҳои муҳимми Буддоия ба шумор мерафт ва маъбади «Навбаҳор» мутааллиқ ба дини буддоӣ будааст. Сайёҳи Чин Хвон Тсинг (629–645), ки мушоҳиди ҳол буд, мавҷуд будани дайр­ҳои буддоӣ ва роҳибони онҳоро дар Балх таъйид ва тасдиқ кардааст.

== Густариши дин ба сӯи Чин ва Сибир ==
Пас аз роҳ ёфтани Буддоия ба Чин дар асри 1 то мелод гурӯҳе аз донишмандони буддоии эронӣ барои таблиғи Буддоия ба Чин рафтанд ва китоби муқаддаси Буддоияро ба чинӣ тарҷума намуданд. Интишори Буддоия ба самти шарқ то Сибир идома ёфт, ки аҳолии Хуросон рақибони Буддоияро шаман ва дини эшонро шамания меномиданд. [[Абурайҳони Берунӣ]] ин нуктаро дар асараш «Мо ли-л-Ҳинд» таъйид намудааст.

Дар фалсафаи Буддоия сухане дар бораи хилқату офариниш ва ваҳдату тавҳид намеравад. Тибқи таълимоти он ҳеч чиз ба як вазъу ҳол боқӣ намемонад ва ҳама чиз мунтазам дар ҳаракат буда, дар натиҷаи ҳаракати мусбату манфӣ ҳаёт идо­ма меёбад. Авлоди башару ҳайвонот худ ба худ ба ву­ҷуд меоянд ва насли худро идома медиҳанд. Замон ба сурати доираи мутаҳаррике амал мекунад, ки мабдаъу маоди он маълум нестанд. Он нисбӣ аст ва марги инсон поини зин­дагии ӯ нахоҳад буд.

== Асосҳои фалсафӣ ва 8 зинаи ахлоқии буддоия ==
Буддоия панҷ асли асосии ахлоқӣ дорад: 1) мавҷудоти зиндаро беҷон кардан нашояд; 2) чизе, ки ба инсон тааллуқ надорад, соҳибӣ накунад; 3) чизе, ки инсонро ба ҳолати мас­тӣ меорад, нанӯшад; 4) наёлондани забон ба дурӯғ; 5) худ­дорӣ кардан аз зинову фисқу фуҷур. Инсон бояд дар ҳа­ё­таш барои расидан ба «нирвана» (нестӣ ва хомӯшии мутлақи фард дар майлҳо ва шаҳват) аз 10 банди тааллуқоти инҷа­ҳонӣ – пиндори ношоиста, шакку дудилагӣ, дилбастагӣ ба одобу русуми маҳз, комҷӯӣ, бадхоҳӣ, ташнагӣ ба вуҷуди мод­дии латиф, ташнагӣ ба вуҷуди ғайримоддӣ, кибру ғу­рур, беоромӣ ва нодонӣ озод шавад. Барои чунин озодӣ зинаи аввал шинохти решаҳои кирдори дурусти инсон аст. Зинаи дуюм андеша мебошад, ки он ду гуна мешавад – инҷаҳонӣ ва бартар аз инҷаҳонӣ. Ба аввалӣ андешаи озод аз шахсияту бадхо­ҳиву ситам мансуб буда, натиҷаи он ху­бу некӯ хоҳад буд. Ҳар қадар ин андеша бохирадонаву дақиқ­тар шавад, ба роҳи муқаддас рӯ меоварад ва ба андешаи бартар аз инҷаҳонӣ табдил меёбад. Зинаи сеюм ба гуфтори инсон вобаста буда, масъалаҳои худдорӣ аз ду­рӯғ, бадгӯӣ, дуруштгӯиро дар бар мегирад. Пас аз он зинаи чаҳорум меояд, ки кирдори дуруст ба инсонро тал­қин карда, ӯро ба худдорӣ аз дуздӣ, зинокорӣ ва дигар аъмо­ли бад бозмедорад. Зинаи панҷум зиндагии дуруст аст, ки даст кашидан аз мардумфиребӣ, хиёнат, рибо­хо­рӣ, шуъбадабозӣ ва ғайраро ба инсон пешниҳод мекунад. Зи­наи шашум ба кӯшиши ин­сон вобаста аст, ки дар он ӯ бояд барои пирӯзию шукуфоии зиндагии худ мунтаҳои кӯшишро бо истифода аз не­рӯи шахсӣ ба харҷ диҳад. Ога­ҳии дуруст зинаи ҳафтум ба шумор меравад, ки он шомили огоҳӣ барои расидан ба покӣ ва поини ранҷу андӯҳ, ворид шудан ба роҳи росту дуруст ва воқеият бахшидан ба «нирвана» мебошад. Зинаи ҳаш­тум якдилӣ дар андешаву гуфтору рафтор ва кӯшишу муҷодила аст. Дар маҷ­мӯъ ин 8 зинаи ахлоқӣ инсонро ба мақоми «араҳати» мерасонад ва инсон ба марди арзанда, айёри комил ва шахси вораста табдил меёбад.

== Чаҳор «ҳақиқати асил» ва назарияи маърифат ==
Хусусияти асосии Буддоия ҷиҳати ахлоқӣ ва амалии он аст. Буддоия аз оғози пайдоиш на фақат ба ҷиҳатҳои зоҳирии маорифи динӣ, аз қабили маросим ва русуму одоби ойинӣ му­қобил баромад, балки анъанаву аҳкоми браҳманию ведоиро низ напазируфт ва масъалаи ҳастии инсонро дар мадди аввал гузошт. Рукни асосӣ ва мундариҷаи таълимоти Буддоия тар­ғиби шадиди чаҳор «ҳақиқати асил» мебошад: мавҷу­ди­яти ранҷу азоб, сабаби азоб, озодшавӣ аз азоб ва роҳи озод­шавӣ аз ранҷу азобу мусибат. Зеро Буддоия зода шуданро ранҷу азоб, пириро ранҷу азоб, маргро ранҷу азоб, андӯҳ, зорӣ, дарду навмедиро ҳама ранҷу азоб ва ба орзу нарасиданро низ ранҷу азоб дар ин олам медонад. Буддоия ранҷу озодиро ҳолатҳои гуногуни ҳастии ягона медонад, ранҷу азоб ҳолати ҳастии зоҳиршуда ва озодӣ ҳолати ҳастии ҳанӯз зоҳирнашуда ва билқувва аст. Ин ду мақулаи ахлоқии Буддоия бидуни якдигар вуҷуд дошта наметавонанд. Дар оғози пай­­доиши Буддоия ранҷу озодӣ бештар ҳамчун ҳолати равонӣ ар­з ёбӣ мешуданд, вале онҳо дар шакли иртиқоёфта як во­қе­и­яти кайҳониро ифода менамуданд.

Буддоия озодиро, пеш аз ҳама, аз нест кардани майлу хоҳиш ва ҳавою ҳавасҳои инсон, фурӯ нишондани шавқу рағбати ӯ иборат медонад. Роҳи миёнае, ки Буддоия пешниҳод мекунад, ҳам ба ҳаловати ҳиссӣ дода шудан ва ҳам комилан фурӯ нишондани чунин ҳаловат дар инсон аст: «Касе, ки бар шаҳватҳои худ ғолиб ояд, ҳатто Худо ҳам наметавонад ӯро мағлуб кунад. Дар ин ҷаҳон фақат касе ором зиста метавонад, ки нафси саркашро ром карда бошад». Ормони ахло­қии Буддоия зарар нарасондан ба атрофиён (аҳинса) мебошад, ки он аз ҳалимиву хайрхоҳӣ ва ҳисси қаноатмандии комили ин­сон бармеояд.

Дар назарияи маърифат Буддоия тафовути байни донишҳои ҳис­сӣ ва ақлиро аз миён бардошта, тафаккури муроқи­бави (медитатсия)-ро пешниҳод намуд, ки тасаввуроти томми ҳас­тиро дар бар дорад. Ин тарзи тафаккур на фақат во­ситаи асосии маърифати олам, балки яке аз воситаҳои дигаргунсозии равони инсонро низ таъмин хоҳад кард. Иродаи «Ман» дар Буддоия ҳамчун ягонагии рӯ­ҳию ҷисмӣ аз субъекти фалсафӣ дида, бештар ба шахси амалан фаъол (руҳан ва ҷисман) ишора мекунад.

Тибқи таълимоти Буддоия тамоми мавҷудот ба субъект вобаста набуда, аҳаммияти мутлақ надорад ва дар айни замон шахс бевосита аз эҷодкорӣ маҳрум аст. Аз ин нукта бармеояд, ки аз як тараф, Худо ҳамчун вуҷуди олӣ сиришти инсон (олам) аст, аз тарафи дигар, ба Худо ҳамчун холиқу наҷотбахш ё худ вуҷуди олии муфориқ эҳтиёҷе нест. Вуҷуд надоштани тавҳиду санавият, хилқати олам ва ғайра аз ҳамин нуктаи таълимоти Буддоия сар задааст. Буддоия нирванаро ба Будда, ки аз таҷассуми ормони (идеал)-и маънавӣ ба таҷассуми шахсӣ табдил ёфта, мавзӯи асосии маърифати динӣ гардидааст, айният меди­ҳад. Шумораи илоҳа­ҳои буддоӣ аз ҳисоби ба он дохил на­мудани ҳар гуна мав­ҷудоти асотирӣ афзудааст ва аз оғо­зи ташаккули Буддоия роҳи­бони зиёди буддоӣ арзи вуҷуд на­му­данд, ки бо мурури замон як ташкилоти диниро ба вуҷуд оварданд.

== Шохаҳо, вижагиҳои иҷтимоӣ ва таърихӣ ==
Буддоия ҳа­нӯз дар аввали пайдоишаш ба 18 фирқа, ва­ле дар ибтидои асри 1 мелод он ба ду шохаи асосӣ – ҳинаяна ва ма­ҳаяна ҷудо шуд. Дар асрҳои I–IV м. мактабҳои асосии динию фалсафии Буддоия дар дохили ин ду шохаи асосӣ ташаккул ёфтанд. Буддоия ҳанӯз дар аввали пайдоишаш сохти кас­тавӣ дар Ҳиндро, ки браҳмания ҷорӣ карда буд, бекор кард ва ин баробарии аъзои ҷомеа дар сарзаминҳое, ки Буддоияро қабул карда буданд, як навъ ҳамоҳангии демократиро ба вуҷуд овард. Мухторияти мутлақи шахс ва зарурати озодии инсон аз ранҷу азоб ҳамоҳангии демократиро тақвият бахшиданд. Буддоия дар ташаккули ҳиндуия таъсири зиёд расонда, ҷояшро ба он дод ва то асри XII дар Ҳиндустон қариб тамоман аз байн рафт, вале дар дигар сарзамину давлатҳо вуҷуд дошт.

== Вазъи муосири буддоия ва бовории пайравони он ==

Буддоия ҳоло дар [[Бирма]], [[Лаос]], [[Камбоҷа]], [[Таиланд]], [[Хитой]], [[Таб­бат]], [[Ҷопон]], [[Ҷумҳурии Корея|Корея]], [[Непал]] вуҷуд дорад. Ташкилоти аз ҳама бонуфузи буддоӣ «Ихвонияи ҷаҳонии буддоиён» соли 1950 ташкил шуда буд. Буддоиён муътақиданд, ки аз аввали хил­қат то кунун 23 Будда – ҳакиму равшанфикр зуҳур кар­да, дунёро аз зулму зӯрӣ пок кардаанд. Буд­даи 24-ум, ки охирин Будда ва мавҷуди оянда аст, рӯ­зе хоҳад омад, дунёро пур аз адлу дод хоҳад кард ва дун ёи тозае падид хоҳад овард, ки дорои ҳамаи некиҳову ху­биҳо хо­ҳад буд. 

== Адабиёт ==
{{reflist}}
* {{ЭМТ|Буддоия|3|муаллиф=М. Ҳазратқулов, И. Давлатов.}}
{{Дин}}</text>
      <sha1>q5kvtvog4v1nejoi5pnsb4o7d9320ut</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Абдулғаффор Раҳмонзода</title>
    <ns>0</ns>
    <id>21339</id>
    <revision>
      <id>1487022</id>
      <parentid>1486837</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T23:12:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1487022</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12594" sha1="75xlw5p0e3dydzktabk7p4ysi8cq2au" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ}}
'''Раҳмонзода Абдулғаффор Азиз''' (зод. [[29 март]]и [[1961]], [[деҳаи Андароб]]и [[ноҳияи Кӯлоб]]) — ходими давлатӣ, Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2015-2020), узви Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2014-2015)

== Зиндагинома ==
Абдулғаффор Раҳмонзода 29 марти соли 1961 дар деҳаи Андароби шаҳри Кӯлоб, таваллуд ёфтааст. Миллаташ тоҷик. Ӯ соли 1978 мактаби миёнаи № 11 шаҳри Кӯлобро хатм намудааст.
Соли 1978 ба Донишгоҳи инженерҳои ирригатсия ва механизатсияи хоҷагии қишлоқи шаҳри Тошканд дохил шуда, онро соли 1983 бо ихтисоси инженер-заминсоз хатм намудааст. Соли 2002 Донишгоҳи миллии Тоҷикистонро бо ихтисоси &quot;Иқтисодчӣ&quot; хатм намудааст.

== Корнома ==
Солҳои 1983—1984 ба ҳайси иқтисодчии гурӯҳ оид ба татбиқи пешравии илм ва техникаи Раёсати кишоварзии вилояти Кӯлоб кор кардааст.
Аз соли 1984 то соли 1988 дар вазифаҳои Котиби кумитаи комсомолии хоҷагии ба номи Жданови ноҳияи Кӯлоб, инструктори шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Кӯлоб, Мудири Шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии шаҳри Кӯлоб, Инструктори Шуъбаи ташкилотҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Брести Ҷумҳурии Белоруссия, Мудири Кобинети корҳои комсомолии Кумитаи комсомолии вилояти Кӯлоб, Инструктори шуъбаи ташкилии Кумитаи ҳизби коммунисти шаҳри Кӯлоб фаъолият намудааст.

Аз соли 1988 то соли 1993 дар вазифаҳои Котиби якуми Кумитаи комсомолии шаҳри Кӯлоб ва Раиси Иттифоқи ҷавонони шаҳри Кӯлоб интихоб гардида, кор намудааст.
Таи солҳои 1993—1996 дар вазифаҳои Мудири Сектори аграрии Корпоратсияи истеҳсолии «Кӯлоб» ва Директори Корхонаи муштараки «Ориёно» кор намудааст.
Аз соли 1996 то соли 2005 дар вазифаҳои мутахассис ва Сардори шуъбаи инвеститсияҳои хориҷии Раёсати ташкил ва ҳамоҳангсозии робитаҳои хориҷии Вазорати иқтисод ва робитаҳои иқтисоди хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Сардори шуъбаи инвеститсияҳои берунаи Раёсати сиёсати сармоягузории Вазорати иқтисод ва робитаҳои иқтисоди хориҷии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Сардори Раёсати инвеститсияҳои хориҷии Вазорати иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон фаъолият намудааст.
Соли 2001 Донишгоҳи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистонро бо ихтисоси иқтисодчӣ хатм намудааст.

Аз соли 2005 то соли 2006 бо қарорҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаҳои муовини Вазири иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон ва муовини Вазири рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон кор намудааст.
Таи солҳои 2009—2010 бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаи муовини аввали Раиси Кумитаи давлатии сармоягузорӣ ва идораи амволи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон адои хидмат намудааст.
Солҳои 2010—2012 дар вазифаи муовини Раиси вилояти Хатлон кор намуда, вакили Маҷлиси вакилони халқи вилояти Хатлон интихоб гардидааст.
Аз соли 2012 то соли 2015 бо Фармонҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар вазифаи иҷрокунандаи Раис ва Раиси шаҳри Кӯлоб фаъолият намуда, вакили Маҷлиси вакилони халқи шаҳри Кӯлоб интихоб гардидааст.
Соли 2014 аъзои Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон интихоб гардида то соли 2015 фаъолият намудааст.
Моҳи марти соли 2015 Вакили Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати панҷум интихоб гардида, Муовини Раиси Кумитаи сохтори давлатӣ ва худидоракунии маҳаллии Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин гардидааст.

Аз моҳи апрели соли 2020 бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон муовини якуми Вазири меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин гардидааст.

== Ҷоизаҳо ==
Бо ордени «Шараф» дараҷаи 2, Медали ҷашнии «Хадамоти оташнишонии Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон», Медали ҷашнии «20 солагии Кумитаи ҳолатҳои фавқуллода ва мудофиаи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон», Медали ҷашнии «15 солагии Қувваҳои мусалаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» ва Медали ҷашнии «20 солагии Қувваҳои мусалаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон» сарфароз гардида, аъзои ифтихории Раёсати Иттифоқи арбобони санъати Тоҷикистон мебошад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://www.ozodagon.tj/khabarho/tojikiston/3631-2012-01-23-06-34-24 Озодагон — Раҳмонов ислоҳот мекунад.Ҳоло аз барқ шурӯъ кард]{{Пайванди мурда|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=July 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=June 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes</text>
      <sha1>75xlw5p0e3dydzktabk7p4ysi8cq2au</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Евгений Павловский</title>
    <ns>0</ns>
    <id>59111</id>
    <revision>
      <id>1487049</id>
      <parentid>1292821</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T06:40:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1487049</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4360" sha1="qtdx3jl44uk68drp0sywzi6ppt453vo" xml:space="preserve">{{Олим
|ном               = Евгений Никанорович Павловский
|номи аслӣ         = Павловский Евгений Никанорович
|тасвир            = 
|бар               = 
|тавсифи тасвир    = 
|таърихи таваллуд    = 
|зодгоҳ            = [[Русия]]
|таърихи даргузашт        = 
|маҳалли даргузашт      = 
|шаҳрвандӣ         = 
|фазои илмӣ        = академики ифтихории аи ҷшс тоҷикистон,паразитолог,энтомолог,олими зоолог
|ҷойҳои кор        = 
|дараҷаи илмӣ      = 
|унвонҳои илмӣ     = 
|алма-матер        = 
|роҳбари илмӣ      = 
|шогирдони маъруф  = 
|маъруф ба         = 
|ҷоизаҳо  = 
|имзо              = 
|бари имзо         = 
|сайт              = 
|викитека          = 
|викианбор         = }}
'''Павловский Евгений Никанорович''' ([[5 март]]и [[1884]] — [[27 май]]и [[1965]]) — олими зоолог, паразитолог, энтомолог, Академики АИ [[ИҶШС]] (1939), академики АИТ ИҶШС (1944). Академики ифтихории [[Фарҳангистони улуми Тоҷикистон]] (АИ ҶШС Тоҷикистон) (1951), генерал-лейтенанти хидмати тиббӣ (1943).

== Зиндагинома ==
Академияи ҳарбиву тиббии Петербургро хатм кардааст (1908). Доктори илми тиб (1913), магистри зоология ва анатомияи муқоисавӣ (1917), доктори илмҳои биологӣ (1934). Мудири Шуъбаи паразитологияи ЗИН АИ ИҶШС (1930), мудири шуъбаи паразитологияи Институти умумииттифоқии тибби таҷрибавӣ (1933—1944), мудири бахши паразитологияи шуъбаи тоҷикистонии АИ ИҶШС (1933—1951), директори Институти зоологияи АИ ИҶШС (1944—1962), асосгузори Институти зоология ва паразитологияи Шуъбаи тоҷикистонии АИ ИҶШС (1941).
Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: морфология, систематика, биология, канаҳои гузаронандаи ангезандаҳои бемориҳои инсон ва ҳайвонот, таълимот дар бораи манбаъҳои табиии бемориҳои гузарандаи инсон ва ҳайвонот.

== Ҷоизаҳо ==
* Қаҳрамони Меҳнати Сотсиалистӣ (1964),
* панҷ ордени Ленин,
* ду ордени Байрақи Сурхи Меҳнат,
* ордени Ситораи Сурх тақдир шудааст.
* Арбоби шоистаи илми ИҶШС (1935).
* Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1943),
* Медали тилои бо номи И. И. Мечникови АИ ИҶШС (1949),
* медали Бузурги Анҷумани ҷуғрофии ИҶШС (1954) сарфароз гардидааст.
* Ҷоизаи ба номи В. И. Ленин (1965),
* Ҷоизаи давлатии ИҶШС (1941, 1950).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://www.biografija.ru/show_bio.aspx?id=103160 Биография на сайте biografija.ru]{{Пайванди мурда|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* Павловский Е. Н. дар Википедияи руси [https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%9F%D0%B0%D0%B2%D0%BB%D0%BE%D0%B2%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9,_%D0%95%D0%B2%D0%B3%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B9_%D0%9D%D0%B8%D0%BA%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87]

[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Зоологони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Академикҳои АИ Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>qtdx3jl44uk68drp0sywzi6ppt453vo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гӯсфанди ҳисорӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>63249</id>
    <revision>
      <id>1487026</id>
      <parentid>1258246</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T00:44:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */ Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1487026</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6021" sha1="gsjwydmics8su5fhuw24tsy4tz2rrtq" xml:space="preserve">[[File:Tajikistan (499010721).jpg|right|thumb|350px|Раммаи гӯсфандони ҳисорӣ дар кӯҳистони Тоҷикистон]]
'''Гӯсфанди ҳисорӣ''' - зоти  дуруштпашму дунбакалони маҳаллист. Барои [[гӯшт]]у [[равған]] парвариш карда  мешавад.  Гӯсфанди ҳисорӣ  калонтарин  [[гӯсфанд]]и  ҷаҳон аст.

Дар  бораи  пайдоиши гӯсфанди ҳисорӣ чун  дигар  гӯсфандони дунбадор  то  ҳол  маълумоти  аниқ  нест.  Гӯсфанди ҳисориро  дар [[водии Ҳисор]] рӯёндаанд.  
Аз  он  ҷо рамаҳои  чунин гӯсфандонро барои  фурӯш ба  бозори шаҳрҳои [[Бухоро]], [[Самарқанд]], [[Қӯқанд]],  [[Қаршӣ]] ва  ғ.  мебурданд.
Сайёҳи  машҳури италиёӣ [[Марко Поло]] дар ''«Китоби Марко Поло»'' (1298) шояд  Гӯсфанди ҳисорӣро  дар  назар  дошта  бошад,  навиштааст, ки  «гӯсфандон  худи  хар  барин;  думбаашон  ғафсу калон… гӯсфандони хушнамуду серравған, гӯшташон хуштаъм».  Гӯсфанди ҳисорӣ  нисбат  ба  дигар гӯсфандони  дунбадор калонҷусса буда,сару баданаш пурра ва қаду басташ 
зебост;  зуд  калон  ва  фарбеҳ  мешавад,  ба  шароити кӯҳистон  мутобиқ  шудааст.  [[Шох]]  надорад,  устухони биниаш барҷаста, гӯшаш калони овезон, тахтапушташ рост, гардану пойҳояш дароз, рангаш сиёҳ, бӯр ва сурхи зардча. Қади қӯчқораш (то сари дӯш) 80-85 см (баъзан то 1 м, вазнаш 120-140, баъзан то 195 кг)  мешаш 75-80 см (вазнаш 80-85 кг). Вазни зиндаи барраи навзод 5-7,  барраҳои  5-моҳа  40-50  (баъзан  55-60),  18-моҳа 70-90 кг мешавад.Вазни дунбаи мешаш андаряк 10-12 ва қӯчқораш 18-20 кг (баъзан мувофиқан 35 ва 55 кг). 
Саршумори  асосӣ  ва  зоти  беҳтарини  Гӯсфанди ҳисорӣ  (55%)  дар Тоҷикистон мавҷуд буда, бештар дар [[водии Ҳисор]] ва [[вилояти Хатлон]] парвариш карда мешавад. С.1950-60  Гӯсфанди ҳисориро  барои  беҳтар  кардани  зоти гӯсфандони  маҳаллии  ӯзбекӣ,  қирғизӣ  ва  қазоқӣ истифода бурда, дар Тоҷикистон зоти нави гӯсфанди тоҷикӣ  ба  вуҷуд  оварданд.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;&gt;Донишномаи Ҳисор. - Душанбе: &quot;Ирфон&quot;, 2015,  - С. 202-203&lt;/ref&gt;   
== Парвариши зоти ҳисорӣ ==
Рамаҳои  хушзоти гӯсфанди ҳисорӣ дар ноҳияҳои марказии ҷумҳурӣ ва вилояти Хатлон, инчунин ноҳияҳои Ғончӣ, Зафаробод, Мастчоҳ ва Шаҳристони [[вилояти Суғд]]  ноҳиябандӣ гардида, саршумори беҳтарини ин зот дар заводи зотпарварии «Ҳисор»-и [[ноҳияи Фархор]], хоҷагии деҳқонии «Сомонҷон»-и [[ноҳияи Данғара]], ҶДММ «Баракати  гӯсфанди ҳисорӣ»-и шаҳри  [[Ҳисор]], ҶДММ «Баракати зотпарварии гӯсфанди ҳисорӣ»-и [[ноҳияи Турсунзода]], хоҷагии ба номи Меликмуродов, х/д «Зайниддин»-и [[ноҳияи Шаҳринав]], х/д «Дилшод»-и [[ноҳияи Варзоб]], х/д«Дошмандӣ»-и [[ноҳияи Файзобод]], парвариш меёбанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://moa.tj/articles/g-sfandoni-zoti-isor-dar-to-ikiston/ |title=ГӮСФАНДОНИ ЗОТИ ҲИСОРӢ ДАР ТОҶИКИСТОН |accessdate=2017-03-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170630105147/http://moa.tj/articles/g-sfandoni-zoti-isor-dar-to-ikiston/ |archivedate=2017-06-30 }}&lt;/ref&gt; Инчунин гӯсфанди ҳисорӣ дар хоҷагии зотпарварии «Бойсун»-и  ноҳияи Шерободи  Ҷумҳурии [[Ӯзбекистон]] парварида мешавад.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;

Гӯсфанд ҷонварест, ки ягон узви он исроф намегардад, ҳатто шохҳояшро истифода мебаранд. Барои саноати сабук аз гӯсфандон пашм, мӯина ва пӯст мегиранд. Чун маҳсулоти хӯрокӣ гӯшташро истеъмол мекунанд. Дар баъзе мамлакатҳо аз шири гӯсфандон [[сир]], [[чакка]], [[айрон]], [[қаймоқ]] мегиранд. Сифати чунин маҳсулот назар ба маҳсулоти ҳайвоноти дигар ([[гов]]) якчанд маротиба беҳтар аст.&lt;ref name=&quot;ReferenceA&quot;/&gt;  
== Нигаред низ ==
* [[Бӯрдоқӣ]]
* [[Гӯсфанди тоҷикӣ]] 
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{зоо-нопурра}}
{{Commons|sheep}}

[[Гурӯҳ:Жовандаҳо]]
[[Гурӯҳ:Олами ҳайвонот]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвонот аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти ширхӯр]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти хонагӣ]]
[[Гурӯҳ:Гӯшт]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти гиёҳхур]]</text>
      <sha1>gsjwydmics8su5fhuw24tsy4tz2rrtq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гӯсфанди қарокӯлӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>63250</id>
    <revision>
      <id>1487031</id>
      <parentid>1193631</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T00:54:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */ Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1487031</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1683" sha1="2dndu0s9xf7j9s4kboruaaanzz4wk0u" xml:space="preserve">'''Гӯсфанди қарокӯлӣ''' - яке аз намудҳои ҳайвоноти хонагӣ мебошад.Ватани гӯсфанди қарокӯлӣ – Бухоро ҳисоб меёбад. Аз он қароқӯли рангоранг: сиёҳ, сурх, кабуд, сафед мегиранд. Ҳаворанг ва тиллорангаш гаронбаҳо мебошад. Телпаку пӯстинҳои қарокӯлӣ дар бозори ҷаҳонӣ қимати баланд доранд ва бисёр давлатҳои хориҷӣ онҳоро мехаранд. Дар ҷумҳурӣ гӯсфандони қарокӯлӣ, ҳисорӣ ва ҷойдорӣ паҳн гаштаанд. Барои саноати сабук аз гӯсфандон пашм, мӯина ва пӯст мегиранд. Чун маҳсулоти хӯрокӣ гӯшташро истеъмол мекунанд. Дар баъзе мамлакатҳо аз шири гӯсфандон сир, чакка, айрон, қаймоқ мегиранд. Сифати чунин маҳсулот назар ба маҳсулоти ҳайвоноти дигар (гов) якчанд маротиба беҳтар аст. 
== Нигаред низ ==
* [[Гӯсфанд]]
* [[Гӯсфанди ҳисорӣ]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{зоо-нопурра}}
{{Commons|sheep}}

[[Гурӯҳ:Жовандаҳо]]
[[Гурӯҳ:Олами ҳайвонот]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвонот аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти ширхӯр]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти хонагӣ]]
[[Гурӯҳ:Гӯшт]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти гиёҳхур]]</text>
      <sha1>2dndu0s9xf7j9s4kboruaaanzz4wk0u</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бӯрдоқӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>95817</id>
    <revision>
      <id>1487028</id>
      <parentid>1193856</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T00:47:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */ Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1487028</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1824" sha1="jrl66yh4w29i9q7wdz3ew3c75am7ucl" xml:space="preserve">'''Бӯрдоқӣ''' — [[гӯсфанд]]и бо тарзи махсус (барои [[гӯшт]]у [[равған]]) парво ва фарбеҳ кардашуда. Барои бӯрдоқикунӣ бештар барраҳои гӯсфандони зоти [[гӯшт]]у [[пашм]]деҳ, дурагаи гӯсфандони зоти маҳинпашму ниммаҳинпашми гӯшту пашмдеҳ мувофиқ аст. Бӯрдоқикунӣ баъди аз меш ҷудо кардани барра оғоз ёфта, дар 7 — 9 — моҳагӣ ба анҷом мерасад. Дар [[Ҳисор]] гӯсфандони думбадори болиғ ва [[қӯчқор]]ҳои ахтаро низ бо мақсади гирифтани равғани карт бӯрдоқикунӣ (2 — 3 моҳ) мекунанд. Гӯсфандони бӯрдоқишаванда ҳангоми дуруст парво намудан ва аз рӯйи қоида додани хӯрок ҳар шабонарӯз 200 — 300г фарбеҳ мешаванд. Бӯрдоқии 8 — моҳа 45 — 50кг (гӯшти соф 44 — 46 %) мешавад.&lt;ref&gt;Донишномаи Ҳисор. — Душанбе: «Ирфон», 2015, — С. 187&lt;/ref&gt;

== Адабиёт ==
* Щекин В. А., Солдатенков Н. И. Чорводорӣ, Сталинобод,1961.

== Нигаред низ ==
* [[Гӯсфанд]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{зоо-нопурра}}
{{Commons|sheep}}

[[Гурӯҳ:Жовандаҳо]]
[[Гурӯҳ:Олами ҳайвонот]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвонот аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти ширхӯр]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти хонагӣ]]
[[Гурӯҳ:Гӯшт]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти гиёҳхур]]</text>
      <sha1>jrl66yh4w29i9q7wdz3ew3c75am7ucl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гӯсфанди тоҷикӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>95818</id>
    <revision>
      <id>1487027</id>
      <parentid>1193845</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T00:46:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */ Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1487027</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3325" sha1="opaoacpz3umi7n8xybex0lpl4yx7xjh" xml:space="preserve">'''Гӯсфанди тоҷикӣ''' -  зоти  навъи  дунбадори нимдуруштпашм.  Ходимони  Институти  тадқиқоти 
илмии чорводории Академияи илмҳои Тоҷикистон ва мутахассисони хоҷагии таҷрибавии  Даҳанакиик  бо  роҳбарии  академик [[Ғулом Алиев]]   бо  роҳи  ҷуфткунии  мешҳои  зоти  [[Гӯсфанди ҳисорӣ]]  бо 
қӯчқорҳои зоти сароҷинӣ ва истифодаи насли дурагаи гӯсфандҳои линколнӣ – ҳисорӣ ба вуҷуд овардаанд. Гӯсфанди тоҷикӣ калонҷусса,  сернасл ва тезрас буда, меш 70 – 124кг ва қӯчқор 118 –  162  кг  вазн  дорад. 60%  - и вазни  зиндаи онро  [[гӯшт]]у  [[равған]] ташкил  медиҳад. Вазни  дунбааш  15  – 20 (бӯрдоқиаш  то  35) кг  мешавад.  Гӯшташ серғизо  ва  хуштамъ аст.  Пашми  Гӯсфанди  тоҷикӣ –  нимдурушт,  сафеди  ҷилодори қолинбоб. Аз меш соле 3 – 5кг ва аз қӯчқор 4 – 7 кг [[пашм]] метарошанд, ки қариб 70% - и он пашми соф аст. Ба  парвариши  зоти  гӯсфанди  тоҷикӣ асосан  Тоҷикистон,  қисман  Ӯзбекистон.  ва баъзе хоҷагиҳои [[Туркманкистон]], [[Қазоқистон]], [[Қирғизистон]] ва Федаратсияи [[Русия]] машғуланд. 
Дар  [[Тоҷикистон]]  200,6  ҳаз.  сар  гӯсфанди  тоҷикӣ ва  дурагаи  онҳо, асосан дар   ноҳияҳои Ҷ. [[Румӣ]], [[Ёвон]] ва [[Хуҷанд]] парвариш карда мешавад. Қӯчқору мешҳои беҳтарини хушзоти 
Гӯсфанди  тоҷикӣ дар хоҷагиҳои зотпарварии Даҳанакиик, хоҷагии “Уяли”,  хоҷагиҳои  [[ноҳияи Рӯдакӣ]],  Ёвон  ва  [[Истаравшан]] гирд  оварда  шудаанд.  Дар  [[ноҳияи Ҳисор]]  хоҷагиҳои “Сайди кӯҳсор”, “Шоҳамбарӣ”, “Алмосӣ” ва шахсони алоҳида ва соҳибкорон бо парвариши гӯсфанди  тоҷикӣ машғуланд.
&lt;ref&gt;Донишномаи Ҳисор. - Душанбе: &quot;Ирфон&quot;, 2015,  - С. 202&lt;/ref&gt; 
== Нигаред низ ==
* [[Гӯсфанд]]
* [[Бӯрдоқӣ]]
* [[Гӯсфанди ҳисорӣ]]
==Адабиёт == 
Алиев Г.А. Таджикиское мясо – сально – шерстная порода овец. - Душанбе, 1967 
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{зоо-нопурра}}
{{Commons|sheep}}

[[Гурӯҳ:Жовандаҳо]]
[[Гурӯҳ:Олами ҳайвонот]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвонот аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти ширхӯр]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти хонагӣ]]
[[Гурӯҳ:Гӯшт]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти гиёҳхур]]</text>
      <sha1>opaoacpz3umi7n8xybex0lpl4yx7xjh</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>112407</id>
    <revision>
      <id>1487036</id>
      <parentid>1438460</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T03:49:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1487036</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="16980" sha1="0iovktn621587h6a6ct229fuwzw3nd6" xml:space="preserve">
{{Infobox Government agency
| name            = Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон
| seal            = 
| seal_caption    = 
| logo            = 
| logo_caption    = Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон
| санаи таъсис          =  [[2013]]
| preceding1      = 
| preceding2      = 
| preceding3      = 
| preceding4      = 
| dissolved       = 
| jurisdiction    = 
| қароргоҳ    = шаҳри Душанбе, кӯчаи Алишер Навоӣ, 5/2., 734026
| coordinates     = 
| employees       = 
| minister1_name  = 
| minister1_pfo   = 
| child1_agency   = 
| website         = 
| nativename_a    = {{lang|tg|}}
| logo_width      = 200 px
| picture         = 
| picture_caption = 
| superseding     = 
|кишвар=Тоҷикистон|номи вазир1=Солеҳа Холмаҳмадзода (аз 21.01.2025)&lt;ref&gt;https://prezident.tj/event/documents/49533 {{!}} Сомонаи расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон&lt;/ref&gt;|сайт={{URL|https://mehnat.tj/}}|тобеият=[[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]]|пешина1=Вазорати меҳнат ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон|эмблема=Logo of Ministry of Labour Tajikistan.png|бари нишона=}}
'''Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон''' мақомоти марказии иҷроияи ҳокимияти давлатӣ буда, таҳия ва татбиқи сиёсати ягонаи давлатӣ ва батанзимдарории меъёрии ҳуқуқиро дар соҳаи меҳнат, сатҳи зиндагии аҳолӣ, муҳоҷират, бозори меҳнат, шуғли аҳолӣ, таълими калонсолон ва ҳунармандӣ анҷом медиҳад.

Вазорат фаъолияти мақомоти дар нақшаи идоракунӣ муайяншуда ва ташкилотҳои системаи худро ҳамоҳанг менамояд.

Вазорат дар фаъолияти худ Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, қонунҳои конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон, қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, санадҳои Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон, санадҳои ҳуқуқии байналмилалии эътирофнамудаи Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Низомномаи мазкурро дастури амал қарор медиҳад.

Вазорат фаъолияти худро дар ҳамкорҳ бо мақомоти марказии ҳокимияти иҷроияи давлатӣ, мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ, ташкилотҳои байналмилалӣ, ҷамъиятӣ ва дигар ташкилотҳо ба роҳ мемонад.&lt;ref&gt;&quot;Низомномаи Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон&quot;. Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 3 марти соли 2014, № 146&lt;/ref&gt;


== Ваколатҳои Вазорат ==
'''Вазорат дар соҳаи муқарраргардида ваколатҳои зеринро амалӣ менамояд:'''&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mehnat.tj/tg/ministry/about|title=Низомномаи Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон, Сомонаи расмии Вазорат|accessdate=2024-12-11|archivedate=2024-12-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241213144631/https://mehnat.tj/tg/ministry/about}}&lt;/ref&gt;

* - лоиҳаҳои қонунҳо ва санадҳои меъёрии ҳуқуқиро дар соҳаи меҳнат, муҳоҳират, шуғли аҳолӣ, сатҳи зиндагии аҳолӣ, таҳсилоти ибтидоии касбӣ, таълими калонсолон ва ҳунармандӣ, инчунин нақшаи корӣ ва нишондиҳандаҳои дурнаморо оид ба фаъолияти Вазорат таҳия намуда, ба баррасии Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод менамояд;
* - тибқи асосҳо ва ҷиҳати иҷрои Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон, қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, санадҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон вазифаҳои зеринро дар соҳаҳои муқарраргардидаи фаъолият амалӣ менамояд:
** '''''а) дар соҳаи муносибатҳои меҳнатӣ ва сатҳи зиндагии аҳолӣ:'''''
*** - дар ҳамкорӣ бо вазорату идораҳои дахлдор оид ба самтҳои асосӣ ва афзалиятноки сиёсати давлатӣ дар соҳаи меҳнат ва сатҳи зиндагии аҳолӣ пешниҳодҳо таҳия менамояд;
*** - вазъи сатҳи зиндагии аҳолиро меомўзад, таҳлил ва арзёбӣ мекунад;
*** - дар асоси ташаккули сиёсат оид ба даромадҳо барои мўътадилӣ ва болоравии сатҳи зиндагии аҳолӣ чорабиниҳо таҳия менамояд;
*** - якҷоя бо вазорату идораҳои дахлдор пешниҳодҳоро оид ба андозаи ҳадди ақали музди меҳнат, кўмакпулиҳо ва стипендияҳо омода мекунад;
*** - таснифгари умумидавлатии касбҳои коргарон ва мансабҳои кормандонро бо тартиби муқарраргардида таҳия намуда, барои тасдиқ ба мақомоти дахлдор пешниҳод менамояд ва онро пеш мебарад;
*** - оид ба такмили системаи пардохти музди меҳнати кормандон дар доираи созишномаҳои тарифӣ ва шартномаҳои коллективӣ пешниҳодҳо таҳия месозад;
*** - тарификатсияи корҳо, касбҳо ва вазифаҳоро анҷом медиҳад, заминаи меъёрии ҳуқуқии меъёрбандӣ ва пардохти музди меҳнатро таҳия менамояд;
**
** '''''б) дар соҳаи муҳоҳирати аҳолӣ:'''''
*** - оид ба ташаккули сиёсати давлатии муҳоҳирати аҳолӣ барномаҳои дахлдорро таҳия ва корҳоро ҷиҳати татбиқи онҳо ташкил менамояд;
*** - дурнамои раванди муҳоҳирати дохилӣ ва хориҷиро меомўзад ва ба Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон таклифҳо пешниҳод менамояд;
*** - фаъолияти вазорату идораҳо, мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ, муассиса ва ташкилотҳоро дар соҳаи муҳоҳирати аҳолӣ ҳамоҳанг месозад;
*** - фаъолиятро дар самти ҷалб ва сафарбаркунии муташаккилонаи муҳоҷирони меҳнатӣ ба хориҷи ҷумҳурӣ ташкил менамояд;
*** - ҷиҳати ҷалби муҳоҷирони меҳнатӣ ба суљуртаи иҷтимоӣ ва тиббӣ дар хориҷа бо мақомоти дахлдор ҳамкорӣ менамояд;
*** - дар соҳаи муқарраршудаи фаъолият ҳамкориро бо диаспораҳо, ташкилотҳои ҷамъиятӣ ва ҳамватанони бурунмарзӣ ташкил мекунад;
*** - дар доираи салоҳияти худ назорат ва санҷиши фаъолияти субъектҳои хоҷагидорро дар самти бо кор таъмин кардани шаҳрвандони Ҷумҳурии Тоҷикистон дар хориҷи кишвар ва бо кор таъмин кардани шаҳрвандони хориҷӣ дар ҳудуди Ҷумҳурии Тоҷикистон ташкил менамояд;
**
** '''''в) дар соҳаи бозори меҳнат ва шуғли аҳолӣ:'''''
*** - мунтазам вазъи бозори меҳнат ва шуғли аҳолиро таҳлил ва пешгўӣ менамояд ва истифодаи босамари захираҳои меҳнатиро амалӣ менамояд;
*** - оид ба таҳия ва татбиқи сиёсати давлатии мусоидат ба шуғли аҳолӣ дар асоси таҳлил ва дурнамои рушди иҷтимоию иқтисодӣ, вазъи бозори меҳнат пешниҳодҳо омода месозад. Барномаҳои давлатӣ, минтақавӣ ва маҳаллии мусоидат ба шуғли аҳолиро таҳия ва назорати татбиқи онҳоро анҷом медиҳад;
*** - якҷоя бо вазорату идораҳои дахлдор, мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ эҳтиёҷоти умумиро ба ҷойҳои корӣ муайян намуда, бо назардошти дурнамои демографӣ дар таҳияи барномаҳои таъсис ва нигоҳдории ҷойҳои корӣ дар сатҳи Ҷумҳуриявӣ, минтақавӣ ва маҳаллӣ иштирок менамояд;
*** - системаи шаҳодатномакунии малакаҳои касбии дар ҷараёни фаъолияти меҳнатӣ бадастомадаро барои шаҳрвандон ташкил менамояд;
*** - фаъолияти вазорату идораҳои дахлдор, ташкилотҳои ҷамъиятӣ, субъектҳои хоҷагидорро, новобаста аз шакли моликият, дар соҳаи мусоидат ба шуғли аҳолӣ ҳамоҳанг сохта, барномаҳои соҳавӣ ва сармоягузории мақсадноки таҳияшавандаро дар қисмати таъсис ва нигоҳдории ҷойҳои корӣ ташхис менамояд;
*** - фаъолияти маблаљгузории хурдро бо мақсади таъсиси ҷойҳои нави корӣ ва рушди худиштиљолӣ мутобиқи қонунгузории Ҷумҳурии Тоҷикистон амалӣ менамояд;
** '''''г) дар самти ҳунармандӣ:'''''
*** - сиёсати давлатӣ дар соҳаи ҳунармандиро амалӣ менамояд;
*** - фаъолияти субъектҳои ҳунармандиро ҳамоҳанг месозад; 
*** - бо субъектҳои дахлдори дохилӣ ва хориҷӣ дар самти ҳунармандӣ ҳамкорӣ ва шарикиро ба роҳ мемонад;
*** - лоиҳаҳои барномаҳои давлатӣ оид ба рушди ҳунармандиро таҳия ва ба Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳод менамояд; 
*** - оид ба таъсиси ҷоизаҳо дар соҳаи ҳунармандӣ ба Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон таклифҳо пешниҳод менамояд;
*** - дар таҳия ва татбиқи барномаҳои минтақавии рушди ҳунармандӣ мусоидат менамояд;
*** - феҳристи ҳунармандиро пеш мебарад;
*** - якҷо бо мақомоти дахлдор шаклҳои омори баҳисобгирии ҳунармандонро таҳия ва ҷорӣ менамояд;
*** -таълим ва омодасозии кадрҳоро дар соҳаи ҳунармандӣ дар зинаи таҳсилоти ибтидоии касбӣ ва таҳсилоти калонсолон ташкил менамояд;
*** - фаъолияти мақомоти иҷроияи марказии ҳокимияти давлатӣ, мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ ва дигар ташкилотҳоро барои ташкили инфрасохтори муносиби ҳунармандӣ ба ҳунармандон ҳамоҳанг месозад;
*** - бо мақсади ташаккули афкори мусбии ҷамъиятӣ барои рушди соҳаи ҳунармандӣ чорабиниҳои иттилоотиро амалӣ менамояд;
*** - конференсияҳо, намоиш-ярмаркаҳо ва озмунҳо вобаста ба ҳунармандиро баргузор менамояд;

== Сохтор ==
Тӯли солҳои истиқлолият сохтори вазорат такмил дода ёфта, айни ҳол (2024) дастгоҳи марказии вазорат ибо­рат аст:&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mehnat.tj/tg/ministry/structure|title=Сохтори вазорат|website=mehnat.tj|lang=ru|accessdate=2024-12-11|archivedate=2024-12-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241213144548/https://mehnat.tj/tg/ministry/structure}}&lt;/ref&gt;

Роҳбарият (вазир, муовини якуми вазир ва се муовин);

# Раёсати котибот;
#* Шуъбаи коргузорӣ ва назорат;
#* Шуъбаи ташкилӣ ва матбуот;
# Раёсати ҳуқуқ ва сиёсати кадрҳо
#* Шуъбаи кадрҳо ва корҳои махсус
# Раёсати муносибатҳои меҳнатӣ ва сатҳи зиндагии аҳолӣ;
# Шуъбаи ҳунармандӣ
# Раёсати муҳоҷирати аҳолӣ
# Раёсати бозори меҳнат ва шуғли аҳолӣ
# Раёсати молия, таҳлил ва дурнамо
# Раёсати робитаҳои байналмилалӣ
# Раёсати баҳисобгирии муҳосибӣ
# Шуъбаи аудити дохилӣ
# Шуъбаи идоракунии корҳо

== Таъсис ==
Аз фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон:
: 7. Вазорати меҳнат ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон табдил дода шавад.
: Муқаррар карда шавад, ки Хадамоти муҳоҷирати назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба низоми Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон шомил карда мешавад.&lt;ref&gt;[http://president.tj/node/5619 Фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон &quot;Дар бораи такмили сохтори мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон&quot; аз 19 ноябри соли 2013, №12]&lt;/ref&gt;

== Нигаред ==
* [[Муҳоҷир]]
* [[Маркази сершуғли муҳоҷират]]

== Пайвандҳо ==
* [http://www.mehnat.tj/ Сомонаи расмии Вазорати меҳнат, муҳоҷират ва шуғли аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180308130836/http://mehnat.tj/ |date=2018-03-08 }}
* [https://rabotamigrantam.ru/tj/kor/ Сомонаи ҷойгоҳи корӣ барои муҳоҷирони корӣ аз Тоҷикистон дар Русия] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20240302144100/https://rabotamigrantam.ru/tj/kor/ |date=2024-03-02 }} 

== Сарчашма ==
* {{ЭМТ||3}}

[[Гурӯҳ:Вазоратҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>0iovktn621587h6a6ct229fuwzw3nd6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Абдушукур Раҷабзод</title>
    <ns>0</ns>
    <id>143075</id>
    <revision>
      <id>1487050</id>
      <parentid>1301988</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T09:20:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1487050</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6268" sha1="dtpdmlnuey4beln9ugnkidl4zq8o6aq" xml:space="preserve">{{Олим
 |ном                  = Абдушукур Раҷабзод
 |номи аслӣ            = Тошев Абдушукур Раҷабович
 |тасвир               = Абдушукур Тошев.jpg
 |бар                  = 
 |тавсифи тасвир       = Абдушукур Раҷабзод, соли 2017
 |таърихи таваллуд       = 10.01.1955
 | зодгоҳ              = Хонақоҳи Кӯҳӣ, {{Зодгоҳ|Ҳисор|ноҳияи Ҳисор}}, 
 |таърихи даргузашт	= 
 |маҳалли даргузашт	= 
 |шаҳрвандӣ            = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |фазои илмӣ           = биология, тиб
 |ҷойҳои кор           = [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик]]
 |дараҷаи илмӣ         = 
 |унвонҳои илмӣ        = {{Унвонҳои илмӣ|АИТ|0}}
 |алма-матер           = 
 |роҳбари илмӣ         = 
 |шогирдони маъруф     = 
 |маъруф ба            = 
 |ҷоизаҳо     = Ифтихорномаи Кумитаи табъу нашри СССР (1988), Медали «Хидмати шоиста» (2005)
 |имзо                 = 
 |бари имзо            = 
 |сайт                 = 
 |викитека             = 
 |викианбор            = 
}}
'''Абдушукур Раҷабзод''' (''Тошев Абдушукур Раҷабович''; зод. [[10 январ]]и [[соли 1955]], деҳаи [[Хонақоҳи Кӯҳӣ]], [[Ноҳияи Ҳисор|Ҳисор]]) — донишманди улуми биология, химия ва тиб, фарҳангнигор, донишноманавис, [[рӯзноманигор]]. Профессори фахрии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон (2011). Аълочии тандурустии Тоҷикион (2005), Аълочии матбуоти Тоҷикистон (2005).

== Зиндагинома ==
Хатмкардаи шуъбаи биологияи факултети табиатшиносии [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ|Институти давлатии педагогии Душанбе]] (1976). Баъди ба охир расондани институт ба [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Советии Тоҷик]] ба кор омадааст. Муҳаррири хурд (1976 — 77), хидмат дар сафи Артиши шӯравӣ (1977 — 78), муҳаррир (1979 — 81), муҳаррири илмӣ (1981 — 82), муҳаррири калони илмӣ (1982 — 85), иҷрокунандаи вазифаи мудир (1986 — 88) ва мудири редаксияи табииёт (ҳоло редаксияи тиб)-и ҳамин муассиса (аз 1989).

== Донишноманигорӣ ==
Дар тӯли фаъолияти беш аз 35-солаи худ дар СИ ЭМТ дар кори табъу нашри китоби ҳаштҷилдаи «Энсиклопедияи Советии Тоҷик», «Энсиклопедияи хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон» (дар ду ҷилд), «Энсиклопедияи рӯзгордорӣ», «Фарҳанги русӣ-тоҷикӣ-лотинии тиббӣ» (М.Расулӣ; иборат аз панҷ ҷилд) ва бисёр китобҳои дигар ҳиссаи босазо гузоштааст. Саҳми Абдушукур Раҷабзод дар таълифи китобҳои «Энсиклопедияи Душанбе», «Энсиклопедияи Кӯлоб», «Энсиклопедияи Миллии Тоҷик» (ҷилди I; 2011) низ арзанда аст.

Муҳаррир ва мутарҷими бисёр китобҳои дарсӣ дар боби тиб. Абдушукур Раҷабзод бо ДДТТ ба номи Абӯалӣ ибни Сино низ ҳамкорӣ дорад. Соли 2009 бо супориши раёсати донишгоҳ китоби энсиклопедии «Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино»-ро таълиф кардааст. Хидмати босазои Абдушукур Раҷабзод дар соҳаи тиббу тандурустӣ таълифи «Энсиклопедияи мухтасари тиб» (иборат аз панҷ ҷилд; 2010—2012) мебошад.

== Ҳамкорӣ бо ВАО ==
Абдушукур Раҷабзод дар баробари табъу нашри китобҳои донишномаӣ ба васоити ахбори умум робитаи ногусастанӣ дорад. Абдушукур Раҷабзод дар саҳифаҳои матбуоти ҷумҳурӣ зиёда аз 600 мақола ба табъ расондааст. Навиштаҳояш ба масъалаҳои тандурустӣ ва ҳифзи саломатии одамон бахшида шудаанд. Ҳамчун мухбири ҳафтаворҳои «Чархи гардун» ва «Авиценна» бо мутахассисон суҳбатҳо ороста, проблемаҳои ҷиддии соҳаи тандурустиро мавриди муҳокима қарор медиҳад.

== Нависандагӣ ==
Абдушукур Раҷабзод табъи нависандагӣ низ дорад. Бисёр ҳикояҳои ӯ дар саҳифаҳои матбуот ба табъ расида, аз тариқи радиои ҷумҳурӣ шунавонида шудаанд.

== Ҷоизаву медалҳо ==
Узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон (аз 1990). Бо ифтихорномаи Кумитаи табъу нашри СССР (1988) ва медали «Хидмати шоиста» (2005) сарфароз гаштааст.

== Сарчашма ==
* {{ЭМТиб||1}}</text>
      <sha1>dtpdmlnuey4beln9ugnkidl4zq8o6aq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гӯсфанди маҳинпашми дарвозӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>146558</id>
    <revision>
      <id>1487030</id>
      <parentid>1258245</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T00:51:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */ Гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1487030</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4150" sha1="gchvrtwsne19uc7ghs4bqbttop3j9q3" xml:space="preserve">[[File:Damshahkooh.JPG|thumb|Гӯсфанди маҳинпашм Damshahkooh]]
'''Гӯсфанди маҳинпашми дарвозӣ''' - ба гурӯҳи [[гӯсфанд]]ҳои зотҳои [[гӯшт]]у маҳинпашм тааллуқ доранд. Онҳо дар минтақаи кӯҳии ҷумҳурӣ бо усули ҷуфтикунонии мешҳои маҳаллии хеле ҳам каммаҳсули дарвозӣ бо қӯшқорҳои ''зоти вертембергӣ'' ва қирғизӣ, сипас дурагаи онҳо бо ''зоти қӯшқорҳои қафқозӣ'' офарида шудаанд (Лебедев И. Г., ва дигар). Дар онҳо ба андозаи бештар сифатҳои мусбии зотҳои авлодӣ таҷассум ёфтаанд. 
Гӯсфандҳо андозаи хеле барҷаста, шакли дурусти экстерер, конститутсияи пурқувват, устухонбандии устуворро, ки дар мавзеъҳои ноҳамвори кӯҳӣ, ҳаракати хуб, тобоварӣ, қобилияти такрористеҳсолкунии мӯътадилро таъмин мекунад, доро мебошанд.
[[Пашм]]ашон маҳин, сафед, якҷинса, бо дарозии камволӣ, асосан сифати 64-ум бо хосиятҳои мӯътадили технологӣ тавсиф меёбад. Тароши пашм дар намуди табиӣ: дар мешҳо 4 кг, қӯшқорҳо7кг, баъзан то ба 8 ва 10,5 кг мерасад. Баромади нахи соф 50-52%-ро ташкил медиҳад. Наслнокӣ 120-125 барра ба 100 сар меш мебошад. Дар баробари пашм, гӯсфандони маҳинпашми дарвозӣ (помирӣ) маҳсулнокии хуби гӯштӣ низ доранд. Ин гӯсфандон дар сурати мӯътадил фарбеҳ буданашон 52-53% гӯшти соф медиҳанд. Қабати гӯшт равғандор буда, нисбат ба гӯшти дигар зотҳои маҳинпашми берун аз ҷумҳурӣ, бо хуштаъмияш фарқ мекунад.&lt;ref name=&quot;Гӯсфандони маҳинпашми дарвозӣ&quot;&gt;{{Cite web |url=http://moa.tj/articles/g-sfandoni-ma-inpashmi-darvoz/ |title=Гӯсфандони маҳинпашми дарвозӣ |accessdate=2017-03-27 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170630115236/http://moa.tj/articles/g-sfandoni-ma-inpashmi-darvoz/ |archivedate=2017-06-30 }}&lt;/ref&gt;
== Парвариши зоти маҳинпашми дарвозӣ ==
Гӯсфандони маҳинпашми дарвозӣ (помирӣ) ҷисман хеле мустаҳкаманд, дар пастию баландиҳои кӯҳ чобук ҳаракат мекунанд, ба тағйироти обу ҳавои кӯҳистон мувофиқ ва бинобар ғафсии қабати пашмашон ба сармои зимистон тобовар мебошанд.Гӯсфандони маҳинпашми дарвозӣ дар ноҳияҳои кӯҳистони ҷумҳурӣ ноҳиябандӣ гардида, ҳоло дар хоҷагиҳои зотпарвари «Оличабулоқ»  «Кангурт»-и [[ноҳияи Темурмалик]], «Тебалай» -и ноҳияи Муъминобод ва «Сағирдашт»-и [[ноҳияи Дарвоз]] афзоиш дода мешаванд.&lt;ref name=&quot;Гӯсфандони маҳинпашми дарвозӣ&quot;/&gt;
== Нигаред низ == 
* [[Гӯсфанди ҳисорӣ]]
* [[Гӯсфанди тоҷикӣ]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{зоо-нопурра}}
{{Commons|sheep}}

[[Гурӯҳ:Жовандаҳо]]
[[Гурӯҳ:Олами ҳайвонот]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвонот аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти ширхӯр]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти хонагӣ]]
[[Гурӯҳ:Гӯшт]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти гиёҳхур]]</text>
      <sha1>gchvrtwsne19uc7ghs4bqbttop3j9q3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мирзо Шукурзода</title>
    <ns>0</ns>
    <id>148546</id>
    <revision>
      <id>1487009</id>
      <parentid>1485484</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T12:36:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>163</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:Мирзо_Шукурзода_2.jpg|Мирзо_Шукурзода_2.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:ChemSim|ChemSim]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Мирзо Шукурзода 2.jpg|]].</comment>
      <origin>1487009</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8500" sha1="2z4g48mkhxiygxitx62pfih3gcd5y3j" xml:space="preserve">{{Адиб
| ном = 
| номи аслӣ = Мирзо Шукурзода
| тасвир =
| тавсифи тасвир = 
| ном ҳангоми таваллуд = 
| номи пурра = 
| тахаллусҳо = 
| таърихи таваллуд = 1.9.1949
| зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ|ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ, деҳаи Худгифи Соя}}, [[ҶШС Тоҷикистон]]
| таърихи даргузашт = 18.10.2024
| маҳалли даргузашт = шаҳри Хуҷанд
| шаҳрвандӣ = {{flag|Тоҷикистон}}
| навъи фаъолият = нависанда
| самт = 
| жанр = [[ҳикоя]], [[қисса]]
| забони осор = [[забони тоҷикӣ]], [[забони форсӣ]]
| дебют = 
| ҷоизаҳо = 
| мукофотҳо = 
| Lib = 
| сайт = mirzo-shukurzoda.tj
| викигуфтовард = 
| имзо = 
}}
'''Мирзо Шукурзода''' — [[нависанда]], Узви Иттифоқҳои [[Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон|нависандагон]], Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон (2006) ва Корманди шоистаи ҶТ (1999)

== Зиндагинома ==
Мирзо Шукурзода [[1 сентябр]]и [[соли 1949]] дар деҳаи Худгифи Сояи [[ноҳияи Кӯҳистони Мастчоҳ]] ба ҷаҳон омадааст. Соли 1966 мактаби миёнаи зодгоҳашро ба поён расонда, дар ҳамин мактаб ду сол (1966—1968) омӯзгорӣ кардааст ва нахустин навиштаҳояш аз ҳамон айём дар васоити ахбори оммаи ҷумҳурӣ ба табъ расидаанд.

Ишқи сухан, муҳаббати адабиёту матбуот ӯро ба машҳуртарин даргоҳи маърифати кишвар — Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин овард. Соли 1973 бахши рӯзноманигории факултаи филологияи тоҷики донишгоҳи мазкурро ба поён расонд ва дар бахши гуфторҳои адабию драмавии Радиои ҷумҳурӣ, рӯзномаи овозаманди «Тоҷикистони Советӣ» (1973—1982), интишороти «Адиб» (1983—1984) ба фаъолияти журналистӣ ва адабӣ пардохтааст.

== Эҷодиёт ==
Нахустин очерки ҳуҷҷатияш «Баҳодури Дилварзин» (дар ҳамкорӣ бо Мулло Боқӣ) соли 1976 ва китоби очерку мақолаҳояш «Ситораҳои рахшанда» соли 1986, маҷмӯаи ҳикояву қиссаҳои мусаннадаш «Теғи ҷонбахш» соли 1989 дар нашриёти «Адиб» интишор ёфтаанд.

Дувоздаҳ сол дар Ҷумҳурии Исломии Эрон (1992—2004) ва Афғонистон (1985—1977) хидмат намудааст. Мавсуф дар ин давра ва баъди он худфарсоёна заҳмат кашида, ба алифбои ниёкон ва кирилӣ дар Кобул ва Теҳрону Душанбе ва Пешовари Покистон 20 китоби илмӣ ва пажӯҳишӣ ба чоп расондааст, ки «Тоҷикон дар масири таърих» (1994, 1997, 2006), «Кӯҳкане аз користони дил» (1992, 2001), «Парниёну ҳариру абрешим» (маҷмӯаи мақолаҳои илмӣ ва публитсистӣ; 2002), «Ҷонпайванд» (маҷмӯаи мақолаҳои илмӣ ва публитсистӣ; 2006), «Тоҷикон дар қаламрави Ориёно» (30 мақола роҷеъ ба тоҷикон ва таъриху фарҳанги онон; 2006, 2007, 2009), «Ашки сари мижгони ман» (маҷмӯаи шеърҳо; 2004), «Тоҷикон, ориёиҳо ва фалоти Эрон» (маҷмӯаи мақолаҳо дар бораи тоҷикону ориёиёну эрониён; 1999, 2001, 2003), «Себи Самарқанд» (гулчини ҳазор рубоӣ аз фолклори тоҷик; 2001, 2008), «Ҳамосаи родмардони Хуросон» (2008), «Кимиёгари дурри дарӣ» (ба забонҳои форсӣ, русӣ ва инглисӣ, 2009), «Размоварони Ҳиндукуш» (2009) ва «Тӯшаи умри падар» (2013) аз он ҷумлаанд.

Ҳамчунин, «Наводири Зиёия»-и Шарифҷон Махдуми Садри Зиё (1997), эпоси қирғизии «Манас» (1977), баргузидаи ашъори устод Лоиқ «Рӯҳи Рахш» (1999), маҷмӯаҳои «Ашки тӯфон» (1994) ва «Гулчини ашъор»-и хонум Гулрухсор (2001), рисолаҳои «Ғарбзадагӣ»-и Ҷалоли Оли Аҳмад (2008), «Қуръон ва табиат»-и Муртазо Мутақаррӣ (1996, 2014), «Масъалаи ҳиҷоб»-и ҳамин муаллиф (1998) дар баргардону таҳияи мавсуф дастраси тоҷикону эрониён гардонида шудаанд. Барои «Донишномаи адаби форсӣ» (Теҳрон, 1996) беш аз 500 мақола навиштааст. Дар соли 2014 таълифи романеро таҳти унвони «Тӯфони тавсан» ба поён расонд, ки бобҳое аз ин роман дар моҳномаи «Садои Шарқ» (№ 11) интишор ёфт.

Навиштаҳои Мирзо Шукурзодаро хонандагону донишмандони тоҷик ва мамолики форсизабон самимона пазироӣ карда, баҳои баландашон додаанд. Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон (2006) ва Корманди шоистаи ҷумҳурӣ (1999) аст.
Ба осори илмӣ, пажӯҳишӣ ва бадеии Мирзо Шукурзода дар маҷмӯаи «Сӯхтаҷони шуълаи бедорӣ» (1999) олимони барҷастае чун академикҳо М.Шакурӣ, К.Айнӣ, докторҳо А.Шеърдӯст, М.Муллоаҳмад, Ш.Солеҳ, А.Насриддинов, М.Аҳмадов, А.Маликзод, устодон Кӯҳзод, Сорбон, А.Самад, Гулрухсор ва ғ. баҳои баланд додаанд. Аз ҷумла, китоби «Тоҷикон дар қаламрави Ориёно»-ро соли 2007 ҳафтавори «Варорӯд» «Китоби беҳтарини сол» эълом карду барои маҷмӯаи «Ҷонпайванд» (2006) сазовори Ҷоизаи ба номи Садриддин Айнӣ (2007) гардидааст.&lt;ref&gt;
[http://navisandagan.tj/index.php/tj/asos/dorandagoni-oizai-adabii-ba-nomi-sadriddin-ajn/208-dorandagoni-oizai-adabii-ba-nomi-sadriddin-ajn Дорандагони Ҷоизаи адабии ба номи Садриддин Айнӣ]&lt;/ref&gt;

== Ҷоизаҳо ==

* Нависандаи халқии Тоҷикистон (2024)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://khovar.tj/2024/08/2024imr-z-prezidenti-um-urii-to-ikiston-emomal-ra-mon-ba-isti-boli-ashni-33-solagii-isti-loliyati-davlat-ba-namoyandagoni-kasbu-kori-gunogun-mukofot-va-unvonu-oiza-oi-davlat-suporidand/|title=Имрӯз Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ба истиқболи ҷашни 33-солагии Истиқлолияти давлатӣ ба намояндагони касбу кори гуногун мукофот ва унвону ҷоизаҳои давлатӣ супориданд — АМИТ &quot;Ховар&quot;|lang=ru-RU|accessdate=2024-08-30}}&lt;/ref&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Нависандагони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Нависандагони халқии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>2z4g48mkhxiygxitx62pfih3gcd5y3j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мавлоно Яъқуби Чархӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>206201</id>
    <revision>
      <id>1487052</id>
      <parentid>1461794</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T10:21:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1487052</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14397" sha1="hzvwo76ab0qgudys6aiw7thuq8z5ild" xml:space="preserve">{{Шахсият/Ислом|илоҳиётшинос
 |номи аслӣ    = {{lang-fa|مولانا یعقوب چرخی}} 
 |вазифа       = 18-умин шайхи тариқати нақшбандия
 |аввалдавр    = 1400
 |охирдавр     = 1447
 |пешгузашта   = [[Алоуддини Аттор]]
 |ҷонишин      = [[Убайдуллоҳи Шошӣ]]
 |ном тав      = Яъқуб ибни Усмон ибни Маҳмуд ибни Муҳаммад ибни Маҳмуди Чархӣ
 |маҳалли даргузашт = деҳкадаи Ҳалғату, [[мулки Ҳисор]], [[Мовароуннаҳр]]
 |падар        = Усмон ибни Маҳмуд
 |нуфуз        = нақшбандия
}}
'''Мавлоно Яъқуби Чархӣ''' (''Яъқуб ибни Усмон ибни Маҳмуди Ғазнавӣ Чархии Сарразӣ''&lt;ref name=&quot;:1&quot; group=&quot;Тавзеҳ&quot;&gt;Ӯ дар оғози чандин асараш ному нисбати худро тақрибан як хел зикр кардааст:

Дар «Тафсир» ба забони арабӣ: ''«Яъқуб ибн Усмон ибн ал-Маҳмуд ал-Ғазнавӣ ал-Чархӣ сумма ас- Сарразӣ»''; дар оғози рисолаҳои «Найнома»: ''«Яъқуб ибн Усмон ибн Маҳмуд ибн Муҳаммад ал-Ғазнавӣ сумма ал-Чархӣ сумма ас- Сарразӣ»; «Абдолия»: «Яъқуб ибн Усмон ибн Маҳмуд ибн Муҳаммад ибн Маҳмуд ал-Ғазнавӣ сумма ал-Чархӣ сумма ас- Сарразӣ»''; дар «Унсия»: ''«Яъқуб ибн Усмон ибн Маҳмуд ал-Ғазнавӣ сумма ал-Чархӣ»;'' дар «Ҳуроия»: ''«Яъқуб ибн Усмон ал-Ғазнавӣ сумма ал-Чархӣ»;'' дар «Шарҳи асмоулҳусно»: ''«Яъқуб ибн Усмон ибн Маҳмуд ибн Муҳаммад ал-Ғазнавӣ сумма ас-Сарразӣ»''.&lt;/ref&gt;; [[1359]], деҳаи Саррази деҳоти Чархи [[Вилояти Лӯгар|вилояти Ғазнин]] — [[1447]], деҳкадаи Ҳалғату, [[мулки Ҳисор]]) — [[ориф]], {{шоир}}, яке аз бузургтарин намояндагони тариқати [[тасаввуф]]ии [[нақшбандия]], муриду халифа ва аз асҳоби кибори саромади силсила — [[Баҳоуддини Нақшбанд|Хоҷа Баҳоуддини Нақшбанд]].

== Зиндагинома ==
Яъқуби Чархӣ, аз маълумоти овардаи худи муаллиф ва тазкираҳои «Нафаҳот»-у «Рашаҳот» маълум мегардад, ки эшонро лақаб Мавлоно, ном Яъқуб, номи падар Усмон, нисбат Ғазнавии Чархии Сарразӣ буда, дар деҳаи Саррази деҳоти Чархи вилояти Ғазнин ([[Вилояти Лӯгар|вилояти Лугари]] [[Афғонистон]]и имрӯз) ба дунё омадааст. Таърихи таваллуди Яъқуби Чархӣ маълум нест, ҳарчанд баъзеҳо онро соли 763 ҳиҷрии қамарӣ (1361 милодӣ) зикр кардаанд&lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;شمس, محمد جواد. يعقوب جرخى. احوال و آثار. دوشنبه, انتشارات بيوند, 2009. ص ٣٤&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;Мавлоно Яъқуби Чархӣ. Китобулфароиз. Д.: Адиб, 2011. Саҳ. 4.&lt;/ref&gt;.

== Омӯзиш ва таҳсили илм ==
Яъқуби Чархӣ таҳсили ибтидоии диниро дар зодгоҳаш, дар хонаводаи хеш, назди падараш гирифтааст&lt;ref name=&quot;:0&quot; /&gt;&lt;ref&gt;Муҳаммадхоҷаев А. Нақшбандия ва Хоҷа Аҳрор. Саҳ. 69&lt;/ref&gt;. Тавре аз як нақли Мавлоно Яъқуби Чархӣ бармеояд, ӯ барои идомаи таҳсил аз зодгоҳаш ба Ҳирот — пойтахти давлати Темуриён меравад. Шаҳри Ҳирот он вақт маркази сиёсиву иқтисодӣ ва фарҳангии мамлакат буд, аз як ишораи Мавлоно Яъқуб ҳамин қадар маълум мегардад, ки ӯ чанд гоҳ дар Ҳирот будааст ва дар хонақоҳи [[Хоҷа Абдуллоҳи Ансорӣ]], воқеъ дар бозори Малик, зиста ва асосан дар ҳамон ҷо таом мехӯрдааст, ба қавли худаш: «''ба сабаби он ки дар шаритаи он тавсиате ҳаст ва дар асли вақф низ эҳтиёт намудаанд''»&lt;ref name=&quot;«Найнома». Саҳ. 17&quot;&gt;«Найнома». Саҳ. 17.&lt;/ref&gt;.

Мавлоно Яъқуб барои идомаи таҳсил соли 1380 милодӣ ба [[Бухоро]] — гаҳвораи тамаддун ва фарҳанги миллии тоҷикон меояд ва ба омӯзиши улуми динӣ мепардозад&lt;ref&gt;«Тафсир». Саҳ. 171.&lt;/ref&gt;. Баъди ба пуррагӣ фаро гирифтани давраи таҳсилоти динӣ оҳанги бозгашт аз роҳи Балх ба ватан мекунад&lt;ref&gt;Осори мунтахаби Хоҷа Аҳрор ва пайравонаш. Д.: Империал Групп, 2004. Саҳ. 302&lt;/ref&gt;&lt;ref group=&quot;Тавзеҳ&quot;&gt;Дар ин бора муаллифи «Рашаҳот» аз забони Мавлоно Яъқуб чунин меорад: ''«Ва баъд аз он ки аз акобир ва уламои Бухоро иҷозати фатво гирифтам, азимати он кардам, ки ба ватани аслӣ муроҷаъат намоям».''&lt;/ref&gt;. Иҷозати фатво, тавре ки маълум аст, танҳо пас аз хатми давраи пурраи таҳсилот ва фаро гирифтани тамоми улуми динии замон дода мешуд. Пас, аз ин қавли Мавлоно Яъқуб маълум мегардад, ки ӯ то қадам ниҳодан дар тариқат аз шариат огоҳии комил дошта, олими мутабаҳҳир дар улуми шаръӣ гашта будааст.
    
Аз як ишораи Ҳоҷа Аҳрор баъзе муҳаққиқон чунин бардошт кардаанд, ки Мавлоно Яъқуби Чархӣ барои таҳсили илм ба [[Миср]] низ сафар карда будааст&lt;ref name=&quot;«Найнома». Саҳ. 17&quot;/&gt;. Ишораи мазкур дар «Нафаҳот» чунин сабт шудааст: «Хидмати Ҳоҷа Убайдуллоҳ фармуданд, ки хидмати Мавлоно Яъқуб бо [[Шайх Зайнуддини Хофӣ]] (раҳ) пеши Мавлоно Шиҳобуддини Сайрофӣ (раҳ) ҳамсабақ будаанд»&lt;ref&gt;«Тафсир». Саҳ. 466.&lt;/ref&gt;. Худи Мавлоно Яъқуб дар ягон ҷойи осори дар дастрасии мо қарордошта аз сафараш ба Миср ёдовар нашудааст. Танҳо дар «Тафсир» ду бор якбайтӣ аз бузургтарин сарояндаи шеъри сӯфиёна дар адабиёти араб Ибни Фориз (1181—1235 милодӣ) овардааст. Орифи мазкур, тавре маълум аст, дар Миср зистааст. Шайхи маъруф Зайнуддини Хофӣ (фавт 1436) шарикдарси ӯст.

Қабл аз бозгашт ба ватан бо хоҷа Баҳоуддин ҳамсуҳбат шуда, ба ҳалқаи муридони ӯ пайваст. Хоҷаи Нақшбанд пеш аз вафот бо мақсади таълиму тарбияи минбаъда Мавлоно Яъқуби Чархиро ба назди халифаи хеш [[Алоуддини Аттор]] равон кард. Мавлоно Яъқуби Чархӣ то дами вафоти Алоуддини Аттор дар назди ӯ дар Чағониён монд ва сипас ба мулки Ҳисор омада, дар деҳкадаи Ҳалғату (воқеъ дар қисмати ғарбии Душанбе) маскан ихтиёр кард. Дар ин ҷо то охири умр тибқи дастури пири худ ба кишоварзӣ, таълими шогирдон, тарбияи муридон ва тарғиби таълимоти тариқати нақшбандия машғул гашт. Хоҷа Баҳоуддин ба Мавлоно Яъқуби Чархӣ фармуда буд: «Он чи аз мо ба ту расидааст, ба бандагони Худо бирасон, то сабаби саодат бошад».

Мавлоно Яъқуби Чархӣ муршиди намояндаи маъруфи тариқати нақшбандия Хоҷа Убайдуллоҳи Аҳрор мебошад. Хоҷа Аҳрор ба қасди дасти иродат додан ба Мавлоно Яъқуби Чархӣ аз Самарқанд ба Ҳалғату омадааст.

== Поси хотир ==
[[Акс:Масҷиди ҷомеи марказии н. Рӯдакӣ ба номи Мавлоно Яъқуби Чархӣ (1).jpg|thumb|Масҷиди ҷомеи марказии ноҳияи Рӯдакӣ ба номи Мавлоно Яъқуби Чархӣ]]
Пас аз вафоти Мавлоно Яъқуби Чархӣ деҳкада ба поси хотири ӯ «Ҳазрати Мавлоно» ном гирифт.

Оромгоҳи Мавлоно Яъқуби Чархӣ ба мазор табдил ёфт. Иморатҳои сари мазорро соли 1703 лашкари Бухоро хароб кард. Баъдан мазор аз нав сохта шуд ва дар шафати он масҷиди ҷомеъ бунёд гардид. Дар канори деҳаи Пингроми Афғонистон, 2 км дуртар аз зодгоҳи Мавлоно Яъқуби Чархӣ — деҳаи Чарх, мардуми маҳаллӣ мазор бунёд кардааст, ки он оромгоҳи падари Мавлоно Яъқуби Чархӣ аст.

== Осор ==
Дар «Рашаҳот» танҳо ба мусаннафоти сершумор доштани Мавлоно Чархӣ ишорае рафта, вале аз онҳо ном бурда нашудааст. Муҳаққиқон теъдоди гуногуни осори Мавлоно Яъқуби Чархиро аз 2 то 10 номгӯй зикр кардаанд: Ҳ. К. Йилмаз — 2, Халилуллоҳи Халилӣ — 3, Аҳмадҷон Муҳаммадхоҷаев — 5, М. Ҷ. Шамс — 7, М. Н. Ронҷҳо — 8, Ҳамза Камол — 10 номгӯй. Дар дастрасии мо 8 номгӯй китобу рисолаҳои зерини Яъқуби Чархӣ қарор дорад&lt;ref&gt;Маҳмадуллоев С. Мавлоно Яъқуби Чархӣ. Зиндагӣ, осор ва афкор. — {{Д.}}: «Дониш», 2013. — С. 40. — 272 с.&lt;/ref&gt;:
# «Тафсири Яъқуби Чархӣ».
# «Найнома» ё рисолаи «Ноия».
# Рисолаи «Абдолия».
# Рисолаи «Унсия».
# Рисолаи «Шарҳи асмоулҳусно».
# Рисолаи «Ҳавроия» ё «Ҷамолия».
# «Китобулфароиз».
# «Тариқаи хатми аҳзоб».

== Нигаред низ ==
* [[Масҷиди мавлоно Яъқуби Чархӣ]]

== Тавзеҳот ==
{{эзоҳ|group=Тавзеҳ}}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ|2}}

== Адабиёт ==
* [[Донишномаи Душанбе]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016, — С. 725. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7.
* Маҳмадуллоев С. Мавлоно Яъқуби Чархӣ. Зиндагӣ, осор ва афкор. — {{Д.}}: «Дониш», 2013. — 272 с.

== Пайвандҳо ==
* {{Cite web|url=http://www.logar.se/index.php/fa/2014-07-20-00-18-02/122-shakhsiatha-5|title=خواجه یعقوب چرخی&quot; پیر تصوف&quot;|author=|website=|date=|publisher=www.logar.se|lang=fa|accessdate=2018-01-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180201205145/http://www.logar.se/index.php/fa/2014-07-20-00-18-02/122-shakhsiatha-5|archivedate=2018-02-01}}
* {{Cite web|url=http://www.erfanabad.org/fa/modules/news/article.php?storyid=394|title=مولانا يعقوب چرخی حصاری قدّس سرّه - چهره های ماندگار - مطالب سایت|author=|lang=fa}}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* {{Cite web|url=http://wikifeqh.ir/%DB%8C%D8%B9%D9%82%D9%88%D8%A8_%DA%86%D8%B1%D8%AE%DB%8C|title=یعقوب چرخی - ویکی فقه|publisher=wikifeqh.ir|lang=fa}}
* {{cite web|url=http://www.vostlit.info/Texts/Dokumenty/M.Asien/XV/1420-1440/Jakub_charhi/frametext.htm|lang=ru|title=Якуб Чархи. Рисала-йи абдалийа (Послание о заменяющих)}}
* {{Cite news|title=Mawlana Yaqub Charkhi|author=|first=|last=|url=http://maktabah.org/blog/?p=286|work=Ghaffari|date=2011-05-22|language=en|accessdate=2018-01-17|archivedate=2017-09-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170901212532/http://maktabah.org/blog/?p=286}}
* {{Cite web|url=http://naqshbandi.org/golden-chain/the-chain/yaqub-al-charkhi/|title=Yaqub al-Charkhi, qaddasa-l-Lahu sirrah {{!}} The Naqshbandiyya Nazimiyya Sufi Order of America: Sufism and Spirituality|lang=en|accessdate=2018-01-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170628192032/http://naqshbandi.org/golden-chain/the-chain/yaqub-al-charkhi/|archivedate=2017-06-28}}

{{Нақшбандия|холидия}}

[[Гурӯҳ:Орифони мусалмон]]</text>
      <sha1>hzvwo76ab0qgudys6aiw7thuq8z5ild</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Spelling bee</title>
    <ns>0</ns>
    <id>213717</id>
    <revision>
      <id>1487021</id>
      <parentid>1319350</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T22:47:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1487021</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2638" sha1="1vchybpeqyo33of2kzt24xm1f2ld6t2" xml:space="preserve">'''Spelling bee''' ([[забони англисӣ|англ]]. ''spell'' — ҳарф ба ҳарф талафуз кардан + ''bee'' — машварат) — мусобиқаи (аз рӯи қоида мусобиқаи кӯдакона) ҳарф ба ҳарф талафуз кардани калима.

Ин навъи мусобиқа дар [[ИМА]] пайдо шудааст. Мусобиқаҳои миллӣ дар кишварҳои гуногун мисли [[ИМА]], [[Британияи Кабир]], [[Австралия]], [[Зеландияи Нав]], [[Канада]], [[Мексика]], [[Индонезия]] ва [[Покистон]] гузаронида мешаванд.

Монанд ба ҳамин мусобиқа дар кишварҳои дигар низ мусобиқаҳо гузаронида мешаванд. Мисол: дар [[Фаронса]] ''(La dictée)'' ва дар [[Полша]] ''(Dyktando)''.

== Дар Тоҷикистон =
Дар [[Тоҷикистон]] мусобиқаи '''Speeling bee''' аслан дар [[&quot;Гӯшаҳои Амрико дар Тоҷикистон&quot;]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://tj.usembassy.gov/education-culture/american-spaces/ |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2019-02-18 |archivedate=2019-02-18 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190218202006/https://tj.usembassy.gov/education-culture/american-spaces/ }}&lt;/ref&gt; гузаронида мешаванд.

Ин мусобиқа ҳатман бо назардошти қонуну қоидаҳои ҳамон забон, ки таърихан қабул шудааст баргузор мегардад, ба мисли забонҳои [[англисӣ]] ва [[фаронсавӣ]].

Мазмуни таърихии калимаи '''bee''' (аслан «[[занбур]]») «машварате, ки бо мақсади омӯзиш баргузор мегардад». Этимологияи ин калима на онқадар фаҳмост, аммо аз калимаи англисии қадимаи '''bēn''' яъне ''(ибодат)'' пайдо шудааст.

Spelling bee дар мактабҳои [[ИМА]] мунтазам гузаронида мешавад.

Нафаре ғолиб мешавад, ки калимаҳоро ҳарф ба ҳарф, бештар ва бе хато талафуз мекунад.

Ин навъи мусобиқа кӯдаконро барои ғанӣ гардонидани луғатомӯзиашон кӯмак мерасонад.&lt;ref&gt;https://ru.wikipedia.org/wiki/Spelling_bee&lt;/ref&gt;

==Пайвандҳо==

==Эзоҳ==</text>
      <sha1>1vchybpeqyo33of2kzt24xm1f2ld6t2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Анил Капур</title>
    <ns>0</ns>
    <id>219821</id>
    <revision>
      <id>1487025</id>
      <parentid>1409209</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T00:41:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1487025</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="21037" sha1="iaoud8vnyn2oemefqdpvpz2c7r4nd7w" xml:space="preserve">{{Синамогар
|ном                  = Анил Капур
|номи аслӣ            = {{lang-en|Anil Kapoor}}
|тасвир               = 
|бар                  = 
|тавсифи тасвир       = 
|ном ҳангоми таваллуд = Anil Kapoor
|таърихи таваллуд       = 24.12.1956
|зодгоҳ               = {{Зодгоҳ|Мумбай}}, [[Маҳараштра]], [[Ҳиндустон]]
|таърихи даргузашт           = 
|маҳалли даргузашт         = 
|шаҳрвандӣ            = {{IND|}}
|касб                 = [[ҳунарпеша]], продюсер
|солҳои фаъолият      = 1977-то ҳол
|самт                 = 
|ҷоизаҳо            = 
}}
'''Анил Капур''' ({{lang-hi|अनिल कपूर}}, {{lang-en|Anil Kapoor}}; [[24 декабр]]и [[соли 1956]], [[Мумбай]], [[Маҳараштра]], [[Ҳиндустон]]) — [[ҳунарпеша]] ва [[продюсер]]и [[Ҳиндустон|ҳинд]]. Ҳунарманди намоёни солҳои 80-ум&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.myasia-bollywood.com/actor/anil-kapoor|title=Anil Kapoor - Mr. India - Myasia Bollywood|accessdate=2013-02-27|archiveurl=https://www.webcitation.org/6FJJDdpu7?url=http://www.myasia-bollywood.com/actor/anil-kapoor|archivedate=2013-03-22}}&lt;/ref&gt;, яке аз ҳунарпешаҳои муваффақи филмҳои [[Болливуд]]&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.boneykapoor.co.in/the-family/anil-kapoor.asp|title=Bollywood super star Anil Kapoor, son of veteran producer, Surinder Kapoor|accessdate=2013-02-27|archiveurl=https://www.webcitation.org/6FJJEBvLW?url=http://www.boneykapoor.co.in/the-family/anil-kapoor.asp|archivedate=2013-03-22}}&lt;/ref&gt; ва инчунин яке аз машҳуртарин ситораҳои синамои [[Ҳиндустон]] ба шумор меравад&lt;ref&gt;{{cite web |url=http://www.whartonindia.com/speakers.php |title=The 14th Annual WIEF Presents: India- Breaking Boundaries |publisher=Whartonindia.com |date=2010-03-27 |accessdate=2010-08-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100725195036/http://www.whartonindia.com/speakers.php |archivedate=2010-07-25 |deadurl=no }}&lt;/ref&gt;. Дар хориҷа ӯро бештар аз филмҳои «[[Миллионери зоғанишин]]» ва «[[Амалиёти иҷронашаванда]]».

Дукарата гирандаи ҷоизаи [[Filmfare Awards]] барои беҳтарин нақши мардона ва беҳтарин нақши мардони дуюмдараҷа мебошад. Дорандаи мукофоти National Film Awards барои беҳтарин нақши мардона мебошад.

== Зиндагинома ==
Анил Капур [[24 декабр]]и [[соли 1956]] дар Чембур (дар канори [[Мумбай]]и муосир) таваллуд шудааст. Волидони ӯ продюсери филм [[Суриндер Капур]] ва занаш Нирмал буданд. Анил ду бародар ва як хоҳар дорад.  Бародари калонии ӯ [[Бонӣ Капур]] продюсер ва шавҳари актриса [[Шридевӣ]] мебошад, ки яке аз шарикони доимии филми Анил ба ҳисоб меравад. Бародари хурдии у [[Санҷай Капур]] низ актёр аст.

Капур дар мактаби миёнаи «Our Lady of Perpetual Succour High School»-и Чембур ва дар Коллеҷи Сент Ксавиер, Мумбай таҳсил кардааст&lt;ref&gt;{{cite news |first1=Gita |last1=Hari |date=14 August 2010 |title=Anil Kapoor gets nostalgic about Chembur |url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/anil-kapoor-gets-nostalgic-about-chembur/articleshow/16043537.cms |work=Mumbai Mirror |access-date=2 February 2024 |accessdate=2024-08-20 |archivedate=2025-01-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250125125021/https://mumbaimirror.indiatimes.com/mumbai/other/anil-kapoor-gets-nostalgic-about-chembur/articleshow/16043537.cms }}&lt;/ref&gt;.

== Фаъолият ==
Анил Капур аввалин бор дар [[Болливуд]] бо нақши хурд дар филми ''Hamare Tumhare'' (1979) баромад&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.bollywoodmuseum.com/anil-kapoor|title=Anil Kapoor|publisher=Bollywood Museum|accessdate=2014-06-26|lang=en|archive-date=2015-07-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20150713014241/http://www.bollywoodmuseum.com/anil-kapoor/|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;. Дар аввал, ӯ танҳо нақшҳои хурдро иҷро менамуд. Яке аз онҳо дар филми «Шактӣ» (1982) буд, ки ҷоизаи [[Filmfare Awards]] барои беҳтарин филми солро гирифт. Ӯ бори нахуст дар филми &quot;Woh Saat Din&quot; (1983), ки аз ҷониби падараш таҳия шудааст, нақши асосиро бозидааст. Соли дигар ӯ дар филми «Mashaal»-и [[Яш Чопра]] соли 1984 нақши дуюмро ишғол кард, ки барои он аввалин ҷоизаи худ – ҷоизаи Filmfare Awards барои беҳтарин нақши дуюмдараҷа гирифт. Ҷоизаи Filmfare Awards инчунин нақшҳои ӯро дар филмҳои &quot;Tezaab&quot; (1988), &quot;Beta&quot; (1992), &quot;Virasat&quot; (1997) ва &quot;Taal&quot; (1999) эътироф кард. Ӯ барои филми &quot;Pukar&quot; [[Ҷоизаи миллии синамо]]и Ҳинд барои беҳтарин бозигарро гирифт.

Яке аз муҳимтарин нақшҳо дар касби ӯ нақши аввалин қаҳрамони ҳиндӣ дар филми &quot;Ҷаноби Ҳиндустон&quot; (1987) буд. Дар қатори нақшҳои дигари ӯ бисёр нақшҳои мазҳакавӣ мавҷуданд, аз қабили «Deewana Mastana» (1997), «Biwi No. 1» (1999), «No Entry» (2005) ва «Race», аммо ҷиддитар низ ҳастанд, масалан, оиладоре, ки ногаҳон ба шахси бегона ошиқ мешавад дар &quot;Salaam-e-Ishq: A Tribute to Love&quot;  (2007) ё як марди аутизм дар &quot;Yuvvrааj&quot; (2008). Дар солҳои охир Анил ба корнамоии коргардонҳои хориҷӣ шурӯъ кард ва дар филмҳои [[Дэннӣ Бойл]] «[[Миллионери зоғанишин]]» ва &quot;Mission: Impossible — Ghost Protocol&quot;-и [[Брэд Берд]], инчунин дар мавсими 8-уми сериали телевизионии «24 соат» бозӣ кардааст.

== Ҳаёти шахсӣ ==
Соли 1984 Анил бо мудели мӯд Сунита Бҳамбҳанӣ издивоҷ кард. Ин ҳамсарон се фарзанд доранд. Духтари калонии онҳо [[Сонам Капур]] ҳунарпеша шуд, духтари миёнааш Риа худро ҳамчун продюсер санҷида истодааст ва писари хурдӣ [[Ҳаршвардхон]] ба падараш пайравӣ кард&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/anil-kapoor-s-son-harshvardhan-to-make-his-bollywood-debut/article1-1101175.aspx|title=Anil Kapoor's son Harshvardhan to make his Bollywood debut|date=2013-07-31|work=[[Hindustan Times]]|publisher=Bollywood Hungama|accessdate=2014-06-26|lang=en|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140208045643/http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/anil-kapoor-s-son-harshvardhan-to-make-his-bollywood-debut/article1-1101175.aspx|archivedate=2014-02-08}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://businessofcinema.com/news/harshvardhan-kapoor-start-shooting-debut-film-mirza-sahibaan/141812|title=Harshvardhan Kapoor To Start Shooting For His Debut Film Mirza Sahibaan|date=2014-04-19|work=Business of Cinema|publisher=|accessdate=2014-06-26|lang=en|archive-date=2014-04-26|archive-url=https://web.archive.org/web/20140426163332/http://businessofcinema.com/news/harshvardhan-kapoor-start-shooting-debut-film-mirza-sahibaan/141812|deadlink=no}}&lt;/ref&gt;.

== Филмнома ==

===Ҳамчун ҳунарпеша===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|+ Феҳристи филмҳои иҷрокардаи Анил Капур
|-
! scope=&quot;col&quot; | Сол
! scope=&quot;col&quot; | Номгӯй 
! scope=&quot;col&quot; | Нақш
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | Шарҳҳо
|-
| 1971 || ''Tu Payal Mein Geet'' || Young [[Shashi Kapoor]] || 
|-
| 1979 || ''[[Hamare Tumhare]]'' || Vipin Bhope || 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; |1980 || ''[[Vamsa Vruksham]]'' || Shesh || Филми телугу 
|-
|''[[Ek Baar Kaho (1980 film)|Ek Baar Kaho]]'' || Донишҷӯ || 
|-
| ''[[Hum Paanch (1980 film)|Hum Paanch]]'' || Aadesh || 
|-
| 1982 || ''[[Shakti (1982 film)|Shakti]]'' || Ravi Kumar Basu ||  
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1983 || ''[[Pallavi Anu Pallavi]]'' || Vijay || Филми [[Синамои каннада|каннада]]
|-
| ''Rachna'' || Raj Malhotra || 
|-
| ''[[Woh Saat Din]]'' || Prem Pratap Patialawale ||
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 1984 || ''[[Mashaal]]'' || Raja || Ғолиби [[Filmfare Awards|Filmfare Award for Best Supporting Actor]]
|-
| ''[[Andar Baahar]]'' || Raja ||
|-
| ''[[Laila (1984 film)|Laila]]'' || Kumar Deshraj Singh ||
|-
| ''[[Love Marriage (1984 film)|Love Marriage]]'' || Rajesh ||
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 1985 || ''[[Saaheb]]'' || Sunil Sharma (Saaheb) ||
|-
| ''[[Yudh (film)|Yudh]]'' || Avinash Goel/Chakas || Нақши дугона
|-
| ''[[Mohabbat (1985 film)|Mohabbat]]'' || Shekhar Basu || 
|-
| ''[[Meri Jung]]'' || Arun Verma || [[Filmfare Award for Best Actor]]
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 1986 || ''[[Chameli Ki Shaadi]]'' || Charandas Sood ||
|-
| ''[[Aap Ke Saath]]'' || Vimal Roy ||
|-
| ''[[Janbaaz]]'' || Amar Singhania ||
|-
| ''[[Pyar Kiya Hai Pyar Karenge]]'' || Anand Mhatre ||
|-
| ''[[Karma (1986 film)|Karma]]'' || Gyaneshwar Singh/ Johnny ||
|-
| ''[[Insaaf Ki Awaaz]]'' || Ravi Kumar ||
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 1987 || ''[[Itihaas (1987 film)|Itihaas]]'' || Vijay Singhal ||
|-
| ''[[Mr. India (1987 film)|Mr. India]]'' || Arun Verma/Mr. India ||
|-
| ''[[Hifazat (1987 film)|Hifazat]]'' || Rajkumar/Ram Kumar Saini ||
|-
| ''[[Thikana (1987 film)|Thikana]]''  || Ravi Mehra ||
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 1988 || ''[[Kasam (1988 film)|Kasam]]'' || Inspector Krishna ||
|-
| ''[[Ram-Avtar]]'' || Avtar Mhatre ||
|-
| ''[[Vijay (1988 film)|Vijay]]'' || Arjun Thakur ||
|-
| ''[[Sone Pe Suhaaga]]'' || Joginder/Ravi Kumar ||
|-
| ''[[Tezaab]]'' || Mahesh Deshmukh (Munna) || Ғолиби Filmfare Award for Best Actor
|-
| ''[[Inteqam]]'' || Vikram Dixit (Vicky) ||
|-
| rowspan=&quot;9&quot; | 1989 || ''[[Ram Lakhan]]'' || Inspector Lakhan Pratap Singh || Номзадӣ - Filmfare Award for Best Actor 
|-
| ''[[Joshilaay]]'' || Karan ||
|-
| ''[[Eeshwar (1989 film)|Eeshwar]]'' || Ishwarchand Vishnunath Brahmanand || Номзадӣ - Filmfare Award for Best Actor
|-
| ''[[Rakhwala (1989 film)|Rakhwala]]'' || Vikram Bose || 
|-
| ''[[Abhimanyu (1989 film)|Abhimanyu]]'' || Abhimanyui/Abdul Jabbar/Mannu ||
|-
| ''[[Aag Se Khelenge]]'' || Inspector Raja/Ravi Saxena ||
|-
| ''[[Kala Bazaar]]'' || Vijay Jain ||
|-
| ''[[Parinda]]'' || Karan Choudhry ||
|-
| ''[[Hamaal De Dhamaal]]'' || Худ || [[Синамои маротҳӣ|Филми маротҳӣ]] 
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 1990 || ''[[Awaargi]]'' || Azad Khan ||
|-
| ''[[Kishen Kanhaiya]]'' || Kishen Chauhan/Kanhaiya Chauhan || Нақши дугона
|-
| ''[[Ghar Ho To Aisa]]'' || Amar Jhaveri || 
|-
| ''[[Jeevan Ek Sangharsh]]'' || Karan Bhasin || 
|-
| ''[[Amba (film)|Amba]]'' || Suraj (Sarju) ||
|-
| ''[[Jamai Raja (film)|Jamai Raja]]'' || Raja Joshi || 
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 1991 || ''[[Jigarwala]]'' || Amar Singh ||
|-
| ''[[Benaam Badsha]]'' || Deepak Garewal || 
|-
| ''[[Pratikar]]'' || Krishna Srivastav || 
|-
| ''[[Lamhe]]'' || Viren/Kunwar saab || Номзадӣ-Filmfare Award for Best Actor
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 1992 || ''[[Beta (film)|Beta]]'' || Raju || Номзадӣ - Filmfare Award for Best Actor
|-
| ''[[Zindagi Ek Jua]]'' || Harry ||
|-
| ''[[Humlaa]]'' || Shiva Pandya ||
|-
| ''[[Khel (1992 film)|Khel]]'' || Devdas/Arun Kumar ||
|-
| ''[[Heer Ranjha (1992 film)|Heer Ranjha]]'' || Deedho/Ranjha ||
|-
| ''[[Apradhi (1992 film)|Apradhi]]'' || Shiva Mukund ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1993 || ''[[Roop Ki Rani Choron Ka Raja (1993 film)|Roop Ki Rani Choron Ka Raja]]'' || Ramesh &quot;Romeo&quot; ||
|-
| ''[[Gurudev (film)|Gurudev]]'' || Gaurav &quot;Guru&quot; Ajmera ||
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 1994 || ''[[Laadla (1994 film)|Laadla]]'' || Raj &quot;Raju&quot; Verma ||
|-
| ''[[Andaz (1994 film)|Andaz]]'' || Ajay Jagpathi || 
|-
| ''[[1942: A Love Story]]'' || Nirendra &quot;Naren&quot; Singh || Номзадӣ –Filmfare Award for Best Actor
|-
| ''[[Mr. Azaad]]'' || Azaad Bakshi ||
|-
| 1995 || ''[[Trimurti (1995 film)|Trimurti]]'' || Anand Singh/Sikander || Номзадӣ –Filmfare Award for Best Supporting Actor
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1996 || ''[[Rajkumar (1996 film)|Rajkumar]]'' || Rajkumar Raina ||
|-
| ''[[Loafer (1996 film)|Loafer]]'' || Ravi Kumar Chawda ||
|-
| ''[[Mr. Bechara]]'' || Anand Verma ||
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 1997 || ''[[Judaai (1997 film)|Judaai]]'' || Raj Verma ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | ''[[Virasat (1997 film)|Virasat]]'' || rowspan=&quot;2&quot; | Shakti Thakur || Ғолиб–[[Filmfare Critics Award for Best Actor]]
|-
| Номзадӣ–Filmfare Award for Best Actor
|-
| ''[[Deewana Mastana]]'' || Rajkumar &quot;Raja&quot; Sharma/Bansi Rao ||
|-
| ''[[Chandralekha (1997 film)|Chandralekha]]'' ||An escaped mad man  || Филми малаяламӣ; камео 
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1998 || ''[[Kabhi Na Kabhi]]'' || Rajeshwar &quot;Raja&quot; Utekar ||
|-
| ''[[Gharwali Baharwali]]'' || Arun Sharma || 
|-
| ''[[Jhooth Bole Kauwa Kaate]]'' || Shanker Sharma/Ramanuj ||
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 1999 || ''[[Hum Aapke Dil Mein Rehte Hain]]'' || Vijay Swaminandan ||
|-
| ''[[Biwi No.1]]'' || Dr. Lakhan Khurana || Номзадӣ–[[Filmfare Award for Best Performance in a Comic Role|Filmfare Award for Best Comedian]]
|-
| ''[[Mann (film)|Mann]]'' || Rajendra &quot;Raj&quot; Gupta || Намуди зоҳирии махсус
|-
| ''[[Taal (film)|Taal]]'' || Vikrant Kapoor || Ғолиб–Filmfare Award for Best Supporting Actor
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2000 || ''[[Bulandi (2000 film)|Bulandi]]'' || Dharamraj &quot;Dada&quot; Thakur / Arjun Thakur || Нақши дугона
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | ''[[Pukar (2000 film)|Pukar]]'' || rowspan=&quot;2&quot; | Major Jaidev Rajvansh || Ғолиб–[[National Film Award for Best Actor]]
|-
| Номзадӣ–Filmfare Award for Best Actor
|-
| ''[[Hamara Dil Aapke Paas Hai]]'' || Avinash Patel ||
|-
| ''[[Karobaar: The Business of Love]]'' || Rajiv Soni ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2001 || ''[[Lajja (film)|Lajja]]'' || Raveen &quot;Raju&quot; Naagar ||
|-
| ''[[Nayak: The Real Hero|Nayak]]'' || Shivaji Rao Gaekwad || Номзадӣ–Filmfare Award for Best Actor
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2002 || ''[[Badhaai Ho Badhaai]]'' || Raja Saxena ||
|-
| ''[[Om Jai Jagadish]]'' || Om Batra ||
|-
| ''[[Rishtey (film)|Rishtey]]'' || Suraj Singh ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2003 || ''[[Armaan (2003 film)|Armaan]]'' || Dr. Akash Sinha ||
|-
| ''[[Calcutta Mail]]'' || Avinash Tripathi ||
|-
| 2004 || ''[[Musafir (2004 film)|Musafir]]'' || Lucky Jaiswal ||
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2005 || ''[[Bewafaa (2005 film)|Bewafaa]]'' || Aditya Sahai ||
|-
| ''[[My Wife's Murder]]'' || Ravi Patwardhan ||
|-
| ''[[No Entry]]'' || Kishan Khanna || Номзадӣ–Filmfare Award for Best Comedian 
|-
| ''[[Chocolate (2005 film)|Chocolate]]'' || Advocate Krishan Pundit ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2006 || ''[[Humko Deewana Kar Gaye]]'' || Karan Oberoi ||
|-
| ''[[Darna Zaroori Hai]]'' || Karan Chopra ||Story segment: Ghostly Audition 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2007 || ''[[Salaam-e-Ishq: A Tribute To Love]]'' || Vinay Nandan ||
|-
| ''[[Welcome (2007 film)|Welcome]]'' || Sagar Pandey/Majnu Bhai || Номзадӣ–Filmfare Award for Best Supporting Actor
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 2008 || ''[[My Name Is Anthony Gonsalves (film)|My Name is Anthony Gonsalves]]'' || Худ || Камео
|-
| ''[[Black &amp; White (2008 Hindi film)|Black &amp; White]]'' || Rajan Mathur || Намоиши махсус 
|-
| ''[[Race (2008 film)|Race]]'' || Inspector Robert D'Costa (RD) ||
|-
| ''[[Tashan (film)|Tashan]]'' || Lakhan Singh Ballebaaz (Bhaiyaji) ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | ''[[Slumdog Millionaire]]'' || rowspan=&quot;2&quot; | Prem Kumar || Аввалин филми байналмилалӣ; 
|-
| Ғолиб–[[Screen Actors Guild Award for Outstanding Performance by a Cast in a Motion Picture]]
|-
| ''[[Yuvvraaj]]'' || Gyanesh Yuvvraaj Singh ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2009 || ''[[Shortcut: The Con is on]]'' || Худ || Камео
|-
| ''[[Wanted (2009 film)|Wanted]]'' || Худ || Камео
|-
| 2010 || ''[[No Problem (2010 film)|No Problem]]'' || Inspector Arjun Singh ||
|-
| 2011 || ''[[Mission: Impossible – Ghost Protocol]]'' || Brijnath Khera || [[Ҳолливуд|Филми ҳолливудӣ]]
|-
| 2012 || ''[[Tezz]]'' || Arjun Sachdev ||
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2013 || ''[[Race 2]]'' || Inspector Robert D'Costa (RD) ||
|-
| ''[[Shootout at Wadala]]'' || Inspector Affaq Bhagra ||
|-
| ''[[Bombay Talkies (film)|Bombay Talkies]]'' || Худ || Камео дар суруди &quot;[[Apna Bombay Talkies]]&quot;
|-
| ''[[Mahabharat 3D Film]]'' || Karna (voice-over) ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2015 || ''[[Dil Dhadakne Do]]'' || Kamal Mehra || Ғолиб–Filmfare Award for Best Supporting Actor
|-
| ''[[Welcome Back (film)|Welcome Back]]'' || Sagar Pandey/Majnu Bhai || 
|-
| 2017 || ''[[Mubarakan]]''|| Kartar Singh Bajwa ||
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2018 || ''[[Race 3]]'' || Shamsher Singh || 
|-
| ''[[Fanney Khan]]'' || Prashant Kumar Sharma/Fanney Khan ||
|-
| ''[[Mowgli: Legend of the Jungle]]'' || Baloo (овоз) || 
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2019 ||''[[Ek Ladki Ko Dekha Toh Aisa Laga]]'' || Balbir Chaudhary ||
|-
| ''[[Total Dhamaal]]'' || Avinash Patel || 
|-
| ''[[The Zoya Factor (film)|The Zoya Factor]]'' || AK || Намоиши махсус
|-
| ''[[Pagalpanti (2019 film)|Pagalpanti]]'' || WiFi Bhai || 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2020 ||''[[Malang (film)|Malang]]'' || Inspector Anjaney Agashe|| 
|-
| ''[[AK vs AK]]'' || Anil Kapoor || Филми [[Netflix]]
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2022 || ''[[Thar (film)|Thar]]'' || Surekha Singh || Филми [[Netflix]]
|-
| ''[[Jugjugg Jeeyo|Jug Jugg Jeeyo]]'' || Bheem Saini&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/neetu-kapoor-feels-rishi-kapoor-s-love-and-presence-as-she-starts-jug-jugg-jeeyo-shooting-1741269-2020-11-16 |title=Neetu Kapoor feels Rishi Kapoor's love and presence as she starts Jug Jugg Jeeyo shooting|access-date=16 November 2020 |first=Vibha |last=Maru |date=16 November 2020|archive-date=16 November 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20201116072156/https://www.indiatoday.in/movies/celebrities/story/neetu-kapoor-feels-rishi-kapoor-s-love-and-presence-as-she-starts-jug-jugg-jeeyo-shooting-1741269-2020-11-16|url-status=live}}&lt;/ref&gt; ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2023 || ''[[Thank You for Coming]]'' || Professor || Намоиши махсус 
|-
| ''[[Animal (2023 Indian film)|Animal]]'' || Balbir Singh / Kailash || Нақши дугона 
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2024 || ''[[Fighter (2024 film)|Fighter]]'' || Rakesh &quot;Rocky&quot; Jai Singh ||
|-
| ''[[Savi (film)|Savi]]'' ||Joydeep Paul  ||
|-
| 2025 || [[YRF Spy Universe#War 2 (TBA)|War 2]] || RAW chief || 
|-
|}

===Ҳамчун продюсер===
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
|-
! scope=&quot;col&quot; | Сол 
! scope=&quot;col&quot; | Номгӯй 
! class=&quot;unsortable&quot; scope=&quot;col&quot; | Шарҳҳо 
|-
| 2002 || ''[[Badhaai Ho Badhaai]]'' ||
|-
| 2005 || ''[[My Wife's Murder]]'' ||
|-
| 2007 || ''[[Gandhi, My Father]]'' ||
|-
| 2009 || ''[[Short Kut: The Con is On]]'' ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2010 || ''[[Aisha (2010 film)|Aisha]]'' ||
|-
| ''[[No Problem (2010 film)|No Problem]]'' ||
|-
| 2014 || ''[[Khoobsurat (2014 film)|Khoobsurat]]'' ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2018 || ''[[Veere Di Wedding]]'' ||
|-
| ''[[Fanney Khan]]'' ||
|-
| 2022 || ''[[Thar (film)|Thar]]'' ||
|-
| 2023 || ''[[Thank You for Coming]]'' ||
|}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳо ==
{{Authority control}}
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Ҳиндустон]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони Ҳиндустон]]
[[Гурӯҳ:Садопешамардони Ҳиндустон]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Кинопродюсерҳои Ҳиндустон]]
[[Гурӯҳ:Ғолибони Filmfare Awards]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ҳиндӣ]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои телугу]]</text>
      <sha1>iaoud8vnyn2oemefqdpvpz2c7r4nd7w</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Алок Натҳ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>219833</id>
    <revision>
      <id>1487023</id>
      <parentid>1481391</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T00:18:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1487023</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="29331" sha1="1uulsj9kd30karejpa78edm4lhzgpgq" xml:space="preserve">{{Синамогар
|ном                  = Алок Натҳ
|номи аслӣ            = {{lang-en|Alok Nath}}
|тасвир               = 
|бар                  = 
|тавсифи тасвир       = 
|ном ҳангоми таваллуд = Alok Nath
|таърихи таваллуд       = 10.07.1956
|зодгоҳ               = {{Зодгоҳ|Кҳагария}}, [[иёлати Биҳар]], [[Ҳиндустон]]&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://m.imdb.com/name/nm0622186/bio?ref_=m_mn_ov_bio |title=Alok Nath - IMDb |website=[[IMDb]] |access-date=11 April 2020 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011114511/https://m.imdb.com/name/nm0622186/bio?ref_=m_mn_ov_bio |url-status=live }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| title=biography-of-aalok-nath| url=http://atulyabihar.com/biography-of-aalok-nath/| publisher=[[ATULYA BIHAR]]| access-date=7 June 2018| archive-date=12 June 2018| archive-url=https://web.archive.org/web/20180612142002/http://atulyabihar.com/biography-of-aalok-nath/| url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| title=Alok Nath trending twitter| url=http://m.indiatoday.in/story/alok-nath-trending-twitter/1/333572.html| work=[[India Today]]| access-date=11 August 2016| archive-date=17 September 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160917012035/http://m.indiatoday.in/story/alok-nath-trending-twitter/1/333572.html| url-status=dead}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{cite web| title=Alok Nath becomes latest victim of twitter jokes| url=http://news.biharprabha.com/2013/12/alok-nath-a-bihari-becomes-latest-victim-of-twitter-jokes/| publisher=Bihar Prabha| date=31 December 2013| access-date=11 August 2016| archive-date=18 August 2016| archive-url=https://web.archive.org/web/20160818175951/http://news.biharprabha.com/2013/12/alok-nath-a-bihari-becomes-latest-victim-of-twitter-jokes/| url-status=dead| accessdate=2024-08-24| archivedate=2016-08-18| archiveurl=https://web.archive.org/web/20160818175951/http://news.biharprabha.com/2013/12/alok-nath-a-bihari-becomes-latest-victim-of-twitter-jokes/}}&lt;/ref&gt;
|таърихи даргузашт           = 
|маҳалли даргузашт         = 
|шаҳрвандӣ            = {{IND|}}
|касб                 = [[ҳунарпеша]] 
|солҳои фаъолият      = 1980 -то ҳол
|самт                 = 
|ҷоизаҳо            = 
}}
'''Алок Натҳ''' ({{lang-en|Alok Nath}}) инчунин '''Санскарӣ Бабуҷӣ''',  ([[10 июл]]и [[соли 1956]], [[Кҳагария]], [[иёлати Биҳар]], [[Ҳиндустон]]) — [[ҳунарпеша]]и телевизион ва синамои ҳинд.

== Зиндагинома ==
Алок Натҳ 10 июли соли 1956 дар [[Кҳагария]]и [[Иёлати Биҳар|иёлоти Биҳори]] [[Ҳиндустон]] таваллуд шудааст.

Ӯ хоҳаре дорад, Винета Малик, вай бо тасвири хислати Бҳайравӣ дар силсилафилми телевизионии &quot;Yeh Rishta Kya Kehlata Hai&quot; маъруф аст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/meet-the-lesser-known-brother-and-sisters-of-small-screen/photostory/48720968.cms|title=Meet the lesser known brother and sisters of small screen|website=[[The Times of India]]|date=29 August 2015|access-date=28 September 2019|archive-date=3 April 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200403041157/https://timesofindia.indiatimes.com/tv/news/hindi/meet-the-lesser-known-brother-and-sisters-of-small-screen/photostory/48720968.cms|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Фаъолият ==
Дар соли 1982 Алок Натҳ дар филми «Гандӣ» нақши камео бозид. Бо вуҷуди ин, ӯ ҳамчун актёр бо нақши худ дар силсилафилми телевизионии ҳиндии “Buniyaad” (1986) машҳур гашт. Аввалин дебюти актёрии ӯ дар синамо дере нагузашта буд - дар филми &quot;Kamagni&quot; (1987) бори аввал ва охирин нақши асосиро бозид&lt;ref&gt;Anuj Kumar. [http://www.hindu.com/fr/2007/10/05/stories/2007100551120400.htm Forever a father!] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140720102657/http://www.hindu.com/fr/2007/10/05/stories/2007100551120400.htm |date=2014-07-20 }} // The Hindu. Online edition of India`s National Newspaper. Friday, Oct 05, 2007.&lt;/ref&gt;.

Минбаъд дар филмҳо ва сериалҳои телевизионӣ дар нақши падар ё амаки ғамхору меҳрубон&lt;ref&gt;[http://www.hindu.com/2008/04/28/stories/2008042850680200.htm Bollywood`s favourite father figure.] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140210231539/http://www.hindu.com/2008/04/28/stories/2008042850680200.htm |date=2014-02-10 }} // The Hindu. Online edition of India`s National Newspaper. New Delhi, Monday, Apr 28, 2008.&lt;/ref&gt; (филмҳои «Maine Pyar Kiya» (1989), «Hum Aapke Hain Koun...!» (1994), «Hum Saath-Saath Hain» (1999) ва ғайра; силсилафилмҳои телевизионии «Woh Rehne Waali Mehlon Ki» (2005), «Sapna Babul Ka…Bidaai» (2007), «Yahaaan Main Ghar Ghar Kheli» (2009), «Kuch Toh Log Kahenge» (2011) ва дигарон) нақш бозидааст.

Дар байни нақшҳои ғайриоддӣ барои Алок Натҳ метавон нақши як бачаи шаҳрӣ дар «Tara» (1993)&lt;ref&gt;Subhash K. Jha. [http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Television/I-am-being-typecast/Article1-213963.aspx «I am being typecast».] {{Архивировано|url=https://archive.today/20130426141416/http://www.hindustantimes.com/Entertainment/Television/I-am-being-typecast/Article1-213963.aspx |date=2013-04-26 }} // The Hindustan Times. IANS, Mumbai, April 06, 2007.&lt;/ref&gt;, аввалин силсилафилми телевизионии ҳиндӣ дар бораи зани муосири шаҳрӣ, инчунин қаҳрамонҳои манфии ӯро дар филмҳои «Shadyantra»  (1990),  «Vinashak» (1998) ҷудо кард.

Моҳи декабри соли 2013 шӯхӣ ва ёддоштҳо дар асоси аломатҳои бозидаи Алок Натҳ дар шабакаҳои иҷтимоӣ тамоюл пайдо карданд ва зуд паҳн шуданд. «Ҳодисаи аҷиби Алок Натҳ» - «Чаро Алок Натҳ дар Твиттер тренд гашт?», як таҳқиқоти мисолӣ барои таҳлили мундариҷае, ки боиси таваҷҷуҳ ба Натҳ шуд, 4 январи соли 2014 маъмул шуд. Дар вокуниш ба шӯхиҳо, актёр иқрор шуд, ки аз ҳама бештар ба ӯ писанд омад&lt;ref&gt;{{cite web|title=Alok Nath reacts to funny tweets about him|url=http://zeenews.india.com/entertainment/celebrity/alok-nath-reacts-to-funny-tweets-about-him_148682.html|work=Gayatri Sankar|publisher=Zee News|access-date=2 January 2014|archive-date=2 January 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140102210512/http://zeenews.india.com/entertainment/celebrity/alok-nath-reacts-to-funny-tweets-about-him_148682.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Ҳаёти шахсӣ ==
Алок [[соли 1987]] бо Ашу Сингҳ оиладор шуда, ду фарзанд доранд, Шиванг ва Ҷунҳай Натҳ&lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://m.imdb.com/name/nm0622186/bio?ref_=m_mn_ov_bio |title=Alok Nath - IMDb |website=[[IMDb]] |access-date=11 April 2020 |archive-date=11 October 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20201011114511/https://m.imdb.com/name/nm0622186/bio?ref_=m_mn_ov_bio |url-status=live }}&lt;/ref&gt;.

== Баҳсҳо ==
Моҳи [[октябр]]и [[соли 2018]], дар миёни ҷунбиши “[[Mee Too (ҳештег)|Me too]]” дар Ҳиндустон, Алок Натҳро барои таҷовуз ба номус аз ҷониби продюсери телевизион Винта Нанда, ки бо ӯ дар намоиши телевизионии &quot;Tara&quot; дар миёнаҳои солҳои 90-ум кор мекард, муттаҳам карданд&lt;ref&gt;{{cite news |title=Multiple Sexual Harassment Accusations Against Alok Nath |url=https://headlinestoday.org/entertainment/3671/multiple-sexual-harrasment-accusations-against-alok-nath/ |access-date=16 October 2018 |agency=Headlines Today |date=11 October 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181017044411/https://headlinestoday.org/entertainment/3671/multiple-sexual-harrasment-accusations-against-alok-nath/ |archive-date=17 October 2018 |url-status=dead |accessdate=2024-08-24 |archivedate=2018-10-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181017044411/https://headlinestoday.org/entertainment/3671/multiple-sexual-harrasment-accusations-against-alok-nath/ }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|url=https://www.dnaindia.com/television/report-metoo-hits-sanskari-babuji-alok-nath-accused-of-rape-and-harassment-by-tv-show-tara-producer-2673235|title=#MeToo hits Sanskari Babuji Alok Nath, accused of rape and sexual harassment by TV show 'Tara' producer|date=2018-10-09|work=dna|access-date=2018-10-08|language=en-US|archive-date=9 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181009054217/https://www.dnaindia.com/television/report-metoo-hits-sanskari-babuji-alok-nath-accused-of-rape-and-harassment-by-tv-show-tara-producer-2673235|url-status=live}}&lt;/ref&gt;. Алок Натҳ ин иттиҳомро рад кард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://gulfnews.com/entertainment/bollywood/alok-nath-accused-by-second-woman-of-harassment-1.2288712|title=Alok Nath accused by second woman of harassment|website=gulfnews.com|language=en|access-date=2020-03-02|archive-date=2 March 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200302141302/https://gulfnews.com/entertainment/bollywood/alok-nath-accused-by-second-woman-of-harassment-1.2288712|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.  Баъдан, ҳунарпешаҳо Ренука Шаҳане, Ҳиманӣ Шивпурӣ, Сандҳя Мридул, Дипика Амин ва як узви ҳунарпешаи номаълуми филми &quot;Hum Saath-Saath Hain&quot; иқрор шуданд, ки дар бораи рафтори ваҳшиёнаи Натҳ медонанд ё дар бораи ҳолатҳое навиштаанд, ки худи онҳо аз ҷониби ӯ мавриди ҳамла қарор гирифтаанд.

[[15 октябр]]и [[соли 2018]], Натҳ Нандаро барои тӯҳмат ба додгоҳ кашид, то бахшиш хаттӣ ва маблағ ҳамчун ҷуброн талаб кунад. Вай парвандаро якҷоя бо ҳамсараш Ашу Натҳ пешниҳод кардааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ndtv.com/india-news/alok-nath-sues-tv-producer-who-accused-him-of-rape-demands-apology-and-rs-1-as-compensation-1932357|title=Alok Nath Sues Writer Who Accused Him of Rape, Demands Re 1|website=NDTV.com|access-date=2020-03-02|archive-date=15 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181015135153/https://www.ndtv.com/india-news/alok-nath-sues-tv-producer-who-accused-him-of-rape-demands-apology-and-rs-1-as-compensation-1932357|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[17 октябр]]и [[соли 2018]] Нанда шикоятро алайҳи Натҳ дар шӯъбаи полиси Мумбай Ошивара сабт кард&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/metoo-movement-vinta-nanda-registers-an-official-complaint-against-alok-nath/articleshow/66260901.cms|title=#MeToo Movement: Vinta Nanda registers an official complaint against Alok Nath ►|website=The Times of India|language=en|access-date=2020-03-02|archive-date=17 October 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181017215044/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/metoo-movement-vinta-nanda-registers-an-official-complaint-against-alok-nath/articleshow/66260901.cms|url-status=live}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://indianexpress.com/article/india/mumbai-police-file-rape-case-against-alok-nath-5456913/|title=Mumbai Police file rape case against actor Alok Nath|date=2018-11-21|website=The Indian Express|language=en-US|access-date=2020-03-02|archive-date=21 November 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20181121092357/https://indianexpress.com/article/india/mumbai-police-file-rape-case-against-alok-nath-5456913/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

[[1 март]]и [[соли 2019]], ''Mumbai Mirror'' хабар дод, ки Алок Натҳ дар филме, ки бар асоси ҷунбиши «Me Too» асос ёфтааст, доварро тасвир кардааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/alok-nath-plays-a-judge-in-film-revolving-around-metoo/articleshow/68208183.cms|title=Alok Nath plays a judge in film revolving around #MeToo|last1=Coutinho|first1=Natasha|date=March 1, 2019|website=Mumbai Mirror|language=en|access-date=2020-03-02|archive-date=1 March 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190301082912/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/alok-nath-plays-a-judge-in-film-revolving-around-metoo/articleshow/68208183.cms|url-status=live|accessdate=2024-08-24|archivedate=2019-03-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190301082912/https://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/alok-nath-plays-a-judge-in-film-revolving-around-metoo/articleshow/68208183.cms}}&lt;/ref&gt;.

[[11 август]]и [[соли 2019]], «India Today» гузориш дод, ки парвандаи таҷовуз ба номуси Алок Натҳ аз ҷониби Винта Нанда бо сабаби набудани далел баста шудааст&lt;ref&gt;{{Cite web|title=#MeToo: Mumbai police likely to close the rape case against Alok Nath. Here's why|url=https://www.indiatoday.in/television/top-stories/story/metoo-mumbai-police-likely-to-close-the-rape-case-against-alok-nath-here-s-why-1579781-2019-08-11|access-date=2020-09-16|website=India Today|language=en|archive-date=26 August 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200826182321/https://www.indiatoday.in/amp/television/top-stories/story/-metoo-mumbai-police-likely-to-close-the-rape-case-against-alok-nath-here-s-why-1579781-2019-08-11|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Филмнома ==
=== Филм ===

{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
|-
! Сол !! Номгӯй !! Нақш !! Шарҳҳо
|-
| 1982 || ''[[Gandhi (film)|Gandhi]]'' || Tyeb Mohammed ||
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 1984 || ''[[Amar Jyoti]]'' || ||
|-
| ''[[Mashaal]]'' || Dinesh ||
|-
| ''[[Saaransh]]'' || Pandit / Astrologer ||
|-
| ''[[Aaj Ki Awaaz]]'' || Hotel / bar owner ||
|-
| ''Pet Pyaar Aur Paap'' || ||
|-
| ''Sheeshay Ka Ghar'' || ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 1985 || ''Apna Jahan'' || D'Souza ||
|-
| ''[[Faasle]]'' || Shivraj's brother ||
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 1987 || ''Kachchi Kali'' ||  ||
|-
| ''Zevar'' || Jagdish ||
|-
| ''[[Yeh Woh Manzil To Nahin]]'' || ||
|-
| ''[[Mohre]]'' || Father Braganza ||
|-
| ''[[Marte Dam Tak]]'' ||Judge Rameshwar Dayal ||
|-
| ''[[Kamagni]]'' || ||
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 1988 || ''[[Qayamat Se Qayamat Tak]]'' || Jaswant Singh ||
|-
| ''[[Kabzaa]]'' || Ustad Ali Mohammed ||
|-
| ''[[Main Zinda Hoon]]'' || Alok ||
|-
| ''[[Dayavan]]'' || Karim Baba ||
|-
| ''[[Agnee (1988 film)|Agnee]]'' || Pramod ||
|-
| ''[[Trishagni]]'' ||  ||
|-
| ''[[Hamara Khandaan]]'' || Mr. Miranda (Ruby's dad) ||
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 1989 || ''Bandook Dahej Ke Seenay Par'' || ||
|-
| ''[[Joshilaay]]'' ||  ||
|-
| ''[[Kasam Suhaag Ki]]'' ||  ||
|-
| ''[[Suryaa: An Awakening]]'' || Veer Singh ||
|-
| ''[[Anjaane Rishte]]'' || Ram Mohan ||
|-
| ''[[Maine Pyar Kiya]]'' || Karan ||
|-
| rowspan=&quot;12&quot; | 1990 || ''Sur Asur'' || ||
|-
| ''Insaaf Ka Suraj'' || ||
|-
| ''[[Andha Bichar]]'' || Rakesh's father ||
|-
| ''[[Agneepath (1990 film)|Agneepath]]'' || Deenanath Chauhan||
|-
| ''[[Lekin...]]'' || Ustad Meraj Ali ||
|-
| ''Shadyantra'' ||  ||
|-
| ''[[Haatim Tai (1990 film)|Hatimtai]]'' || ||
|-
| ''[[C.I.D. (1990 film)|CID]]''|| IGP Kumar ||
|-
| ''[[Jamai Raja (film)|Jamai Raja]]'' || Vishwanath ||
|-
| ''[[Pati Parmeshwar]]'' || ||
|-
| ''[[Dushman (1990 film)|Dushman]]'' || Rakesh's Father ||
|-
| ''Din Dahade'' || ||
|-
| rowspan=&quot;9&quot; | 1991 || ''Netraheen Sakshi'' || ||
|-
| ''Majboor Ladki'' || ||
|-
| ''[[Vishnu-Devaa]]'' || Baba (Undertaker) ||
|-
| ''[[Ayee Milan Ki Raat]]'' ||  ||
|-
| ''[[Baharon Ke Manzil (1991 film)|Baharon Ke Manzil]]'' || ||
|-
| ''Pyar Bhara Dil'' || Porash Sunderlal ||
|-
| ''[[Phool Bane Angaray]]'' || Colonel Singh ||
|-
| ''[[Nattukku Oru Nallavan|Shanti Kranti]]'' || Police Commissioner ||
|-
| ''Maut Ki Sazaa'' || Raja Jai Singh ||
|-
| rowspan=&quot;16&quot; | 1992 || ''Mehboob Mere Mehboob'' || Mr. T. Choudhry ||
|-
| ''[[Khel (1992 film)|Khel]]'' || Anand ||
|-
| ''Gori'' || ||
|-
| ''Dil Ne Ikaar Kiya'' || ||
|-
| ''[[Shola Aur Shabnam (1992 film)|Shola Aur Shabnam]]'' || Com. Yashpal Thapa ||
|-
| ''[[Vishwatma]]'' || Anurag Singh ||
|-
| ''[[Meera Ka Mohan]]'' || ||
|-
| ''[[Sahebzaade]]'' || Kishan ||
|-
| ''[[Deewana (1992 film)|Deewana]]'' || Mr. Sharma ||
|-
| ''[[Bol Radha Bol]]'' || Shanti Prasad ||
|-
| ''Sone Ki Zanjeer'' || ||
|-
| ''[[Tirangaa (film)|Tirangaa]]'' || Home Minister ||
|-
| ''[[Sapne Sajan Ke]]'' || Deepak's dad||
|-
| ''Sanam Tere Hain Hum'' || ||
|-
| ''[[Police Aur Mujrim]]'' || Chief Minister || 
|-
| ''Naseebwaala'' || Iqbal ||
|-
| rowspan=&quot;16&quot; | 1993 || ''Shri Krishna Bhakta Narsi'' ||Narsi ||
|-
| ''Shabnam'' || ||
|-
| ''Dharam Ka Insaaf'' || ||
|-
| ''Chingari Aur Sholay'' || ||
|-
| ''Aye Meri Bekhudi'' || ||
|-
| ''[[Tara (1992 film)|Tara]]'' ||  ||
|-
| ''[[Game (1993 film)|Game]]'' ||Inspector Patil ||
|-
| ''[[Divya Shakti]]'' || Professor ||
|-
| ''Antim Nyay'' || Aadesh Varma ||
|-
| ''[[Chor Aur Chaand]]'' ||Dinkar Seth ||
|-
| ''[[Izzat Ki Roti]]'' || Kaka ||
|-
| ''[[Dil Hai Betaab]]'' || Raja's dad ||
|-
| ''[[Sainik]]'' || Bihari Kaka ||
|-
| ''Kasam Teri Kasam'' || ||
|-
| ''[[Zakhmo Ka Hisaab]]'' || Kailash Nath ||
|-
| ''Jaan Per Khel Kar'' || ||
|-
| rowspan=&quot;17&quot; | 1994 || ''Sone Ki Sita'' || ||
|-
| ''[[Rakhwale]]'' ||  Satyanarayan ||
|-
| ''Kohk'' || ||
|-
| ''[[Zamane Se Kya Darna]]'' || ||
|-
| ''[[Insaniyat (1994 film)|Insaniyat]]'' || Hardayal ||
|-
| ''[[Laadla (1994 film)|Laadla]]'' || Kaajal's dad ||
|-
| ''[[Kanoon (1994 film)|Kanoon]]'' || Judge Dharmadhikari ||
|-
| ''[[Chauraha]]'' || Masterji ||
|-
| ''Maha Shaktishaali'' || ||
|-
| ''[[Saajan Ka Ghar]]'' ||  Mr. Ram Khanna ||
|-
| ''[[Gangster (1994 film)|Gangster]]'' || Gangster ||
|-
| ''[[Anth]]'' || Principal Satyaprakash Saxena ||
|-
| ''[[Hum Aapke Hain Koun..!]]'' || Kailashnath ||
|-
| ''[[Eena Meena Deeka (film)|Eena Meena Deeka]]'' || Kashi ||
|-
| ''[[Zaalim]]'' || Judge Somnath ||
|-
| ''[[Sangdil Sanam]]'' || Kailash Nath ||
|-
| ''[[Mr. Azaad]]'' || Havaldar Hari Dada ||
|-
| rowspan=&quot;11&quot; | 1995 || ''Mere Naina Sawan Bhadon'' || ||
|-
| ''Jeena Nahin Bin Tere'' || ||
|-
| ''[[Jai Vikraanta]]'' || Choudhry Amar Singh ||
|-
| ''[[Haathkadi (1995 film)|Hathkadi]]'' || Chief Minister ||
|-
| ''[[Gaddaar (1995 film)|Gaddaar]]'' ||  Amar Nath (Priya's dad) ||
|-
| ''[[Sidhi]]'' || Aditya Diwan whom later got controlled by sadhu (vidyanand)  ||
|-
| ''[[Ravan Raaj: A True Story]]'' ||  Commissioner of Police ||
|-
| ''[[Hulchul (1995 film)|Hulchul]]'' || Om Gautam (Chief Minister) || 
|-
| ''[[Hum Dono (1995 film)|Hum Dono]]'' || Vikram Saigal ||
|-
| ''[[Ram Shastra]]'' || Lawyer Srivastava ||
|-
| ''[[Kartavya (1995 film)|Kartavya]]'' || Dr. Neelkanth ||
|-
| rowspan=&quot;12&quot; | 1996 || ''Jai Dhakshineshwari Kali Maa'' || ||
|-
| ''[[Vijeta (1996 film)|Vijeta]]'' || Advocate Durga Prasad  ||
|-
| ''[[Agni Sakshi (1996 film)|Agni Sakshi]]'' ||  ||
|-
| ''Agni Prem'' || ||
|-
| ''Papa Kehte Hain'' || || 
|-
| ''[[Maahir]]'' || Amar Rai ||
|-
| ''[[Jeet (1996 film)|Jeet]]'' || Prof. Sidhant Sharma ||
|-
| ''[[Zordaar]]'' || Sangha ||
|-
| ''[[Rakshak (1996 film)|Rakshak]]'' || Commissioner of Police ||
|-
| ''Talaashi'' || ||
|-
| ''[[Hahakaar]]'' || Sayed Ur Rehman ||
|-
| ''[[Ek Tha Raja]]'' || Commissioner Paramjeet Singh ||
|-
| rowspan=&quot;10&quot; | 1997 || ''Char Dham'' || ||
|-
| ''Anyay Hi Anyay'' || ||
|-
| ''[[Jeevan Yudh]]'' || Vasudev Rai ||
|-
| ''Lahoo Ke Do Rang'' || Abu Baba ||
|-
| ''[[Kaun Sachcha Kaun Jhootha]]'' || Chief Minister ||
|-
| ''Dil Kitna Nadan Hai'' || Vikram Singh Rathod ||
|-
| ''[[Insaaf: The Final Justice]]'' || MP Jagat Narayan ||
|-
| ''Ghoonghat''|| Uday Shankar  ||
|-
| ''Khwaab'' || Priya's dad ||
|-
| ''[[Pardes (1997 film)|Pardes]]'' || Suraj Dev ||
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 1998 || ''[[Tirchhi Topiwale]]'' || Alok Lucknowi  ||
|-
| ''[[Mafia Raaj]]'' ||Lawyer ||
|-
| ''[[Vinashak – Destroyer]]'' || Police Commissioner ||
|-
| ''[[Kabhi Na Kabhi]]'' || Rajeshwar's Father ||
|-
| ''[[Bada Din]]'' || Shankar Babu ||
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 1999 || ''Amruta'' || ||
|-
| ''[[Aa Ab Laut Chalen]]'' || Rohan's Grandfather ||
|-
| ''[[Silsila Hai Pyar Ka]]'' || Satyaprakash Sinha ||
|-
| ''Pyar Koi Khel Nahin'' ||  ||
|-
| ''[[Taal (film)|Taal]]'' || Tara Babu ||
|-
| ''[[Hum Saath-Saath Hain: We Stand United]]'' || Ramkishan ||
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 2000 || ''Rahasya'' || ||
|-
| ''Bechainee'' || Chopra ||
|-
| ''Kaali Topi Laal Rumaal'' || Bishamber ||
|-
| ''[[Aaghaaz]]'' || Ram Charan Shukla ||
|-
| ''[[Khiladi 420]]'' || Shyam Prasad Bharadwaj ||
|-
| ''Le Chal Apne Sang'' || Dhanraj ||
|-
| rowspan=&quot;7&quot; | 2001 || ''Hum Deewane Pyar Ke'' || Avinash Roy / Chatterjee ||
|-
| ''Dil Aa Gaya'' || ||
|-
| ''[[Uljhan]]'' || Mr. Mathur ||
|-
| ''[[Ek Rishtaa: The Bond of Love]]'' || Jagmohan Thappar ||
|-
| ''[[Mujhe Kucch Kehna Hai]]'' || Rana Birendra Pratapsingh  ||
|-
| ''Jaydev'' || ||
|-
| ''[[Kabhi Khushi Kabhie Gham...]]'' || Om Sharma ||
|-
| rowspan=11 | 2002 || ''Kaaboo'' || Master (Shankar's dad) ||
|-
| ''[[Tumko Na Bhool Paayenge]]'' || Rahim ||
|-
| ''[[Ansh: The Deadly Part]]'' || Dina Nathji ||
|-
| ''[[Aap Mujhe Achche Lagne Lage]]'' || Rohit's dad ||
|-
| ''[[Na Tum Jaano Na Hum]]'' || Mr. Malhotra ||
|-
| ''[[Hum Tumhare Hain Sanam]]'' || Dev Narayan ||
|-
| ''[[Mere Yaar Ki Shaadi Hai]]'' || Vishnu Sharma ||
|-
| ''[[Dil Hai Tumhaara]]'' || Mr. Khanna ||
|-
| ''[[Jeena Sirf Merre Liye]]'' || Mr. Khanna ||
|-
| ''[[Rishtey (film)|Rishtey]]'' || Judge ||
|-
| ''Angaar: The Fire'' || ||
|-
| rowspan=5 | 2003 || ''Dabdaba'' || Girdharilal ||
|-
| ''[[Indian Babu]]'' || Sharad Babu ||
|-
| ''[[Kaise Kahoon Ke... Pyaar Hai]]'' || Somnath ||
|-
| ''[[Pinjar (film)|Pinjar]]'' || Shyamlal (Ramchand's dad) ||
|-
| ''Maa Santoshi Maa'' || ||
|-
| rowspan=&quot;5&quot; | 2004 || ''Kuchh Kaha Aapne..'' || ||
|-
| ''30 Days'' || Rai Bahadur Vikram Singh ||
|-
| ''Ishq Hai Teri Tumse'' || Usman ||
|-
| ''[[Police Force: An Inside Story]]'' || Commissioner of Police ||
|-
| ''[[Bhola in Bollywood]]'' || Mehra ||
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 2005 || ''Saathi: The Companion'' || ||
|-
| ''[[Vaada (film)|Vaada]]'' || Mr. Sharma ||
|-
| ''[[Zameer: The Fire Within]]'' || Deepraj Khanna ||
|-
| ''[[Tango Charlie]]'' || Mr. Anand Chauhan (Tarun's dad) ||
|-
| ''Sab Kuch Hai Kuch Bhi Nahin'' || Jayshankar Chaube ||
|-
| ''[[That Game of Chess]]'' || Father ||
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2006 || ''[[Mere Jeevan Saathi (2006 film)|Mere Jeevan Saathi]]'' || Vicky's dad ||
|-
| ''[[Chand Ke Paar Chalo (film)|Chand Ke Paar Chalo]]'' || Chander's Father ||
|-
| ''[[Vivah]]'' || Krishnakant ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2007 || ''[[Aur Pappu Pass Ho Gaya]]'' || Pappu's dad ||
|-
| ''Sirf Romance: Love by Chance'' || Gaffoor ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2008 || ''[[Mukhbir]]'' || Mammu ||
|-
| ''[[Ek Vivaah... Aisa Bhi]]''|| Bhushan Shrivastava || ҳиндӣ
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2009 || ''Raftaar - An Obsession'' || Khanna ||
|-
| ''[[Sanam Teri Kasam (2009 film)|Sanam Teri Kasam]]'' || Khanna ||
|-
| ''[[Thanks Maa]]'' || Warden - Juvenile Center ||
|-
| 2010 || ''[[Life Express (2010 film)|Life Express]]'' || Mr. Singh - Tanvi's dad ||
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2011 || ''Vikalp'' || Indian Ambassador ||
|-
| ''[[Khap (film)|Khap]]'' || Professor ||
|-
| ''Trapped in Tradition: Rivaaz'' || Mukhiya ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2014 || ''[[Punha Gondhal Punha Mujra]]''  || || Филми маротҳӣ
|-
| ''[[Kill Dil]]'' || Jeewan Sambandh Insurance Owner ||
|-
| 2015 || ''[[Second Hand Husband]]'' || ||
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2016 || ''[[Dil Toh Deewana Hai]]'' || ||
|-
| ''Sargoshiyan'' || ||
|-
| 2018 || ''[[Sonu Ke Titu Ki Sweety]]'' || Ghasitaram ||
|-
|2019
|''[[De De Pyaar De]]''
|Veerendra Mehra
|&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.deccanchronicle.com/entertainment/bollywood/041218/vinta-nanda-slams-the-film-industry-for-working-with-alok-nath.html|title=Vinta Nanda Slams The Film Industry For Working With Alok Nath|last=Jha|first=Subhash k|date=2018-12-04|website=Deccan Chronicle|language=en|access-date=2019-02-17|archive-date=17 February 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20190217201230/https://www.deccanchronicle.com/entertainment/bollywood/041218/vinta-nanda-slams-the-film-industry-for-working-with-alok-nath.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;
|}

=== Телевизион ===

{| class=&quot;sortable wikitable&quot;
|-
!  Сол !! Номгӯй !! Нақш !! Шарҳҳо
|-
| 1980 || ''Rishte-Naate'' || Babuji ||
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 1985 || ''Darpan'' || Various Roles ||
|-
| ''Titliyan'' || Падар ||
|-
| ''Chapte Chapter'' || Муҳаррири рӯзнома ||
|-
| 1986 || ''[[Buniyaad]]'' || Master Haveli Ram ||
|-
| 1988 || ''[[Bharat Ek Khoj]]'' || Vivekanand || қисми 47
|-
| 1989 || ''Boond Boond'' || профессор ||
|-
| 1989 || ''Lohit Kinare'' || нақшҳои гуногун ||
|-
| 1990 || ''Lahoo Ke Phool'' || фермер||
|-
| 1992 || ''[[Talaash - The Indian television series|Talaash]]'' || Shankarlal Shrivastava||
|-
| 1993–1997 || ''[[Tara (TV series)|Tara]]'' || Deepak Seth / Dipak Saigal Reborn||
|- 
| 1994 || ''[[Daane Anaar Ke]]'' || Babuji||
|-
| 1994–1995 || ''[[Imtihaan (TV show)|Imtihaan]]'' || ||
|-
| 1994-1995 || ''Hero Uncle'' || ||
|-
| 1999–2001 || ''[[Rishtey (TV series)|Rishtey]]'' || Babuji ||
|-
| 1997 || ''[[Kabhie Kabhie (1997 TV series)|Kabhie Kabhie]]'' || Babuji || 
|-
| 1998-1999 || ''Khiladi'' ||Комиссари полис||
|-
| 2002-2006 || ''[[Astitva...Ek Prem Kahani]]'' || Saurabh Mathur ||
|-
| 2002-2006 || ''[[Piya Ka Ghar (TV series)|Piya Ka Ghar]]'' || Bhavanishankar Sharma ||
|-
| 2005-2006 || ''[[Woh Rehne Waali Mehlon Ki]]''|| Yashvardhan Mittal || Rani Mittal/падари Гоял
|-
| 2007 || ''[[Har Ghar Kuch Kehta Hai]]''|| Baldev Kapoor || падари Гян
|-
| 2007-2009 || ''[[Ghar Ek Sapnaa]]'' || Amarnath Chaudhary || падари Самман
|-
| 2007–2010 || ''[[Sapna Babul Ka...Bidaai]]''|| Prakashchandra Sharma || падари Рогнӣ ва амаки Содно
|-
| 2009-2012|| ''[[Yahan Main Ghar Ghar Kheli]]''|| Udaypratap Singh || 
|-
| 2011–2013|| ''[[Kuch Toh Log Kahenge]]''|| Dr. Ashish Mathur || Dr. Ashutosh's adoptive father and Dr. Nidhi's maternal grandfather
|-
| 2013 || ''[[Do Dil Bandhe Ek Dori Se]]''|| Balwant Rana || Shivani's grandfather and Raghu's master
|-
| 2014 || ''Tu Mere Agal Bagal Hai''|| Babuji&lt;ref&gt;{{cite news|work=TellyTRP.in|title=Alok Nath to play 'Babuji' in Tu Mere Agal Bagal Hai|url=http://www.tellytrp.in/2014/06/alok-nath-to-play-babuji-in-tu-mere-agal-bagal-hai.html|access-date=25 June 2014|date=25 June 2014|archive-date=2 July 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140702221354/http://www.tellytrp.in/2014/06/alok-nath-to-play-babuji-in-tu-mere-agal-bagal-hai.html|url-status=live|accessdate=2024-08-25|archivedate=2014-07-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140702221354/http://www.tellytrp.in/2014/06/alok-nath-to-play-babuji-in-tu-mere-agal-bagal-hai.html}}&lt;/ref&gt;|| Father of Laal Singh ([[Rajesh Kumar (actor)|Rajesh Kumar]])
|-
| 2014–2015 || ''[[Mere Rang Mein Rangne Waali]]''|| Dada ji || LD's grandfather
|-
| 2015–2016 || ''[[Yeh Rishta Kya Kehlata Hai]]''|| Chandrabhan Singh Shekhawat || Tara's grandfather
|}

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{Authority control}}

== Пайвандҳо ==
* {{IMDb name|0622186|name=Алок Натҳ}}
* [https://web.archive.org/web/20070927220811/http://www.bollywoodgate.com/interviews/alok-nath-wishes-he-could-play-a-wicked-character.html Мусоҳиба бо Алок Натҳ] дар [https://web.archive.org/web/20070822071018/http://www.bollywoodgate.com/ Bollywoodgate.com]

{{Authority control}}

[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Ҳиндустон]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони Ҳиндустон]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ҳиндӣ]]
[[Гурӯҳ:Садопешамардони Ҳиндустон]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI]]</text>
      <sha1>1uulsj9kd30karejpa78edm4lhzgpgq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Блоки Шарқӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>281744</id>
    <revision>
      <id>1487034</id>
      <parentid>1446359</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T02:56:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1487034</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="20363" sha1="78ml5mg6l2o157vm3z5a6cwsji529yg" xml:space="preserve">[[Акс:EasternBloc_BasicMembersOnly_Rus.svg|рост|мини|379x379пкс|Блоки шарқӣ]]
'''Блоки шарқӣ''' ({{lang-en|Eastern Bloc}}''',''' {{Lang-ru|Восточный блок}}'''), блоки сотсиалистӣ''' ({{lang-en|Socialist Bloc}}, {{Lang-ru|Социалистический блок}}), '''блоки Шӯравӣ''' ({{lang-en|Soviet Bloc}}, {{Lang-ru|Советский блок}}), '''блоки коммунистӣ''' ({{lang-en|Communists Bloc}}, {{Lang-ru|Коммунистический блок}}) мафҳуме мебошад, ки дар [[Дунёи Ғарб|Ғарб]] дар нимаи дуюми асри 20 барои ишора ба кишварҳои тарафдори шӯравии [[Аврупои Марказӣ]] ва [[Аврупои Шарқӣ|Шарқӣ]], [[Осиёи Шарқӣ]] ва [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ|Ҷанубу Шарқӣ]] бо роҳбарии [[Иттиҳоди Шӯравӣ|СССР]]   &lt;ref&gt;
Compare:
{{Книга|заглавие=Cities of Pilgrimage|ссылка=https://books.google.com/books?id=0T7DAJqAN7wC|серия=Iuaes-series|том=4|год=2009|издательство={{Нп3|LIT Verlag}}|место=Münster|isbn=9783825816186|страницы=190|ref=Janzen|автор=Janzen, Jörg; Taraschewski, Thomas|ответственный=Shahshahānī, Suhaylā}}. — «Until 1990, despite being a formally independent state, Mongolia had de facto been an integral part of the Soviet dominated Eastern Bloc.».
&lt;/ref&gt;, ки кишварҳои « [[ҷаҳони дуюм]] » буданд, пайдо шуд. Дар Аврупо, блокҳои шарқиро [[Ҷумҳурии Халқии Сотсиалистии Албания|Албания]], [[Ҷумҳурии Булғористон|Булғористон]], [[Ҷумҳурии Халқии Маҷористон|Маҷористон]], [[Ҷумҳурии Демократии Олмон|ҶДО]], [[Ҷумҳурии Халқи Лаҳистон|Лаҳистон]], [[Ҷумҳурии Сотсиалистии Руминия|Руминия]] ва [[Ҷумҳурии сеюми Чехословакия|Чехословакия]], дар Осиё - [[Ҷумҳурии Халқии Кампучия|Кампучия]], [[Ҷумҳурии Халқии Чин|Чин]] (то соли 1961)     &lt;ref name=&quot;Janzen&quot;&gt;Compare: {{Книга|заглавие=Cities of Pilgrimage|ссылка=https://web.archive.org/web/20150905212712/https://books.google.com/books?id=0T7DAJqAN7wC|серия=Iuaes-series|том=4|год=2009|издательство={{Нп3|LIT Verlag}}|место=Münster|isbn=9783825816186|страницы=190|ref=Janzen|автор=Janzen, Jörg; Taraschewski, Thomas|ответственный=Shahshahānī, Suhaylā}}. — «Until 1990, despite being a formally independent state, Mongolia had ''de facto'' been an integral part of the Soviet-dominated Eastern Bloc.».&lt;/ref&gt;, [[Лаос]], Муғулистон ва [[Ҷумҳурии Халқӣ-Демократии Корея|Кореяи Шимолӣ]] намояндагӣ мекарданд. Аз соли 1961, [[Куба]] ба блоки шарқӣ дохил шуд.

== Таърих ==
Он пас аз ба охир расидани [[Ҷанги дуюми ҷаҳон|Ҷанги Дуюми Ҷаҳон]] дар натиҷаи ба сари қудрат омадани ҳизбҳои коммунистӣ ва коргарӣ дар кишварҳои демократияи халқӣ ба вуҷуд омад. Ҳамзамон, на ҳама кишварҳои минтақа, ки худро сотсиалист эълон кардаанд, узви ин блок шуданд: [[Ҷумҳурии Сотсиалисти Федералии Югославия|Югославия]] аз соли 1948 бо роҳи алоҳида аз СССР рафт (нигаред ба даргирии Шӯравиву Югославия ) ва яке аз ташаббускорони ҳаракати ҳамроҳнашавӣ ба блокҳо гашт,  Албания воҳидҳои Иттиҳоди Шарқиро – СПВ ва СКМ-ро дар солҳои 60 тарк кард.

Блоки Шарқӣ пас аз Инқилоби Махмал дар Чехословакия ва муттаҳидшавии Олмон дар соли 1990 хотима ёфт. 1 июли соли 1991, дар як ҷаласа дар Прага Созмони Паймони Варшава барҳам дода шуд, ки ин хатти ниҳоиро зери мавҷудияти Блоки Шарқӣ овард.

== Совети кумаки муштараки иқтисодӣ ==
Муҳимтарин нақши интегратсияро сохторҳои иқтисодии СКҲ бозиданд.

== Шартномаи Варшава ==
Блоки Шарқӣ на танҳо ба наздикии идеологӣ ва иқтисодии кишварҳои сотсиалистӣ, балки ба созишномаҳо дар бораи кумаки муштараки дастаҷамъӣ дар сурати ҳамлаи эҳтимолии НАТО асос ёфта буд. Дар соли 1955, [[Олмони Ғарбӣ|ҶФО]] ба НАТО пайваст; дар посух ба ин [[Ҷумҳурии Халқии Сотсиалистии Албания|Албания]], [[Ҷумҳурии Булғористон|Булғористон]], [[Ҷумҳурии Халқии Маҷористон|Маҷористон]], [[ҶДО|РДГ]], [[Ҷумҳурии Халқи Лаҳистон|Лаҳистон]], [[Республикаи Социалистии Руминия|Руминия]], [[Ҷумҳурии сеюми Чехословакия|Чехословакия]] ва [[Иттиҳоди Шӯравӣ|СССР]] Шартномаи Варшаваро имзо карданд ва ба НАТО паймони низомӣ монанд карданд - Созмони Паймони Варшава (СПВ) бо сарварии СССР. Дар доираи иттиҳод машқҳои муштарак гузаронида шуданд ва ҳамоҳангӣ байни хадамоти ҷосусии кишварҳои СПВ амалӣ карда шуд. Пас аз фурӯпошии блоки шарқӣ, мавҷудияти СПВ маънои худро гум кард ва дар соли 1991 Протокол дар бораи пурра бекор кардани Аҳднома ба имзо расид.

== Телекоммуникатсия ==
Барои эҳтиёҷоти иттилоотӣ ва коммуникатсионии кишварҳои блок [[Мухобирот|шабакаи телекоммуникатсионии]] Берлини Шарқӣ – [[Варшава]] – [[Прага]] – [[Маскав|Москва]] амал мекард, ки тавассути он пахши телевизионӣ ба кишварҳои Аврупои Шарқӣ сурат мегирифт, барномаҳои телевизионӣ аз Москва пахш мешуданд ва шабака инчунин барои алоқаи мустақими овозии муштариён дар ин кишварҳо истифода мешуд. Соли 1963, Полша маркази калонтарини алоқаи Аврупои Шарқӣ барои 2 ҳаз. каналҳои интиқоли маълумотро ба истифода дод &lt;ref&gt;[https://babel.hathitrust.org/cgi/pt?id=uc1.$b791895;view=1up;seq=462 Poland: New Communications Facility]. // ''Military Review''. — April 1963. — Vol. 43 — No. 4 — P. 106.&lt;/ref&gt;.

== Ҳамчунин нигаред ==

* [[Ҷанги Сард|Ҷанги сард]]
* [[Империяи шӯравӣ]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Адабиёт ==
{{Refbegin|2}}
* {{Citation|last=Applebaum|first=Anne|title=Iron Curtain: the Crushing of Eastern Europe, 1944-56|publisher=Allen Lane|year=2012|authorlink=Аппельбаум, Энн}}
* {{Citation|last=Beschloss|first=Michael R|title=The Conquerors: Roosevelt, Truman and the Destruction of Hitler's Germany, 1941–1945|publisher=Simon and Schuster|year=2003|isbn=0-7432-6085-6}}
* {{Citation|last1=Berthon|first1=Simon|first2=Joanna|last2=Potts|title=Warlords: An Extraordinary Re-creation of World War II Through the Eyes and Minds of Hitler, Churchill, Roosevelt, and Stalin|publisher=Da Capo Press|year=2007|isbn=0-306-81538-9}}
* {{Citation|last1=Bideleux|first1=Robert|last2=Jeffries|first2=Ian|title=A History of Eastern Europe: Crisis and Change|publisher=Routledge|year=2007|isbn=0-415-36626-7}}
* {{Citation|last=Böcker|first=Anita|title=Regulation of Migration: International Experiences|publisher=Het Spinhuis|year=1998|isbn=90-5589-095-2}}
* {{Citation|last=Brackman|first=Roman|title=The Secret File of Joseph Stalin: A Hidden Life|publisher=Frank Cass Publishers|year=2001|isbn=0-7146-5050-1}}
* {{Citation|last=Cook|first=Bernard A.|title=Europe Since 1945: An Encyclopedia|publisher=Taylor &amp; Francis|year=2001|isbn=0-8153-4057-5}}
* {{Citation|last=Crampton|first=R. J.|title=Eastern Europe in the twentieth century and after|publisher=Routledge|year=1997|isbn=0-415-16422-2}}
* {{Citation|last=Dale|first=Gareth|title=Popular Protest in East Germany, 1945–1989: Judgements on the Street|publisher=Routledge|year=2005|isbn=0714654086}}
* {{Citation|last=Dowty|first=Alan|title=Closed Borders: The Contemporary Assault on Freedom of Movement|publisher=Yale University Press|year=1989|isbn=0-300-04498-4}}
* {{Citation|last=Ericson|first=Edward E.|title=Feeding the German Eagle: Soviet Economic Aid to Nazi Germany, 1933–1941|publisher=Greenwood Publishing Group|year=1999|isbn=0-275-96337-3}}
* {{Citation|last=Frucht|first=Richard C.|title=Encyclopedia of Eastern Europe: From the Congress of Vienna to the Fall of Communism|publisher=Taylor &amp; Francis Group|year=2003|isbn=0-203-80109-1}}
* {{Citation|last=Gaddis|first=John Lewis|title=The Cold War: A New History|year=2005|publisher=Penguin Press|isbn=1-59420-062-9}}
* {{Citation|last=Goertz|first=Gary|title=Contexts of International Politics|year=1995|publisher=Cambridge University Press|isbn=0-521-46972-4}}
* {{Citation|last=Grenville|first=John Ashley Soames|title=A History of the World from the 20th to the 21st Century|publisher=Routledge|year=2005|isbn=0-415-28954-8}}
* {{Citation|last1=Grenville|first1=John Ashley Soames|last2=Wasserstein|first2=Bernard|title=The Major International Treaties of the Twentieth Century: A History and Guide with Texts|publisher=Taylor &amp; Francis|year=2001|isbn=0-415-23798-X}}
* {{Citation|last1=Grogin|first=Robert C.|title=Natural Enemies: The United States and the Soviet Union in the Cold War, 1917–1991|publisher=Lexington Books|year=2001|isbn=0-7391-0160-9}}
* {{Citation|last=Gorodetsky|first=Gabriel|title=Grand Delusion: Stalin and the German Invasion of Russia|publisher=Yale University Press|year=2001|isbn=0300084595}}
* {{Citation|last1=Hardt|first1=John Pearce|last2=Kaufman|first2=Richard F.|title=East-Central European Economies in Transition|publisher=M.E. Sharpe|year=1995|isbn=1-56324-612-0}}
* {{Citation|last=Harrison|first=Hope Millard|title=Driving the Soviets Up the Wall: Soviet-East German Relations, 1953–1961|publisher=Princeton University Press|year=2003|isbn=0-691-09678-3}}
* {{Citation|last=Krasnov|first=Vladislav|title=Soviet Defectors: The KGB Wanted List|publisher=Hoover Press|year=1985|isbn=0-8179-8231-0}}
* {{Citation|first1=Leslie|last1=Lipschitz|first2=Donogh|last2=McDonald|title=German unification: economic issues|publisher=International Monetary Fund|year=1990|isbn=1-55775-200-1}}
* {{Citation|last=Lukacs|first=John|title=June 1941: Hitler and Stalin|publisher=Yale University Press|year=2006|isbn=0-300-11437-0}}
* {{Citation|last=Maddison|first=Angus|title=The world economy|publisher=OECD Publishing|year=2006|isbn=92-64-02261-9}}
* {{Citation|last1=Michta|first1=Andrew A.|last2=Mastny|first2=Vojtech|author2-link=Vojtech Mastny|title=East Central Europe after the Warsaw Pact: Security Dilemmas in the 1990s|publisher=Greenwood Press|year=1992|isbn=92-64-02261-9}}
* {{Citation|last=Miller|first=Roger Gene|title=To Save a City: The Berlin Airlift, 1948–1949|publisher=Texas A&amp;M University Press|year=2000|isbn=0-89096-967-1}}
* {{Citation|last=Miscamble|first=Wilson D.|title=From Roosevelt to Truman: Potsdam, Hiroshima, and the Cold War|publisher=Cambridge University Press|year=2007|isbn=0-521-86244-2}}
* {{Citation|last1=Murray|first1=Williamson|last2=Millett|first2=Allan|title=A War to be Won: Fighting the Second World War|publisher=Harvard University Press|year=2001|isbn=0-674-00680-1}}
* {{Citation|last1=Myant|first1=Martin|last2=Drahokoupil|first2=Jan|title=Transition Economies: Political Economy in Russia, Eastern Europe, and Central Asia|publisher=Wiley-Blackwell|year=2010|isbn=978-0-470-59619-7}}
* {{Citation|last=Navrátil|first=Jaromír|title=The Prague Spring 1968: A National Security Archive Document Reader (National Security Archive Cold War Readers)|publisher=Central European University Press|year=2006|isbn=963-7326-67-7}}
* {{Citation|last1=Nekrich|first1=Aleksandr Moiseevich|last2=Ulam|first2=Adam Bruno|last3=Freeze|first3=Gregory L.|title=Pariahs, Partners, Predators: German–Soviet Relations, 1922–1941|publisher=Columbia University Press|year=1997|isbn=0-231-10676-9}}
* {{Citation|last=O'Connor|first=Kevin|title=The history of the Baltic States|publisher=Greenwood Publishing Group|year=2003|isbn=0-313-32355-0}}
* {{Citation|last=O'Neil|first=Patrick|title=Post-communism and the Media in Eastern Europe|publisher=Routledge|year=1997|isbn=0-7146-4765-9}}
* {{Citation|last=Olsen|first=Neil|title=Albania|publisher=Oxfam|year=2000|isbn=0-85598-432-5}}
* {{Citation|last=Overy|first=R. J.|title=The Dictators: Hitler's Germany and Stalin's Russia|publisher=W. W. Norton &amp; Company|year=2004|isbn=0-393-02030-4}}
* {{Citation|last=Pearson|first=Raymond|title=The Rise and Fall of the Soviet Empire|publisher=Macmillan|year=1998|isbn=0-312-17407-1}}
* {{Citation|last1=Pollack|first1=Detlef|last2=Wielgohs|first2=Jan|title=Dissent and Opposition in Communist Eastern Europe: Origins of Civil Society and Democratic Transition|publisher=Ashgate Publishing, Ltd.|year=2004|isbn=0-7546-3790-5}}
* {{Citation|last=Puddington|first=Arch|title=Broadcasting Freedom: The Cold War Triumph of Radio Free Europe and Radio Liberty|publisher=University Press of Kentucky|year=2003|isbn=0-8131-9045-2}}
* {{Citation|last=Roberts|first=Geoffrey|title=Stalin's Wars: From World War to Cold War, 1939–1953|publisher=Yale University Press|year=2006|isbn=0-300-11204-1}}
* {{Citation|last=Roberts|first=Geoffrey|title=Stalin, the Pact with Nazi Germany, and the Origins of Postwar Soviet Diplomatic Historiography|year=2002|volume=4|issue=4}}
* {{Citation|last=Saxonberg|first=Steven|title=The Fall: A Comparative Study of the End of Communism in Czechoslovakia, East Germany, Hungary and Poland|publisher=Routledge|year=2001|isbn=90-5823-097-X}}
* {{Citation|last=Shirer|first=William L.|title=The Rise and Fall of the Third Reich: A History of Nazi Germany|publisher=Simon and Schuster|year=1990|isbn=0-671-72868-7}}
* {{Citation|last1=Smith|first1=David James|last2=Pabriks|first2=Artis|last3=Purs|first3=Aldis|last4=Lane|first4=Thomas|title=The Baltic States: Estonia, Latvia and Lithuania|publisher=Routledge|year=2002|isbn=0-415-28580-1}}
* {{Citation|last=Taagepera|first=Rein|title=Estonia: Return to Independence|publisher=Westview Press|year=1993|isbn=0-8133-1703-7}}
* {{Citation|last1=Teichova|first1=Alice|first2=Herbert|last2=Matis|title=Nation, State, and the Economy in History|publisher=Cambridge University Press|year=2003|isbn=0-521-79278-9}}
* {{Citation|last=Tucker|first=Robert C.|title=Stalin in Power: The Revolution from Above, 1928–1941|publisher=W. W. Norton &amp; Company|year=1992|isbn=0-393-30869-3}}
* {{Citation|last=Turner|first=Henry Ashby|title=The Two Germanies Since 1945: East and West|publisher=Yale University Press|year=1987|isbn=0-300-03865-8}}
* {{Citation|last=Turnock|first=David|title=The East European economy in context: communism and transition|publisher=Routledge|year=1997|isbn=0-415-08626-4}}
* Watry, David M. ''Diplomacy at the Brink: Eisenhower, Churchill, and Eden in the Cold War.'' Baton Rouge: Louisiana State University Press, 2014.
* {{Citation|last=Wegner|first=Bernd|title=From Peace to War: Germany, Soviet Russia, and the World, 1939–1941|publisher=Berghahn Books|year=1997|isbn=1-57181-882-0}}
* {{Citation|last=Weinberg|first=Gerhard L.|title=A World at Arms: A Global History of World War II|publisher=Cambridge University Press|year=1995|isbn=0-521-55879-4}}
* {{Citation|last=Wettig|first=Gerhard|title=Stalin and the Cold War in Europe|publisher=Rowman &amp; Littlefield|year=2008|isbn=0-7425-5542-9}}
* {{Citation|last=Williams|first=Kieran|title=The Prague Spring and its Aftermath: Czechoslovak Politics, 1968–1970|publisher=Cambridge University Press|year=1997|isbn=0-521-58803-0}}
* ''[[Петров, Никита Васильевич|Петров Н.В.]]'' [http://dare.uva.nl/document/106770 Сталин и органы НКВД-МГБ в советизации стран Центральной и Восточной Европы. 1945—1953 гг.], 2008.
{{Refend}}

== Пайвандҳои берунӣ ==
 

* {{Cite web|url=http://www.pixiport.com/leonid_lazarev___russia/base0.html|title=Photographs of Russia in 1967|archiveurl=https://web.archive.org/web/20080131154809/http://www.pixiport.com/leonid_lazarev___russia/base0.html|archivedate=2008-01-31}}
* [http://www.4020.net/eastbloc/ Candid photos of the Eastern Bloc] September-December 1991, in the last months of the USSR
* [https://web.archive.org/web/20060623163117/http://www.vychodniblok.cz/index_en.htm Photographic project «Eastern Bloc»]  «Eastern Bloc» examines the specificities and differences of living in totalitarian and post totalitarian countries. The project is divided into chapters, each dedicated to one of the Eastern European countries—Slovak Republic, Poland, ex-GDR, Hungary, Czech Republic and ex-Yugoslavia.
* [http://www.sonyclassics.com/thelivesofothers/ The Lives of Others official website]
* [https://web.archive.org/web/20090106133812/http://www.osaarchivum.org/db/fa/300-30.htm RFE Czechoslovak Unit] Open Society Archives, Budapest
* [http://www.okupatsioon.ee/ Museum of occupations of Estonia] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120505143252/http://www.okupatsioon.ee/ |date=2012-05-05 }} — Project by the Kistler-Ritso Estonian Foundation
* [https://web.archive.org/web/20071011110357/http://www.ipn.gov.pl/portal.php?serwis=en&amp;dzial=23&amp;id=214&amp;search=67445 Gallery of events from Poznań 1956 protests]
* [https://web.archive.org/web/20090826151840/http://www.osaarchivum.org/digitalarchive/av/index.html OSA Digital Archive] Videos of the 1956 Hungarian Revolution
* [https://web.archive.org/web/20090905091553/http://www.osaarchivum.org/files/holdings/300/8/3/text/36-6-112.shtml RADIO FREE EUROPE Research], RAD Background Report/29: (Hungary) 20 October 1981, A CHRONOLOGY OF THE HUNGARIAN REVOLUTION, 23-4 October November 1956, compiled by RAD/Hungarian Section-Published accounts
* {{Cite web|url=http://www.pbs.org/wgbh/amex/airlift/|title=The Berlin Airlift|website=American Experience|accessdate=2007-03-05|archivedate=2013-07-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130730113400/http://www.pbs.org/wgbh/amex/airlift/}} — A PBS site on the context and history of the Berlin Airlift.
* {{Cite web|url=http://www.jfklibrary.org/jfk_berlin_crisis_speech.html|title=1961 JFK speech clarifying limits of American protection during the 1961 Berlin Wall crisis|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060219134229/http://www.jfklibrary.org/jfk_berlin_crisis_speech.html|archivedate=2006-02-19}}
* {{Cite web|url=http://www.restless-soul.co.uk/berlin1.htm|title=Berlin 1983: Berlin and the Wall in the early 1980s|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070928214004/http://www.restless-soul.co.uk/berlin1.htm|archivedate=2007-09-28}}

[[Гурӯҳ:Аврупои Шарқӣ]]
[[Гурӯҳ:Ҷанги Сард]]</text>
      <sha1>78ml5mg6l2o157vm3z5a6cwsji529yg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мари</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288504</id>
    <revision>
      <id>1487056</id>
      <parentid>1482788</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T10:57:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1487056</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="31198" sha1="cjtbktxpovjg1oq37zyeqq9so87iaqm" xml:space="preserve">{{МА
| мақом = шаҳр
| номи тоҷикӣ = Мари
| номи аслӣ = {{lang-tk|Mary}}&lt;/div&gt;
| тасвир =
| кишвар = Туркманистон
| lat_deg = 37
| lon_deg = 61
| lat_min = 36
| lat_dir = 
| lon_min = 50
| lon_dir = 
| аҳолӣ = 126 000
| соли барӯйхатгирӣ = 2010
| ҳайати миллӣ = туркманҳо, русҳо, тоторҳо, ӯзбекҳо, озарбойҷониҳо
| ҳайати динӣ = [[мусулмон]]они [[ҳанафӣ|ҳанафимазҳаб]], масеҳиён
| этнохороним = 
| DST = 
| коди телефон = +993 137
| нишонаҳои почта = 745205
| сайт = 
}}
'''Мари''' &lt;ref&gt;[[Суперанская, Александра Васильевна|Суперанская А. В.]] Словарь географических названий. — М.: АСТ-ПРЕСС КНИГА, 2013. — 208 с. — С. 75: Мары [ранее Мерв и Мервь] (Туркм.).&lt;/ref&gt; ( туркм. &lt;span lang=&quot;tk&quot; style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Mary&lt;/span&gt;  [[Алифбои овонигории байналмилалӣ|[maɾɯ]]], то [[соли 1937]] ба забони {{Lang-fa|مرو}} ''Марв'' ном дошт.&lt;span lang=&quot;fa&quot; dir=&quot;rtl&quot; style=&quot;font-size: 110%;font-style: normal; line-height: 1em;&quot;&gt;‎&lt;/span&gt; - шаҳрест дар ҷануби [[Туркманистон]], ба номи шаҳри бостонии [[Марв]], маркази [[вилояти Марв]]  гузошта шудааст. Сеюмин шаҳр дар Туркманистон. Он дар қисми ҷанубу шарқии пастии Турон дар қаламрави вохаи Мурғоб дар резишгоҳи дарёи Мурғоб, ки аз кӯҳҳои Афғонистон сарчашма мегирад, ҷойгир аст. Аз ҷануб, шаҳрро канали Қароқум давр мезанад. Шаҳр пайванди муҳими роҳи оҳан, узели муҳими роҳи автомобилгард аст.

Аҳолӣ - 126 141 нафар (2010) &lt;ref&gt;[http://bevoelkerungsstatistik.de/wg.php?x=1318383097&amp;men=gpro&amp;lng=de&amp;des=wg&amp;geo=468095296&amp;srt=npan&amp;col=adhoq&amp;msz=1500&amp;geo=459348182 Население Мары]&lt;/ref&gt;. Раиси шаҳр, хаким номида мешавад.

== Таърих ==

=== Таърихи пайдоиш ===
Шаҳри Мари (Марв) соли [[Соли 1884|1884]] ҳамчун маркази ҳарбии маъмурии Русия дар маҳалли қалъаи Текин, шаҳраке воқеъ дар 30 километр дуртар аз ғарби харобаoҳои [[Марв|шаҳри бостонии Марв]], ки дар миёнаи ҳазорсолаи 1 пеш аз милод ба вуҷуд омадааст, таъсис ёфтааст &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.tatworld.ru/article.shtml?article=598&amp;section=0&amp;heading=0)|title=Татарский мир • По средней Азии|deadlink=yes|accessdate=2009-06-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150208113546/http://www.tatworld.ru/article.shtml?article=598&amp;section=0&amp;heading=0)|archivedate=2015-02-08}}&lt;/ref&gt;. Санаи дақиқи пайдошавии шаҳр маълум нест. Аммо муқаррар карда шуд, ки номи қалъа таърихан форсизабон буд. Дар натиҷаи равандҳои муҳоҷират ва ассимилятсия аҳолии водӣ дар асри XVII [[Забони туркманӣ|тадриҷан ба забони туркманӣ гузаштанд.]]{{Сарчашма нест|10|3|2016}}.

=== Давраи пеш аз пайвастан ба империяи Русия ===
Дар давоми ҳуҷуми туркистонии генерал Михаил Скобелев дар соли 1884, пас аз шикасти қалъаи Гёк-Тепа, Марв ҳамроҳ бо вохаи Мурғоб &lt;ref&gt;[http://www.hrono.ru/sobyt/1800sob/1880geok.html Осада и взятие Геок-Тепе]&lt;/ref&gt; [[Империяи Русия|ба империяи Русия]] ҳамроҳ карда шуд. Барои пешгирӣ аз хунрезӣ пеш аз ҳамла ба шаҳр ба М. Алиханов-Аварский,  бо ҳамроҳии зодаи қабилаи текин майор Махтум-Қулиҳон, ки ба сарулибоси тоҷир пинҳон шуда буд, ба суи пирони Марв ( оксақолҳо ) роҳ пеш гирифт ва онҳоро бовар кунонд, ки аз муқовимат даст кашанд ва шаҳрвандии Русияро қабул кунанд &lt;ref&gt;[http://www.vostlit.info/Texts/Dokumenty/M.Asien/XIX/1880-1900/Charykov/text.htm «Мирное завоевание Мерва»]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.krotov.info/history/19/57/laviss_58.htm «III. Русские завоевания и колонизация Средней Азии»]&lt;/ref&gt;.
[[Акс:Pokrovkaya_Church,_Mary.jpg|мини|Калисои православӣ дар Мари]]
Натиҷаи музокирот дархосте буд, ки 25 январи соли 1884 дар [[Ашқобод]] аз ҷониби намояндагони Марв дар бораи қабули Марв ба тобеияти Русия навишта шуда буд &lt;ref&gt;[http://www.biografija.ru/show_bio.aspx?id=64598 Комаров Александр Виссарионович]{{Пайванди мурда|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Соли 1884 Алиханов-Аварский аввалин губернатори Марв таъйин шуд &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://wiki-linki.ru/Citates/877404 |title=Бой на Кушке (страница 1) |accessdate=2021-04-15 |archivedate=2016-03-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305045139/http://wiki-linki.ru/Citates/877404 }}&lt;/ref&gt;.

=== Давраи аз соли 1884 то 1921 ===
Пас аз ҳамроҳ шудан ба Русия дар соли 1884, Марв қисми вилояти Закаспий буд. [[6 феврал|Марв аз 6 феврали соли]] [[Соли 1890|1890]] маркази уезди Марви вилояти Закаспий буд.

=== Давраи Шӯравӣ (1921-1991) ===
[[7 август|7 августи соли]] [[Соли 1921|1921]] вилояти Закаспий ба вилояти Туркманистон табдили ном кард. Ҳамин тариқ, Марв маркази уезди Марви вилояти Туркманистони ҶМШС Туркистон шуд, ки он то [[4 декабр]]и [[Соли 1924|1924]] боқӣ монд. То [[13 август|13 августи соли]] [[Соли 1926|1926]] шаҳр маркази ноҳияи Марв буд, ки [[27 октябр|27 октябри соли]] 1924 дар заминаи вилояти Туркманистони ҶШС Туркманистон ташкил шуда буд.

13 августи соли 1926 ноҳияи Марв барҳам дода шуд ва Марв маркази вилоят шуд. Дар [[соли 1937]], Марв номи Мариро гирифт.

[[21 ноябр|21 ноябри соли]] [[Соли 1939|1939]] Мари маркази вилоятии вилояти Марв гардид. [[10 январ|10 январи соли]] [[Соли 1963|1963 ин]] вилоят барҳам дода шуд ва Мари маркази ноҳявии тобеи ҷумҳурӣ гардид. [[14 декабр|14 декабри соли]] [[Соли 1970|1970]] вилоят аз нав барқарор шуд.

=== Давраи пас аз соли 1991 ===
Пас аз пошхӯрии [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] [[18 май|ва 18 майи]] соли [[Соли 1992|1992]] [[Туркманистон|аз ҷониби Туркманистон]] эълон шудани истиқлол, Мари ба маркази [[вилояти Марв]] табдил ёфт &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://whp057.narod.ru/marwi.htm|title=МАРЫЙСКИЙ ВЕЛАЯТ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090728111947/http://whp057.narod.ru/marwi.htm|archivedate=2009-07-28}}&lt;/ref&gt;. Дар солҳои 2000-ум, кӯчаҳои шаҳр обод карда шуданд ва лоиҳаҳои калони манзилсозӣ ба истифода дода мешаванд. Сохтмони оммавии манзил идома дорад. Маҷмааи нави аэровокзал, бинои нави ТСЭИ, театр, китобхонаи минтақавӣ, осорхонаи таърихӣ- кишваршиносӣ, қасри Рухет, меҳмонхонаи Маргуш, маркази ташхиси тиббӣ, маркази тиббии Эна мяхри, масҷиди асосии ҷомеи Гурбонгулӣ ҳоҷӣ, стадион, варзишгоҳи аспдавонӣ , ҳавзи шиноварии болопӯшида, истгоҳи роҳи оҳан дар шаҳр сохта шуданд.&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.turkmenistan.gov.tm/?id=1587 |title=Гостеприимство древнего и вечно юного города |accessdate=2021-04-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190402204646/http://www.turkmenistan.gov.tm/?id=1587 |archivedate=2019-04-02 }}&lt;/ref&gt;. Соли [[Соли 2012|2012]] шаҳр пойтахти фарҳангии [[ИДМ]] эълон карда шуд &lt;ref&gt;[http://www.turkmenistan.ru/ru/articles/37338.html Туркменский город Мары получил сертификат культурной столицы СНГ]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.turkmenistaninfo.ru/?page_id=6&amp;type=article&amp;elem_id=page_6/magazine_137/1208&amp;lang_id=ru Культурная столица СНГ]&lt;/ref&gt;. Соли 2014 дар шаҳр маҷмааи заводҳои истеҳсоли аммиак ва мочевина, як нерӯгоҳи турбина газӣ, маркази савдои бисёрҳадаф ва меҳмонхонаи Мери кушода шуданд &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://turkmenistan.gov.tm/?id=7463 |title=Президент Гурбангулы Бердымухамедов принял участие в открытии новых объектов в Марыйском велаяте |accessdate=2021-04-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171107165700/http://turkmenistan.gov.tm/?id=7463 |archivedate=2017-11-07 }}&lt;/ref&gt;. Дар соли 2015 вай пойтахти фарҳангии ҷаҳони туркзабонон интихоб шуд &lt;ref&gt;[http://www.business-gazeta.ru/article/119645/ Культурная столица тюркского, диаметром в 70 метров и высотой 35 метров]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.interfax.ru/world/477227 В Туркмении построят трёхэтажную юрту на три тысячи человек]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.euronews.com/nocomment/2015/11/30/turkmenistan-biggest-yourte/|title=Turkmenistan’s biggest Yourte|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151206034344/http://www.euronews.com/nocomment/2015/11/30/turkmenistan-biggest-yourte|archivedate=2015-12-06}}&lt;/ref&gt;.

== Мавқеи ҷуғрофӣ ==
Шаҳри Мари саввумин шаҳри бузурги Туркманистон аст, ки дар қисми ҷанубу шарқии пастии Турон дар қаламрави вохаи Мурғоб дар резишгоҳи дарёи Мурғоб, ки аз кӯҳҳои [[Афғонистон]] сарчашма мегирад. Аз ҷануби шаҳр канали Қароқумро ҷорист&lt;ref&gt;[http://geoman.ru/geography/item/f00/s09/e0009135/index.shtml ТУРКМЕНСКАЯ СОВЕТСКАЯ СОЦИАЛИСТИЧЕСКАЯ РЕСПУБЛИКА]&lt;/ref&gt;.

== Иқлим ==
Иқлими дохилии субтропикӣ; ҳарорати миёнаи январ аз −2 то +4&amp;nbsp;°C, июл +28 - +32&amp;nbsp;°C; бориш дар як сол 100-300 мм &lt;ref&gt;{{БСЭ3|заглавие=Марыйская область}}&lt;/ref&gt;.

* Ҳарорати миёнаи солонаи ҳаво - +17,1&amp;nbsp;°C
* Намии нисбии ҳаво - 41,8%
* Суръати миёнаи бод - 4,0 м / с

== Аҳолӣ ==
120,000 нафар барои соли 2017.
[[Акс:151127-worlds-largest-yurt-Mary-Turkmenistan.jpg|мини|Хаймаи азим барои 3000 нафар дар Мари.]]
Тибқи [[Соли 1998|барӯйхатгирии соли 1998]], аҳолии Мари 94,000 нафар буд. То [[соли 2005]] аҳолии Мари ба 100,000 нафар расид &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.krugosvet.ru/enc/strany_mira/TURKMENISTAN.html |title=Туркменистан |accessdate=2021-04-15 |archivedate=2011-12-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111226134411/http://krugosvet.ru/enc/strany_mira/TURKMENISTAN.html }}&lt;/ref&gt; ва дар соли 2017 он ба 120,000 нафар наздик шуд.{{Сарчашма нест|31|3|2016}} Мувофиқи таркиби қавмӣ, шаҳри Марям асосан туркманҳо, [[русҳо]], тоторҳо, арманиҳо зиндагӣ мекунанд &lt;ref&gt;[http://www.refine.com.ru/pageid-1798-7.html Refine — РПС Туркменистана] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160304213035/http://www.refine.com.ru/pageid-1798-7.html |date=2016-03-04 }}&lt;sup class=&quot;noprint&quot; style=&quot;white-space: nowrap&quot;&gt;&amp;#x5B;''[[Википедия:Проверяемость|&lt;span style=&quot;&quot; title=&quot;утверждение не найдено в указанном источнике&quot;&gt;нет в источнике&lt;/span&gt;]]''&amp;#x5D;&lt;/sup&gt;&lt;/ref&gt;.

== Иқтисод ==

=== Саноат ===
Дар Мари заводи мошинсозӣ &lt;ref&gt;[http://maryzavod.ru/ Марыйский машиностроительный завод]&lt;/ref&gt;, як заводи таъмири мошин &lt;ref&gt;[http://cis.trifle.net/index.php?do=12&amp;id=15572 Марыйский авторемонтный завод]&lt;/ref&gt;, як пахтатозакунӣ &lt;ref&gt;[http://cis.trifle.net/index.php?do=12&amp;id=27511 Марыйский хлопкоочистительный завод им. В. П. Чкалова ТПО «Заготхлопкопром»]&lt;/ref&gt;, як корхонаи пӯсттозакунӣ &lt;ref&gt;[http://www.aboutcompanies.ru/company/mariyskiy_kojevenniy_zavod.html Марыйский кожевенный завод]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;,  як корхонаи масолеҳи сохтмон, заводи азоти нуриҳои минералии Туркманистон (TZAU) &lt;ref&gt;[http://chemindustry.ru/rus/branches/branch.php?ent=92 Туркменский завод азотных удобрений]&lt;/ref&gt;, ва корхонаи шакар мавҷуд аст.

Дар шаҳр &lt;ref&gt;[http://www.aboutcompanies.ru/company/mariyskaya_fabrika_pervichnoy_obrabotki_shersti.html Марыйская фабрика первичной обработки шерсти]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;, ресандагӣ ва бофандагӣ &lt;ref&gt;[http://www.aboutcompanies.ru/company/mariyskaya_hlopchatobumajnaya_pryadilno_tkatskaya_fabrika.html Марыйская хлопчато-бумажная прядильно-ткацкая фабрика]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;, дӯзандагӣ, қолин &lt;ref&gt;[http://www.aboutcompanies.ru/company/mariyskaya_krasilno_kovrovaya_fabrika.html Марыйская ковровая фабрика]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;, корхонаҳои қаннодӣ ва мебел &lt;ref&gt;[http://www.aboutcompanies.ru/company/mariyskaya_mebelnaya_fabrika_oao_turkmenmebel.html Марыйская мебельная фабрика]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; заводҳои пиво ва шир мавҷуданд.

Марям маркази асосии саноати гази ҷумҳурӣ мебошад &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://gorod-maru.turmir.com/|title=ТУРКМЕНИСТАН. Форум Туркменистан. Карта Туркменистан. Фото. город Туркменистан|deadlink=yes|accessdate=2009-06-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090813031631/http://gorod-maru.turmir.com/|archivedate=2009-08-13}}&lt;/ref&gt;.

Калонтарин дар Туркманистон - Нерӯгоҳи барқи обии Мари, ки иқтидораш 1 миллиону 250 ҳазор кВт мебошад, дар масофаи 19 км аз шаҳр ҷойгир аст , ки бо гази кони Шодлик кор мекунад ва зиёда аз 80% қувваи барқи ҷумҳуриро истеҳсол мекунад.

Дар Мари як чопхона мавҷуд аст &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.milfirm.ru/fc5/firm4592.htm|title=Марыйская типография|deadlink=yes|accessdate=2009-06-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120204012055/http://www.milfirm.ru/fc5/firm4592.htm|archivedate=2012-02-04}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://vladsc.narod.ru/library/enc_tur/m.htm Энциклопедия туриста. М &amp;#x7C; The Encyclopaedia Of Tourist. M]&lt;/ref&gt;.

=== Қолинбофӣ ===
[[Акс:Tekinka-mary-01.jpg|чап|мини|200x200пкс| Савдои қолинҳои дастии текинӣ дар бозори Текин дар Мари (1981))]]
Истеҳсоли қолинҳои дӯхти дастӣ ва мошинӣ мояи ифтихор барои сокинони шаҳр мебошад.

=== Асппарварӣ ===
[[Акс:Akhalteke craem.jpg|thumb|150px|[[Аспи аҳалтекинӣ|аспи Ахалтекинӣ]] ]]
[[Акс:Ahal Velayat Hippodrome - Flickr - Kerri-Jo (109).jpg|thumb|150px|Ҳайкали [[Аспи аҳалтекинӣ|аспи Ахалтекинӣ]] ]]
Дар хоҷагии асппарварии Мари, зоти аспи дар ҷаҳон маъруфи  [[Аспи аҳалтекинӣ|аспи Ахалтекинӣ]] мояи ифтихор аст. Дар [[вилояти Аҳал]] ба [[аспи Ахалтекинӣ]] ҳайкал гузошта шудааст&lt;ref&gt;[http://tdh.gov.tm/?id=6765 Во славу туркменского скакуна]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

=== Нақлиёт ===
Роҳи оҳане, ки солҳои [[Соли 1880|1880]] - [[Соли 1896|1896]] сохта шудааст, аз Мари мегузарад. бо роҳбарии генерали рус Михаил Анненков ва роҳи оҳани [[Осиёи Миёна]], ки [[Туркманбошӣ|Туркманбоширо]] (Красноводск) бо [[Тошканд]] мепайвандад. Аз он роҳ шохае ҳаст - роҳи Мари - [[Сарҳадобод|Кушка]], ки [[соли 1900]] ба истифода  супорида шудааст &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.humanities.edu.ru/db/msg/38052|title=Закаспийская железная дорога|deadlink=yes|accessdate=2009-06-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071111224917/http://humanities.edu.ru/db/msg/38052|archivedate=2007-11-11}}&lt;/ref&gt;. Соли [[Соли 2003|2003]] истгоҳи роҳи оҳан навсозӣ шуд &lt;ref&gt;[http://www.turkmenistan.ru/ru/node/15060 После коренной реконструкции открылся для приема пассажиров железнодорожный вокзал в городе Мары]&lt;/ref&gt;. Дар шаҳр як автовокзали нав бо иқтидори 500 мусофир дар як соат, истгоҳи роҳи оҳани барқароршуда &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://tourism-sport.ru/_new_merv_station.html|title=Новый вокзал в Марах.|deadlink=yes}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;, фурудгоҳи нав бо иқтидори интиқол дар як соат 300 мусофир дар як соат, бо парвоз бо дарозии 3500 м муҷаҳҳаз шудааст, ки ки барои қабули ҳавопаймоҳо бо вазни то 400 тонна пешбинӣ шудааст &lt;ref&gt;[http://www.turkmeninform.com/ru/news/20090305/00788.html Президент Туркменистана даёт старт Совету Старейшин]&lt;/ref&gt;. Нақлиёти дохили шаҳрро автобусҳои мунисипалӣ, таксиҳои мустақим, таксиҳо намояндагӣ мекунанд.

=== Маориф ва фарҳанг ===
Мари дорои якчанд мактабҳои миёна, литсейҳо, техникумҳо, омӯзишгоҳҳои педагогӣ ва тиббӣ, мактаби санъат ва Институти давлатии энергетикии Туркманистон мебошад. Дар шаҳр осорхонаи кишваршиносӣ, Театри давлатии драмавии Кемине, кинотеатрҳо, мактабҳои бадеӣ ва мусиқӣ, мактаби варзишии бачагона ва наврасон, истгоҳи техникҳои ҷавон, якчанд китобхонаҳо ва Қасри фарҳанг мавҷуданд &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://search.ukr.net/yandex/search.php?search_mode=ordinal&amp;geo=11000187&amp;PerformSearch=1&amp;search_query=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9+%D0%B4%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%86+%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D1%83%D1%80%D1%8B|title=Марыйский дворец культуры|deadlink=yes|accessdate=2009-06-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120323055159/http://search.ukr.net/yandex/search.php?search_mode=ordinal&amp;geo=11000187&amp;PerformSearch=1&amp;search_query=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9+%D0%B4%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%86+%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D1%83%D1%80%D1%8B|archivedate=2012-03-23}}&lt;/ref&gt;.

=== Тиб ===
Маркази ташхиси минтақавии ба номи президенти якуми Туркманистон С. А. Ниёзов.

Хонаи минтақавии модар ва кӯдак.

=== Варзиш ===
Дар Мари мактаби варзишии бачагона ва наврасон мавҷуд аст. Клуби футболи &quot; Марв &quot; -и Марӣ дар лигаи олии Туркманистон бозӣ мекунад. Стадиони &quot;Марв&quot; дар ташкил ва баргузории бозиҳои чемпионат ва Ҷоми Туркманистон беҳтарин шинохта шуд &lt;ref&gt;[http://tmsportnewphp.4bb.ru/viewtopic.php?pid=150 футбол в Туркменистане (Спорт Туркменистана)]{{Пайванди мурда|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;. Дар маркази шаҳр ҳавзи шиноварии марказии дарунӣ ҷойгир аст, ки соли [[Соли 2005|2005]] &lt;ref&gt;[http://www.turkmenistan.ru/ru/node/17000 В городе Мары построили Центральный крытый плавательный бассейн]&lt;/ref&gt;. Соли 2009 стадиони Sports Toplumy бо 10000 ҷойи нишаст кушода шуд &lt;ref&gt;[http://www.trend.az/casia/turkmenistan/1451362.html Российская и турецкая компании построили в областных центрах Туркменистана стадионы]&lt;/ref&gt;.

== Ҷойҳои тамошобоб ==
[[Акс:Merv-eshaby.jpg|чап|мини|200x200пкс| Қабри бародарони Эсхабовҳо - асосгузорони [[ислом]] дар қаламрави қадимаи Марв]]
[[Акс:1991_CPA_6297.jpg|чап|мини|287x287пкс| [[Масҷид]] - [[Мавзолей|мақбараи]] Талхатан Баба]]
Ёдгориҳои шоирон ва маорифпарварони туркман Молланепес, Кемине, [[Махтумқулӣ|Махтумқули]], қаҳрамони ҷанги шаҳрвандӣ Павел Полторатский ( [[Соли 1888|1888]] - [[Соли 1918|1918]] ), яке аз ташкилотчиёни мубориза барои Ҳокимияти Шӯравӣ дар Туркистон, раиси Шӯрои хоҷагии халқ ва узви Кумитаи Марказии Иҷроияи ТСР, ки онро контрреволюционерон дар канори шаҳри Мари парронда буданд,&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://ritter-parkin.blog.ru/|title=Предисловие к роману «Конкиста по-русски»|deadlink=yes|accessdate=2009-06-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130524151744/http://ritter-parkin.blog.ru/|archivedate=2013-05-24}}&lt;/ref&gt; Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ К.Азалов, марзбононе, ки дар мубориза бар зидди [[Босмачиҳо|босмачиён]] дар [[Соли 1925|соли 1925 ҳалок шудаанд]], муҷассамаҳои &quot; Ватан &quot; ва &quot;Шӯҳрати ҷовидон&quot;, ки дар қабри дастаҷамъонаи қаҳрамонони ҷанги шаҳрвандӣ гузошта шудаанд. &quot; [[Оташи абадӣ]] &quot; - муҷассамаи онҳое, ки дар [[Ҷанги Бузурги Ватанӣ|Ҷанги Бузурги Ватанӣ ҳалок шудаанд]] ва иштирокчиёни амалиёти ҷангӣ дар Афғонистон ( [[Соли 1979|1979]] - [[Соли 1989|1989]] ). ) &lt;ref&gt;[http://vladsc.narod.ru/library/enc_tur/m.htm Энциклопедия туриста]&lt;/ref&gt;
Дар ин шаҳр калисои Покров  Богородитса ҷойгир аст, ки соли 1900 сохта шудааст.

30 км шарқтар аз шаҳри Мари, ки дар канори шимолии шаҳри [[Байрамалӣ|Байрам-Алӣ,]] аст, маҷмӯи ёдгориҳои археологӣ ва меъмории бостонӣ вуҷуд дорад [[Марв|Merv]], аз ҷумла: Gyaur-Kala ( [[Садаи III|асри III]] ), Big ва хурд Kyz-Kala, Sultan- Калъа, қабрҳои бародарони Эсхаб ( [[Садаи XV|асри XV]] ), қалъаи Эрк-Калъа, мақбараи Муҳаммад-ибн Зайд ва дигарон, ки машҳуртарини онҳо мақбараи Салҷуқиён [[Султон]] Санҷар ( [[Садаи XI|асри XI]] ) мебошад

30 км ҷануби Мари дар шаҳраки Талхатан  [[масҷид]] - [[Мавзолей|мақбараи]] Талхатан Баба (асри XI) вуҷуд дорад &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://tourism-sport.ru/index-41.htm|title=Исторические памятники Туркменистана|deadlink=yes}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.advantour.com/rus/turkmenistan/mary/kyz-kala.htm Достопримечательности Мары]&lt;/ref&gt;

== Иншооти ҳарбӣ ==
Дар давоми ҷанги Афғонистон дар солҳои 1979-1989, фурудгоҳҳои низомии Мари-1 ва Мари-2, ки дар наздикии шаҳр ҷойгиранд, барои таҳкими ҳавопаймоҳои бомбаандоз, ки аз онҳо ба Афғонистон парвоз мекарданд, истифода мешуданд &lt;ref&gt;[http://www.usva.org.ua/mambo3/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=262 «Дальняя авиация в Афганистане»]&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://www.airwar.ru/history/locwar/afgan/40aa/40aa.html Части ВВС 40-й армии в Афганистане]&lt;/ref&gt;. Мактаби 8-уми байниноҳиявии ТҒҲ-ҳои Қӯшунҳои сарҳадии  СССР, рамзи қисми ҳарбии 2420 (1927-1992). 8-уми МОШСС аз 9 посгоҳҳои омӯзишӣ, як ширкати дастгирӣ ва эскадрони таъмир (савора) иборат буд, ки дар онҳо аспҳо барои хидмат дар посгоҳҳои асп омода карда мешуданд.

== Муассисаҳои иҷрои ҷазо ==
Дар ҳудуди шаҳри Мари,  як боздоштгоҳи мурофиавии СИЗО-5 бо боштшгоҳи  400 нафар ва ҳабсхонаи қатъии-кории колонияи корҳои ислоҳӣ ИТК-6-ро бо ғунҷоиши то 800 нафар мавҷуд аст &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.memo.ru/hr/politpr/cntrasia/tu010720.htm |title=Туркменистан: ситуация в пенитенциарных учреждениях |accessdate=2021-04-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110131121820/http://memo.ru/hr/politpr/cntrasia/tu010720.htm |archivedate=2011-01-31 }}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.watan.ru/rus/view.php?nomer=864&amp;razd=new_pra_ru&amp;pg=1|title=«Исправительные учреждения Марыйской области»|deadlink=yes}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

== Бародаршаҳрҳо ==

* [[Истанбул|Стамбул]], [[Туркия|Турция]]
* [[Ҷидда|Джидда]], [[Арабистони Саудӣ|Саудовская Аравия]]
* {{Flagicon|Узбекистан}} [[Самарқанд|Самарканд]], [[Ӯзбекистон|Узбекистан]]
* {{Flagicon|Россия}} [[Орёл]], [[Русия|Россия]]

== инчунин ==

* [[Марв]] - дар бораи шаҳри бостонӣ
* Вилояти Марям
* [[Вилояти Марв|Марям velayat]]
* [[Аспи аҳалтекинӣ|Аспи Ахалтеке]]

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ|2}}

== Пайвандҳо ==

* [https://www.youtube.com/watch?v=REtBH2mIBZo Видео дар бораи Мари]
* [http://www.horse-kontinent.ucoz.ru/publ/41-1-0-62 Аспи Аҳалтекинӣ]
* {{Cite web|url=http://ashgabad.info/photo/turkmenistan/drevnij_mary/13|title=Манзараи шаҳри Мари аксҳо|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140415134755/http://ashgabad.info/photo/turkmenistan/drevnij_mary/13|archivedate=2014-04-15}}
{{ПБ}}
{{Шаҳрҳои Туркманистон}}

[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркманистон]]</text>
      <sha1>cjtbktxpovjg1oq37zyeqq9so87iaqm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Меган Фокс</title>
    <ns>0</ns>
    <id>289464</id>
    <revision>
      <id>1487057</id>
      <parentid>1367830</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T11:28:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1487057</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25039" sha1="2lz3pragi8c8f3gi5enramyofb40ykc" xml:space="preserve">{{Синамогар
}}
'''Меган Денис Фокс''' ({{lang-en|Megan Denise Fox}} ; тав. [[16 май]]и [[Соли 1986|1986]], Оук Ридж, [[Теннессӣ|Теннеси]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] ) — ҳунарпешаи амрикоӣ ва [[Мудел (шахс)|акс-модел]]. Чун иҷрокунандаи нақши Микаэла Бейнс дар филмҳои «Трансформерҳо» и «Трансформерҳо: Қасди мазлумиён», ва ҳамч. бо нақши Эйприл О’Нил дар «Сангпуштчаҳои ниндзя» и «Сангпуштчаҳои ниндзя 2» машҳур аст.

== Солҳои аввал ==
Меган Дениз Фокс 16 майи соли 1986 дар Ок-Риҷ, Теннесӣ таваллуд шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.sirius.com/servlet/ContentServer?pagename=Sirius/Page&amp;c=BackStageAsset&amp;cid=1181270896791|title=Megan Fox on family background and celebrity inspired tattoo from Maxim Radio|website=Sirius.com|deadlink=no|accessdate=2010-03-10|archiveurl=https://www.webcitation.org/65lZA1aff?url=http://www.siriusxm.com/servlet/ContentServer?pagename=Sirius%2FPage|archivedate=2012-02-27}}&lt;/ref&gt; Падари ӯ ба ҳайси афсари ҷинояткорони шартан озодшуда кор мекард. Вақте ки Меган се сола буд, волидони ӯ аз ҳам ҷудо шуданд, аммо модараш ба зудӣ дубора издивоҷ кард - ба марди аз худаш хеле калонтар, ки Меган ва хоҳари калониашро ба Порт-Сент-Люси, Флорида кӯчонид. Падари ӯгай ба ахлоқи қатъӣ пайравӣ кард ва дар натиҷа тарбияи қатъӣ сабаби ҳамлаҳои ваҳмии Меган гардид, ки зоҳиран дар пайдоиши таҷовузи идоранашаванда зоҳир шуданд.

== Карера ==
[[Акс:Megan_Fox_LF.jpg|чап|мини|241x241пкс| Фокс дар соли 2007]]
Дар синни панҷсолагӣ Фокс ба рақс ва иштирок дар маҳфили драмавӣ оғоз кард. Дар соли 1999, вай якчанд ҷоизаҳоро дар Анҷумани ''моделсозӣ ва истеъдодҳои Амрико дар Ҳилтон-Хед'', [[Каролинаи Ҷанубӣ]] ба даст овард &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.amtcworld.com/the-results/top-100/megan-fox|title=Success Stories: Megan Fox|date=2009|publisher=www.amtcworld.com|lang=en|deadlink=yes|accessdate=2013-02-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090601203741/http://www.amtcworld.com/the-results/top-100/megan-fox|archivedate=2009-06-01}}&lt;/ref&gt;. Яке аз аввалин нақшҳо дар филми &quot; Таътилҳои офтобӣ &quot; дар соли 2001 сурат гирифтааст, ки дар он ӯ як зебои нозукеро бозӣ кардааст, ки намегузорад, ки қаҳрамонҳои хоҳарони Олсен дар сулҳ зиндагӣ кунанд. Дар синни 16-солагӣ, вай аллакай аз чанд филм, ки дар Флорида ба навор гирифта шуда буданд, ҳоли худро дошт. Дар байни онҳо лаҳза дар ф. Бачаҳои ганда 2-и [[Майкл Бэй]]. Пас аз як сол, Фокс бо модараш ба [[Лос Анҷелес|Лос-Анҷелес]] кӯчид. Дар давраи аз соли 2003 то 2004, ӯ дар филмҳои Уқёнуси кӯча, Чаро ман туро дӯст медорам, Дувуним мард ва Кӯмак нақш бозид. Дар соли 2004, Меган Фокс ҳамроҳ бо Линдсей Лохан дар &quot;Ситораи саҳна&quot; дар Ҳолливуд нақш бозидааст, аз соли 2004 то 2006 нақши Сидней Шановскийро дар сериали &quot; Маликаи экран&quot; бозидааст.

Соли 2007 Фокс ба муваффақияти ҳақиқӣ ноил гардид, зеро вай дар филми аҷоиби соли 2007 - &quot;Трансформерҳо&quot; (Табдилшавандагон) ширкат варзид, ки дар он нақши Микаэла Бейнсро бозидааст. Дар соли 2008, вай ҳамчун ситораи барҷастаи филм бо номи &quot;Чӣ гуна дӯстонро аз даст додан ва ба ҳама нафратангез шудан&quot; нақш бозид.

Дар соли 2009, ӯ боз нақши Микела Бейнсро дар &quot;Трансформерҳо: Интиқоми афтода&quot; бозид ва инчунин дар &quot;Бадани Ҷенифер&quot; нақш офарид. Дар қисми сеюми трилогияи &quot;Трансформерҳо&quot; Меган аз сабаби муноқиша бо режиссёр амал карданро рад кард. Тавре ки маълум шуд, вайро продюсери филм Стивен Спилберг пас аз мусоҳиба бо бритониёии Telegraph аз кор сабукдӯш кардааст. Дар мусоҳибаи худ Меган Фокс гуфт: &quot;Директори трансформаторҳо [[Майкл Бэй]] Гитлери воқеӣ аст.&quot; Фокс изҳор дошт, ки Майкл Бэй аз ӯ талаб кард, ки вазнашро афзун кунад ва ба зардии ба ӯ зарурӣ бирасад. Аммо, ба гуфтаи Меган, вай ҳеч гоҳ аз кор сабукдӯш нашудааст ва худи ӯ барои ширкат дар лоиҳаҳои дигар тарҳро тарк кардааст, зеро чунин муносибатро нисбат ба худ ғайри қобили қабул медонад &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.livestory.com.ua/culture/2011/06/20/151129.html |title=«Меган Фокс выгнали из „Трансформеров“ за сравнение режиссёра с Гитлером» // Кино и музыка |accessdate=2021-05-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200221074255/http://www.livestory.com.ua/culture/2011/06/20/151129.html |archivedate=2020-02-21 }}&lt;/ref&gt;. Аммо коргардон Майкл Бэй суханони ӯро рад кард ва эътироф кард, ки ҳамеша аз бадбахтии Меган чашм мепӯшид, аммо ин дафъа вай аз ҳад гузашт. &quot;Медонед, пас аз суҳбат дар бораи Гитлер, Стефан гуфт, ки ӯро ҳозир аз кор холӣ кунед&quot; гуфт Бэй дар як нишасти матбуотӣ &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.starpulse.com/news/index.php/2009/09/17/megan_fox_addresses_transformers_crew_ov|title=Megan Fox Addresses 'Transformers' Crew Over Letter|date=2009-09-17|publisher=Starpulse.com|deadlink=no|accessdate=2010-03-25|archiveurl=https://www.webcitation.org/65lZAg9Gz?url=http://www.starpulse.com/news/index.php/2009/09/17/megan_fox_addresses_transformers_crew_ov|archivedate=2012-02-27}}&lt;/ref&gt;. Дар қисми сеюми &quot; Трансформерҳо 3: Торикии моҳ &quot; Меганро модели бритониёӣ Рози Ҳантингтон-Уайтли иваз кард &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.huffingtonpost.com/2011/07/01/megan-fox-vs-rosie-huntin_n_888939.html|title=Megan Fox VS. Rosie Huntington-Whiteley: 'Transformers' Stars Compared|date=2011-01-07|publisher=The Huffington Post|lang=en|accessdate=2015-11-19}}&lt;/ref&gt;.

Соли 2010 Меган дар клипи мусиқии &quot;Love The Way You Lie&quot; -и [[Эминем]] ва [[Рианна]] нақш офаридааст. Фокс ҳамчун хабарнигор Апрел О'Нил дар филми 2014 Сангпуштчаҳои ниндзя ва идомаи он Сангпуштчаҳои ниндзя 2, ки нахустнамоишаш соли 2016 буд, баромад кард.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.mirror.co.uk/3am/celebrity-news/megan-fox-cant-stop-giggling-5615869|title=Megan Fox can’t stop giggling as she goes back to brown during break on Teenage Mutant Ninja Turtles 2 set|author=Strang, Fay|date=2015-05-29|publisher=Mirror|lang=en|accessdate=2015-11-19}}&lt;/ref&gt; Соли 2019 низ як филми дигар бо иштироки ӯ - &quot;Зеровилл&quot; ба намоиш мебарояд, ки дар он ӯ нақши Соледадро бозид &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.cinemablend.com/new/Watch-Ferrell-Get-Nuts-Destroy-An-Office-Zeroville-69310.html|title=Watch Will Ferrell Get Nuts And Destroy An Office In Zeroville|author=Romano, Nick.|date=2015-01-21|publisher=CinemaBlend|lang=en|accessdate=2015-11-19}}&lt;/ref&gt;.
[[Акс:Megan_Fox_Jennifers_Body_TIFF09_(cropped).jpg|рост|мини| Фокс дар ҷашнвораи филми Торонто-2009]]

== Ҳаёти шахсӣ ==
Дар соли 2004, Фокс бо актер Брайан Остин Грин мулоқот карданро оғоз кард, ки вай дар маҷмӯи сериалҳои телевизионии &quot;Маликаи Экран&quot; вохӯрд; дар вақти оғози муносибат вай 18-сола буд ва Грин - 30 &lt;ref&gt;{{Cite news|title=On the Cover: Megan Fox|author=Coogan, Anna|url=https://www.herald.ie/entertainment/on-the-cover-megan-fox-27881972.html|work=The Herald|date=2018-08-14|language=en|accessdate=2021-05-15|archivedate=2018-07-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180728190847/https://www.herald.ie/entertainment/on-the-cover-megan-fox-27881972.html}}&lt;/ref&gt;. Онҳо моҳи ноябри соли 2006 арӯсӣ карданд &lt;ref name=&quot;:0&quot;&gt;{{Cite news|title=Megan Fox and Brian Austin Green Call Off Engagement|author=Jordan. Julie|url=https://people.com/celebrity/megan-fox-and-brian-austin-green-call-off-engagement/|work=[[People]]|date=2009-02-24|language=en}}&lt;/ref&gt;. Дар моҳи феврали соли 2009, ҷуфт ҷудошавии худро эълон карданд.  Дар моҳи июни соли 2010 маълум шуд, ки Фокс ва Грин дубора ба ҳам фотиҳа  кардаанд &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Megan Fox Is Engaged (Again!) to Brian Austin Green|author=Caplan, David|url=https://people.com/celebrity/megan-fox-is-engaged-again-to-brian-austin-green/|work=[[People]]|date=2010-06-01|language=en}}&lt;/ref&gt;, аммо, ба гуфтаи Фокс, онҳо аз соли 2006 ба ин сӯ машғул буданд &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Ringless Megan Fox: Engagement Is &quot;Old News&quot;!|author=Gibson, Cristina|url=https://www.eonline.com/ca/news/186575/ringless-megan-fox-engagement-is-old-news#ixzz0rEAjEKXg|work=E! News|date=2010-06-18|language=en}}&lt;/ref&gt;.

Фокс ва Грин 24 июни соли 2010 дар як маросими махфӣ дар ҷазираи Мауӣ издивоҷ карданд &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Megan Fox and Brian Austin Green Are Married!|author=|url=https://www.usmagazine.com/celebrity-body/news/fox-green-wed-2010286/|work=Us Weekly|date=2010-06-29|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;[http://abcnews.go.com/Entertainment/megan-fox-marries-brian-austin-green-hawaii/story?id=11043156/ Megan Fox Finally Marries Brian Austin Green]&lt;/ref&gt;. Фокс ва ҳамсараш рӯзи 21 августи соли 2015 ҷудо шуд &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Actress Megan Fox files for divorce from Brian Austin Green|author=Dobuzinskis, Alex|url=https://www.reuters.com/article/us-people-meganfox/actress-megan-fox-files-for-divorce-from-brian-austin-green-idUSKCN0QR00D20150822|work=[[Reuters]]|date=2015-08-22|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Megan Fox and Brian Austin Green Split: Couple Has Separated After 11 Years Together|author=Blynn, Jamie|url=https://www.usmagazine.com/celebrity-news/news/megan-fox-brian-austin-green-split-couple-separates-after-11-years-2015198/|work=Us Weekly|date=2015-08-19|language=en}}&lt;/ref&gt; Дар аввали соли 2016, онҳо муносибатҳои худро барқарор карданд. Ин ҳамсарон се писар доранд - Нӯҳ Шеннон Грин (таваллуд 27 сентябри соли 2012) &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.huffingtonpost.com/2012/10/17/noah-shannon-green-megan-fox-brian-austin-green-baby-boy_n_1974196.html|title=Noah Shannon Green: Megan Fox And Brian Austin Green's Baby Boy|author=Evan Lambert.|date=10/17/2012|publisher=The Huffington Post|lang=en|deadlink=no|accessdate=2012-10-17|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Bd2XE71M?url=http://www.huffingtonpost.com/2012/10/17/noah-shannon-green-megan-fox-brian-austin-green-baby-boy_n_1974196.html|archivedate=2012-10-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.usmagazine.com/celebrity-moms/news/megan-fox-brian-austin-green-welcome-baby-20121710|title=Megan Fox, Brian Austin Green Welcome Son Noah Shannon!|date=2012-10-17|publisher=usmagazine.com|lang=en|deadlink=no|accessdate=2012-10-17|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Bd2Y1AQX?url=http://www.usmagazine.com/celebrity-moms/news/megan-fox-brian-austin-green-welcome-baby-20121710|archivedate=2012-10-23}}&lt;/ref&gt;, Боди Рансом Грин (таваллуд 12 феврали соли 2014) &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.toofab.com/2014/02/13/megan-fox-brian-austin-green-baby-boy-exclusive/ |title=Megan Fox &amp; Brian Austin Green Welcome Second Child Together |accessdate=2021-05-15 |archivedate=2014-02-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140214145759/http://www.toofab.com/2014/02/13/megan-fox-brian-austin-green-baby-boy-exclusive/ }}&lt;/ref&gt; ва Ҷорни Ривер Грин (таваллуд 4 августи соли 2016) &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.telegraph.co.uk/news/2016/08/10/megan-fox-gives-birth-to-third-child/|title=Megan Fox gives birth to third child|date=2016-08-10|publisher=www.telegraph.co.uk|lang=en|deadlink=no|accessdate=2016-08-13|archiveurl=https://archive.today/20160813065913/http://www.telegraph.co.uk/news/2016/08/10/megan-fox-gives-birth-to-third-child/|archivedate=2016-08-13}}&lt;/ref&gt;. Фокс инчунин модари угайи писари Грин, Кассиус (соли 2002), аз муносибатҳои қаблӣ мебошад. 18 майи соли 2020 эълон карда шуд, ки Фокс ва Грин аз ҳам ҷудо мешаванд &lt;ref&gt;[https://people.com/movies/brian-austin-green-confirms-split-from-megan-fox/ Brian Austin Green Confirms Split from Megan Fox After Almost 10 Years of Marriage]&lt;/ref&gt;.

Дар мавзӯи муносибатҳо ва шаҳвонӣ Фокс қайд кард, ки вай нисбат ба мардон нобоварӣ ва нохушӣ дорад ва тасаввуроти вай дар бораи ӯ ҳамчун &quot;бомбаи ҷинсии ваҳшӣ ва девона&quot; дуруст нест, зеро вай дар табиат худдорӣ кардааст ва алоқаи ҷинсӣ кардааст алоқа бо танҳо ду мард, аз ҷумла Грин &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Megan Fox Reveals: &quot;I've Only Been With Two Men&quot;|author=Cady, Jennifer|url=https://www.eonline.com/au/news/169842/megan_fox_reveals_ive_only_been_with|work=E! News|date=2010-03-03|language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=Megan Fox says having kids won't cramp her social style|author=|url=https://www.dailytelegraph.com.au/entertainment/megan-fox-says-having-kids-wont-cramp-her-social-style/news-story/bd0e86c2f4c6739572bfca3087f70e68|work=[[The Daily Telegraph]]|date=2012-03-20|language=en|accessdate=2021-05-15|archivedate=2020-04-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200407090250/https://www.dailytelegraph.com.au/entertainment/megan-fox-says-having-kids-wont-cramp-her-social-style/news-story/bd0e86c2f4c6739572bfca3087f70e68}}&lt;/ref&gt;. Фокс [[Дуҷинсгароӣ|дуҷинсагарост]] ва гуфт, ки вай боварӣ дорад, ки &quot;ҳама одамон бо қобилияти ҷалби ҳарду ҷинс таваллуд мешаванд&quot; &lt;ref&gt;{{Cite news|title=Megan Fox opens up about love for stripper|author=|url=http://www.today.com/id/26728754/ns/today-today_entertainment/t/megan-fox-opens-about-love-stripper/#.UexLQ21t6Vo|work=[[Today (телепередача)|Today]]|date=2008-09-15|language=en|accessdate=2021-05-15|archivedate=2013-09-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130927130133/http://www.today.com/id/26728754/ns/today-today_entertainment/t/megan-fox-opens-about-love-stripper/#.UexLQ21t6Vo}}&lt;/ref&gt;.

16 июни соли 2020 рэпер ''Машин Ган Келли'' дар Instagram овозаҳояшро дар бораи бо Фокс тасдиқ кард.

== Филмография ==
{{ДарФилмБоло}}
{{ДарФилм|2001|{{не переведено|Солнечные каникулы||en|Holiday in the Sun (film)}}|Holiday in the Sun|Бриана Уоллс}}
{{ДарСилсилафилм|2002|2003|{{не переведено|Улица Оушен||en|Ocean Ave.}}|Ocean Ave.|Лоун Стар}}
{{ДарФилм|2003|[[Плохие парни 2]]|Bad Boys II|{{abbr|девушка в клубе|в титрах не значится|0}}}}
{{ДарСилсилафилм|2003||[[За что тебя люблю]]|What I Like About You|{{abbr|Шеннон|эпизод «Like a Virgin»|0}}}}
{{ДарФилм|2004|[[Звезда сцены]]|Confessions of a Teenage Drama Queen|Карла Сантини}}
{{ДарФилм|2004|[[Преступления моды]]|Crimes of Fashion|Кэндис}}
{{ДарСилсилафилм|2004||[[Два с половиной человека]]|Two and a Half Men|{{abbr|Пруденс|эпизод «Camel Filters and Pheromones»|0}}}}
{{ДарСилсилафилм|2004||{{не переведено|Помощь (телесериал)|Помощь|en|The Help (TV series)}}|The Help|{{abbr|Кассандра Риджвэй|в эпизодах «Pilot», «Ollie Shares» и «Dwyane Gets a Cold»|0}}}}
{{ДарСилсилафилм|2004|2006|[[Королева экрана]]|Hope &amp; Faith|Сидни Шановски}}
{{ДарФилм|2007|[[Трансформеры (фильм)|Трансформеры]]|Transformers|Микаэла Бейнс}}
{{ДарФилм|2008|[[Как потерять друзей и заставить всех тебя ненавидеть]]|How to Lose Friends &amp; Alienate People|Софи Мэйс}}
{{ДарФилм|2008|{{не переведено|Шлюшка||en|Whore (2008 film)}}|Whore|Лост}}
{{ДарФилм|2009|[[Трансформеры: Месть падших]]|Transformers 2: Revenge of the Fallen|Микаэла Бейнс}}
{{ДарФилм|2009|[[Тело Дженнифер]]|Jennifer’s Body|Дженнифер Чек}}
{{ДарФилм|2010|[[Джона Хекс (фильм)|Джона Хекс]]|Jonah Hex|Лейла}}
{{ДарФилм|2010|[[Игры страсти]]|Passion Plays|Лили Ластер}}
{{ДарФилм|2011|[[Дети сексу не помеха]]|Friends with Kids|Мэри Джейн}}
{{ДарФилм|2012|[[Любовь по-взрослому]]|This is Forty|Дези}}
{{ВмСериале|2012||[[Робоцып]]|Robot Chicken: DC Comics Special|{{abbr|Лоис Лейн|озвучивание|0}}}}
{{ДарФилм|2012|[[Диктатор (фильм)|Диктатор]]|The Dictator|[[камео]]}}
{{ДарФилм|2014|[[Черепашки-ниндзя (фильм, 2014)|Черепашки-ниндзя]]|Teenage Mutant Ninja Turtles|[[Эйприл О’Нил]]}}
{{ДарФилм|2016|[[Черепашки-ниндзя 2]]|Teenage Mutant Ninja Turtles: Out of the Shadows|Эйприл О’Нил}}
{{ДарСилсилафилм|2016|2017|[[Новенькая (телесериал)|Новенькая]]|New Girl|Рейган Лукас}}
{{ДарСилсилафилм|2018||[[Древние легенды с Меган Фокс]]|Legends of the Lost with Megan Fox|играет саму себя}}
{{ДарФилм|2019|[[Зеровилль (фильм)|Зеровилль]]|Zeroville|Соледад Паладин}}
{{ДарФилм|2019|Девушка-невидимка|Above the Shadows|Джулиана}}
{{ДарФилм|2019|Битва за Чансари|Jangsari: ithyeojin yeongungdeul|[[Маргарита Хиггинс]]}}
{{ДарФилм|2020|[[Думай как собака]]|Think Like a Dog|Эллен}}
{{ДарФилм|2020|[[Львица (фильм)|Львица]]|Rogue|Саманта О’Хара}}
{{ДарФилм|||Big Gold Brick|Жаклин}}
{{ДарФилм||[[Полночь на злаковом поле]]|Midnight in the Switchgrass|Ребекка Ломбарди}}
{{ДарФилмПоён}}

== Ҷоизаҳо ва номинатсияҳо ==
{| class=&quot;wide collapsible collapsed&quot; border=&quot;2&quot; cellpadding=&quot;4&quot; style=&quot;font-size: 90%;&quot;
! colspan=&quot;5&quot; style=&quot;background:#B0C4DE;&quot; |Ҷоизаҳо ва номинатсияҳо
|- align=&quot;center&quot;
! style=&quot;background: #CCCCCC;&quot; | Мукофот
! style=&quot;background: #CCCCCC;&quot; | Соли
! style=&quot;background: #CCCCCC;&quot; | Категория
! style=&quot;background: #CCCCCC;&quot; | Филм
! style=&quot;background: #CCCCCC;&quot; | Натиҷа
|-
| '''Ҷоизаҳои интихоби кӯдакон'''
| 2010
| Актрисаи дӯстдоштаи филм
| Трансформаторҳо: Интиқоми афтода|{{Номзад}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | '''Ҷоизаҳои MTV Movie'''
| 2008
| Рахнашавӣ
| Трансформаторҳо |{{Номзад}}
|-
| 2010
| Лаҳзаи беҳтарини WTF
| Ҷасади Ҷенифер |{{Номзад}}
|-
| '''Ҷоизаҳои миллии филм'''
| 2007
| Беҳтарин ҳунарпеша
| Трансформаторҳо |{{Номзад}}
|-
| '''Интихоби мардум'''
| 2010
| Ҳайати дӯстдошта
| Трансформаторҳо: Интиқоми афтода|{{Номзад}}
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | '''[[Тамашки тилоӣ|Малина тилоӣ]]'''
| 2010
| Бадтарин ҷуфти дар экран
| Трансформаторҳо: Интиқоми афтода |{{Номзад}}
|-
| 2010
| Бадтарин ҳунарпеша
| Трансформаторҳо: Интиқоми афтода&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; Ҷасади Ҷенифер |{{Номзад}}
|-
| 2011
| Бадтарин ҳунарпеша
| Юнус Hex |{{Номзад}}
|-
| 2011
| Бадтарин ҷуфти дар экран
| Юнус Hex |{{Номзад}}
|-
| '''Ҷоизаҳои SFX'''
| 2010
| Беҳтарин ҳунарпеша
| Трансформаторҳо: Интиқоми афтода |{{Номзад}}
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | '''Ҷоизаҳои интихоби наврасон'''
| rowspan=&quot;3&quot; | 2007
| Интихоби актриса: Филми саёҳатӣ
| Трансформаторҳо: Интиқоми афтода |{{Номзад}}
|-
| Интихоби филм: Актриса - Шикаст
| Трансформаторҳо: Интиқоми афтода |{{Номзад}}
|-
| Интихоби филм: бӯса
| Трансформаторҳо: Интиқоми афтода |{{Номзад}}
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2009
| Интихоби ситораи тобистона: актриса
| Трансформаторҳо: Интиқоми афтода |{{Бурд}}
|-
| Интихоб: ''гармӣ'' 
||{{Бурд}}
|-
| 2010
| Интихоби актриса: даҳшат / триллер
| Ҷасади Ҷенифер |{{Бурд}}
|-
| '''Актёри ҷавон'''
| 2005
| Беҳтарин намоиш дар силсилаи телевизионӣ (мазҳака ё драма) - Дастгирии ҳунарпешаи ҷавон
| Маликаи экран |{{Номзад}}
|-
| '''Ҷоизаи фарёд'''
| 2009
| Беҳтарин бозигари филми бадеии илмӣ
| Трансформаторҳо: Интиқоми афтода |{{Бурд}}
|}

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ|3}}

[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои ИМА]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешакӯдакони ИМА]]
[[Гурӯҳ:Муделҳои ИМА]]
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Садопешазанҳои ИМА]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои телевизиони ИМА]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Зодагони Ок Риҷ]]
[[Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон]]
[[Гурӯҳ:Соли 1986]]
[[Гурӯҳ:Зодагони 16 май]]</text>
      <sha1>2lz3pragi8c8f3gi5enramyofb40ykc</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Casio Cassiopeia</title>
    <ns>0</ns>
    <id>292811</id>
    <revision>
      <id>1487020</id>
      <parentid>1267358</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T22:05:28Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1487020</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="18297" sha1="0cpvtftp40otdpqloxvovsrws0kdczw" xml:space="preserve">
[[Акс:Cassiopeia_26d06.jpg|рост|мини|240x240пкс| Cassiopeia E-125]]
'''Casio Cassiopeia''' - номи бренди [[Playboy|PDA]] буд, ки аз ҷониби [[CASIC HW-X100 series UAV|Casio]] истеҳсол шудааст. Он [[Microsoft Windows|Windows CE]] - ро ҳамчун системаи амалиётӣ истифода мебурд. Casio яке аз аввалин истеҳсолкунандагони PDA буд, ки дар ибтидо компютерҳои хурди кисагиро бо клавиатура ва дисплейҳои хокистарӣ таҳия мекард ва баъдан дар ҷавоб ба талаботи муштариён ба воҳидҳои хурдтар мегузарад.

== Cassiopeia A-10, A-11 ва A-11+ ==

* [[Системомил|Системаи амалиётӣ]] : [[Microsoft]] Windows CE 1.0 Нашри дастии компютер
* Андоза: 175&amp;nbsp;мм x 92&amp;nbsp;мм x 26.5&amp;nbsp;мм :: 380г
* [[Воҳиди пардозиши марказӣ|CPU]] : Hitachi SH-3 дар 44 [[Ҳертс|МГс]]
* Хотира: [[Хотираи дастраси аҳёнӣ|RAM]] 2 [[Байт|MB]] ва [[Хотираи берунии компютер|ROM]] 4 [[Байт|MB]]
* Дисплей : FSTN LCD, 480 x 240 пиксел, 4 сояи хокистарӣ
* Интерфейс : Силсилавӣ ва IrDA (вер. 1.0)
* Ковокии васеъ: Корти PC Type II
* Батарея: 2х АА, то 20 соати корӣ; CR2032 барои ҳифзи хотира
* Вуруд: [[Сафҳакалид|клавиатура]] ва экрани сенсорӣ
* Иловаҳо: Баландгӯяк
* 1997 феврал &lt;ref&gt;https://phonedb.net/index.php?m=device&amp;id=198&amp;c=casio_cassiopeia_a-10&lt;/ref&gt;

== Cassiopeia A-20, A-21S, A-22T, A-23G ==

* [[Системомил|Системаи оператсионӣ]] : [[Microsoft]] Windows CE 2.0 Нашри дастии компютер
* Андоза: 185&amp;nbsp;мм x 94&amp;nbsp;мм x 24.5&amp;nbsp;мм :: 430г
* [[Воҳиди пардозиши марказӣ|CPU]] : Hitachi SH3 дар 80 [[Ҳертс|МГс]]
* Хотира: [[Хотираи дастраси аҳёнӣ|RAM]] 8 [[Байт|MB]] ва [[Хотираи берунии компютер|ROM]] 8 [[Байт|MB]]
* Дисплей : FSTN LCD, 640 x 240 пиксел, 4 сояи хокистарӣ
* Интерфейс : Serial ва IrDA (Infrared) (вер. 1.0)
* Ҷойҳои васеъ: CompactFlash Type I ва корти PC Type II
* Батарея: 2х АА, (Ва бастаи батареяи барқгиранда) то 25 соати корӣ; CR2032 барои ҳифзи хотира
* Вуруд: [[Сафҳакалид|клавиатура]] ва экрани сенсорӣ
* Иловаҳо: баландгӯяк, микрофон
* 1999 май &lt;ref&gt;https://phonedb.net/index.php?m=device&amp;id=208&amp;c=casio_cassiopeia_a-23g&lt;/ref&gt;

Ба зудӣ маълум шуд, ки аксари истеъмолкунандагон мехоҳанд дастгоҳҳои хурдтар дошта бошанд, аз ин рӯ компютерҳои хурди Palm таҳия карда шуданд. Моделҳои ҷопонии ин воҳидҳо ҳам аз рӯи рақами модели ва ҳам аз намуди зоҳирӣ фарқ мекунанд. Моделҳои E-5x ва/ё E-5xx версияҳои Ҷопон мебошанд, ба ҷои нуқра кабуди ранга. Версияҳои зерин таҳия карда шуданд; A21-S барои донишҷӯ, A22-T барои омӯзгорон, A-23G барои олмонӣ бо клавиатураи AZERTY, &lt;ref&gt;https://www.willhaben.at/iad/kaufen-und-verkaufen/d/casio-cassiopeia-a-23g-308618444/{{Пайванди мурда|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; A-20F барои фаронсавӣ. &lt;ref&gt;http://casio.ledudu.com/pockets.asp?type=2361&amp;lg=eng&lt;/ref&gt;

== Кассиопеяи А-50, А-51, А-55 ва А-60 ==

* [[Системомил|Системаи оператсионӣ]] : [[Microsoft]] Windows CE 1.01 ва 2.0 Нашри дастӣ
* Андоза: 185&amp;nbsp;мм x 94&amp;nbsp;мм x 24.5&amp;nbsp;мм &lt;ref&gt;https://pc.watch.impress.co.jp/docs/article/970625/casio.htm&lt;/ref&gt;
* [[Воҳиди пардозиши марказӣ|CPU]] : Hitachi SH3 дар 80 [[Ҳертс|МГс]]
* Хотира: [[Хотираи дастраси аҳёнӣ|RAM]] 4 ё 8 [[Байт|MB]] ва [[Хотираи берунии компютер|ROM]] 8 [[Байт|MB]]
* Дисплей : FSTN LCD, 480 x 240 пиксел, 4 сояи хокистарӣ
* Интерфейс : Serial ва IrDA (Infrared) (вер. 1.0)
* Ҷойҳои васеъ: CompactFlash Type I ва корти PC Type II
* Батарея: 2х АА, (Ва бастаи батареяи барқгиранда) то 25 соати корӣ; CR2032 барои ҳифзи хотира
* Вуруд: [[Сафҳакалид|клавиатура]] ва экрани сенсорӣ
* Иловаҳо: баландгӯяк, микрофон

== Cassiopeia E-10 ==

* [[Системомил|Системаи оператсионӣ]] : [[Microsoft]] Windows CE 2.01 Edition PC-и хурмо
* Андоза: 80&amp;nbsp;мм x 120&amp;nbsp;мм х 20&amp;nbsp;мм :: 184г
* [[Воҳиди пардозиши марказӣ|CPU]] : NEC VR4111 MIPS дар 69 [[Ҳертс|МГс]]
* Хотира: [[Хотираи дастраси аҳёнӣ|RAM]] 4 [[Байт|MB]] ва [[Хотираи берунии компютер|ROM]] 8 [[Байт|MB]]
* Дисплей : LCD FSTN, 240 x 320 пиксел, 4 сояи хокистарӣ
* Интерфейс : Силсилавӣ ва IrDA (вер. 1.0)
* Ҷойҳои васеъ: CompactFlash Type I ва II
* Батареяи 2x AAA, то 25 соати корӣ; CR2016 барои ҳифзи хотира
* Вуруд: Экрани сенсорӣ, Микрофон, 4 тугмаҳои танзимшавандаи корбар ва лавҳаи назорат
* Иловаҳо: Баландгӯяк ва стерео 3.5&amp;nbsp;сурохии гӯшмонак мм

* [[Системомил|Системаи оператсионӣ]] : [[Microsoft]] Windows CE 2.01 Edition PC-и хурмо
* Андоза: 80&amp;nbsp;мм x 120&amp;nbsp;мм х 20&amp;nbsp;мм :: 184г
* [[Воҳиди пардозиши марказӣ|CPU]] : NEC VR4111 MIPS дар 69 [[Ҳертс|МГс]]
* Хотира: [[Хотираи дастраси аҳёнӣ|RAM]] 8 [[Байт|MB]] ва [[Хотираи берунии компютер|ROM]] 8 [[Байт|MB]]
* Дисплей : LCD FSTN, 240 x 320 пиксел, 4 сояи хокистарӣ
* Интерфейс : Силсилавӣ ва IrDA (вер. 1.0)
* Ҷойҳои васеъ: CompactFlash Type I ва II
* Батареяи 2x AAA, то 25 соати корӣ; CR2016 барои ҳифзи хотира
* Вуруд: Экрани сенсорӣ, Микрофон, 4 тугмаҳои танзимшавандаи корбар ва лавҳаи назорат
* Иловаҳо: Баландгӯяк ва стерео 3.5&amp;nbsp;сурохии гӯшмонак мм
* 1998 Сент &lt;ref&gt;https://phonedb.net/index.php?m=device&amp;id=51&amp;c=casio_cassiopeia_e-10&lt;/ref&gt;

== Cassiopeia E-15 ==
Cassiopeia E-15 охирин модели компютери андозаи Palm буд, ки онро Casio муаррифӣ карда буд, ки дисплейи хокистариро истифода мебурд. Он дар як вақт бо E-105 пайдо шуд ва дар он дастгоҳ шабеҳ кор мекард, ба истиснои экран.

* [[Системомил|Системаи оператсионӣ]] : [[Microsoft]] Windows CE 2.11 Нашри компютери андозаи хурмо
* Андоза: 127&amp;nbsp;мм x 80&amp;nbsp;мм x 15.2&amp;nbsp;мм :: 190г
* [[Воҳиди пардозиши марказӣ|CPU]] : NEC VR4111 MIPS дар 69 [[Ҳертс|МГс]]
* Хотира: [[Хотираи дастраси аҳёнӣ|RAM]] 16 [[Байт|MB]] ва [[Хотираи берунии компютер|ROM]] 16 [[Байт|MB]]
* Дисплей : LCD FSTN, 240 x 320 пиксел, 16 сояи хокистарӣ
* Интерфейс : Силсилавӣ ва IrDA (вер. 1.0)
* Ҷойҳои васеъ: CompactFlash Type I ва II
* Батарея 2x ААА барқгиранда, то ба 25 соат вақт иҷро; CR2032 барои ҳифзи хотира
* Воридшавӣ: Экрани сенсорӣ, Микрофон, 3 тугмаи барои корбар танзимшаванда, панели идоракунӣ
* Иловаҳо: Баландгӯяк ва стерео 3.5&amp;nbsp;сурохии гӯшмонак мм

== Cassiopeia E-100 ==

* [[Системомил|Системаи оператсионӣ]] : [[Microsoft]] Windows CE 2.11 Нашри компютери андозаи хурмо
* Андоза: 81.2.2&amp;nbsp;мм x 132&amp;nbsp;мм x 20.1&amp;nbsp;мм :: 255г
* [[Воҳиди пардозиши марказӣ|CPU]] : NEC VR4121 MIPS дар 131 [[Ҳертс|МГс]]
* Хотира: [[Хотираи дастраси аҳёнӣ|RAM]] 16 [[Байт|MB]] ва [[Хотираи берунии компютер|ROM]] 16 [[Байт|MB]]
* Дисплей : HAST LCD, 240 x 320 пиксел, 65536 ранг
* Интерфейс : Силсилавӣ ва IrDA (вер. 1.0)
* Ҷойҳои васеъ: CompactFlash Type I ва II
* Батарея: барқгирандаи Li-Ion, то 6 соати кор; CR2032 барои ҳифзи хотира
* Воридшавӣ: Экрани сенсорӣ, Микрофон, 3 тугмаи барои корбар танзимшаванда, панели идоракунӣ.
* Иловаҳо: Баландгӯяк ва стерео 3.5&amp;nbsp;сурохии гӯшмонак мм

== Cassiopeia E-105 ==

* [[Системомил|Системаи оператсионӣ]] : [[Microsoft]] Windows CE 2.11 Нашри компютери андозаи хурмо
* Андоза: 81.2.2&amp;nbsp;мм x 132&amp;nbsp;мм x 20.1&amp;nbsp;мм :: 255г
* [[Воҳиди пардозиши марказӣ|CPU]] : NEC VR4121 MIPS дар 131 [[Ҳертс|МГс]]
* Хотира: [[Хотираи дастраси аҳёнӣ|RAM]] 32 [[Байт|MB]] ва [[Хотираи берунии компютер|ROM]] 16 [[Байт|MB]]
* Дисплей : HAST LCD, 240 x 320 пиксел, 65536 ранг
* Интерфейс : Силсилавӣ ва IrDA (вер. 1.0)
* Ҷойҳои васеъ: CompactFlash Type I ва II
* Батарея: барқгирандаи Li-Ion, то 6 соати кор; CR2032 барои ҳифзи хотира
* Воридшавӣ: Экрани сенсорӣ, Микрофон, 3 тугмаи барои корбар танзимшаванда, панели идоракунӣ.
* Иловаҳо: Баландгӯяк ва стерео 3.5&amp;nbsp;сурохии гӯшмонак мм

== Cassiopeia E-115 ==

* [[Системомил|Системаи оператсионӣ]] : [[Microsoft|Нашри Microsoft]] Windows CE 3.0 PocketPC
* Андоза: 81.2.2&amp;nbsp;мм x 132&amp;nbsp;мм x 20.1&amp;nbsp;мм :: 256г
* [[Воҳиди пардозиши марказӣ|CPU]] : NEC VR4121 MIPS дар 131 [[Ҳертс|МГс]]
* Хотира: [[Хотираи дастраси аҳёнӣ|RAM]] 32 [[Байт|MB]] ва [[Хотираи берунии компютер|ROM]] 16 [[Байт|MB]]
* Дисплей : HAST LCD, 240 x 320 пиксел, 65536 ранг
* Интерфейс : Силсилавӣ ва IrDA (вер.1.2)
* Ҷойҳои васеъ: CompactFlash Type I ва II
* Батарея: барқгирандаи Li-Ion, то 6 соати кор; CR2032 барои ҳифзи хотира
* Воридшавӣ: Экрани сенсорӣ, Микрофон, 3 тугмаи барои корбар танзимшаванда, панели идоракунӣ.
* Иловаҳо: Баландгӯяк ва стерео 3.5&amp;nbsp;сурохии гӯшмонак мм

Casio ҳамеша таблиғ мекард, ки дастгоҳҳои онҳо метавонанд навсозӣ шаванд. Casio тасмим гирифт, ки барои E-100 ва E-105 навсозӣ содир накунад ва бисёр соҳибони дастгоҳҳо шикоят карданд. Аз сабаби шикоятҳо, Casio пешниҳод кард, ки дастгоҳҳо ба версияи охирини [[Системомил|системаи амалиётӣ]] навсозӣ карда шаванд, агар соҳибон дастгоҳро фиристода, ҳаққи хидмат пардохт кунанд. [[Хотираи берунии компютер|Азбаски системаи оператсионӣ дар ROM]] нигоҳ дошта шуда буд, на хотираи флешдор, ягона роҳи такмилдиҳӣ иваз кардани ROM буд.

== Cassiopeia E-125 ==

* [[Системомил|Системаи оператсионӣ]] : [[Microsoft|Нашри Microsoft]] Windows CE 3.0 PocketPC
* Андоза: 81.2.2&amp;nbsp;мм x 132&amp;nbsp;мм x 20.1&amp;nbsp;мм :: 256г
* [[Воҳиди пардозиши марказӣ|CPU]] : NEC VR4122 MIPS дар 150 [[Ҳертс|МГс]]
* Хотира: [[Хотираи дастраси аҳёнӣ|RAM]] 32 [[Байт|MB]] ва [[Хотираи берунии компютер|ROM]] 16 [[Байт|MB]]
* Дисплей : HAST LCD, 240 x 320 пиксел, 65536 ранг
* Интерфейс : Serial /USB ва IrDA (вер.1.2)
* Ҷойҳои васеъ: CompactFlash Type I ва II
* Батарея: барқгирандаи Li-Ion, то 6 соати кор; CR2032 барои ҳифзи хотира
* Воридшавӣ: Экрани сенсорӣ, Микрофон, 3 тугмаи барои корбар танзимшаванда, панели идоракунӣ.
* Иловаҳо: Баландгӯяк ва стерео 3.5&amp;nbsp;сурохии гӯшмонак мм

== Cassiopeia E-200 ==

* [[Системомил|Системаи амалиётӣ]] : [[Microsoft]] PocketPC 2002
* Андоза: 82&amp;nbsp;мм x 130&amp;nbsp;мм x 17,5&amp;nbsp;мм :: 190г
* [[Воҳиди пардозиши марказӣ|CPU]] : Intel StrongARM 1110 дар 206 [[Ҳертс|МГс]]
* Хотира: [[Хотираи дастраси аҳёнӣ|RAM]] 64 [[Байт|MB]] ва [[Хотираи берунии компютер|ROM]] 32 [[Байт|MB]]
* Дисплей : TFT, 240 x 320 пиксел, 65536 ранг
* Интерфейс : Serial /USB ва IrDA (вер.1.2)
* Ҷойҳои васеъ: SD-Card (MultiMediaCard) ва CompactFlash Type I ва II, инчунин корти компютер тавассути модули васеъкунӣ
* Батарея: Пуркунандаи барқ бо Li-Ion, то 12 соат вақти корӣ CR2032 барои ҳифзи хотира
* Воридшавӣ: Экрани сенсорӣ, Микрофон, 3 тугмаи барои корбар танзимшаванда, панели идоракунӣ.
* Иловаҳо: баландгӯяк ва стерео 3.5 мм гӯшмонак
* 2001 декабри &lt;ref&gt;https://phonedb.net/index.php?m=device&amp;id=4&amp;c=casio_cassiopeia_e-200&lt;/ref&gt;

== Ворисони Cassiopeia E-200 ==
Пас аз баровардани мушкилот дар бозор пас аз нашри E-200, Casio тасмим гирифт, ки дигар воҳидҳоро барои бозорҳои ИМА ва Аврупо истеҳсол накунад, балки ба бозори Ҷопон тамаркуз кунад. Баъзе моделҳои танҳо японӣ Cassiopeia E-3000 бо истифода аз системаи оператсионии PocketPC 2002 ва DT-10 бо Windows Mobile 2003 мебошанд.

== Моделҳои дигар ==

* C120/C140/C120+ эквивалентҳои Compaq- branded ба Cassiopeia A-10/A-11/A-10+ мебошанд. &lt;ref&gt;https://www.hpcfactor.com/hardware/devices/specification.asp?d=24&lt;/ref&gt;
* E-55 Версияи Ҷопонии E-15
* Модели E-707 Ҷопон бо мавҷгири бесим/телефон ва ҳам слотҳои корти SD ва CF.
* Версияҳои Ҷопонии E-5xx моделҳои E-1xx.
* Модели EM-500 USA, каме хурдтар аз USA E-1xx бо RAM 16MB ва бо рангҳои гуногун омадааст.
* Нусхаи E-700 ҷопонии EM-500, аммо бо 32 МБ RAM ва бо рангҳои зиёди иловагӣ ба мисли сафед, карбон, нуқра омадааст.
* E-750 вориси Ҷопон ба силсилаи E-1xx бо RAM 32MB ва 200&amp;nbsp;МГс MIPS CPU.
* E-3000/3100 Баъдтар модели Ҷопон бо 400&amp;nbsp;CPU MHz XSCALE ва слотҳои корти CF + SD. 3000/3100 давида PPC/CE. NET мутаносибан.
* SX-45, ки дар ҳамкорӣ бо Siemens тарҳрезӣ шудааст, ин телефони мобилӣ бо E-125 мебошад.
* Менеҷери кисагӣ BE-300 (на компютери ҷайбӣ), ки дар Windows CE 3.0 кор мекунад ва бо интерфейси корбарии Casio тарҳрезишуда кор мекунад. Соли 2001 нашр шудааст.
* PA-2400W (SH3 80&amp;nbsp;МГс, 8 MB RAM, 16 MB ROM, 480 x 240 экрани сенсории хокистарии сатҳи 4, Windows CE 2.11)
* IT-10 M20 аз 2005 Rugged (IP54 Rated) Windows Mobile 2003/2 416МГс Intel PXA270 (800 MIPS дар 624 МГс) 64МБ RAM, 64MB ROM 3.7 &quot;VGA Transflective (640 x 480 TFT, 65536 ранг) бо 2,300 мАч литий ион батарея (то 27 соат истифода мешавад) ва слотҳои CompactFlash ва SDIO &lt;ref&gt;https://www.fieldtechnologiesonline.com/doc/cassiopeia-it-10-rugged-pocket-pc-0001&lt;/ref&gt;

== Адабиёт ==
* http://www.casio-europe.com
* https://web.archive.org/web/20070318005113/http://casio.jp/cassiopeia/

== Пайвандҳои беруна ==
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Компютерҳои мобилӣ]]
[[Гурӯҳ:Таърихи технологияи компютерӣ]]</text>
      <sha1>0cpvtftp40otdpqloxvovsrws0kdczw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Геннадий Кулик</title>
    <ns>0</ns>
    <id>299445</id>
    <revision>
      <id>1487047</id>
      <parentid>1478464</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T05:00:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1487047</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13608" sha1="90cpgaes2e3sb8a35j8stkm6n867o1i" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ}}

'''Геннадий Василевич Кулик''' (тав. [[20 январ]]и [[Соли 1935|1935]], д. Желомское, ноҳияи Новосоколники, Вилояти Ғарбӣ) — арбоби давлатӣ ва сиёсии Русия, вакили Думаи давлатии даъватҳом I, II, III, IV, V, VI, VII, узви фраксияи «Русияи воҳид», узви Кумитаи Думаи Давлатӣ оид ба буҷет ва андоз дар давлат дар Думаи даъвати VI&lt;ref name=&quot;ГД&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.duma.gov.ru/structure/deputies/131115/|title=Кулик Геннадий Васильевич|publisher=Государственная дума Российской Федерации|deadlink=no|accessdate=2012-12-23|archiveurl=https://www.webcitation.org/6DAedTAZk?url=http://www.duma.gov.ru/structure/deputies/131115/|archivedate=2012-12-25}}&lt;/ref&gt; . Узви Шӯрои Олии ҳизби «[[Русияи воҳид]]»&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://er.ru/persons/bureau/|title=Бюро Высшего совета Партии|publisher=Единая Россия|deadlink=yes|accessdate=2013-11-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131127120240/http://er.ru/persons/bureau/|archivedate=2013-11-27}}&lt;/ref&gt; .

== Зиндагинома ==
* [[20 январ|20 январи соли]] [[Соли 1935|1935]] дар деҳаи Желомское ноҳияи Новосоколнический (ҳоло вилояти Псков)&lt;ref name=&quot;biografija.ru&quot;&gt;[http://www.biografija.ru/show_bio.aspx?id=71604 Биография на www.biografija.ru]{{Пайванди мурда|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; дар оилаи деҳқон&lt;ref name=&quot;az-libr.ru&quot;&gt;[http://az-libr.ru/Persons/000/Src/0000/fc41d6dc.shtml Кулик Геннадий Васильевич] // «Государственная власть СССР. Высшие органы власти и управления и их руководители. 1923—1991 гг.». Историко-биографический справочник&lt;/ref&gt; таваллуд шудааст.
* Соли [[Соли 1957|1957]] факултети иқтисодии Донишгоҳи давлатии Ленинградро хатм кардааст,&lt;ref name=&quot;az-libr.ru&quot; /&gt; ихтисоси иқтисоди кишоварзӣ&lt;ref name=&quot;biografija.ru&quot; /&gt; .
* [[Соли 1965|Солҳои 1957—1965]] дар Институти тадқиқотии иқтисодиёти кишоварзии Новосибирск кор кардааст.
* Аз соли 1962 — инструктори Кумитаи вилояти Новосибирск КПСС&lt;ref name=&quot;az-libr.ru&quot; /&gt; .
* Аз соли 1964 — муовини якуми сардори Раёсати кишоварзии вилояти Новосибирск&lt;ref name=&quot;az-libr.ru&quot; /&gt; .
* [[Соли 1988|Солҳои 1965—1988]] дар Вазорати кишоварзии РСФСР дар вазифаҳои гуногун кор кардааст. [[Соли 1971|Солҳои 1971]] — [[Соли 1986|1986]] — сардори Сарраёсати банақшагирӣ ва иқтисодии Вазорати кишоварзии РСФСР&lt;ref name=&quot;biografija.ru&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;az-libr.ru&quot; /&gt; ; аз [[соли 1975]] — аъзои Коллегияи Вазорати кишоварзии РСФСР&lt;ref name=&quot;biografija.ru&quot; /&gt; ; Солҳои 1986—1988 сардори Сарраёсати банақшагирӣ ва рушди иҷтимоию иқтисодии комплекси агросаноатии РСФСР&lt;ref name=&quot;biografija.ru&quot; /&gt; ;
* Апрели 1988 — августи [[Соли 1989|1989]] — муовини якуми раиси Кумитаи давлатии агросаноатии РСФСР — вазири РСФСР&lt;ref name=&quot;az-libr.ru&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[http://www.knowbysight.info/1_RSFSR/14239.asp Министры РСФСР, не возглавлявшие ведомств]&lt;/ref&gt; .
* Августи 1989 — июли [[Соли 1990|1990]] — раиси Кумитаи давлатии агросаноатии РСФСР&lt;ref name=&quot;biografija.ru&quot; /&gt;&lt;ref&gt;[http://www.knowbysight.info/1_RSFSR/14121.asp Государственный агропромышленный комитет РСФСР]&lt;/ref&gt; .
* Моҳи марти соли 1990 — январи [[Соли 1992|1992]] — депутати халқи СССР&lt;ref name=&quot;az-libr.ru&quot; /&gt; аз ҳавзаи миллию ҳудудии № 553&lt;ref&gt;[http://www.politika.su/gos/ndsa.html Алфавитный список народных депутатов СССР]&lt;/ref&gt;, вакили [[Шӯрои Олии Иттиҳоди Шӯравӣ|Шӯрои Олии ИҶШС]] .
* Июли 1990 — июли [[Соли 1991|1991]] — муовини якуми Раиси Шӯрои Вазирони РСФСР — Вазири кишоварзӣ ва озуқавории РСФСР&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://dokipedia.ru/document/5288261 |title=Постановление Верховного Совета РСФСР от 14 июля 1990 г. № 102-I «Об утверждении состава Совета Министров РСФСР» |accessdate=2022-06-17 |archivedate=2016-11-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161103215953/http://dokipedia.ru/document/5288261 }}&lt;/ref&gt; (дар ҳукумати аввали Иван Силаев).
* Моҳи апрели соли 1991 бо ширкати Нога шартнома баст&lt;ref&gt;[https://www.kommersant.ru/doc/656085 История конфликта России с фирмой Noga]&lt;/ref&gt; . Баҳси додгоҳӣ аз рӯи ин шартнома то имрӯз ҳал нашудааст.
* Дар моҳҳои июл-ноябри соли 1991 — муовини Раиси Шӯрои Вазирони РСФСР — Вазири кишоварзӣ ва озуқавории РСФСР&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://giod.consultant.ru/documents/1220972|title=УКАЗ Президента РСФСР от 30.07.1991 N 24 &quot;О ЗАМЕСТИТЕЛЕ ПРЕДСЕДАТЕЛЯ СОВЕТА МИНИСТРОВ РСФСР, МИНИСТРЕ СЕЛЬСКОГО ХОЗЯЙСТВА И ПРОДОВОЛЬСТВИЯ РСФСР&quot;|deadlink=yes|accessdate=2016-10-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161023213159/http://giod.consultant.ru/documents/1220972|archivedate=2016-10-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://poisk-zakona.ru/267359.html|title=Постановление Верховного Совета РСФСР от 15.11.1991 № 1881-I|deadlink=yes|accessdate=2015-07-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141102101424/http://poisk-zakona.ru/267359.html|archivedate=2014-11-02}}&lt;/ref&gt; (дар ҳукумати дуюми Силаев),
* Аз августи соли 1991 — узви Кумитаи идораи оперативии хоҷагии халқи ИЧШС (де-факто Ҳукумати ИҶШС)&lt;ref&gt;[https://yeltsin.ru/uploads/upload/newspaper/1991/izv08_29_91/index.html Постановление КОУНХ СССР от 28.08.1991 № 1] // Известия, 29 августа 1991 г.; с. 2&lt;/ref&gt; .
* Моҳҳои ноябр-декабри соли 1991 — раиси Комиссияи байниҷумҳуриявии оид ба озуқавории СССР&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.libussr.ru/doc_ussr/usr_19688.htm |title=Распоряжение Президента СССР от 02.11.1991 N РП-2800 |accessdate=2022-06-17 |archivedate=2021-02-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210225155106/http://www.libussr.ru/doc_ussr/usr_19688.htm }}&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;az-libr.ru&quot; /&gt; ; ҳамзамон муовини раиси Кумитаи байнидавлатии иқтисодии Ҷомеаи Иқтисодӣ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.worklib.ru/laws/ussr/10000178.php|title=УКАЗ Президента СССР от 18_11_1991 N УП-2870|deadlink=yes|accessdate=2015-07-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150713220918/http://www.worklib.ru/laws/ussr/10000178.php|archivedate=2015-07-13}}&lt;/ref&gt; .
* [[Соли 1993|Солҳои 1992—1993]] — мушовири директори ширкати «Инекс-Интерэкспорт»&lt;ref name=&quot;biografija.ru&quot; /&gt; .
* [[Соли 1996|Солҳои 1993—1996]] — вакили Думаи давлатӣ даъвати якум. Узви фраксияи Ҳизби аграрии Русия&lt;ref name=&quot;biografija.ru&quot; /&gt;.
* Аз декабри соли 1995 — вакили Думаи давлатии даъвати дуюм. Муовини раиси Кумитаи буҷет, андоз, бонк ва молия&lt;ref name=&quot;biografija.ru&quot; /&gt; . Аъзои Ҳизби аграрии Русия .
* [[21 сентябр|21 сентябри соли]] [[Соли 1998|1998]] — муовини раиси Ҳукумати Федератсияи Русия&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.jurbase.ru/2006_archive_federal_laws_of_russia/texts/sector116/tez16101.htm|title=Указ Президента РФ от 21 сентября 1998 г. N 1136 &quot;О Кулике Г.В.&quot;|deadlink=yes|accessdate=2015-07-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150713230213/http://www.jurbase.ru/2006_archive_federal_laws_of_russia/texts/sector116/tez16101.htm|archivedate=2015-07-13}}&lt;/ref&gt; таъин шуд (Ҳукумати Евгений Примаков). Назоратчии Комплекси агросаноатӣ&lt;ref name=&quot;biografija.ru&quot; /&gt; .
* Аз декабри соли 1999 — вакили Думаи давлатии даъвати сеюм (Фраксияи «Ватан — тамоми Русия»). Муовини раиси Кумитаи буҷет ва андоз&lt;ref name=&quot;biografija.ru&quot; /&gt;, узви Комиссия оид ба таҷдиди сохтор, муфлисшавӣ (муфлисшавӣ) ва барҳамдиҳии ташкилотҳои қарзӣ, узви Комиссияи қарзи давлатӣ ва дороиҳои хориҷии Федератсияи Русия. Аз [[соли 2002]] — раиси Кумитаи оид ба масъалаҳои аграрӣ.
* Аз декабри [[соли 2003]] — вакили Думаи давлатии даъвати чорум . Раиси комитети оид ба масъалахои аграрӣ.
* 2 декабри соли 2007 дар доираи рӯйхати федералии номзадҳо, ки аз ҷониби ҳизби сиёсии умумирусиягии «Русияи воҳид» пешбарӣ шудааст, вакили Думаи давлатии даъвати панҷум интихоб шуд. Муовини раиси Кумитаи Думаи Давлатӣ оид ба буҷет ва андоз.
* 4 декабри соли 2011 дар доираи рӯйхати федералии номзадҳо аз ҷониби ҳизби сиёсии умумирусиягии «Русияи воҳид» ба Думаи давлатии даъвати шашум интихоб шуд.
* 18 сентябри соли 2016 ба Думаи давлатии Федератсияи Русия даъвати ҳафтум аз рӯи рӯйхати федералӣ аз ҳизби &quot;[[Русияи воҳид]] &quot; ворид шуд&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.vybory.izbirkom.ru/region/region/izbirkom?action=show&amp;root=1&amp;tvd=100100067795849&amp;vrn=100100067795849&amp;region=0&amp;global=1&amp;sub_region=0&amp;prver=0&amp;pronetvd=0&amp;type=341&amp;vibid=100100072839850 |title=Сведения о проводящихся выборах и референдумах |accessdate=2022-06-17 |archivedate=2019-02-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190214174710/http://www.vybory.izbirkom.ru/region/region/izbirkom?action=show&amp;root=1&amp;tvd=100100067795849&amp;vrn=100100067795849&amp;region=0&amp;global=1&amp;sub_region=0&amp;prver=0&amp;pronetvd=0&amp;type=341&amp;vibid=100100072839850 }}&lt;/ref&gt; . 11 феврали соли 2020 ӯ ваколатҳои парлумонии худро пеш аз мӯҳлат истеъфо дод&lt;ref&gt;[https://ria.ru/20200211/1564540207.html Госдума досрочно прекратила полномочия депутата Кулика]&lt;/ref&gt; .
* Аз 12 феврали соли 2020 — мушовири раиси Думаи давлатӣ оид ба рушди кишоварзӣ&lt;ref&gt;[http://www.er-duma.ru/news/gennadiy-kulik-stal-sovetnikom-predsedatelya-gd-po-voprosam-razvitiya-selskogo-khozyaystva/ ГЕННАДИЙ КУЛИК СТАЛ СОВЕТНИКОМ ПРЕДСЕДАТЕЛЯ ГД ПО ВОПРОСАМ РАЗВИТИЯ СЕЛЬСКОГО ХОЗЯЙСТВА]{{Пайванди мурда|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; .

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Аъзои Ҳизби коммунистии Иттиҳоди Шӯравӣ]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Нишони Фахрӣ»]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Байрақи Сурхи Меҳнат]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Дӯстӣ (Русия)]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Барои хидмат ба Ватан» дараҷаи 4]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Барои хидмат ба Ватан» дараҷаи 3]]
[[Гурӯҳ:Иқтисоддонҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>90cpgaes2e3sb8a35j8stkm6n867o1i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Асадқул Бердиев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>328210</id>
    <revision>
      <id>1487032</id>
      <parentid>1486292</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T01:13:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 4 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1487032</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="10770" sha1="i0d00p3zugodeqyjsfgrr9k6slh44zp" xml:space="preserve">{{Олим
 |ном               = Асадқул Бердиев
 |номи аслӣ         = Бердиев Асадқул Эгамович
 |тасвир            = [[Акс:Asadqui Berdiev 20.jpg|марказ|бе_чаҳорчӯба]]
 |бар               = 
 |тавсифи тасвир    = 
 |таърихи таваллуд  =  {{birth date and age|1975|6|22|df=yes}}
 |зодгоҳ            = [[Мадм|деҳаи Мадм,]] [[ноҳияи Айнӣ]], [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
 |таърихи даргузашт = 
 |маҳалли даргузашт = 
 |шаҳрвандӣ         = {{flag|Тоҷикистон}} 
 |фазои илмӣ        = кимиёи физикӣ; маводшиносӣ; металлургия
 |ҷойҳои кор        = Институти химия ба номи В. И. Никитин (АМИТ); [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]]; [[Донишгоҳи (Славянии) Русияву Тоҷикистон]]
 |дараҷаи илмӣ      = доктори илмҳои техникӣ (2019)
 |унвонҳои илмӣ     = [[Профессор|профессор (2023)]]
 |алма-матер        = [[Донишгоҳи техникии Тоҷикистон|Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М. Осимӣ]]
 |роҳбари илмӣ      = [[Изатулло Ғаниев]]
 |шогирдони маъруф  = Гулов С. С.; [[Ҳамзақул Ниёзов|Ниёзов Ҳ. Ҳ]].; Осими О.; Аминова Н. А.; Абдухолиқова П. Н.; Шарифзода Н. В.
 |маъруф ба         = тадқиқоти хӯлаҳои алюминий ва руҳ бо металлҳои нодирзаминӣ
 |ҷоизаҳо           = [[Ҷоизаи Исмоили Сомонӣ|Ҷоизаи ба номи Исмоили Сомонӣ]] (2009); [[Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон|Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2020)]]
 |имзо              = 
 |бари имзо         = 
 |сайт              = https://old.rtsu.tj/ru/faculties/fakultet-upravleniya-i-informatsionnykh-tekhnologiy/kafedry/kafedra-estestvenno-nauchnykh-distsiplin/about.php
 |викитека          = 
 |викианбор         = Asadqul Berdiev
}}
'''Асадқул Бердиев''' ''(Бердиев Асадқул Эгамович'' зодаи [[22 июн|22 июни]] [[Соли 1975|1975]], [[Мадм|деҳаи Мадми]], [[Ноҳияи Айнӣ|ноҳияи Айнии]] [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]]) — олими тоҷик, доктори илмҳои техникӣ (2019), [[профессор]] (2023), мутахассиси соҳаи кимиёи физикӣ, маводшиносӣ ва металлургия.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://old.rtsu.tj/ru/faculties/fakultet-upravleniya-i-informatsionnykh-tekhnologiy/kafedry/kafedra-estestvenno-nauchnykh-distsiplin/about.php
 |title=Бердиев Асадкул Эгамович
 |website=Российско-Таджикский (Славянский) университет
 |language=ru
 |access-date=2026-02-06
 }}{{Пайванди мурда|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== Зиндагинома ==
Асадқул Бердиев  21 июни соли 1975 дар деҳаи Мадми ноҳияи Айнии Ҷумҳурии Тоҷикистон дар оилаи коргар ба дунё омадааст. Соли 1992 ба факултети кимиёи технологӣ ва металлургии [[Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М.С.Осимӣ|Донишгоҳи техникии Тоҷикистон ба номи академик М. Осимӣ]] дохил шуда, онро соли 1997 бо ихтисоси муҳандис-химик хатм намудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://old.rtsu.tj/ru/faculties/fakultet-upravleniya-i-informatsionnykh-tekhnologiy/kafedry/kafedra-estestvenno-nauchnykh-distsiplin/about.php
 |title=Бердиев Асадкул Эгамович
 |website=Российско-Таджикский (Славянский) университет
 |language=ru
 |access-date=2026-02-06
 }}{{Пайванди мурда|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

Солҳои 1997—2002 дар Институти химия ба номи В. И. Никитин-и Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ҳамчун лаборанти калон, ходими хурди илмӣ, ходими илмӣ ва ходими калони илмӣ фаъолият кардааст. Ҳамзамон солҳои 1997—2000 дар шуъбаи ғоибонаи аспирантураи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон таҳсил намуда, соли 2000 рисолаи номзадиро аз рӯи ихтисоси кимиёи физикӣ ҳимоя намудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://scispace.com/authors/a-e-berdiev-1mlkw0nwqd
 |title=A. E. Berdiev – Academic Profile
 |website=SciSpace
 |language=en
 |access-date=2026-02-06
 }}{{Пайванди мурда|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== Фаъолияти омӯзгорӣ ==
Солҳои 2002—2012 дар [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] дар вазифаҳои ассистент ва муаллими калони кафедраи кимиёи биоорганикӣ ва физиколлоидӣ фаъолият намудааст.

Аз соли 2012 то имрӯз дар кафедраи химия ва биологияи [[Донишгоҳи (Славянии) Россия ва Тоҷикистон]] дар вазифаҳои муаллими калон, дотсент, мудири кафедра ва профессор кор мекунад. Ҳамзамон дар Институти такмили ихтисоси омӯзгорон дар сохтори РТСУ аз фанни кимиёи умумӣ дарс медиҳад. Таҷрибаи омӯзгории ӯ зиёда аз 20 солро ташкил медиҳад.&lt;ref&gt;{{Cite web
 |url=https://old.rtsu.tj/ru/faculties/fakultet-upravleniya-i-informatsionnykh-tekhnologiy/kafedry/kafedra-estestvenno-nauchnykh-distsiplin/about.php
 |title=Кафедра естественно-научных дисциплин
 |website=РТСУ
 |language=ru
 |access-date=2026-02-06
 }}{{Пайванди мурда|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== Фаъолияти илмӣ ==
Соли 2000 рисолаи номзадиро дар мавзӯи «Оксидшавии ферросилисияи синтетикӣ дар ҳарорати баланд ва хосиятҳои физикавию химиявии чуяни бо он коркардшуда» таҳти роҳбарии академик [[Изатулло Ғаниев|Ғаниев И. Н]]. ҳимоя намудааст.

Соли 2019 рисолаи докториро дар мавзӯи «Хосиятҳои физикавию химиявии хӯлаҳои алюминии тоза ва техникӣ бо металлҳои нодир, сурма ва элементҳои зергурӯҳи германий» дифоъ кардааст.&lt;ref&gt;{{Cite journal
 |last=Бердиев
 |first=А. Э.
 |author2=Ганиев, И. Н.
 |author3=Гулов, С. С.
 |title=Кинетика окисления сплава АК7М2+0,05%Sr, легированного германием
 |journal=Известия вузов. Цветная металлургия
 |year=2014
 |issue=4
 |pages=21–24
 |issn=0021-3438}}&lt;/ref&gt;

Самти асосии тадқиқоти илмии ӯ омӯзиши хосиятҳои физикавию химиявии хӯлаҳои алюминий ва руҳ бо элементҳои нодири заминӣ, сурма ва элементҳои зергурӯҳи [[германий]] мебошад. Натиҷаҳои тадқиқот дар соҳаҳои микроэлектроника, автомобилсозӣ, ҳавопаймосозӣ, сохтмон ва дигар бахшҳои саноат истифода шудаанд.

Ӯ узви Шӯрои диссертатсионии Институти химия ба номи В. И. Никитин буда, инчунин ҳамчун коршинос дар соҳаҳои металлургия ва кимиёи физикӣ дар Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон фаъолият мекунад.

== Осор ==
Асадқул Бердиев муаллифи беш аз 190 асару мақолаҳои илмӣ, аз ҷумла 4 монография, 11 китобу дастурҳои таълимӣ, зиёда аз 50 мақолаи илмӣ дар маҷаллаҳои тахассусӣ ва зиёда аз 11 патенти хурди Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад.

== Ҷоизаҳо ==
* Ҷоизаи ба номи Исмоили Сомонӣ барои олимони ҷавон дар соҳаи илм ва техника (2009);
* Аълочии маорифи Ҷумҳурии Тоҷикистон (2020).
* Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино дар соҳаҳои илм ва техника (2026).

== Пайвандҳои беруна ==
* [https://old.rtsu.tj/ru/faculties/fakultet-upravleniya-i-informatsionnykh-tekhnologiy/kafedry/kafedra-estestvenno-nauchnykh-distsiplin/about.php Саҳифаи расмӣ дар РТСУ]{{Пайванди мурда|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}
* [https://scispace.com/authors/a-e-berdiev-1mlkw0nwqd Профили илмӣ дар SciSpace]{{Пайванди мурда|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

== Сарчашмаҳо ==
{{reflist}}

{{DEFAULTSORT:Бердиев, Асадқул Эгамович}}
[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Кимиёшиносони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Профессорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Докторони илмҳои кимиё]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1975]]
[[Гурӯҳ:Афроди зинда]]
[[Гурӯҳ:Афроди зинда]]</text>
      <sha1>i0d00p3zugodeqyjsfgrr9k6slh44zp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Мирзо Фаталӣ Охундов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331562</id>
    <revision>
      <id>1487058</id>
      <parentid>1473267</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T11:42:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1487058</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="19054" sha1="smorffe8bgw2xt01hwn3ixtmw5pxqmj" xml:space="preserve">{{Шахсият
| имя = Мирзо Фаталӣ Ахундов
| оригинал имени = {{lang-az|میرزا فتحعلی آخوندوف / Mirzə Fətəli Axundov}}
| изображение = Axundzadə M. F.S.Mumtazin AzFAN-a hədiyyəsi.jpg
| описание изображения =
| имя при рождении = Мирзо Фет Алӣ Мамед Тақи оғлы Ахундов
| псевдонимы = Сабуҳӣ (Насими субҳ)
| дата рождения = 12.7.1812 (30.6)
| место рождения = {{МестоРождения|Шеки}}, [[Хонигарии Шекин|Шекинское ханство]], [[Империяи Русия]]
| дата смерти = 10.3.1878 (26.2)
| место смерти = {{МестоСмерти|Тифлис|в Тбилиси}}, [[Империяи Русия]]
| гражданство = {{Флагификация|Империяи Русия}}
| род деятельности = Нависанда, шоир, тарҷумон, маорифпарвар ва файласуф
| годы активности =
| направление = [[Реализм (литература)|реализм]]
| жанр = Шеърҳо, достонҳо, пйесаҳо
| язык произведений = [[забони озарбойҷонӣ|озарбойҷонӣ]]&lt;br&gt;[[забони форсӣ|форсӣ]]
| награды =
{{Ряд-л
| {{Орден Святой Анны 3 степени}}
| {{Орден Святого Станислава 3 степени}}
| {{Орден Святого Станислава 2 степени}}
| {{Медаль В память войны 1853—1856 гг.|тип=из светлой бронзы на Георгиевской ленте}}
}}
{{Ряд-л
| {{Крест За службу на Кавказе}}
}}
{{Ряд-л
| {{Орден Льва и Солнца 2 степени}}
| {{Орден Льва и Солнца 3 степени}}
| {{Орден Меджидие 4 степени}}
}}
| викитека = Мирза Фатали Ахундов
}}

'''Мирзо Фаталӣ Ахундов (Ахундзода)''' ({{lang-az|میرزا فتحعلی آخوندوف / Mirzə Fətəli Məhəmmədtəqi oğlu Axundov (Axundzadə)}}; номи пурра — '''Мирзо Фет Алӣ Мамед Тақи оғлы Ахундов'''; {{OldStyleDate2|12|июл|1812|30|июн}}, Шеки, [[Империяи Русия]] — {{OldStyleDate2|10|март|1878|26|феврал}}, [[Тифлис]]) — нависандаи озарбойҷонӣ&lt;ref&gt;''Russian Azerbaijan (1905—1920): the shaping of a national identity in a Muslim community''. Cambridge University Press, Boston, 1985. «For example, Mirza Fath Ali Akhundov, the Azerbaijani best known in the West, will be referred to as Akhundzada, the form of his name that has been used for a century in publications outside of Russia.»&lt;/ref&gt;{{sfn|Algar|1984|с=735—740}} нависанда-маорифпарвар, шоир, файласуф{{sfn|Algar|1984|с=735—740}}{{sfn|Густерин|2012}}&lt;ref name=&quot;НФЭ&quot;&gt;Ахундов // Новая философская энциклопедия. — В. Ф. Пустарнаков.
https://iphlib.ru/greenstone3/library/collection/newphilenc/document/HASH7c52301e2a86a59d24187c {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20190502215351/https://iphlib.ru/greenstone3/library/collection/newphilenc/document/HASH7c52301e2a86a59d24187c |date=2019-05-02 }}&lt;/ref&gt;

ва шахсияти ҷамъиятӣ, узви Ҷамъияти географии императории Русия; асосгузори драматургияи озарбойҷонӣ ва поягузори танқиди адабӣ дар адабиёти озарбойҷонӣ, ки ӯро «Мольери мусулмон» меноманд&lt;ref&gt;
{{книга
| автор = [[Крымский, Агафангел Ефимович|Крымский А. Е.]]
| часть = Тюркские литературы
| заглавие = [[Энциклопедический словарь Гранат]]
| место = М.
| год = 1927
| том = 41, Ч. X
| страницы = 365
}}
&lt;/ref&gt;. Ахундов инчунин яке аз пешгузаштагони романтизми миллӣ ва миллигароии эронии муосир буд&lt;ref name=AshrafIdentity&gt;{{cite encyclopedia |last=Ashraf |first=AHMAD |title=IRANIAN IDENTITY iv. 19TH-20TH CENTURIES |encyclopedia=Encyclopædia Iranica |access-date=2011-09-18 |url=http://www.iranicaonline.org/articles/iranian-identity-iv-19th-20th-centuries |archive-date=2020-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200604225039/http://www.iranicaonline.org/articles/iranian-identity-iv-19th-20th-centuries |url-status=live }} {{Cite web |url=http://www.iranicaonline.org/articles/iranian-identity-iv-19th-20th-centuries |title=Источник |access-date=2012-02-24 |archive-date=2020-06-04 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200604225039/http://www.iranicaonline.org/articles/iranian-identity-iv-19th-20th-centuries |url-status=unfit }} {{oq|en|The intellectual forerunners of romantic nationalism included Mirzā Fatḥ-ʿAli Āḵundzāda, Jalāl-al-Din Mirzā Qājār, and Mirzā Āqā Khan Kermāni (qq.v.). They introduced the basic ideals of the autonomy, the unity, and the prosperity of the Iranian nation with patriotic devotion.''}}&lt;/ref&gt; ва яке аз аввалин атеистҳои ошкоро дар ҷаҳони ислом{{sfn|Algar|1984|с=735—740}}.

== Зиндагинома ==

=== Солҳои кӯдакӣ ===
[[акс:House Akhundov in Sheki.JPG |thumb|left|250px|Хона дар Шеки, ки дар он Ахундов таваллуд шудааст. Имрӯз. Ҳоло дар ин ҷо [[Хонаи-музейи Мирзо Фаталӣ Ахундов (Шеки)|хонаи-музейи Ахундов]] ҷойгир аст]]
Мирзо Фаталӣ Ахундов соли [[1812]] дар Нуха (Шеки) таваллуд шудааст. Падараш Мирзо Мамед Тақи аз маҳалли Хаменэ дар Озарбойҷони Эронӣ буд, ки он ҷо ҳамчун сардори деҳа хизмат мекард{{sfn|Джафаров|1962|с=16—17}}. Пас аз он ки ӯ се сарбози [[сарбоз|сарбозон]]ро барои дуздии буғҳо ҷазо дод, фармондеҳ ба валиаҳд Аббос-Мирзо шикоят бурд ва ӯ Мирзо Мамед Тақиро аз мансаб барканор карда, тамоми молу мулкашро мусодира намуд&lt;ref&gt;[[Рафили, Микаэль Гасан оглы|М. Рафили.]] М. Ф. Ахундов. — Боку, 1957, с. 13&lt;/ref&gt;.

Падараш пас аз тарки Хаменэ ба Нуха омад ва ба тиҷорат машғул шуд. Соли 1811 ӯ бо зани дуюмаш Нане-хонум издивоҷ кард, ки ҷияни ахунди маъруф Ҳоҷӣ Алескер буд. Аз ин издивоҷ нависандаи оянда ба дунё омад. Оила баъдан ба Хаменэ баргашт. Дар он ҷо Мирзо Фаталӣ таҳсили ибтидоиро дар мактаби динӣ (моллахона) гирифт. Баъдтар онҳо ба Ганҷа ва сипас ба Шеки кӯчиданд{{sfn|Мирахмедов|1953|с=6}}.

Ҳоҷӣ Алескер, ки барои ӯ «падари дуюм» буд, ба ӯ Қуръон, забонҳои арабӣ ва форсиро таълим медод. Соли 1832 Ҳоҷӣ Алескер ҳангоми сафари Макка Мирзо Фаталиро муваққатан ба Ганҷа бурд ва ба назди мулло Ҳусейн Пишнамаз-зода супурд{{sfn|Джафаров|1962|с=16—17}}. Дар ин давра ӯ бо шоири озарбойҷонӣ Мирзо Шафӣ Вазеҳ шинос шуд, ки аз ӯ хаттотӣ меомӯхт. Ин шиносоӣ ба ҳаёти ояндаи ӯ таъсири бузург гузошт.

Дар зери таъсири Мирзо Шафӣ Вазеҳ ӯ аз таҳсили схоластикӣ даст кашида, роҳи равшанфикрони замони худро интихоб кард{{sfn|Мирахмедов|1953|с=8—9}}.

== Хидмати давлатӣ ==
Соли 1834 Ахундов ба [[Тифлис]] кӯчид. Бо кӯмаки Ҳоҷӣ Алескер ба идораи генерал-губернатори Қафқоз ба ҳайси тарҷумони забонҳои шарқӣ ба кор қабул шуд{{sfn|Джафаров|1962|с=19}}. Ӯ забонҳои арабӣ, форсӣ, туркӣ ва каме русиро медонист.

Соли 1836 дар гимназияи Тифлис ба омӯзонидани забони озарбойҷонӣ шурӯъ кард. Дар ҳамин давра ба адабиёти рус ва аврупоӣ ошно шуд.

Дар миёнаи асри XIX Тифлис ба маркази фарҳангии Қафқоз табдил ёфт ва Ахундов бо бисёр зиёиён робита дошт.
== Хидмати давлатӣ ==
Соли 1837 Ахундов дар ҳайати экспедитсияи Абхазия иштирок кард ва дар фуруд овардани десант дар назди [[Адабиёти низомии Русия|десанти низомӣ]] дар мыс Адлер ширкат варзид.

Соли 1840 бо фармони ҳукумати Қафқоз ба Гурия фиристода шуд, то дар муайян кардани марзи Русия ва Империяи Усмонӣ иштирок кунад. Дар ҳамин сол ба вазифаи тарҷумони штатӣ таъйин гардид.

Соли 1842 дар ҳайати миссияи низомӣ ба Астрабод рафт, то ба қатъи ҳуҷумҳои қабилаҳои туркман ба Эрон мусоидат намояд. Барои хизмати хубаш рутбаи прапоршик гирифт.

Дар солҳои баъдӣ пайдарпай ба рутбаҳои низомию маъмурӣ пешбарӣ шуда, дар канцелярияи намоёнтарини маъмурияти Қафқоз хизмат мекард. Ӯ инчунин чанд маротиба ба Эрон ва Константинопол сафарҳои дипломатӣ анҷом дод.

Ахундов дар масъалаи ислоҳи алифбои арабӣ яке аз аввалин ислоҳталабон буд. Соли 1857 лоиҳаи ислоҳоти алифборо пешниҳод кард ва баъдан соли 1863 дар Константинопол кӯшиш кард онро дифоъ намояд, аммо рад гардид. Пас аз ин ӯ идеяи иваз кардани хатти арабиро бо системаи аврупоӣ пешниҳод кард ва ҳатто алифбои нав бо 42 ҳарф таҳия намуд.

Соли 1864 узви Комиссияи археографии Қафқоз гардид. Дар ҳамин давра бо омӯзиши таърих, забоншиносӣ ва фарҳанги Шарқ машғул буд.

Соли 1873 лоиҳаи нави алифбои фонетикиро, ки ба асоси алифбои лотинӣ такя дошт, таҳия намуд, ки яке аз қадамҳои аввалин ба сӯи ислоҳоти хат дар минтақа ба ҳисоб меравад.

Соли 1875 аз вазифаҳои асосӣ дур шуд, аммо то охири ҳаёт ҳамчун тарҷумон дар идораҳои Қафқоз боқӣ монд.

== Ҷаҳонбинӣ ==

=== Атеизм ва танқиди дин ===
Мирзо Фаталӣ Ахундов яке аз аввалин мутафаккирони ошкоро атеист дар ҷаҳони ислом ба ҳисоб меравад. Ӯ тамоми динҳоро ҳамчун падидаҳои таърихӣ ва иҷтимоӣ танқид мекард ва онҳоро монеаи рушди илм ва маърифат медонист.

Дар асарҳои фалсафии худ ӯ бар зидди хурофот ва догмаҳои динӣ баромад карда, таъкид мекард, ки пешрафти ҷомеа танҳо ба воситаи илм ва ақл имконпазир аст.

Дар асари маъруфи худ «Се нома» ӯ шадидан сохтори динӣ ва институтҳои мазҳабиро танқид намуда, онҳоро сабаби ақибмондагии ҷомеа мешуморид.

== Эҷодиёти адабӣ ==
Фаъолияти адабии Ахундов аз солҳои 1830 оғоз ёфт. Ӯ шеърҳо ва асарҳои лирикӣ ба забонҳои озарбойҷонӣ ва форсӣ менавишт.

Асари машҳури аввалини ӯ қасидаи «Ба марги Пушкин» (1837) буд, ки зери таъсири адабиёти рус эҷод шудааст.

Баъдтар ӯ ба драматургия рӯ овард ва дар солҳои 1850–1857 шаш комедия ва як повест навишт, ки ҳаёти иҷтимоии Озарбойҷони асри XIX-ро инъикос мекунанд.

== Асарҳои асосии драмавӣ ==

«[[Молла Иброҳим-Халил, алхимик]]»

«[[Қиссаи Мусье Жордан]]»

«[[Саргузашти вазири хонигарии Ленкоран]]»

«[[Ҳоҷӣ Қара]]» («Саргузашти хасис»)

«Обманутые звёзды»

Ин асарҳо асоси театри миллии Озарбойҷонро гузоштанд ва ӯро ба унвони асосгузори драматургияи миллӣ машҳур карданд.

== Оила ва фарзандон ==
Мирзо Фаталӣ бо Тубу-хонум издивоҷ дошт. Онҳо чор фарзанд доштанд:

Сейра-хонум

Рашидбек

Ниса-хонум

Адилбек
[[Акс:Akhundov House - Museum of Azerbaijani Culture in Tbilisi.jpg|thumb|250px|Хона дар Тифлис, ки дар он Ахундов зиндагӣ мекард. Имрӯз дар ин ҷо [[Осорхонаи фарҳанги озарбойҷонӣ ба номи Мирзо Фаталӣ Ахундов|осорхонаи Ахундов ва Осорхонаи фарҳанги озарбойҷонӣ ба номи М. Ф. Ахундов]] ҷойгир аст.]]
== Ёдбуд ==
Пас аз вафоташ шахсияти Ахундов ба яке аз рамзҳои муҳими фарҳангии Озарбойҷон ва Қафқоз табдил ёфт.

Ба номи ӯ:

Китобхонаи миллии Озарбойҷон

[[Театри опера ва балети Озарбойҷон]]

чандин мактабҳо ва муассисаҳои фарҳангӣ

Соли 1930 дар Боку муҷассамаи ӯ гузошта шуд. Инчунин дар Шеки хонаи-музейи ӯ таъсис ёфт.

== Хотимаи ҳаёт ==
Мирзо Фаталӣ Ахундов 26 феврали 1878 дар Тифлис даргузашт ва дар қабристони мусалмонони кӯҳна ба хок супурда шуд. Имрӯз қабри ӯ дар ҳудуди [[Пантеони адибони озарбойҷонӣ дар Тифлис]] ҷойгир аст.
== Ёдбуд ==
Дар соли 1911 ҷамъияти маърифатпарвари «Ниҷот» маросими махсуси садсолагии зодрӯзи Мирзо Фаталӣ Ахундовро ташкил намуд&lt;ref&gt;{{книга
| заглавие = История Азербайджана
| место = Б.
| издательство = Издательство Академии наук Азербайджанской ССР
| год = 1962
| том = VIII
| страницы = 104
}}&lt;/ref&gt;.

Соли 1930 дар Боку [[Памятник Мирзе Фатали Ахундову (Баку)|муҷассамаи Ахундов]] гузошта шуд (ҳайкалтарош — [[Пинхос Сабсай]]).

Соли 1940 дар зодгоҳаш Шеки [[Хонаи-музейи Мирзо Фаталӣ Ахундов (Шеки)|музейи ёдгорӣ]] таъсис дода шуд.

Соли 1985 дар Тифлис [[Музейи фарҳанги озарбойҷонӣ ба номи Мирзо Фаталӣ Ахундов|музейи ӯ]] кушода шуд.

Соли 2012 дар Москва дар ҳудуди [[Китобхонаи адабиёти хориҷӣ]] муҷассамаи ӯ гузошта шуд.

Соли 2021 дар Харкови Украина «[[Сквери мутафаккирон]]» ифтитоҳ гардид, ки дар он ҳайкали Ахундов дар қатори Григорий Сковорода ва Абай Қунанбаев ҷой дода шудааст.

== Ҷоизаҳо ==
[[Акс:Axundzadə M. F. 2.jpg|thumb|left|Мирзо Фаталӣ Ахундов бо ҷоизаҳо (аз ҷумла бо ордени «Лев ва Офтоб» дараҷаҳои 2 ва 3 ва ордени «Меджидие» дараҷаи 4)]]
Империяи Руссия:

*Ордени Святой Станислав (III ва II дараҷа)
*Ордени Святой Анна (III дараҷа)
*Медали хотиравии Ҷанги Қрим
*Крест «Барои хизмат дар Қафқоз»

Эрон:

*Ордени Шер ва Офтоб (II ва III дараҷа)

Империяи Усмонӣ:

*Ордени Меджидие (IV дараҷа)

== Эҷодиёти интихобӣ ==

«М. Ф. Ахундов. Асарҳои мунтахаб» (1987)

== Адабиёт ==
*Гусейнов Г. — «Аз таърихи афкори иҷтимоӣ ва фалсафии *Озарбойҷон дар асри XIX»
*Джафаров Д. — «М.-Ф. Ахундов (очерки критикӣ-биографӣ)»
*Мамедов Ш. — «Ҷаҳонбинии М. Ф. Ахундов»
*Караев Я. — «Мирзо Фаталӣ Ахундов»
== Пайвандҳо ==
*Энсиклопедияи фалсафии нав — Ахундов
Осори ӯ дар azeribook.com
&lt;references /&gt;
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1812]]
[[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1878]]</text>
      <sha1>smorffe8bgw2xt01hwn3ixtmw5pxqmj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тобишҳои сиёҳ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333470</id>
    <revision>
      <id>1487037</id>
      <parentid>1486980</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T04:17:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1487037</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="944" sha1="c4iomrgq017hhtzsv0k0bmadgnxu04x" xml:space="preserve">{{Қуттии ранг
|title=Сиёҳ
|hex=000000
}}
'''Тобишҳои сиёҳ''', ё '''рангҳои наздик ба сиёҳ''', рангҳое мебошанд, ки аз [[Сиёҳ|сиёҳи]] холис танҳо андаке фарқ мекунанд. Ин рангҳо [[Равшанӣ|равшании]] паст доранд.

== Гуногунии ранги сиёҳ ==
=== Обнӯсранг ===
{{Қуттии ранг
|title=Обнӯсранг
|hex=555D50
|c=9
|m=0
|y=14
|k=64
|h=97
|s=14
|v=36
|тасвир=Ébano.jpg
}}

=== Соҷранг ===
{{Қуттии ранг
|title=Соҷранг
|hex=3D2B1F
|c=0
|m=30
|y=49
|k=76
|h=24
|s=49
|v=24
|тасвир=Ébano.jpg
}}

=== Мушкин ===
{{Қуттии ранг
|title=Мушкин
|hex=2B2622
|c=0
|m=12
|y=21
|k=83
|h=27
|s=21
|v=17
|тасвир=Ébano.jpg
}}

== Адабиёт ==
{{Тобишҳои сиёҳ}}
{{Тобишҳои хокистарранг}}</text>
      <sha1>c4iomrgq017hhtzsv0k0bmadgnxu04x</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1487038</id>
      <parentid>1487037</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T04:19:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zosya95</username>
        <id>54344</id>
      </contributor>
      <origin>1487038</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1013" sha1="rrch0fi1i1ni4keb1pcqebrc3umrr8i" xml:space="preserve">{{Қуттии ранг
|title=Сиёҳ
|hex=000000
|тасвир=Color icon black new2.png
}}
'''Тобишҳои сиёҳ''', ё '''рангҳои наздик ба сиёҳ''', рангҳое мебошанд, ки аз [[Сиёҳ|сиёҳи]] холис танҳо андаке фарқ мекунанд. Ин рангҳо [[Равшанӣ|равшании]] паст доранд.

== Гуногунии ранги сиёҳ ==
=== Обнӯсранг ===
{{Қуттии ранг
|title=Обнӯсранг
|hex=555D50
|c=9
|m=0
|y=14
|k=64
|h=97
|s=14
|v=36
|тасвир=Ébano.jpg
}}
{{Clear}}
=== Соҷранг ===
{{Қуттии ранг
|title=Соҷранг
|hex=3D2B1F
|c=0
|m=30
|y=49
|k=76
|h=24
|s=49
|v=24
|тасвир=Ébano.jpg
}}
{{Clear}}

=== Мушкин ===
{{Қуттии ранг
|title=Мушкин
|hex=2B2622
|c=0
|m=12
|y=21
|k=83
|h=27
|s=21
|v=17
|тасвир=Ébano.jpg
}}
{{Clear}}

== Адабиёт ==
{{Тобишҳои сиёҳ}}
{{Тобишҳои хокистарранг}}</text>
      <sha1>rrch0fi1i1ni4keb1pcqebrc3umrr8i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гуланор Атобек</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333585</id>
    <revision>
      <id>1487048</id>
      <parentid>1486010</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T05:16:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.5</comment>
      <origin>1487048</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8260" sha1="dp41bqpk1e84363vroju0d24v2cr0qe" xml:space="preserve">{{Шахс
| ном            = Гуланор Атобек
| тасвир         = 
| тавзеҳи тасвир = 
| зодрӯз         = 10 августи 1981
| зодгоҳ         = [[Хоруғ]], [[Тоҷикистон]]
| шаҳрвандӣ      = [[Тоҷикистон]]
| миллат         = [[тоҷикон|тоҷик]]
| макони таҳсил  = [[Донишгоҳи амрикоии Осиёи Марказӣ]]
| пеша           = аудитор, бонкдор
| вазифа         = раиси [[Алиф Бонк]]
| мукофотҳо      = «Аълочии молияи Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2025)
}}

'''Гуланор Атобек''' — аудитор, бонкдори [[тоҷикон|тоҷик]], раиси [[Алиф Бонк]] дар Тоҷикистон.&lt;ref name=&quot;khovar&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;alif&quot; /&gt;

== Таҳсил ==
Гуланор Атобек 10 августи соли 1981 дар шаҳри [[Хоруғ]] ба дунё омадааст. Ӯ кӯдакиашро дар [[Душанбе]] гузаронда, мактаби миёнаро дар шаҳри Хоруғ хатм кардааст.&lt;ref name=&quot;khovar&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pressa&quot; /&gt; Як сол дар [[Донишгоҳи давлатии Хоруғ]] таҳсил карда, сипас ба [[Бишкек]] рафтааст ва дар [[Донишгоҳи амрикоии Осиёи Марказӣ]] дараҷаи бакалавр дар риштаи менеҷмент ва дараҷаи магистри идоракунии соҳибкориро (MBA) гирифтааст.&lt;ref name=&quot;khovar&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ap2025&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;dosye&quot; /&gt;

== Фаъолият ==

=== Соҳаи аудит ===
Гуланор Атобек тақрибан 18 сол дар ширкати байналмилалии аудитории [[Deloitte|Делойт]] кор кардааст; таҷрибаи умумии ӯ дар соҳаи аудит дар Тоҷикистон, [[Қирғизистон]] ва [[Қазоқистон]] дар манбаъҳо 18–20 сол зикр шудааст.&lt;ref name=&quot;dosye&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;khovar&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;pressa&quot; /&gt; Аз соли аввали фаъолият дар аудити бонкҳо ва ташкилотҳои молиявӣ иштирок доштааст.&lt;ref name=&quot;dosye&quot; /&gt;

Аз соли 2008 то моҳи августи соли 2021 роҳбари дафтари Делойт дар Тоҷикистон буд.&lt;ref name=&quot;dosye&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;ap2018&quot; /&gt;

Гуланор Атобек дорои тахассус ва иҷозатномаҳои зерини касбӣ мебошад:&lt;ref name=&quot;deloitte&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;dosye&quot; /&gt;
* муҳосиби сертификатсияшудаи ИМА (US CPA);
* узви Ассотсиатсияи муҳосибони сертификатсияшуда (FCCA);
* муҳосиби байналмилалии сертификатсияшуда (CIPA);
* аттестати тахассусии Вазорати молияи Ҷумҳурии Тоҷикистон барои гузаронидани аудит;
* сертификати тахассусии [[Бонки миллии Тоҷикистон]] барои аудити бонкҳо ва дигар ташкилотҳои молиявӣ.

Тӯли 12 сол узви Шӯрои директорони Палатаи савдои Амрико дар Тоҷикистон (AmCham Tajikistan) буд, ки аз ин муддат чор сол раиси Шӯрои директорон буд.&lt;ref name=&quot;dosye&quot; /&gt;

=== Алиф Бонк ===
Моҳи октябри соли 2021 Гуланор Атобек ба [[Алиф Бонк]] ҳамчун директори молиявӣ ба кор омад. Аз январ то октябри соли 2022 муовини аввали раиси бонк буд ва моҳи ноябри соли 2022 бо қарори Шӯрои нозирон ба вазифаи раиси бонк тасдиқ шуд.&lt;ref name=&quot;dosye&quot; /&gt; Дар бораи таъйинот ҳаммуассиси Алиф [[Абдулло Курбанов]] дар шабакаҳои иҷтимоӣ хабар дод.&lt;ref name=&quot;khovar&quot; /&gt;&lt;ref name=&quot;vecherka2022&quot; /&gt;

Ба ҳолати соли 2026 Гуланор Атобек вазифаи раиси Алиф Бонкро ба ӯҳда дорад.&lt;ref name=&quot;alif&quot; /&gt;

== Мукофот ==
Соли 2025 бо нишони «Аълочии молияи Ҷумҳурии Тоҷикистон»-и [[Вазорати молияи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] сарфароз гардонида шудааст.&lt;ref name=&quot;fb2025&quot; /&gt;

== Пайвандҳо ==
* [https://alif.tj/tj/bank/management Роҳбарияти «Алиф Бонк»]{{Пайванди мурда|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} — сомонаи расмии бонк

== Эзоҳ ==
{{Reflist|refs=

&lt;ref name=&quot;khovar&quot;&gt;{{cite web|url=https://khovar.tj/rus/2022/11/dvadtsat-let-v-sfere-audita-naznachen-novyj-rukovoditel-alif-banka/|title=ДВАДЦАТЬ ЛЕТ В СФЕРЕ АУДИТА. Назначен новый руководитель «Алиф Банка»|publisher=НИАТ «Ховар»|date=2022-11-02|accessdate=2026-09-03|language=ru}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;pressa&quot;&gt;{{cite web|url=https://pressa.tj/ro%D2%B3bari-navi-alif-bonk-gulanor-atobek-kist/|title=Роҳбари нави «Алиф Бонк». Гуланор Атобек кист?|publisher=Pressa.tj|date=2022-11-03|accessdate=2026-09-03|language=tg}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;dosye&quot;&gt;{{cite web|url=https://toptj.com/News/2022/11/03/kuda-budet-rasshiryatsya-alif-bank-i-kak-izmenitsya-kadrovaya-politika-s-prikhodom-gulanor-atobek|title=Куда будет расширяться Алиф Банк и как изменится кадровая политика с приходом Гуланор Атобек|publisher=TopTJ.com|date=2022-11-03|accessdate=2026-09-03|language=ru}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;ap2025&quot;&gt;{{cite web|url=https://old.asiaplustj.info/ru/news/life/person/20251204/kak-studentka-s-pamira-stala-liderom-krupneishego-banka-gulanor-atobek-o-lyubvi-k-svoemu-delu|title=Как студентка с Памира стала лидером крупнейшего банка. Гуланор Атобек о любви к своему делу|author=Валамат-Заде, Алина|publisher=«Азия-Плюс»|date=2025-12-04|accessdate=2026-09-03|language=ru}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;deloitte&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.deloitte.com/kz/ru/about/people/profiles.gatobek+f59dd111.html|title=Гуланор Атобек. Генеральный директор «Делойт» в Таджикистане|publisher=Deloitte|accessdate=2026-09-03|language=ru}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;ap2018&quot;&gt;{{cite web|url=https://asiaplus.news/2018/08/17/auditor-doktor-dlya-biznesa/|title=Аудитор — доктор для бизнеса|publisher=«Азия-Плюс»|date=2018-08-17|accessdate=2026-09-03|language=ru}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;alif&quot;&gt;{{cite web|url=https://alif.tj/ru/bank/management|title=Руководство Алиф Банка — правление и совет директоров|publisher=«Алиф Бонк»|accessdate=2026-09-03|language=ru}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;vecherka2022&quot;&gt;{{cite web|url=https://vecherka.tj/archives/55208|title=Назначен новый руководитель Алиф Банка|publisher=«Вечёрка»|date=2022-11-02|accessdate=2026-09-03|language=ru}}&lt;/ref&gt;

&lt;ref name=&quot;fb2025&quot;&gt;{{cite web|url=https://www.facebook.com/share/p/1EYA9M5HrS/|title=Матолиби шахсь дар бораи сарфароз гардонидан бо нишони «Аълочии молияи Ҷумҳурии Тоҷикистон»|author=Атобек, Гуланор|publisher=Facebook|date=03-09-2026|accessdate=2026-09-03|language=tg}}&lt;/ref&gt;

}}

{{DEFAULTSORT:Атобек, Гуланор}}

[[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Зодагони 10 август]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1981]]
[[Гурӯҳ:Зодагони Хоруғ]]
[[Гурӯҳ:Бонкдорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Занони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>dp41bqpk1e84363vroju0d24v2cr0qe</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бузғола</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333748</id>
    <revision>
      <id>1487014</id>
      <parentid>1487000</parentid>
      <timestamp>2026-09-16T13:32:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */ навсозӣ, гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1487014</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1470" sha1="imnpn06ew92n0p7tcnpsqzf17clouea" xml:space="preserve">'''Бузғола''' — бачаи [[буз]] то чаҳормоҳагӣ. 

Бузғолаи навзод аз 1 то 4,5 кг [[вазн]] дошта, онро 3–5 шаборӯз аз [[буз|модабуз]] ҷудо ни­гоҳ медоранд. Дар хоҷагиҳои махсуси бузпарварӣ бузғолаҳоро якбора аз модабуз ҷудо карда, рӯзҳои аввал бо фалла ва сипас то 3-моҳагӣ бо [[шир]] ме­парваранд. Аз 11-рӯ­за­гӣ ба бузғола ҷӯшоби [[ҷав|ҷавдор]], аз 1-мо­ҳа­гӣ бехмеваҳои реза низ додан мум­­кин аст. [[Зимистон]] бузғолаҳо­ро дар молхонаҳо ниго­ҳу­бин ме­­кунанд. Бо мақсади фар­беҳ кардан ба онҳо хӯро­ки омехта, минералҳо, коҳмай­да ва ғайра дода мешавад. Дар ҳавои сарду намнок бузғолаҳо­ро ба [[чарогоҳ]] намебароранд.
== Нигаред ==
*[[Буз]]
*[[Бузи ангорӣ]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Бузғола|3|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ҳайвонот аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Олами ҳайвонот]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти гиёҳхур]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти хурди шохдор]]</text>
      <sha1>imnpn06ew92n0p7tcnpsqzf17clouea</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Ҳайвоноти гиёҳхур</title>
    <ns>14</ns>
    <id>333754</id>
    <revision>
      <id>1487015</id>
      <timestamp>2026-09-16T13:36:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав:  [[Гурӯҳ:Ҳайвонот]]</comment>
      <origin>1487015</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32" sha1="63xrlm8djm3if4ss6u41ye8r5r1vakw" xml:space="preserve">
[[Гурӯҳ:Ҳайвонот]]</text>
      <sha1>63xrlm8djm3if4ss6u41ye8r5r1vakw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Ҳайвоноти хурди шохдор</title>
    <ns>14</ns>
    <id>333755</id>
    <revision>
      <id>1487016</id>
      <timestamp>2026-09-16T13:36:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Эзоҳ */ навсозӣ, гурӯҳбандӣ</comment>
      <origin>1487016</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="33" sha1="pb0wfqb2ve1dkaqht3nyb85f780t8qi" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Чорводорӣ]]</text>
      <sha1>pb0wfqb2ve1dkaqht3nyb85f780t8qi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҳусноро Мирзоева</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333756</id>
    <revision>
      <id>1487039</id>
      <timestamp>2026-09-17T04:21:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Ходими давлатӣ |ном            = Ҳусноро Мирзоева |номи аслӣ      =  |тасвир         =  |тавсифи тасвир  =  |вазифа         = Муовини раиси шаҳри Душанбе |аввалдавр      = [[1994]] |охирдавр       = [[1999]] |пешгузашта     =  |ҷонишин        =  |вазифа_2       = Сардори Сарраёсати бойгонии назди Ҳукумат...</comment>
      <origin>1487039</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="6159" sha1="jumy7ys8u5uvh1pp9jksto87sdr3eie" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ
|ном            = Ҳусноро Мирзоева
|номи аслӣ      = 
|тасвир         = 
|тавсифи тасвир  = 
|вазифа         = Муовини раиси шаҳри Душанбе
|аввалдавр      = [[1994]]
|охирдавр       = [[1999]]
|пешгузашта     = 
|ҷонишин        = 
|вазифа_2       = Сардори Сарраёсати бойгонии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон
|аввалдавр_2    = [[1999]]
|охирдавр_2     = [[2006]]
|вазифа_3       = Котиби якуми Кумитаи ҳизби коммунистии ноҳияи Варзоб
|аввалдавр_3    = [[1991]]
|охирдавр_3     = [[1993]]
|таърихи таваллуд = [[1946]]
|маҳалли таваллуд           = [[Тагоб (шаҳрак)|Такоб]], {{зодгоҳ|ноҳияи Варзоб}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]
|таърихи даргузашт = 
|маҳалли даргузашт = 
|шаҳрвандӣ        = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
|таҳсилот         = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] (1968) &lt;br&gt; Мактаби олии ҳизбии шаҳри Тошкент (1982)
|ихтисос          = химик, геолог, сиёсатмадор
|ҳизб             = [[Ҳизби коммунистии Тоҷикистон]]
|ҳамсар           = 
|фарзандон        = 2 писар
|ҷоизаҳо          = 
}}

'''Ҳусноро Мирзоева''' (зод. [[1946]], [[Тагоб (шаҳрак)|Такоб]], [[ноҳияи Варзоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — сиёсатмадор, арбоби давлатӣ ва парлумонии тоҷик. Вакили [[Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (даъвати аввал, 1995—2000), муовини раиси шаҳри [[Душанбе]] (1994—1999) ва сардори Сарраёсати бойгонии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (1999—2006).

== Зиндагинома ==
Ҳусноро Мирзоева соли 1946 дар шаҳраки Такоби ноҳияи Варзоб дар хонаводаи иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватанӣ ба дунё омадааст. Соли 1968 факултаи химияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро (ҳоло [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]) хатм кардааст. Солҳои 1980—1982 дар Мактаби олии ҳизбии шаҳри [[Тошкент]] таҳсил намудааст.

== Корнома ==
Фаъолияти кориро соли 1968 ҳамчун лаборант дар озмоишгоҳи кимиёвии Комбинати кӯҳии маъдантозакунии шаҳраки Такоб оғоз намуда, баъдан сардори озмоишгоҳ, сардори шуъбаи назорати техникӣ, саргеолог ва котиби кумитаи ҳизбии комбинат буд.

* 1982—1987 — котиби кумитаи ҳизби коммунистии ноҳияи Ҳисор;
* 1987—1990 — корманд дар шуъбаи ташкилӣ ва кор бо кадрҳои КМ ҲК Тоҷикистон (роҳбарии фаъолияти ҳизбии 14 ноҳияи тобеи ҷумҳурӣ);
* 1990—1991 — муовини аввали раиси Кумитаи назорати халқии ҶШС Тоҷикистон;
* 1990 — раиси комиссияи ташкилии созмондиҳии Мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии ноҳияи Варзоб;
* 1991—1993 — котиби якуми Кумитаи ҳизби коммунистии ноҳияи Варзоб;
* 1993 — сармутахассиси шуъбаи кор бо кадрҳои роҳбарикунандаи Шӯрои Вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 1993—1994 — сармутахассиси Кумитаи сохтори давлатии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 1994—1999 — муовини раиси шаҳри Душанбе;
* 1999—2006 — сардори Сарраёсати бойгонии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон.

== Фаъолияти парлумонӣ ==
Солҳои аввали соҳибистиқлолӣ ба ҳайати нави Парлумони Тоҷикистон (Маҷлиси Олӣ) интихоб шуда, яке аз 5 зан-вакили даъвати аввал гардид. Дар таҳияи лоиҳаи Конститутсияи нави Тоҷикистон ва бевосита дар таҳияи лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мақоми шаҳри Душанбе» ширкат доштааст. Борҳо ҳамчун раиси комиссияҳои интихоботии ноҳияҳои шаҳри Душанбе фаъолият намуда, чор маротиба вакили Маҷлиси вакилони халқи шаҳри Душанбе интихоб гардидааст.

== Оила ==
Оиладор, соҳиби ду писар, панҷ набера ва се абера мебошад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* {{cite web |url=https://peshina.bonuvon.tj/index.php/tj/sijosat/5276-dukhtari-k-sor |title=Духтари кӯҳсор |publisher=Журнали «Бонувони Тоҷикистон» |lang=tg |accessdate=2026-09-17}}


[[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Занони сиёсатмадори Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>jumy7ys8u5uvh1pp9jksto87sdr3eie</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1487040</id>
      <parentid>1487039</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T04:21:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>/* Пайвандҳо */</comment>
      <origin>1487040</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5970" sha1="8ar00mv1f4zjjz8zx568vs32pihtouz" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ
|ном            = Ҳусноро Мирзоева
|номи аслӣ      = 
|тасвир         = 
|тавсифи тасвир  = 
|вазифа         = Муовини раиси шаҳри Душанбе
|аввалдавр      = [[1994]]
|охирдавр       = [[1999]]
|пешгузашта     = 
|ҷонишин        = 
|вазифа_2       = Сардори Сарраёсати бойгонии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон
|аввалдавр_2    = [[1999]]
|охирдавр_2     = [[2006]]
|вазифа_3       = Котиби якуми Кумитаи ҳизби коммунистии ноҳияи Варзоб
|аввалдавр_3    = [[1991]]
|охирдавр_3     = [[1993]]
|таърихи таваллуд = [[1946]]
|маҳалли таваллуд           = [[Тагоб (шаҳрак)|Такоб]], {{зодгоҳ|ноҳияи Варзоб}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]
|таърихи даргузашт = 
|маҳалли даргузашт = 
|шаҳрвандӣ        = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
|таҳсилот         = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] (1968) &lt;br&gt; Мактаби олии ҳизбии шаҳри Тошкент (1982)
|ихтисос          = химик, геолог, сиёсатмадор
|ҳизб             = [[Ҳизби коммунистии Тоҷикистон]]
|ҳамсар           = 
|фарзандон        = 2 писар
|ҷоизаҳо          = 
}}

'''Ҳусноро Мирзоева''' (зод. [[1946]], [[Тагоб (шаҳрак)|Такоб]], [[ноҳияи Варзоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — сиёсатмадор, арбоби давлатӣ ва парлумонии тоҷик. Вакили [[Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (даъвати аввал, 1995—2000), муовини раиси шаҳри [[Душанбе]] (1994—1999) ва сардори Сарраёсати бойгонии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (1999—2006).

== Зиндагинома ==
Ҳусноро Мирзоева соли 1946 дар шаҳраки Такоби ноҳияи Варзоб дар хонаводаи иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватанӣ ба дунё омадааст. Соли 1968 факултаи химияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро (ҳоло [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]) хатм кардааст. Солҳои 1980—1982 дар Мактаби олии ҳизбии шаҳри [[Тошкент]] таҳсил намудааст.

== Корнома ==
Фаъолияти кориро соли 1968 ҳамчун лаборант дар озмоишгоҳи кимиёвии Комбинати кӯҳии маъдантозакунии шаҳраки Такоб оғоз намуда, баъдан сардори озмоишгоҳ, сардори шуъбаи назорати техникӣ, саргеолог ва котиби кумитаи ҳизбии комбинат буд.

* 1982—1987 — котиби кумитаи ҳизби коммунистии ноҳияи Ҳисор;
* 1987—1990 — корманд дар шуъбаи ташкилӣ ва кор бо кадрҳои КМ ҲК Тоҷикистон (роҳбарии фаъолияти ҳизбии 14 ноҳияи тобеи ҷумҳурӣ);
* 1990—1991 — муовини аввали раиси Кумитаи назорати халқии ҶШС Тоҷикистон;
* 1990 — раиси комиссияи ташкилии созмондиҳии Мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии ноҳияи Варзоб;
* 1991—1993 — котиби якуми Кумитаи ҳизби коммунистии ноҳияи Варзоб;
* 1993 — сармутахассиси шуъбаи кор бо кадрҳои роҳбарикунандаи Шӯрои Вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 1993—1994 — сармутахассиси Кумитаи сохтори давлатии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 1994—1999 — муовини раиси шаҳри Душанбе;
* 1999—2006 — сардори Сарраёсати бойгонии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон.

== Фаъолияти парлумонӣ ==
Солҳои аввали соҳибистиқлолӣ ба ҳайати нави Парлумони Тоҷикистон (Маҷлиси Олӣ) интихоб шуда, яке аз 5 зан-вакили даъвати аввал гардид. Дар таҳияи лоиҳаи Конститутсияи нави Тоҷикистон ва бевосита дар таҳияи лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мақоми шаҳри Душанбе» ширкат доштааст. Борҳо ҳамчун раиси комиссияҳои интихоботии ноҳияҳои шаҳри Душанбе фаъолият намуда, чор маротиба вакили Маҷлиси вакилони халқи шаҳри Душанбе интихоб гардидааст.

== Оила ==
Оиладор, соҳиби ду писар, панҷ набера ва се абера мебошад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* {{cite web |url=https://peshina.bonuvon.tj/index.php/tj/sijosat/5276-dukhtari-k-sor |title=Духтари кӯҳсор |publisher=Журнали «Бонувони Тоҷикистон» |lang=tg |accessdate=2026-09-17}}


[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Занони сиёсатмадори Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>8ar00mv1f4zjjz8zx568vs32pihtouz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1487041</id>
      <parentid>1487040</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T04:22:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1487041</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5924" sha1="lnrujaywy40u9hna6l6fcexi626jbaf" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ
|ном            = Ҳусноро Мирзоева
|номи аслӣ      = 
|тасвир         = 
|тавсифи тасвир  = 
|вазифа         = Муовини раиси шаҳри Душанбе
|аввалдавр      = [[1994]]
|охирдавр       = [[1999]]
|пешгузашта     = 
|ҷонишин        = 
|вазифа_2       = Сардори Сарраёсати бойгонии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон
|аввалдавр_2    = [[1999]]
|охирдавр_2     = [[2006]]
|вазифа_3       = Котиби якуми Кумитаи ҳизби коммунистии ноҳияи Варзоб
|аввалдавр_3    = [[1991]]
|охирдавр_3     = [[1993]]
|таърихи таваллуд = [[1946]]
|маҳалли таваллуд           = [[Тагоб (шаҳрак)|Такоб]], {{зодгоҳ|ноҳияи Варзоб}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]
|таърихи даргузашт = 
|маҳалли даргузашт = 
|шаҳрвандӣ        = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
|таҳсилот         = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] (1968) &lt;br&gt; Мактаби олии ҳизбии шаҳри Тошкент (1982)
|ихтисос          = химик, геолог, сиёсатмадор
|ҳизб             = [[Ҳизби коммунистии Тоҷикистон]]
|ҳамсар           = 
|фарзандон        = 2 писар
|ҷоизаҳо          = 
}}

'''Ҳусноро Мирзоева''' (зод. [[1946]], [[Тагоб (шаҳрак)|Такоб]], [[ноҳияи Варзоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — сиёсатмадор, арбоби давлатӣ ва вакили тоҷик. Вакили [[Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (даъвати аввал, 1995—2000), муовини раиси шаҳри [[Душанбе]] (1994—1999) ва сардори Сарраёсати бойгонии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (1999—2006).

== Зиндагинома ==
Ҳусноро Мирзоева соли 1946 дар шаҳраки Такоби ноҳияи Варзоб дар хонаводаи иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватанӣ ба дунё омадааст. Соли 1968 факултаи химияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро (ҳоло [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]) хатм кардааст. Солҳои 1980—1982 дар Мактаби олии ҳизбии шаҳри [[Тошкент]] таҳсил намудааст.

== Корнома ==
Фаъолияти кориро соли 1968 ҳамчун лаборант дар озмоишгоҳи кимиёвии Комбинати кӯҳии маъдантозакунии шаҳраки Такоб оғоз намуда, баъдан сардори озмоишгоҳ, сардори шуъбаи назорати техникӣ, саргеолог ва котиби кумитаи ҳизбии комбинат буд.

* 1982—1987 — котиби кумитаи ҳизби коммунистии ноҳияи Ҳисор;
* 1987—1990 — корманд дар шуъбаи ташкилӣ ва кор бо кадрҳои КМ ҲК Тоҷикистон (роҳбарии фаъолияти ҳизбии 14 ноҳияи тобеи ҷумҳурӣ);
* 1990—1991 — муовини аввали раиси Кумитаи назорати халқии ҶШС Тоҷикистон;
* 1990 — раиси комиссияи ташкилии созмондиҳии Мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии ноҳияи Варзоб;
* 1991—1993 — котиби якуми Кумитаи ҳизби коммунистии ноҳияи Варзоб;
* 1993 — сармутахассиси шуъбаи кор бо кадрҳои роҳбарикунандаи Шӯрои Вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 1993—1994 — сармутахассиси Кумитаи сохтори давлатии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 1994—1999 — муовини раиси шаҳри Душанбе;
* 1999—2006 — сардори Сарраёсати бойгонии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон.

== Фаъолияти парлумонӣ ==
Солҳои аввали соҳибистиқлолӣ ба ҳайати нави Парлумони Тоҷикистон  интихоб шуда, яке аз 5 зан-вакили даъвати аввал гардид. Дар таҳияи лоиҳаи Конститутсияи нави Тоҷикистон ва бевосита дар таҳияи лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мақоми шаҳри Душанбе» ширкат доштааст. Борҳо ҳамчун раиси комиссияҳои интихоботии ноҳияҳои шаҳри Душанбе фаъолият намуда, чор маротиба вакили Маҷлиси вакилони халқи шаҳри Душанбе интихоб гардидааст.

== Оила ==
Оиладор, соҳиби ду писар, панҷ набера ва се абера мебошад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* {{cite web |url=https://peshina.bonuvon.tj/index.php/tj/sijosat/5276-dukhtari-k-sor |title=Духтари кӯҳсор |publisher=[[Бонувони Тоҷикистон]] |lang=tg |accessdate=2026-09-17}}


[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Занони сиёсатмадори Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>lnrujaywy40u9hna6l6fcexi626jbaf</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1487042</id>
      <parentid>1487041</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T04:23:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1487042</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5941" sha1="5cv5a598bivcyrtxngddws7ervnr71v" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ
|ном            = Ҳусноро Мирзоева
|номи аслӣ      = 
|тасвир         = 
|тавсифи тасвир  = 
|вазифа         = Муовини раиси шаҳри Душанбе
|аввалдавр      = [[1994]]
|охирдавр       = [[1999]]
|пешгузашта     = 
|ҷонишин        = 
|вазифа_2       = Сардори Сарраёсати бойгонии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон
|аввалдавр_2    = [[1999]]
|охирдавр_2     = [[2006]]
|вазифа_3       = Котиби якуми Кумитаи ҳизби коммунистии ноҳияи Варзоб
|аввалдавр_3    = [[1991]]
|охирдавр_3     = [[1993]]
|таърихи таваллуд = 12.6.1946
|маҳалли таваллуд           = [[Тагоб (шаҳрак)|Такоб]], {{зодгоҳ|ноҳияи Варзоб}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]
|таърихи даргузашт = 
|маҳалли даргузашт = 
|шаҳрвандӣ        = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
|таҳсилот         = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] (1968) &lt;br&gt; Мактаби олии ҳизбии шаҳри Тошкент (1982)
|ихтисос          = химик, геолог, сиёсатмадор
|ҳизб             = [[Ҳизби коммунистии Тоҷикистон]]
|ҳамсар           = 
|фарзандон        = 2 писар
|ҷоизаҳо          = 
}}

'''Ҳусноро Мирзоева''' (зод. [[12 июн]]и [[1946]], [[Тагоб (шаҳрак)|Такоб]], [[ноҳияи Варзоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — сиёсатмадор, арбоби давлатӣ ва вакили тоҷик. Вакили [[Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (даъвати аввал, 1995—2000), муовини раиси шаҳри [[Душанбе]] (1994—1999) ва сардори Сарраёсати бойгонии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (1999—2006).

== Зиндагинома ==
Ҳусноро Мирзоева соли 1946 дар шаҳраки Такоби ноҳияи Варзоб дар хонаводаи иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватанӣ ба дунё омадааст. Соли 1968 факултаи химияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро (ҳоло [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]) хатм кардааст. Солҳои 1980—1982 дар Мактаби олии ҳизбии шаҳри [[Тошкент]] таҳсил намудааст.

== Корнома ==
Фаъолияти кориро соли 1968 ҳамчун лаборант дар озмоишгоҳи кимиёвии Комбинати кӯҳии маъдантозакунии шаҳраки Такоб оғоз намуда, баъдан сардори озмоишгоҳ, сардори шуъбаи назорати техникӣ, саргеолог ва котиби кумитаи ҳизбии комбинат буд.

* 1982—1987 — котиби кумитаи ҳизби коммунистии ноҳияи Ҳисор;
* 1987—1990 — корманд дар шуъбаи ташкилӣ ва кор бо кадрҳои КМ ҲК Тоҷикистон (роҳбарии фаъолияти ҳизбии 14 ноҳияи тобеи ҷумҳурӣ);
* 1990—1991 — муовини аввали раиси Кумитаи назорати халқии ҶШС Тоҷикистон;
* 1990 — раиси комиссияи ташкилии созмондиҳии Мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии ноҳияи Варзоб;
* 1991—1993 — котиби якуми Кумитаи ҳизби коммунистии ноҳияи Варзоб;
* 1993 — сармутахассиси шуъбаи кор бо кадрҳои роҳбарикунандаи Шӯрои Вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 1993—1994 — сармутахассиси Кумитаи сохтори давлатии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 1994—1999 — муовини раиси шаҳри Душанбе;
* 1999—2006 — сардори Сарраёсати бойгонии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон.

== Фаъолияти парлумонӣ ==
Солҳои аввали соҳибистиқлолӣ ба ҳайати нави Парлумони Тоҷикистон  интихоб шуда, яке аз 5 зан-вакили даъвати аввал гардид. Дар таҳияи лоиҳаи Конститутсияи нави Тоҷикистон ва бевосита дар таҳияи лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мақоми шаҳри Душанбе» ширкат доштааст. Борҳо ҳамчун раиси комиссияҳои интихоботии ноҳияҳои шаҳри Душанбе фаъолият намуда, чор маротиба вакили Маҷлиси вакилони халқи шаҳри Душанбе интихоб гардидааст.

== Оила ==
Оиладор, соҳиби ду писар, панҷ набера ва се абера мебошад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* {{cite web |url=https://peshina.bonuvon.tj/index.php/tj/sijosat/5276-dukhtari-k-sor |title=Духтари кӯҳсор |publisher=[[Бонувони Тоҷикистон]] |lang=tg |accessdate=2026-09-17}}


[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Занони сиёсатмадори Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>5cv5a598bivcyrtxngddws7ervnr71v</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1487043</id>
      <parentid>1487042</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T04:24:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1487043</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5945" sha1="qy55e6gsa3z5r9yewqpgmp7z4nuq38e" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ
|ном            = Ҳусноро Мирзоева
|номи аслӣ      = 
|тасвир         = 
|тавсифи тасвир  = 
|вазифа         = Муовини раиси шаҳри Душанбе
|аввалдавр      = [[1994]]
|охирдавр       = [[1999]]
|пешгузашта     = 
|ҷонишин        = 
|вазифа_2       = Сардори Сарраёсати бойгонии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон
|аввалдавр_2    = [[1999]]
|охирдавр_2     = [[2006]]
|вазифа_3       = Котиби якуми Кумитаи ҳизби коммунистии ноҳияи Варзоб
|аввалдавр_3    = [[1991]]
|охирдавр_3     = [[1993]]
|таърихи таваллуд = 12.6.1946
|маҳалли таваллуд           = [[Тагоб (шаҳрак)|Такоб]], {{зодгоҳ|ноҳияи Варзоб}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]
|таърихи даргузашт = 
|маҳалли даргузашт = 
|шаҳрвандӣ        = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
|таҳсилот         = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] (1968) &lt;br&gt; Мактаби олии ҳизбии шаҳри Тошкент (1982)
|ихтисос          = химик, геолог, сиёсатмадор
|ҳизб             = [[Ҳизби коммунистии Тоҷикистон]]
|ҳамсар           = 
|фарзандон        = 2 писар
|ҷоизаҳо          = 
}}

'''Ҳусноро Мирзоева''' (зод. [[12 июн]]и [[1946]], [[Тагоб (шаҳрак)|Такоб]], [[ноҳияи Варзоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — [[сиёсатмадор]], арбоби давлатӣ ва вакили тоҷик. Вакили [[Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (даъвати аввал, 1995—2000), муовини раиси шаҳри [[Душанбе]] (1994—1999) ва сардори Сарраёсати бойгонии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (1999—2006).

== Зиндагинома ==
Ҳусноро Мирзоева соли 1946 дар шаҳраки Такоби ноҳияи Варзоб дар хонаводаи иштирокчии Ҷанги Бузурги Ватанӣ ба дунё омадааст. Соли 1968 факултаи химияи Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро (ҳоло [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]) хатм кардааст. Солҳои 1980—1982 дар Мактаби олии ҳизбии шаҳри [[Тошкент]] таҳсил намудааст.

== Корнома ==
Фаъолияти кориро соли 1968 ҳамчун лаборант дар озмоишгоҳи кимиёвии Комбинати кӯҳии маъдантозакунии шаҳраки Такоб оғоз намуда, баъдан сардори озмоишгоҳ, сардори шуъбаи назорати техникӣ, саргеолог ва котиби кумитаи ҳизбии комбинат буд.

* 1982—1987 — котиби кумитаи ҳизби коммунистии ноҳияи Ҳисор;
* 1987—1990 — корманд дар шуъбаи ташкилӣ ва кор бо кадрҳои КМ ҲК Тоҷикистон (роҳбарии фаъолияти ҳизбии 14 ноҳияи тобеи ҷумҳурӣ);
* 1990—1991 — муовини аввали раиси Кумитаи назорати халқии ҶШС Тоҷикистон;
* 1990 — раиси комиссияи ташкилии созмондиҳии Мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатии ноҳияи Варзоб;
* 1991—1993 — котиби якуми Кумитаи ҳизби коммунистии ноҳияи Варзоб;
* 1993 — сармутахассиси шуъбаи кор бо кадрҳои роҳбарикунандаи Шӯрои Вазирони Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 1993—1994 — сармутахассиси Кумитаи сохтори давлатии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 1994—1999 — муовини раиси шаҳри Душанбе;
* 1999—2006 — сардори Сарраёсати бойгонии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон.

== Фаъолияти парлумонӣ ==
Солҳои аввали соҳибистиқлолӣ ба ҳайати нави Парлумони Тоҷикистон  интихоб шуда, яке аз 5 зан-вакили даъвати аввал гардид. Дар таҳияи лоиҳаи Конститутсияи нави Тоҷикистон ва бевосита дар таҳияи лоиҳаи Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи мақоми шаҳри Душанбе» ширкат доштааст. Борҳо ҳамчун раиси комиссияҳои интихоботии ноҳияҳои шаҳри Душанбе фаъолият намуда, чор маротиба вакили Маҷлиси вакилони халқи шаҳри Душанбе интихоб гардидааст.

== Оила ==
Оиладор, соҳиби ду писар, панҷ набера ва се абера мебошад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* {{cite web |url=https://peshina.bonuvon.tj/index.php/tj/sijosat/5276-dukhtari-k-sor |title=Духтари кӯҳсор |publisher=[[Бонувони Тоҷикистон]] |lang=tg |accessdate=2026-09-17}}


[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Занони сиёсатмадори Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>qy55e6gsa3z5r9yewqpgmp7z4nuq38e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Дилором Мирзоева</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333757</id>
    <revision>
      <id>1487044</id>
      <timestamp>2026-09-17T04:48:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Олим  | номи аслӣ             = Дилором Мирзоева  | тасвир                =   | бар                   =   | тавсифи тасвир          =   | таърихи таваллуд      = 12.04.1972  | зодгоҳ                = {{Зодгоҳ|Душанбе|шаҳри Душанбе}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]  | шаҳрвандӣ             = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}  | фазо...</comment>
      <origin>1487044</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4315" sha1="7dexdx2yyeajv0ogdb6srugms5alxlm" xml:space="preserve">{{Олим
 | номи аслӣ             = Дилором Мирзоева
 | тасвир                = 
 | бар                   = 
 | тавсифи тасвир          = 
 | таърихи таваллуд      = 12.04.1972
 | зодгоҳ                = {{Зодгоҳ|Душанбе|шаҳри Душанбе}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]
 | шаҳрвандӣ             = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 | фазои илмӣ            = [[тиб]], [[саратоншиносӣ]]
 | ҷойҳои кор            = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон]], Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоншиносӣ
 | дараҷаи илмӣ          = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои тиб}} (2019)
 | унвонҳои илмӣ         = {{унвонҳои илмӣ||0}}
 | алма-матер            = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон]] (1995)
 | ҷоизаҳо               = Аълочии тандурустии Тоҷикистон
}}

'''Дилором Сатторовна Мирзоева''' (тав. [[12 апрел]]и [[1972]], [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — табиби саратоншинос, доктори илмҳои тиб (2019), профессор. Табиби тахассуси дараҷаи олӣ (2009), [[Аълочии тандурустии Тоҷикистон]].

== Зиндагинома ==
Дилором Мирзоева 12 апрели соли 1972 дар шаҳри Душанбе ба дунё омадааст. Соли 1995 [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино]]-ро хатм кардааст.

== Корнома ==
* 1995—1997 — ординатор;
* 1997—1998 — табиби саратоншиноси шуъбаи № 1-и Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоншиносӣ;
* 1998 — ассистенти кафедраи онкологияи ДДТТ ба номи Абӯалӣ ибни Сино;
* Аз соли 2002 — профессори кафедраи онкологияи ДДТТ ба номи Абӯалӣ ибни Сино, ҳамзамон ходими пешбари илмии Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоншиносӣ.

Дар муассисаҳои тиббии Тоҷикистон ва Русия такмили ихтисос кардааст. Иштирокдори семинару конфронсҳои ватаниву хориҷӣ (Олмон, Туркия, Русия, Қазоқистон) мебошад.

== Фаъолияти илмӣ ==
Оид ба бурриши сектории ғадуди шир бо ташхиси фаврии ҳистологӣ дар ташхис ва табобати саратони сина, инчунин муолиҷаи густаришёфтаи саратони сина дар Ҷумҳурии Тоҷикистон пажӯҳиш анҷом додааст. Муаллифи беш аз 100 мақолаи илмӣ, 8 дастури таълимӣ ва рисолаҳо мебошад.

== Осор ==
* Улучшение результатов лечения рецидива рака молочной железы с учётом биологических свойств опухоли. — Д., 2024 (дастури таълимӣ);
* Фиброзно-кистозная болезнь: современный взгляд на диагностику и лечение. — Д., 2025 (ҳаммуаллиф);
* Диагностика и лечение диссеминированного рака молочной железы. — Д., 2025 (ҳаммуаллиф).

== Ҷоизаҳо ==
* [[Аълочии тандурустии Тоҷикистон]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}


[[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Аълочиёни тандурустии Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>7dexdx2yyeajv0ogdb6srugms5alxlm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1487045</id>
      <parentid>1487044</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T04:49:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1487045</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4051" sha1="eklzdj2vtva1ct59qzynoo3ays1qj17" xml:space="preserve">{{Олим
 | номи аслӣ             = Дилором Мирзоева
 | тасвир                = 
 | бар                   = 
 | тавсифи тасвир          = 
 | таърихи таваллуд      = 12.04.1972
 | зодгоҳ                = {{Зодгоҳ|Душанбе|шаҳри Душанбе}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]
 | шаҳрвандӣ             = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 | фазои илмӣ            = [[тиб]], [[саратоншиносӣ]]
 | ҷойҳои кор            = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон]], Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоншиносӣ
 | дараҷаи илмӣ          = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои тиб}} (2019)
 | унвонҳои илмӣ         = {{унвонҳои илмӣ||0}}
 | алма-матер            = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон]] (1995)
 | ҷоизаҳо               = Аълочии тандурустии Тоҷикистон
}}

'''Дилором Сатторовна Мирзоева''' (зод. [[12 апрел]]и [[1972]], [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — [[пизишк]], саратоншинос, доктори илмҳои тиб (2019), профессор.

== Зиндагинома ==
Дилором Мирзоева 12 апрели соли 1972 дар шаҳри Душанбе ба дунё омадааст. Соли 1995 [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино]]-ро хатм кардааст.

== Корнома ==
* 1995—1997 — ординатор;
* 1997—1998 — табиби саратоншиноси шуъбаи № 1-и Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоншиносӣ;
* 1998 — ассистенти кафедраи онкологияи ДДТТ ба номи Абӯалӣ ибни Сино;
* Аз соли 2002 — профессори кафедраи онкологияи ДДТТ ба номи Абӯалӣ ибни Сино, ҳамзамон ходими пешбари илмии Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоншиносӣ.

Дар муассисаҳои тиббии Тоҷикистон ва Русия такмили ихтисос кардааст. Иштирокдори семинару конфронсҳои ватаниву хориҷӣ (Олмон, Туркия, Русия, Қазоқистон) мебошад.

== Фаъолияти илмӣ ==
Оид ба бурриши сектории ғадуди шир бо ташхиси фаврии ҳистологӣ дар ташхис ва табобати саратони сина, инчунин муолиҷаи густаришёфтаи саратони сина дар Ҷумҳурии Тоҷикистон пажӯҳиш анҷом додааст. Муаллифи беш аз 100 мақолаи илмӣ, 8 дастури таълимӣ ва рисолаҳо мебошад.

== Осор ==
* Улучшение результатов лечения рецидива рака молочной железы с учётом биологических свойств опухоли. — Д., 2024 (дастури таълимӣ);
* Фиброзно-кистозная болезнь: современный взгляд на диагностику и лечение. — Д., 2025 (ҳаммуаллиф);
* Диагностика и лечение диссеминированного рака молочной железы. — Д., 2025 (ҳаммуаллиф).

== Ҷоизаҳо ==
* Аълочии тандурустии Тоҷикистон

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Табибони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>eklzdj2vtva1ct59qzynoo3ays1qj17</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1487046</id>
      <parentid>1487045</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T04:51:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>/* Корнома */</comment>
      <origin>1487046</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4534" sha1="fu58ovube8enqnteyhwi8z7acgbg0dz" xml:space="preserve">{{Олим
 | номи аслӣ             = Дилором Мирзоева
 | тасвир                = 
 | бар                   = 
 | тавсифи тасвир          = 
 | таърихи таваллуд      = 12.04.1972
 | зодгоҳ                = {{Зодгоҳ|Душанбе|шаҳри Душанбе}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]
 | шаҳрвандӣ             = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 | фазои илмӣ            = [[тиб]], [[саратоншиносӣ]]
 | ҷойҳои кор            = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон]], Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоншиносӣ
 | дараҷаи илмӣ          = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои тиб}} (2019)
 | унвонҳои илмӣ         = {{унвонҳои илмӣ||0}}
 | алма-матер            = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон]] (1995)
 | ҷоизаҳо               = Аълочии тандурустии Тоҷикистон
}}

'''Дилором Сатторовна Мирзоева''' (зод. [[12 апрел]]и [[1972]], [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — [[пизишк]], саратоншинос, доктори илмҳои тиб (2019), профессор.

== Зиндагинома ==
Дилором Мирзоева 12 апрели соли 1972 дар шаҳри Душанбе ба дунё омадааст. Соли 1995 [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино]]-ро хатм кардааст.

== Корнома ==
* 1995—1997 — ординатор;
* 1997—1998 — табиби саратоншиноси шуъбаи № 1-и Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоншиносӣ&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://khovar.tj/rus/segodnya-vsemirnyj-den-borby-protiv-raka-vedushhij-onkolog-tadzhikistana-rasskazala-o-chem-dolzhna-znat-kazhdaya-zhenshhina/|title=СЕГОДНЯ — ВСЕМИРНЫЙ ДЕНЬ БОРЬБЫ ПРОТИВ РАКА. Ведущий онколог Таджикистана рассказала о чем должна знать каждая женщина —|date=2023-02-04|publisher=НИАТ &quot;Ховар&quot;|lang=ru|accessdate=2026-09-17}}&lt;/ref&gt;;
* 1998 — ассистенти кафедраи онкологияи ДДТТ ба номи Абӯалӣ ибни Сино;
* Аз соли 2002 — профессори кафедраи онкологияи ДДТТ ба номи Абӯалӣ ибни Сино, ҳамзамон ходими пешбари илмии Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоншиносӣ.

Дар муассисаҳои тиббии Тоҷикистон ва Русия такмили ихтисос кардааст. Иштирокдори семинару конфронсҳои ватаниву хориҷӣ (Олмон, Туркия, Русия, Қазоқистон) мебошад.

== Фаъолияти илмӣ ==
Оид ба бурриши сектории ғадуди шир бо ташхиси фаврии ҳистологӣ дар ташхис ва табобати саратони сина, инчунин муолиҷаи густаришёфтаи саратони сина дар Ҷумҳурии Тоҷикистон пажӯҳиш анҷом додааст. Муаллифи беш аз 100 мақолаи илмӣ, 8 дастури таълимӣ ва рисолаҳо мебошад.

== Осор ==
* Улучшение результатов лечения рецидива рака молочной железы с учётом биологических свойств опухоли. — Д., 2024 (дастури таълимӣ);
* Фиброзно-кистозная болезнь: современный взгляд на диагностику и лечение. — Д., 2025 (ҳаммуаллиф);
* Диагностика и лечение диссеминированного рака молочной железы. — Д., 2025 (ҳаммуаллиф).

== Ҷоизаҳо ==
* Аълочии тандурустии Тоҷикистон

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
[[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Табибони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>fu58ovube8enqnteyhwi8z7acgbg0dz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бузғонтеппа</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333758</id>
    <revision>
      <id>1487051</id>
      <timestamp>2026-09-17T10:10:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Бузғонтеппа''' ({{lang-uz|Boʻzgontepa}}''Boʻzgontepa'') — ёдгории бостоншиносӣ (асрҳои 1–16 мелод), ки дар гӯшаи шарқии шаҳри [[Тошканд]], дар маҳалли [[Ченгелдӣ|Чин­гелдии]] соҳили чапи дарёи Чирчиқ ҷойгир шудааст.   == Таърих == Харо­ба­ҳои аркдори Бузғонтеппаро соли 1949 бостонши...</comment>
      <origin>1487051</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2465" sha1="qofa6f750z4ml7r0hdu4az242hfosq0" xml:space="preserve">'''Бузғонтеппа''' ({{lang-uz|Boʻzgontepa}}''Boʻzgontepa'') — ёдгории бостоншиносӣ (асрҳои 1–16 мелод), ки дар гӯшаи шарқии шаҳри [[Тошканд]], дар маҳалли [[Ченгелдӣ|Чин­гелдии]] соҳили чапи дарёи Чирчиқ ҷойгир шудааст. 

== Таърих ==
Харо­ба­ҳои аркдори Бузғонтеппаро соли 1949 бостонши носони шӯравӣ [[Иван Бан­шев|И. Бан­шев]] ва [[Михаил Массон|М. Массон]] ошкор кардаанд. Солҳои 1978–84 оли­мону бостоншиносони Тошканд И. А. Аҳроров, Ӯ. Али­мов пас аз ҳафриёти Бузғонтеппа бозёфтҳои онро ба асрҳои I–III мелод нисбат доданд, ки гувоҳи мавҷудияти маданияти ба­ланди кишоварзӣ мебошанд. Биноҳои Бузғонтеппа ва девори мудофиавии арки он аз хишти хом сохта шуда, баъдан чандин бор тармиму таҷдид шудаанд. Истеҳкомоту деворҳои Бузғонтеппа барои ҳимояи киштзорҳои водӣ ва бошандагони атрофи шаҳри Чоч аз ҳуҷуми қабилаҳои саҳрогард сохта шуда буданд. Бузғонтеппа дар асри VIII аз ҷониби лашкариёни  араб хароб гардида, дар асрҳои X–XII аз нав сохта шуд, ки барои ҳимояи роҳи ши­молии тиҷоратии Мовароуннаҳр дар самти Чоч хидмат мекард. Дар маъхазҳои арабӣ Бузғонтеппаро Ҷавғу­так ном бурдаанд. Дар асри XIII ҳангоми ҳамлаи муғулҳо Бузғонтеппа ба харобазор мубаддал шуд. Дертар деворҳои Бузғонтеппа барқарор гардида, дар сари роҳи тиҷоратии Чоч бо кишварҳои Ғарб ҳамчун қароргоҳи мудофиавӣ хидмат мекард.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Бузғонтеппа|3|муаллиф= }}	
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Бостоншиносӣ]]</text>
      <sha1>qofa6f750z4ml7r0hdu4az242hfosq0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бузи заннейӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333759</id>
    <revision>
      <id>1487053</id>
      <timestamp>2026-09-17T10:37:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Бузи заанейӣ'''—зоти ширдеҳ.   Асри 19 дар водии дарёи Заанейи [[Швейсария|Швейтсария]] ба вуҷуд овардаанд. Бузи заннейӣ калонҷусса буда, шох надорад; рангаш сафед. Вазни такааш 70–80 кг, қадаш то сари шона 70–80 см; модабузаш хурдтар аст (вазнаш 50–60 кг). Аз ҳар 100 са...</comment>
      <origin>1487053</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1418" sha1="puvps2va83f43lhhhsvq5axs3yv34mk" xml:space="preserve">'''Бузи заанейӣ'''—зоти ширдеҳ. 

Асри 19 дар водии дарёи Заанейи [[Швейсария|Швейтсария]] ба вуҷуд овардаанд. Бузи заннейӣ калонҷусса буда, шох надорад; рангаш сафед. Вазни такааш 70–80 кг, қадаш то сари шона 70–80 см; модабузаш хурдтар аст (вазнаш 50–60 кг). Аз ҳар 100 сар модабуз 180–250 бузғо­ла мегиранд. Давраи ширди­ҳии бузи заннейӣ 8–12 моҳ буда, соле 600–700 кг шир медиҳад (рав­ған­но­кии шираш 3,6–4,5%). Бузи заннейӣ дар қисми ғарбию марказии Аврупо ва Осиё паҳн гардидааст. Бузи заннейӣро барои беҳтар кардани зоти бузҳои ширдеҳи русӣ истифода бурдаанд. Дар Украина, Қазоқистон, Ӯзбекистон парвариш меёбад. Барои беҳтар кардани зоти бузҳои ширдеҳи тоҷикӣ низ истифода мешавад.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Бузи заанейӣ|3|муаллиф=Ф. Икромов, Д. Қосимов.}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти хонагӣ]]</text>
      <sha1>puvps2va83f43lhhhsvq5axs3yv34mk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1487054</id>
      <parentid>1487053</parentid>
      <timestamp>2026-09-17T10:40:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1487054</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1552" sha1="isoajkqwderf9hf7ij6isbmnzah56tq" xml:space="preserve">{{Таксон}}
'''Бузи заанейӣ'''—зоти ширдеҳ. 

Асри 19 дар водии дарёи Заанейи [[Швейсария|Швейтсария]] ба вуҷуд овардаанд. Бузи заннейӣ калонҷусса буда, шох надорад; рангаш сафед. Вазни такааш 70–80 кг, қадаш то сари шона 70–80 см; модабузаш хурдтар аст (вазнаш 50–60 кг). Аз ҳар 100 сар модабуз 180–250 бузғо­ла мегиранд. Давраи ширди­ҳии бузи заннейӣ 8–12 моҳ буда, соле 600–700 кг шир медиҳад (рав­ған­но­кии шираш 3,6–4,5%). Бузи заннейӣ дар қисми ғарбию марказии Аврупо ва Осиё паҳн гардидааст. Бузи заннейӣро барои беҳтар кардани зоти бузҳои ширдеҳи русӣ истифода бурдаанд. Дар Украина, Қазоқистон, Ӯзбекистон парвариш меёбад. Барои беҳтар кардани зоти бузҳои ширдеҳи тоҷикӣ низ истифода мешавад.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Бузи заанейӣ|3|муаллиф=Ф. Икромов, Д. Қосимов.}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ҳайвонот аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти гиёҳхур]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти хурди шохдор]]</text>
      <sha1>isoajkqwderf9hf7ij6isbmnzah56tq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бузи серпашми Тоҷикӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333760</id>
    <revision>
      <id>1487055</id>
      <timestamp>2026-09-17T10:48:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Таксон |салтанат = Ҷонварон |волид = Capra |табақа = Намуд |лотинӣ = Capra hircus |муаллиф = Олимони филиали Институти чорводории АИКТ дар вилояти Суғд бо ро­ҳи ҷуфт кардан }} '''Бузи серпашми''' '''тоҷикӣ''' —   зоти пашмдеҳ.   Олимони филиали Институти чорводории Академияи...</comment>
      <origin>1487055</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2208" sha1="51vne3awhg347583f9yev39u03tbbfb" xml:space="preserve">{{Таксон
|салтанат = Ҷонварон
|волид = Capra
|табақа = Намуд
|лотинӣ = Capra hircus
|муаллиф = Олимони филиали Институти чорводории АИКТ дар вилояти Суғд бо ро­ҳи ҷуфт кардан
}}
'''Бузи серпашми''' '''тоҷикӣ''' —   зоти пашмдеҳ. 

Олимони филиали Институти чорводории [[Академияи илмҳои кишоварзии Тоҷикистон|АИКТ]] дар [[вилояти Суғд]] бо ро­ҳи ҷуфт кардани такаҳои зоти бузҳои ангории австра­лиягӣ бо модабузҳои ҷой­­дорӣ, инчунин такаҳои буз­ҳои қирғизӣ ва қазоқии зо­ти бузи серпашми шӯравӣ бо мо­да­буз­ҳои маҳаллӣ ба ву­ҷуд овар­­­даанд. Соли 2004 аз санҷиши давлатӣ гузаштааст. Бузи серпашми тоҷикӣ асосан, дар [[Ноҳияи Бобоҷон Ғафуров|ноҳияҳои Бобо­ҷон Ғафурову]] [[Ноҳияи Ашт|Ашт]] парвариш меёбад. Ҷуссаи миёна, сари хурд, шохҳои боқувват, пойҳои рости кӯтоҳ дорад. Пашмаш дарози сафед, ҷило­нок, печида (тоб­дор); ғафсии тори пашми бузғолаҳо – 23–26 мкм, ғаф­сии тори пашми бузҳои калон – зиёда аз 29 мкм. Аз ҳар сар буз 75–85% пашми холис ба даст меоранд. Ба шароити маҳал зуд мутобиқ гашта, ба ғизои кам қаноат мекунад; барои парваридан дар чарогоҳҳо мувофиқ аст.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ||3|муаллиф=Ф. Икромов, Д. Эргашев, М. Қосимов.}}
[[Гурӯҳ:Ҳайвонот аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти гиёҳхур]]
[[Гурӯҳ:Ҳайвоноти хурди шохдор]]</text>
      <sha1>51vne3awhg347583f9yev39u03tbbfb</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>