Википедиа tgwiki https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3 MediaWiki 1.47.0-wmf.20 first-letter Медиа Вижа Баҳс Корбар Баҳси корбар Википедиа Баҳси Википедиа Акс Баҳси акс Медиавики Баҳси медиавики Шаблон Баҳси шаблон Роҳнамо Баҳси роҳнамо Гурӯҳ Баҳси гурӯҳ Портал Баҳси портал Лоиҳа Баҳси Лоиҳа TimedText TimedText talk Модул Баҳси Модул Event Event talk 22 сентябр 0 4012 1487243 1452529 2026-09-22T09:27:16Z VASHGIRD 8035 1487243 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои {{PAGENAME}}]]'' === Миллӣ === * {{flagicon|Булғористон}} [[Булғористон]] — рӯзи истиқлолият * {{flagicon|Тоҷикистон}} [[Тоҷикистон]] — [[рӯзи Рӯдакӣ]] * {{flagicon|Латвия}} [[Латвия]] ва {{flagicon|Литва}} [[Литва]] — рӯзи ягонагии балтҳо * {{flagicon|Мали}} [[Мали]] — рӯзи истиқлолият * {{flagicon|Украина}} [[Украина]] — рӯзи шарафи ташаббускорон ([[забони русӣ|рус.]] ''День партизанской славы'') === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 22 сентябр]]'' == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 22 сентябр]]'' * [[1937]] — [[Ҷӯра Бақозода]] (1940—2012), олим, адабиётшинос, номзади илмҳои филология * [[1940]] — [[Асадулло Саъдуллоев]] (1940—2016), олим, омӯзгор ва рӯзноманигори тоҷик, доктори илмҳои филология, профессор * [[1976]] — [[Роналдо]], футболбози шинохтаи Бразилия == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 22 сентябр]]'' * [[1998]] — [[Отахон Латифӣ]], рӯзноманигори шинохта, сиёсатмадори тоҷик. == Нигаред низ == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * http://days.peoples.ru/0922.html {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120606183657/http://days.peoples.ru/0922.html |date=2012-06-06 }} * http://www.calend.ru/day/9-22/ [[Гурӯҳ:22 сентябр| ]] ssx0bs23wjnt8ylcz5cg173tqazd4n7 Булбул 0 14145 1487290 1143230 2026-09-22T11:49:32Z Rabboni Hakimzoda 123692 1487290 wikitext text/x-wiki {{Таксон}} [[Акс:Luscinia megarhynchos Istria 01.jpg|thumb|Булбул]] [[File:Luscinia megarhynchos MHNT 232 HdB Bouzareah Algérie.jpg|thumb|''Luscinia megarhynchos'']] '''Булбул''' (Luscinia) - [[Андалеб (ҷашнвора)|андалеб]], бубурд, жандхон, жандбоф, зандвоф, зандлоф, мурғак, мурғи чаман, ҳазор, ҳазордостон, ҳазоровоз, парандаи хушовоз, ҷуссааш аз гунҷишк бузургтар. == Тавсифи биологӣ ва тарзи ҳаёт == Дарозии баданаш то 19 см, қаноташ то 9 см, вазнаш то 25 г. Нӯлаш борик, рангаш дорчинии хокистарӣ. Тахтапушташ сабзи зардча, думаш сурхтоб, шикамаш сафед, паҳлуҳояш хокистарии бӯртоб, дар зери гардан доғҳои хокистарранг дорад. Зимистонро дар мамлакат­ҳои гарм мегузаронад. Ба То­ҷи­ки­стон 6 намуди Булбул– чаманбулбул (L. pestoralis ballioni), шоҳбулбул (L. megaphycha hafisi), Irania gutturalis, L. pallidogularis, L. svecica ab­boti, L. s. tianschanica парида меоянд. Булбулҳо, одатан, дар ҷойҳои сердарахт, ниҳол­зо­ри соҳили дарёҳо, чакалакзор, боғу чорбоғҳо маскан мегиранд. Баъди 3–5 рӯзи па­рида омадан нағмасароӣ мекунад. == Хусусиятҳои овоз ва нағмасароӣ == Хониши Булбул бисёр ҷозибанок буда, дар нағмасароӣ аз 20 то 40 м ҳамовоз мешаванд. Хусусан, Булбули нарина хушовоз аст. Бештар дар замин (дар бехи ниҳолҳо), баъзан, дар печишгоҳи буттаҳои гул лона гузошта, 4–5 дона тухми зарди сабзтоб мегузорад (баъди 13–14 шаборӯз аз тухм чӯҷа мебарояд). Ғизои чӯҷаҳои Булбул мӯрча, гамбӯсак (бештар гамбӯсаки нӯлдароз), баргхӯрак, визвизак, кайк, кирмина, ҳазорпой, пашша, тортанак, дар тирамоҳ мева ва тухми рустанӣ мебошад. Ҳашароти зараррасони дарахтони меваро нест карда, ба боғу токдорӣ фоида мерасонад. Булбулро шоирони тоҷик дар ашъори худ фаровон васфу ситоишу образофаринӣ кардаанд. Ягон мурғи хушовоз дар нағмасароӣ ба Булбул баробар нест. Чаҳ-чаҳи Булбул то 24 рангу тобиши овозиро фаро мегирад. Булбулон хусусияти ба ҳам тақлид кардан доранд; ҳатто чанде аз мурғони хушовози дигар ҳам ба Булбул пайравӣ мекунанд.[[Акс:Булбул.jpg|thumb|Булбул]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Булбул|3|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Парандаҳо]] k40ji17e791ufawck7k4ps1aa5f000v Парвиз Турсунов 0 18445 1487227 1259430 2026-09-22T05:46:02Z VASHGIRD 8035 1487227 wikitext text/x-wiki {{Футболбоз | ном = Парвиз Турсунов | номи аслӣ = | тасвир = | санаи таваллуд = 28.7.1975 | зодгоҳ =[[ҶШС Тоҷикистон]] }} '''Парвиз Турсунов''' (зод. [[28 июл]]и [[1975]]) — бозигари дастаи футболи «Хайр»-и шаҳри Ваҳдат, аслан ҳимоятгар аст, вале ӯ дар ҳамаи хатҳо хуб бозӣ карда метавонад<ref>http://www.ozodi.org/content/article/24268606.html Парвиз Турсунов дар бораи ришу футбол (Озодӣ) 18.07.2011</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.fcregartadaz.tj/championship/calendar/player/2/123 Парвиз Турсунов дар сомонаи расмии Регар Тадаз]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.rferl.org/content/tajik_football_player_barred_because_of_his_beard/9498409.html What Would You Choose? April 19, 2011 RFERL] * [http://www.usatoday.com/sports/soccer/2011-04-18-1953016233_x.htm Tajik police ban coach from using bearded player by Olga Tutubalina, Associated Press 04/18/2011] {{Футбол-зиндагинома-нопурра}} 1owd9uxk69fbzhj3komh0h28ivkinkz 1487228 1487227 2026-09-22T05:46:20Z VASHGIRD 8035 1487228 wikitext text/x-wiki {{Футболбоз | ном = Парвиз Турсунов | номи аслӣ = | тасвир = | таърихи таваллуд = 28.7.1975 | зодгоҳ =[[ҶШС Тоҷикистон]] }} '''Парвиз Турсунов''' (зод. [[28 июл]]и [[1975]]) — бозигари дастаи футболи «Хайр»-и шаҳри Ваҳдат, аслан ҳимоятгар аст, вале ӯ дар ҳамаи хатҳо хуб бозӣ карда метавонад<ref>http://www.ozodi.org/content/article/24268606.html Парвиз Турсунов дар бораи ришу футбол (Озодӣ) 18.07.2011</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.fcregartadaz.tj/championship/calendar/player/2/123 Парвиз Турсунов дар сомонаи расмии Регар Тадаз]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} * [http://www.rferl.org/content/tajik_football_player_barred_because_of_his_beard/9498409.html What Would You Choose? April 19, 2011 RFERL] * [http://www.usatoday.com/sports/soccer/2011-04-18-1953016233_x.htm Tajik police ban coach from using bearded player by Olga Tutubalina, Associated Press 04/18/2011] {{Футбол-зиндагинома-нопурра}} na9tfn01cu7t0zk1liuysabesyikd5e Нусратулло Салимзода 0 19193 1487266 1432430 2026-09-22T10:43:16Z VASHGIRD 8035 1487266 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард |ном = Нусратулло Салимзода |номи аслӣ = Салимзода Нусратулло Файзулло |ном ҳангоми таваллуд = Салимов Нусратулло Файзуллоевич |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |вазифа = |парчам = |аввалдавр = |охирдавр = |пешгузашта = |ҷонишин = |вазифа_3 = [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] |парчам_2 = Flag of Tajikistan.svg |аввалдавр_2 = [[26 январ]]и [[2008]] |охирдавр_2 = [[12 январ]]и [[2017]] |пешгузашта_2 = [[Раъно Абдураҳмонова]] |ҷонишин_2 = [[Насим Олимзода]] |вазифа_3 = Муовини аввали вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон |аввалдавр_3 = [[2006]] |охирдавр_3 = [[2008]] |таърихи таваллуд = 4.02.1965 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Данғара}}, [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |табаият = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |навъи фаъолият = [[табиб]], [[сиёсатмадор]] |таҳсилот = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] (1988) |дараҷаи илмӣ = доктори илмҳои тиб |ҷоизаҳо = {{Ордени Шараф|1}}<br>Медали ҷашнии «20-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» }} '''Нусратулло Файзулло Салимзода''' (''Салимов Нусратулло Файзуллоевич''; зод. [[4 феврал]]и [[1965]], [[ноҳияи Данғара]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — табиб ва давлатмарди тоҷик, доктори илмҳои тиб. [[Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2008—2017). == Зиндагинома == Нусратулло Салимзода 4 феврали соли 1965 дар ноҳияи Данғара ба дунё омадааст. Соли 1988 [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Донишкадаи давлатии тиббии Тоҷикистон]]ро бо ихтисоси духтури муолиҷавӣ хатм намудааст. == Корнома == Фаъолияти меҳнатияшро соли 1985 дар Беморхонаи клиникии ҷумҳуриявии № 5-и шаҳри Душанбе ҳамчун бародари шафқати шуъбаи ҷарроҳӣ оғоз намудааст. * 1988—2004 — духтури Беморхонаи марказии ноҳияи Данғара, духтури беморхонаи вилояти Хатлон, муовини аввал ва сардухтури Беморхонаи клиникии ҷумҳуриявии ба номи А. М. Дяков, сардухтури Маркази ҷумҳуриявии бемориҳои саратон; * 2004—2006 — директори Маркази идораи Лоиҳаи ислоҳоти системаи тандурустии Тоҷикистон; * 2006—2008 — муовини аввали вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2008—2017 — вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон<ref>{{Cite web|url=http://president.tj/node/5711|title=Сомонаи Расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|website=president.tj|accessdate=2023-04-04}}</ref>; * 2017—2023 — иҷрокунандаи вазифа ва раиси [[Ноҳияи Сино|ноҳияи Синои шаҳри Душанбе]]<ref>{{Cite web|url=http://president.tj/node/13852|title=Тағйироти кадрӣ дар ҳайати роҳбарии мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ дар шаҳри Душанбе|website=president.tj|accessdate=2023-04-04}}</ref>; * Аз 11 январи соли 2023 — раиси [[Ноҳияи Бобоҷон Ғафуров|ноҳияи Бобоҷон Ғафурови вилояти Суғд]]<ref>{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20230111/nusratullo-salimzoda-barkanor-shud-1054137307.html|title=Нусратулло Салимзода барканор шуду вазифаи нав гирифт|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2023-01-11|accessdate=2023-04-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/rus/2023/01/297053/|title=Указы Президента Республики Таджикистан|website=НИАТ "Ховар"|accessdate=2023-04-04|archivedate=2023-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230119074053/https://khovar.tj/rus/2023/01/297053/}}</ref>. == Ҷоизаҳо == * [[Ордени «Шараф»]] дараҷаи I (2004); * Медали ҷашнии «20-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2011). [[Гурӯҳ:Зодагони 4 феврал]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1965]] [[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Данғара]] [[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Докторони илмҳои тиб]] [[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Раисони ноҳияҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Шараф»]] == Пайвандҳо == * [http://president.tj/node/5711 Сомонаи Расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон] [[Гурӯҳ:Ходимони давлатӣ аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Cоли 1965]] [[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Данғара]] tj9qdrkulzru7kw2rl4aiguhsd59wq0 1487267 1487266 2026-09-22T10:43:44Z VASHGIRD 8035 /* Пайвандҳо */ 1487267 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард |ном = Нусратулло Салимзода |номи аслӣ = Салимзода Нусратулло Файзулло |ном ҳангоми таваллуд = Салимов Нусратулло Файзуллоевич |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |вазифа = |парчам = |аввалдавр = |охирдавр = |пешгузашта = |ҷонишин = |вазифа_3 = [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] |парчам_2 = Flag of Tajikistan.svg |аввалдавр_2 = [[26 январ]]и [[2008]] |охирдавр_2 = [[12 январ]]и [[2017]] |пешгузашта_2 = [[Раъно Абдураҳмонова]] |ҷонишин_2 = [[Насим Олимзода]] |вазифа_3 = Муовини аввали вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон |аввалдавр_3 = [[2006]] |охирдавр_3 = [[2008]] |таърихи таваллуд = 4.02.1965 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Данғара}}, [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |табаият = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |навъи фаъолият = [[табиб]], [[сиёсатмадор]] |таҳсилот = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] (1988) |дараҷаи илмӣ = доктори илмҳои тиб |ҷоизаҳо = {{Ордени Шараф|1}}<br>Медали ҷашнии «20-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» }} '''Нусратулло Файзулло Салимзода''' (''Салимов Нусратулло Файзуллоевич''; зод. [[4 феврал]]и [[1965]], [[ноҳияи Данғара]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — табиб ва давлатмарди тоҷик, доктори илмҳои тиб. [[Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2008—2017). == Зиндагинома == Нусратулло Салимзода 4 феврали соли 1965 дар ноҳияи Данғара ба дунё омадааст. Соли 1988 [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Донишкадаи давлатии тиббии Тоҷикистон]]ро бо ихтисоси духтури муолиҷавӣ хатм намудааст. == Корнома == Фаъолияти меҳнатияшро соли 1985 дар Беморхонаи клиникии ҷумҳуриявии № 5-и шаҳри Душанбе ҳамчун бародари шафқати шуъбаи ҷарроҳӣ оғоз намудааст. * 1988—2004 — духтури Беморхонаи марказии ноҳияи Данғара, духтури беморхонаи вилояти Хатлон, муовини аввал ва сардухтури Беморхонаи клиникии ҷумҳуриявии ба номи А. М. Дяков, сардухтури Маркази ҷумҳуриявии бемориҳои саратон; * 2004—2006 — директори Маркази идораи Лоиҳаи ислоҳоти системаи тандурустии Тоҷикистон; * 2006—2008 — муовини аввали вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2008—2017 — вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон<ref>{{Cite web|url=http://president.tj/node/5711|title=Сомонаи Расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|website=president.tj|accessdate=2023-04-04}}</ref>; * 2017—2023 — иҷрокунандаи вазифа ва раиси [[Ноҳияи Сино|ноҳияи Синои шаҳри Душанбе]]<ref>{{Cite web|url=http://president.tj/node/13852|title=Тағйироти кадрӣ дар ҳайати роҳбарии мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ дар шаҳри Душанбе|website=president.tj|accessdate=2023-04-04}}</ref>; * Аз 11 январи соли 2023 — раиси [[Ноҳияи Бобоҷон Ғафуров|ноҳияи Бобоҷон Ғафурови вилояти Суғд]]<ref>{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20230111/nusratullo-salimzoda-barkanor-shud-1054137307.html|title=Нусратулло Салимзода барканор шуду вазифаи нав гирифт|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2023-01-11|accessdate=2023-04-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/rus/2023/01/297053/|title=Указы Президента Республики Таджикистан|website=НИАТ "Ховар"|accessdate=2023-04-04|archivedate=2023-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230119074053/https://khovar.tj/rus/2023/01/297053/}}</ref>. == Ҷоизаҳо == * [[Ордени «Шараф»]] дараҷаи I (2004); * Медали ҷашнии «20-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2011). [[Гурӯҳ:Зодагони 4 феврал]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1965]] [[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Данғара]] [[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Докторони илмҳои тиб]] [[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Раисони ноҳияҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Шараф»]] == Пайвандҳо == * [http://president.tj/node/5711 Сомонаи Расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон] [[Гурӯҳ:Ходимони давлатӣ аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]] gqpzs5fp774u3a7tuwekp589hjhp6r4 1487268 1487267 2026-09-22T10:44:01Z VASHGIRD 8035 иловаи [[Гурӯҳ:Дорандагони медали ҷашнии «20-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон»]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1487268 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард |ном = Нусратулло Салимзода |номи аслӣ = Салимзода Нусратулло Файзулло |ном ҳангоми таваллуд = Салимов Нусратулло Файзуллоевич |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |вазифа = |парчам = |аввалдавр = |охирдавр = |пешгузашта = |ҷонишин = |вазифа_3 = [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] |парчам_2 = Flag of Tajikistan.svg |аввалдавр_2 = [[26 январ]]и [[2008]] |охирдавр_2 = [[12 январ]]и [[2017]] |пешгузашта_2 = [[Раъно Абдураҳмонова]] |ҷонишин_2 = [[Насим Олимзода]] |вазифа_3 = Муовини аввали вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон |аввалдавр_3 = [[2006]] |охирдавр_3 = [[2008]] |таърихи таваллуд = 4.02.1965 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Данғара}}, [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |табаият = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |навъи фаъолият = [[табиб]], [[сиёсатмадор]] |таҳсилот = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] (1988) |дараҷаи илмӣ = доктори илмҳои тиб |ҷоизаҳо = {{Ордени Шараф|1}}<br>Медали ҷашнии «20-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» }} '''Нусратулло Файзулло Салимзода''' (''Салимов Нусратулло Файзуллоевич''; зод. [[4 феврал]]и [[1965]], [[ноҳияи Данғара]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — табиб ва давлатмарди тоҷик, доктори илмҳои тиб. [[Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2008—2017). == Зиндагинома == Нусратулло Салимзода 4 феврали соли 1965 дар ноҳияи Данғара ба дунё омадааст. Соли 1988 [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Донишкадаи давлатии тиббии Тоҷикистон]]ро бо ихтисоси духтури муолиҷавӣ хатм намудааст. == Корнома == Фаъолияти меҳнатияшро соли 1985 дар Беморхонаи клиникии ҷумҳуриявии № 5-и шаҳри Душанбе ҳамчун бародари шафқати шуъбаи ҷарроҳӣ оғоз намудааст. * 1988—2004 — духтури Беморхонаи марказии ноҳияи Данғара, духтури беморхонаи вилояти Хатлон, муовини аввал ва сардухтури Беморхонаи клиникии ҷумҳуриявии ба номи А. М. Дяков, сардухтури Маркази ҷумҳуриявии бемориҳои саратон; * 2004—2006 — директори Маркази идораи Лоиҳаи ислоҳоти системаи тандурустии Тоҷикистон; * 2006—2008 — муовини аввали вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2008—2017 — вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон<ref>{{Cite web|url=http://president.tj/node/5711|title=Сомонаи Расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|website=president.tj|accessdate=2023-04-04}}</ref>; * 2017—2023 — иҷрокунандаи вазифа ва раиси [[Ноҳияи Сино|ноҳияи Синои шаҳри Душанбе]]<ref>{{Cite web|url=http://president.tj/node/13852|title=Тағйироти кадрӣ дар ҳайати роҳбарии мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ дар шаҳри Душанбе|website=president.tj|accessdate=2023-04-04}}</ref>; * Аз 11 январи соли 2023 — раиси [[Ноҳияи Бобоҷон Ғафуров|ноҳияи Бобоҷон Ғафурови вилояти Суғд]]<ref>{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20230111/nusratullo-salimzoda-barkanor-shud-1054137307.html|title=Нусратулло Салимзода барканор шуду вазифаи нав гирифт|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2023-01-11|accessdate=2023-04-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/rus/2023/01/297053/|title=Указы Президента Республики Таджикистан|website=НИАТ "Ховар"|accessdate=2023-04-04|archivedate=2023-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230119074053/https://khovar.tj/rus/2023/01/297053/}}</ref>. == Ҷоизаҳо == * [[Ордени «Шараф»]] дараҷаи I (2004); * Медали ҷашнии «20-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2011). [[Гурӯҳ:Зодагони 4 феврал]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1965]] [[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Данғара]] [[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Докторони илмҳои тиб]] [[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Раисони ноҳияҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Шараф»]] == Пайвандҳо == * [http://president.tj/node/5711 Сомонаи Расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон] [[Гурӯҳ:Ходимони давлатӣ аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони медали ҷашнии «20-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон»]] i0xnvzuptqx6xi0rd5qxni3quj3207a 1487269 1487268 2026-09-22T10:44:13Z VASHGIRD 8035 /* Пайвандҳо */ 1487269 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард |ном = Нусратулло Салимзода |номи аслӣ = Салимзода Нусратулло Файзулло |ном ҳангоми таваллуд = Салимов Нусратулло Файзуллоевич |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |вазифа = |парчам = |аввалдавр = |охирдавр = |пешгузашта = |ҷонишин = |вазифа_3 = [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] |парчам_2 = Flag of Tajikistan.svg |аввалдавр_2 = [[26 январ]]и [[2008]] |охирдавр_2 = [[12 январ]]и [[2017]] |пешгузашта_2 = [[Раъно Абдураҳмонова]] |ҷонишин_2 = [[Насим Олимзода]] |вазифа_3 = Муовини аввали вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон |аввалдавр_3 = [[2006]] |охирдавр_3 = [[2008]] |таърихи таваллуд = 4.02.1965 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Данғара}}, [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |табаият = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |навъи фаъолият = [[табиб]], [[сиёсатмадор]] |таҳсилот = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] (1988) |дараҷаи илмӣ = доктори илмҳои тиб |ҷоизаҳо = {{Ордени Шараф|1}}<br>Медали ҷашнии «20-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» }} '''Нусратулло Файзулло Салимзода''' (''Салимов Нусратулло Файзуллоевич''; зод. [[4 феврал]]и [[1965]], [[ноҳияи Данғара]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — табиб ва давлатмарди тоҷик, доктори илмҳои тиб. [[Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2008—2017). == Зиндагинома == Нусратулло Салимзода 4 феврали соли 1965 дар ноҳияи Данғара ба дунё омадааст. Соли 1988 [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Донишкадаи давлатии тиббии Тоҷикистон]]ро бо ихтисоси духтури муолиҷавӣ хатм намудааст. == Корнома == Фаъолияти меҳнатияшро соли 1985 дар Беморхонаи клиникии ҷумҳуриявии № 5-и шаҳри Душанбе ҳамчун бародари шафқати шуъбаи ҷарроҳӣ оғоз намудааст. * 1988—2004 — духтури Беморхонаи марказии ноҳияи Данғара, духтури беморхонаи вилояти Хатлон, муовини аввал ва сардухтури Беморхонаи клиникии ҷумҳуриявии ба номи А. М. Дяков, сардухтури Маркази ҷумҳуриявии бемориҳои саратон; * 2004—2006 — директори Маркази идораи Лоиҳаи ислоҳоти системаи тандурустии Тоҷикистон; * 2006—2008 — муовини аввали вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2008—2017 — вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон<ref>{{Cite web|url=http://president.tj/node/5711|title=Сомонаи Расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|website=president.tj|accessdate=2023-04-04}}</ref>; * 2017—2023 — иҷрокунандаи вазифа ва раиси [[Ноҳияи Сино|ноҳияи Синои шаҳри Душанбе]]<ref>{{Cite web|url=http://president.tj/node/13852|title=Тағйироти кадрӣ дар ҳайати роҳбарии мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ дар шаҳри Душанбе|website=president.tj|accessdate=2023-04-04}}</ref>; * Аз 11 январи соли 2023 — раиси [[Ноҳияи Бобоҷон Ғафуров|ноҳияи Бобоҷон Ғафурови вилояти Суғд]]<ref>{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20230111/nusratullo-salimzoda-barkanor-shud-1054137307.html|title=Нусратулло Салимзода барканор шуду вазифаи нав гирифт|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2023-01-11|accessdate=2023-04-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/rus/2023/01/297053/|title=Указы Президента Республики Таджикистан|website=НИАТ "Ховар"|accessdate=2023-04-04|archivedate=2023-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230119074053/https://khovar.tj/rus/2023/01/297053/}}</ref>. == Ҷоизаҳо == * [[Ордени «Шараф»]] дараҷаи I (2004); * Медали ҷашнии «20-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2011). [[Гурӯҳ:Зодагони 4 феврал]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1965]] [[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Данғара]] [[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Докторони илмҳои тиб]] [[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Раисони ноҳияҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Шараф»]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://president.tj/node/5711 Сомонаи Расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон] [[Гурӯҳ:Ходимони давлатӣ аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони медали ҷашнии «20-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон»]] kla74i2fd1vei6da6087j6djxv1lfne 1487270 1487269 2026-09-22T10:44:34Z VASHGIRD 8035 1487270 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард |ном = Нусратулло Салимзода |номи аслӣ = Салимзода Нусратулло Файзулло |ном ҳангоми таваллуд = Салимов Нусратулло Файзуллоевич |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |вазифа = |парчам = |аввалдавр = |охирдавр = |пешгузашта = |ҷонишин = |вазифа_3 = [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] |парчам_2 = Flag of Tajikistan.svg |аввалдавр_2 = [[26 январ]]и [[2008]] |охирдавр_2 = [[12 январ]]и [[2017]] |пешгузашта_2 = [[Раъно Абдураҳмонова]] |ҷонишин_2 = [[Насим Олимзода]] |вазифа_3 = Муовини аввали вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон |аввалдавр_3 = [[2006]] |охирдавр_3 = [[2008]] |таърихи таваллуд = 4.02.1965 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Данғара}}, [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |табаият = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |навъи фаъолият = [[табиб]], [[сиёсатмадор]] |таҳсилот = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] (1988) |дараҷаи илмӣ = доктори илмҳои тиб |ҷоизаҳо = {{Ордени Шараф|1}}<br>Медали ҷашнии «20-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» }} '''Нусратулло Файзулло Салимзода''' (''Салимов Нусратулло Файзуллоевич''; зод. [[4 феврал]]и [[1965]], [[ноҳияи Данғара]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — табиб ва давлатмарди тоҷик, доктори илмҳои тиб. [[Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2008—2017). == Зиндагинома == Нусратулло Салимзода 4 феврали соли 1965 дар ноҳияи Данғара ба дунё омадааст. Соли 1988 [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Донишкадаи давлатии тиббии Тоҷикистон]]ро бо ихтисоси духтури муолиҷавӣ хатм намудааст. == Корнома == Фаъолияти меҳнатияшро соли 1985 дар Беморхонаи клиникии ҷумҳуриявии № 5-и шаҳри Душанбе ҳамчун бародари шафқати шуъбаи ҷарроҳӣ оғоз намудааст. * 1988—2004 — духтури Беморхонаи марказии ноҳияи Данғара, духтури беморхонаи вилояти Хатлон, муовини аввал ва сардухтури Беморхонаи клиникии ҷумҳуриявии ба номи А. М. Дяков, сардухтури Маркази ҷумҳуриявии бемориҳои саратон; * 2004—2006 — директори Маркази идораи Лоиҳаи ислоҳоти системаи тандурустии Тоҷикистон; * 2006—2008 — муовини аввали вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2008—2017 — вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон<ref>{{Cite web|url=http://president.tj/node/5711|title=Сомонаи Расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|website=president.tj|accessdate=2023-04-04}}</ref>; * 2017—2023 — иҷрокунандаи вазифа ва раиси [[Ноҳияи Сино|ноҳияи Синои шаҳри Душанбе]]<ref>{{Cite web|url=http://president.tj/node/13852|title=Тағйироти кадрӣ дар ҳайати роҳбарии мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ дар шаҳри Душанбе|website=president.tj|accessdate=2023-04-04}}</ref>; * Аз 11 январи соли 2023 — раиси [[Ноҳияи Бобоҷон Ғафуров|ноҳияи Бобоҷон Ғафурови вилояти Суғд]]<ref>{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20230111/nusratullo-salimzoda-barkanor-shud-1054137307.html|title=Нусратулло Салимзода барканор шуду вазифаи нав гирифт|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2023-01-11|accessdate=2023-04-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/rus/2023/01/297053/|title=Указы Президента Республики Таджикистан|website=НИАТ "Ховар"|accessdate=2023-04-04|archivedate=2023-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230119074053/https://khovar.tj/rus/2023/01/297053/}}</ref>. == Ҷоизаҳо == * [[Ордени «Шараф»]] дараҷаи I (2004); * Медали ҷашнии «20-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2011). [[Гурӯҳ:Зодагони 4 феврал]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1965]] [[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Данғара]] [[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Докторони илмҳои тиб]] [[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Раисони ноҳияҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени «Шараф»]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ходимони давлатӣ аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони медали ҷашнии «20-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон»]] idl7l368t612y7qg6dawl7xjk0nckgw 1487271 1487270 2026-09-22T10:45:46Z VASHGIRD 8035 1487271 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард |ном = Нусратулло Салимзода |номи аслӣ = Салимзода Нусратулло Файзулло |ном ҳангоми таваллуд = Салимов Нусратулло Файзуллоевич |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |вазифа = |парчам = |аввалдавр = |охирдавр = |пешгузашта = |ҷонишин = |вазифа_3 = [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] |парчам_2 = Flag of Tajikistan.svg |аввалдавр_2 = [[26 январ]]и [[2008]] |охирдавр_2 = [[12 январ]]и [[2017]] |пешгузашта_2 = [[Раъно Абдураҳмонова]] |ҷонишин_2 = [[Насим Олимзода]] |вазифа_3 = Муовини аввали вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон |аввалдавр_3 = [[2006]] |охирдавр_3 = [[2008]] |таърихи таваллуд = 4.02.1965 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Данғара}}, [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |табаият = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |навъи фаъолият = [[табиб]], [[сиёсатмадор]] |таҳсилот = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] (1988) |дараҷаи илмӣ = доктори илмҳои тиб |ҷоизаҳо = {{Ордени Шараф|1}}<br>Медали ҷашнии «20-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» }} '''Нусратулло Файзулло Салимзода''' (''Салимов Нусратулло Файзуллоевич''; зод. [[4 феврал]]и [[1965]], [[ноҳияи Данғара]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — табиб ва давлатмарди тоҷик, доктори илмҳои тиб. [[Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2008—2017). == Зиндагинома == Нусратулло Салимзода 4 феврали соли 1965 дар ноҳияи Данғара ба дунё омадааст. Соли 1988 [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Донишкадаи давлатии тиббии Тоҷикистон]]ро бо ихтисоси духтури муолиҷавӣ хатм намудааст. == Корнома == Фаъолияти меҳнатияшро соли 1985 дар Беморхонаи клиникии ҷумҳуриявии № 5-и шаҳри Душанбе ҳамчун бародари шафқати шуъбаи ҷарроҳӣ оғоз намудааст. * 1988—2004 — духтури Беморхонаи марказии ноҳияи Данғара, духтури беморхонаи вилояти Хатлон, муовини аввал ва сардухтури Беморхонаи клиникии ҷумҳуриявии ба номи А. М. Дяков, сардухтури Маркази ҷумҳуриявии бемориҳои саратон; * 2004—2006 — директори Маркази идораи Лоиҳаи ислоҳоти системаи тандурустии Тоҷикистон; * 2006—2008 — муовини аввали вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2008—2017 — вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон<ref>{{Cite web|url=http://president.tj/node/5711|title=Сомонаи Расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|website=president.tj|accessdate=2023-04-04}}</ref>; * 2017—2023 — иҷрокунандаи вазифа ва раиси [[Ноҳияи Сино|ноҳияи Синои шаҳри Душанбе]]<ref>{{Cite web|url=http://president.tj/node/13852|title=Тағйироти кадрӣ дар ҳайати роҳбарии мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ дар шаҳри Душанбе|website=president.tj|accessdate=2023-04-04}}</ref>; * Аз 11 январи соли 2023 — раиси [[Ноҳияи Бобоҷон Ғафуров|ноҳияи Бобоҷон Ғафурови вилояти Суғд]]<ref>{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20230111/nusratullo-salimzoda-barkanor-shud-1054137307.html|title=Нусратулло Салимзода барканор шуду вазифаи нав гирифт|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2023-01-11|accessdate=2023-04-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/rus/2023/01/297053/|title=Указы Президента Республики Таджикистан|website=НИАТ "Ховар"|accessdate=2023-04-04|archivedate=2023-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230119074053/https://khovar.tj/rus/2023/01/297053/}}</ref>. == Ҷоизаҳо == * [[Ордени «Шараф»]] дараҷаи I (2004); * Медали ҷашнии «20-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2011). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ходимони давлатӣ аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони медали ҷашнии «20-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон»]] [[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Раисони ноҳияҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Шараф]] lc7zfblgm1fm9oqfxj35cthxocigf7o 1487272 1487271 2026-09-22T10:46:06Z VASHGIRD 8035 1487272 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард |ном = Нусратулло Салимзода |номи аслӣ = Салимзода Нусратулло Файзулло |ном ҳангоми таваллуд = Салимов Нусратулло Файзуллоевич |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |вазифа = |парчам = |аввалдавр = |охирдавр = |пешгузашта = |ҷонишин = |вазифа_3 = [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] |парчам_2 = Flag of Tajikistan.svg |аввалдавр_2 = [[26 январ]]и [[2008]] |охирдавр_2 = [[12 январ]]и [[2017]] |пешгузашта_2 = [[Раъно Абдураҳмонова]] |ҷонишин_2 = [[Насим Олимзода]] |вазифа_3 = Муовини аввали вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон |аввалдавр_3 = [[2006]] |охирдавр_3 = [[2008]] |таърихи таваллуд = 4.02.1965 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Данғара}}, [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |табаият = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |навъи фаъолият = [[табиб]], [[сиёсатмадор]] |таҳсилот = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] (1988) |дараҷаи илмӣ = доктори илмҳои тиб |ҷоизаҳо = {{Ордени Шараф|1}}<br>Медали ҷашнии «20-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» }} '''Нусратулло Файзулло Салимзода''' (''Салимов Нусратулло Файзуллоевич''; зод. [[4 феврал]]и [[1965]], [[ноҳияи Данғара]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — табиб ва давлатмарди тоҷик, доктори илмҳои тиб. [[Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2008—2017). == Зиндагинома == Нусратулло Салимзода 4 феврали соли 1965 дар ноҳияи Данғара ба дунё омадааст. Соли 1988 [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Донишкадаи давлатии тиббии Тоҷикистон]]ро бо ихтисоси духтури муолиҷавӣ хатм намудааст. == Корнома == Фаъолияти меҳнатияшро соли 1985 дар Беморхонаи клиникии ҷумҳуриявии № 5-и шаҳри Душанбе ҳамчун бародари шафқати шуъбаи ҷарроҳӣ оғоз намудааст. * 1988—2004 — духтури Беморхонаи марказии ноҳияи Данғара, духтури беморхонаи вилояти Хатлон, муовини аввал ва сардухтури Беморхонаи клиникии ҷумҳуриявии ба номи А. М. Дяков, сардухтури Маркази ҷумҳуриявии бемориҳои саратон; * 2004—2006 — директори Маркази идораи Лоиҳаи ислоҳоти системаи тандурустии Тоҷикистон; * 2006—2008 — муовини аввали вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2008—2017 — вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон<ref>{{Cite web|url=http://president.tj/node/5711|title=Сомонаи Расмии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон|website=president.tj|accessdate=2023-04-04}}</ref>; * 2017—2023 — иҷрокунандаи вазифа ва раиси [[Ноҳияи Сино|ноҳияи Синои шаҳри Душанбе]]<ref>{{Cite web|url=http://president.tj/node/13852|title=Тағйироти кадрӣ дар ҳайати роҳбарии мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ дар шаҳри Душанбе|website=president.tj|accessdate=2023-04-04}}</ref>; * Аз 11 январи соли 2023 — раиси [[Ноҳияи Бобоҷон Ғафуров|ноҳияи Бобоҷон Ғафурови вилояти Суғд]]<ref>{{Cite web|url=https://sputnik.tj/20230111/nusratullo-salimzoda-barkanor-shud-1054137307.html|title=Нусратулло Салимзода барканор шуду вазифаи нав гирифт|website=Sputnik Тоҷикистон|date=2023-01-11|accessdate=2023-04-04}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/rus/2023/01/297053/|title=Указы Президента Республики Таджикистан|website=НИАТ "Ховар"|accessdate=2023-04-04|archivedate=2023-01-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230119074053/https://khovar.tj/rus/2023/01/297053/}}</ref>. == Ҷоизаҳо == * [[Ордени «Шараф»]] дараҷаи I (2004); * Медали ҷашнии «20-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2011). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ходимони давлатӣ аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони медали ҷашнии «20-солагии Истиқлолияти давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон»]] [[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Раисони ноҳияҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Шараф]] dmzrqq4805mivjwb9at8opbllcqt66d Фурудгоҳи Бурҷ‌улараб 0 32789 1487240 1359002 2026-09-22T06:59:26Z Abdelrhman 1990 155645 1487240 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном =Фурудгоҳи Александрия | номи маҳаллӣ =مطار الإسكندرية الدولى | номи маҳаллӣ-1 = | номи маҳаллӣ-2 = | акс = | акс-арз = | унвон = | акс2 = | акс2-арз = | унвон2 = | IATA = ALY | ICAO = HEAX | FAA = | TC = | LID = | GPS = | WMO = | навъ =ҳамагона (умумӣ) | молик-муроқиб = | молик =Egyptian Airports Company (EAC) | гардонанда = | шаҳр =[[Александрия]] | муқеъият =[[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] | марказ = | ҷузъ = <!-- фурудгоҳ низомӣ --> | бакор рафта дар = | фармондеҳ/мудир = | сокин = | metric-elev = | аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси фут =177 | аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси метр =54 | Мухтасот ={{Coord|30|55|04|N|29|41|47|E|type:airport_region:EG}} | вебгоҳ = | metric-rwy =балӣ | R1-шумора =14/32 | R1-тул-фут =11156 | R1-тул-метр =3400 | R1-сатҳ = [[асфалт]] | H1-шумора = | H1-тул-фут = | H1-тул-метр = | H1-сатҳ = | тавзеҳ-Сол = | тавзеҳ1-титр= | тавзеҳ1-Иттилоот = | понавис = }} '''Фурудгоҳи Александрия''' ({{lang-en|aLEXANDRIA Airport}}) (маҳаллӣ: مطار الإسكندرية الدولى) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо [[Коди ИОТО]]и HBE аст, ки як [[Бонд фурудгоҳ|бонди фуруди]] [[асфалт]] дорад, ва тӯли бонди он 3400 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри [[Александрия]] кишвари [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] қарор дорад, ва дар баландии 54 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст. ==Ҷусторҳои вобаста== *[[Коди ИОТО]] *[[Коди ИКАО]] *[[Феҳристи фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] ==Манобеъ== <references/> {{Reflist}} * [http://worldaerodata.com World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120525203926/http://worldaerodata.com/ |date=2012-05-25 }} {{ref-en}} * [http://www.airport-data.com Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013] {{ref-en}} {{Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико}} {{Фурудгоҳ-нопурра}} [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎]] q8s6sfh4ah6gjg3bitexesa8695ha2v 1487241 1487240 2026-09-22T09:08:06Z VASHGIRD 8035 VASHGIRD moved page [[Фурудгоҳи бурҷ‌олърб]] to [[Фурудгоҳи Бурҷ‌улараб]] 1487240 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном =Фурудгоҳи Александрия | номи маҳаллӣ =مطار الإسكندرية الدولى | номи маҳаллӣ-1 = | номи маҳаллӣ-2 = | акс = | акс-арз = | унвон = | акс2 = | акс2-арз = | унвон2 = | IATA = ALY | ICAO = HEAX | FAA = | TC = | LID = | GPS = | WMO = | навъ =ҳамагона (умумӣ) | молик-муроқиб = | молик =Egyptian Airports Company (EAC) | гардонанда = | шаҳр =[[Александрия]] | муқеъият =[[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] | марказ = | ҷузъ = <!-- фурудгоҳ низомӣ --> | бакор рафта дар = | фармондеҳ/мудир = | сокин = | metric-elev = | аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси фут =177 | аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси метр =54 | Мухтасот ={{Coord|30|55|04|N|29|41|47|E|type:airport_region:EG}} | вебгоҳ = | metric-rwy =балӣ | R1-шумора =14/32 | R1-тул-фут =11156 | R1-тул-метр =3400 | R1-сатҳ = [[асфалт]] | H1-шумора = | H1-тул-фут = | H1-тул-метр = | H1-сатҳ = | тавзеҳ-Сол = | тавзеҳ1-титр= | тавзеҳ1-Иттилоот = | понавис = }} '''Фурудгоҳи Александрия''' ({{lang-en|aLEXANDRIA Airport}}) (маҳаллӣ: مطار الإسكندرية الدولى) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ) бо [[Коди ИОТО]]и HBE аст, ки як [[Бонд фурудгоҳ|бонди фуруди]] [[асфалт]] дорад, ва тӯли бонди он 3400 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри [[Александрия]] кишвари [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] қарор дорад, ва дар баландии 54 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст. ==Ҷусторҳои вобаста== *[[Коди ИОТО]] *[[Коди ИКАО]] *[[Феҳристи фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] ==Манобеъ== <references/> {{Reflist}} * [http://worldaerodata.com World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120525203926/http://worldaerodata.com/ |date=2012-05-25 }} {{ref-en}} * [http://www.airport-data.com Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013] {{ref-en}} {{Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико}} {{Фурудгоҳ-нопурра}} [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎]] q8s6sfh4ah6gjg3bitexesa8695ha2v 26 июн 0 39833 1487252 1278023 2026-09-22T10:10:42Z VASHGIRD 8035 1487252 wikitext text/x-wiki {{кулоҳи таърихи тақвимӣ}} == Ҷашнҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Ҷашнҳои {{PAGENAME}}]]'' === Миллӣ === === Динӣ === == Рӯйдодҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Рӯйдодҳои 26 июн]]'' * [[1945]] — Низомномаи [[Созмони Милали Муттаҳид]] — дар конференсияи ш. Сан-Франсиско имзо шудааст. * [[2013]] — 16 июн то 26 июни соли 2013 дар шаҳри Пномпени Шоҳигарии Камбоҷа, номинатсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон «[[Боғи миллии Тоҷикистон]]» ба [[Феҳристи мероси фарҳангии умумибашарии ЮНЕСКО]] ворид гардид == Зодрӯзҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Зодагони 26 июн]]'' * [[1933]] — [[Бахтиёр Аҳмадов]], доктори илми [[тиб]], [[профессор]], Ходими шоистаи илми ҷумҳурӣ. * [[1958]] — [[Идигули Маҳмуд]], коргардони [[радио]], рӯзноманигор. * [[1968]] — [[Саломуддин Исуфов]] — доктори илми дорусозӣ, [[профессор]].<ref>Тақвими санаҳои ҷашнии Ҷумҳурии Тоҷикистон (барои соли 2018) / Мураттиб Ё. Сучонӣ; Зери таҳрири умумии А. Мирализода; Муҳаррирон Г. Маҳмудов, Ф. Аминов. – Душанбе, 2017. – 393 с.</ref> == Даргузаштҳо == ''Бознигаред: [[:Гурӯҳ:Даргузаштагони 26 июн]]'' == Тақвими мардумӣ == '''Саратон''' ([[22 Июн]] — [[22 Июл]]) — яке аз бурҷҳои дувоздаҳгона аст ва баробар бо [[моҳи Тир]] дар [[тақвими Эронӣ]] аст. [[Акс:Cancer.svg|40px|none|Саратон]] == Ҳамчунин нигаред == {{дарахти гурӯҳҳо}} == Пайвандҳо == * [http://www.wikiwand.com/tg/26_%D0%B8%D1%8E%D0%BD wikiwand ба забони тоҷикӣ 26.06] * http://days.peoples.ru/0626.html {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120124191016/http://days.peoples.ru/0626.html |date=2012-01-24 }} * http://www.calend.ru/day/6-26/ * [http://ru.science.wikia.com/wiki/26_июня Наука, 26.06] * [http://cyclowiki.org/wiki/26_июня cyclowiki 26.06] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{хурд}} [[Гурӯҳ:26 июн| ]] k1v6wayeb4dpvgeckb7ibxx45vthl5c Яҳё Раҳимов 0 73882 1487283 1281628 2026-09-22T11:29:56Z VASHGIRD 8035 1487283 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард |ном = Яҳё Раҳимов |номи аслӣ = Раҳимов Яҳё Абдуллоевич |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |вазифа = [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазири тандурустии ҶШС Тоҷикистон]] |парчам = Flag of the Tajik Soviet Socialist Republic.svg |аввалдавр = [[1957]] |охирдавр = [[1962]] |пешгузашта = [[Карим Аҳмадов]] |ҷонишин = [[Иван Саженин]] |вазифа_2 = Ректори [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Институти давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино]] |аввалдавр_2 = [[1950]] |охирдавр_2 = [[1957]] |пешгузашта_2 = |ҷонишин_2 = |таърихи таваллуд = 1916 |зодгоҳ = [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт = 1993 |маҳалли даргузашт = [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ҶШС Тоҷикистон}} <br> {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |навъи фаъолият = [[анатом]], [[табиб]], [[олим]], [[сиёсатмадор]] |таҳсилот = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Институти давлатии тиббии Тоҷикистон]] (1943) |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои тиб}} (1967) |унвонҳои илмӣ = профессор (1967), узви вобастаи [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон|АИ ҶШС Тоҷикистон]] (1951) |ҷоизаҳо = {{Ордени Ленин}} {{Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат}} {{Ордени Нишони Фахрӣ}} }} '''Яҳё Абдуллоевич Раҳимов''' ([[1916]]—[[1993]], [[Душанбе]]) — анатом, доктори илмҳои тиб ([[1967]]), [[профессор]] ([[1967]]), узви вобастаи [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон|АИ ҶШС Тоҷикистон]] (1951). Вазири тандурустии ҶШС Тоҷикистон (1957—1963). Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон ([[1957]]). Барандаи [[Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] ([[1987]])<ref>Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Ҳайати шахсӣ. — Душанбе: Дониш, 2011. — 216 с.</ref>. == Зиндагинома == Яҳё Раҳимов [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Институти давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино]]ро хатм кардааст (1943), ихтисос — «анатомияи инсон». * 1950—1957 — ректори [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Институти давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино]]; * 1950—1972 — мудири кафедраи анатомияи меъёрии Институти давлатии тиббии Тоҷикистон; * 1957—1962 — вазири тандурустии ҶШС Тоҷикистон; * Аз соли 1971 — мушовири илмии Озмоишгоҳи таҳқиқоти тиббиву биологии баландкӯҳ. == Фаъолияти илмӣ == Самтҳои асосии фаъолияти илмӣ: физиологияи экологӣ, биохимия, морфология, деонтология. == Ҷоизаҳо ва унвонҳо == * [[Ордени Ленин]]; * [[Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат]]; * [[Ордени «Нишони Фахрӣ»]]; * Медали «Барои меҳнати шоён. Ба муносибати 100-солагии рӯзи таваллуди В. И. Ленин»; * Арбоби шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон (1957); * [[Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Ҷоизаи давлатии ҶТ ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] (1987); * Ифтихорномаҳои Раёсати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон. Ҳайати шахсӣ. — Душанбе: Дониш, 2011. — 216 с. [[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Аъзои вобастаи АИ Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи А. Сино]] [[Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] [[Гурӯҳ:Арбобони шоистаи илми ҶШС Тоҷикистон]] kysw5j0extffgkj2buayqdttnw3bst0 Flaglor Scooter 0 91321 1487211 1027774 2026-09-21T13:33:33Z PeterWD 16294 ([[c:GR|GR]]) [[c:COM:FR|File renamed]]: [[File:N6WM Flaglor Sky Scooter (8738215857).jpg]] → [[File:N6WM Flaglor Scooter (8738215857).jpg]] erroneous aircraft type name 1487211 wikitext text/x-wiki {|{{Infobox aircraft begin | name={{PAGENAME}} | image=N6WM Flaglor Scooter (8738215857).jpg | caption= }}{{Infobox aircraft type | type= | national origin= | manufacturer=[[Homebuilt aircraft|Homebuilt]] | designer= | first flight={{dts|1967|6|1}} | introduced= | retired= | status= | primary user= | number built= | developed from= | variants with their own articles= }} |} '''Flaglor Scooter''' ({{lang-en|Flaglor Scooter}}) — як [[ҳавогард]]и сохтаи [[Homebuilt aircraft|Homebuilt]] аст . ин ҳавогард дар {{dts|1967|6|1}} нахустин парвози худро анҷом дод. ==Ҷусторҳои вобаста== *[[Феҳристи Ҳавогардҳо]] ==Манобеъ== {{Reflist}} *{{Ёдкард вики|Пайванд =http://en.wikipedia.org/wikiFlaglor_Scooter|Ном =Flaglor Scooter|Забон =англисӣ|Мушоҳида =1 августи соли 2015}} {{Ҳавогард-нопурра}} [[Гурӯҳ:Ҳавогардҳо]] [[Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо]] 37k00y1819n395rlv46dszki1ikftry Википедиа:Қаҳвахона/Умумӣ 4 103282 1487212 1481936 2026-09-21T15:26:39Z MediaWiki message delivery 9916 /* Your feedback wanted: Remove (Language link added:) and similar edits from Special:RecentChanges */ бахши ҷадид 1487212 wikitext text/x-wiki == Тоза кардани GFDL ҳамчун Литсензия == Салом! Ман пешниҳоде кардам дар [[Баҳси_медиавики:Licenses#Тоза_кардани_GFDL_ҳамчун_Литсензия]] барои тоза кардани GFDL ҳамчун литсензия ва навсозии Creative Commons ба 4.0. GFDL барои файлҳои расонаӣ литсензияи хуб нест, бинобар ин умедворам, ки шумо розӣ мешавед. --[[Корбар:MGA73|MGA73]] ([[Баҳси корбар:MGA73|баҳс]]) 14:40, 30 марти 2025 (UTC) :Дар аксҳои ман GFDL мавҷуд нест. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 08:27, 16 май 2025 (UTC) ==Сабтином дар Викитренинг 2024 - Душанбе== Ният дорем, ки дар моҳи ноябр-декабри соли ҷорӣ як викитренинг барои корбарони википедияи тоҷикӣ дар Душанбе роҳандозӣ кунем, Аз ин лиҳоз, аз шумо хоҳиш карда мешавад, ки худро дар сурати хоҳиши ширкат дар тренинг доштан сабтином кунед. Викитрениниг офлайн хоҳад буд ва макону замонаш ба шумо ҳангоми пазируфта шуданатон ба таври электронӣ фиристода мешавад. Агар пурсише дошта бошед метавонед аз @Darafsh (https://t.me/Darafsh) ё @vashan22 тавссути телеграм ё почтаи '''Darafsh@hotmail.com''' ба бипурсед Пайванди сабтином: https://docs.google.com/forms/d/1Pf079asMyBvftuDKmgYwNLy9BfBDofmG_GQg9XguX7U/edit =='''Даъват ба сабтином дар Кофронси Осиёи миёнагии викинависони минтақа-WIKICON-2025'''== Стипендияи Осиёи Марказӣ '''WikiCon 2025''' ҳоло боз аст! Бо камоли хушнудӣ эълон мекунем, ки дархостҳо барои стипендия барои ВикиКон Осиёи Марказӣ 2025 https://meta.wikimedia.org/wiki/Central_Asian_WikiCon_2025/tg – 19–20 апрели соли 2025 дар Тошкент, Узбекистан баргузор мешаванд, акнун кушода шудааст. Стипендияҳо барои пуштибонии саҳмгузорони фаъол аз Осиёи Марказӣ ва минтақаҳои атрофи он дастрас ҳастанд. Муҳлати охирин: 30 декабри 2024 Дархостҳоро метавон ба ҳама забонҳои номбаршуда пешниҳод кард. Дар ҳоле ки забони '''англисӣ''' бартарӣ дорад, шумо метавонед дархости гугл формаро бо забонҳои '''русӣ''', '''форсӣ''', '''узбакӣ''', '''қазоқӣ''', '''қирғизӣ''' ва '''тоҷикӣ''' пур кунед. Барои маълумоти бештар аз пайванди зерин, боздид кунед: https://meta.wikimedia.org/wiki/Central_Asian_WikiCon_2025/Scholarship Пайванди гугл-форма бо забони тоҷикӣ барои дархост: https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdOkBPvbrWlKDM0xcHaYShhgz19m7-Y1mijy4bpiUHwgJChaQ/viewform Агар шумо ягон савол дошта бошед, лутфан бо мо тавассути почтаи электронии зерин тамос гиред: centralasiawikicon25@googlegroups.com ==Ҳазфи хати лотинии тоҷикӣ аз translatewiki== Дар сайти translatewiki.net, ки макони тарҷумаи лоиҳаҳои ройгон аст, аз ҷумла нармафзори MediaWiki (ки Википедиа низ аз он истифода мекунад) ҳангоми тарҷума ба тоҷикӣ ду вариант намоиш дода мешавад, ки яке кириллӣ ва дигаре лотинӣ дорад. Азбаски тоҷикӣ бо хатти лотинӣ имрӯз дар ҳеҷ куҷо расман истифода намешавад, аз шумо хоҳиш мекунам, ки назари худро дар бораи ҳазфи ин хат аз translatewiki.net баён намоед. Мо то ҳол тоҷикиро бо ҳуруфи кириллӣ хоҳем дошт ва бо истифода аз конвертер ҳама чизро мебинем, ки бо хати лотинӣ ба кирилии тоҷикӣ ба тоҷикӣ тарҷума шудааст. Бо эҳтиром [[Корбар:Darafsh|<span style="color:Purple; text-shadow:grey 0.1em 0.2em 0.1em;">Дирафши Ковиёнӣ</span>]] ([[Баҳси корбар:Darafsh|Баҳс]]) 14:45, 8 июли 2024 (UTC) * {{Support}} Дар асоси шарҳи боло. [[Корбар:Darafsh|<span style="color:Purple; text-shadow:grey 0.1em 0.2em 0.1em;">Дирафши Ковиёнӣ</span>]] ([[Баҳси корбар:Darafsh|Баҳс]]) 14:45, 8 июли 2024 (UTC) :{{Тарафдор}} Агар ягон олате (интсрументе) мебуд, ки худ кириллиро ба лотин ба таври худкор бар мегардонд ба мисоли ӯзбекӣ, басанда буд. [[Корбар:Rumsor|Rumsor]] ([[Баҳси корбар:Rumsor|баҳс]]) 15:05, 8 июли 2024 (UTC) :: [[Корбар:Rumsor|@Rumsor]] Аз ин абзор истифода кунед: https://www.navisagardon.com/<nowiki> </nowiki> [[Корбар:Daneshban|Daneshban]] ([[Баҳси корбар:Daneshban|баҳс]]) 15:43, 10 июли 2024 (UTC) :{{Тарафдор}} Асос: Афроде аз хати лотинии тоҷикӣ истифода намебарад.--[[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 06:53, 20 Декабри 2024 (UTC) :{{Тарафдор}} Асос: Истифодаи хати лотин дар мо он қадар маъмул нест.--[[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Afrand]] ([[Баҳси корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|баҳс]]) 02:37, 21 Декабри 2024 (UTC) == Global ban proposal for Slowking4 == Hello. This is to notify the community that there is an ongoing global ban proposal for [[User:Slowking4]] who has been active on this wiki. You are invited to participate at [[metawiki:Requests for comment/Global ban for Slowking4 (2)|m:Requests for comment/Global ban for Slowking4 (2)]]. Thank you. [[Корбар:Seawolf35|Seawolf35]] ([[Баҳси корбар:Seawolf35|баҳс]]) 04:30, 15 марти 2024 (UTC) == Средневековые срезднеазиатские ученые == В Таджикской википедии если есть эти статьи, то можете интервики поставить? [[:Kk:Қазақстан ғалымдары#Ортағасырлық ойшылдар]] --[[Корбар:Kaiyr|Kaiyr]] ([[Баҳси корбар:Kaiyr|баҳс]]) 14:28, 16 Декабри 2023 (UTC) == Subscribe to the This Month in Education newsletter - learn from others and share your stories == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Dear community members, Greetings from the EWOC Newsletter team and the education team at Wikimedia Foundation. We are very excited to share that we on tenth years of Education Newsletter ([[m:Education/News|This Month in Education]]) invite you to join us by [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|subscribing to the newsletter on your talk page]] or by [[m:Education/News/Newsroom|sharing your activities in the upcoming newsletters]]. The Wikimedia Education newsletter is a monthly newsletter that collects articles written by community members using Wikimedia projects in education around the world, and it is published by the EWOC Newsletter team in collaboration with the Education team. These stories can bring you new ideas to try, valuable insights about the success and challenges of our community members in running education programs in their context. If your affiliate/language project is developing its own education initiatives, please remember to take advantage of this newsletter to publish your stories with the wider movement that shares your passion for education. You can submit newsletter articles in your own language or submit bilingual articles for the education newsletter. For the month of January the deadline to submit articles is on the 20th January. We look forward to reading your stories. Older versions of this newsletter can be found in the [[outreach:Education/Newsletter/Archives|complete archive]]. More information about the newsletter can be found at [[m:Education/News/Publication Guidelines|Education/Newsletter/About]]. For more information, please contact spatnaik{{@}}wikimedia.org. ------ <div style="text-align: center;"><div style="margin-top:10px; font-size:90%; padding-left:5px; font-family:Georgia, Palatino, Palatino Linotype, Times, Times New Roman, serif;">[[m:Education/Newsletter/About|About ''This Month in Education'']] · [[m:Global message delivery/Targets/This Month in Education|Subscribe/Unsubscribe]] · [[m:MassMessage|Global message delivery]] · For the team: [[User:ZI Jony|<span style="color:#8B0000">'''ZI Jony'''</span>]] [[User talk:ZI Jony|<sup><span style="color:Green"><i>(Talk)</i></span></sup>]], {{<includeonly>subst:</includeonly>#time:l G:i, d F Y|}} (UTC)</div></div> </div> <!-- Message sent by User:ZI Jony@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:ZI_Jony/MassMessage/Awareness_of_Education_Newsletter/List_of_Village_Pumps&oldid=21244129 --> == Feminism and Folklore 2023 == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> [[File:Feminism and Folklore 2023 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <center>''{{int:please-translate}}''</center> Dear Wiki Community, Christmas Greetings and a Happy New Year 2023, You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023]]''' writing competition from February 1, 2023, to March 31, 2023 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2023|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia. You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a [[:m:Feminism and Folklore 2023/List of Articles|list]] of suggested articles. Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project: # Create a page for the contest on the local wiki. # Set up a fountain tool or dashboard. # Create the local list and mention the timeline and local and international prizes. # Request local admins for site notice. # Link the local page and the fountain/dashboard link on the [[:m:Feminism and Folklore 2023/Project Page|meta project page]]. This year we would be supporting the community's financial aid for Internet and childcare support. This would be provided for the local team including their jury and coordinator team. This support is opt-in and non mandatory. Kindly fill in [https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSea81OO0lVgUBd551iIiENXht7BRCISYZlKyBQlemZu_j2OHQ/viewform this Google form] and mark a mail to [mailto:support@wikilovesfolklore.org support@wikilovesfolklore.org] with the subject line starting as [Stipend] Name or Username/Language. The last date to sign up for internet and childcare aid from our team is 20th of January 2023, We encourage the language coordinators to sign up their community on this link by the 25th of January 2023. Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2023|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2023/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance. We look forward to your immense coordination. Thank you and Best wishes, [[:m:Feminism and Folklore 2023|Feminism and Folklore 2023 International Team]] ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 10:24, 24 Декабри 2022 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=23942484 --> == Global ban for PlanespotterA320/RespectCE == Per the [[m:Global bans|Global bans]] policy, I'm informing the project of this request for comment: [[m:Requests for comment/Global ban for PlanespotterA320 (2) ]] about banning a member from your community. Thank you.--[[User:Lemonaka|Lemonaka]] ([[User talk:Lemonaka|talk]]) 21:40, 6 February 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Zabe@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Lemonaka/Massmessagelist&oldid=24501599 --> == IMPORTANT: Admin activity review == Hello. A policy regarding the removal of "advanced rights" (administrator, bureaucrat, interface administrator, etc.) was adopted by [[:m:Requests for comment/Activity levels of advanced administrative rights holders|global community consensus]] in 2013. According to this policy, the [[:m:stewards|stewards]] are reviewing administrators' activity on all Wikimedia Foundation wikis with no inactivity policy. To the best of our knowledge, your wiki does not have a formal process for removing "advanced rights" from inactive accounts. This means that the stewards will take care of this according to the [[:m:Admin activity review|admin activity review]]. We have determined that the following users meet the inactivity criteria (no edits and no logged actions for more than 2 years): #Ibrahim (administrator) These users will receive a notification soon, asking them to start a community discussion if they want to retain some or all of their rights. If the users do not respond, then their advanced rights will be removed by the stewards. However, if you as a community would like to create your own activity review process superseding the global one, want to make another decision about these inactive rights holders, or already have a policy that we missed, then please notify the [[:m:Stewards' noticeboard|stewards on Meta-Wiki]] so that we know not to proceed with the rights review on your wiki. Thanks, [[Корбар:Uncitoyen|Uncitoyen]] ([[Баҳси корбар:Uncitoyen|баҳс]]) 08:04, 21 феврали 2023 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Your wiki will be in read only soon</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="server-switch"/><div class="plainlinks"> [[:m:Special:MyLanguage/Tech/Server switch|Read this message in another language]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-Tech%2FServer+switch&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}] The [[foundation:|Wikimedia Foundation]] tests the switch between its first and secondary data centers. This will make sure that Wikipedia and the other Wikimedia wikis can stay online even after a disaster. To make sure everything is working, the Wikimedia Technology department needs to do a planned test. This test will show if they can reliably switch from one data centre to the other. It requires many teams to prepare for the test and to be available to fix any unexpected problems. All traffic will switch on '''{{#time:j xg|2023-03-01|en}}'''. The test will start at '''[https://zonestamp.toolforge.org/{{#time:U|2023-03-01T14:00|en}} {{#time:H:i e|2023-03-01T14:00}}]'''. Unfortunately, because of some limitations in [[mw:Manual:What is MediaWiki?|MediaWiki]], all editing must stop while the switch is made. We apologize for this disruption, and we are working to minimize it in the future. '''You will be able to read, but not edit, all wikis for a short period of time.''' *You will not be able to edit for up to an hour on {{#time:l j xg Y|2023-03-01|en}}. *If you try to edit or save during these times, you will see an error message. We hope that no edits will be lost during these minutes, but we can't guarantee it. If you see the error message, then please wait until everything is back to normal. Then you should be able to save your edit. But, we recommend that you make a copy of your changes first, just in case. ''Other effects'': *Background jobs will be slower and some may be dropped. Red links might not be updated as quickly as normal. If you create an article that is already linked somewhere else, the link will stay red longer than usual. Some long-running scripts will have to be stopped. * We expect the code deployments to happen as any other week. However, some case-by-case code freezes could punctually happen if the operation require them afterwards. * [[mw:Special:MyLanguage/GitLab|GitLab]] will be unavailable for about 90 minutes. This project may be postponed if necessary. You can [[wikitech:Switch_Datacenter|read the schedule at wikitech.wikimedia.org]]. Any changes will be announced in the schedule. There will be more notifications about this. A banner will be displayed on all wikis 30 minutes before this operation happens. '''Please share this information with your community.'''</div><section end="server-switch"/> </div> <span dir=ltr>[[m:User:Trizek (WMF)|Trizek (WMF)]] ([[m:User talk:Trizek (WMF)|{{int:talk}}]])</span> 21:21, 27 феврали 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Trizek (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=24390465 --> == Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023: We are back! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:UCDM 2023 promo.png|180px|right]] {{int:please-translate}} Hello, dear Wikipedians!<br/> [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|Ministry of Foreign Affairs of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the third edition of writing challenge "'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from 1st until 31st March 2023. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contribution in every language! The most active contesters will receive [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2023/Prizes|prizes]].<br/> We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[m:CentralNotice/Request/UCDM 2023|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! </div> [[m:User:ValentynNefedov (WMUA)|ValentynNefedov (WMUA)]] ([[m:User talk:ValentynNefedov (WMUA)|talk]]) 07:58, 1 March 2023 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:ValentynNefedov (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=23942484 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Wikimania 2023 Welcoming Program Submissions</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="wikimania-program-submissions"/>[[File:Wikimania Singapore Logo.svg|right|frameless]]Do you want to host an in-person or virtual session at Wikimania 2023? Maybe a hands-on workshop, a lively discussion, a fun performance, a catchy poster, or a memorable lightning talk? [[wmania:Special:MyLanguage/2023:Program/Submissions|'''Submissions are open until March 28''']]. The event will have dedicated hybrid blocks, so virtual submissions and pre-recorded content are also welcome. If you have any questions, please join us at an upcoming conversation on March 12 or 19, or reach out by email at wikimania@wikimedia.org or on Telegram. More information on-wiki.<section end="wikimania-program-submissions"/> </div> <!-- Message sent by User:CKoerner (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=24390465 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Seeking volunteers for the next step in the Universal Code of Conduct process</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Nominations/Announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Nominations/Announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Hello, As follow-up to [https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/IOMVS7W75ZYMABQGOQ2QH2JAURC3CHGH/ the message about the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines] by Wikimedia Foundation Board of Trustees Vice Chair, Shani Evenstein Sigalov, I am reaching out about the next steps. I want to bring your attention to the next stage of the Universal Code of Conduct process, which is forming a building committee for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C). I invite community members with experience and deep interest in community health and governance to nominate themselves to be part of the U4C building committee, which needs people who are: * Community members in good standing * Knowledgeable about movement community processes, such as, but not limited to, policy drafting, participatory decision making, and application of existing rules and policies on Wikimedia projects * Aware and appreciative of the diversity of the movement, such as, but not limited to, languages spoken, identity, geography, and project type * Committed to participate for the entire U4C Building Committee period from mid-May - December 2023 * Comfortable with engaging in difficult, but productive conversations * Confidently able to communicate in English The Building Committee shall consist of volunteer community members, affiliate board or staff, and Wikimedia Foundation staff. The Universal Code of Conduct has been a process strengthened by the skills and knowledge of the community and I look forward to what the U4C Building Committee creates. If you are interested in joining the Building Committee, please either [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee/Nominations|sign up on the Meta-Wiki page]], or contact ucocproject[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org by May 12, 2023. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee|Read more on Meta-Wiki]]'''. Best regards,<br /><section end="announcement-content" /> </div> [[User:Xeno (WMF)|Xeno (WMF)]] 19:01, 26 апрели 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Xeno (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=24941045 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Automatic citations based on ISBN are broken</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="message" /> Apologies if this message does not reach you in your favorite language. [[:m:User:Elitre (WMF)/ISBN|You can help translate it centrally at Meta]]. Thanks for your help. We have recently become unable to access the WorldCat API which provided the ability to generate citations using ISBN numbers. The Wikimedia Foundation's [[mw:Editing_team|Editing team]] is investigating several options to restore the functionality, but will need to disable ISBN citation generation for now. This affects citations made with the [[mw:Special:MyLanguage/Help:VisualEditor/User_guide/Citations-Full#Automatic|VisualEditor Automatic tab]], and the use of the citoid API in gadgets and user scripts, such as the autofill button on [[:en:Wikipedia:RefToolbar|refToolbar]]. Please note that all the other automatic ways of generating citations, including via URL or DOI, are still available. You can keep updated on the situation [[phab:T336298|via Phabricator]], or by reading the next issues of [[m:Tech News]]. If you know of any users or groups who rely heavily on this feature (for instance, someone who has an upcoming editathon), I'd appreciate it if you shared this update with them. [[User:Elitre (WMF)|Elitre (WMF)]], on behalf of the Editing team.<section end="message" /> </div> [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 19:45, 11 май 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Elitre (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox3&oldid=25009633 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Selection of the U4C Building Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> The next stage in the Universal Code of Conduct process is establishing a Building Committee to create the charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C). The Building Committee has been selected. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/U4C_Building_Committee|Read about the members and the work ahead on Meta-wiki]].<section end="announcement-content" /> </div> -- [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Project|UCoC Project Team]], 04:20, 27 май 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25018085 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Announcing the new Elections Committee members</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]'' :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections committee/Nominatons/2023/Announcement - new members}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Hello there, We are glad to announce [[listarchive:list/wikimedia-l@lists.wikimedia.org/message/4TALOUFPAP2VDBR27GKRVOP7IGQYU3DB/|the new members and advisors of the Elections Committee]]. The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections_committee|Elections Committee]] assists with the design and implementation of the process to select Community- and Affiliate-Selected trustees for the Wikimedia Foundation Board of Trustees. After an open nomination process, the strongest candidates spoke with the Board and four candidates were asked to join the Elections Committee. Four other candidates were asked to participate as advisors. Thank you to all the community members who submitted their names for consideration. We look forward to working with the Elections Committee in the near future. On behalf of the Wikimedia Foundation Board of Trustees,<br /><section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:00, 28 июни 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25018085 --> == MinT Machine Translation added to your Wikipedia == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{int:Hello}}! Apologies as this message is not in your language, {{int:Please help translate}} to your language. The WMF Language team has added another machine translation (MT) system for [https://en.wikipedia.org/wiki/Special:ContentTranslation Content Translation] in your Wikipedia called MinT; you can use [https://www.mediawiki.org/wiki/Content_translation/Machine_Translation/MinT MinT machine translation] when translating Wikipedia articles using the Content and Section Translation tool. The WMF Language team provides the MinT service. It is hosted in the Wikimedia Foundation Infrastructure with [https://en.wikipedia.org/wiki/Neural_machine_translation neural machine translation] models that other organizations have released with an open-source license. MinT integrates translation based on [https://ai.facebook.com/research/no-language-left-behind/ NLLB-200], [https://opus.nlpl.eu/ OpusMT], [https://ai4bharat.iitm.ac.in/indic-trans2 IndicTrans2] and [https://github.com/Softcatala/nmt-models Softcatalà]. This MT is set as optional in your Wikipedia. Still, you can choose not to use it by selecting "Start with empty paragraph" from the "Initial Translation" dropdown menu. Since MinT is hosted in the WMF Infrastructure and the models are open source, it adheres to Wikipedia's policies about attribution of rights, your privacy as a user and brand representation. You can find more information about the MinT machine translation and the models on [https://www.mediawiki.org/wiki/Content%20translation/Machine%20Translation/MinT this page]. Please note that the use of the MinT MT is not compulsory. However, we would want your community to: *use it to improve the quality of the Machine Translation service *[https://www.mediawiki.org/wiki/Talk:Content_translation provide feedback] about its quality, and '''if you prefer the MinT machine translation as default in your Wikipedia'''. We trust that introducing this MT is a good support to the Content Translation tool. Thank you! </div> [[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[User talk:UOzurumba (WMF)|баҳс]]) 22:02, 4 июли 2023 (UTC) On behalf of the WMF Language team. <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_MinT_announcement_list_2&oldid=25258883 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Review the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Announcement - Review|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/U4C Building Committee/Announcement - Review}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Hello all, I am pleased to share the next step in the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct|Universal Code of Conduct]] work. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) draft charter]] is now ready for your review. The [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal Code of Conduct/Enforcement guidelines|Enforcement Guidelines]] require a [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines#4.5_U4C_Building_Committee|Building Committee]] form to draft a charter that outlines procedures and details for a global committee to be called the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines#4._UCoC_Coordinating_Committee_(U4C)|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]]. Over the past few months, the U4C Building Committee worked together as a group to discuss and draft the U4C charter. The U4C Building Committee welcomes feedback about the draft charter now through 22 September 2023. After that date, the U4C Building Committee will revise the charter as needed and a community vote will open shortly afterward. Join the conversation during the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/U4C Building Committee#Conversation hours|conversation hours]] or on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Meta-wiki]]. Best,<br /><section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]], on behalf of the U4C Building Committee, 15:35, 28 августи 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25392152 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">== Opportunities open for the Affiliations Committee, Ombuds commission, and the Case Review Committee ==</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> <div style="margin:.2em 0 .5em;margin-{{#switch:{{PAGELANGUAGE}}|ar|arc|ary|arz|azb|bcc|bgn|ckb|bqi|dv|fa|fa-af|glk|ha-arab|he|kk-arab|kk-cn|ks|ku-arab|ms-arab|mzn|pnb|prd|ps|sd|ug|ur|ydd|yi=right|left}}:3ex;"> [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short|''You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.'']] ''<span class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments/Announcement/Short}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</span>''</div> Hi everyone! The [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee]] (AffCom), [[m:Special:MyLanguage/Ombuds_commission|Ombuds commission]] (OC), and the [[m:Special:MyLanguage/Trust_and_Safety/Case_Review_Committee|Case Review Committee]] (CRC) are looking for new members. These volunteer groups provide important structural and oversight support for the community and movement. People are encouraged to nominate themselves or encourage others they feel would contribute to these groups to apply. There is more information about the roles of the groups, the skills needed, and the opportunity to apply on the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Legal department/Committee appointments|'''Meta-wiki page''']]. On behalf of the Committee Support team,<br /><section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ~ [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 16:41, 9 октябри 2023 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25570445 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Review and comment on the 2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection rules package</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]'' :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:wiki/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Rules package review - short}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Dear all, Please review and comment on the Wikimedia Foundation Board of Trustees selection rules package from now until 29 October 2023. The selection rules package was based on older versions by the Elections Committee and will be used in the 2024 Board of Trustees selection. Providing your comments now will help them provide a smoother, better Board selection process. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|More on the Meta-wiki page]]. Best, Katie Chan <br> Chair of the Elections Committee<br /><section end="announcement-content" /> </div> 01:13, 17 октябри 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25570445 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Coming soon: Reference Previews</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="ReferencePreviewsDefault"/> [[File:Example_of_a_Reference_Preview.png|right|300px]] A new feature is coming to your wiki soon: Reference Previews are popups for references. Such popups have existed on wikis as local gadgets for many years. Now there is a central solution, available on all wikis, and consistent with the [[mw:Special:MyLanguage/Page Previews|PagePreviews feature]]. Reference Previews will be visible to everyone, including readers. If you don’t want to see them, [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Opt-out feature|you can opt out]]. If you are [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|using the gadgets]] Reference Tooltips or Navigation Popups, you won’t see Reference Previews unless you disable the gadget. Reference Previews have been a beta feature on many wikis since 2019, and a default feature on some since 2021. Deployment is planned for November 22. * [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference Previews|Help page]] * [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|Project page with more information (in English)]]. * Feedback is welcome [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews|on this talk page]]. -- For [[m:WMDE Technical Wishes|Wikimedia Deutschland’s Technical Wishes]] team, <section end="ReferencePreviewsDefault"/> </div> [[m:User:Johanna Strodt (WMDE)|Johanna Strodt (WMDE)]], 13:11, 15 ноябри 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Johanna Strodt (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&oldid=25866958 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">(New) Feature on [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:Kartographer|Kartographer]]: Adding geopoints via QID</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="Body"/>Since September 2022, it is possible to create geopoints using a QID. Many wiki contributors have asked for this feature, but it is not being used much. Therefore, we would like to remind you about it. More information can be found on the [[M:WMDE_Technical_Wishes/Geoinformation/Geopoints via QID|project page]]. If you have any comments, please let us know on the [[M:Talk:WMDE Technical Wishes/Geoinformation/Geopoints via QID|talk page]]. – Best regards, the team of Technical Wishes at Wikimedia Deutschland <section end="Body"/> </div> [[M:User:Thereza Mengs (WMDE)|Thereza Mengs (WMDE)]] 12:31, 13 Декабри 2023 (UTC) <!-- Message sent by User:Thereza Mengs (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&oldid=25955829 --> == Reusing references: Can we look over your shoulder? == ''Apologies for writing in English.'' The Technical Wishes team at Wikimedia Deutschland is planning to [[m:WMDE Technical Wishes/Reusing references|make reusing references easier]]. For our research, we are looking for wiki contributors willing to show us how they are interacting with references. * The format will be a 1-hour video call, where you would share your screen. [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ More information here]. * Interviews can be conducted in English, German or Dutch. * [[mw:WMDE_Engineering/Participate_in_UX_Activities#Compensation|Compensation is available]]. * Sessions will be held in January and February. * [https://wikimedia.sslsurvey.de/User-research-into-Reusing-References-Sign-up-Form-2024/en/ Sign up here if you are interested.] * Please note that we probably won’t be able to have sessions with everyone who is interested. Our UX researcher will try to create a good balance of wiki contributors, e.g. in terms of wiki experience, tech experience, editing preferences, gender, disability and more. If you’re a fit, she will reach out to you to schedule an appointment. We’re looking forward to seeing you, [[m:User:Thereza Mengs (WMDE)| Thereza Mengs (WMDE)]] <!-- Message sent by User:Thereza Mengs (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=WMDE_Technical_Wishes/Technical_Wishes_News_list_all_village_pumps&oldid=25956752 --> == Do you use Wikidata in Wikimedia sibling projects? Tell us about your experiences == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''Note: Apologies for cross-posting and sending in English.'' Hello, the '''[[m:WD4WMP|Wikidata for Wikimedia Projects]]''' team at Wikimedia Deutschland would like to hear about your experiences using Wikidata in the sibling projects. If you are interested in sharing your opinion and insights, please consider signing up for an interview with us in this '''[https://wikimedia.sslsurvey.de/Wikidata-for-Wikimedia-Interviews Registration form]'''.<br> ''Currently, we are only able to conduct interviews in English.'' The front page of the form has more details about what the conversation will be like, including how we would '''compensate''' you for your time. For more information, visit our ''[[m:WD4WMP/AddIssue|project issue page]]'' where you can also share your experiences in written form, without an interview.<br>We look forward to speaking with you, [[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] ([[m:User talk:Danny Benjafield (WMDE)|talk]]) 08:53, 5 January 2024 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Global_message_delivery/Targets/WD4WMP/ScreenerInvite2&oldid=26055343 --> == Feminism and Folklore 2024 == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> [[File:Feminism and Folklore 2024 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <center>''{{int:please-translate}}''</center> Dear Wiki Community, You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024]]''' writing competition from February 1, 2023, to March 31, 2023 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia. You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a generated list of suggested articles. Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project: # Create a page for the contest on the local wiki. # Set up a campaign on '''CampWiz''' tool. # Create the local list and mention the timeline and local and international prizes. # Request local admins for site notice. # Link the local page and the CampWiz link on the [[:m:Feminism and Folklore 2024/Project Page|meta project page]]. This year, the Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced two new tools to enhance support for the campaign. These tools include the '''Article List Generator by Topic''' and '''CampWiz'''. The Article List Generator by Topic enables users to identify articles on the English Wikipedia that are not present in their native language Wikipedia. Users can customize their selection criteria, and the tool will present a table showcasing the missing articles along with suggested titles. Additionally, users have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Notably, the CampWiz tool will be employed for the project for the first time, empowering users to effectively host the project with a jury. Both tools are now available for use in the campaign. [https://tools.wikilovesfolklore.org/ '''Click here to access these tools'''] Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2024|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2024/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance. We look forward to your immense coordination. Thank you and Best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2024|Feminism and Folklore 2024 International Team]]''' ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 07:26, 18 Январ 2024 (UTC) == Wiki Loves Folklore is back! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{int:please-translate}} [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Dear Wiki Community, You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024|Wiki Loves Folklore 2024]]''' an international photography contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 31st''' of March. You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&campaign=wlf_2024 submitting] them in this commons contest. You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2024/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language. Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2024|project Talk page]] if you need any assistance. '''Kind regards,''' '''Wiki loves Folklore International Team''' -- [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 07:26, 18 Январ 2024 (UTC) </div></div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=23942484 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Vote on the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting opens}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello all, I am reaching out to you today to announce that the voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) Charter is now open. Community members may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|cast their vote and provide comments about the charter via SecurePoll]] now through '''2 February 2024'''. Those of you who voiced your opinions during the development of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|UCoC Enforcement Guidelines]] will find this process familiar. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|current version of the U4C Charter]] is on Meta-wiki with translations available. Read the charter, go vote and share this note with others in your community. I can confidently say the U4C Building Committee looks forward to your participation. On behalf of the UCoC Project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:08, 19 Январ 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25853527 --> == A new feature for previewing references on your wiki == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:Page Previews and Reference Previews.png|alt=Montage of two screenshots, one showing the Reference Previews feature, and one showing the Page Previews feature|right|350x350px]] ''Apologies for writing in English. If you can translate this message, that would be much appreciated.'' Hi. As announced some weeks ago <sup>[<nowiki/>[[listarchive:list/wikitech-l@lists.wikimedia.org/thread/CNPRQE2IG5ZNAVAOHBMF4AXXRLGJE6UT/|1]]] [<nowiki/>[[m:Special:MyLanguage/Tech/News/2023/46|2]]]</sup>, Wikimedia Deutschland’s [[m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes]] team introduced [[mw:Special:MyLanguage/Help:Reference_Previews|Reference Previews]] to many wikis, including this one. This feature shows popups for references in the article text. While this new feature is already usable on your wiki, most people here are not seeing it yet because your wiki has set [[m:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Relation to gadgets|a gadget as the default]] for previewing references. We plan to remove the default flag from the gadget on your wiki soon. This means: * The new default for reference popups on your wiki will be Reference Previews. * However, if you want to keep using the gadget, you can still enable it in [[Special:Preferences#mw-prefsection-gadgets|your personal settings]]. The benefit of having Reference Previews as the default is that the user experience will be consistent across wikis and with the [[mw:Special:MyLanguage/Page_Previews|Page Previews feature]], and that the software will be easier to maintain overall. This change is planned for February 14. If you have concerns about this change, [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/ReferencePreviews#Reference Previews to become the default for previewing references on more wikis.|please let us know on this talk page]] by February 12. – Kind regards, [[m:User:Johanna Strodt (WMDE)|Johanna Strodt (WMDE)]], 09:30, 23 Январ 2024 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Johanna Strodt (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johanna_Strodt_(WMDE)/MassMessageRecipients&oldid=26116190 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Last days to vote on the Charter for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - voting reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello all, I am reaching out to you today to remind you that the voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) charter will close on '''2 February 2024'''. Community members may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|cast their vote and provide comments about the charter via SecurePoll]]. Those of you who voiced your opinions during the development of the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|UCoC Enforcement Guidelines]] will find this process familiar. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|current version of the U4C charter]] is on Meta-wiki with translations available. Read the charter, go vote and share this note with others in your community. I can confidently say the U4C Building Committee looks forward to your participation. On behalf of the UCoC Project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 17:00, 31 Январ 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=25853527 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Announcing the results of the UCoC Coordinating Committee Charter ratification vote</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:wiki/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Announcement - results}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, Thank you everyone for following the progress of the Universal Code of Conduct. I am writing to you today to announce the outcome of the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter/Voter_information|ratification vote]] on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee Charter]]. 1746 contributors voted in this ratification vote with 1249 voters supporting the Charter and 420 voters not. The ratification vote process allowed for voters to provide comments about the Charter. A report of voting statistics and a summary of voter comments will be published on Meta-wiki in the coming weeks. Please look forward to hearing about the next steps soon. On behalf of the UCoC Project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 18:24, 12 феврали 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26160150 --> == Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2024: We are back! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[File:UCDM 2024 general.jpg|180px|right]] {{int:please-translate}} Hello, dear Wikipedians!<br/> [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the forth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2024|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from 1st until 31st March 2024. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contribution in every language! The most active contesters will receive prizes.<br/> We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/UCDM 2024|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:ValentynNefedov (WMUA)|ValentynNefedov (WMUA)]] ([[:m:User talk:ValentynNefedov (WMUA)|talk]]) </div> <!-- Message sent by User:ValentynNefedov (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=26166467 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Report of the U4C Charter ratification and U4C Call for Candidates now available</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – call for candidates| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello all, I am writing to you today with two important pieces of information. First, the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter/Vote results|report of the comments from the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter ratification]] is now available. Secondly, the call for candidates for the U4C is open now through April 1, 2024. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members are invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Per the charter, there are 16 seats on the U4C: eight community-at-large seats and eight regional seats to ensure the U4C represents the diversity of the movement. Read more and submit your application on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|Meta-wiki]]. On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 16:25, 5 марти 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26276337 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Wikimedia Foundation Board of Trustees 2024 Selection</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> : ''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement| You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]]'' : ''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2024/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div>'' Dear all, This year, the term of 4 (four) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections committee|Elections Committee]] will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Board Governance Committee created a Board Selection Working Group from Trustees who cannot be candidates in the 2024 community- and affiliate-selected trustee selection process composed of Dariusz Jemielniak, Nataliia Tymkiv, Esra'a Al Shafei, Kathy Collins, and Shani Evenstein Sigalov [3]. The group is tasked with providing Board oversight for the 2024 trustee selection process, and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 2024: Call for candidates and call for questions * June 2024: Affiliates vote to shortlist 12 candidates (no shortlisting if 15 or less candidates apply) [5] * June-August 2024: Campaign period * End of August / beginning of September 2024: Two-week community voting period * October–November 2024: Background check of selected candidates * Board's Meeting in December 2024: New trustees seated Learn more about the 2024 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|this Meta-wiki page]], and make your plan. '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2024 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Election Volunteers|Meta-wiki page]]. Best regards, [[m:Special:MyLanguage/User:Pundit|Dariusz Jemielniak]] (Governance Committee Chair, Board Selection Working Group) [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2021/Results#Elected [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Minutes:2023-08-15#Governance_Committee [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] Even though the ideal number is 12 candidates for 4 open seats, the shortlisting process will be triggered if there are more than 15 candidates because the 1-3 candidates that are removed might feel ostracized and it would be a lot of work for affiliates to carry out the shortlisting process to only eliminate 1-3 candidates from the candidate list.<section end="announcement-content" /> </div> [[User:MPossoupe_(WMF)|MPossoupe_(WMF)]]19:57, 12 марти 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:MPossoupe (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26349432 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Vote now to select members of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – vote opens}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, I am writing to you to let you know the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is open now through May 9, 2024. Read the information on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility. The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 20:20, 25 апрели 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Sign up for the language community meeting on May 31st, 16:00 UTC</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="message"/>Hello all, The next language community meeting is scheduled in a few weeks - May 31st at 16:00 UTC. If you're interested, you can [https://www.mediawiki.org/w/index.php?title=Wikimedia_Language_engineering/Community_meetings#31_May_2024 sign up on this wiki page]. This is a participant-driven meeting, where we share language-specific updates related to various projects, collectively discuss technical issues related to language wikis, and work together to find possible solutions. For example, in the last meeting, the topics included the machine translation service (MinT) and the languages and models it currently supports, localization efforts from the Kiwix team, and technical challenges with numerical sorting in files used on Bengali Wikisource. Do you have any ideas for topics to share technical updates related to your project? Any problems that you would like to bring for discussion during the meeting? Do you need interpretation support from English to another language? Please reach out to me at ssethi(__AT__)wikimedia.org and [[etherpad:p/language-community-meeting-may-2024|add agenda items to the document here]]. We look forward to your participation! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 21:22, 14 май 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Feedback invited on Procedure for Sibling Project Lifecycle</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/Invitation for feedback (MM)|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle/Invitation for feedback (MM)}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' [[File:Sibling Project Lifecycle Conversation 3.png|150px|right|link=:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle]] Dear community members, The [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee]] (CAC) of the [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Board of Trustees|Wikimedia Foundation Board of Trustees]] invites you to give feedback on a '''[[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle|draft Procedure for Sibling Project Lifecycle]]'''. This draft Procedure outlines proposed steps and requirements for opening and closing Wikimedia Sibling Projects, and aims to ensure any newly approved projects are set up for success. This is separate from the procedures for opening or closing language versions of projects, which is handled by the [[:m:Special:MyLanguage/Language committee|Language Committee]] or [[m:Special:MyLanguage/Closing_projects_policy|closing projects policy]]. You can find the details on [[:m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Procedure for Sibling Project Lifecycle#Review|this page]], as well as the ways to give your feedback from today until the end of the day on '''June 23, 2024''', anywhere on Earth. You can also share information about this with the interested project communities you work with or support, and you can also help us translate the procedure into more languages, so people can join the discussions in their own language. On behalf of the CAC,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 02:26, 22 май 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Announcing the first Universal Code of Conduct Coordinating Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024/Announcement – results}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello, The scrutineers have finished reviewing the vote results. We are following up with the results of the first [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) election]]. We are pleased to announce the following individuals as regional members of the U4C, who will fulfill a two-year term: * North America (USA and Canada) ** – * Northern and Western Europe ** [[m:Special:MyLanguage/User:Ghilt|Ghilt]] * Latin America and Caribbean ** – * Central and East Europe (CEE) ** — * Sub-Saharan Africa ** – * Middle East and North Africa ** [[m:Special:MyLanguage/User:Ibrahim.ID|Ibrahim.ID]] * East, South East Asia and Pacific (ESEAP) ** [[m:Special:MyLanguage/User:0xDeadbeef|0xDeadbeef]] * South Asia ** – The following individuals are elected to be community-at-large members of the U4C, fulfilling a one-year term: * [[m:Special:MyLanguage/User:Barkeep49|Barkeep49]] * [[m:Special:MyLanguage/User:Superpes15|Superpes15]] * [[m:Special:MyLanguage/User:Civvì|Civvì]] * [[m:Special:MyLanguage/User:Luke081515|Luke081515]] * – * – * – * – Thank you again to everyone who participated in this process and much appreciation to the candidates for your leadership and dedication to the Wikimedia movement and community. Over the next few weeks, the U4C will begin meeting and planning the 2024-25 year in supporting the implementation and review of the UCoC and Enforcement Guidelines. Follow their work on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Meta-wiki]]. On behalf of the UCoC project team,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 08:15, 3 июни 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">The final text of the Wikimedia Movement Charter is now on Meta</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final draft available|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final draft available}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hi everyone, The final text of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] is now up on Meta in more than 20 languages for your reading. '''What is the Wikimedia Movement Charter?''' The Wikimedia Movement Charter is a proposed document to define roles and responsibilities for all the members and entities of the Wikimedia movement, including the creation of a new body – the Global Council – for movement governance. '''Join the Wikimedia Movement Charter “Launch Party”''' Join the [[m:Special:MyLanguage/Event:Movement Charter Launch Party|“Launch Party”]] on '''June 20, 2024''' at '''14.00-15.00 UTC''' ([https://zonestamp.toolforge.org/1718892000 your local time]). During this call, we will celebrate the release of the final Charter and present the content of the Charter. Join and learn about the Charter before casting your vote. '''Movement Charter ratification vote''' Voting will commence on SecurePoll on '''June 25, 2024''' at '''00:01 UTC''' and will conclude on '''July 9, 2024''' at '''23:59 UTC.''' You can read more about the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting|voting process, eligibility criteria, and other details]] on Meta. If you have any questions, please leave a comment on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Charter|Meta talk page]] or email the MCDC at [mailto:mcdc@wikimedia.org mcdc@wikimedia.org]. On behalf of the MCDC,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 08:45, 11 июни 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26390244 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Voting to ratify the Wikimedia Movement Charter is now open – cast your vote</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Ratification vote opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Ratification vote opens}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello everyone, The voting to ratify the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|'''Wikimedia Movement Charter''']] is now open. The Wikimedia Movement Charter is a document to define roles and responsibilities for all the members and entities of the Wikimedia movement, including the creation of a new body – the Global Council – for movement governance. The final version of the Wikimedia Movement Charter is [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|available on Meta in different languages]] and attached [https://commons.wikimedia.org/wiki/File:Wikimedia_Movement_Charter_(June_2024).pdf here in PDF format] for your reading. Voting commenced on SecurePoll on '''June 25, 2024''' at '''00:01 UTC''' and will conclude on '''July 9, 2024''' at '''23:59 UTC'''. Please read more on the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting|voter information and eligibility details]]. After reading the Charter, please [[Special:SecurePoll/vote/398|'''vote here''']] and share this note further. If you have any questions about the ratification vote, please contact the Charter Electoral Commission at [mailto:cec@wikimedia.org '''cec@wikimedia.org''']. On behalf of the CEC,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 10:52, 25 июни 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Voting to ratify the Wikimedia Movement Charter is ending soon</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final reminder|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Final reminder}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello everyone, This is a kind reminder that the voting period to ratify the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] will be closed on '''July 9, 2024''', at '''23:59 UTC'''. If you have not voted yet, please vote [[m:Special:SecurePoll/vote/398|on SecurePoll]]. On behalf of the [[m:Special:MyLanguage/Movement_Charter/Ratification/Voting#Electoral_Commission|Charter Electoral Commission]],<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 03:46, 8 июли 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">U4C Special Election - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – call for candidates|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello all, A special election has been called to fill additional vacancies on the U4C. The call for candidates phase is open from now through July 19, 2024. The [[:m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the [[:foundation:Wikimedia Foundation Universal Code of Conduct|UCoC]]. Community members are invited to submit their applications in the special election for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please review the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|U4C Charter]]. In this special election, according to [[Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter#2. Elections and Terms|chapter 2 of the U4C charter]], there are 9 seats available on the U4C: '''four''' community-at-large seats and '''five''' regional seats to ensure the U4C represents the diversity of the movement. [[Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter#5. Glossary|No more than two members of the U4C can be elected from the same home wiki]]. Therefore, candidates must not have English Wikipedia, German Wikipedia, or Italian Wikipedia as their home wiki. Read more and submit your application on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|Meta-wiki]]. In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:03, 10 июли 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Wikimedia Movement Charter ratification voting results</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Results of the ratification vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Movement Charter/Drafting Committee/Announcement - Results of the ratification vote}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello everyone, After carefully tallying both individual and affiliate votes, the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter/Ratification/Voting#Electoral Commission|Charter Electoral Commission]] is pleased to announce the final results of the Wikimedia Movement Charter voting.   As [[m:Special:MyLanguage/Talk:Movement Charter#Thank you for your participation in the Movement Charter ratification vote!|communicated]] by the Charter Electoral Commission, we reached the quorum for both Affiliate and individual votes by the time the vote closed on '''July 9, 23:59 UTC'''. We thank all 2,451 individuals and 129 Affiliate representatives who voted in the ratification process. Your votes and comments are invaluable for the future steps in Movement Strategy. The final results of the [[m:Special:MyLanguage/Movement Charter|Wikimedia Movement Charter]] ratification voting held between 25 June and 9 July 2024 are as follows: '''Individual vote:''' Out of 2,451 individuals who voted as of July 9 23:59 (UTC), 2,446 have been accepted as valid votes. Among these, '''1,710''' voted “yes”; '''623''' voted “no”; and '''113''' selected “–” (neutral). Because the neutral votes don’t count towards the total number of votes cast, 73.30% voted to approve the Charter (1710/2333), while 26.70% voted to reject the Charter (623/2333). '''Affiliates vote:''' Out of 129 Affiliates designated voters who voted as of July 9 23:59 (UTC), 129 votes are confirmed as valid votes. Among these, '''93''' voted “yes”; '''18''' voted “no”; and '''18''' selected “–” (neutral). Because the neutral votes don’t count towards the total number of votes cast, 83.78% voted to approve the Charter (93/111), while 16.22% voted to reject the Charter (18/111). '''Board of Trustees of the Wikimedia Foundation:''' The Wikimedia Foundation Board of Trustees voted '''not to ratify''' the proposed Charter during their special Board meeting on July 8, 2024. The Chair of the Wikimedia Foundation Board of Trustees, Nataliia Tymkiv, [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Board_noticeboard/Board_resolution_and_vote_on_the_proposed_Movement_Charter|shared the result of the vote, the resolution, meeting minutes and proposed next steps]].   With this, the Wikimedia Movement Charter in its current revision is '''not ratified'''. We thank you for your participation in this important moment in our movement’s governance. The Charter Electoral Commission, [[m:User:Abhinav619|Abhinav619]], [[m:User:Borschts|Borschts]], [[m:User:Iwuala Lucy|Iwuala Lucy]], [[m:User:Tochiprecious|Tochiprecious]], [[m:User:Der-Wir-Ing|Der-Wir-Ing]]<section end="announcement-content" /> </div> [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 17:52, 18 июли 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Vote now to fill vacancies of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – voting opens|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – voting opens}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, I am writing to you to let you know the voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is open now through '''August 10, 2024'''. Read the information on the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|voting page on Meta-wiki]] to learn more about voting and voter eligibility. The Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community members were invited to submit their applications for the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, please [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 02:48, 27 июли 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=26989444 --> == <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Reminder! Vote closing soon to fill vacancies of the first U4C</span> == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – reminder to vote|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement – reminder to vote}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, The voting period for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) is closing soon. It is open through 10 August 2024. Read the information on [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2024_Special_Election#Voting|the voting page on Meta-wiki to learn more about voting and voter eligibility]]. If you are eligible to vote and have not voted in this special election, it is important that you vote now. '''Why should you vote?''' The U4C is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. Community input into the committee membership is critical to the success of the UCoC. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 15:31, 6 августи 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == <span lang="en" dir="ltr">Coming soon: A new sub-referencing feature – try it!</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Sub-referencing"/> [[File:Sub-referencing reuse visual.png|{{#ifeq:{{#dir}}|ltr|right|left}}|400px]] Hello. For many years, community members have requested an easy way to re-use references with different details. Now, a MediaWiki solution is coming: The new sub-referencing feature will work for wikitext and Visual Editor and will enhance the existing reference system. You can continue to use different ways of referencing, but you will probably encounter sub-references in articles written by other users. More information on [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|the project page]]. '''We want your feedback''' to make sure this feature works well for you: * [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes/Sub-referencing#Test|Please try]] the current state of development on beta wiki and [[m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|let us know what you think]]. * [[m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing/Sign-up|Sign up here]] to get updates and/or invites to participate in user research activities. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]’s [[m:Special:MyLanguage/WMDE Technical Wishes|Technical Wishes]] team is planning to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We will reach out to creators/maintainers of tools and templates related to references beforehand. Please help us spread the message. --[[m:User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[m:User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]]) 10:36, 19 August 2024 (UTC) <section end="Sub-referencing"/> </div> <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&oldid=27309345 --> == Sign up for the language community meeting on August 30th, 15:00 UTC == Hi all, The next language community meeting is scheduled in a few weeks—on August 30th at 15:00 UTC. If you're interested in joining, you can [https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#30_August_2024 sign up on this wiki page]. This participant-driven meeting will focus on sharing language-specific updates related to various projects, discussing technical issues related to language wikis, and working together to find possible solutions. For example, in the last meeting, topics included the Language Converter, the state of language research, updates on the Incubator conversations, and technical challenges around external links not working with special characters on Bengali sites. Do you have any ideas for topics to share technical updates or discuss challenges? Please add agenda items to the document [https://etherpad.wikimedia.org/p/language-community-meeting-aug-2024 here] and reach out to ssethi(__AT__)wikimedia.org. We look forward to your participation! [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 23:19, 22 августи 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == <span lang="en" dir="ltr">Announcing the Universal Code of Conduct Coordinating Committee</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[https://lists.wikimedia.org/hyperkitty/list/board-elections@lists.wikimedia.org/thread/OKCCN2CANIH2K7DXJOL2GPVDFWL27R7C/ Original message at wikimedia-l]. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement - results|You can find this message translated into additional languages on Meta-wiki.]] [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Announcement - results}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Hello all, The scrutineers have finished reviewing the vote and the [[m:Special:MyLanguage/Elections Committee|Elections Committee]] have certified the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election/Results|results]] for the [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2024 Special Election|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) special election]]. I am pleased to announce the following individual as regional members of the U4C, who will fulfill a term until 15 June 2026: * North America (USA and Canada) ** Ajraddatz The following seats were not filled during this special election: * Latin America and Caribbean * Central and East Europe (CEE) * Sub-Saharan Africa * South Asia * The four remaining Community-At-Large seats Thank you again to everyone who participated in this process and much appreciation to the candidates for your leadership and dedication to the Wikimedia movement and community. Over the next few weeks, the U4C will begin meeting and planning the 2024-25 year in supporting the implementation and review of the UCoC and Enforcement Guidelines. You can follow their work on [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Meta-Wiki]]. On behalf of the U4C and the Elections Committee,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:RamzyM (WMF)|RamzyM (WMF)]] 14:06, 2 сентябри 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: Vote for the 2024 Board of Trustees!</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|2024 Board of Trustees election]] is now open. There are twelve (12) candidates running for four (4) seats on the Board. Learn more about the candidates by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024/Candidates|reading their statements]] and their [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Questions_for_candidates|answers to community questions]]. When you are ready, go to the [[Special:SecurePoll/vote/400|SecurePoll]] voting page to vote. '''The vote is open from September 3rd at 00:00 UTC to September 17th at 23:59 UTC'''. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Voter_eligibility_guidelines|voter eligibility page]]. Best regards, The Elections Committee and Board Selection Working Group<section end="announcement-content" /> </div> [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 12:14, 3 сентябри 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == 'Wikidata item' link is moving. Find out where... == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"><i>Apologies for cross-posting in English. Please consider translating this message.</i>{{tracked|T66315}} Hello everyone, a small change will soon be coming to the user-interface of your Wikimedia project. The [[d:Q16222597|Wikidata item]] [[w:|sitelink]] currently found under the <span style="color: #54595d;"><u>''General''</u></span> section of the '''Tools''' sidebar menu will move into the <span style="color: #54595d;"><u>''In Other Projects''</u></span> section. We would like the Wiki communities feedback so please let us know or ask questions on the [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Discussion page]] before we enable the change which can take place October 4 2024, circa 15:00 UTC+2. More information can be found on [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|the project page]].<br><br>We welcome your feedback and questions.<br> [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 18:57, 27 сентябри 2024 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=27524260 --> == <span lang="en" dir="ltr">Preliminary results of the 2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees elections</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, Thank you to everyone who participated in the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2024|2024 Wikimedia Foundation Board of Trustees election]]. Close to 6000 community members from more than 180 wiki projects have voted. The following four candidates were the most voted: # [[User:Kritzolina|Christel Steigenberger]] # [[User:Nadzik|Maciej Artur Nadzikiewicz]] # [[User:Victoria|Victoria Doronina]] # [[User:Laurentius|Lorenzo Losa]] While these candidates have been ranked through the vote, they still need to be appointed to the Board of Trustees. They need to pass a successful background check and meet the qualifications outlined in the Bylaws. New trustees will be appointed at the next Board meeting in December 2024. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2024/Results|Learn more about the results on Meta-Wiki.]] Best regards, The Elections Committee and Board Selection Working Group <section end="announcement-content" /> </div> [[User:MPossoupe_(WMF)|MPossoupe_(WMF)]] 08:26, 14 октябри 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:MPossoupe (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27183190 --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations_Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds_commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on 16 October 2024. Applications for the Affiliations Committee close on 18 November 2024, and applications for the Ombuds commission and the Case Review Committee close on 2 December 2024. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation/Legal/Committee_appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email [mailto:cst@wikimedia.org cst@wikimedia.org] with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:08, 16 октябри 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27601062 --> == 'Wikidata item' link is moving, finally. == Hello everyone, I previously wrote on the 27th September to advise that the ''Wikidata item'' sitelink will change places in the sidebar menu, moving from the '''General''' section into the '''In Other Projects''' section. The scheduled rollout date of 04.10.2024 was delayed due to a necessary request for Mobile/MinervaNeue skin. I am happy to inform that the global rollout can now proceed and will occur later today, 22.10.2024 at 15:00 UTC-2. [[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Projects/Move_Wikidata_item_link|Please let us know]] if you notice any problems or bugs after this change. There should be no need for null-edits or purging cache for the changes to occur. Kind regards, -[[m:User:Danny Benjafield (WMDE)|Danny Benjafield (WMDE)]] 11:29, 22 октябри 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_Test_List&oldid=27535421 --> == Sign up for the language community meeting on November 29th, 16:00 UTC == Hello everyone, The next language community meeting is coming up next week, on November 29th, at 16:00 UTC (Zonestamp! For your timezone <https://zonestamp.toolforge.org/1732896000>). If you're interested in joining, you can sign up on this wiki page: <https://www.mediawiki.org/wiki/Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#29_November_2024>. This participant-driven meeting will be organized by the Wikimedia Foundation’s Language Product Localization team and the Language Diversity Hub. There will be presentations on topics like developing language keyboards, the creation of the Moore Wikipedia, and the language support track at Wiki Indaba. We will also have members from the Wayuunaiki community joining us to share their experiences with the Incubator and as a new community within our movement. This meeting will have a Spanish interpretation. Looking forward to seeing you at the language community meeting! Cheers, [[User:SSethi (WMF)|Srishti]] 19:54, 21 ноябри 2024 (UTC) <!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27746256 --> ==Proposal to enable the "Contribute" entry point in Tajik Wikipedia== {{Int:Hello}} Tajik Wikipedians, Apologies as this message is not in your language. {{Int:please-translate}}. The [[mediawikiwiki:Wikimedia_Language_and_Product_Localization|WMF Language and Product Localization]] team proposes enabling an entry point called "Contribute" to your Wikipedia. The [[:bn:বিশেষ:Contribute|Contribute]] entry point is based on collaborative work with other product teams in the Wikimedia Foundation on [[mediawikiwiki:Edit_Discovery|Edit discovery]], which validated the entry point as a persistent and constant path that contributors took to discover ways to contribute content in Wikipedia. Therefore, enabling this entry point in your Wikipedia will help contributors quickly discover available tools and immediately click to start using them. This entry point is designed to be a central point for discovering contribution tools in Tajik Wikipedia. '''Who can access it''' Once it is enabled in your Wikipedia, newcomers can access the entry point automatically by just logging into their account, click on the User drop-down menu and choose the "Contribute" icon, which takes you to another menu where you will find a self-guided description of what you can do to contribute content, as shown in the image below. An option to "view contributions" is also available to access the list of your contributions. [[File:Mobile_Contribute_Page.png|Mobile Contribute Page]] [[File:Mobile_contribute_menu_(detailed).png|Mobile contribute menu (detailed)]] For experienced contributors, the Contribute icon is not automatically shown in their User drop-down menu. They will still see the "Contributions" option unless they change it to the "Contribute" manually. This feature is available in four Wikipedia (Albanian, Malayalam, Mongolian, and Tagalog). We have gotten valuable feedback that helped us improve its discoverability. Now, it is ready to be enabled in other Wikis. One major improvement was to [[phab:T369041|make the entry point optional for experienced contributors]] who still want to have the "Contributions" entry point as default.           We plan to enable it '''on mobile''' for Wikis, where the Section translation tool is enabled. In this way, we will provide a main entry point to the mobile translation dashboard, and the exposure can still be limited by targeting only the mobile platform for now. If there are no objections to having the entry point for mobile users from your community, we will enable it by 10th December 2024. We welcome your feedback and questions in this thread on our proposal to enable it here. Suppose there are no objections, we will deploy the "Contribute" entry point in your Wikipedia. We look forward to your response soon. Thank you! On behalf of the WMF Language and Product Localization team. [[Корбар:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]] ([[Баҳси корбар:UOzurumba (WMF)|баҳс]]) 04:28, 28 ноябри 2024 (UTC) == Enabling Dark mode for logged-out users in this Wikipedia == <div lang="en" dir="ltr"> {{int:Hello}} Wikipedians, Apologies, as this message is not written in your native language. {{Int:please-translate}}. The [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]] will be enabling [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Reading/Web/Accessibility_for_reading|dark mode]] here on your Wikipedia by February 2025 now that pages on your wiki have passed our checks for accessibility and other quality checks. Congratulations! The plan to enable is made possible by the diligent work of editors and other technical contributors in your community who ensured that templates, gadgets, and other parts of pages can be accessible in dark mode. Thank you all for making dark mode available for everybody! For context, the Web team has concluded work on dark mode. If, on some wikis, the option is not yet available for logged-out users, this is likely because many pages do not yet display well in dark mode. As communities make progress on this work, we enable this feature on additional wikis once per month. If you notice any issues after enabling dark mode, please create a page: <code>Reading/Web/Accessibility for reading/Reporting/xx.wikipedia.org</code> in MediaWiki ([[mediawikiwiki:Reading/Web/Accessibility_for_reading/Reporting|like these pages]]), and report the issue in the created page. Thank you! On behalf of the [[mediawikiwiki:Reading/Web|Wikimedia Foundation Web team]]. </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 22:14, 21 Январ 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_Dark_mode_deployment_list_(February_2025)&oldid=28153450 --> == Universal Code of Conduct annual review: provide your comments on the UCoC and Enforcement Guidelines == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 01:11, 24 Январ 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=27746256 --> == Feminism and Folklore 2025 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;> [[File:Feminism and Folklore 2025 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <center>''{{int:please-translate}}''</center> Dear Wiki Community, You are humbly invited to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025]]''' writing competition from February 1, 2025, to March 31, 2025 on your local Wikipedia. This year, Feminism and Folklore will focus on feminism, women's issues, and gender-focused topics for the project, with a [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore]] gender gap focus and a folk culture theme on Wikipedia. You can help Wikipedia's coverage of folklore from your area by writing or improving articles about things like folk festivals, folk dances, folk music, women and queer folklore figures, folk game athletes, women in mythology, women warriors in folklore, witches and witch hunting, fairy tales, and more. Users can help create new articles, expand or translate from a generated list of suggested articles. Organisers are requested to work on the following action items to sign up their communities for the project: # Create a page for the contest on the local wiki. # Set up a campaign on '''CampWiz''' tool. # Create the local list and mention the timeline and local and international prizes. # Request local admins for site notice. # Link the local page and the CampWiz link on the [[:m:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta project page]]. This year, the Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced two new tools to enhance support for the campaign. These tools include the '''Article List Generator by Topic''' and '''CampWiz'''. The Article List Generator by Topic enables users to identify articles on the English Wikipedia that are not present in their native language Wikipedia. Users can customize their selection criteria, and the tool will present a table showcasing the missing articles along with suggested titles. Additionally, users have the option to download the list in both CSV and wikitable formats. Notably, the CampWiz tool will be employed for the project for the first time, empowering users to effectively host the project with a jury. Both tools are now available for use in the campaign. [https://tools.wikilovesfolklore.org/ '''Click here to access these tools'''] Learn more about the contest and prizes on our [[:m:Feminism and Folklore 2025|project page]]. Feel free to contact us on our [[:m:Talk:Feminism and Folklore 2025/Project Page|meta talk page]] or by email us if you need any assistance. We look forward to your immense coordination. Thank you and Best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2025|Feminism and Folklore 2025 International Team]]''' ::::Stay connected [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> --[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 02:36, 29 Январ 2025 (UTC) == Wiki Loves Folklore is back! == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> {{int:please-translate}} [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Dear Wiki Community, You are humbly invited to participate in the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025|Wiki Loves Folklore 2025]]''' an international media contest organized on Wikimedia Commons to document folklore and intangible cultural heritage from different regions, including, folk creative activities and many more. It is held every year from the '''1st till the 31st''' of March. You can help in enriching the folklore documentation on Commons from your region by taking photos, audios, videos, and [https://commons.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:UploadWizard&campaign=wlf_2025 submitting] them in this commons contest. You can also [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Organize|organize a local contest]] in your country and support us in translating the [[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2025/Translations|project pages]] to help us spread the word in your native language. Feel free to contact us on our [[:c:Commons talk:Wiki Loves Folklore 2025|project Talk page]] if you need any assistance. '''Kind regards,''' '''Wiki loves Folklore International Team''' --[[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 02:36, 29 Январ 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=26503019 --> == Reminder: first part of the annual UCoC review closes soon == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. This is a reminder that the first phase of the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines will be closing soon. You can make suggestions for changes through [[d:Q614092|the end of day]], 3 February 2025. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. After review of the feedback, proposals for updated text will be published on Meta in March for another round of community review. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:49, 3 феврали 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28198931 --> == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Language Community Meeting (Feb 28th, 14:00 UTC) and Newsletter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone! [[File:WP20Symbols WIKI INCUBATOR.svg|right|frameless|150x150px|alt=An image symbolising multiple languages]] We’re excited to announce that the next '''Language Community Meeting''' is happening soon, '''February 28th at 14:00 UTC'''! If you’d like to join, simply sign up on the '''[[mw:Wikimedia_Language_and_Product_Localization/Community_meetings#28_February_2025|wiki page]]'''. This is a participant-driven meeting where we share updates on language-related projects, discuss technical challenges in language wikis, and collaborate on solutions. In our last meeting, we covered topics like developing language keyboards, creating the Moore Wikipedia, and updates from the language support track at Wiki Indaba. '''Got a topic to share?''' Whether it’s a technical update from your project, a challenge you need help with, or a request for interpretation support, we’d love to hear from you! Feel free to '''reply to this message''' or add agenda items to the document '''[[etherpad:p/language-community-meeting-feb-2025|here]]'''. Also, we wanted to highlight that the sixth edition of the Language & Internationalization newsletter (January 2025) is available here: [[:mw:Special:MyLanguage/Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter/2025/January]]. This newsletter provides updates from the October–December 2024 quarter on new feature development, improvements in various language-related technical projects and support efforts, details about community meetings, and ideas for contributing to projects. To stay updated, you can subscribe to the newsletter on its wiki page: [[:mw:Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter|Wikimedia Language and Product Localization/Newsletter]]. We look forward to your ideas and participation at the language community meeting, see you there! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]]</bdi> 08:29, 22 феврали 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:SSethi (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28217779 --> == Universal Code of Conduct annual review: proposed changes are available for comment == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> My apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}}. I am writing to you to let you know that [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|proposed changes]] to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct (UCoC) Enforcement Guidelines]] and [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter]] are open for review. '''[[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/Proposed_Changes|You can provide feedback on suggested changes]]''' through the [[d:Q614092|end of day]] on Tuesday, 18 March 2025. This is the second step in the annual review process, the final step will be community voting on the proposed changes. [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review|Read more information and find relevant links about the process on the UCoC annual review page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] 18:51, 7 марти 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28307738 --> == An improved dashboard for the Content Translation tool == <div lang="en" dir="ltr"> {{Int:hello}} Wikipedians, Apologies as this message is not in your language, {{Int:please-translate}}. The [[mediawikiwiki:Special:MyLanguage/Wikimedia_Language_and_Product_Localization|Language and Product Localization team]] has improved the [https://test.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:ContentTranslation&filter-type=automatic&filter-id=previous-edits&active-list=suggestions&from=en&to=es Content Translation dashboard] to create a consistent experience for all contributors using mobile and desktop devices. The improved translation dashboard allows all logged-in users of the tool to enjoy a consistent experience regardless of their type of device. With a harmonized experience, logged-in desktop users now have access to the capabilities shown in the image below. [[file:Content_Translation_new-dashboard.png|alt=|center|thumb|576x576px|Notice that in this screenshot, the new dashboard allows: Users to adjust suggestions with the "For you" and "...More" buttons to select general topics or community-created collections (like the example of Climate topic).  Also, users can use translation to create new articles (as before) and expand existing articles section by section. You can see how suggestions are provided in the new dashboard  in two groups ("Create new pages" and "Expand with new sections")-one for each activity.]] [[File:Content_Translation_dashboard_on_desktop.png|alt=|center|thumb|577x577px|In the current dashboard, you will notice that you can't adjust suggestions to select topics or community-created collections. Also, you can't expand on existing articles by translating new sections.]] We will implement [[mw:Special:MyLanguage/Content translation#Improved translation experience|this improvement]] on your wiki '''on Monday, March 17th, 2025''' and remove the current dashboard '''by May 2025'''. Please reach out with any questions concerning the dashboard in this thread. Thank you! On behalf of the Language and Product Localization team. </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:UOzurumba (WMF)|UOzurumba (WMF)]]</bdi> 02:56, 13 марти 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:UOzurumba (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:UOzurumba_(WMF)/sandbox_CX_Unified_dashboard_announcement_list_1&oldid=28382282 --> == Final proposed modifications to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter now posted == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The proposed modifications to the [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Universal_Code_of_Conduct/Enforcement_guidelines|Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines]] and the U4C Charter [[m:Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Proposed_Changes|are now on Meta-wiki for community notice]] in advance of the voting period. This final draft was developed from the previous two rounds of community review. Community members will be able to vote on these modifications starting on 17 April 2025. The vote will close on 1 May 2025, and results will be announced no later than 12 May 2025. The U4C election period, starting with a call for candidates, will open immediately following the announcement of the review results. More information will be posted on [[m:Special:MyLanguage//Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election|the wiki page for the election]] soon. Please be advised that this process will require more messages to be sent here over the next two months. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 02:04, 4 апрели 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025: Invitation == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:UCDM 2025 general.png|180px|right]] {{int:please-translate}} Hello, dear Wikipedians!<br/> [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the fifth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''14th April''' until '''16th May 2025'''. The campaign is dedicated to famous Ukrainian artists of cinema, music, literature, architecture, design, and cultural phenomena of Ukraine that are now part of world heritage. We accept contributions in every language! The most active contesters will receive prizes. If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest. <br/> We invite you to take part and help us improve the coverage of Ukrainian culture on Wikipedia in your language! Also, we plan to set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2025|banner]] to notify users of the possibility to participate in such a challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) </div> 16:11, 16 апрели 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Hide on Rosé@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == Vote now on the revised UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines ("UCoC EG") and the UCoC's Coordinating Committee Charter is open now through the end of 1 May (UTC) ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Annual_review/2025/Voter_information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review of the EG and Charter was planned and implemented by the U4C. Further information will be provided in the coming months about the review of the UCoC itself. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|talk]]) 00:35, 17 апрели 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28469465 --> == Sub-referencing: User testing == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Sub-referencing reuse visual.png|400px|right]] <small>''Apologies for writing in English, please help us by providing a translation below''</small> Hi I’m Johannes from [[:m:Wikimedia Deutschland|Wikimedia Deutschland]]'s [[:m:WMDE Technical Wishes|Technical Wishes team]]. We are making great strides with the new [[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|sub-referencing feature]] and we’d love to invite you to take part in two activities to help us move this work further: #'''Try it out and share your feedback''' #:[[:m:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing# Test the prototype|Please try]] the updated ''wikitext'' feature [https://en.wikipedia.beta.wmflabs.org/wiki/Sub-referencing on the beta wiki] and let us know what you think, either [[:m:Talk:WMDE Technical Wishes/Sub-referencing|on our talk page]] or by [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/talktotechwish booking a call] with our UX researcher. #'''Get a sneak peak and help shape the ''Visual Editor'' user designs''' #:Help us test the new design prototypes by participating in user sessions – [https://greatquestion.co/wikimediadeutschland/gxk0taud/apply sign up here to receive an invite]. We're especially hoping to speak with people from underrepresented and diverse groups. If that's you, please consider signing up! No prior or extensive editing experience is required. User sessions will start ''May 14th''. We plan to bring this feature to Wikimedia wikis later this year. We’ll reach out to wikis for piloting in time for deployments. Creators and maintainers of reference-related tools and templates will be contacted beforehand as well. Thank you very much for your support and encouragement so far in helping bring this feature to life! </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Johannes Richter (WMDE)|Johannes Richter (WMDE)]] ([[User talk:Johannes Richter (WMDE)|talk]])</bdi> 15:04, 28 апрели 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Johannes Richter (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johannes_Richter_(WMDE)/Sub-referencing/massmessage_list&oldid=28628657 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote on proposed modifications to the UCoC Enforcement Guidelines and U4C Charter</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The voting period for the revisions to the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and U4C Charter closes on 1 May 2025 at 23:59 UTC ([https://zonestamp.toolforge.org/1746162000 find in your time zone]). [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025/Voter information|Read the information on how to participate and read over the proposal before voting]] on the UCoC page on Meta-wiki. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)]] is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, you may [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|review the U4C Charter]]. Please share this message with members of your community in your language, as appropriate, so they can participate as well. In cooperation with the U4C -- <section end="announcement-content" /> </div> <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 03:41, 29 апрели 2025 (UTC)</div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == <span lang="en" dir="ltr">Call for Candidates for the Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C)</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> The results of voting on the Universal Code of Conduct Enforcement Guidelines and Universal Code of Conduct Coordinating Committee (U4C) Charter is [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2025#Results|available on Meta-wiki]]. You may now [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025/Candidates|submit your candidacy to serve on the U4C]] through 29 May 2025 at 12:00 UTC. Information about [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|eligibility, process, and the timeline are on Meta-wiki]]. Voting on candidates will open on 1 June 2025 and run for two weeks, closing on 15 June 2025 at 12:00 UTC. If you have any questions, you can ask on [[m:Talk:Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Election/2025|the discussion page for the election]]. -- in cooperation with the U4C, </div><section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User_talk:Keegan (WMF)|баҳс]])</bdi> 22:07, 15 май 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == RfC ongoing regarding Abstract Wikipedia (and your project) == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> ''(Apologies for posting in English, if this is not your first language)'' Hello all! We opened a discussion on Meta about a very delicate issue for the development of [[:m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia|Abstract Wikipedia]]: where to store the abstract content that will be developed through functions from Wikifunctions and data from Wikidata. Since some of the hypothesis involve your project, we wanted to hear your thoughts too. We want to make the decision process clear: we do not yet know which option we want to use, which is why we are consulting here. We will take the arguments from the Wikimedia communities into account, and we want to consult with the different communities and hear arguments that will help us with the decision. The decision will be made and communicated after the consultation period by the Foundation. You can read the various hypothesis and have your say at [[:m:Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content|Abstract Wikipedia/Location of Abstract Content]]. Thank you in advance! -- [[User:Sannita (WMF)|Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|<span class="signature-talk">{{int:Talkpagelinktext}}</span>]]) 15:27, 22 май 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=28768453 --> :Taken into account by the community [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 05:38, 23 май 2025 (UTC) == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 Selection & Call for Questions</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Selection announcement}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]'' Dear all, This year, the term of 2 (two) Community- and Affiliate-selected Trustees on the Wikimedia Foundation Board of Trustees will come to an end [1]. The Board invites the whole movement to participate in this year’s selection process and vote to fill those seats. The Elections Committee will oversee this process with support from Foundation staff [2]. The Governance Committee, composed of trustees who are not candidates in the 2025 community-and-affiliate-selected trustee selection process (Raju Narisetti, Shani Evenstein Sigalov, Lorenzo Losa, Kathy Collins, Victoria Doronina and Esra’a Al Shafei) [3], is tasked with providing Board oversight for the 2025 trustee selection process and for keeping the Board informed. More details on the roles of the Elections Committee, Board, and staff are here [4]. Here are the key planned dates: * May 22 – June 5: Announcement (this communication) and call for questions period [6] * June 17 – July 1, 2025: Call for candidates * July 2025: If needed, affiliates vote to shortlist candidates if more than 10 apply [5] * August 2025: Campaign period * August – September 2025: Two-week community voting period * October – November 2025: Background check of selected candidates * Board’s Meeting in December 2025: New trustees seated Learn more about the 2025 selection process - including the detailed timeline, the candidacy process, the campaign rules, and the voter eligibility criteria - on this Meta-wiki page [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025|[link]]]. '''Call for Questions''' In each selection process, the community has the opportunity to submit questions for the Board of Trustees candidates to answer. The Election Committee selects questions from the list developed by the community for the candidates to answer. Candidates must answer all the required questions in the application in order to be eligible; otherwise their application will be disqualified. This year, the Election Committee will select 5 questions for the candidates to answer. The selected questions may be a combination of what’s been submitted from the community, if they’re alike or related. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates|[link]]] '''Election Volunteers''' Another way to be involved with the 2025 selection process is to be an Election Volunteer. Election Volunteers are a bridge between the Elections Committee and their respective community. They help ensure their community is represented and mobilize them to vote. Learn more about the program and how to join on this Meta-wiki page [[m:Wikimedia_Foundation_elections/2025/Election_volunteers|[link].]] Thank you! [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2022/Results [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Committee:Elections_Committee_Charter [3] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Resolution:Committee_Membership,_December_2024 [4] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections_committee/Roles [5] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/FAQ [6] https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Questions_for_candidates Best regards, Victoria Doronina Board Liaison to the Elections Committee Governance Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 03:08, 28 май 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28618011 --> == <span lang="en" dir="ltr"> Upcoming Deployment of the CampaignEvents Extension</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Hello everyone, ''(Apologies for posting in English if English is not your first language. Please help translate to your language.)'' The Campaigns Product Team is planning a global deployment of the '''[[:mw:Help:Extension:CampaignEvents|CampaignEvents extension]]''' to all Wikipedias, including this wiki, during the '''week of June 23rd'''. This extension is designed to help organizers plan and manage events, WikiProjects, and other on-wiki collaborations - and to make these efforts more discoverable. The three main features of this extension are: * '''[[:m:Event_Center/Registration|Event Registration]]''': A simple way to sign up for events on the wiki. * '''[[:m:CampaignEvents/Collaboration_list|Collaboration List]]''': A global list of events and a local list of WikiProjects, accessible at '''[[:m:Special:AllEvents|Special:AllEvents]]'''. * '''[[:m:Campaigns/Foundation_Product_Team/Invitation_list|Invitation Lists]]''': A tool to help organizers find editors who might want to join, based on their past contributions. '''Note''': The extension comes with a new user right called '''"Event Organizer"''', which will be managed by administrators on this wiki. Organizer tools like Event Registration and Invitation Lists will only work if someone is granted this right. The Collaboration List is available to everyone immediately after deployment. The extension is already live on several wikis, including '''Meta, Wikidata, English Wikipedia''', and more ( [[m:CampaignEvents/Deployment_status#Current_Deployment_Status_for_CampaignEvents_extension| See the full deployment list]]) If you have any questions, concerns, or feedback, please feel free to share them on the [[m:Talk:CampaignEvents| extension talkpage]]. We’d love to hear from you before the rollout. Thank you! <section end="message"/> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[User:Udehb-WMF|Udehb-WMF]] ([[User talk:Udehb-WMF|баҳс]]) 16:47, 29 май 2025 (UTC)</bdi> <!-- Message sent by User:Udehb-WMF@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Udehb-WMF/sandbox/deployment_audience&oldid=28803829 --> == Vote now in the 2025 U4C Election == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{Int:Please-translate}} Eligible voters are asked to participate in the 2025 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2025|2025 Election information page]]. The vote closes on 17 June 2025 at [https://zonestamp.toolforge.org/1750161600 12:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 1 July 2025. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 23:01, 13 июни 2025 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28848819 --> == <span lang="en" dir="ltr">Wikimedia Foundation Board of Trustees 2025 - Call for Candidates</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> :''<div class="plainlinks">[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates|{{int:interlanguage-link-mul}}]] • [https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Special:Translate&group=page-{{urlencode:Wikimedia Foundation elections/2025/Announcement/Call for candidates}}&language=&action=page&filter= {{int:please-translate}}]</div> Hello all, The [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|call for candidates for the 2025 Wikimedia Foundation Board of Trustees selection is now open]] from June 17, 2025 – July 2, 2025 at 11:59 UTC [1]. The Board of Trustees oversees the Wikimedia Foundation's work, and each Trustee serves a three-year term [2]. This is a volunteer position. This year, the Wikimedia community will vote in late August through September 2025 to fill two (2) seats on the Foundation Board. Could you – or someone you know – be a good fit to join the Wikimedia Foundation's Board of Trustees? [3] Learn more about what it takes to stand for these leadership positions and how to submit your candidacy on [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidate application|this Meta-wiki page]] or encourage someone else to run in this year's election. Best regards, Abhishek Suryawanshi<br /> Chair of the Elections Committee On behalf of the Elections Committee and Governance Committee [1] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Call_for_candidates [2] https://foundation.wikimedia.org/wiki/Legal:Bylaws#(B)_Term. [3] https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_elections/2025/Resources_for_candidates<section end="announcement-content" /> </div> [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 17:44, 17 июни 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=28866958 --> == <span lang="en" dir="ltr">Sister Projects Task Force reviews Wikispore and Wikinews</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="message"/> Dear Wikimedia Community, The [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee|Community Affairs Committee (CAC)]] of the Wikimedia Foundation Board of Trustees assigned [[m:Wikimedia Foundation Community Affairs Committee/Sister Projects Task Force|the Sister Projects Task Force (SPTF)]] to update and implement a procedure for assessing the lifecycle of Sister Projects – wiki [[m:Wikimedia projects|projects supported by Wikimedia Foundation (WMF)]]. A vision of relevant, accessible, and impactful free knowledge has always guided the Wikimedia Movement. As the ecosystem of Wikimedia projects continues to evolve, it is crucial that we periodically review existing projects to ensure they still align with our goals and community capacity. Despite their noble intent, some projects may no longer effectively serve their original purpose. '''Reviewing such projects is not about giving up – it's about responsible stewardship of shared resources'''. Volunteer time, staff support, infrastructure, and community attention are finite, and the non-technical costs tend to grow significantly as our ecosystem has entered a different age of the internet than the one we were founded in. Supporting inactive projects or projects that didn't meet our ambitions can unintentionally divert these resources from areas with more potential impact. Moreover, maintaining projects that no longer reflect the quality and reliability of the Wikimedia name stands for, involves a reputational risk. An abandoned or less reliable project affects trust in the Wikimedia movement. Lastly, '''failing to sunset or reimagine projects that are no longer working can make it much harder to start new ones'''. When the community feels bound to every past decision – no matter how outdated – we risk stagnation. A healthy ecosystem must allow for evolution, adaptation, and, when necessary, letting go. If we create the expectation that every project must exist indefinitely, we limit our ability to experiment and innovate. Because of this, SPTF reviewed two requests concerning the lifecycle of the Sister Projects to work through and demonstrate the review process. We chose Wikispore as a case study for a possible new Sister Project opening and Wikinews as a case study for a review of an existing project. Preliminary findings were discussed with the CAC, and a community consultation on both proposals was recommended. === Wikispore === The [[m:Wikispore|application to consider Wikispore]] was submitted in 2019. SPTF decided to review this request in more depth because rather than being concentrated on a specific topic, as most of the proposals for the new Sister Projects are, Wikispore has the potential to nurture multiple start-up Sister Projects. After careful consideration, the SPTF has decided '''not to recommend''' Wikispore as a Wikimedia Sister Project. Considering the current activity level, the current arrangement allows '''better flexibility''' and experimentation while WMF provides core infrastructural support. We acknowledge the initiative's potential and seek community input on what would constitute a sufficient level of activity and engagement to reconsider its status in the future. As part of the process, we shared the decision with the Wikispore community and invited one of its leaders, Pharos, to an SPTF meeting. Currently, we especially invite feedback on measurable criteria indicating the project's readiness, such as contributor numbers, content volume, and sustained community support. This would clarify the criteria sufficient for opening a new Sister Project, including possible future Wikispore re-application. However, the numbers will always be a guide because any number can be gamed. === Wikinews === We chose to review Wikinews among existing Sister Projects because it is the one for which we have observed the highest level of concern in multiple ways. Since the SPTF was convened in 2023, its members have asked for the community's opinions during conferences and community calls about Sister Projects that did not fulfil their promise in the Wikimedia movement.[https://commons.wikimedia.org/wiki/File:WCNA_2024._Sister_Projects_-_opening%3F_closing%3F_merging%3F_splitting%3F.pdf <nowiki>[1]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/Wikimedia_Foundation_Community_Affairs_Committee/Sister_Projects_Task_Force#Wikimania_2023_session_%22Sister_Projects:_past,_present_and_the_glorious_future%22 <nowiki>[2]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[3]</nowiki>] Wikinews was the leading candidate for an evaluation because people from multiple language communities proposed it. Additionally, by most measures, it is the least active Sister Project, with the greatest drop in activity over the years. While the Language Committee routinely opens and closes language versions of the Sister Projects in small languages, there has never been a valid proposal to close Wikipedia in major languages or any project in English. This is not true for Wikinews, where there was a proposal to close English Wikinews, which gained some traction but did not result in any action[https://meta.wikimedia.org/wiki/Proposals_for_closing_projects/Closure_of_English_Wikinews <nowiki>[4]</nowiki>][https://meta.wikimedia.org/wiki/WikiConvention_francophone/2024/Programme/Quelle_proc%C3%A9dure_pour_ouvrir_ou_fermer_un_projet_%3F <nowiki>[5]</nowiki>, see section 5] as well as a draft proposal to close all languages of Wikinews[https://meta.wikimedia.org/wiki/Talk:Proposals_for_closing_projects/Archive_2#Close_Wikinews_completely,_all_languages? <nowiki>[6]</nowiki>]. [[:c:File:Sister Projects Taskforce Wikinews review 2024.pdf|Initial metrics]] compiled by WMF staff also support the community's concerns about Wikinews. Based on this report, SPTF recommends a community reevaluation of Wikinews. We conclude that its current structure and activity levels are the lowest among the existing sister projects. SPTF also recommends pausing the opening of new language editions while the consultation runs. SPTF brings this analysis to a discussion and welcomes discussions of alternative outcomes, including potential restructuring efforts or integration with other Wikimedia initiatives. '''Options''' mentioned so far (which might be applied to just low-activity languages or all languages) include but are not limited to: *Restructure how Wikinews works and is linked to other current events efforts on the projects, *Merge the content of Wikinews into the relevant language Wikipedias, possibly in a new namespace, *Merge content into compatibly licensed external projects, *Archive Wikinews projects. Your insights and perspectives are invaluable in shaping the future of these projects. We encourage all interested community members to share their thoughts on the relevant discussion pages or through other designated feedback channels. === Feedback and next steps === We'd be grateful if you want to take part in a conversation on the future of these projects and the review process. We are setting up two different project pages: [[m:Public consultation about Wikispore|Public consultation about Wikispore]] and [[m:Public consultation about Wikinews|Public consultation about Wikinews]]. Please participate between 27 June 2025 and 27 July 2025, after which we will summarize the discussion to move forward. You can write in your own language. I will also host a community conversation 16th July Wednesday 11.00 UTC and 17th July Thursday 17.00 UTC (call links to follow shortly) and will be around at Wikimania for more discussions. <section end="message"/> </div> -- [[User:Victoria|Victoria]] on behalf of the Sister Project Task Force, 20:57, 27 июни 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Johan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Johan_(WMF)/Sister_project_MassMassage_on_behalf_of_Victoria/Target_list&oldid=28911188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Temporary accounts will be rolled out soon</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="body"/> Hello, we are the Wikimedia Foundation [[mw:Special:MyLanguage/Product Safety and Integrity|Product Safety and Integrity]] team. We would like to announce that '''we plan to enable [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts|temporary accounts]] for this wiki in the week of September 1'''. Temporary accounts are successfully live on 30 wikis, including many large ones like German, Japanese, and French. The change they bring is especially relevant to logged-out editors, who this feature is designed to protect. But it is also relevant to community members like mentors, patrollers, and admins – anyone who reverts edits, blocks users, or otherwise interacts with logged-out editors as part of keeping the wikis safe and accurate. '''Why we are building temporary accounts''' Our wikis should be safer to edit by default for logged-out editors. Temporary accounts allow people to continue editing the wikis without creating an account, while avoiding publicly tying their edits to their IP address. We believe this is in the best interest of our logged-out editors, who make valuable contributions to the wikis and who may later create accounts and grow our community of editors, admins, and other roles. Even though the wikis do warn logged-out editors that their IP address will be associated with their edit, many people may not understand what an IP address is, or that it could be used to connect them to other information about them in ways they might not expect. Additionally, our moderation software and tools rely too heavily on network origin (IP addresses) to identify users and patterns of activity, especially as IP addresses themselves are becoming less stable as identifiers. Temporary accounts allow for more precise interactions with logged-out editors, including more precise blocks, and can help limit how often we unintentionally end up blocking good-faith users who use the same IP addresses as bad-faith users. '''How temporary accounts work''' [[File:Temporary account banner and empty talk page.png|thumb]] Any time a logged-out user publishes an edit on this wiki, a cookie will be set in this user's browser, and a temporary account tied with this cookie will be automatically created. This account's name will follow the pattern: <code dir=ltr>~2025-12345-67</code> (a tilde, current year, a number). On pages like Recent Changes or page history, this name will be displayed. The cookie will expire 90 days after its creation. As long as it exists, all edits made from this device will be attributed to this temporary account. It will be the same account even if the IP address changes, unless the user clears their cookies or uses a different device or web browser. A record of the IP address used at the time of each edit will be stored for 90 days after the edit. However, only some logged-in users will be able to see it. '''What does this mean for different groups of users?''' '''For logged-out editors''' * This increases privacy: currently, if you do not use a registered account to edit, then everybody can see the IP address for the edits you made, even after 90 days. That will no longer be possible on this wiki. * If you use a temporary account to edit from different locations in the last 90 days (for example at home and at a coffee shop), the edit history and the IP addresses for all those locations will now be recorded together, for the same temporary account. Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the relevant requirements]] will be able to view this data. If this creates any personal security concerns for you, please contact talktohumanrights at wikimedia.org for advice. '''For community members interacting with logged-out editors''' * A temporary account is uniquely linked to a device. In comparison, an IP address can be shared with different devices and people (for example, different people at school or at work might have the same IP address). * Compared to the current situation, it will be safer to assume that a temporary user's talk page belongs to only one person, and messages left there will be read by them. As you can see in the screenshot, temporary account users will receive notifications. It will also be possible to thank them for their edits, ping them in discussions, and invite them to get more involved in the community. '''For users who use IP address data to moderate and maintain the wiki''' * '''For patrollers''' who track persistent abusers, investigate violations of policies, etc.: Users who [[foundation:Special:MyLanguage/Policy:Access_to_temporary_account_IP_addresses|meet the requirements]] will be able to reveal temporary users' IP addresses and all contributions made by temporary accounts from a specific IP address or range ([[Special:IPContributions]]). They will also have access to useful information about the IP addresses thanks to the [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/IP Info|IP Info]] feature. Many other pieces of software have been built or adjusted to work with temporary accounts, including AbuseFilter, global blocks, Global User Contributions, and more. (For information for volunteer developers on how to update the code of your tools – see the last part of the message.) * '''For admins blocking logged-out editors''': ** It will be possible to block many abusers by just blocking their temporary accounts. A blocked person won't be able to create new temporary accounts quickly if the admin selects the [[mw:Special:MyLanguage/Autoblock|autoblock]] option. ** It will still be possible to block an IP address or IP range. * Temporary accounts will not be retroactively applied to contributions made before the deployment. On Special:Contributions, you will be able to see existing IP user contributions, but not new contributions made by temporary accounts on that IP address. Instead, you should use Special:IPContributions for this. '''Our requests for you, and next steps''' * If you know of any tools, bots, gadgets etc. using data about IP addresses or being available for logged-out users, you may want to test if they work on [[testwiki:Main_Page|testwiki]] or [[test2wiki:Main_Page|test2wiki]]. If you are a volunteer developer, [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers|read our documentation for developers]], and in particular, the section on [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/For developers#How should I update my code?|how your code might need to be updated]]. * If you want to test the temporary account experience, for example just to check what it feels like, go to testwiki or test2wiki and edit without logging in. * Tell us if you know of any difficulties that need to be addressed. We will try to help, and if we are not able, we will consider the available options. * Look at our [[m:Meta:Babel#Temporary_Accounts:_access_to_IP_addresses_and_next_steps|previous message]] about requirements for users without extended rights who may need access to IP addresses. To learn more about the project, check out [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/FAQ|our FAQ]] – you will find many useful answers there. You may also [[mw:Special:MyLanguage/Trust and Safety Product/Temporary Accounts/Updates|look at the updates]] (we have just posted one) and [[mw:Newsletter:Product Safety and Integrity|subscribe to our new newsletter]]. If you'd like to talk to me (Szymon) off-wiki, you will find me on Discord and Telegram. Thank you!<section end="body" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[m:user:NKohli (WMF)|NKohli (WMF)]], [[m:user:SGrabarczuk (WMF)|SGrabarczuk (WMF)]]</bdi> 21:36, 26 августи 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Quiddity (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Quiddity_(WMF)/sandbox6&oldid=29181713 --> == <span lang="en" dir="ltr">Have your say: vote for the 2025 Board of Trustees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Hello all, The voting period for the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025|2025 Board of Trustees election]] is now open. Candidates are running for two (2) seats on the Board. To check your voter eligibility, please visit the [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Voter eligibility guidelines|voter eligibility page]]. Learn more about them by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation elections/2025/Candidates|reading their application statements and watch their candidacy videos]]. When you are ready, go to the [[m:Special:SecurePoll/vote/405|SecurePoll voting page to vote]]. '''The vote is open from October 8 at 00:00 UTC to October 22 at 23:59 UTC.''' Best regards, Abhishek Suryawanshi<br />Chair, Elections Committee<section end="announcement-content" /> </div> [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 04:48, 9 октябри 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:RamzyM (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29360896 --> == <span lang="en" dir="ltr">Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function1"/> {{int:Hello}}. Please help pick a name for the new Abstract Wikipedia wiki project. This project will be a wiki that will enable users to combine functions from [[:f:|Wikifunctions]] and data from Wikidata in order to generate natural language sentences in any supported languages. These sentences can then be used by any Wikipedia (or elsewhere). There will be two rounds of voting, each followed by legal review of candidates, with votes beginning on 20 October and 17 November 2025. Our goal is to have a final project name selected on mid-December 2025. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function1"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 11:43, 20 октябри 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29432175 --> == <span lang="en" dir="ltr">Seeking volunteers to join several of the movement’s committees</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Each year, typically from October through December, several of the movement’s committees seek new volunteers. Read more about the committees on their Meta-wiki pages: * [[m:Special:MyLanguage/Affiliations Committee|Affiliations Committee (AffCom)]] * [[m:Special:MyLanguage/Ombuds commission|Ombuds commission (OC)]] * [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Community Resilience and Sustainability/Trust and Safety/Case Review Committee|Case Review Committee (CRC)]] Applications for the committees open on October 30, 2025. Applications for the Affiliations Committee, Ombuds commission and the Case Review Committee close on December 11, 2025. Learn how to apply by [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Legal/Committee appointments|visiting the appointment page on Meta-wiki]]. Post to the talk page or email cst[[File:At sign.svg|16x16px|link=|(_AT_)]]wikimedia.org with any questions you may have. For the Committee Support team, <section end="announcement-content" /> </div> -[[m:User:MKaur (WMF)| MKaur (WMF)]] 14:13, 30 октябри 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:MKaur (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29517125 --> == <span lang="en" dir="ltr">Reminder: Help us decide the name of the new Abstract Wikipedia project</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="function2"/> {{int:Hello}}. Reminder: Please help to choose name for the new Abstract Wikipedia wiki project. The finalist vote starts today. The finalists for the name are: <span lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr">Abstract Wikipedia, Multilingual Wikipedia, Wikiabstracts, Wikigenerator, Proto-Wiki</span>. If you would like to participate, then '''[[m:Special:MyLanguage/Abstract Wikipedia/Abstract Wikipedia naming contest|please learn more and vote now]]''' at meta-wiki. {{Int:Feedback-thanks-title}} <section end="function2"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 14:22, 20 ноябри 2025 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29583860 --> == Feminism and Folklore 2026 starts soon == <div style="border:8px maroon ridge;padding:6px;"> [[File:Feminism and Folklore 2026 logo.svg|centre|550px|frameless]] ::<div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> ;Invitation to Organize Feminism and Folklore 2026 Dear Wiki Community, We are pleased to invite Wikimedia communities, affiliates, and independent contributors to organize the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026]]''' writing competition on your local Wikipedia. The international campaign will run from '''1 February to 31 March 2026''' and aims to improve coverage of feminism, women’s histories, gender-related topics, and folk culture across Wikipedia projects. ;About the Campaign '''Feminism and Folklore''' is a global writing initiative that complements the '''[[:c:Commons:Wiki Loves Folklore 2026|Wiki Loves Folklore]]''' photography competition. While Wiki Loves Folklore focuses on visual documentation, this writing campaign addresses the '''gender gap on Wikipedia''' by improving encyclopedic content related to folk culture and marginalized voices. ;What Can Participants Write About? Communities can contribute by creating, expanding, or translating articles related to: * Folk festivals, rituals, and celebrations * Folk dances, music, and traditional performances * Women and queer figures in folklore * Women in mythology and oral traditions * Women warriors, witches, and witch-hunting narratives * Fairy tales, folk stories, and legends * Folk games, sports, and cultural practices Participants may work from curated article lists or generate new article suggestions using campaign tools. ;How to Sign Up as an Organizer Organizers are requested to complete the following steps to register their community: # Create a local project page on your wiki [[:m:Feminism and Folklore/Sample|(see sample)]] # Set up the campaign using the '''CampWiz''' tool # Prepare a local article list and clearly mention: #* Campaign timeline #* Local and international prizes # Request a site notice from local administrators [[:mr:Template:SN-FNF|(see sample)]] # Add your local project page and CampWiz link to the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta project page]]''' ;Campaign Tools The Wiki Loves Folklore Tech Team has introduced tools to support organizers and participants: * '''Article List Generator by Topic''' – Helps identify articles available on English Wikipedia but missing in your local language Wikipedia. The tool allows customized filters and provides downloadable article lists in CSV and wikitable formats. * '''CampWiz''' – Enables communities to manage writing campaigns effectively, including jury-based evaluation. This will be the third year CampWiz is officially used for Feminism and Folklore. Both tools are now available for use in the campaign. '''[https://tools.wikilovesfolklore.org/ Click here to access the tools]''' ;Learn More & Get Support For detailed information about rules, timelines, and prizes, please visit the '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 project page]]'''. If you have any questions or need assistance, feel free to reach out via: * '''[[:m:Talk:Feminism and Folklore 2026/Project Page|Meta talk page]]''' * Email us using details on the contact page. ;Join Us We look forward to your collaboration and coordination in making Feminism and Folklore 2026 a meaningful and impactful campaign for closing gender gaps and enriching folk culture content on Wikipedia. Thank you and best wishes, '''[[:m:Feminism and Folklore 2026|Feminism and Folklore 2026 International Team]]''' ---- ''Stay connected:'' [[File:B&W Facebook icon.png|link=https://www.facebook.com/feminismandfolklore/|30x30px]]&nbsp; [[File:B&W Twitter icon.png|link=https://twitter.com/wikifolklore|30x30px]] </div></div> == Invitation to Host Wiki Loves Folklore 2026 in Your Country == <div lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> <div style="text-align: center; width: 100%;">''{{int:please-translate}}''</div> [[File:Wiki Loves Folklore Logo.svg|right|150px|frameless]] Hello everyone, We are delighted to invite Wikimedia affiliates, user groups, and community organizations worldwide to participate in '''Wiki Loves Folklore 2026''', an international initiative dedicated to documenting and celebrating folk culture across the globe. ;About Wiki Loves Folklore '''Wiki Loves Folklore''' is an annual international photography competition hosted on Wikimedia Commons. The campaign runs from '''1 February to 31 March 2026''' and encourages photographers, cultural enthusiasts, and community members to contribute photographs that highlight: * Folk traditions and rituals * Cultural festivals and celebrations * Traditional attire and crafts * Performing arts, music, and dance * Everyday practices rooted in folk heritage Through this campaign, we aim to preserve and promote diverse folk cultures and make them freely accessible to the world. [[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026|Project page on Wikimedia Commons]] ; Host a Local Edition As we celebrate the '''eight edition''' of Wiki Loves Folklore, we warmly invite communities to organize a local edition in their country or region. Hosting a local campaign is a great opportunity to: * Increase visibility of your region’s folk culture * Engage new contributors in your community * Enrich Wikimedia Commons with high-quality cultural content '''[[:c:Commons:Wiki_Loves_Folklore_2026/Organize|Sign up to organize]]:''' If your team prefers to organize the competition in ''either February or March only'', please feel free to let us know. If you are unable to organize, we encourage you to share this opportunity with other interested groups or organizations in your region. ;Get in Touch If you have any questions, need support, or would like to explore collaboration opportunities, please feel free to contact us via: * The project Talk pages * Email: '''support@wikilovesfolklore.org''' We are also happy to connect via an online meeting if your team would like to discuss planning or coordination in more detail. Warm regards, '''The Wiki Loves Folklore International Team''' </div> [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 13:21, 18 Январ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Tiven2240@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery/Wikipedia&oldid=29228188 --> == <span lang="en" dir="ltr">Annual review of the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> I am writing to you to let you know the annual review period for the Universal Code of Conduct and Enforcement Guidelines is open now. You can make suggestions for changes through 9 February 2026. This is the first step of several to be taken for the annual review. [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Annual review/2026|Read more information and find a conversation to join on the UCoC page on Meta]]. The [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] (U4C) is a global group dedicated to providing an equitable and consistent implementation of the UCoC. This annual review was planned and implemented by the U4C. For more information and the responsibilities of the U4C, [[m:Special:MyLanguage/Universal Code of Conduct/Coordinating Committee/Charter|you may review the U4C Charter]]. Please share this information with other members in your community wherever else might be appropriate. -- In cooperation with the U4C, [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]])<section end="announcement-content" /> </div> 21:02, 19 Январ 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=29905753 --> == Join the sixth Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia! == <div lang="en" dir="ltr"> [[File:Ukraine’s Cultural Diplomacy Month on Wikipedia 2026.png|right|250px|thumb|link=https://meta.wikimedia.org/wiki/Ukraine%27s_Cultural_Diplomacy_Month_2026|Join our campaign!]] {{int:please-translate}} Dear Wikipedians! [[:m:Special:MyLanguage/Wikimedia Ukraine|Wikimedia Ukraine]], in cooperation with the [[:en:Ministry of Foreign Affairs of Ukraine|MFA of Ukraine]] and [[:en:Ukrainian Institute|Ukrainian Institute]], has launched the sixth edition of writing challenge "'''[[:m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Ukraine's Cultural Diplomacy Month]]'''", which lasts from '''1st April''' until '''30th April 2026'''. The initiative aims to promote knowledge about Ukrainian culture abroad by creating and improving Wikipedia articles in multiple languages. This year marks the sixth edition of the campaign, which will focus on contemporary culture, making today’s artistic voices and practices more visible to international audiences. 🧩'''How to participate?''' Choose an article from the suggested list → Write an article in your language, or improve an existing one according to the rules → Add your contribution to the contest page and calculate your points → Win prizes and receive a certificate of participation → Become a promoter of truthful knowledge about Ukraine. 🧩'''[[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|Check our main page for more information]]'''. '''If you are interested in coordinating long-term community engagement for the campaign and becoming a local ambassador, we would love to hear from you! Please let us know your interest.''' If not, then we encourage you to translate the [[m:Special:MyLanguage/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|landing page of the contest]] and [https://meta.wikimedia.org/wiki/Special:MessageGroupStats?group=Centralnotice-tgroup-UCDM2026banner&messages=&language=en&x=D banner] into your own language. Also, we set up a [[:m:CentralNotice/Request/Ukraine's Cultural Diplomacy Month 2026|banner]] to notify users of the possibility to participate in this challenge! [[:m:User:OlesiaLukaniuk (WMUA)|OlesiaLukaniuk (WMUA)]] ([[:m:User talk:OlesiaLukaniuk (WMUA)|talk]]) 04:35, 1 April 2026 (UTC) </div> <!-- Message sent by User:OlesiaLukaniuk (WMUA)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:OlesiaLukaniuk_(WMUA)/list_of_wikis&oldid=28552112 --> == <span lang="en" dir="ltr">Migration to Parsoid</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> <em>[[m:Special:MyLanguage/Wikimedia Foundation/Product and Technology/Parsoid Read Views/Read View Announcement|Read this in another language]]</em> Hello everyone! I am glad to inform you that as the next step in the [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification|Parser Unification]] project, Parsoid will soon be turned on as the default article renderer on your wiki. We are gradually increasing the number of wikis using Parsoid, with the intention of making it the default wikitext parser for MediaWiki's next long-term support release. This will make our wikis more reliable and consistent for editors, readers, and tools to use, as well as making the development of future wikitext features easier. If this disrupts your workflow, don’t worry! You can still opt out through a user preference or turn Parsoid off on the current page using the Tools submenu, as described in the [[mw:Special:MyLanguage/Help:Extension:ParserMigration|Extension:ParserMigration]] documentation. There is [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Confidence Framework|more information about our roll-out strategy]] available, including the testing done before we turn on Parsoid for a new wiki. To report bugs and issues, please look at our [[mw:Special:MyLanguage/Parsoid/Parser Unification/Known Issues|known issues]] documentation and if you found a new bug please create a phab ticket and tag the [[phab:project/view/5846|Content Transform Team in Phabricator]]. <section end="announcement-content" /> </div> <bdi lang="en" dir="ltr">[[mw:User:CAnanian (WMF)|C. Scott Ananian]] (Parsoid technical lead)</bdi> 16:48, 18 апрели 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:CAnanian (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Wikimedia_Foundation/Product_and_Technology/Parsoid_Read_Views/2026-04-20_Wikipedias&oldid=30424286 --> == Request for comment (global AI policy) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies for writing in English. {{int:Please-translate}} A [[:m:Requests for comment/Artificial intelligence policy|request for comment]] is currently being held to decide on a global AI policy. {{int:Feedback-thanks-title}} [[Корбар:MediaWiki message delivery|MediaWiki message delivery]] ([[Баҳси корбар:MediaWiki message delivery|баҳс]]) 00:58, 26 апрели 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30424282 --> == <span lang="en" dir="ltr">Vote now in the 2026 U4C election</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="announcement-content" /> Eligible voters are asked to participate in the 2026 [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee|Universal Code of Conduct Coordinating Committee]] election. More information–including an eligibility check, voting process information, candidate information, and a link to the vote–are available on Meta at the [[m:Special:MyLanguage/Universal_Code_of_Conduct/Coordinating_Committee/Election/2026|2026 Election information page]]. The vote closes on 2 June 2026 at [https://zonestamp.toolforge.org/1780358400 00:00 UTC]. Please vote if your account is eligible. Results will be available by 14 June 2026. -- In cooperation with the U4C,<section end="announcement-content" /> </div> [[m:User:Keegan (WMF)|Keegan (WMF)]] ([[m:User talk:Keegan (WMF)|talk]]) 17:15, 27 май 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Keegan (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == RFC about AI-generated content in Wikimedia Commons == <bdi lang="en" dir="ltr">Apologies for writing in English, please help translate this message to your language. You are invited to participate in a [[c:Commons:Requests for comment/Policy update for AI content|request for comment on Wikimedia Commons about a policy update for AI content]]. This may affect files that are uploaded to Wikimedia Commons for use on this project. Thank you. [[m:User:Codename Noreste|Codename Noreste]] ([[m:User talk:Codename Noreste|баҳс]])</bdi> 17:11, 23 июни 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Codename Noreste@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == <span lang="en" dir="ltr">Deployment of Legal and Safety Contacts Link in the Footer of Your Wiki</span> == <div lang="en" dir="ltr"> <section begin="Message"/> '''Legal & Safety Contacts''' Hello community, the Wikimedia Foundation has provided a [[wmf:Special:MyLanguage/Legal:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contact Information|single legal and safety contact page]], to be linked in the footer of your wiki, to ensure access to accurate legal information. This is a regulatory requirement. We have already rolled out links to English, German, Italian, Spanish and other wikis and we will deploy to your wiki soon. [[m:Special:MyLanguage/Wikimedia_Foundation_Legal_and_Safety_Contacts_FAQ|Please read more on the project page]] and leave any comments in this thread or on the [[m:Special:MyLanguage/Talk:Wikimedia Foundation Legal and Safety Contacts FAQ|talk page]]. <section end="Message"/> </div> -- [[User:Sannita (WMF)|User:Sannita (WMF)]] ([[User talk:Sannita (WMF)|talk]]) 13:30, 25 июни 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Sannita (WMF)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Sannita_(WMF)/Mass_sending_test&oldid=30731267 --> == Request for comment (the future of Abstract Wikipedia) == <bdi lang="en" dir="ltr" class="mw-content-ltr"> Apologies if this has not yet been translated into your wiki's language. {{int:Please-translate}} You are invited to voice your opinions in a [[:m:Requests for comment/The future of Abstract Wikipedia|request for comment about the future of Abstract Wikipedia]]. {{Int:Feedback-thanks-title}} [[:m:User:Kowal2701|Kowal2701]] ([[:m:User talk:Kowal2701|talk]]) 12:25, 24 июли 2026 (UTC) </bdi> <!-- Message sent by User:DreamRimmer@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=Distribution_list/Global_message_delivery&oldid=30513860 --> == Your feedback wanted: Remove ''(Language link added:) and similar'' edits from Special:RecentChanges == ''(Apologies for posting in English. You can help by translating it)'' Hello, I’m Danny from [[:en:w:Wikimedia_Deutschland|Wikimedia Deutschland’s]] [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects|Wikidata For Wikimedia Projects]] team.<br/> We have been investigating and examining how Wikidata’s use in the [[Special:RecentChanges]] and [[Special:Watchlist]] pages can be made to be more useful, or less ‘noisy’ (fewer edits that have little value to the reader). We are currently exploring to make a change in the volume and the type of Wikidata edits that appear in these pages, and '''we need your feedback''' to help us ensure this is a positive change for the Wikis and won’t disrupt your workflows.<br/> Language links are also known as sitelinks or interlanguage links and describe when a Wikidata item is connected to a Wiki, adding it to the language dropdown tool for other connected Wikis. [[File:Types of Lang Link changes.png|x350px|frame|A variety of "Language Link" edits as seen in the Recent Changes feed]] The request for feedback is whether you support the removal of these language link edits from the Recent Changes and Watchlist feed, or would you oppose such a change and if so, why? Please share you thoughts on the dedicated '''[[m:Talk:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|metawiki Talk page]]'''. Further information about this change: [[m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Clearer_Wikidata_Edit_Summaries/Hide_Language_Link_edits|m:Wikidata_For_Wikimedia_Projects/Hide_Language_Link_edits]] Thank you for any participation or feedback you give, -- [[m:User:Danny_Benjafield_(WMDE)|User:Danny Benjafield (WMDE)]] 15:26, 21 сентябри 2026 (UTC) <!-- Message sent by User:Danny Benjafield (WMDE)@metawiki using the list at https://meta.wikimedia.org/w/index.php?title=User:Danny_Benjafield_(WMDE)/MassMessage_test_list&oldid=31067433 --> klqxaqnmtpi7eqa0atfcwtgzvujss0d Абдушукур Раҷабзод 0 143075 1487244 1487050 2026-09-22T09:27:44Z VASHGIRD 8035 /* Ҳамкорӣ бо ВАО */ 1487244 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Абдушукур Раҷабзод |номи аслӣ = Тошев Абдушукур Раҷабович |тасвир = Абдушукур Тошев.jpg |бар = |тавсифи тасвир = Абдушукур Раҷабзод, соли 2017 |таърихи таваллуд = 10.01.1955 | зодгоҳ = Хонақоҳи Кӯҳӣ, {{Зодгоҳ|Ҳисор|ноҳияи Ҳисор}}, |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = биология, тиб |ҷойҳои кор = [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик]] |дараҷаи илмӣ = |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ|АИТ|0}} |алма-матер = |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = Ифтихорномаи Кумитаи табъу нашри СССР (1988), Медали «Хидмати шоиста» (2005) |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Абдушукур Раҷабзод''' (''Тошев Абдушукур Раҷабович''; зод. [[10 январ]]и [[соли 1955]], деҳаи [[Хонақоҳи Кӯҳӣ]], [[Ноҳияи Ҳисор|Ҳисор]]) — донишманди улуми биология, химия ва тиб, фарҳангнигор, донишноманавис, [[рӯзноманигор]]. Профессори фахрии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон (2011). Аълочии тандурустии Тоҷикион (2005), Аълочии матбуоти Тоҷикистон (2005). == Зиндагинома == Хатмкардаи шуъбаи биологияи факултети табиатшиносии [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ|Институти давлатии педагогии Душанбе]] (1976). Баъди ба охир расондани институт ба [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Советии Тоҷик]] ба кор омадааст. Муҳаррири хурд (1976 — 77), хидмат дар сафи Артиши шӯравӣ (1977 — 78), муҳаррир (1979 — 81), муҳаррири илмӣ (1981 — 82), муҳаррири калони илмӣ (1982 — 85), иҷрокунандаи вазифаи мудир (1986 — 88) ва мудири редаксияи табииёт (ҳоло редаксияи тиб)-и ҳамин муассиса (аз 1989). == Донишноманигорӣ == Дар тӯли фаъолияти беш аз 35-солаи худ дар СИ ЭМТ дар кори табъу нашри китоби ҳаштҷилдаи «Энсиклопедияи Советии Тоҷик», «Энсиклопедияи хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон» (дар ду ҷилд), «Энсиклопедияи рӯзгордорӣ», «Фарҳанги русӣ-тоҷикӣ-лотинии тиббӣ» (М.Расулӣ; иборат аз панҷ ҷилд) ва бисёр китобҳои дигар ҳиссаи босазо гузоштааст. Саҳми Абдушукур Раҷабзод дар таълифи китобҳои «Энсиклопедияи Душанбе», «Энсиклопедияи Кӯлоб», «Энсиклопедияи Миллии Тоҷик» (ҷилди I; 2011) низ арзанда аст. Муҳаррир ва мутарҷими бисёр китобҳои дарсӣ дар боби тиб. Абдушукур Раҷабзод бо ДДТТ ба номи Абӯалӣ ибни Сино низ ҳамкорӣ дорад. Соли 2009 бо супориши раёсати донишгоҳ китоби энсиклопедии «Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино»-ро таълиф кардааст. Хидмати босазои Абдушукур Раҷабзод дар соҳаи тиббу тандурустӣ таълифи «Энсиклопедияи мухтасари тиб» (иборат аз панҷ ҷилд; 2010—2012) мебошад. == Ҳамкорӣ бо ВАО == Абдушукур Раҷабзод дар баробари табъу нашри китобҳои донишномаӣ ба васоити ахбори умум робитаи ногусастанӣ дорад. Абдушукур Раҷабзод дар саҳифаҳои матбуоти ҷумҳурӣ зиёда аз 600 мақола ба табъ расондааст. Навиштаҳояш ба масъалаҳои тандурустӣ ва ҳифзи саломатии одамон бахшида шудаанд. Ҳамчун мухбири ҳафтаворҳои «Чархи гардун» ва «Авиценна» бо мутахассисон суҳбатҳо ороста, проблемаҳои ҷиддии соҳаи тандурустиро мавриди муҳокима қарор медиҳад. == Нависандагӣ == Абдушукур Раҷабзод табъи нависандагӣ низ дорад. Бисёр ҳикояҳои ӯ дар саҳифаҳои матбуот ба табъ расида, аз тариқи радиои ҷумҳурӣ шунавонида шудаанд. == Ҷоизаву медалҳо == Узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон (аз 1990). Бо ифтихорномаи Кумитаи табъу нашри СССР (1988) ва медали «Хидмати шоиста» (2005) сарфароз гаштааст. == Осор == == Сарчашма == * {{ЭМТиб||1}} s4p0l1yxp96l3tk4myt4xhlcum1dhou 1487245 1487244 2026-09-22T09:27:56Z VASHGIRD 8035 /* Осор */ 1487245 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Абдушукур Раҷабзод |номи аслӣ = Тошев Абдушукур Раҷабович |тасвир = Абдушукур Тошев.jpg |бар = |тавсифи тасвир = Абдушукур Раҷабзод, соли 2017 |таърихи таваллуд = 10.01.1955 | зодгоҳ = Хонақоҳи Кӯҳӣ, {{Зодгоҳ|Ҳисор|ноҳияи Ҳисор}}, |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = биология, тиб |ҷойҳои кор = [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик]] |дараҷаи илмӣ = |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ|АИТ|0}} |алма-матер = |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = Ифтихорномаи Кумитаи табъу нашри СССР (1988), Медали «Хидмати шоиста» (2005) |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Абдушукур Раҷабзод''' (''Тошев Абдушукур Раҷабович''; зод. [[10 январ]]и [[соли 1955]], деҳаи [[Хонақоҳи Кӯҳӣ]], [[Ноҳияи Ҳисор|Ҳисор]]) — донишманди улуми биология, химия ва тиб, фарҳангнигор, донишноманавис, [[рӯзноманигор]]. Профессори фахрии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон (2011). Аълочии тандурустии Тоҷикион (2005), Аълочии матбуоти Тоҷикистон (2005). == Зиндагинома == Хатмкардаи шуъбаи биологияи факултети табиатшиносии [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ|Институти давлатии педагогии Душанбе]] (1976). Баъди ба охир расондани институт ба [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Советии Тоҷик]] ба кор омадааст. Муҳаррири хурд (1976 — 77), хидмат дар сафи Артиши шӯравӣ (1977 — 78), муҳаррир (1979 — 81), муҳаррири илмӣ (1981 — 82), муҳаррири калони илмӣ (1982 — 85), иҷрокунандаи вазифаи мудир (1986 — 88) ва мудири редаксияи табииёт (ҳоло редаксияи тиб)-и ҳамин муассиса (аз 1989). == Донишноманигорӣ == Дар тӯли фаъолияти беш аз 35-солаи худ дар СИ ЭМТ дар кори табъу нашри китоби ҳаштҷилдаи «Энсиклопедияи Советии Тоҷик», «Энсиклопедияи хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон» (дар ду ҷилд), «Энсиклопедияи рӯзгордорӣ», «Фарҳанги русӣ-тоҷикӣ-лотинии тиббӣ» (М.Расулӣ; иборат аз панҷ ҷилд) ва бисёр китобҳои дигар ҳиссаи босазо гузоштааст. Саҳми Абдушукур Раҷабзод дар таълифи китобҳои «Энсиклопедияи Душанбе», «Энсиклопедияи Кӯлоб», «Энсиклопедияи Миллии Тоҷик» (ҷилди I; 2011) низ арзанда аст. Муҳаррир ва мутарҷими бисёр китобҳои дарсӣ дар боби тиб. Абдушукур Раҷабзод бо ДДТТ ба номи Абӯалӣ ибни Сино низ ҳамкорӣ дорад. Соли 2009 бо супориши раёсати донишгоҳ китоби энсиклопедии «Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино»-ро таълиф кардааст. Хидмати босазои Абдушукур Раҷабзод дар соҳаи тиббу тандурустӣ таълифи «Энсиклопедияи мухтасари тиб» (иборат аз панҷ ҷилд; 2010—2012) мебошад. == Ҳамкорӣ бо ВАО == Абдушукур Раҷабзод дар баробари табъу нашри китобҳои донишномаӣ ба васоити ахбори умум робитаи ногусастанӣ дорад. Абдушукур Раҷабзод дар саҳифаҳои матбуоти ҷумҳурӣ зиёда аз 600 мақола ба табъ расондааст. Навиштаҳояш ба масъалаҳои тандурустӣ ва ҳифзи саломатии одамон бахшида шудаанд. Ҳамчун мухбири ҳафтаворҳои «Чархи гардун» ва «Авиценна» бо мутахассисон суҳбатҳо ороста, проблемаҳои ҷиддии соҳаи тандурустиро мавриди муҳокима қарор медиҳад. == Нависандагӣ == Абдушукур Раҷабзод табъи нависандагӣ низ дорад. Бисёр ҳикояҳои ӯ дар саҳифаҳои матбуот ба табъ расида, аз тариқи радиои ҷумҳурӣ шунавонида шудаанд. == Ҷоизаву медалҳо == Узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон (аз 1990). Бо ифтихорномаи Кумитаи табъу нашри СССР (1988) ва медали «Хидмати шоиста» (2005) сарфароз гаштааст. == Осор == * Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино (Энсиклопедия бахшида ба 70-солагӣ). — Алмаато: ҶММ «Корпоратсияи Атамур», 2009. * Энсиклопедияи мухтасари тиб (Иборат аз 5 ҷилд). Ҷилдҳои 1—5. — Алмаато: ҶММ «Полиграфкомбинат», 2011—2012. * Вожаномаи тиббӣ (Ҷилди 1, А-О). — Истанбул: матбааи «Mega basim», 2014. * Вожаномаи тиббӣ (Ҷилди 2, П-Я). — Истанбул: матбааи «Mega basim», 2014. * Фарҳанги тибби ниёгон (Ф-Я). — Истанбул: матбааи «Mega basim», 2016. * Луғати наботот (русӣ, тоҷикӣ, лотинӣ). — Душанбе, 2018. * Тибби тоҷик: аз рӯзгори қадим то замони муосир. — Душанбе: «Ирфон», 2025. == Сарчашма == * {{ЭМТиб||1}} 2m9btjbrxu2avp4jl9uurjx29egmdih 1487246 1487245 2026-09-22T09:29:10Z VASHGIRD 8035 /* Ҷоизаву медалҳо */ 1487246 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Абдушукур Раҷабзод |номи аслӣ = Тошев Абдушукур Раҷабович |тасвир = Абдушукур Тошев.jpg |бар = |тавсифи тасвир = Абдушукур Раҷабзод, соли 2017 |таърихи таваллуд = 10.01.1955 | зодгоҳ = Хонақоҳи Кӯҳӣ, {{Зодгоҳ|Ҳисор|ноҳияи Ҳисор}}, |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = биология, тиб |ҷойҳои кор = [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик]] |дараҷаи илмӣ = |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ|АИТ|0}} |алма-матер = |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = Ифтихорномаи Кумитаи табъу нашри СССР (1988), Медали «Хидмати шоиста» (2005) |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Абдушукур Раҷабзод''' (''Тошев Абдушукур Раҷабович''; зод. [[10 январ]]и [[соли 1955]], деҳаи [[Хонақоҳи Кӯҳӣ]], [[Ноҳияи Ҳисор|Ҳисор]]) — донишманди улуми биология, химия ва тиб, фарҳангнигор, донишноманавис, [[рӯзноманигор]]. Профессори фахрии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон (2011). Аълочии тандурустии Тоҷикион (2005), Аълочии матбуоти Тоҷикистон (2005). == Зиндагинома == Хатмкардаи шуъбаи биологияи факултети табиатшиносии [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ|Институти давлатии педагогии Душанбе]] (1976). Баъди ба охир расондани институт ба [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Советии Тоҷик]] ба кор омадааст. Муҳаррири хурд (1976 — 77), хидмат дар сафи Артиши шӯравӣ (1977 — 78), муҳаррир (1979 — 81), муҳаррири илмӣ (1981 — 82), муҳаррири калони илмӣ (1982 — 85), иҷрокунандаи вазифаи мудир (1986 — 88) ва мудири редаксияи табииёт (ҳоло редаксияи тиб)-и ҳамин муассиса (аз 1989). == Донишноманигорӣ == Дар тӯли фаъолияти беш аз 35-солаи худ дар СИ ЭМТ дар кори табъу нашри китоби ҳаштҷилдаи «Энсиклопедияи Советии Тоҷик», «Энсиклопедияи хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон» (дар ду ҷилд), «Энсиклопедияи рӯзгордорӣ», «Фарҳанги русӣ-тоҷикӣ-лотинии тиббӣ» (М.Расулӣ; иборат аз панҷ ҷилд) ва бисёр китобҳои дигар ҳиссаи босазо гузоштааст. Саҳми Абдушукур Раҷабзод дар таълифи китобҳои «Энсиклопедияи Душанбе», «Энсиклопедияи Кӯлоб», «Энсиклопедияи Миллии Тоҷик» (ҷилди I; 2011) низ арзанда аст. Муҳаррир ва мутарҷими бисёр китобҳои дарсӣ дар боби тиб. Абдушукур Раҷабзод бо ДДТТ ба номи Абӯалӣ ибни Сино низ ҳамкорӣ дорад. Соли 2009 бо супориши раёсати донишгоҳ китоби энсиклопедии «Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино»-ро таълиф кардааст. Хидмати босазои Абдушукур Раҷабзод дар соҳаи тиббу тандурустӣ таълифи «Энсиклопедияи мухтасари тиб» (иборат аз панҷ ҷилд; 2010—2012) мебошад. == Ҳамкорӣ бо ВАО == Абдушукур Раҷабзод дар баробари табъу нашри китобҳои донишномаӣ ба васоити ахбори умум робитаи ногусастанӣ дорад. Абдушукур Раҷабзод дар саҳифаҳои матбуоти ҷумҳурӣ зиёда аз 600 мақола ба табъ расондааст. Навиштаҳояш ба масъалаҳои тандурустӣ ва ҳифзи саломатии одамон бахшида шудаанд. Ҳамчун мухбири ҳафтаворҳои «Чархи гардун» ва «Авиценна» бо мутахассисон суҳбатҳо ороста, проблемаҳои ҷиддии соҳаи тандурустиро мавриди муҳокима қарор медиҳад. == Нависандагӣ == Абдушукур Раҷабзод табъи нависандагӣ низ дорад. Бисёр ҳикояҳои ӯ дар саҳифаҳои матбуот ба табъ расида, аз тариқи радиои ҷумҳурӣ шунавонида шудаанд. == Ҷоизаҳо ва унвонҳо == * Медали «Хидмати шоиста» (2005); * Аълочии тандурустии Тоҷикистон (2005, 2026); * Аълочии матбуоти Тоҷикистон (2005); * Ифтихорномаи Кумитаи табъу нашри СССР (1988); * Профессори фахрии [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] (2011). == Осор == * Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино (Энсиклопедия бахшида ба 70-солагӣ). — Алмаато: ҶММ «Корпоратсияи Атамур», 2009. * Энсиклопедияи мухтасари тиб (Иборат аз 5 ҷилд). Ҷилдҳои 1—5. — Алмаато: ҶММ «Полиграфкомбинат», 2011—2012. * Вожаномаи тиббӣ (Ҷилди 1, А-О). — Истанбул: матбааи «Mega basim», 2014. * Вожаномаи тиббӣ (Ҷилди 2, П-Я). — Истанбул: матбааи «Mega basim», 2014. * Фарҳанги тибби ниёгон (Ф-Я). — Истанбул: матбааи «Mega basim», 2016. * Луғати наботот (русӣ, тоҷикӣ, лотинӣ). — Душанбе, 2018. * Тибби тоҷик: аз рӯзгори қадим то замони муосир. — Душанбе: «Ирфон», 2025. == Сарчашма == * {{ЭМТиб||1}} lf3cksywqvxiim0sdb2418io2jivgef 1487248 1487246 2026-09-22T09:42:09Z VASHGIRD 8035 1487248 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Абдушукур Раҷабзод |номи аслӣ = Тошев Абдушукур Раҷабович |тасвир = Абдушукур Тошев.jpg |бар = |тавсифи тасвир = Абдушукур Раҷабзод, соли 2017 |таърихи таваллуд = 10.01.1955 | зодгоҳ = Хонақоҳи Кӯҳӣ, {{Зодгоҳ|Ҳисор|ноҳияи Ҳисор}}, |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = биология, тиб |ҷойҳои кор = [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик]] |дараҷаи илмӣ = |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ|АИТ|0}} |алма-матер = |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = Ифтихорномаи Кумитаи табъу нашри СССР (1988), Медали «Хидмати шоиста» (2005) |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Абдушукур Раҷабзод''' (''Тошев Абдушукур Раҷабович''; зод. [[10 январ]]и [[соли 1955]], деҳаи [[Хонақоҳи Кӯҳӣ]], [[Ноҳияи Ҳисор|Ҳисор]]) — донишманди улуми биология, химия ва тиб, фарҳангнигор, донишноманавис, [[рӯзноманигор]]. Профессори фахрии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон (2011). Узви [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]] (аз 1990). == Зиндагинома == Абдушукур Раҷабзод 10 январи соли 1955 дар деҳаи Хонақоҳи Кӯҳии шаҳри Ҳисор ба дунё омадааст. Соли 1971 баъди хатми мактаби таҳсилоти миёнаи №64 ба номи Садриддин Айнии [[ноҳияи Ленин]] ба шуъбаи география-­биологияи факултаи табиатшиносию географияи Институти давлатии педагогии Душанбе дохил шуда, соли 1976 онро ба итмом расондааст. Баъди ба охир расондани институт мувофиқи тақсимоти Вазорати маориф ба [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи]] [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|советии тоҷик]] ба кор омадааст. == Корнома == Солҳои 1976–1977 муҳаррири хурди редаксияи география­геологияи ҳамин муассиса буд. Соли 1977 ба сафи Артиши шуравӣ даъват карда шуд ва дар шаҳри Анадири Округи Мухтори Чукотка хидматро ба охир расонда, боз ба ҷойи кори аввалааш баргашт. Солҳои 1979–1981 дар вазифаи муҳаррир, 1981–1982 дар вазифаи муҳаррири илмӣ, 1982–1985 дар вазифаи муҳаррири калони илмӣ, 1986–1988 дар вазифаҳои мудири редаксияи табииёт ва аз 1989–2008 мудири редаксияи биология, химия, тиб ва кишоварзӣ фаъолият дошт. Таи солҳои 2008–2024 дар вазифаи мудири редаксияи биология, химия ва тиб кор кардааст. Аз соли 2024 ба ҳайси муҳаррири ҳамин редаксия фаъолият дорад. Абдушукур Раҷабзод аз соли 2018 ҳамзамон муҳаррири масъули маҷаллаи «Симурғ»­и Донишгоҳи давлатии тиббии Хатлон мебошад. Солҳои 2018–2020 вазифаи сармуҳаррири газетаи «Пайки шифо»­и донишгоҳи мазкурро низ бар ӯҳда дошт. == Донишноманигорӣ == Абдушукур Раҷабзод дар давоми фаъолияти беш аз 50-­солаи худ дар Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи миллии тоҷик дар кори табъу нашри китоби ҳаштҷилдаи «[[Энсиклопедияи советии тоҷик|Энсиклопедияи]] [[Энсиклопедияи советии тоҷик|советии тоҷик]]», «[[Энсиклопедияи хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон]]» (дар ду ҷилд), «[[Энсиклопедияи рузгордорӣ]]», «Фарҳанги русӣ­-тоҷикӣ­-лотинии тиббӣ» (М. Расулӣ, иборат аз панҷ ҷилд) ва бисёр китобҳои дигар ҳиссаи босазо гузоштааст. Саҳми Абдушукур Раҷабзод ҳамчун мудири редаксияҳои «Энсиклопедияи Душанбе» ва «Энсиклопедияи Кӯлоб» дар таълифи донишномаҳои мазкур басо калон аст. Ӯ дар кори таълифу ба чоп омода сохтани сездаҳ ҷилди Энсиклопедияи миллии тоҷик низ ширкати фаъол намудааст. === Донишномаҳои тиббӣ === Абдушукур Раҷабзод бо Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино ва Донишгоҳи давлатии тиббии Хатлон ҳамкории зич дорад. Ӯ муаллифи китобҳои «Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино» (бахшида ба 70 ва 80­-солагии донишгоҳ), «Вожаномаи тиббӣ», «[[Энсиклопедияи мухтасари тиб]]» (иборат аз 5 ҷилд) ва «Фарҳанги тибби ниёгон» (иборат аз 20000 вожаю ибора) мебошад. Соли 2025 ба таърихи тибби тоҷик рӯ оварда, дар ин боб китоби «Тибби тоҷик: аз рӯзгори қадим то замони муосир»­ро навишт. Ду китоби дигари ӯ – «Луғати тиббии русӣ, тоҷикӣ, англисӣ» ва «... Бархон даме феҳристи тиб» дар арафаи таълиф қарор дорад. Китоби дувум вожаномаи тиббии «Маснавии маънави»­и Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ аст. == Ҳамкорӣ бо расонаҳо == Абдушукур Раҷабзод дар баробари табъу нашри китобҳои донишномаӣ ба васоити ахбори умум робитаи ногусастанӣ дорад. Дар саҳифаҳои матбуоти ҷумҳурӣ зиёда аз 650 мақола ба табъ расондааст. Навиштаҳояш ба масоили тандурустӣ ва ҳифзи саломатии одамон бахшида шудаанд. Ҳамчун мухбири ҳафтаворҳои «Чархи гардун» ва «Авитсенна» бо мутахассисон суҳбат ороста, мушкилоти ҷидии соҳаи тандурустиро мавриди муҳокима қарор додааст. == Нависандагӣ == Абдушукур Раҷабзод табъи нависандагӣ низ дорад. Бисёр ҳикояҳои ӯ дар саҳифаҳои матбуот ба табъ расида, аз тариқи радиои ҷумҳурӣ шунавонида шудаанд. == Ҷоизаҳо ва унвонҳо == * Медали «Хидмати шоиста» (2005); * Аълочии тандурустии Тоҷикистон (2005, 2026); * Аълочии матбуоти Тоҷикистон (2005); * Ифтихорномаи Кумитаи табъу нашри СССР (1988); * Профессори фахрии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон (2011). == Осор == * Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино (Энсиклопедия бахшида ба 70-солагӣ). — Алмаато: ҶММ «Корпоратсияи Атамур», 2009. * Энсиклопедияи мухтасари тиб (Иборат аз 5 ҷилд). Ҷилдҳои 1—5 — [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]]. — Алмаато: ҶММ «Полиграфкомбинат», 2011—2012. * Вожаномаи тиббӣ (Ҷилди 1, А-О). — Истанбул: матбааи «Mega basim», 2014. * Вожаномаи тиббӣ (Ҷилди 2, П-Я). — Истанбул: матбааи «Mega basim», 2014. * Фарҳанги тибби ниёгон (Ф-Я). — Истанбул: матбааи «Mega basim», 2016. * Луғати наботот (русӣ, тоҷикӣ, лотинӣ). — Д., 2018. * Тибби тоҷик: аз рӯзгори қадим то замони муосир. — Д. : «Ирфон», 2025. == Сарчашма == * {{ЭМТиб||1}} d3qh7k33po2r0ok76held26pz952hzn 1487254 1487248 2026-09-22T10:11:24Z VASHGIRD 8035 1487254 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Абдушукур Раҷабзод |номи аслӣ = Тошев Абдушукур Раҷабович |тасвир = Абдушукур Тошев.jpg |бар = |тавсифи тасвир = Абдушукур Раҷабзод, соли 2017 |таърихи таваллуд = 10.01.1955 | зодгоҳ = Хонақоҳи Кӯҳӣ, {{Зодгоҳ|Ҳисор|ноҳияи Ҳисор}}, |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = биология, тиб |ҷойҳои кор = [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик]] |дараҷаи илмӣ = |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ|АИТ|0}} |алма-матер = |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = Ифтихорномаи Кумитаи табъу нашри СССР (1988), Медали «Хидмати шоиста» (2005) |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Абдушукур Раҷабзод''' (''Тошев Абдушукур Раҷабович''; зод. [[10 январ]]и [[соли 1955|1955]]<ref>{{Cite web|url=https://www.ozodagon.com/index.php?newsid=19578|title=Таърихи имрӯз: Мавлуд, ҷашн, санаҳои таърихӣ, дамои ҳаво, бозори арз|website=Озодагон|accessdate=2026-09-22}}</ref>, деҳаи [[Хонақоҳи Кӯҳӣ]], [[Ноҳияи Ҳисор|Ҳисор]]) — донишманди улуми биология, химия ва тиб, фарҳангнигор, донишноманавис, [[рӯзноманигор]]. Профессори фахрии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон (2011). Узви [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]] (аз 1990). == Зиндагинома == Абдушукур Раҷабзод 10 январи соли 1955 дар деҳаи Хонақоҳи Кӯҳии шаҳри Ҳисор ба дунё омадааст. Соли 1971 баъди хатми мактаби таҳсилоти миёнаи №64 ба номи Садриддин Айнии [[ноҳияи Ленин]] ба шуъбаи география-­биологияи факултаи табиатшиносию географияи Институти давлатии педагогии Душанбе дохил шуда, соли 1976 онро ба итмом расондааст. Баъди ба охир расондани институт мувофиқи тақсимоти Вазорати маориф ба [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи]] [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|советии тоҷик]] ба кор омадааст. == Корнома == Солҳои 1976–1977 муҳаррири хурди редаксияи география­геологияи ҳамин муассиса буд. Соли 1977 ба сафи Артиши шуравӣ даъват карда шуд ва дар шаҳри Анадири Округи Мухтори Чукотка хидматро ба охир расонда, боз ба ҷойи кори аввалааш баргашт. Солҳои 1979–1981 дар вазифаи муҳаррир, 1981–1982 дар вазифаи муҳаррири илмӣ, 1982–1985 дар вазифаи муҳаррири калони илмӣ, 1986–1988 дар вазифаҳои мудири редаксияи табииёт ва аз 1989–2008 мудири редаксияи биология, химия, тиб ва кишоварзӣ фаъолият дошт. Таи солҳои 2008–2024 дар вазифаи мудири редаксияи биология, химия ва тиб кор кардааст. Аз соли 2024 ба ҳайси муҳаррири ҳамин редаксия фаъолият дорад. Абдушукур Раҷабзод аз соли 2018 ҳамзамон муҳаррири масъули маҷаллаи «Симурғ»­и Донишгоҳи давлатии тиббии Хатлон мебошад. Солҳои 2018–2020 вазифаи сармуҳаррири газетаи «Пайки шифо»­и донишгоҳи мазкурро низ бар ӯҳда дошт. == Донишноманигорӣ == Абдушукур Раҷабзод дар давоми фаъолияти беш аз 50-­солаи худ дар Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи миллии тоҷик дар кори табъу нашри китоби ҳаштҷилдаи «[[Энсиклопедияи советии тоҷик|Энсиклопедияи]] [[Энсиклопедияи советии тоҷик|советии тоҷик]]», «[[Энсиклопедияи хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон]]» (дар ду ҷилд), «[[Энсиклопедияи рузгордорӣ]]», «Фарҳанги русӣ­-тоҷикӣ­-лотинии тиббӣ» (М. Расулӣ, иборат аз панҷ ҷилд) ва бисёр китобҳои дигар ҳиссаи босазо гузоштааст. Саҳми Абдушукур Раҷабзод ҳамчун мудири редаксияҳои «Энсиклопедияи Душанбе» ва «Энсиклопедияи Кӯлоб» дар таълифи донишномаҳои мазкур басо калон аст. Ӯ дар кори таълифу ба чоп омода сохтани сездаҳ ҷилди Энсиклопедияи миллии тоҷик низ ширкати фаъол намудааст. === Донишномаҳои тиббӣ === Абдушукур Раҷабзод бо Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино ва Донишгоҳи давлатии тиббии Хатлон ҳамкории зич дорад. Ӯ муаллифи китобҳои «Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино» (бахшида ба 70 ва 80­-солагии донишгоҳ), «Вожаномаи тиббӣ», «[[Энсиклопедияи мухтасари тиб]]» (иборат аз 5 ҷилд) ва «Фарҳанги тибби ниёгон» (иборат аз 20000 вожаю ибора) мебошад. Соли 2025 ба таърихи тибби тоҷик рӯ оварда, дар ин боб китоби «Тибби тоҷик: аз рӯзгори қадим то замони муосир»­-ро навишт. Ду китоби дигари ӯ – «Луғати тиббии русӣ, тоҷикӣ, англисӣ» ва «... Бархон даме феҳристи тиб» дар арафаи таълиф қарор дорад. Китоби дувум вожаномаи тиббии «Маснавии маънави»­и Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ аст. == Ҳамкорӣ бо расонаҳо == Абдушукур Раҷабзод дар баробари табъу нашри китобҳои донишномаӣ ба васоити ахбори умум робитаи ногусастанӣ дорад. Дар саҳифаҳои матбуоти ҷумҳурӣ зиёда аз 650 мақола ба табъ расондааст. Навиштаҳояш ба масоили тандурустӣ ва ҳифзи саломатии одамон бахшида шудаанд. Ҳамчун мухбири ҳафтаворҳои «Чархи гардун» ва «Авитсенна» бо мутахассисон суҳбат ороста, мушкилоти ҷидии соҳаи тандурустиро мавриди муҳокима қарор додааст. == Нависандагӣ == Абдушукур Раҷабзод табъи нависандагӣ низ дорад. Бисёр ҳикояҳои ӯ дар саҳифаҳои матбуот ба табъ расида, аз тариқи радиои ҷумҳурӣ шунавонида шудаанд. == Ҷоизаҳо ва унвонҳо == * Медали «Хидмати шоиста» (2005); * Аълочии тандурустии Тоҷикистон (2005, 2026); * Аълочии матбуоти Тоҷикистон (2005); * Ифтихорномаи Кумитаи табъу нашри СССР (1988); * Профессори фахрии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон (2011). == Осор == * Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино (Энсиклопедия бахшида ба 70-солагӣ). — Алмаато: ҶММ «Корпоратсияи Атамур», 2009. * Энсиклопедияи мухтасари тиб (иборат аз 5 ҷилд). Ҷилдҳои 1—5. — Д. : [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2011—2012. * Вожаномаи тиббӣ (иборат аз ду ҷилд) / тартибдиҳандагон [[Убайдулло Қурбон|У. Қурбон]], А. Раҷабзод. — Д. : СИЭМТ, 2014. — 808 с. — <nowiki>ISBN 978-99975-825-2-2</nowiki>. * Фарҳанги тибби ниёгон / тартибдиҳандагон У. Қурбон ва А. Раҷабзод. — {{Д.}} : СИЭМТ, 2016. — 776 с. — <nowiki>ISBN 978-99947-33-73-6</nowiki>. * [[Саломуддин Юсуфӣ|С. Юсуфӣ]], А. Раҷабзод, С. Ҷабборова. Луғати наботот (русӣ-тоҷикӣ-лотинӣ). — Д. : СИЭМТ, 2018. — 112 с. — <nowiki>ISBN 978-99947-33-94-1</nowiki>. * [[Маҳмадшоҳ Гулзода|М. Гулзода]], А. Раҷабзод. Тибби тоҷик: аз рӯзгори қадим то замони муосир — Д.: Ирфон, 2025. — 832 с. — <nowiki>ISBN 978-99975-1-438-7</nowiki>.<ref>{{Cite web|url=https://kmt.tj/kitobi-nav-tibbi-tojik-az-r-zgori-adim-to-zamoni-muosir/|title=Китоби нав: «Тибби тоҷик: аз рӯзгори қадим то замони муосир»|author=Анӯшаи Ҷамолиддин|date=2026-01-07|publisher=[[Китобхонаи миллии Тоҷикистон]]}}</ref> == Сарчашма == * [[Энсиклопедияи мухтасари тиб|Энсиклопедияи Мухтасари Тиб]]. Ҷилди II. {{Д.}}: [[СИ ЭМТ]], 2011. — С. 475. — 512 с. — ISBN 978-99947-33-44-6 063f2b5ehf45xsu7zvpgu3d3f6uiqs9 1487255 1487254 2026-09-22T10:11:42Z VASHGIRD 8035 1487255 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Абдушукур Раҷабзод |номи аслӣ = Тошев Абдушукур Раҷабович |тасвир = Абдушукур Тошев.jpg |бар = |тавсифи тасвир = Абдушукур Раҷабзод, соли 2017 |таърихи таваллуд = 10.01.1955 | зодгоҳ = Хонақоҳи Кӯҳӣ, {{Зодгоҳ|Ҳисор|ноҳияи Ҳисор}}, |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = биология, тиб |ҷойҳои кор = [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик]] |дараҷаи илмӣ = |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ|АИТ|0}} |алма-матер = |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = Ифтихорномаи Кумитаи табъу нашри СССР (1988), Медали «Хидмати шоиста» (2005) |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Абдушукур Раҷабзод''' (''Тошев Абдушукур Раҷабович''; зод. [[10 январ]]и [[соли 1955|1955]]<ref>{{Cite web|url=https://www.ozodagon.com/index.php?newsid=19578|title=Таърихи имрӯз: Мавлуд, ҷашн, санаҳои таърихӣ, дамои ҳаво, бозори арз|website=Озодагон|accessdate=2026-09-22}}</ref>, деҳаи [[Хонақоҳи Кӯҳӣ]], [[Ноҳияи Ҳисор|Ҳисор]]) — донишманди улуми биология, химия ва тиб, фарҳангнигор, донишноманавис, [[рӯзноманигор]]. Профессори фахрии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон (2011). Узви [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]] (аз 1990). == Зиндагинома == Абдушукур Раҷабзод 10 январи соли 1955 дар деҳаи Хонақоҳи Кӯҳии шаҳри Ҳисор ба дунё омадааст. Соли 1971 баъди хатми мактаби таҳсилоти миёнаи № 64 ба номи Садриддин Айнии [[ноҳияи Ленин]] ба шуъбаи география-­биологияи факултаи табиатшиносию географияи Институти давлатии педагогии Душанбе дохил шуда, соли 1976 онро ба итмом расондааст. Баъди ба охир расондани институт мувофиқи тақсимоти Вазорати маориф ба [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи]] [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|советии тоҷик]] ба кор омадааст. == Корнома == Солҳои 1976—1977 муҳаррири хурди редаксияи география­геологияи ҳамин муассиса буд. Соли 1977 ба сафи Артиши шуравӣ даъват карда шуд ва дар шаҳри Анадири Округи Мухтори Чукотка хидматро ба охир расонда, боз ба ҷойи кори аввалааш баргашт. Солҳои 1979—1981 дар вазифаи муҳаррир, 1981—1982 дар вазифаи муҳаррири илмӣ, 1982—1985 дар вазифаи муҳаррири калони илмӣ, 1986—1988 дар вазифаҳои мудири редаксияи табииёт ва аз 1989—2008 мудири редаксияи биология, химия, тиб ва кишоварзӣ фаъолият дошт. Таи солҳои 2008—2024 дар вазифаи мудири редаксияи биология, химия ва тиб кор кардааст. Аз соли 2024 ба ҳайси муҳаррири ҳамин редаксия фаъолият дорад. Абдушукур Раҷабзод аз соли 2018 ҳамзамон муҳаррири масъули маҷаллаи «Симурғ»­и Донишгоҳи давлатии тиббии Хатлон мебошад. Солҳои 2018—2020 вазифаи сармуҳаррири газетаи «Пайки шифо»­и донишгоҳи мазкурро низ бар ӯҳда дошт. == Донишноманигорӣ == Абдушукур Раҷабзод дар давоми фаъолияти беш аз 50-­солаи худ дар Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи миллии тоҷик дар кори табъу нашри китоби ҳаштҷилдаи «[[Энсиклопедияи советии тоҷик|Энсиклопедияи]] [[Энсиклопедияи советии тоҷик|советии тоҷик]]», «[[Энсиклопедияи хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон]]» (дар ду ҷилд), «[[Энсиклопедияи рузгордорӣ]]», «Фарҳанги русӣ­-тоҷикӣ­-лотинии тиббӣ» (М. Расулӣ, иборат аз панҷ ҷилд) ва бисёр китобҳои дигар ҳиссаи босазо гузоштааст. Саҳми Абдушукур Раҷабзод ҳамчун мудири редаксияҳои «Энсиклопедияи Душанбе» ва «Энсиклопедияи Кӯлоб» дар таълифи донишномаҳои мазкур басо калон аст. Ӯ дар кори таълифу ба чоп омода сохтани сездаҳ ҷилди Энсиклопедияи миллии тоҷик низ ширкати фаъол намудааст. === Донишномаҳои тиббӣ === Абдушукур Раҷабзод бо Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино ва Донишгоҳи давлатии тиббии Хатлон ҳамкории зич дорад. Ӯ муаллифи китобҳои «Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино» (бахшида ба 70 ва 80­-солагии донишгоҳ), «Вожаномаи тиббӣ», «[[Энсиклопедияи мухтасари тиб]]» (иборат аз 5 ҷилд) ва «Фарҳанги тибби ниёгон» (иборат аз 20000 вожаю ибора) мебошад. Соли 2025 ба таърихи тибби тоҷик рӯ оварда, дар ин боб китоби «Тибби тоҷик: аз рӯзгори қадим то замони муосир»­-ро навишт. Ду китоби дигари ӯ — «Луғати тиббии русӣ, тоҷикӣ, англисӣ» ва «… Бархон даме феҳристи тиб» дар арафаи таълиф қарор дорад. Китоби дувум вожаномаи тиббии «Маснавии маънави»­и Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ аст. == Ҳамкорӣ бо расонаҳо == Абдушукур Раҷабзод дар баробари табъу нашри китобҳои донишномаӣ ба васоити ахбори умум робитаи ногусастанӣ дорад. Дар саҳифаҳои матбуоти ҷумҳурӣ зиёда аз 650 мақола ба табъ расондааст. Навиштаҳояш ба масоили тандурустӣ ва ҳифзи саломатии одамон бахшида шудаанд. Ҳамчун мухбири ҳафтаворҳои «Чархи гардун» ва «Авитсенна» бо мутахассисон суҳбат ороста, мушкилоти ҷидии соҳаи тандурустиро мавриди муҳокима қарор додааст. == Нависандагӣ == Абдушукур Раҷабзод табъи нависандагӣ низ дорад. Бисёр ҳикояҳои ӯ дар саҳифаҳои матбуот ба табъ расида, аз тариқи радиои ҷумҳурӣ шунавонида шудаанд. == Ҷоизаҳо ва унвонҳо == * Медали «Хидмати шоиста» (2005); * Аълочии тандурустии Тоҷикистон (2005, 2026); * Аълочии матбуоти Тоҷикистон (2005); * Ифтихорномаи Кумитаи табъу нашри СССР (1988); * Профессори фахрии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон (2011). == Осор == * Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино (Энсиклопедия бахшида ба 70-солагӣ). — Алмаато: ҶММ «Корпоратсияи Атамур», 2009. * Энсиклопедияи мухтасари тиб (иборат аз 5 ҷилд). Ҷилдҳои 1—5. — Д. : [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2011—2012. * Вожаномаи тиббӣ (иборат аз ду ҷилд) / тартибдиҳандагон [[Убайдулло Қурбон|У. Қурбон]], А. Раҷабзод. — Д. : СИЭМТ, 2014. — 808 с. — <nowiki>ISBN 978-99975-825-2-2</nowiki>. * Фарҳанги тибби ниёгон / тартибдиҳандагон У. Қурбон ва А. Раҷабзод. — {{Д.}} : СИЭМТ, 2016. — 776 с. — <nowiki>ISBN 978-99947-33-73-6</nowiki>. * [[Саломуддин Юсуфӣ|С. Юсуфӣ]], А. Раҷабзод, С. Ҷабборова. Луғати наботот (русӣ-тоҷикӣ-лотинӣ). — Д. : СИЭМТ, 2018. — 112 с. — <nowiki>ISBN 978-99947-33-94-1</nowiki>. * [[Маҳмадшоҳ Гулзода|М. Гулзода]], А. Раҷабзод. Тибби тоҷик: аз рӯзгори қадим то замони муосир — Д.: Ирфон, 2025. — 832 с. — <nowiki>ISBN 978-99975-1-438-7</nowiki>.<ref>{{Cite web|url=https://kmt.tj/kitobi-nav-tibbi-tojik-az-r-zgori-adim-to-zamoni-muosir/|title=Китоби нав: «Тибби тоҷик: аз рӯзгори қадим то замони муосир»|author=Анӯшаи Ҷамолиддин|date=2026-01-07|publisher=[[Китобхонаи миллии Тоҷикистон]]}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * [[Энсиклопедияи мухтасари тиб|Энсиклопедияи Мухтасари Тиб]]. Ҷилди II. {{Д.}}: [[СИ ЭМТ]], 2011. — С. 475. — 512 с. — ISBN 978-99947-33-44-6 o74qz76czzydci00whhwlktpvm4awhp 1487291 1487255 2026-09-22T11:50:39Z VASHGIRD 8035 /* Нависандагӣ */ 1487291 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Абдушукур Раҷабзод |номи аслӣ = Тошев Абдушукур Раҷабович |тасвир = Абдушукур Тошев.jpg |бар = |тавсифи тасвир = Абдушукур Раҷабзод, соли 2017 |таърихи таваллуд = 10.01.1955 | зодгоҳ = Хонақоҳи Кӯҳӣ, {{Зодгоҳ|Ҳисор|ноҳияи Ҳисор}}, |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = биология, тиб |ҷойҳои кор = [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик]] |дараҷаи илмӣ = |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ|АИТ|0}} |алма-матер = |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = Ифтихорномаи Кумитаи табъу нашри СССР (1988), Медали «Хидмати шоиста» (2005) |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Абдушукур Раҷабзод''' (''Тошев Абдушукур Раҷабович''; зод. [[10 январ]]и [[соли 1955|1955]]<ref>{{Cite web|url=https://www.ozodagon.com/index.php?newsid=19578|title=Таърихи имрӯз: Мавлуд, ҷашн, санаҳои таърихӣ, дамои ҳаво, бозори арз|website=Озодагон|accessdate=2026-09-22}}</ref>, деҳаи [[Хонақоҳи Кӯҳӣ]], [[Ноҳияи Ҳисор|Ҳисор]]) — донишманди улуми биология, химия ва тиб, фарҳангнигор, донишноманавис, [[рӯзноманигор]]. Профессори фахрии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон (2011). Узви [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]] (аз 1990). == Зиндагинома == Абдушукур Раҷабзод 10 январи соли 1955 дар деҳаи Хонақоҳи Кӯҳии шаҳри Ҳисор ба дунё омадааст. Соли 1971 баъди хатми мактаби таҳсилоти миёнаи № 64 ба номи Садриддин Айнии [[ноҳияи Ленин]] ба шуъбаи география-­биологияи факултаи табиатшиносию географияи Институти давлатии педагогии Душанбе дохил шуда, соли 1976 онро ба итмом расондааст. Баъди ба охир расондани институт мувофиқи тақсимоти Вазорати маориф ба [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи]] [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|советии тоҷик]] ба кор омадааст. == Корнома == Солҳои 1976—1977 муҳаррири хурди редаксияи география­геологияи ҳамин муассиса буд. Соли 1977 ба сафи Артиши шуравӣ даъват карда шуд ва дар шаҳри Анадири Округи Мухтори Чукотка хидматро ба охир расонда, боз ба ҷойи кори аввалааш баргашт. Солҳои 1979—1981 дар вазифаи муҳаррир, 1981—1982 дар вазифаи муҳаррири илмӣ, 1982—1985 дар вазифаи муҳаррири калони илмӣ, 1986—1988 дар вазифаҳои мудири редаксияи табииёт ва аз 1989—2008 мудири редаксияи биология, химия, тиб ва кишоварзӣ фаъолият дошт. Таи солҳои 2008—2024 дар вазифаи мудири редаксияи биология, химия ва тиб кор кардааст. Аз соли 2024 ба ҳайси муҳаррири ҳамин редаксия фаъолият дорад. Абдушукур Раҷабзод аз соли 2018 ҳамзамон муҳаррири масъули маҷаллаи «Симурғ»­и Донишгоҳи давлатии тиббии Хатлон мебошад. Солҳои 2018—2020 вазифаи сармуҳаррири газетаи «Пайки шифо»­и донишгоҳи мазкурро низ бар ӯҳда дошт. == Донишноманигорӣ == Абдушукур Раҷабзод дар давоми фаъолияти беш аз 50-­солаи худ дар Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи миллии тоҷик дар кори табъу нашри китоби ҳаштҷилдаи «[[Энсиклопедияи советии тоҷик|Энсиклопедияи]] [[Энсиклопедияи советии тоҷик|советии тоҷик]]», «[[Энсиклопедияи хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон]]» (дар ду ҷилд), «[[Энсиклопедияи рузгордорӣ]]», «Фарҳанги русӣ­-тоҷикӣ­-лотинии тиббӣ» (М. Расулӣ, иборат аз панҷ ҷилд) ва бисёр китобҳои дигар ҳиссаи босазо гузоштааст. Саҳми Абдушукур Раҷабзод ҳамчун мудири редаксияҳои «Энсиклопедияи Душанбе» ва «Энсиклопедияи Кӯлоб» дар таълифи донишномаҳои мазкур басо калон аст. Ӯ дар кори таълифу ба чоп омода сохтани сездаҳ ҷилди Энсиклопедияи миллии тоҷик низ ширкати фаъол намудааст. === Донишномаҳои тиббӣ === Абдушукур Раҷабзод бо Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино ва Донишгоҳи давлатии тиббии Хатлон ҳамкории зич дорад. Ӯ муаллифи китобҳои «Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино» (бахшида ба 70 ва 80­-солагии донишгоҳ), «Вожаномаи тиббӣ», «[[Энсиклопедияи мухтасари тиб]]» (иборат аз 5 ҷилд) ва «Фарҳанги тибби ниёгон» (иборат аз 20000 вожаю ибора) мебошад. Соли 2025 ба таърихи тибби тоҷик рӯ оварда, дар ин боб китоби «Тибби тоҷик: аз рӯзгори қадим то замони муосир»­-ро навишт. Ду китоби дигари ӯ — «Луғати тиббии русӣ, тоҷикӣ, англисӣ» ва «… Бархон даме феҳристи тиб» дар арафаи таълиф қарор дорад. Китоби дувум вожаномаи тиббии «Маснавии маънави»­и Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ аст. == Ҳамкорӣ бо расонаҳо == Абдушукур Раҷабзод дар баробари табъу нашри китобҳои донишномаӣ ба васоити ахбори умум робитаи ногусастанӣ дорад. Дар саҳифаҳои матбуоти ҷумҳурӣ зиёда аз 650 мақола ба табъ расондааст. Навиштаҳояш ба масоили тандурустӣ ва ҳифзи саломатии одамон бахшида шудаанд. Ҳамчун мухбири ҳафтаворҳои «Чархи гардун» ва «Авитсенна» бо мутахассисон суҳбат ороста, мушкилоти ҷидии соҳаи тандурустиро мавриди муҳокима қарор додааст. == Нависандагӣ == Абдушукур Раҷабзод табъи нависандагӣ низ дорад. Бисёр ҳикояҳои ӯ дар саҳифаҳои матбуот ба табъ расида, аз тариқи радиои ҷумҳурӣ шунавонида шудаанд. == Ҷоизаҳо ва унвонҳо == * Медали «Хидмати шоиста» (2005); * Аълочии тандурустии Тоҷикистон (2005, 2026); * Аълочии матбуоти Тоҷикистон (2005); * Ифтихорномаи Кумитаи табъу нашри СССР (1988); * Профессори фахрии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон (2011). == Осор == * Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино (Энсиклопедия бахшида ба 70-солагӣ). — Алмаато: ҶММ «Корпоратсияи Атамур», 2009. * Энсиклопедияи мухтасари тиб (иборат аз 5 ҷилд). Ҷилдҳои 1—5. — Д. : [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2011—2012. * Вожаномаи тиббӣ (иборат аз ду ҷилд) / тартибдиҳандагон [[Убайдулло Қурбон|У. Қурбон]], А. Раҷабзод. — Д. : СИЭМТ, 2014. — 808 с. — <nowiki>ISBN 978-99975-825-2-2</nowiki>. * Фарҳанги тибби ниёгон / тартибдиҳандагон У. Қурбон ва А. Раҷабзод. — {{Д.}} : СИЭМТ, 2016. — 776 с. — <nowiki>ISBN 978-99947-33-73-6</nowiki>. * [[Саломуддин Юсуфӣ|С. Юсуфӣ]], А. Раҷабзод, С. Ҷабборова. Луғати наботот (русӣ-тоҷикӣ-лотинӣ). — Д. : СИЭМТ, 2018. — 112 с. — <nowiki>ISBN 978-99947-33-94-1</nowiki>. * [[Маҳмадшоҳ Гулзода|М. Гулзода]], А. Раҷабзод. Тибби тоҷик: аз рӯзгори қадим то замони муосир — Д.: Ирфон, 2025. — 832 с. — <nowiki>ISBN 978-99975-1-438-7</nowiki>.<ref>{{Cite web|url=https://kmt.tj/kitobi-nav-tibbi-tojik-az-r-zgori-adim-to-zamoni-muosir/|title=Китоби нав: «Тибби тоҷик: аз рӯзгори қадим то замони муосир»|author=Анӯшаи Ҷамолиддин|date=2026-01-07|publisher=[[Китобхонаи миллии Тоҷикистон]]}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * [[Энсиклопедияи мухтасари тиб|Энсиклопедияи Мухтасари Тиб]]. Ҷилди II. {{Д.}}: [[СИ ЭМТ]], 2011. — С. 475. — 512 с. — ISBN 978-99947-33-44-6 01jdatmnpyqcu57qm1xa3mk7xwebwcg Ислом Бобохоҷаев 0 147124 1487281 1318325 2026-09-22T11:22:46Z VASHGIRD 8035 1487281 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард |ном = Ислом Бобохоҷаев |номи аслӣ = Бобохоҷаев Ислом Яъқубович |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |вазифа = [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазири нигаҳдории тандурустии ҶШС Тоҷикистон]] |парчам = Flag of the Tajik Soviet Socialist Republic.svg |аввалдавр = [[1951]] |охирдавр = [[1953]] |пешгузашта = |ҷонишин = [[Карим Аҳмадов]] |вазифа_2 = Муовини вазири нигаҳдории тандурустии ҶШС Тоҷикистон |аввалдавр_2 = [[1948]] |охирдавр_2 = [[1951]] |вазифа_3 = Вакили [[Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон]] (даъвати 2) |аввалдавр_3 = |охирдавр_3 = |таърихи таваллуд = 25.08.1915 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Хуҷанд|шаҳри Хуҷанд}}, [[Вилояти Самарқанд]], [[Империяи Русия]] |таърихи даргузашт = 03.07.1992 |маҳалли даргузашт = {{МаҳаллиДаргузашт|Душанбе|шаҳри Душанбе}}, [[Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ҶШС Тоҷикистон}} <br> {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |навъи фаъолият = [[табиб]], [[олим]], [[сиёсатмадор]] |таҳсилот = [[Институти тиббии Тошканд]] (1937) |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои тиб}} (1972) |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}} (1977) |ҷоизаҳо = {{Ордени Нишони Фахрӣ}} {{Ордени Ҷанги Ватанӣ дараҷаи II}} }} '''Ислом Яъқубович Бобохоҷаев''' ([[25 август]]и [[1915]], [[Хуҷанд]] — [[3 июл]]и [[1992]], [[Душанбе]]) — [[табиб]] ва ходими давлатӣ, доктори илмҳои тиб (1972), профессор (1977). Вазири нигаҳдории тандурустии ҶШС Тоҷикистон (1951—1953), Духтури хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1945). Ширкаткунандаи Ҷанги Бузурги Ватанӣ. == Зиндагинома == Соли 1937 Институти тиббии Тошкандро хатм карда, то соли 1943 дар хидмати ҳарбии тиббӣ буд. == Корнома == Сардори шуъбаи тандурустии вил. Ленинобод (ҳоло Суғд; 1943-47), ҷонишини вазир (1948-51), вазири нигаҳдории тандурустии ҶШС Тоҷикистон (1951-53), ассистенти Институти давлатии тиббии Тоҷикистон (1953-58), сардухтури Беморхонаи клиникии ҷумҳуриявӣ (1958-61). Роҳбари бахши Институти таҳқиқоти илмии беҳдошти ба номи Эрисмани шаҳри Маскав (1961-66), роҳбари бахши Институти таҳқиқоти илмии беҳдошт ва эпидемиологияи Маскав (1966-69), корманди Институти таҳқиқоти илмии умумииттифоқии беҳдошти иҷтимоӣ ва ташкили ҳифзи тандурустӣ ба номи Семашко (Маскав; 1969-72), профессор (1972-76), мудири кафедра (1976-87) ва профессори кафедраи физиологияи Институти давлатии педагогии Душанбе (1987-92). Муаллифи зиёда аз 30 асари илмӣ оид ба ташкил ва такмили фаъолияти муассисаҳои табобатию профилактикӣ. Депутати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон (даъвати 2). == Таълифот == Муаллифи зиёда аз 30 асари илмӣ оид ба ташкил ва такмили фаъолияти муассисаҳои табобатию профилактикӣ мебошад. Депутати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон (даъвати 2) интихоб гардидааст. == Ҷоизаҳо == * [[Ордени «Нишони Фахрӣ»]]; * [[Ордени Ҷанги Ватанӣ]] дараҷаи II; * Духтури хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1945); * Ифтихорномаҳои Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон. == Осор == * Лечебные минеральные источники Памира. — Д., 1994. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бобохоҷаев Ислом Яъқубович|2}} [[Гурӯҳ:Иштирокчиёни Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] 9bc2wzmm90vt129lt5v428wjk2do3ub 1487282 1487281 2026-09-22T11:23:04Z VASHGIRD 8035 /* Адабиёт */ 1487282 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард |ном = Ислом Бобохоҷаев |номи аслӣ = Бобохоҷаев Ислом Яъқубович |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |вазифа = [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазири нигаҳдории тандурустии ҶШС Тоҷикистон]] |парчам = Flag of the Tajik Soviet Socialist Republic.svg |аввалдавр = [[1951]] |охирдавр = [[1953]] |пешгузашта = |ҷонишин = [[Карим Аҳмадов]] |вазифа_2 = Муовини вазири нигаҳдории тандурустии ҶШС Тоҷикистон |аввалдавр_2 = [[1948]] |охирдавр_2 = [[1951]] |вазифа_3 = Вакили [[Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон]] (даъвати 2) |аввалдавр_3 = |охирдавр_3 = |таърихи таваллуд = 25.08.1915 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Хуҷанд|шаҳри Хуҷанд}}, [[Вилояти Самарқанд]], [[Империяи Русия]] |таърихи даргузашт = 03.07.1992 |маҳалли даргузашт = {{МаҳаллиДаргузашт|Душанбе|шаҳри Душанбе}}, [[Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ҶШС Тоҷикистон}} <br> {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |навъи фаъолият = [[табиб]], [[олим]], [[сиёсатмадор]] |таҳсилот = [[Институти тиббии Тошканд]] (1937) |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои тиб}} (1972) |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}} (1977) |ҷоизаҳо = {{Ордени Нишони Фахрӣ}} {{Ордени Ҷанги Ватанӣ дараҷаи II}} }} '''Ислом Яъқубович Бобохоҷаев''' ([[25 август]]и [[1915]], [[Хуҷанд]] — [[3 июл]]и [[1992]], [[Душанбе]]) — [[табиб]] ва ходими давлатӣ, доктори илмҳои тиб (1972), профессор (1977). Вазири нигаҳдории тандурустии ҶШС Тоҷикистон (1951—1953), Духтури хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1945). Ширкаткунандаи Ҷанги Бузурги Ватанӣ. == Зиндагинома == Соли 1937 Институти тиббии Тошкандро хатм карда, то соли 1943 дар хидмати ҳарбии тиббӣ буд. == Корнома == Сардори шуъбаи тандурустии вил. Ленинобод (ҳоло Суғд; 1943-47), ҷонишини вазир (1948-51), вазири нигаҳдории тандурустии ҶШС Тоҷикистон (1951-53), ассистенти Институти давлатии тиббии Тоҷикистон (1953-58), сардухтури Беморхонаи клиникии ҷумҳуриявӣ (1958-61). Роҳбари бахши Институти таҳқиқоти илмии беҳдошти ба номи Эрисмани шаҳри Маскав (1961-66), роҳбари бахши Институти таҳқиқоти илмии беҳдошт ва эпидемиологияи Маскав (1966-69), корманди Институти таҳқиқоти илмии умумииттифоқии беҳдошти иҷтимоӣ ва ташкили ҳифзи тандурустӣ ба номи Семашко (Маскав; 1969-72), профессор (1972-76), мудири кафедра (1976-87) ва профессори кафедраи физиологияи Институти давлатии педагогии Душанбе (1987-92). Муаллифи зиёда аз 30 асари илмӣ оид ба ташкил ва такмили фаъолияти муассисаҳои табобатию профилактикӣ. Депутати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон (даъвати 2). == Таълифот == Муаллифи зиёда аз 30 асари илмӣ оид ба ташкил ва такмили фаъолияти муассисаҳои табобатию профилактикӣ мебошад. Депутати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон (даъвати 2) интихоб гардидааст. == Ҷоизаҳо == * [[Ордени «Нишони Фахрӣ»]]; * [[Ордени Ҷанги Ватанӣ]] дараҷаи II; * Духтури хизматнишондодаи ҶШС Тоҷикистон (1945); * Ифтихорномаҳои Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон. == Осор == * Лечебные минеральные источники Памира. — Д., 1994. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бобохоҷаев Ислом Яъқубович|2}} [[Гурӯҳ:Иштирокдорони Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Пизишкони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]] tnndy57zaao2przp2z4tvthskoehni8 Донишномаи Душанбе 0 205792 1487247 1391836 2026-09-22T09:41:18Z VASHGIRD 8035 1487247 wikitext text/x-wiki {{Infobox book | italic title = | name = Донишномаи Душанбе | image = | image_size = 250 | alt = | caption = | author = [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик]] | editor = [[Нурмуҳаммад Амиршоҳӣ]] | audio_read_by = | title_orig = | orig_lang_code = | title_working = | translator = | illustrator = | cover_artist = | country = [[Тоҷикистон]] | language = [[тоҷикӣ]] | series = | release_number = | subject = | genre = [[донишнома]] | set_in = | published = ҶДММ «Ганҷ нашриёт» | publisher = | publisher2 = | pub_date = [[2016]] | english_pub_date = | media_type = | pages = 732 | awards = | isbn = 978-99947-33-89-7 | isbn_note = | oclc = | dewey = | congress = | preceded_by = | followed_by = | native_wikisource = | wikisource = | notes = | exclude_cover = | website = {{URL|donishnoma.tj}} }} '''Душанбе''' — [[донишнома]]и пойтахти [[Ҷумҳурии Тоҷикистон]], шаҳри [[Душанбе]]. == Нашри донишнома == Донишномаи пойтахт, ки ба муносибати ҷашни 90-солагии шаҳри Душанбе ҳамчун пойтахти Ҷумҳурии Тоҷикистон ва 25-солагии истиқлоли давлатиии Ҷумҳурии Тоҷикистон аввалин бор ба забони тоҷикӣ ба табъ расид, ки ба ин васила аҳли мамлакат бо таърихи шаҳри Душанбе, саҳми сокинони он дар бунёди давлати муосири миллӣ, ҷомеаи асили шаҳрвандӣ ва рушду равнақи ҳаёти моддию маънавии кишвар, бо неруҳои тавлидӣ ва табиати нотакрори ин маъвои дилорои ватани худ ошно мегарданд. Донишномаи Душанбе барҳақ таҷассумгари тарақиёти мустақилонаи пойтахти давлати навини Тоҷикистон аст. Донишномаи Душанбе сарчашмаи илму адаб, таърих, муаррифномаи иншооту кӯчаҳову маҳалҳо, қабл аз ҳама зиндагиномаи ашхоси бузург ва бунёдкори шаҳри Душанбе мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * Донишномаи Душанбе. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 5. — 732 с. — ISBN 978-99947-33-89-7. [[Гурӯҳ:Донишномаҳои тоҷикӣ]] bixwq43y8dqx643obs5lgntll4ljoqo Убайдулло Қурбон 0 207091 1487249 1418887 2026-09-22T09:57:34Z VASHGIRD 8035 /* Осор */ 1487249 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Қурбон Убайдулло Абдулло |номи аслӣ = Убайдулло Қурбонов |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 20.12.1961 |зодгоҳ = деҳаи Кӯрқудуқи {{Зодгоҳ|ноҳияи Данғара}}, [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт= |шаҳрвандӣ = |маҳалли даргузашт = {{МаҳаллиМарг|}} |фазои илмӣ = [[пизишкӣ]] |ҷойҳои кор = |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои тиб}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}} |алма-матер = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон]] (1984) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Убайдулло Абдулло Қурбон''' (''Қурбонов Убайдулло Абдуллоевич''; зод. [[20 декабр]]и [[1961]], деҳаи Кӯрқудуқ, [[ноҳияи Данғара]], [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — [[микроҷарроҳ]], ҷарроҳи тармиму пластик, ҷарроҳи тахассуси дараҷаи олӣ (2000), доктори илмҳои тиб (2004), [[профессор]] (2007), узви вобастаи АИТТ (аз соли 2014). Раиси Кумитаи Маҷлиси Миллии Маҷлиси Олии ҶТ оид ба масъалаҳои иҷтимоӣ, тандурустӣ, илм, маориф, фарҳанг ва сиёсати байни бонувону ҷавонон (аз 2010). == Зиндагинома == Убайдулло Қурбон хатмкардаи факултети муолиҷавии [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон]] (1984). Ординатори клиникии кафедраи ҷарроҳии госпиталии ДДТТ (1984—1986), ҷарроҳ (1987—1997) ва мудири шуъбаи ҷарроҳии тармимӣ ва пластикӣ (1997—2003), муовини директори Маркази илмии ҷумҳуриявии ҷарроҳии дилу рагҳо ва қафаси сина (2003—2005), ректори [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон]] (аз августи 2005 то 2016) буд. Аз соли 2016 ректори [[Донишгоҳи давлатии тиббии Хатлон]] дар шаҳри [[Данғара]]и [[вилояти Хатлон]] мебошад. Дар марказҳои бузурги тиббии Россия (Москва, Санкт-Петербург), Олмон (Франкфурти лаби Майн, Гиссен) ва Австрия (Залсбург) такмили ихтисос кардааст. Убайдулло Қурбон ҳар сол беш аз 200 амалиёти ҷарроҳӣ анҷом медиҳад. Дар тӯли фаъолияти кориаш беш аз 5600 амалиёти ҷарроҳӣ гузаронидааст (аксари онҳо ҷарроҳиҳои нодир ва мураккаб мебошанд). == Фаъолияти илмӣ == Муаллифи беш аз 300 асару мақолаҳои илмист. Убайдулло Қурбонов ҷарроҳи чирадаст буда, амалиёти ҷарроҳиро бо маҳорати хос ва дараҷаи олии тахассусӣ иҷро мекунад. Яке аз пешоҳангони микроҷарроҳии барқарорсозанда дар Тоҷикистон аст. Тадқиқоти Убайдулло Қурбонов ба реплантатсияи ангуштон, панҷа ва бандҳои калони андомҳои поёну боло, истифодаи техникаи микроҷарроҳӣ дар амалиёти гуногуни ҷарроҳӣ оиданд. Нозукиҳои реплантатсияро муфассал омӯхта, вобаста ба тарзи осеб ва аҳамияти вазоифии банди қатъшаванда гузарондани реплантатсияро таъкид кардааст. Усулҳои гуногуни ҷарроҳии реконструктивию тармимиро таҳия ва дар амал ҷорӣ намуд, ки ба ҳифзи қобилияти ҳаётӣ ва беҳтар сохтани фаъолияти ангушти калони даст нигаронда шудаанд. Як силсила пажӯҳишҳои Убайдулло Қурбонов ба истифодаи микроҷарроҳии барқарорсозанда дар мавриди табобати чурраи шикам ва дермотензияи экспандерии қисми мӯйдори сар ҳангоми алопетсия бахшида шудаанд. Дар анҷуману конфронс ва кунгураҳои дохилу хориҷи мамлакат (Тошкент, Саратов, Москва,Германия, Теҳрон, Исфаҳон, Австрия, Англия, Париж) бо маърӯзаву гузориш баромад кардааст. Муаллифи 56 пешниҳоди навоварӣ ва 8 ихтироъ мебошад. Сармуҳаррири маҷаллаи илмии «Паёми Сино». Узви Ассотсиатсияи ҷарроҳони пластикӣ, тармимӣ ва эстетикии Россия ва Аврупо (аз соли 1994), аъзо, яке аз муассисон ва вакили миллӣ (аз соли 1998) ва президенти (аз с.2002) Академияи Тиббии Ҷаҳонӣ (дафтараш дар шаҳри Залсбурги Австрия). == Фаъолияти сиёсӣ == Убайдулло Қурбонов дар ҳаёти сиёсии ҷумҳурӣ низ фаъолона ширкат меварзад. Дар 5 маҷлиси Кумитаи Маҷлиси Миллии Маҷлиси Олии ҶТ, ки раисии онро Убайдулло Қурбонов ба уҳда дорад, 19 қонун мавриди баррасӣ қарор гирифтааст (2011). Бо ташаббуси Убайдулло Қурбонов дар ДДТТ маҷаллаи илмию оммавии тиббӣ «Авҷи зуҳал» ба табъ расид (2010). == Осор == * Экспандерная дермотензия в хирургическом лечении рубцовых алопеций и травматических дефектов волосистой части головы. «Анналы пластической, реконструктивной и эстетической хирургии», № 2, 2006; * Значение абдоминопластики в хирургии передней брюшной стенки. «Анналы пластической, реконструктивной и эстетической хирургии», № 3, 2006; * Новые подходы в хирургическом лечении послеожоговых рубцовых контрактур крупных суставов конечностей. «Анналы пластической, реконструктивной и эстетической хирургии», № 2, 2007; * Развитие и достижения реконструктивно-пластической хирургии в Таджикистане за 20 лет. «Актуальные вопросы реконструктивной и пластической хирургии», 2007; * Дефекты ушной раковины травматического характера и их хирургическое лечение. «Паёми Сино», № 4, 2008; * Ринопластика при посттравматических деформациях носа. «Паёми Сино», № 2, 2008; * Основы микрохирургии, Д., 2009; * Истилоҳот ва масоили пизишкӣ дар «Маснавии маънавӣ»-и Мавлоно Ҷалолуддин Муҳаммади Балхӣ. «Авҷи зуҳал», 2011, № 1. == Ҷоизаҳо == Барандаи ҷоизаи комсомоли ленинии Тоҷикистон (1988), Мукофоти байналхалқии ба номи Суқрот («Socrates International Award»; Оксфорди Британияи Кабир, 2007). Профессори фахрии Донишгоҳи байналхалқии Вена (2009). Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино (2013)<ref>Фарҳанги тибби ниёгон / тартибдиҳандагон У. Қурбон ва А. Раҷабзод. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 775. — 776 с. — ISBN 978-99947-33-73-6.</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * [[Энсиклопедияи мухтасари тиб|Энсиклопедияи Мухтасари Тиб]]. Ҷилди II. {{Д.}}: [[СИ ЭМТ]], 2011. — С. 475. — 512 с. — ISBN 978-99947-33-44-6 {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Табибон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ходимони давлатии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи А. Сино]] b34u1aco3so06mc4ijrfrwdw1igxael 1487250 1487249 2026-09-22T10:04:55Z VASHGIRD 8035 /* Ҷоизаҳо */ 1487250 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Қурбон Убайдулло Абдулло |номи аслӣ = Убайдулло Қурбонов |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 20.12.1961 |зодгоҳ = деҳаи Кӯрқудуқи {{Зодгоҳ|ноҳияи Данғара}}, [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |таърихи даргузашт= |шаҳрвандӣ = |маҳалли даргузашт = {{МаҳаллиМарг|}} |фазои илмӣ = [[пизишкӣ]] |ҷойҳои кор = |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои тиб}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}} |алма-матер = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон]] (1984) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |ҷоизаҳо = |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Убайдулло Абдулло Қурбон''' (''Қурбонов Убайдулло Абдуллоевич''; зод. [[20 декабр]]и [[1961]], деҳаи Кӯрқудуқ, [[ноҳияи Данғара]], [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — [[микроҷарроҳ]], ҷарроҳи тармиму пластик, ҷарроҳи тахассуси дараҷаи олӣ (2000), доктори илмҳои тиб (2004), [[профессор]] (2007), узви вобастаи АИТТ (аз соли 2014). Раиси Кумитаи Маҷлиси Миллии Маҷлиси Олии ҶТ оид ба масъалаҳои иҷтимоӣ, тандурустӣ, илм, маориф, фарҳанг ва сиёсати байни бонувону ҷавонон (аз 2010). == Зиндагинома == Убайдулло Қурбон хатмкардаи факултети муолиҷавии [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон]] (1984). Ординатори клиникии кафедраи ҷарроҳии госпиталии ДДТТ (1984—1986), ҷарроҳ (1987—1997) ва мудири шуъбаи ҷарроҳии тармимӣ ва пластикӣ (1997—2003), муовини директори Маркази илмии ҷумҳуриявии ҷарроҳии дилу рагҳо ва қафаси сина (2003—2005), ректори [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон]] (аз августи 2005 то 2016) буд. Аз соли 2016 ректори [[Донишгоҳи давлатии тиббии Хатлон]] дар шаҳри [[Данғара]]и [[вилояти Хатлон]] мебошад. Дар марказҳои бузурги тиббии Россия (Москва, Санкт-Петербург), Олмон (Франкфурти лаби Майн, Гиссен) ва Австрия (Залсбург) такмили ихтисос кардааст. Убайдулло Қурбон ҳар сол беш аз 200 амалиёти ҷарроҳӣ анҷом медиҳад. Дар тӯли фаъолияти кориаш беш аз 5600 амалиёти ҷарроҳӣ гузаронидааст (аксари онҳо ҷарроҳиҳои нодир ва мураккаб мебошанд). == Фаъолияти илмӣ == Муаллифи беш аз 300 асару мақолаҳои илмист. Убайдулло Қурбонов ҷарроҳи чирадаст буда, амалиёти ҷарроҳиро бо маҳорати хос ва дараҷаи олии тахассусӣ иҷро мекунад. Яке аз пешоҳангони микроҷарроҳии барқарорсозанда дар Тоҷикистон аст. Тадқиқоти Убайдулло Қурбонов ба реплантатсияи ангуштон, панҷа ва бандҳои калони андомҳои поёну боло, истифодаи техникаи микроҷарроҳӣ дар амалиёти гуногуни ҷарроҳӣ оиданд. Нозукиҳои реплантатсияро муфассал омӯхта, вобаста ба тарзи осеб ва аҳамияти вазоифии банди қатъшаванда гузарондани реплантатсияро таъкид кардааст. Усулҳои гуногуни ҷарроҳии реконструктивию тармимиро таҳия ва дар амал ҷорӣ намуд, ки ба ҳифзи қобилияти ҳаётӣ ва беҳтар сохтани фаъолияти ангушти калони даст нигаронда шудаанд. Як силсила пажӯҳишҳои Убайдулло Қурбонов ба истифодаи микроҷарроҳии барқарорсозанда дар мавриди табобати чурраи шикам ва дермотензияи экспандерии қисми мӯйдори сар ҳангоми алопетсия бахшида шудаанд. Дар анҷуману конфронс ва кунгураҳои дохилу хориҷи мамлакат (Тошкент, Саратов, Москва,Германия, Теҳрон, Исфаҳон, Австрия, Англия, Париж) бо маърӯзаву гузориш баромад кардааст. Муаллифи 56 пешниҳоди навоварӣ ва 8 ихтироъ мебошад. Сармуҳаррири маҷаллаи илмии «Паёми Сино». Узви Ассотсиатсияи ҷарроҳони пластикӣ, тармимӣ ва эстетикии Россия ва Аврупо (аз соли 1994), аъзо, яке аз муассисон ва вакили миллӣ (аз соли 1998) ва президенти (аз с.2002) Академияи Тиббии Ҷаҳонӣ (дафтараш дар шаҳри Залсбурги Австрия). == Фаъолияти сиёсӣ == Убайдулло Қурбонов дар ҳаёти сиёсии ҷумҳурӣ низ фаъолона ширкат меварзад. Дар 5 маҷлиси Кумитаи Маҷлиси Миллии Маҷлиси Олии ҶТ, ки раисии онро Убайдулло Қурбонов ба уҳда дорад, 19 қонун мавриди баррасӣ қарор гирифтааст (2011). Бо ташаббуси Убайдулло Қурбонов дар ДДТТ маҷаллаи илмию оммавии тиббӣ «Авҷи зуҳал» ба табъ расид (2010). == Осор == * Экспандерная дермотензия в хирургическом лечении рубцовых алопеций и травматических дефектов волосистой части головы. «Анналы пластической, реконструктивной и эстетической хирургии», № 2, 2006; * Значение абдоминопластики в хирургии передней брюшной стенки. «Анналы пластической, реконструктивной и эстетической хирургии», № 3, 2006; * Новые подходы в хирургическом лечении послеожоговых рубцовых контрактур крупных суставов конечностей. «Анналы пластической, реконструктивной и эстетической хирургии», № 2, 2007; * Развитие и достижения реконструктивно-пластической хирургии в Таджикистане за 20 лет. «Актуальные вопросы реконструктивной и пластической хирургии», 2007; * Дефекты ушной раковины травматического характера и их хирургическое лечение. «Паёми Сино», № 4, 2008; * Ринопластика при посттравматических деформациях носа. «Паёми Сино», № 2, 2008; * Основы микрохирургии, Д., 2009; * Истилоҳот ва масоили пизишкӣ дар «Маснавии маънавӣ»-и Мавлоно Ҷалолуддин Муҳаммади Балхӣ. «Авҷи зуҳал», 2011, № 1. == Ҷоизаҳо == Барандаи ҷоизаи комсомоли ленинии Тоҷикистон (1988), Мукофоти байналхалқии ба номи Суқрот («Socrates International Award»; Оксфорди Британияи Кабир, 2007). Профессори фахрии Донишгоҳи байналхалқии Вена (2009). Ҷоизаи давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино (2013)<ref>Фарҳанги тибби ниёгон / тартибдиҳандагон У. Қурбон ва [[Абдушукур Раҷабзод|А. Раҷабзод]]. — {{Д.}}: [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2016. — С. 775. — 776 с. — ISBN 978-99947-33-73-6.</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * [[Энсиклопедияи мухтасари тиб|Энсиклопедияи Мухтасари Тиб]]. Ҷилди II. {{Д.}}: [[СИ ЭМТ]], 2011. — С. 475. — 512 с. — ISBN 978-99947-33-44-6 {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Табибон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ходимони давлатии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони унвонҳои фахрӣ аз Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи А. Сино]] bhgt7ruetn7fxt9mq2xyzar33zlikhj Карим Аҳмадов 0 207981 1487275 1266811 2026-09-22T11:13:02Z VASHGIRD 8035 1487275 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард |ном = Карим Аҳмадов |номи аслӣ = Аҳмадов Карим Юсуфович |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |вазифа = [[Вазири тандурустии ҶШС Тоҷикистон]] |парчам = Flag of the Tajik Soviet Socialist Republic.svg |аввалдавр = [[1953]] |охирдавр = [[1957]] |пешгузашта = |ҷонишин = |вазифа_2 = Вакили [[Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон]] (даъвати 4) |аввалдавр_2 = |охирдавр_2 = |таърихи таваллуд = 9.11.1917 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Хуҷанд|шаҳри Хуҷанд}}, [[Вилояти Самарқанд]], [[Империяи Русия]] |таърихи даргузашт = 28.07.2008 |маҳалли даргузашт = {{МаҳаллиМарг|Душанбе|шаҳри Душанбе}}, [[Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ҶШС Тоҷикистон}} <br> {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |навъи фаъолият = [[физиолог]], [[табиб]], [[сиёсатмадор]] |таҳсилот = Институти давлатии тиббии Тошканд (1941) |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои тиб}} (1967) |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}} (1968) |ҷоизаҳо = }} '''Карим Аҳмадов''' (''Аҳмадов Карим Юсуфович''; [[9 ноябр]]и [[1917]], [[Хуҷанд]] — [[28 июл]]и [[2008]], [[Душанбе]]) — физиолог, доктори илмҳои тиб (1967), профессор (1968). Вазири тандурустии ҶШС Тоҷикистон (1953—1957). '''Карим Аҳмадов''' (''Аҳмадов Карим Юсуфович''; [[1917]], [[Хуҷанд]] — [[2009]], [[Душанбе]]) — физиолог, доктори илмҳои тиб (1967), профессор (1968). == Зиндагинома == Институти давлатии тиббии Тошкандро хатм кардааст (1941). Ширкаткунандаи Ҷанги Бузурги Ватанӣ (1941—1945), духтури калони полкҳои савораи 267 ва 219-уми дивизияи кавалерии 104-уми Тоҷикистон, полки кавалерии гвардияи 56-уми дивизияи кавалерии гвардиявии 14-ум, майори хидмати тиббӣ. Дар муҳорибаҳо аз Сталинград то Элба ширкат дошт. == Корнома == Ассистент (1947—1959), дотсент (1959—1967) ва мудири кафедраи физиологияи эътидолии [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Институти давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино]] (1967—1982). Солҳои 1953—1957 вазири тандурустии ҶШС Тоҷикистон буд. Депутати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон (даъвати 4) интихоб гардидааст. Аҳмадов солҳои дароз раиси Ҷамъияти физиологҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон буд. Бо 8 ордену медал сарфароз гардидааст. == Фаъолияти илмӣ == Муаллифи зиёда аз 90 асару мақолаи илмӣ. Доир ба мавзӯи «Нафаскашӣ ва танзими он дар шароити гипоксияи баландкӯҳ» рисолаи докторӣ ҳимоя кардааст. == Осор == * Дыхание человека при высокогорной гипоксии. — Д., 1971. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Аҳмадов Карим|2|муаллиф=}} [[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Вазирони тандурустии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Вакилони Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Иштирокчиёни Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] [[Гурӯҳ:Докторони илмҳои тиб]] [[Гурӯҳ:Профессорони Тоҷикистон]] jlqj3l3gt5l3n7d1mplk03ps85dmq20 1487277 1487275 2026-09-22T11:13:53Z VASHGIRD 8035 1487277 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард |ном = Карим Аҳмадов |номи аслӣ = Аҳмадов Карим Юсуфович |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |вазифа = [[Вазири тандурустии ҶШС Тоҷикистон]] |парчам = Flag of the Tajik Soviet Socialist Republic.svg |аввалдавр = [[1953]] |охирдавр = [[1957]] |пешгузашта = |ҷонишин = |вазифа_2 = Вакили [[Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон]] (даъвати 4) |аввалдавр_2 = |охирдавр_2 = |таърихи таваллуд = 9.11.1917 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Хуҷанд|шаҳри Хуҷанд}}, [[Вилояти Самарқанд]], [[Империяи Русия]] |таърихи даргузашт = 28.07.2008 |маҳалли даргузашт = {{МаҳаллиМарг|Душанбе|шаҳри Душанбе}}, [[Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ҶШС Тоҷикистон}} <br> {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |навъи фаъолият = [[физиолог]], [[табиб]], [[сиёсатмадор]] |таҳсилот = Институти давлатии тиббии Тошканд (1941) |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои тиб}} (1967) |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}} (1968) |ҷоизаҳо = }} '''Карим Аҳмадов''' (''Аҳмадов Карим Юсуфович''; [[9 ноябр]]и [[1917]], [[Хуҷанд]] — [[28 июл]]и [[2008]], [[Душанбе]]) — [[физиолог]], доктори илмҳои тиб (1967), профессор (1968). Вазири тандурустии ҶШС Тоҷикистон (1953—1957). == Зиндагинома == Институти давлатии тиббии Тошкандро хатм кардааст (1941). Ширкаткунандаи Ҷанги Бузурги Ватанӣ (1941—1945), духтури калони полкҳои савораи 267 ва 219-уми дивизияи кавалерии 104-уми Тоҷикистон, полки кавалерии гвардияи 56-уми дивизияи кавалерии гвардиявии 14-ум, майори хидмати тиббӣ. Дар муҳорибаҳо аз Сталинград то Элба ширкат дошт. == Корнома == Ассистент (1947—1959), дотсент (1959—1967) ва мудири кафедраи физиологияи эътидолии [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Институти давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино]] (1967—1982). Солҳои 1953—1957 вазири тандурустии ҶШС Тоҷикистон буд. Депутати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон (даъвати 4) интихоб гардидааст. Аҳмадов солҳои дароз раиси Ҷамъияти физиологҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон буд. Бо 8 ордену медал сарфароз гардидааст. == Фаъолияти илмӣ == Муаллифи зиёда аз 90 асару мақолаи илмӣ. Доир ба мавзӯи «Нафаскашӣ ва танзими он дар шароити гипоксияи баландкӯҳ» рисолаи докторӣ ҳимоя кардааст. == Осор == * Дыхание человека при высокогорной гипоксии. — Д., 1971. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Аҳмадов Карим|2|муаллиф=}} [[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Вазирони тандурустии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Вакилони Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Иштирокчиёни Ҷанги Бузурги Ватанӣ]] [[Гурӯҳ:Докторони илмҳои тиб]] [[Гурӯҳ:Профессорони Тоҷикистон]] t7n9srnu916alm0xxus1tiq57az0ova 1487278 1487277 2026-09-22T11:14:19Z VASHGIRD 8035 /* Адабиёт */ 1487278 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард |ном = Карим Аҳмадов |номи аслӣ = Аҳмадов Карим Юсуфович |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |вазифа = [[Вазири тандурустии ҶШС Тоҷикистон]] |парчам = Flag of the Tajik Soviet Socialist Republic.svg |аввалдавр = [[1953]] |охирдавр = [[1957]] |пешгузашта = |ҷонишин = |вазифа_2 = Вакили [[Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон]] (даъвати 4) |аввалдавр_2 = |охирдавр_2 = |таърихи таваллуд = 9.11.1917 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Хуҷанд|шаҳри Хуҷанд}}, [[Вилояти Самарқанд]], [[Империяи Русия]] |таърихи даргузашт = 28.07.2008 |маҳалли даргузашт = {{МаҳаллиМарг|Душанбе|шаҳри Душанбе}}, [[Тоҷикистон]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|ҶШС Тоҷикистон}} <br> {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |навъи фаъолият = [[физиолог]], [[табиб]], [[сиёсатмадор]] |таҳсилот = Институти давлатии тиббии Тошканд (1941) |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои тиб}} (1967) |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}} (1968) |ҷоизаҳо = }} '''Карим Аҳмадов''' (''Аҳмадов Карим Юсуфович''; [[9 ноябр]]и [[1917]], [[Хуҷанд]] — [[28 июл]]и [[2008]], [[Душанбе]]) — [[физиолог]], доктори илмҳои тиб (1967), профессор (1968). Вазири тандурустии ҶШС Тоҷикистон (1953—1957). == Зиндагинома == Институти давлатии тиббии Тошкандро хатм кардааст (1941). Ширкаткунандаи Ҷанги Бузурги Ватанӣ (1941—1945), духтури калони полкҳои савораи 267 ва 219-уми дивизияи кавалерии 104-уми Тоҷикистон, полки кавалерии гвардияи 56-уми дивизияи кавалерии гвардиявии 14-ум, майори хидмати тиббӣ. Дар муҳорибаҳо аз Сталинград то Элба ширкат дошт. == Корнома == Ассистент (1947—1959), дотсент (1959—1967) ва мудири кафедраи физиологияи эътидолии [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Институти давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино]] (1967—1982). Солҳои 1953—1957 вазири тандурустии ҶШС Тоҷикистон буд. Депутати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон (даъвати 4) интихоб гардидааст. Аҳмадов солҳои дароз раиси Ҷамъияти физиологҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон буд. Бо 8 ордену медал сарфароз гардидааст. == Фаъолияти илмӣ == Муаллифи зиёда аз 90 асару мақолаи илмӣ. Доир ба мавзӯи «Нафаскашӣ ва танзими он дар шароити гипоксияи баландкӯҳ» рисолаи докторӣ ҳимоя кардааст. == Осор == * Дыхание человека при высокогорной гипоксии. — Д., 1971. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Аҳмадов Карим|2|муаллиф=}} [[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]] o6rs0hweeyab72ssl4bz5s1s2wpggtm Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон 0 215771 1487264 1432435 2026-09-22T10:32:27Z VASHGIRD 8035 /* Роҳбарони вазорат */ 1487264 wikitext text/x-wiki {{Infobox Government agency | name = Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон | seal = | seal_caption = | logo = Emblem_of_Tajikistan.svg | logo_caption = Вазорати рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон | formed = [[7 декабр]]и [[1924]] | preceding1 = | preceding2 = | preceding3 = | preceding4 = | dissolved = | jurisdiction = | headquarters = шаҳри Душанбе, Академик Раҷабовҳо., 734025 | coordinates = | employees = | minister1_name = Насим Хоҷазода Олимзода | minister1_pfo = | child1_agency = | website = {{URL|http://www.minfin.tj/}} | nativename_a = {{lang|tg|}} | logo_width = 200 px | picture = | picture_caption = | superseding = }} '''Вазорати тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон''' — мақомоти иҷроияи марказии [[ҳокимияти иҷроияи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] дар соҳаи тандурустӣ. Фаъолияти В. аз татбиқ намудани сиёсати ягонаи давлатӣ дар соҳаи тандурустӣ ва ба низоми муайян даровардани санадҳои меъёрии ҳуқуқии бахши тандурустӣ иборат мебошад. В. бар асоси Конститутсия (Сарқонун)-и Ҷумҳурии Тоҷикистон, қонунҳои конститутсионӣ, қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, санадҳои Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, фармонҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, қарорҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва асноди ҳуқуқии байналмилалии аз тарафи Ҷумҳурии Тоҷикистон эътирофшуда, Низомномаи Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 3 марти 2014 (№ 148) тасдиқ шудааст, фаъолияти хешро созмон медиҳад. == Таъсис == То соли 1917 нигаҳдории тандурустӣ дар Тоҷикистон ҳамчун системаи давлатӣ вуҷуд надошт. Баъди ба Русия ҳамроҳ карда шудани Осиёи Миёна ҳукумати подшоҳӣ барои хидматрасонии тиббии аҳолии ин сарзамин ба ҳар сари кас соле 14 тин ҷудо мекард. Аморати Бухоро бошад, барои ниёзмандии тандурустии мардум фалсе харҷ намекард. Шароити хеле вазнини моддию маишии мардум, зиндагонии қашшоқона, бесаводӣ, таъсири хурофот, вазъияти беҳдошти бади маҳалу манзилҳо, ифлосӣ ва пурсироятии муҳити атроф – об, ҳаво ва хоку хӯрок боиси паҳн гардидани бисёр бемориҳои гузаранда – сорию вогир, касбию иҷтимоӣ – безгак, чечак, вабо, тоун, ришта, ҳасба, домана, кузоз, ҳорӣ, хуноқ, сулфакабудак, сурхакон, махмалак, сил, зотулҷанб, исҳоли хунин, фалаҷ ва амсоли инҳо мегардиданд. Соли 1913 дар ҳудуди Тоҷикистони ҳозира 1 беморхона, ки 40 кат, 13 духтур ва 32 нафар корманди миёнаи тиббӣ дошт, амал мекард. Солҳои аввали Ҳокимияти Шӯравӣ ба Тоҷикистон аз дигар ҷумҳуриҳо, аксаран аз Федератсияи Русия ва Украина кормандони тиб фиристода шуданд. Соли 1924 Комиссариати халқии нигаҳдории тандурустии ҶМШС Тоҷикистон таъсис ёфт. Пас аз ташкил ёфтани ҶШС Тоҷикистон бисёр бемориҳои иҷтимоӣ ва сироятӣ тамоман аз байн рафтанд. Солҳои сиюми садаи XX аввал дар Хуҷанд, баъд дар Сталинобод (ҳозира [[Душанбе]]) техникумҳои тиббӣ ва соли 1939 дар Сталинобод Институти тиббӣ таъсис ёфтанд. Соли 1946 аввал ба Вазорати нигаҳдории тандурустӣ ва баъдан ба Вазорати тандурустии ҶШС Тоҷикистон ва аз соли 2013 ба Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон табдили ном намуд. == Сохтори вазорат == Дар даврони Истиқлоли давлатӣ ва гузариш ба муносибатҳои иқтисоди бозоргонӣ мақсаду вазифа ва уҳдадориҳои Вазорати молияи Ҷумҳурии Тоҷикистон куллан тағйир ёфта, системаи молияи давлатӣ мувофиқи сохтори нав ташкил карда шуд. === Сохтори дастгоҳи марказӣ === Роҳбарият; Раёсати ислоҳот, кумаки аввалияи тиббию санитарӣ ва робитаҳои байналмилалӣ; Раёсати таҳсилоти тиббию фармасевтӣ, сиёсати кадрҳо ва илм; Раёсати иқтисодӣ ва банақшагирии буҷети соҳаҳои тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ; Раёсати ташкили хидматрасонии тиббӣ ва технологияҳои муосир; Раёсати ташкили хидматрасонии тиббӣ ба модарону кӯдакон ва танзими оила; Раёсати фарматсия ва молҳои тиббӣ; Раёсати амнияти санитарию эпидемиологӣ, ҳолатҳои фавқулода ва кумаки фаврии тиббӣ; Раёсати ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ; Шуъбаи баҳисобгирӣ ва муҳосибот; Шуъбаи ҳуқуқ; Шуъбаи аудити дохилӣ; Шуъбаи назорат, коргузорӣ ва корҳои махсус; Бахши котибот. === Муассисаҳои системаи вазорат === * Маркази миллии тиббии Ҷумҳурии Тоҷикистон ; * КВД «Маркази миллии ташхис»; * Маркази миллии солимии репродуктивӣ ; * Маркази миллии мониторинг ва пешгирии нашъамандӣ ; * Маркази миллии бемориҳои сил, шуш ва ҷарроҳии қафаси сина ; * Маркази миллии илмии пайвандсозии узв ва бофтаҳои инсон ; * Академияи илмҳои тибби Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон ; * Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино; * Донишкадаи таҳсилоти баъдидип ломии кормандони соҳаи тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон; * Пажӯҳишгоҳи акушерӣ, гинекологӣ ва перинатологии Тоҷикистон; * Пажӯҳишгоҳи гастроэнтерологияи Ҷумҳурии Тоҷикистон; * Пажӯҳишгоҳи тиббии профилактикаи Тоҷикистон; * Пажӯҳишгоҳи илмию клиникии стоматология ва ҷарроҳии ҷоғу рӯй; * Пажӯҳишгоҳи экспертизаи тиббию иҷтимоӣ ва тавонбахшии маъюбон; * Маркази ҷумҳуриявии илмию клиникии педиатрӣ ва ҷарроҳии кӯдакон; * Маркази ҷумҳуриявии илмии хун; * Маркази ҷумҳуриявии илмии ҷарроҳии дилу рагҳо; * Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоншиносӣ; * Маркази илмию тадқиқотии фарматсевтӣ; * Маркази ҷумҳуриявии ғизо; * Маркази ҷумҳуриявии таълимию клиникии тибби оилавӣ; * Маркази ҷумҳуриявии клиникии бемориҳои равонӣ; * Маркази ҷумҳуриявии саломатии равонии кӯдакон ва наврасон; * Маркази ҷумҳуриявии клиникии бемориҳои пӯст ва узвҳои таносул; * Маркази ҷумҳуриявии клиникии наркологии ба номи М. Ғ. Ғуломов; * Маркази ҷумҳуриявии клиникии бемориҳои чашм; * Маркази ҷумҳуриявии клиникии бемориҳои дил; * Маркази ҷумҳуриявии илмию клиникии урологӣ; * КВД «Маркази ҷумҳуриявии клиникии бемориҳои сутунмуҳра»; * Маркази ҷумҳуриявии ҳимояи аҳолӣ аз бемориҳои сил; * Маркази ҷумҳуриявии клиникии бемориҳои касбӣ; * Маркази ҷумҳуриявии клиникии эндокринологӣ; * Маркази ҷумҳуриявии кори ҳамширагӣ; * Маркази ҷумҳуриявии мубориза бар зидди бемориҳои карантинӣ; * Маркази ҷумҳуриявии иммунопрофилактика; * Маркази ҷумҳуриявии пешгирӣ ва мубориза бар зидди бемории ВНМО; * Маркази ҷумҳуриявии мубориза бар зидди бемориҳои тропикӣ; * Маркази ҷумҳуриявии ташаккули тарзи ҳаёти солим; * Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии ташхиси тиббию судӣ»; * Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии хидматрасонии тиббии хадамоти сайёри соҳаи чорво»; * Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии хидматрасонии фарматсевтӣ ва молҳои тиббӣ»; * Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии дезинфексияи профилактикӣ»; * Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии омор ва иттилооти тиббӣ»; * Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии барқарорсозии солимии кӯдакон»; * Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии клиникии ортопедӣ ва осебшиносӣ»; * КВД «Маркази ҷумҳуриявии тибби халқӣ»; * Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии бемориҳои асабу равонӣ дар шаҳри Турсунзода»; * Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии барқароркунии тиббию иҷтимоии Тангаӣ»; * Муассисаи давлатии «Беморхонаи ҷумҳуриявии клиникии бемориҳои равонӣ»; * Муассисаи давлатии «Беморхонаи ҷумҳуриявии физиотерапевтии ба номи Нурматов Абдусаттор»; * Муассисаи давлатии «Беморхонаи ҷумҳуриявии клиникии ноҳияи Данғара»; * Муассисаи давлатии «Осоишгоҳи ҷумҳуриявии кӯдаконаи «Қаратоғ»; * Муассисаи давлатии «Осоишгоҳи ҷумҳуриявии кӯдаконаи дилу тарбоди «Ҳушёрӣ»; * Муассисаи давлатии «Озмоишгоҳи миллии тандурустии ҷамъиятӣ»; * Муассисаи давлатии «Китобхонаи ҷумҳуриявии илмию тиббӣ»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии ҷумҳуриявӣ»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии шаҳри Қӯрғонтеппа»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии шаҳри Кӯлоб»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии шаҳри Хуҷанд»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии ноҳияи Ҳисор»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии шаҳри Ваҳдат»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии ноҳияи Рашт»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии ноҳияи Ёвон»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии ноҳияи Данғара»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии шаҳри Конибодом»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии шаҳри Истаравшан»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии шаҳри Панҷакент»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии шаҳри Хоруғ»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии шаҳри Турсунзода»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии шаҳри Исфара»; КВД «Ронанда»; * КВД «Тоҷиктибтаҷҳизот»; * КВД «Тоҷикфарминдустрия»; * Муассисаи давлатии базаи ҷумҳуриявии таъйиноти махсуси тиббӣ; * Муассисаи давлатии базаи ҷумҳуриявии худрав; * Редаксияи маҷаллаи «Шифо»; * Редаксияи маҷаллаи «Тандурустии Тоҷикистон»; * ҶДММ «Тоҷделфарм»; * Муассисаи давлатии Идораи сохтмони асосӣ; * КВД «Идораи таъмирию васлкунии шаҳри Кӯлоб»; * Муассисаҳои соҳаи тандурустии вилоятҳо, шаҳр ва ноҳияҳо; * Муассисаи давлатии «Маркази миллии тавонбахшии кӯдакони маъюб «Чорбоғ» дар ноҳияи Варзоб; * Муассисаи давлатии «Хона-интернати беморони рӯҳии ноҳияи Ҳисор»; * Муассисаи давлатии «Хона-интернати беморони рӯҳии ноҳияи Восеъ»; * Муассисаи давлатии «Маркази байналмилалии тавонбахшӣ дар ноҳияи Балҷувон»; * Муассисаи давлатии «Хона-интернати беморони рӯҳии ноҳияи Бохтар»; * Муассисаи давлатии «Маҷмааи таълимию таҷрибавии кори иҷтимоӣ ва инноватсияҳо»; Корхонаи давлатии за-ди протезию ортопедии шаҳри Душанбе, бо филиалҳояш дар шаҳрҳои Хуҷанд, Кӯлоб ва Хоруғ. === Роҳбарони вазорат === У. Шамсиддинова (1929-30), Ҷ. Имомов (1930-35), А. И. Болшемянников (1936-37), А. Азимова (1938-39), И. Я. Бобохоҷаев (1951-53), К. Ю. Аҳмадов (1953-57), Я. А. Раҳимов (1957-62), И. Я. Саженин (1962-85), Г. К. Пӯлодова (1985-90), Ҷ. Иномзода (1990-92), [[Аламхон Аҳмадов]] (1992—2003), Н. Файзуллоев (2003-06), [[Раъно Абдураҳмонова]] (2006—2008), [[Нусратулло Салимзода]] (2008—2017), [[Насим Олимзода]] (2017—2020), [[Ҷамолиддин Абдуллозода]] (аз 2020). == Адабиёт == * Таджиев Я. Т. Здравоохранение Таджикистана. Д. 1974; Ҳамон. Здравоохранение // Таджикская Советская Социалистическая республика. Д., 1984; * Салимов А. Ф., Исупов С. Ҷ., Содиқова Д. Н., Ҷобирова С. Б., Раҳмонов С. Б., Мирзоева А. С. Рушди соҳаи тандурустӣ дар 20 соли истиқлол. Д., 2011. == Сарчашма == * {{ЭМТ|Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон|3|муаллиф= }} == Пайвандҳо == * {{сайти расмӣ|http://moh.tj/}}{{ref-tg}}{{ref-ru}} [[Гурӯҳ:Вазоратҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон]] 2d8womwyme7hset3055ilpfmxhxje0c 1487288 1487264 2026-09-22T11:40:39Z VASHGIRD 8035 /* Роҳбарони вазорат */ 1487288 wikitext text/x-wiki {{Infobox Government agency | name = Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон | seal = | seal_caption = | logo = Emblem_of_Tajikistan.svg | logo_caption = Вазорати рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон | formed = [[7 декабр]]и [[1924]] | preceding1 = | preceding2 = | preceding3 = | preceding4 = | dissolved = | jurisdiction = | headquarters = шаҳри Душанбе, Академик Раҷабовҳо., 734025 | coordinates = | employees = | minister1_name = Насим Хоҷазода Олимзода | minister1_pfo = | child1_agency = | website = {{URL|http://www.minfin.tj/}} | nativename_a = {{lang|tg|}} | logo_width = 200 px | picture = | picture_caption = | superseding = }} '''Вазорати тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон''' — мақомоти иҷроияи марказии [[ҳокимияти иҷроияи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] дар соҳаи тандурустӣ. Фаъолияти В. аз татбиқ намудани сиёсати ягонаи давлатӣ дар соҳаи тандурустӣ ва ба низоми муайян даровардани санадҳои меъёрии ҳуқуқии бахши тандурустӣ иборат мебошад. В. бар асоси Конститутсия (Сарқонун)-и Ҷумҳурии Тоҷикистон, қонунҳои конститутсионӣ, қонунҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон, санадҳои Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, фармонҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон, қарорҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва асноди ҳуқуқии байналмилалии аз тарафи Ҷумҳурии Тоҷикистон эътирофшуда, Низомномаи Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон, ки бо қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 3 марти 2014 (№ 148) тасдиқ шудааст, фаъолияти хешро созмон медиҳад. == Таъсис == То соли 1917 нигаҳдории тандурустӣ дар Тоҷикистон ҳамчун системаи давлатӣ вуҷуд надошт. Баъди ба Русия ҳамроҳ карда шудани Осиёи Миёна ҳукумати подшоҳӣ барои хидматрасонии тиббии аҳолии ин сарзамин ба ҳар сари кас соле 14 тин ҷудо мекард. Аморати Бухоро бошад, барои ниёзмандии тандурустии мардум фалсе харҷ намекард. Шароити хеле вазнини моддию маишии мардум, зиндагонии қашшоқона, бесаводӣ, таъсири хурофот, вазъияти беҳдошти бади маҳалу манзилҳо, ифлосӣ ва пурсироятии муҳити атроф – об, ҳаво ва хоку хӯрок боиси паҳн гардидани бисёр бемориҳои гузаранда – сорию вогир, касбию иҷтимоӣ – безгак, чечак, вабо, тоун, ришта, ҳасба, домана, кузоз, ҳорӣ, хуноқ, сулфакабудак, сурхакон, махмалак, сил, зотулҷанб, исҳоли хунин, фалаҷ ва амсоли инҳо мегардиданд. Соли 1913 дар ҳудуди Тоҷикистони ҳозира 1 беморхона, ки 40 кат, 13 духтур ва 32 нафар корманди миёнаи тиббӣ дошт, амал мекард. Солҳои аввали Ҳокимияти Шӯравӣ ба Тоҷикистон аз дигар ҷумҳуриҳо, аксаран аз Федератсияи Русия ва Украина кормандони тиб фиристода шуданд. Соли 1924 Комиссариати халқии нигаҳдории тандурустии ҶМШС Тоҷикистон таъсис ёфт. Пас аз ташкил ёфтани ҶШС Тоҷикистон бисёр бемориҳои иҷтимоӣ ва сироятӣ тамоман аз байн рафтанд. Солҳои сиюми садаи XX аввал дар Хуҷанд, баъд дар Сталинобод (ҳозира [[Душанбе]]) техникумҳои тиббӣ ва соли 1939 дар Сталинобод Институти тиббӣ таъсис ёфтанд. Соли 1946 аввал ба Вазорати нигаҳдории тандурустӣ ва баъдан ба Вазорати тандурустии ҶШС Тоҷикистон ва аз соли 2013 ба Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон табдили ном намуд. == Сохтори вазорат == Дар даврони Истиқлоли давлатӣ ва гузариш ба муносибатҳои иқтисоди бозоргонӣ мақсаду вазифа ва уҳдадориҳои Вазорати молияи Ҷумҳурии Тоҷикистон куллан тағйир ёфта, системаи молияи давлатӣ мувофиқи сохтори нав ташкил карда шуд. === Сохтори дастгоҳи марказӣ === Роҳбарият; Раёсати ислоҳот, кумаки аввалияи тиббию санитарӣ ва робитаҳои байналмилалӣ; Раёсати таҳсилоти тиббию фармасевтӣ, сиёсати кадрҳо ва илм; Раёсати иқтисодӣ ва банақшагирии буҷети соҳаҳои тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ; Раёсати ташкили хидматрасонии тиббӣ ва технологияҳои муосир; Раёсати ташкили хидматрасонии тиббӣ ба модарону кӯдакон ва танзими оила; Раёсати фарматсия ва молҳои тиббӣ; Раёсати амнияти санитарию эпидемиологӣ, ҳолатҳои фавқулода ва кумаки фаврии тиббӣ; Раёсати ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ; Шуъбаи баҳисобгирӣ ва муҳосибот; Шуъбаи ҳуқуқ; Шуъбаи аудити дохилӣ; Шуъбаи назорат, коргузорӣ ва корҳои махсус; Бахши котибот. === Муассисаҳои системаи вазорат === * Маркази миллии тиббии Ҷумҳурии Тоҷикистон ; * КВД «Маркази миллии ташхис»; * Маркази миллии солимии репродуктивӣ ; * Маркази миллии мониторинг ва пешгирии нашъамандӣ ; * Маркази миллии бемориҳои сил, шуш ва ҷарроҳии қафаси сина ; * Маркази миллии илмии пайвандсозии узв ва бофтаҳои инсон ; * Академияи илмҳои тибби Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон ; * Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино; * Донишкадаи таҳсилоти баъдидип ломии кормандони соҳаи тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон; * Пажӯҳишгоҳи акушерӣ, гинекологӣ ва перинатологии Тоҷикистон; * Пажӯҳишгоҳи гастроэнтерологияи Ҷумҳурии Тоҷикистон; * Пажӯҳишгоҳи тиббии профилактикаи Тоҷикистон; * Пажӯҳишгоҳи илмию клиникии стоматология ва ҷарроҳии ҷоғу рӯй; * Пажӯҳишгоҳи экспертизаи тиббию иҷтимоӣ ва тавонбахшии маъюбон; * Маркази ҷумҳуриявии илмию клиникии педиатрӣ ва ҷарроҳии кӯдакон; * Маркази ҷумҳуриявии илмии хун; * Маркази ҷумҳуриявии илмии ҷарроҳии дилу рагҳо; * Маркази ҷумҳуриявии илмии саратоншиносӣ; * Маркази илмию тадқиқотии фарматсевтӣ; * Маркази ҷумҳуриявии ғизо; * Маркази ҷумҳуриявии таълимию клиникии тибби оилавӣ; * Маркази ҷумҳуриявии клиникии бемориҳои равонӣ; * Маркази ҷумҳуриявии саломатии равонии кӯдакон ва наврасон; * Маркази ҷумҳуриявии клиникии бемориҳои пӯст ва узвҳои таносул; * Маркази ҷумҳуриявии клиникии наркологии ба номи М. Ғ. Ғуломов; * Маркази ҷумҳуриявии клиникии бемориҳои чашм; * Маркази ҷумҳуриявии клиникии бемориҳои дил; * Маркази ҷумҳуриявии илмию клиникии урологӣ; * КВД «Маркази ҷумҳуриявии клиникии бемориҳои сутунмуҳра»; * Маркази ҷумҳуриявии ҳимояи аҳолӣ аз бемориҳои сил; * Маркази ҷумҳуриявии клиникии бемориҳои касбӣ; * Маркази ҷумҳуриявии клиникии эндокринологӣ; * Маркази ҷумҳуриявии кори ҳамширагӣ; * Маркази ҷумҳуриявии мубориза бар зидди бемориҳои карантинӣ; * Маркази ҷумҳуриявии иммунопрофилактика; * Маркази ҷумҳуриявии пешгирӣ ва мубориза бар зидди бемории ВНМО; * Маркази ҷумҳуриявии мубориза бар зидди бемориҳои тропикӣ; * Маркази ҷумҳуриявии ташаккули тарзи ҳаёти солим; * Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии ташхиси тиббию судӣ»; * Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии хидматрасонии тиббии хадамоти сайёри соҳаи чорво»; * Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии хидматрасонии фарматсевтӣ ва молҳои тиббӣ»; * Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии дезинфексияи профилактикӣ»; * Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии омор ва иттилооти тиббӣ»; * Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии барқарорсозии солимии кӯдакон»; * Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии клиникии ортопедӣ ва осебшиносӣ»; * КВД «Маркази ҷумҳуриявии тибби халқӣ»; * Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии бемориҳои асабу равонӣ дар шаҳри Турсунзода»; * Муассисаи давлатии «Маркази ҷумҳуриявии барқароркунии тиббию иҷтимоии Тангаӣ»; * Муассисаи давлатии «Беморхонаи ҷумҳуриявии клиникии бемориҳои равонӣ»; * Муассисаи давлатии «Беморхонаи ҷумҳуриявии физиотерапевтии ба номи Нурматов Абдусаттор»; * Муассисаи давлатии «Беморхонаи ҷумҳуриявии клиникии ноҳияи Данғара»; * Муассисаи давлатии «Осоишгоҳи ҷумҳуриявии кӯдаконаи «Қаратоғ»; * Муассисаи давлатии «Осоишгоҳи ҷумҳуриявии кӯдаконаи дилу тарбоди «Ҳушёрӣ»; * Муассисаи давлатии «Озмоишгоҳи миллии тандурустии ҷамъиятӣ»; * Муассисаи давлатии «Китобхонаи ҷумҳуриявии илмию тиббӣ»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии ҷумҳуриявӣ»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии шаҳри Қӯрғонтеппа»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии шаҳри Кӯлоб»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии шаҳри Хуҷанд»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии ноҳияи Ҳисор»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии шаҳри Ваҳдат»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии ноҳияи Рашт»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии ноҳияи Ёвон»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии ноҳияи Данғара»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии шаҳри Конибодом»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии шаҳри Истаравшан»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии шаҳри Панҷакент»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии шаҳри Хоруғ»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии шаҳри Турсунзода»; * Муассисаи давлатии таълимии «Коллеҷи тиббии шаҳри Исфара»; КВД «Ронанда»; * КВД «Тоҷиктибтаҷҳизот»; * КВД «Тоҷикфарминдустрия»; * Муассисаи давлатии базаи ҷумҳуриявии таъйиноти махсуси тиббӣ; * Муассисаи давлатии базаи ҷумҳуриявии худрав; * Редаксияи маҷаллаи «Шифо»; * Редаксияи маҷаллаи «Тандурустии Тоҷикистон»; * ҶДММ «Тоҷделфарм»; * Муассисаи давлатии Идораи сохтмони асосӣ; * КВД «Идораи таъмирию васлкунии шаҳри Кӯлоб»; * Муассисаҳои соҳаи тандурустии вилоятҳо, шаҳр ва ноҳияҳо; * Муассисаи давлатии «Маркази миллии тавонбахшии кӯдакони маъюб «Чорбоғ» дар ноҳияи Варзоб; * Муассисаи давлатии «Хона-интернати беморони рӯҳии ноҳияи Ҳисор»; * Муассисаи давлатии «Хона-интернати беморони рӯҳии ноҳияи Восеъ»; * Муассисаи давлатии «Маркази байналмилалии тавонбахшӣ дар ноҳияи Балҷувон»; * Муассисаи давлатии «Хона-интернати беморони рӯҳии ноҳияи Бохтар»; * Муассисаи давлатии «Маҷмааи таълимию таҷрибавии кори иҷтимоӣ ва инноватсияҳо»; Корхонаи давлатии за-ди протезию ортопедии шаҳри Душанбе, бо филиалҳояш дар шаҳрҳои Хуҷанд, Кӯлоб ва Хоруғ. === Роҳбарони вазорат === У. Шамсиддинова (1929—1930), Ҷ. Имомов (1930—1935), А. И. Болшемянников (1936—1937), А. Азимова (1938—1939), [[Ислом Бобохоҷаев]] (1951—1953), [[Карим Аҳмадов]] (1953—1957), Я. А. Раҳимов (1957—1962), И. Я. Саженин (1962—1985), Г. К. Пӯлодова (1985—1990), Ҷ. Иномзода (1990—1992), [[Аламхон Аҳмадов]] (1992—2003), [[Нусратулло Файзуллоев]] (2003—2006), [[Раъно Абдураҳмонова]] (2006—2008), [[Нусратулло Салимзода]] (2008—2017), [[Насим Олимзода]] (2017—2020), [[Ҷамолиддин Абдуллозода]] (аз 2020). == Адабиёт == * Таджиев Я. Т. Здравоохранение Таджикистана. Д. 1974; Ҳамон. Здравоохранение // Таджикская Советская Социалистическая республика. Д., 1984; * Салимов А. Ф., Исупов С. Ҷ., Содиқова Д. Н., Ҷобирова С. Б., Раҳмонов С. Б., Мирзоева А. С. Рушди соҳаи тандурустӣ дар 20 соли истиқлол. Д., 2011. == Сарчашма == * {{ЭМТ|Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон|3|муаллиф= }} == Пайвандҳо == * {{сайти расмӣ|http://moh.tj/}}{{ref-tg}}{{ref-ru}} [[Гурӯҳ:Вазоратҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон]] 39b7hfwb37lfj61ukp3iy1oarjt21jt Нуруллоҳи Ориф 0 218054 1487236 1266832 2026-09-22T05:56:15Z VASHGIRD 8035 1487236 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Нуруллоҳи Ориф''' (зод. [[9 январ]]и [[1961]], деҳаи Кафтар, ноҳияи Шӯрообод) — [[шоир]], [[рӯзноманигор]]и тоҷик. Узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (аз 2000). == Зиндагинома == Нуруллоҳи Ориф 9 январи соли 1961 дар деҳаи Кафтари ноҳияи Шӯроободи вилояти Хатлон дида ба олами ҳастӣ кушодааст. Мактаби ибтидоиро дар зодгоҳу миёнаро дар деҳаи Доғистон ба итмом расондааст. Аз хурдӣ ба ҳунари наққошӣ пардохта, дар ин ҷода истеъдоди хубе зоҳир кардааст. Баъди адои хидмати ҳарбӣ касби ронандагиро омӯхта, солҳои 1986—1989 дар Омӯзишгоҳи ҷумҳуриявии маданӣ-маърифатии ноҳияи Ленин (Рӯдакии ҳозира) таҳсил ва бо рӯзномаи ноҳиявии «Насими айём» ҳамкорӣ кардааст. Чанди дигар дар зодгоҳаш ба кори таълиму тарбия пардохта, баъдан машғули рассомӣ будааст. Сипас котиби масъули рӯзномаи «Насими Терай» таъйин шудааст. == Эҷодиёт == Шеърҳояш дар маҷаллаҳои гуногун ва маҷмӯаҳои «Ишқи фаришта» (1993), «Рӯъёи сабз» (1996), «Сояи ашк» (1997), «Бӯсаи чашм» (1999), «Шароби оғӯш» (2001), «Намози ишқ» (2006), «Хуршед дар биёбон» (2006), «Нози Наврӯз» (2012), «Пайғоми Офтоб» (2013), «Маскани Хуршед» (2013), «Меҳан, ай Меҳан» ва «Хандаи завқ» ба табъ расидаанд. Соли 2001 дар озмуни Шӯрои марказии Ҳаракати ваҳдати миллӣ ва эҳёи Тоҷикистон шеъри «Ваҳдат — шиори тоҷикон»-аш сазовори мукофот гаштааст.<ref>Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. — Душанбе, «Адиб», 2014, — с. 175 ISBN 978-99947-2-379-9</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Шоирони тоҷик]] [[Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон]] 4vlpdjzhoq9qlr11ng6itixwulsxsvz 1487237 1487236 2026-09-22T05:56:38Z VASHGIRD 8035 1487237 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Нуруллоҳи Ориф''' (зод. [[9 январ]]и [[1961]], деҳаи Кафтар, ноҳияи Шӯрообод) — [[шоир]], [[рӯзноманигор]]и тоҷик. Узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (аз 2000). == Зиндагинома == Нуруллоҳи Ориф 9 январи соли 1961 дар деҳаи Кафтари ноҳияи Шӯроободи вилояти Хатлон дида ба олами ҳастӣ кушодааст. Мактаби ибтидоиро дар зодгоҳу миёнаро дар деҳаи Доғистон ба итмом расондааст. Аз хурдӣ ба ҳунари наққошӣ пардохта, дар ин ҷода истеъдоди хубе зоҳир кардааст. Баъди адои хидмати ҳарбӣ касби ронандагиро омӯхта, солҳои 1986—1989 дар Омӯзишгоҳи ҷумҳуриявии маданӣ-маърифатии ноҳияи Ленин (Рӯдакии ҳозира) таҳсил ва бо рӯзномаи ноҳиявии «Насими айём» ҳамкорӣ кардааст. Чанди дигар дар зодгоҳаш ба кори таълиму тарбия пардохта, баъдан машғули рассомӣ будааст. Сипас котиби масъули рӯзномаи «Насими Терай» таъйин шудааст. == Эҷодиёт == Шеърҳояш дар маҷаллаҳои гуногун ва маҷмӯаҳои «Ишқи фаришта» (1993), «Рӯъёи сабз» (1996), «Сояи ашк» (1997), «Бӯсаи чашм» (1999), «Шароби оғӯш» (2001), «Намози ишқ» (2006), «Хуршед дар биёбон» (2006), «Нози Наврӯз» (2012), «Пайғоми Офтоб» (2013), «Маскани Хуршед» (2013), «Меҳан, ай Меҳан» ва «Хандаи завқ» ба табъ расидаанд. Соли 2001 дар озмуни Шӯрои марказии Ҳаракати ваҳдати миллӣ ва эҳёи Тоҷикистон шеъри «Ваҳдат — шиори тоҷикон»-аш сазовори мукофот гаштааст.<ref>Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. — Душанбе, «Адиб», 2014, — с. 175 ISBN 978-99947-2-379-9</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Шоирони тоҷик]] [[Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон]] 6vhnh67momb4aqdyxkwzri4al6q6co4 1487238 1487237 2026-09-22T05:56:54Z VASHGIRD 8035 /* Эҷодиёт */ 1487238 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Нуруллоҳи Ориф''' (зод. [[9 январ]]и [[1961]], деҳаи Кафтар, ноҳияи Шӯрообод) — [[шоир]], [[рӯзноманигор]]и тоҷик. Узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (аз 2000). == Зиндагинома == Нуруллоҳи Ориф 9 январи соли 1961 дар деҳаи Кафтари ноҳияи Шӯроободи вилояти Хатлон дида ба олами ҳастӣ кушодааст. Мактаби ибтидоиро дар зодгоҳу миёнаро дар деҳаи Доғистон ба итмом расондааст. Аз хурдӣ ба ҳунари наққошӣ пардохта, дар ин ҷода истеъдоди хубе зоҳир кардааст. Баъди адои хидмати ҳарбӣ касби ронандагиро омӯхта, солҳои 1986—1989 дар Омӯзишгоҳи ҷумҳуриявии маданӣ-маърифатии ноҳияи Ленин (Рӯдакии ҳозира) таҳсил ва бо рӯзномаи ноҳиявии «Насими айём» ҳамкорӣ кардааст. Чанди дигар дар зодгоҳаш ба кори таълиму тарбия пардохта, баъдан машғули рассомӣ будааст. Сипас котиби масъули рӯзномаи «Насими Терай» таъйин шудааст. == Эҷодиёт == Шеърҳояш дар маҷаллаҳои гуногун ва маҷмӯаҳои «Ишқи фаришта» (1993), «Рӯъёи сабз» (1996), «Сояи ашк» (1997), «Бӯсаи чашм» (1999), «Шароби оғӯш» (2001), «Намози ишқ» (2006), «Хуршед дар биёбон» (2006), «Нози Наврӯз» (2012), «Пайғоми Офтоб» (2013), «Маскани Хуршед» (2013), «Меҳан, ай Меҳан» ва «Хандаи завқ» ба табъ расидаанд. Соли 2001 дар озмуни Шӯрои марказии Ҳаракати ваҳдати миллӣ ва эҳёи Тоҷикистон шеъри «Ваҳдат — шиори тоҷикон»-аш сазовори мукофот гаштааст.<ref>Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. — Душанбе, «Адиб», 2014, — с. 175 ISBN 978-99947-2-379-9</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Шоирони тоҷик]] [[Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон]] 7j2v1cqxkc8uo5xlrbghcvmq8d8d4q3 1487239 1487238 2026-09-22T05:57:27Z VASHGIRD 8035 1487239 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Нуруллоҳи Ориф''' (зод. [[9 январ]]и [[1961]], деҳаи Кафтар, ноҳияи Шӯрообод) — [[шоир]], [[рӯзноманигор]]и тоҷик. Узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (аз 2000). == Зиндагинома == Нуруллоҳи Ориф 9 январи соли 1961 дар деҳаи Кафтари ноҳияи Шӯрообод дида ба олами ҳастӣ кушодааст. Мактаби ибтидоиро дар зодгоҳу миёнаро дар деҳаи Доғистон ба итмом расондааст. Аз хурдӣ ба ҳунари наққошӣ пардохта, дар ин ҷода истеъдоди хубе зоҳир кардааст. Баъди адои хидмати ҳарбӣ касби ронандагиро омӯхта, солҳои 1986—1989 дар Омӯзишгоҳи ҷумҳуриявии маданӣ-маърифатии ноҳияи Ленин (Рӯдакии ҳозира) таҳсил ва бо рӯзномаи ноҳиявии «Насими айём» ҳамкорӣ кардааст. Чанди дигар дар зодгоҳаш ба кори таълиму тарбия пардохта, баъдан машғули рассомӣ будааст. Сипас котиби масъули рӯзномаи «Насими Терай» таъйин шудааст. == Эҷодиёт == Шеърҳояш дар маҷаллаҳои гуногун ва маҷмӯаҳои «Ишқи фаришта» (1993), «Рӯъёи сабз» (1996), «Сояи ашк» (1997), «Бӯсаи чашм» (1999), «Шароби оғӯш» (2001), «Намози ишқ» (2006), «Хуршед дар биёбон» (2006), «Нози Наврӯз» (2012), «Пайғоми Офтоб» (2013), «Маскани Хуршед» (2013), «Меҳан, ай Меҳан» ва «Хандаи завқ» ба табъ расидаанд. Соли 2001 дар озмуни Шӯрои марказии Ҳаракати ваҳдати миллӣ ва эҳёи Тоҷикистон шеъри «Ваҳдат — шиори тоҷикон»-аш сазовори мукофот гаштааст.<ref>Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. — Душанбе, «Адиб», 2014, — с. 175 ISBN 978-99947-2-379-9</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Шоирони тоҷик]] [[Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон]] f3nlhukkh484d5ekqj99kfpbvdaq5y0 Масҷиди Абуҳанифа Нуъмон ибни Собит 0 220361 1487224 1469573 2026-09-21T19:24:54Z Mando47 155562 1487224 wikitext text/x-wiki {{Масҷид |Номи тоҷикӣ = Масҷиди Абуҳанифа Нуъмон ибни Собит |Номи аслӣ = Масҷиди марказии ҷомеъи ба номи Абуҳанифа Нуъмон ибни Собит |Тасвир = Масҷиди марказии ҷомеи шаҳри Душанбе. Аксҳо 20 (cropped).jpg |Имзои тасвир = |Бари тасвир = |Давлат = Тоҷикистон |Шакли минтақа = давлат |Минтақа = Тоҷикистон |Номи мавқеъ = шаҳр |Мавқеъ = Душанбе |Суроға = |lat_dir =N|lat_deg =38°|lat_min =35′|lat_sec =45″ |lon_dir =E|lon_deg =68°|lon_min =45′|lon_sec = 47″ |region = |CoordScale = |Унвон = амалкунанда |Равиш, мактаб = суннатӣ |Қозиёт = |Соҳибҳуқуқ = |Шакли масҷид = Ҷумъагӣ |Услуби меъморӣ = Меъмории исломӣ |Муаллифи лоиҳа = |Меъмор = |Бинокор = |Ташаббускори сохтумон = |Хайркардагон = |Санаҳои асосӣ = |Ибтидои сохтумон = |Анҷоми сохтумон = |Имом = |Ҳолат = амалкунанда |Масоҳати умумӣ = 18444 м² |Андоза = |Масоҳати биноҳо = 14000 м² |Ғунҷойиш = 133 000 нафар |Шумораи гумбаз = 18 |Баландӣ = |Баландии гумбаз = 43 метр |Бари гумбаз = |Шумораи манораҳо = 6 |Баландии манора = 4-74 м/ 2-21 м |Масолеҳ = |Таровеҳ = |Ифтор ва суҳур = |Китобхона = дорад |Мадраса = |Сайт = |Иттилооти иловагӣ = }} '''Масҷиди марказии ҷомеъи ба номи Абуҳанифа Нуъмон ибни Собит''' — масҷиди ҷумъахонӣ дар шимоли [[Душанбе|шаҳри Душанбе]]. Бузургтарин масҷид дар [[Осиёи Марказӣ]] аст. <ref name="spu">{{Cite web|url=https://tj.sputniknews.ru/country/20190914/1029861144/tadjikistan-otkrytie-samaya-bolshaya-mechet-2019.html|title= В Таджикистане готовятся к открытию самой большой мечети в Центральной Азии|date=2019-09-14|publisher=[[Sputnik]]|accessdate=2019-11-27}}</ref>. Бузургтарин макони мазҳабӣ дар Тоҷикистон дар солҳои истиқлол, дар соли 2019 сохта шудааст. Санади таҳкурсии масҷид аз ҷониби Президенти Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] моҳи октябри 2009, дар доираи чорабиниҳо бахшида ба 1310 солагии асосгузори [[Ҳанафӣ|мазҳаби ҳанафӣ]] [[Абуҳанифа Нуъмон ибни Собит |Имом Абуҳанифа Нуъмон ибни Собит]] гузошта шудааст. Сохтмон моҳи октябри соли 2011 оғоз ёфтааст. Арзиши сохтмон тақрибан 100 миллион доллари ИМА-ро ташкил дод. Сохтмонро [[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон|Ҳукумати Тоҷикистон]] (30 миллион доллар) ва Ҳукумати [[Қатар]] (70 миллион доллар) маблағгузорӣ карданд. Масҷид [[8 июн|8 июни]] [[соли 2023]] бо иштироки амири Қатар [[Тамим бин Ҳамад Оли Танӣ]] ва Президенти Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] кушода шуд. Пешниҳод гардид, ки '''масҷид ба номи Имоми Аъзам - Абуҳанифа Нуъмон ибни Собит”''' гузошта шавад.<ref>{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/20230608/rasman-kalontarin-masidi-toikiston-iftito-shud|title= Расман: Калонтарин масҷиди Тоҷикистон ифтитоҳ шуд|date=2023-06-08 |publisher=www.asiaplustj.info|accessdate=2023-06-13}}</ref>. == Маълумот оид ба масҷид == Масҷид имконияти ғунҷоиши 133 ҳазор намозгузорро дар як вақт дорад, ки аз ин шумора 43 ҳазор намозгузор дар дохили масҷид ва боқимонда дар гирду атрофи он ҷой мегирад. Масоҳати ошёнаи якуми бино, дар маҷмуъ, 18444 метри мураббаъро ташкил медиҳад. Дохили толорҳо бо 14000 метри мураббаъ қолини истеҳсоли ватанӣ қолинпӯш гардида, дар қисмати ҷанубу ғарбӣ толори намозгузории калон [[меҳроб]] ҷойгир шудааст. Иншоот аз 4 [[манора]] бо баландии 74 метр, ду манораи хурди ороишӣ бо баландии 21 метр, гумбази зебову мунаққаши калон бо баландии 43 метр ва 17 гумбази хурд бо баландии 35 метр иборат мебошад. Дар дохили масҷид 6 синфхонаи барҳаво, толори қабули меҳмонон ва гузаронидани мулоқоту вохӯриҳо, 2 [[китобхона]], 9 ҳуҷраи корӣ, 3 [[меҳмонхона]] ва ҳуҷраҳои техникӣ ҷойгир шудааст. Намои берунаи бинои иншоот 62393 метри мураббаъро ташкил дода, масоҳати 33963 метри мураббаъ бо мармари сафед оро ёфтааст. Дар гирду атрофи иншоот дар масофаи 92000 метри мураббаъ корҳои кабудизоркунӣ гузаронида шуда, дар ду тарафи даромадгоҳ, ҳамчунин, таваққуфгоҳ барои 500 воситаи нақлиёт бунёд гардидааст. Барои ороиши масҷид 6630 метри мукааб кошин ва 2800 метри мукааб мармари сиёҳ истифода шудааст. Саҳни ҳавлии дохили бино аз 4800 метри мураббаъ ва як фаввора иборат буда, дар он ҷо дар як вақт 8000 намозгузор ҷой гирифта метавонад. Дар маҷмӯъ, масҷид дорои 178 дар мебошад, ки 40 адади он аз чӯби чормағз омода гардидааст. Дар ин иншоот, корҳои сохтмону васлгарӣ аз ҷониби ширкатҳои ватанӣ - пудратчии асосӣ Ҷамъияти саҳҳомии кушодаи “СТС-Иншоот” ва Ҷамъияти саҳҳомии кушодаи “Сомон таҷҳизот” анҷом ёфта, дар давраи бунёди он беш аз 1000 нафар бинокорони маҳаллӣ бо кор ва маоши хуб таъмин шуданд.<ref>{{Cite web|url=https://www.asiaplustj.info/tj/news/tajikistan/20230608/rasman-kalontarin-masidi-toikiston-iftito-shud |title= Расман: Калонтарин масҷиди Тоҷикистон ифтитоҳ шуд|date=2023-06-08 |publisher=www.asiaplustj.info|accessdate=2023-06-13}}</ref>. [[File:Mosque Grand Masjid Imam Abuкhаnifa, Dushanbe 10.jpg|300px|thumb|Нақшаи масҷид дар соли 2019]] == Нигаред низ == * [[Абуҳанифа Нуъмон ибни Собит]] * [[Ислом дар Тоҷикистон]] == Нигораҳо == <gallery> File:Mosque Grand Masjid Imam Abuкhаnifa Dushanbe 04.jpg File:Mosque Grand Masjid Imam Abuкhаnifa, Dushanbe 03.jpg File:Mosque Grand Masjid Imam Abuкhаnifa, Dushanbe 06.jpg File:Mosque Grand Masjid Imam Abuкhаnifa, Dushanbe 07.jpg File:Mosque Grand Masjid Imam Abuкhаnifa, Dushanbe 08.jpg File:Mosque Grand Masjid Imam Abuкhаnifa, Dushanbe 09.jpg File:Mosque Grand Masjid Imam Abuкhаnifa, Dushanbe 02.jpg File:Mosque Grand Masjid, Dushanbe 05.jpg </gallery> == Пайвандҳо == [https://yandex.tj/maps/org/tsentralnaya_sobornaya_mechet_goroda_dushanbe/160206648777/?ll=68.767086%2C38.594132&mode=search&sctx=ZAAAAAgCEAAaKAoSCQ3FHW%2FyMFFAEeW1ErpLTENAEhIJavgW1o13lz8R61VkdEAShj8iBgABAgMEBSgKOABAzlBIAWIacmVsZXZfbmV3X2dlb2FkZHJfcm91dGVyPTFiF2V4cF9pZD1wcnVubmVkX2Zvcm11bGFzagJ1YZ0BzcxMPaABAKgBAL0BkTBq48IBEsnrvejUBLSE25qeBcTs%2FPKSBuoBAPIBAPgBAIICZdCa0L7QvtGA0LTQuNC90LDRgtGLINCm0LXQvdGC0YDQsNC70YzQvdCw0Y8g0YHQvtCx0L7RgNC90LDRjyDQvNC10YfQtdGC0Ywg0LPQvtGA0L7QtNCwINCU0YPRiNCw0L3QsdC1igIAkgIFMTAzMTiaAgxkZXNrdG9wLW1hcHM%3D&sll=68.767086%2C38.594132&sspn=0.009683%2C0.007111&text=Координаты%20Центральная%20соборная%20мечеть%20города%20Душанбе&z=16.6 Масҷиди марказии ҷомеъи ба номи Абуҳанифа Нуъмон ибни Собит ] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Биноҳо ва иншоотҳо дар Душанбе]] [[Гурӯҳ:Масҷидҳои Душанбе]] [[Гурӯҳ:Масоҷиди суннӣ]] [[Гурӯҳ:Мавзеъҳои сайёҳии Душанбе]] i4mwajlo8y4gtj6ugmby4wfrld00gqi Бовӣ (сипаҳбад) 0 310374 1487235 1371447 2026-09-22T05:51:19Z InternetArchiveBot 30618 Add 1 book for [[Википедиа:Исботпазирӣ]] (20260922)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 1487235 wikitext text/x-wiki {{Шахс}} '''Бовӣ''', '''Аспебедес''' ({{ВД-Дебоча}}) — сипаҳбади [[Соcонӣ]] аз [[хонадони Испаҳбудон]], ки дар Ҷанги Анастасий (502—506) ва Ҷанги Иберия (526—532) ширкат дошт. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{Книга|ref=Frye|автор=Frye, R. N.|заглавие=The political history of Iran under the Sasanians". In Yarshater, Ehsan (ed.). The Cambridge History of Iran, Volume 3 (1): The Seleucid, Parthian and Sasanian Periods|год=1983|место=Cambridge|издательство=Cambridge University Press|isbn=0-521-20092-X}} * {{cite book|last1=Greatrex|first1=Geoffrey|last2=Lieu|first2=Samuel N. C.|title=The Roman Eastern Frontier and the Persian Wars (Part II, 363–630 AD)|location=New York and London|publisher=Routledge (Taylor & Francis)|year=2002|isbn=0-415-14687-9|url=https://books.google.com/books?id=zc8iAQAAIAAJ|ref=Greatrex, Lieu}} * {{Книга|ref=Martindale|автор=Martindale, John R.|заглавие=The Prosopography of the Later Roman Empire: Volume III, AD 527–641|год=1992|место=Cambridge|издательство=Cambridge University Press|isbn=0-521-20160-8}} * {{cite book | last =Pourshariati | first =Parvaneh | title = Decline and fall of the Sasanian Empire| url =https://archive.org/details/declinefallofsas0000pour | year =2008| location = New York| publisher =IB Tauris & Co Ltd|isbn=978-1-84511-645-3}} * {{cite book | author = Procopius | title =History of the Wars: Books 1-2 (Persian War)| year =2007|url=https://books.google.com/books?id=toHxDMLTJ4MC| publisher =Cosimo, Inc.|isbn=978-1602064454|ref=Procopius}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Сосониён]] f4suffp3996p6hl5u7zk38bza1jq1yq Бузургмеҳр 0 310494 1487298 1371926 2026-09-22T11:57:52Z Rabboni Hakimzoda 123692 1487298 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард}} '''Бузургмеҳри Бухтакон''', '''Бузурҷмеҳр''' — вазири хирадманд ва донишманди аҳди подшоҳии [[Сосониён|сулолаи Сосониён]] [[Хусрави I (Ашконӣ)|Хусрави I]] [[Хусрави Анӯшервон|Анӯшервон]] (ҳукмрони 531–579). Дар осори адабии форс-тоҷик номи Бузургмеҳр бори нахуст дар «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ омадааст. Мувофиқи ривояти Фирдавсӣ, шоҳ Хусрав хобе мебинад, ки дар таъбири он донишмандони дарбор оҷиз мемонанд. Мунодиёнро ба гирду атроф фиристода, таъбири хоби шоҳро мепурсанд. Дар Марв яке аз мунодиён – Озодсарв аз омӯзгоре таъбири хоби шоҳро суол мекунад, вале ӯ намедонад. Аммо шогирдаш Бузургмеҳр изҳор менамояд, ки таъбири хобро медонад, вале онро танҳо ба шоҳ гуфта метавонад. Бузургмеҳрро ба дарбори Хусрави Анӯшервон меоранд ва таъбири гуфтаи вай дуруст мебарояд. Бузургмеҳр дар дарбор назди донишмандон илмомӯзиро идома дода, дертар яке аз наздикону ҳамнишинони шоҳаншоҳ мегардад. Бино ба ривояти «Форснома»-и Ибни Балхӣ, Бузургмеҳр ҳамеша дар назди шоҳ бар курсии зарин менишаст. Дар осори Фирдавсӣ, Ибни Балхӣ, Абуҳанифаи Диноварӣ, Авфии Бухороӣ, Фазлуллоҳи Қазвинӣ, Хондамир, Мирхонд баъзе лаҳзаҳои рӯзгори Бузургмеҳр тасвир шудаанд. Аз рӯи сарчашмаҳои адабиву таърихӣ давраи кӯдакӣ ва ҷавонии Бузургмеҳр дар Марв гузаштааст. Маъхазҳои дастрас роҷеъ ба ду кашфиёти Бузургмеҳр ривоят кардаанд. Нахуст шоҳи Ҳиндустон Дибшарм ба Хусрави Анӯшервон шатранҷро фиристода кушодани рамзи онро пешниҳод мекунад. Бузургмеҳр рамзи бозии шатранҷро, ки бо усули «ҳарб» сохта шуда буд, дарёфта, дар навбати худ нардро бо усули ҳаракати ҷирмҳои осмонӣ месозад ва барои рамзкушоӣ онро ба Ҳиндустон мефиристад. Ҳакимону донишмандони ҳинду рамзи нардро кушода натавонистанд ва назди заковати донишманди эронӣ сари таъзим фуруд оварданд. Подшоҳи Ҳиндро лозим омад, ки муддате ба Эрон хироҷ пардозад. Бузургмеҳр боре ба ғазаби шоҳ гирифтор шуда ба зиндон афтод. Қайсари Рум сандуқчаи сарбастаеро ба Хусрави Анӯшервон фиристода, андарунаш чӣ доштани онро пурсид. Шоҳ барои посух гуфтан Бузургмеҳрро даъват кард. Бузургмеҳр муаммои ин сандуқчаро дарёфта, аз зиндон озод гардид. Дар «Шоҳнома»-и Фирдавсӣ ва дигар манбаъҳо оид ба поини умри Бузургмеҳр чизе оварда нашудааст. Бино ба маълумоти баъзе манбаъҳо, Бузургмеҳр гӯё бо амри Хусрави Парвиз ба қатл расидааст. Бархе аз донишмандон сабаби зиндонӣ шудан ва ба қатл расидани Бузургмеҳрро рӯ овардан ба мазҳаби дигар донистаанд. Намунаи осори Бузургмеҳр, ки то имрӯз расидаанд: # Пандномаи Бузургмеҳри Бахтакон (Бухтагон). Бо фармони шоҳаншоҳ Хусрави I Анӯшервон навишта шудааст ва масъалаҳои сирф ахлоқиро дар бар мегирад. Матни паҳлавии он соли 1885 дар Теҳрон бо дастури Пасутан Баҳром Санҷоно ба табъ расид ва Маликушшуаро Баҳор онро ба форсӣ гардондааст. # «Зафарнома», ки нахустин бор аз ҷониби Шарл Шефер соли 1883 дар Фаронса ба табъ расид ва ҷавобҳои Бузургмеҳрро ба Хусрави Анӯшервон гирд овардааст. # Боби «Барзуяи табиб» аз китоби «Калила ва Димна». # «Модикони шатранҷ», ки соли 1968 тавассути Муҳаммадтақии Баҳор дар Теҳрон тарҷума ва чоп шудааст. Осори дигари Бузургмеҳр инҳоянд: # «Бозномаи Кисро Нӯшервон», ки то замони таълифи «Ҷомеъу-л-улум»-и Фахруддини Розӣ (1149–1209) вуҷуд доштааст. # «Тарҷумаи Ҳирбадсор». # «Гирдоварии донишафзоии Нӯшервонӣ дар таърихи подшоҳии Эрон». # «Гузида дар аҳкоми нуҷум», ки дар садаҳои нахустини ислом боқӣ будааст. # Асараш бо номи «Бузургмеҳр фӣ масоили-з-зиҷ», ки дар давраи Сафавиён дар Эрон тадрис мешудааст. Дар аксар осори адабиву таърихии манзуму мансури форс-тоҷики гузашта ва муосир Бузургмеҳр вазири донишманду ботадбир зикр шуда, дар борааш достонҳову ривоятҳо дарҷ гардидаанд. Бузургмеҳр дар адабиёт симоест, ки ифодагари доноӣ, хирадмандӣ, рою тадбир мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бузургмеҳр|3|муаллиф=Қ.Расулиён, М.Диловаров.}} * {{cite encyclopedia|article=Balāš, Sasanian king of kings|last1=Chaumont|first1=M. L.|first2=K.|last2=Schippmann|url=http://www.iranicaonline.org/articles/balas-proper-name#Sasanianking|encyclopedia=Encyclopaedia Iranica, Vol. III, Fasc. 6|pages=574–580|year=1988}} * {{cite book|title=Sasanian Persia: The Rise and Fall of an Empire|year=2014|publisher=I.B.Tauris|last=Daryaee|first=Touraj|author-link=Touraj Daryaee|pages=1–240|isbn=978-0857716668|url=https://books.google.com/books?id=LU0BAwAAQBAJ}} * {{cite encyclopedia|title=Bozorgmehr-e Boktagan|last=Khaleghi-Motlagh|first=Djalal|url=http://www.iranicaonline.org/articles/bozorgmehr-e-boktagan|encyclopedia=Encyclopaedia Iranica, Vol. IV, Fasc. 4|pages=427–429|year=1989a}} * {{cite encyclopedia|title=Borzūya|last=Khaleghi-Motlagh|first=Djalal|url=http://www.iranicaonline.org/articles/borzuya-also-burzoe-a-physician-of-the-time-of-kosrow-i-|encyclopedia=Encyclopaedia Iranica, Vol. IV, Fasc. 4|pages=381–382|year=1989b}} * {{cite encyclopedia|article=Kārin|last=Pourshariati|first=Parvaneh|url=http://www.iranicaonline.org/articles/karin|encyclopedia=Encyclopaedia Iranica|year=2017}} * {{cite book|last=Pourshariati|first=Parvaneh|title=Decline and Fall of the Sasanian Empire: The Sasanian-Parthian Confederacy and the Arab Conquest of Iran|location=London and New York|publisher=I.B. Tauris|year=2008|isbn=978-1-84511-645-3|url=https://books.google.com/books?id=I-xtAAAAMAAJ}} * {{cite encyclopedia|article=Kawād I i. Reign|last=Schindel|first=Nikolaus|url=http://www.iranicaonline.org/articles/kawad-i-reign|encyclopedia=Encyclopaedia Iranica, Vol. XVI, Fasc. 2|pages=136–141|year=2013a}} * {{Encyclopaedia Islamica|last1=Majidi|first1=Maryam|last2=Negahban|first2=Farzin|authorlink=|volume=|title=Buzurgmihr|page=|url=https://referenceworks.brillonline.com/entries/encyclopaedia-islamica/*-COM_05000062}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Хонадони Корин]] [[Гурӯҳ:Сосониён]] ba3r1dad26engf5s9wmek9l6irbbyz7 Шопур (писари Бовӣ) 0 310505 1487231 1371993 2026-09-22T05:47:17Z InternetArchiveBot 30618 Add 1 book for [[Википедиа:Исботпазирӣ]] (20260922)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 1487231 wikitext text/x-wiki {{Шахс}} '''Шопур''' ({{ВД-Дебоча}}) — фармондеҳӣ низомӣ дар замони ҳукумати [[Ҳурмузи IV]], фарзанди [[Бовӣ (сипаҳбад)|Бовӣ]] ва падари [[Вистаҳм]]у [[Вандуй]]. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{cite book|last=Pourshariati|first=Parvaneh|title=Decline and fall of the Sasanian Empire|url=https://archive.org/details/declinefallofsas0000pour|year=2008|location=New York|publisher=IB Tauris & Co Ltd|isbn=978-1-84511-645-3}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Хонадони Испаҳбудон]] [[Гурӯҳ:Сосониён]] n1m9zos7bnmfyn6kp4r6evyd5bfvmz6 Булғории Нахҷувонӣ 0 315729 1487284 1450917 2026-09-22T11:30:55Z Rabboni Hakimzoda 123692 1487284 wikitext text/x-wiki {{Шахс/Ислом}}'''Булғории Нахҷувонӣ''' (ар. بلغارئ نخجوانی‎), '''Салоҳуддин Ҳасан''' ([[Соли 1209|1209]], [[Нахҷувон]] – [[Соли 1299|1299]], [[Табрез]]) — яке аз шайхони муътабори тариқати суҳравардия дар [[Озарбойҷон]]. Падари ӯ — хоҷа Умари Биринҷфурӯш, ки аз аъёни Нахҷувон ва шахси сарватманде буд, дар 15-солагии ӯ вафот кард. Пас аз он, Булғории Нахҷувонӣ бо модару бародар аз Нахҷувон ба шаҳри Хӯй кӯчиданд. Ӯ дар ин шаҳр мавриди инояти яке аз шайхони бузург, маъруф ба Пири Сапед қарор гирифт. Булғории Нахҷувонӣ дар юриши сардори машҳури муғул Ҷармоғун ба Озарбойҷон асир гашта, ба хидмати яке аз фармондеҳони муғул даромад ва бо сармояе, ки амири муғул дар ихтиёри ӯ гузошт, ба тиҷорат пардохта, аз ин роҳ молу сарвати зиёд ба даст овард. Дар 33-солагӣ ба Табрез рафта, чанд сол назди машоихи он ба сайру сулук ва риёзат машғул шуд ва аз ҷониби шайхи бузурги Табрез хоҷа Абдурраҳими Ажободӣ ишорати иршоди халоиқ ва тарбияти мустаидонро дарёфт кард. Аммо устоди аслӣ ва шайхи хирқаи ӯ Шамсуддини Розӣ ном касе ба шумор меравад, ки дар ҳамон рӯзгор аз Шом ба Табрез омада буд. Қиссаи робитаи Булғории Нахҷувонӣ бо ӯ ба алоқаи Ҷалолуддини Румӣ бо Шамси Табрезӣ монандии зиёд дорад. Ӯ ошкоро мегӯяд, ки ҳар чӣ дорад, аз Шамси Розӣ дорад. Шамси Розӣ аз кибори машоихи тариқат, муриди шайх Ҳусайни Саққо – муриди Абунаҷиби Суҳравардӣ буда, дар улуми тафсир, усул, калом ва ҳадис низ дасте тавоно доштааст. Баъзе муҳаққиқон Шамси Розиро ҳамон Шамси Табрезӣ донистаанд. Булғории Нахҷувонӣ тибқи расми суфия ба саёҳат баромада, дар Булғор (9 сол), Бухоро (3 сол), Кирмон (27 сол), чанде дар Мароға, Шероз, Форс, Шуштар ва Хузистон буд ва саранҷом ба Табрез бозгашт. Дар «Рашаҳоту айни-л-ҳаёт» дар бораи мулоқот ва суҳбати ӯ дар Бухоро бо шайхони маъруфи тариқати нақшбандия хоҷа Ғариб ва Умари Боғистонӣ, инчунин бо Сайфуддини Бохарзӣ маълумот дода шудааст. Булғории Нахҷувонӣ дар Кирмон ба Ахимансур ном муриди худ фармуд, ки рисолаи Саъдуддини Ҳамавӣ «Қалбу-л-мунқалиб»-ро аз арабӣ ба форсӣ-тоҷикӣ тарҷума карда, рамзу мушкилоти онро тавзеҳ диҳад. Ӯ мавриди таваҷҷуҳ ва эҳтироми Алоуддавлаи Симнонӣ қарор гирифта буд ва онҳо бо ҳам мукотиба доштанд. Ба қавли Симнонӣ, Булғории Нахҷувонӣ «маҷзуб буд ва шасту чанд сол дар мақоми ҷазба буд, ки аз мутобаати суннат қадам берун наниҳод ва инчунин маҷзуб нодир бошад». Бо мақсади мулоқот бо Симнонӣ азми сафари Бағдод кард, вале ба ин шаҳр нарасид ва мулоқот доир نagarдид. Тай ин сафар муддатеро дар Шероз ва Шуштар гузаронд. === Андеша ва акоид === Ба андешаи Булғории Нахҷувонӣ, шинохтани ҳилагариҳои нафс кори бузург ва ром кардани он дар ҳукми ҷиҳоди акбар аст. Муҳимтарин кори соликон хонаи вуҷуди худро аз ғайри Ҳақ пардохтан ва дар сояи инояти пир, ки табиби илоҳӣ аст, даромадан аст. Ӯ дар ин бора мегӯяд:<blockquote>«Машоихи тариқат табибони арвоҳанд; чунонки ҳакимони ҷисмонӣ аз набз, ранги рухсор, қорура ва мазаи даҳон навъи бемориро ташхис мекунанд ва сипас ба мулоиҷаи ӯ мепардозанд, табибони илоҳӣ низ набзи рӯҳ гиранд ва дар қорураи воқеа нигоҳ кунанд ва аз мазаи даҳон ба ин тариқ пурсанд, ки дар тоат маза меёбӣ? Агар гӯяд: Меёбам, донанд, ки қалби ӯ салим аст ва сиҳҳат ёфтааст. Ва агар гӯяд: Маза намеёбам, ӯро парҳез фармоянд. Ва камтарин чизе, ки аз ӯ парҳез бояд кардан, дунёст. Ва дил аз вафои ӯ ва майл ба ӯ бемор мегардад… Баъд аз ин аз он ҷаҳонаш парҳез фармоянд, баъд аз ин ӯро аз кулли махлуқот парҳез фармоянд. Баъд аз ин гӯянд: Бархез, ки сиҳҳат ёфтӣ».</blockquote> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Булғории Нахҷувонӣ|3|муаллиф=С. Маҳмадуллоҳ.}} [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо]] [[Гурӯҳ:Тасаввуф]] hiukzc54r20xbad49798o2leoy9ioqh Таърихи донишномаҳо 0 327102 1487225 1445479 2026-09-22T05:44:06Z InternetArchiveBot 30618 Add 1 book for [[Википедиа:Исботпазирӣ]] (20260922)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 1487225 wikitext text/x-wiki [[Донишнома|Донишномаҳо]] аз оғози таърих дар шакли хаттӣ, сипас дар асрҳои миёна ва замони нав дар шакли чопӣ рушд кардаанд ва дар замони охир дар роёна намоиш дода шуда, тавассути шабакаҳои роёнаӣ паҳн мешаванд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{Cite book |last=Garfield |first=Simon |title=All the Knowledge in the World: The Extraordinary History of the Encyclopaedia |url=https://archive.org/details/allknowledgeinwo0000simo |title-link= |publisher=Weidenfeld & Nicolson |year=2022 |isbn=978-1-4746-1077-3 |location=London}} [[Гурӯҳ:Донишномаҳо]] 0537ojk4plnzd8v0bnbh0wo5ag2wgqa Мудирияти муҳтаво 0 327839 1487226 1484038 2026-09-22T05:44:56Z InternetArchiveBot 30618 Add 1 book for [[Википедиа:Исботпазирӣ]] (20260922)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 1487226 wikitext text/x-wiki '''Мудирияти муҳтаво''' ({{Lang-en|Content management, CM}} ) маҷмӯи равандҳо ва технологияҳоест, ки ҷамъоварӣ, идоракунӣ ва нашри иттилоотро дар ҳар гуна шакл ё восита пуштибонӣ мекунанд. Вақте ин иттилоот тавассути компютерҳо нигоҳдорӣ ва истифода мешавад, онро метавон мушаххастар ҳамчун муҳтавои рақамӣ ё ба содагӣ [[муҳтаво]] номид. * Муҳтавои рақамӣ метавонад шакли матн (масалан, ҳуҷҷатҳои электронӣ), тасвирҳо, файлҳои мултимедиявӣ (садо ё видео) ё ҳар гуна навъи дигари файлро дошта бошад, ки дар давраи ҳаёти муҳтаво ба идоракунӣ ниёз дорад. * Раванди таҳия ва идоракунии муҳтаво ба қадре мураккаб аст, ки ширкатҳои гуногуни тиҷоратии нармафзор (калон ва хурд), аз ҷумла Interwoven ва Microsoft, барномаҳои идоракунии муҳтаворо барои назорат ва худкорсозии бахшҳои муҳими давраи ҳаёти муҳтаво пешниҳод мекунанд. == Раванд == Усулҳо ва ҳадафҳои идоракунии муҳтаво вобаста ба рисолат ва сохтори идоракунии ташкилот фарқ мекунанд. Созмонҳои хабарӣ, сомонаҳои [[тиҷорати электронӣ]] ва муассисаҳои таълимӣ ҳамагӣ аз идоракунии муҳтаво истифода мебаранд, аммо ба шаклҳои гуногун. Ин боиси фарқият дар истилоҳот ва шумора ё номгузории марҳилаҳои раванд мегардад. Масалан, баъзе муҳтавои рақамӣ аз ҷониби як ё чанд муаллиф эҷод мешавад. Бо гузашти вақт, ин муҳтаво метавонад таҳрир гардад. Як ё чанд нафар метавонанд назорати муҳаррирӣ анҷом диҳанд ва муҳтаворо барои нашр тасдиқ намоянд. [[Нашр]] метавонад шаклҳои гуногун дошта бошад: ё «паҳн» кардани муҳтаво барои дигарон, ё танҳо додани ҳуқуқи дастрасии рақамӣ ба муҳтавои муайян барои як ё чанд нафар. Баъдтар ин муҳтаво метавонад бо версияи нав иваз шуда, аз истифода бароварда ё ҳазф гардад (масалан, ҳангоми тағйир ёфтани ин саҳифаи вики). Мудирияти муҳтаво аслан як равандест ҳамкорона. Он одатан нақшҳо ва масъулиятҳои зеринро дар бар мегирад: * '''Эҷодкор''' — масъули эҷод ва таҳрири муҳтаво. * '''Муҳаррир''' — масъули дақиқсозии паём ва услуби пешниҳоди муҳтаво, аз ҷумла тарҷума ва маҳаллисозӣ. * '''Ношир''' — масъули барориши муҳтаво барои истифода. * '''Мудир''' — масъули идоракунии иҷозатҳои дастрасӣ ба ҷузвдонҳо, маҷмӯаҳо ва файлҳо, одатан тавассути таъини ҳуқуқи дастрасӣ ба гурӯҳҳо ё нақшҳо. Мудирон инчунин метавонанд ба корбарон кумак ва пуштибонӣ расонанд. * '''Истеъмолкунанда, бинанда ё меҳмон''' — шахсе, ки пас аз нашр ё мубодила муҳтаворо мехонад ё истифода мекунад. Як ҷанбаи муҳимми мудирияти муҳтаво қобилияти идора кардани версияҳои гуногуни муҳтаво ҳангоми рушди он мебошад (''нигаред ҳамчунин'' [[version control]]). Муаллифон ва муҳаррирон аксар вақт бояд версияҳои қаблиро барқарор кунанд, масалан, ҳангоми нокомии раванд ё таҳрирҳои номатлуб. Муҳтавои вобаста ба замон низ метавонад навсозиро талаб кунад, зеро мавзӯъ бо мурури вақт тағйир меёбад. Ҷанбаи дигари муҳим эҷод, нигоҳдорӣ ва татбиқи меъёрҳои бозбинӣ мебошад. Ҳар узви раванди эҷод ва баррасии муҳтаво нақш ва масъулияти махсуси худро дорад. Ҳар як узви гурӯҳи бозбинӣ ба меъёрҳои равшан ва дақиқ ниёз дорад. Ин меъёрҳо бояд пайваста нигоҳдорӣ шаванд, то муттасилӣ ва солимии дарозмуддати [[пойгоҳи дониш]] таъмин гардад. Низоми идоракунии муҳтаво маҷмӯи равандҳои худкор мебошад, ки метавонад хусусиятҳои зеринро дастгирӣ намояд: * Воридсозӣ ва эҷоди ҳуҷҷатҳо ва маводи мултимедиявӣ * Муайян кардани ҳамаи корбарони асосӣ ва нақшҳои онҳо * Имконияти таъини нақшҳо ва масъулиятҳо барои навъҳо ё категорияҳои гуногуни муҳтаво * Таърифи вазифаҳои [[ҷараёни кор]], аксар вақт бо паёмрасонӣ, то мудирони муҳтаво аз тағйирот огоҳ гарданд * Қобилияти пайгирӣ ва идоракунии чандин версияи як муҳтаво * Қобилияти нашри муҳтаво ба махзан (repository) барои таъмини дастрасӣ * Қобилияти фардисозии муҳтаво бар асоси маҷмӯи қоидаҳо Имрӯзҳо махзан қисми ҷудонашавандаи низом гардида, ҷустуҷӯ ва бозёбии [[корпоративи]]ро дар бар мегирад. Низомҳои идоракунии муҳтаво шаклҳои зерин доранд: * [[Системаи мудирияти муҳтавои веб]] — [[армафзор]] барои идоракунии [[веб]] * Маҳсули кори ҳайати муҳарририи як [[рӯзнома]] * [[Ҷараёни кор]] барои нашри [[мақола]] * [[Системаи мудирияти ҳуҷҷатҳо]] * [[Knowledge management software]] * [[Нашри якманбаъ]] низоми идоракунии муҳтаво — нигоҳдории муҳтаво ба қисмҳо дар пойгоҳи додаҳои релятсионӣ * Низоми мудирияти вариантҳо — ки дар он кормандон муҳтавои манбаъро тамғагузорӣ мекунанд, то вариантҳои гуногун аз як «манбаи асосӣ» ҳангоми нашр тавлид шаванд (масалан, дастури истифодабарии мошин барои чанд соли модел) == Сохторҳои мудирият== Коршиноси мудирияти муҳтаво Марк Фелдман се сохтори асосии мудириятро муайян мекунад: маҳаллӣ, мутамарказ ва федеративӣ — ки ҳар кадом бартарӣ ва маҳдудиятҳои худро доранд.<ref>{{Cite web|url=http://www.clickz.com/clickz/column/1715089/governance-issues-content-management|title=Governance Issues in Content Management|date=12 January 2001}}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Мудирияти маҳаллӣ === Бо додани назорат ба дасти коршиносони наздик ба муҳтаво, ин модел эҷодкориро тақвият медиҳад. Аммо ин метавонад боиси аз даст рафтани қисман ё пурраи назорати маъмурӣ гардад. === Мудирияти мутамарказ === Ҳангоми мутамарказ будани назорат, низомҳои идоракунии муҳтаво паёми ягона ва равшани брендро таъмин мекунанд. Инчунин онҳо имкон медиҳанд, ки дар ташкилотҳои бузург хароҷот коҳиш ёбад, масалан, тавассути пешгирӣ аз такрори корҳо ё соддасозии равандҳо. === Мудирияти федеративӣ === Ин модел мекӯшад бартариҳои ҳар ду усули маҳаллӣ ва мутамарказро муттаҳид созад. Аммо татбиқи пурраи он душвор буда метавонад, зеро талаб мекунад, ки марзҳои назорат байни роҳбарони маҳаллӣ ва эҷодкунандагони муҳтаво дақиқ мувофиқа шаванд. == Татбиқ == Татбиқи идоракунии муҳтаво бояд паҳншавӣ ва ҳуқуқи рақамиро дар тамоми давраи ҳаёти муҳтаво идора карда тавонад.<ref name="auto">{{cite journal|last=White|first=Blake|date=April 2004|title=A New Era for Content: Protection, Potential, and Profit in the Digital World|url=https://archive.org/details/sim_smpte-motion-imaging-journal_2004-04_113_4/page/110|journal=SMPTE Motion Imaging Journal|publisher=Society of Motion Picture & Television Engineers|volume=113|issue=4|pages=110–120|doi=10.5594/J15189|doi-access=free}}</ref><ref>{{cite book|title=The World Beyond Digital Rights Management|url=https://archive.org/details/worldbeyonddigit0000umeh|last=Umeh|first=Jude|date=October 2007|publisher=British Computer Society|page=320|isbn=978-1902505879}}</ref> Аз ин рӯ, низомҳои идоракунии муҳтаво аксар вақт бо [[digital rights management]] пайваст мешаванд, то дастрасии корбарон ва ҳуқуқи рақамиро назорат кунанд. Баъзе татбиқҳо ҳамаи ин мушкилотро фаро мегиранд.<ref name="auto"/> == Ҳамчунин нигаред == * [[Расонидани муҳтаво]] * [[Муҳандисии муҳтаво]] ==Эзоҳ== {{эзоҳ}} ==Пайвандҳои беруна== * {{cite book | last = Boiko | first = Bob | title = Content Management Bible | publisher = Wiley | date = 2004-11-26 | pages = 1176 | url = https://archive.org/details/contentmanagemen0000boik_t9l3 | url-access = limited | isbn = 0-7645-7371-3 }} * {{cite book | last = Rockley | first = Ann | title = Managing Enterprise Content: A Unified Content Strategy | url = https://archive.org/details/managingenterpri0000rock | publisher = New Riders Press | date = 2002-10-27 | pages = 592 | isbn = 0-7357-1306-5 }} [[Гурӯҳ: Муоширати техникӣ]] [[Гурӯҳ: Мудирияти додаҳо]] [[Гурӯҳ: Системаҳои мудирияти муҳтаво]] * {{cite book | last = Hackos | first = JoAnn T. | title = Content Management for Dynamic Web Delivery | url = https://archive.org/details/contentmanagemen0000hack | publisher = Wiley | date = 2002-02-14 | pages = 432 | isbn = 0-471-08586-3 }} * {{cite book | last = Glushko| first = Robert J. |author2=Tim McGrath| title = Document Engineering: Analyzing and Designing Documents for Business Informatics and Web Services | url = https://archive.org/details/documentengineer0000glus| publisher = MIT Press| year = 2005 | pages = 728| isbn = 0-262-57245-1 }} * {{cite book | last = Ferran | first = Núria | author2=Julià Minguillón | title = Content Management for E-Learning | url = https://archive.org/details/contentmanagemen00ferr | url-access = limited | publisher = Springer | date = 2011 | pages = [https://archive.org/details/contentmanagemen00ferr/page/n230 215] | isbn = 978-1-4419-6958-3 }} due7o8l15bncns0gr0e2dj5foej7ch0 Бобо Холмуродзода 0 328691 1487210 1473770 2026-09-21T12:25:32Z ~2026-50993-21 155480 Ифтихорномаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон 1487210 wikitext text/x-wiki {{Шахс |ном = Бобо Холмуродзода |номи аслӣ = Тағозода Бобоҷон Холмурод |тасвир = [[File:Bobo Kholmurodzoda, Tajikistan, football commentator.jpg|thumb|Bobo Kholmurodzoda]] |бар = |тавсифи тасвир = |нишон = |бари нишон = |вазифа = Шореҳи варзиш, муҳаррири варзида |парчам = Flag of Tajikistan.svg |аввалдавр = 2008 |ворис = |пешгузашта = |таърихи таваллуд = 17.11.1990 |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |дафн = |ном ҳангоми таваллуд = Тағозода Бобоҷон Холмурод |падар = Тағоев Холмурод |модар = Азизмуродова Муфарриҳа |ҳамсар = |фарзандон = |ҳизб = [[Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон|ҲХДТ]] |дараҷаи илмӣ = Докторант (PhD) |касб = [[Журналист]], [[Шореҳи варзиш]], иқтисоддон |фаъолият = 2008 — то ҳол |ҷоизаҳо = «Беҳтарин шореҳи соли 2019», «Аълочии Кумитаи телевизион ва радио», «Номзад ба устоди варзиш» |ҷойҳои кор = [[Телевизиони Ҷаҳоннамо|ТВ Ҷаҳоннамо]]; [[Телевизиони Варзиш|ТВ Варзиш]]; [[Телевизиони Футбол|ТВ Футбол]] |маъруф ба = Шореҳи футбол ва журналистикаи варзишӣ |зодгоҳ = [[Панҷакент|шаҳри Панҷакент]], [[ҶШС Тоҷикистон]] |маълумот = [[Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон]] (2011) |сайт = http://www.varzishtv.tj |ҷинс = мард }} '''Бобо Холмуродзода''' (номи аслиаш '''Тағозода Бобоҷон Холмурод'''; тав. [[17 ноябр]]и [[1990]], деҳаи Кулолӣ, ҷамоати Рӯдакӣ, [[Панҷакент]]) — рӯзноманигор, муҳаррир ва яке аз шореҳони маъруфи варзишии Тоҷикистон. Ӯ барандаи ҷоизаи «Беҳтарин шореҳи соли 2019» ва «Беҳтарин шореҳи соли 2025» дар сатҳи ҷумҳуриявӣ мебошад. == Зиндагинома == Бобо Холмуродзода 17-уми ноябри соли 1990 дар деҳаи Кулолии ҷамоати Рӯдакии шаҳри Панҷакент дар оилаи корманди ҳифзи ҳуқуқ ба дунё омадааст. Падараш Тағоев Холмурод зиёда аз 30 сол дар соҳаи ҳифзи ҳуқуқ бо рутбаи подполковники милитсия фаъолият дорад ва модараш Азизмуродова Муфарриҳа хонашин мебошад. Ӯ мактаби миёнаи №7-и деҳаи Кулолиро бо баҳои аъло хатм кардааст. Ҳангоми таҳсил ӯ ба варзиш аз ҷумла бозии волейбол ва футбол ишқу рағбати зиёд дошт. Ҳаёти худро бе варзиш тасаввур карда наметавонад. == Таҳсил == Соли 2007 ба [[Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон]] дохил шуда, онро бо ихтисоси «Фаъолияти бонкӣ, молия ва қарз» хатм намудааст. Давоми солҳои 2011-2012 зинаи магистратураи ҳамин донишгоҳро низ бо муваффақият хатм кард. Дар ҷодаи илм ӯ давоми солҳои 2021-2024 докторанти Институти иқтисодиёт ва демографияи [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]] буд. Ҳоло дар мавзуи «Мукаммалгардонии механизми идоракунии истифодаи захираҳои ташкилотҳои тарбияи ҷисмонӣ ва варзиш» таҳқиқоти илмӣ мебарад<ref name="your">{{cite web|author=Фаридун Сафарзода|url=https://your.tj/sportivnyj-kommentator-kto-v-tadzhikistane-kommentiroval-chempionat-mira-po-futbolu-2022/|title=Спортивный комментатор: кто в Таджикистане комментировал чемпионат мира по футболу-2022|publisher=Your.tj|lang=ru}}</ref>. == Фаъолияти касбӣ == Фаъолияти худро соли 2008 дар шабакаи навтаъсиси «[[Ҷаҳоннамо]]» оғоз карда, то соли 2016 ҳамчун муҳаррири шуъбаи варзиш кор кардааст. Соли 2012 дар ҳайати ҷавонони Лигаи олӣ дар дастаи "Зарафшон" фаъолияти футболӣ доштааст. Моҳи марти соли 2016 ба Муассисаи давлатии [[Варзиш ТВ]] даъват шуд. Дар давоми фаъолияти худ муҳимтарин чорабиниҳои варзиширо шарҳ додааст, аз ҷумла: * Бозии ниҳоии Ҷоми Аврупо-2016; * Маросими кушодашавии Бозиҳои олимпӣ дар [[Рио-де-Жанейро]] (2016); * [[Лигаи қаҳрамонҳои УЕФА]] ва чемпионатҳои беҳтарини Аврупо; * Бозиҳои [[Чемпионати ҷаҳонии футбол 2018]] (дар Русия) ва 2022 (дар Қатар). Бобо Холмуродзода аз аввалин журналистони варзишии тоҷик аст, ки аккредитатсияи Ҷоми ҷаҳонии футболро ба даст оварда, аз макони баргузории мусобиқаҳо (ЧҶ-2018) гузоришҳо омода намудааст<ref name="khovar">{{cite web|url=https://khovar.tj/rus/2018/07/sportivnye-kommentator-tadzhikistana-na-chempionate-mira-po-futbolu-segodnya-mezhdunarodnyj-den-sportivnogo-zhurnalista/|title=Спортивные комментаторы Таджикистана на ЧМ-2018|publisher=НИАТ «Ховар»|lang=ru}}</ref>. Ӯ муаллифи барномаҳои маъруфи «Майдони сабз», «Аврупоафрӯз» ва барномаи мустақими «90 дақиқа» мебошад. Инчунин аз соли 2017 дар шабакаи «[[ТВ Футбол]]» ҳамчун шореҳ фаъолият мекунад. == Фаъолияти ҷамъиятӣ ва сиёсӣ == Соли 2020 Бобо Холмуродзода аз ҷониби Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон ҳамчун номзад ба вакилии Маҷлиси вакилони халқи шаҳри Душанбе дар ноҳияи Шоҳмансур пешбарӣ гардид ва барномаи худро ҷиҳати рушди соҳаҳои иҷтимоӣ ва иқтисодӣ пешкаш намуд. == Ҷоиза ва дастовардҳо == * Ифтихорномаи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон (2026) * «Номзади устоди варзиши Ҷумҳурии Тоҷикистон» оид ба волейбол (2011); * «Беҳтарин шореҳи соли 2019» аз ҷониби Кумитаи кор бо ҷавонон ва варзиш<ref name="varzish">{{cite web|url=https://www.varzishtv.tj/tj/news/bobo-kholmurodzoda-be-tarin-shore-i-soli-2019/|title=Бобо Холмуродзода беҳтарин шореҳи соли 2019|publisher=Varzishtv.tj}}</ref>; * «Аълочии Кумитаи телевизион ва радиои назди Ҳукумати ҶТ» (2021); * «Беҳтарин шореҳи соли 2025» аз ҷониби Мақомоти иҷроияи шаҳри Душанбе. == Эзоҳ == {{reflist}} == Пайвандҳои беруна == * [https://www.varzishtv.tj Сомонаи расмии ТВ Варзиш] * [https://asiaplustj.info/ru/news/sports/20221115/boleltshiki-tadzhikistana-uvidyat-pryamie-translyatsii-s-chempionata-mira-po-futbolu Болельщики Таджикистана увидят прямые трансляции с ЧМ-2022 — Asia-Plus] [[Гурӯҳ:Зодагони Панҷакент]] [[Гурӯҳ:Шореҳони варзиши Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Рӯзноманигорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Зодагони 17 ноябр]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Зодагони Тоҷикистон]] 6sl6hcbrrskuxx75voupo7g3fwc9sgn Ҷорҷ Скейкел 0 330341 1487232 1485117 2026-09-22T05:47:57Z InternetArchiveBot 30618 Add 1 book for [[Википедиа:Исботпазирӣ]] (20260922)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 1487232 wikitext text/x-wiki {{Шахс | номи аслӣ = {{lang-en|George Skakel}} | ном ҳангоми таваллуд = Ҷорҷ Ҷордан Скейкел<br><small>{{lang-en|George Jordan Skakel}}</small> | таваллуд = {{таваллуд|16|06|1892}} | зодгоҳ = [[Чикаго|Чикаго, Иллинойс]], ИМА | таърихи даргузашт = {{Санаи даргузашт ва син|1955|10|3|1892|7|16}} | маҳалли даргузашт = наздики Юнион Ситӣ, [[Оклаҳома]], ИМА | оромгоҳ = [[Putnam Cemetery|Saint Mary's Cemetery]], [[Greenwich, Connecticut]], U.S. | пеша = {{hlist|Соҳибкор|Савдогар}} | солҳои фаъолият = 1919–1955 | ҷои кор = The Great Lakes Coal & Coke Company | завҷа = {{Хонадорӣ|Энн Браннак|1917}} | фарзандон = {{Рӯйхат | * 7-то * Ҷорҷиэнн Скейкел * [[Этел Кеннедӣ]] }} }} '''Ҷорҷ Скейкел''' ({{lang-en|George Skakel}}) соҳибкори амрикоӣ ва асосгузори ширкати Great Lakes Carbon Corporation (баъдтар қисми SGL Carbon).<ref>{{cite web|url=http://www.sglcarbon.com/|title=Home : SGL Group – The Carbon Company| publisher=SGLCarbon| access-date=24 ноябри 2014}}</ref> Духтараш [[Этел Кеннедӣ]], ҳамсари [[Роберт Ф. Кеннедӣ]] ва модари [[Роберт Ф. Кеннедӣ (хурдӣ)]], котиби Вазорати тандурустӣ ва хизматрасониҳои иҷтимоии ИМА буд. == Солҳои ҷавонӣ == Ҷорҷ Скейкел 16 июли соли 1892 дар шаҳри [[Чикаго]], штати Иллинойс таваллуд шудааст. Падари ӯ Ҷеймс Кӯртис Скейкел соҳибкор буд ва модараш Грейс Мерӣ Ҷордан ном дошт. Онҳо [[Протестантизм|протестант]] буданду решаашон [[Ҳолланд|ҳолландӣ]] буд.<ref>{{cite book| last=David| first= Lester |title= Ethel: The Story of Mrs. Robert F. Kennedy|url=https://archive.org/details/ethelstoryofmrsr00davi|year=1971|publisher=World Publishing Company|page=[https://archive.org/details/ethelstoryofmrsr00davi/page/4 4]}}</ref><ref>{{cite news|last=Sheenan|first=Susan|title=Heaven Still Has Pearly Gates, Angels, For Ethel|newspaper=The Palm Beach Post|date=3 ноябри 1969|page=C-4}}</ref><ref>{{cite book|last=Hilty|first=James|title=Robert Kennedy: Brother Protector|url=https://archive.org/details/robertkennedy0000jame| year=2000 |publisher=Temple University Press|isbn=1-439-90519-3|page=[https://archive.org/details/robertkennedy0000jame/page/54 54]}}</ref> Ӯ як бародари калонӣ бо номи Уиллиям Скейкел, як хоҳари хурдӣ бо номи Маргарет Скейкел ва як бародари хурдӣ бо номи Ҷеймс Кӯртис Скейкел (хурдӣ) дошт.<ref>{{cite book |last=Oppenheimer |first=Jerry |url=https://archive.org/details/othermrskennedye00oppe |title=The Other Mrs. Kennedy : An Intimate and Revealing Look at the Hidden Life of Ethel Skakel Kennedy |publisher=St. Martin's Paperbacks |year=1994 |isbn=9780312110406}}</ref> == Корнома == Скейкел фаъолияти кории худро ҳамчун корманди оддии роҳи оҳан, ки дар як ҳафта ҳамагӣ $8 маош мегирифт, оғоз кард.<ref>{{cite book|last=Hilty|first=James|title=Robert Kennedy: Brother Protector|url=https://archive.org/details/robertkennedy0000jame| year=2000 |publisher=Temple University Press|isbn=1-439-90519-3|page=[https://archive.org/details/robertkennedy0000jame/page/54 54]}}</ref> Ҳангоми кор дар роҳи оҳан ӯ пай бурд, ки нархи пасмондаҳои ангишт, ки барои истеҳсоли кокс истифода мешуданд, бисёр тағйир меёфт. Ширкатҳои ангиштканӣ аксар вақт маҷбур мешуданд ин маводро нигоҳ доранд ё ҳатто пул дода, онро ба дарёҳо партоянд. Скейкел фикр кард, ки ин маводро аз ширкатҳои ангишт харида, истифода бурдан мумкин аст. Моҳи майи соли 1919 ӯ бо ду шарикаш $1000 ҷамъ карда, ширкати The Great Lakes Coal & Coke Company-ро таъсис дод.<ref name=OtherKennedy>{{cite book |last=Oppenheimer |first=Jerry |title=The Other Mrs. Kennedy: An Intimate and Revealing Look at the Hidden Life of Ethel Skakel Kennedy |url=https://archive.org/details/othermrskennedy0000oppe |publisher=Macmillan |year=1995 |page=[https://archive.org/details/othermrskennedy0000oppe/page/23 23] |isbn=0-312-95600-2}}</ref> Онҳо коксро аз ширкатҳои ангишт мехариданд ва онро тоза карда, ба [[Карбон|карбони]] тоза табдил медоданд. Ин карбон барои истеҳсоли [[Алюминий|алюминий]] истифода мешуд ва то соли 1929 Скейкел миллионер шуд.<ref>{{cite book |last=Dumas |first=Timothy |title=Greentown: Murder and Mystery in Greenwich, America's Wealthiest Community |url=https://archive.org/details/greentownmurderm00duma |publisher=Arcade Publishing |year=1998 |page=[https://archive.org/details/greentownmurderm00duma/page/128 128] |isbn=1-559-70441-1}}</ref> Баъдтар ин корхона хеле калон шуда, ба The Great Lakes Carbon Corporation табдил ёфт ва яке аз калонтарин ширкатҳои хусусии ИМА гардид. Пас аз он ки Скейкел соли 1955 дар садамаи ҳавопаймоӣ ҳалок шуд, писаронаш Ҷорҷи хурдӣ ва Ҷеймси III идораи ширкатро ба даст гирифтанд.<ref name=levitt>{{cite book |last=Levitt |first=Leonard |title=Conviction: Solving the Moxley Murder: A Reporter and a Detective's Twenty-Year Search for Justice |url=https://archive.org/details/convictionsolvin00levi |publisher=HarperCollins |year=2004 |pages=[https://archive.org/details/convictionsolvin00levi/page/25 25–26] |isbn=0-060-54430-9}}</ref> == Ҳаёти шахсӣ == Скейкел 25 ноябри соли 1917 ба котиби пешинаи худ Энн Браннак (1892–1955), ки пайрави масеҳияти католикӣ буд, хонадор шуд. Онҳо ҳафт фарзанд доштанд: * Ҷорҷиэнн (1918–1983) — соли 1945 бо Ҷон Доудл (1918–1957) ва соли 1958 бо Ҷорҷ Терриен (1923–1992) издивоҷ кард. * Ҷеймси III (1921–1998) — соли 1952 бо Вирҷиния Вайнман (1930–1998) издивоҷ кард. * Ҷорҷи хурдӣ (1922–1966) — соли 1951 бо Ҷоан Коррун (1928–1967) издивоҷ кард. * Раштон (1923–2003) — соли 1953 бо Энн Рейнолдз (1932–1973) ва соли 1983 бо Анна Мей Деккер (1937–2019) издивоҷ кард. Ӯ падари Майкл Скейкел буд. * Патриша (1925–2000) — соли 1949 бо Луан Кафф издивоҷ кард. Писари онҳо Киаран Кафф (тав. 1963) сиёсатмадори ирландӣ буда, аз соли 2019 то 2024 узви Парлумони Аврупо буд. * Этел (1928–2024) — соли 1950 бо [[Роберт Ф. Кеннедӣ]] (1925–1968) издивоҷ кард. * Энн (1933–2023) — соли 1954 бо Ҷон Маккуӣ (1928–2011) издивоҷ кард. 3 октябри соли 1955 Ҷорҷ ва Энн Скейкел ҳангоми поён рафтани ҳавопаймои хусусие, ки дар он сафар мекарданд, дар наздикии Юнион-Ситӣ, Оклаҳома ҳалок шуданд.<ref>{{cite news |title=Robert Kennedy's Wife's Parents Die in Plane Crash |newspaper=The Daily Boston Globe |date=5 октябри 1955 |page=29}}</ref><ref>{{cite report |title=Accident Investigation Report: Great Lakes Carbon Corporation, Douglas A-26-C, N 67148 near Union City, Oklahoma, October 3, 1955 |url=https://napoleon130.tripod.com/sitebuildercontent/sitebuilderfiles/joewhitney.pdf |publisher=Civil Aeronautics Board |access-date=2026-08-18 |archive-date=2024-08-08 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240808140257/https://napoleon130.tripod.com/sitebuildercontent/sitebuilderfiles/joewhitney.pdf |dead-url=yes }}</ref> Онҳо дар қабристони Сейнт-Мерӣ дар Гринвич, [[Коннектикут]] ба хок супорида шудаанд.<ref>{{harv|David|1971|p=226}}</ref> == Адабиёт == [[Гурӯҳ:Хонадони Скейкел]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1955]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1892]] lis0nbjfrhg56h7lsks3ljos5k7g2bi Бӯқаламуни палангсон 0 333244 1487234 1485569 2026-09-22T05:50:07Z InternetArchiveBot 30618 Add 1 book for [[Википедиа:Исботпазирӣ]] (20260922)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 1487234 wikitext text/x-wiki {{Таксон | image file = Panther_chameleon (Furcifer pardalis) male Nosy Be.jpg | image descr = Нарина | iucnstatus = LC | regnum = Ҷонварон | rang = Намуд | parent = Furcifer | latin = Furcifer pardalis | wikispecies = Furcifer pardalis | author = <br>Cuvier, 1829 | range map caption = Паҳншавӣ | range map = Furcifer pardalis distribution.png | syn = {{Collapsible list|title='' | {{btname|Chamaeleo pardalis|Cuvier 1829 <ref name=eol-synonym>{{cite encyclopedia | title = Synonyms of Panther Chameleon (Furcifer pardalis) | encyclopedia = Encyclopedia of Life | url = http://eol.org/pages/1056895/names/synonyms | access-date = 24 декабри 2013 }}</ref>}} | {{btname|Chamaeleo ater|Lesson 1832}} | {{btname|Cyneosaura pardalis|Gray 1865}} | {{btname|Chamaeleo guentheri|Boulenger 1888}} | {{btname|Chamaeleon longicauda|Günther 1891}} | {{btname|Chamaeleon axillaris|Werner 1899}} | {{btname|Chamaeleon krempfi|Chabanaud 1923}} | {{btname|Chamaeleo niger|Duméril & Bibron 1836}} | {{btname|Chamaeleon pardalis|Werner 1911}} | {{btname|Chamaeleon guentheri|Werner 1911}} }} }} '''Бӯқаламуни палангсон''' ({{lang-la|Furcifer pardalis}}) як [[Намуд (таксономия)|намуди]] [[Бӯқаламун|бӯқаламуне]] аст, ки дар қисматҳои шарқӣ ва шимолии [[Мадагаскар]],<ref name="andreone">{{Cite journal|author=Andreone|first=F.|title=Life history traits, age profile, and conservation of the panther chameleon, ''Furcifer pardalis'' (Cuvier 1829), at Nosy Be, NW Madagascar|journal=Tropical Zoology|volume=18|issue=2|year=2005|pages=209–225|url=http://fupress.net/index.php/tropicalzoology/article/download/124/122|format=PDF|doi=10.1080/03946975.2005.10531221|bibcode=2005TrZoo..18..209A|accessdate=2014-04-17}} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140417180849/http://fupress.net/index.php/tropicalzoology/article/download/124/122 |date=2014-04-17 }}</ref> дар ҷангалҳои тропикӣ ёфт мешавад. Илова бар ин, он ба Реюнион ва [[Маврикий]], инчунин ба иёлати [[Флорида|Флоридаи]] [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] муаррифӣ шудааст.<ref name=":3">{{Cite web|url=https://edis.ifas.ufl.edu/publication/UW501|title=WEC456/UW501: Florida's Introduced Reptiles: Veiled Chameleon (Chamaeleo calyptratus), Oustalet's Chameleon (Furcifer oustaleti), and Panther Chameleon (Furcifer pardalis)|website=edis.ifas.ufl.edu|lang=en|accessdate=2023-07-10}}</ref> == Таксономия == Бӯқаламуни палангсонро якумин шуда, соли 1829, табиатшиноси фаронсавӣ Жорж Кувие ({{lang-fr|Georges Cuvier}}) тавсиф кардааст.<ref name=andreone/> Номи авлодии он, ''Furcifer'', аз калимаи лотинӣ гирифта шуда, маънояш "душоха" аст ва ба шакли пойҳои ин ҳайвон ишора мекунад.<ref name= Furcifer>{{cite book| title=The Chameleon Handbook|first=François|last= Le Berre|author2=Richard D. Bartlett| publisher =Barron's Educational Series|year=2009 |page=4|isbn=978-0-7641-4142-3|url=https://books.google.com/books?id=cxWLIC6ZvxUC&pg=PA4 }}</ref> Номи намудии ''pardalis'' маънои "палангмонанд" ё "доғдори мисли паланг"-ро дорад.<ref>{{cite book|title =From bacteria to plants|url =https://archive.org/details/frombacteriatopl0000unse_f5s9|first=Michael J. |last=Padilla |author2=Ioannis Miaoulis|publisher= Prentice Hall|year= 2002 |page=[https://archive.org/details/frombacteriatopl0000unse_f5s9/page/30 30]|isbn =978-0-13-054059-1 }}</ref> == Тавсифи зоологӣ == [[Акс:Furcifer_pardalis_moving_eyes.ogv|мини|Видеои ҳаракати чашмони бӯқаламуни палангсон аз наздик.]] Бӯқаламунҳои палангсон то 40 – 51 см дароз мешаванд. Наринаҳо нисбат ба модинаҳо рангорангтар, калонтар ва вазнинтар мебошанд.<ref name="auto">{{cite journal |last1=Andreone |first1=F. |last2=Guarino |first2=F.M. |last3=Randrianirina |first3=J.E. |title=Life history traits, age profile, and conservation of the panther chameleon, Furcifer pardalis (Cuvier 1829), at Nosy Be, NW Madagascar |journal=Tropical Zoology |date=2005 |volume=18 |issue=2 |pages=209–225|doi=10.1080/03946975.2005.10531221 |bibcode=2005TrZoo..18..209A }}</ref> Ранги онҳо вобаста ба маҳалли зист фарқ мекунад. Намудҳои гуногуни рангро одатан аз рӯйи минтақае, ки дар он зиндагӣ мекунанд, ном мебаранд. Бӯқаламунҳои минтақаҳои Нусӣ Бе, Анкифӣ ва Амбанҷа бештар ранги [[Кабуд|кабуди]] дурахшон доранд. Дар Амбилобе, Антсиранана ва Самбава онҳо бештар [[Сурх|сурх]], [[Сабз|сабз]] ё [[норинҷӣ]] мешаванд. Дар Мароантсетра ва Таматаве бештар бӯқаламунҳои сурх вомехӯранд. Модинаҳо, новобаста аз маҳалли зист, одатан [[Қаҳваранг|қаҳваранг]] ё [[Зард|зардтоб]] буда, баъзан тобиши гулобӣ, [[Шафтолу|шафтолуранг]] ё норинҷии равшан доранд. Бо вуҷуди ин, байни минтақаҳои гуногун дар ранг ва нақши онҳо каме фарқият дида мешавад.<ref name="Ferguson">{{cite book| title=The Panther chameleon: color variation, natural history, conservation, and captive management |first= Gary |last=Ferguson |author2=James B. Murphy |author3=Jean-Baptiste Ramanamanjato |author4=Achille P. Raselimanana|publisher= Krieger Publishing Company |year= 2004 |isbn =978-1-57524-194-4 |pages=54, 62–63}}</ref> Мисли ҳамаи [[Бӯқаламун|бӯқаламунҳо]], бӯқаламуни палангсон сохти махсуси ангуштон дорад. Дар ҳар як по панҷ ангушт ба ду гурӯҳ ҷудо шудаанд: як гурӯҳи дуангушта ва як гурӯҳи сеангушта. Ин сохтори панҷа ба бӯқаламун имкон медиҳад, ки шохаҳои борикро сахт қапад. Ҳар ангушт [[Чангол|чанголҳои]] тез дорад, ки барои ба пӯстлохи дарахт часпида баромадан ёрӣ медиҳад.<ref>{{cite book |last1=Higham |first1=Timothy E. |title=The Biology of Chameleons |last2=Anderson |first2=Christopher V. |publisher=University of California Press |year=2014 |isbn=978-0-520-95738-1 |editor1-last=Tolley |editor1-first=Krystal A. |location=Berkeley |pages=111–138 |chapter=Function and adaptation of chameleons |editor2-last=Herrel |editor2-first=Anthony}}</ref> Бӯқаламунҳои палангсон забони хеле дароз доранд, ки баъзан аз баданашон ҳам дарозтар мешавад. Онҳо метавонанд забонро ба тезӣ берун бароварда, тӯъмаашонро гиранд. Вақте ки нӯги забон ба тӯъма мечаспад, он зуд ба даҳон кашида мешавад. Сипас, бӯқаламун тӯъмаро бо ҷоғҳои қавии худ майда карда мехӯрад.<ref>{{cite book |last=Piper |first=Ross |url=https://archive.org/details/extraordinaryani0000pipe |title=Extraordinary Animals: An Encyclopedia of Curious and Unusual Animals |publisher=Greenwood Press |year=2007 |isbn=978-0-313-33922-6 |page=https://archive.org/details/extraordinaryani0000pipe/page/74 74}}</ref> Онҳо асосан ҷонварони [[Бемӯҳраҳо|бемӯҳра]] ва кам-кам [[Рустаниҳо|рустаниҳоро]] низ мехӯранд.<ref>{{cite web | url=https://animaldiversity.org/accounts/Furcifer_pardalis/ | title=Furcifer pardalis (English common name not available) | website=Animal Diversity Web}}</ref> == Паҳншавӣ == Бӯқаламуни палангсон ба [[Мадагаскар]] бумӣ аст. Ин намуд дар пастиҳои шарқӣ ва шимолу шарқии кишвар васеъ паҳн шудааст.<ref name=IUCN>{{cite iucn |author=Jenkins, R.K.B. |author2=Andreone, F. |author3=Andriamazava, A. |author4=Anjeriniaina, M. |author5=Brady, L. |author6=Glaw, F. |author7=Griffiths, R.A. |author8=Rabibisoa, N. |author9=Rakotomalala, D. |author10=Randrianantoandro, J.C. |author11=Randrianiriana, J. |author12=Randrianizahana, H. |author13=Ratsoavina, F. |author14=Robsomanitrandrasana, E. |year=2011 |title=''Furcifer pardalis'' |volume=2011 |article-number=e.T172955A6947909 |doi=10.2305/IUCN.UK.2011-2.RLTS.T172955A6947909.en |access-date=17 August 2021}}</ref> Ғайр аз ин, он ба Реюнион, [[Маврикий]] ва солҳои охир ба иёлати Флоридаи ИМА низ бо роҳи савдои [[ҳайвони хонагӣ|ҳайвоноти хонагӣ]] ворид шудааст.<ref name="IUCN" /><ref name=":3" /> Бӯқаламуни палангсон дар шарқи Мадагаскар дар ҷангалҳои боронӣ ва дар шимолу ғарб дар ҷангалҳои хушктару пароканда ва саваннаҳо зиндагӣ мекунад.<ref name=":2" /> == Рафтор == Бӯқаламуни палангсон ҳудудталаб буда, берун аз давраи ҷуфтшавӣ, қисми зиёди умрашро танҳо мегузаронад. Вақте ки ду нарина бо ҳам рӯ ба рӯ мешаванд, ранги худро дигар мекунанд ва баданашонро варам кунонида, зӯрии худро нишон диҳанд. Аксар вақт задухӯрд бо ҳамин тамом мешавад ва наринаи тарсида ақибнишинӣ карда, рангаш тира мешавад. Агар ҳардуяшон ақибнишиниро рад кунанд, занозании ҳақиқӣ сар мешавад.<ref name=andreone/> Бӯқаламунҳои палангсон ҳарорати бадани худро вобаста ба шароит пасту баланд мекунанд. Барои гарм кардани баданашон зери офтоб менишинанд.<ref>{{cite journal |last1=Ferguson |first1=Gary W. |last2=Gehrmann |first2=William H. |last3=Chen |first3=Tai C. |last4=Holick |first4=Michael F. |title=Vitamin D-content of the Eggs of the Panther Chameleon Furcifer pardalis: its Relationship to UVB Exposure/vitamin D-condition of Mother, Incubation and Hatching Success. |journal=Journal of Herpetological Medicine and Surgery |date=2005 |volume=15 |issue=4 |pages=9–13|doi=10.5818/1529-9651.15.4.9 }}</ref> == Афзоиш == [[Акс:FurciferPardalisFemale.JPG|рост|мини| Модинаи бордор, ҷазираи [[Реюнион]]]] Бӯқаламунҳои палангсон дар синни ҳафтмоҳагӣ ба балоғати ҷинсӣ мерасанд.<ref name=andreone/> Вақте ки модина тухмдор мешавад, ранги баданаш ба [[Қаҳваранг|қаҳваранги]] тира ё [[Сиёҳ|сиёҳ]] табдил ёфта, рахҳои [[Норинҷӣ|норинҷӣ]] пайдо мекунад. Ӯ бо ин роҳ ба наринаҳои атрофаш нишон медиҳад, ки барои ҷуфтшавӣ омода нест. Модина дар ин давра хеле ҳимоягар шуда, метавонад наринаи наздикшавандаро газад. Ранг ва нақши модинаҳои бордор вобаста ба навъи буқаламун фарқ мекунад ва аз рӯйи рангаш аз кадом маҳалли зист будани онҳо низ муайян карда мешавад.<ref name=andreone/> Модинаҳо одатан пас аз оғози тухмгузорӣ ҳамагӣ 2 – 3 сол зиндагӣ мекунанд, зеро тухмгузорӣ ба бадани онҳо фишори зиёд меорад. Онҳо дар ин муддат тақрибан 5 – 8 маротиба тухм мегузоранд. Шумораи тухмҳо аз дастрасии хӯрок вобаста буда, ҳар бор 10 – 40 тухмро дар бар мегирад. Тухмҳо одатан пас аз тақрибан 240 рӯз кушода мешаванд.<ref name= Badger>{{cite book| title=Lizards: A Natural History of Some Uncommon Creatures&mdash;Extraordinary Chameleons, Iguanas, Geckos, and More|first=David |last=Badger|author2=John Netherton|page=71|publisher= Voyageur Press|year=2006 | isbn =978-0-7603-2579-7}}</ref> == Дар асорат == Ин бӯқаламун аз сабаби ранги зебо, андозаи калон ва афзоиши осонаш дар асорат, дар савдои [[Ҳайвони хонагӣ|ҳайвоноти хонагӣ]] талаботи калон дорад.<ref name="auto"/> Нигоҳубини он нисбат ба дигар бӯқаламунҳо осонтар бошад ҳам, он дар асорат аз як сол бештар зиндагӣ намекунад.<ref name="andreone" /><ref name=":2">{{Cite book |title=The Panther chameleon: color variation, natural history, conservation, and captive management |date=2004 |publisher=Krieger Pub. Co |others=Gary Ferguson |isbn=1-57524-194-3 |location=Malabar, Fla. |oclc=52418030}}</ref> == Нигораҳо == <gallery> Акс:Panther Chameleon (Furcifer pardalis) male ... (Captive specimen) (44330298624).jpg|алт=Нарина|Нарина дар асорат Акс:Panther_chameleon_(Furcifer_pardalis)_male_Montagne_d’Ambre.jpg|алт=Нарина|Нарина Акс:Panther chameleon (Furcifer pardalis) male Montagne d’Ambre 2.jpg|алт=Нарина|Нарина </gallery> <gallery> Акс:Panther_chameleon_furcifer_pardalis_female.jpg|алт=Модина|Модина Акс:Lendormi, forêt de La Saline-les-Bains (3452253074).jpg|алт=Модина|Модина </gallery> <gallery> Акс:Oustalet's chameleon (Furcifer oustaleti) juvenile Montagne d’Ambre.jpg|алт=Ҷавон|Ҷавон </gallery> == Адабиёт == {{reflist}} [[Гурӯҳ:Хазандаҳои Мадагаскар]] [[Гурӯҳ:Хазандаҳои Маврикий]] [[Гурӯҳ:Бӯқаламунҳои кӯҳии Мадагаскар]] tbjtq1oh1wumz2ye09p6inrbrp4cj5n Хокӣ 0 333355 1487230 1487139 2026-09-22T05:46:58Z InternetArchiveBot 30618 Add 1 book for [[Википедиа:Исботпазирӣ]] (20260922)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 1487230 wikitext text/x-wiki {{Қуттии ранг | hex = C3B091 | r = 195 | g = 176 | b = 145 | c = 0 | m = 10 | y = 26 | k = 24 | h = 37 | s = 26 | v = 76 }} '''Хокӣ''' як ранги [[Қаҳваранг|қаҳваранги]] равшани [[Зард|зардчатоб]] аст. Ранги хокиро дар бисёр [[Артиш|артишҳои]] ҷаҳон барои либоси сарбозон ва таҷҳизот истифода мебаранд. Ин ранг махсусан дар минтақаҳои хушк ва биёбонӣ барои [[Камуфляж|камуфляж]] (пинҳоншавӣ) мувофиқ аст. == Решаи ном == Хокӣ аз калимаи форсии ''[[Хок|хок]]'' ва пасванди ''-ӣ'' гирифта шудааст. Ин калима ба забони ҳиндустонӣ (खाकी) даромада, аз он ба забони [[Забони англисӣ|англисӣ]] ва баъдан ба забонҳои дигар паҳн шудааст. Сабаби ба забони англисӣ ворид шудани ин калима истифодаи он дар [[Нерӯҳои мусаллаҳи Британияи Кабир]] дар [[Ҳиндустон]] буд.<ref>[http://www.thefreedictionary.com/Khaki Dictionary Meaning: ''Khaki'']; TheFreeDictionary; Free Online Dictionary, Thesaurus, and Encyclopedia</ref><ref name="StClair2">{{Cite book|title=The Secret Lives of Colour|url=https://archive.org/details/secretlivesofcol0000stcl|last=St. Clair|first=Kassia|publisher=John Murray|year=2016|isbn=9781473630819|location=London|pages=[https://archive.org/details/secretlivesofcol0000stcl/page/240 240]–241|oclc=936144129}}</ref> ==Пайдоиш== Ранги хокӣ соли 1848, дар Ҳиндустон барои либоси сарбозони ба кор мебурданд. Пеш аз ин, сарбозон либосҳои маҳаллӣ ва аксаран сафед мепӯшиданд. Баъдтар ранги хокӣ дар дигар қисми Артиши Бритониё ва нерӯҳои ҳиндӣ низ паҳн шуд. Матои хокӣ одатан аз пахта тайёр мешуд. То охири асри XIX он ба ранги маъмули либоси саҳроии Артиши Бритониё табдил ёфт. == Адабиёт == {{reflist}} {{Тобишҳои зард}} {{Тобишҳои қаҳваранг}} [[Гурӯҳ:Рангҳо]] 981plw5smdzw6phr9f2na34itjs0qff Пӯсти тира 0 333679 1487233 1487145 2026-09-22T05:49:28Z InternetArchiveBot 30618 Add 2 books for [[Википедиа:Исботпазирӣ]] (20260922)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 1487233 wikitext text/x-wiki [[File:Dress (Klashorst)-cropped.jpg|thumb|right|Зане бо пӯсти сиёҳ|352x352пкс]] '''Пӯсти тира''' яке аз навъҳои ранги пӯсти инсон аст, ки дорои миқдори зиёди пигменти [[меланин]] мебошад.<ref>[http://wordnetweb.princeton.edu/perl/webwn?s=dark-skinned skinned] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160304203618/http://wordnetweb.princeton.edu/perl/webwn?s=dark-skinned |date=4 March 2016 }} Princeton University ''"naturally having skin of a dark color"''</ref><ref>{{cite web|url=http://www.thefreedictionary.com/dark-skinned|title=Dark-skinned|publisher=thefreedictionary.com|quote=a person or race having skin of a dark colour|access-date=24 January 2017|archive-date=22 January 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170122070734/http://www.thefreedictionary.com/dark-skinned|url-status=live}}</ref><ref name="jabl1">{{cite book|last=Muehlenbein|first=Michael|title=Human Evolutionary Biology|year=2010|publisher=Cambridge University Press|pages=192–213}}</ref> Одамони дорои пӯсти тираро баъзан сиёҳпӯстон меноманд,<ref>Oxford Dictionaries. April 2010. Oxford University Press. ''"belonging to or denoting any human group having dark-coloured skin"'' [https://web.archive.org/web/20120713075928/http://oxforddictionaries.com/definition/english/black "black"] (accessed 6 August 2012).</ref> аммо истифодаи ин истилоҳ дар баъзе кишварҳо метавонад духӯра бошад, зеро он ҳамчунин барои ишора ба гурӯҳҳои муайяни [[гурӯҳи этникӣ|этникӣ]] ё аҳолӣ истифода мешавад.<ref>[http://dictionary.reference.com/browse/Black?s=t Dictionary.com: black] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160219203651/http://dictionary.reference.com/browse/Black?s=t |date=19 February 2016 }} 3.a ''"a member of any of various dark-skinned peoples"'' 21.a''"specifically the dark-skinned peoples of Africa, Oceania, or Australia."''</ref><ref>{{cite web|title=Global Census|url=http://www.understandingrace.org/lived/global_census.html|publisher=American Anthropological Association|access-date=10 December 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20180914150543/http://understandingrace.org/lived/global_census.html|archive-date=14 September 2018|accessdate=2026-09-11|archivedate=2018-09-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180914150543/http://understandingrace.org/lived/global_census.html}}</ref><ref>Oxford Dictionaries. April 2010. Oxford University Press. ''"especially of African or Australian Aboriginal ancestry"'' [https://web.archive.org/web/20120713075928/http://oxforddictionaries.com/definition/english/black "black"] (accessed 6 August 2012).</ref><ref>{{cite web|last=James|first=Mackers|title=Proclamation|url=http://nla.gov.au/nla.news-article4219798|work=Classified Advertising|publisher=Trove|access-date=10 December 2012|date=8 November 1828|archive-date=26 May 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200526090546/https://trove.nla.gov.au/newspaper/article/4219798/|url-status=live}}</ref> Гумон меравад, ки [[таҳаввул]]и пӯсти тира тақрибан 1,2 миллион сол пеш оғоз ёфтааст,<ref>{{cite web |url=https://www.cbc.ca/news/science/europeans-had-dark-skin-blue-eyes-7-000-years-ago-1.2512465 |title=New-discovery-in-racial-migration |last=Brana |first=La |date=27 January 2017 |website=www.cbc.ca |publisher=Canadian Broadcasting Company |access-date=13 January 2024}}</ref><ref name="jabl04">{{cite journal|last=Nina|first=Jablonski|s2cid=53481281|title=The evolution of human skin and skin color|quote=genetic evidence [demonstrate] that strong levels of natural selection acted about 1.2 mya to produce darkly pigmented skin in early members of the genus Homo|journal=Annual Review of Anthropology|year=2004|volume=33|pages=585–623|doi=10.1146/annurev.anthro.33.070203.143955}}</ref> вақте ки навъҳои қадимии гоминидҳои дорои пӯсти нисбатан равшан аз ҷангалҳои боронии минтақаҳои истивоӣ ба саваннаҳои офтобӣ гузаштанд. Дар гармии саваннаҳо механизми муассиртари сардшавии бадан зарур буд, ки он бо кам шудани мӯйҳои бадан ва рушди арақкунии муассиртар ба вуҷуд омад. Аз даст рафтани мӯйҳои бадан ба инкишофи пигментатсияи тираи пӯст мусоидат кард, ки ҳамчун механизми интихоби табиӣ аз камшавии фолат (витамини B9) ва то андозае аз осеби мустақими ДНК муҳофизат мекард. Омили асосии инкишофи пигментатсияи тира вайроншавии фолат таҳти таъсири шуоъҳои ултрабунафш буд. Робитаи байни коҳиши фолат бар асари шуоъҳои ултрабунафш ва коҳиши қобилияти наслдиҳӣ, аз ҷумла тавассути ихтилоли эмбриогенез ва сперматогенез, ба интихоби пигментатсияи тираи пӯст мусоидат кард. То замони пайдоиши инсони муосир — ''[[Homo sapiens]]'' — ҳамаи одамон пӯсти тира доштанд.<ref name="jabl1" /><ref name="Bower">{{cite journal|last=Bower|first=C.|author2=Stanley|title=The role of nutritional factors in the aetiology of neural tube defects|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-paediatrics-and-child-health_1992-02_28_1/page/12|journal=Journal of Paediatrics and Child Health|year=1992|volume=28|issue=1|pages=12–16|pmid=1554510|doi=10.1111/j.1440-1754.1992.tb02610.x|s2cid=45104826}}</ref><ref name="Minns">{{cite journal|last=Minns|first=R.A.|title=Folic acid and neural tube defects|journal=Spinal Cord|year=1996|volume=34|issue=8|pages=460–465|pmid=8856852|doi=10.1038/sc.1996.79|doi-access=free}}</ref><ref name="Copp">{{cite journal|last=Copp|title=Embryonic mechanisms underlying the prevenetion of neural tube defects by vitamins|journal=Mental Retardation and Developmental Disabilities Research Reviews|year=1998|volume=4|issue=4|pages=264–268|doi=10.1002/(sici)1098-2779(1998)4:4<264::aid-mrdd5>3.0.co;2-g|display-authors=etal}}</ref><ref name="Molloy">{{cite journal|last1=Molloy|title=Folate status and neural tube defects|journal=BioFactors|volume=10|issue=2–3|pages=291–294|pmid=10609896|year=1999|last2=Mills|first2=J. L.|last3=Kirke|first3=P. N.|last4=Weir|first4=D. G.|last5=Scott|first5=J. M.|doi=10.1002/biof.5520100230|s2cid=20128738|display-authors=etal}}</ref><ref name="Lucock">{{cite journal|last=Lucock|first=M.|title=Folic acid: nutritional biochemistry, molecular biology, and role in disease processes|journal=Molecular Genetics and Metabolism|volume=71|issue=1–2|pages=121–138|doi=10.1006/mgme.2000.3027|pmid=11001804|year=2000}}</ref><ref name="William">{{cite journal|last1=William|title=Decline in the prevalence of spina bifida and anencephaly by race/ethnicity:1995–2002|url=https://archive.org/details/sim_pediatrics_2005-09_116_3/page/580|journal=Pediatrics|volume=116|issue=3|pages=580–586|pmid=16140696|year=2005|last2=Rasmussen|first2=S. A.|last3=Flores|first3=A|last4=Kirby|first4=R. S.|last5=Edmonds|first5=L. D.|doi=10.1542/peds.2005-0592|s2cid=12765407|display-authors=etal}}</ref><ref>{{cite web |title=The genetic architecture of normal variation in human pigmentation: an evolutionary perspective and model |url=https://academic.oup.com/hmg/article/15/suppl_2/R176/626610 |access-date=10 May 2024 |website=academic.oup.com}}</ref><ref name="Jablonski2011AN">{{cite journal |last=Jablonski |first=Nina G. |date=Spring 2011 |title=Why Human Skin Comes in Colors |url=http://www.personal.psu.edu/ngj2/blogs/nina_jablonski/publications/Jablonski.2011.Anthro.Notes.pdf |journal=AnthroNotes |volume=32 |issue=1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140225192352/http://www.personal.psu.edu/ngj2/blogs/nina_jablonski/publications/Jablonski.2011.Anthro.Notes.pdf |archive-date=25 February 2014 |access-date=20 July 2013 }} {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140225192352/http://www.personal.psu.edu/ngj2/blogs/nina_jablonski/publications/Jablonski.2011.Anthro.Notes.pdf |date=2014-02-25 }}</ref> Пӯсти одамони дорои пигментатсияи тира табиатан аз [[меланин]], махсусан эумеланин, бой буда, дорои миқдори бештари меланосомаҳо мебошад. Ин хусусият аз таъсири зараровари шуоъҳои ултрабунафш муҳофизати беҳтар фароҳам меорад, ба нигоҳ доштани захираҳои фолат дар организм мусоидат мекунад ва ДНК-ро аз осеб ҳифз менамояд.<ref name="jabl1" /><ref name="Nielsen_a">{{cite journal|last=Nielsen|title=The importance of the depth distribution of melanin in skin for DNA protection and other photobiological processes|journal=Journal of Photochemistry and Photobiology B: Biology|volume=82|issue=3|pages=194–198|doi=10.1016/j.jphotobiol.2005.11.008|pmid=16388960|display-authors=etal|year=2006|bibcode=2006JPPB...82..194N }}</ref> Одамони дорои пӯсти тира, ки дар арзҳои баланд ва минтақаҳои дорои нури нисбатан ками офтоб зиндагӣ мекунанд, махсусан дар фасли зимистон, бо хатари бештари [[витамини D|норасоии витамини D]] рӯ ба рӯ мешаванд. Норасоии витамини D метавонад хатари рахит, баъзе навъҳои саратон ва эҳтимолан бемориҳои дилу раг ва коҳиши фаъолияти низоми масуниятро афзоиш диҳад.<ref name="jabl1" /><ref name="linus">{{cite web|last=Jane|first=Higdon|title=Vitamin D|url=http://lpi.oregonstate.edu/infocenter/vitamins/vitaminD/|work=Micronutrient Information Center|publisher=Linus Pauling Institute|access-date=10 December 2012|archive-date=8 April 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20150408104559/http://lpi.oregonstate.edu/infocenter/vitamins/vitaminD/}}</ref> Бо вуҷуди ин, бархе пажӯҳишҳои навтар мувофиқ будани меъёрҳои муайянкунандаи норасоии витамини D дар одамони равшанпӯст барои одамони тирапӯстро зери суол гузоштаанд. Тибқи баъзе таҳқиқот, одамони тирапӯст ба ҳисоби миёна метавонанд зичии устухони бештар ва хатари шикасти устухони камтар дошта бошанд, ҳатто ҳангоми доштани ҳамон сатҳи витамини D. Ин эҳтимолан ба камтар будани сафедаҳои пайвасткунандаи витамини D ва дастрасии биологии бештари он вобаста аст.<ref>{{cite journal|title=Bioavailability of Vitamin D and Its Metabolites in Black and White Adults|url=https://archive.org/details/sim_new-england-journal-of-medicine_2013-11-21_369_21/page/2047|last=Holick|first=Michael F.|date=21 November 2013|journal=The New England Journal of Medicine|doi=10.1056/NEJMe1312291|volume=369|issue=21|pages=2047–2048|pmid=24256384}}</ref><ref name="DeVita Raeburn-2013">{{cite news|url=http://www.medpagetoday.com/Endocrinology/GeneralEndocrinology/43049|title=Bone Density Higher in Blacks, Vitamin D Lower|last=DeVita Raeburn|first=Elizabeth|date=20 November 2013|work=MedPage Today|access-date=19 June 2014|archive-date=8 October 2019|archive-url=https://web.archive.org/web/20191008004809/https://www.medpagetoday.com/Endocrinology/GeneralEndocrinology/43049}}</ref> Тақсимоти ҷаҳонии аҳолии дорои пӯсти тира бо сатҳи баланди шуоъҳои ултрабунафш дар минтақаҳои сукунати онҳо робитаи қавӣ дорад. Ин аҳолӣ, ба истиснои тасманиҳои бумӣ, асосан дар наздикии хатти истиво, дар минтақаҳои тропикӣ бо нури шадиди офтоб — дар [[Африқо]], [[Австралия]], Меланезия, [[Осиёи Ҷанубӣ]], [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], [[Осиёи Ғарбӣ]] ва [[Амрико]] — зиндагӣ мекунанд. Пажӯҳишҳо дар аҳолии ғайриафриқоӣ нишон медиҳанд, ки пӯсти тира на ҳамеша танҳо боқимондаи ҳолати қадимаи мутобиқшуда ба шуоъҳои баланди ултрабунафш то муҳоҷирати инсон аз Африқо мебошад ва дар баъзе мавридҳо метавонад мутобиқшавии баъдии таҳаввулӣ ба минтақаҳои ҷангалҳои тропикӣ бошад.<ref name="Jabl00" /><ref name="Harding2000">{{cite journal|last1=Harding|first1=R|last2=Healy|first2=E|last3=Ray|first3=A|last4=Ellis|first4=N|last5=Flanagan|first5=N|last6=Todd|first6=C|last7=Dixon|first7=C|last8=Sajantila|first8=A|last9=Jackson|first9=I|last10=Birch-Machin|first10=Mark A.|last11=Rees|first11=Jonathan L.|title=Evidence for Variable Selective Pressures at MC1R|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-human-genetics_2000-04_66_4/page/1351|journal=The American Journal of Human Genetics|volume=66|pages=1351–61|year=2000|doi=10.1086/302863|pmid=10733465|issue=4|pmc=1288200|display-authors=8}}</ref><ref name="ReferenceB">{{cite journal|last1=Zhang|first1=Xiaoming|last2=Liu|first2=Qi|last3=Zhang|first3=Hui|last4=Zhao|first4=Shilei|last5=Huang|first5=Jiahui|last6=Sovannary|first6=Tuot|last7=Bunnath|first7=Long|last8=Aun|first8=Hong Seang|last9=Samnom|first9=Ham|last10=Su|first10=Bing|last11=Chen|first11=Hua|date=27 April 2021|title=The distinct morphological phenotypes of Southeast Asian aborigines are shaped by novel mechanisms for adaptation to tropical rainforests|journal=National Science Review|volume=9|issue=3|article-number=nwab072|doi=10.1093/nsr/nwab072|pmc=8970429|pmid=35371514}}</ref> Дар пайи муҳоҷирати оммавӣ ва афзоиши ҳаракати аҳолӣ дар давраи муосир, одамони дорои пӯсти тира имрӯз дар саросари ҷаҳон зиндагӣ мекунанд.<ref name="jabl1" /><ref name="oneil1">{{cite web|last=O'Neil|first=Dennis|title=Skin Color Adaptation|url=http://anthro.palomar.edu/adapt/adapt_4.htm|work=Human Biological Adaptability: Skin Color as an Adaptation|publisher=Palomar|access-date=10 December 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121218132913/http://anthro.palomar.edu/adapt/adapt_4.htm|archive-date=18 December 2012|accessdate=2026-09-11|archivedate=2012-12-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121218132913/http://anthro.palomar.edu/adapt/adapt_4.htm}}</ref><ref name="oneil2">{{cite web|last=O'Neil|first=Dennis|title=Overview|url=http://anthro.palomar.edu/vary/vary_1.htm|work=Modern Human Variation|publisher=Palomer|access-date=10 December 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105101522/http://anthro.palomar.edu/vary/vary_1.htm|archive-date=5 November 2012|accessdate=2026-09-11|archivedate=2012-11-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121105101522/http://anthro.palomar.edu/vary/vary_1.htm}}</ref> == Таҳаввул == Дар натиҷаи интихоби табиӣ одамоне, ки дар минтақаҳои дорои нури шадиди офтоб зиндагӣ мекарданд, пӯсти тира пайдо карданд, ки асосан барои муҳофизат аз нӯрҳои ултрабунафш ва пешгирии камшавии фолат мусоид буд. Пигментатсияи таҳаввулии пӯст зери таъсири шуоъҳои ултрабунафши Офтоб шакл гирифтааст. Ҳангоме ки гоминидҳо тақрибан аз 1,2 то 4 миллион сол пеш барои беҳтар кардани сардшавии бадан тавассути арақкунӣ тадриҷан [[мӯй]]и баданашонро аз даст доданд, пӯсти бараҳна ва нисбатан камранги онҳо бештар ба нури офтоб дучор гардид. Дар минтақаҳои тропикӣ интихоби табиӣ ба аҳолии дорои пигментатсияи тираи пӯст бартарӣ дод, зеро миқдори зиёди пигмент аз таъсири зараровари офтоб муҳофизат мекард. Миқдори нуре, ки пӯст инъикос мекунад, бо сатҳи воқеии шуоъҳои ултрабунафши минтақаҳои ҷуғрофӣ робитаи қавӣ дорад. Далелҳои генетикӣ низ ин ақидаро дастгирӣ мекунанд ва нишон медиҳанд, ки тақрибан 1,2 миллион сол пеш фишори қавии таҳаввулӣ боиси рушди пигментатсияи тира дар аъзои қадимии ҷинси ''[[Homo]]'' шудааст.<ref name=jabl04b>{{cite journal|last=Nina|first=Jablonski|s2cid=53481281|title=The evolution of human skin and skin color|journal=Annual Review of Anthropology|year=2004|volume=33|pages=585–623|doi=10.1146/annurev.anthro.33.070203.143955}}</ref> Таъсири нури офтоб ба сатҳи кислотаи фолий дар ин раванд аҳамияти муҳим дошт.<ref name="jabl1" /><ref name=pbs>{{cite web|last=Gina|first=Kirchweger|title=The Biology of Skin Color: Black and White|url=https://www.pbs.org/wgbh/evolution/library/07/3/text_pop/l_073_04.html|work=Evolution Library|publisher=PBS|access-date=10 December 2012|archive-date=16 February 2013|archive-url=https://web.archive.org/web/20130216070146/http://www.pbs.org/wgbh/evolution/library/07/3/text_pop/l_073_04.html}}</ref> Эҳтимол, қадимтарин ниёгони приматии инсонҳои муосир мисли наздиктарин хеши муосири инсон — [[шимпанзе]] — пӯсти равшан доштанд.<ref>{{cite journal |last1=Jablonski |first1=N. G. |last2=Chaplin |first2=G. |date=2000 |title=The evolution of human skin coloration |journal=Journal of Human Evolution |volume=39 |issue=1 |pages=57–106 |doi=10.1006/jhev.2000.0403 |pmid=10896812}}</ref><ref>{{cite news |last=Wade |first=Nicholas |date=19 August 2003 |title=Why Humans and Their Fur Parted Ways |url=https://www.nytimes.com/2003/08/19/science/why-humans-and-their-fur-parted-ways.html |access-date=13 January 2024 |work=The New York Times}}</ref><ref>{{cite journal |last1=Elias |first1=Peter M. |last2=Menon |first2=Gopinathan |last3=Wetzel |first3=Bruce K. |last4=Williams |first4=John (Jack) W. |date=2009 |title=Evidence that stress to the epidermal barrier influenced the development of pigmentation in humans |journal=Pigment Cell & Melanoma Research |volume=22 |issue=4 |pages=420–434 |doi=10.1111/j.1755-148X.2009.00588.x |pmc=2843517 |pmid=19508412}}</ref> Тақрибан 7 миллион сол пеш шохаҳои таҳаввулии инсон ва шимпанзе аз ҳам ҷудо шуданд ва дар байни 4,5 то 2 миллион сол пеш инсонҳои қадим аз ҷангалҳои боронӣ ба саваннаҳои [[Африқои ҷануби Саҳро]] кӯчиданд.<ref name="oneil1" /> Онҳо на танҳо ба нури шадидтари офтоб мутобиқ мешуданд, балки бояд низоми муассиртари сардшавии баданро низ инкишоф медоданд. Мағзи ширхӯрон ба баландшавии ҳарорат ҳассос аст ва афзоиши ҳарорати бадан ба андозаи 5–6 °C метавонад ба зарбаи гармӣ оварда расонад. Аз ин рӯ, қобилияти беҳтари танзими гармӣ аҳамияти бузург дошт. Арақкунӣ ва камшавии мӯйҳои бадан яке аз роҳҳои асосии чунин мутобиқшавӣ гардид.<ref name="oneil1" /> Арақ тавассути бухоршавӣ гармиро хориҷ мекунад. Инсонҳои аввалин, монанди шимпанзеҳои имрӯза, ғадудҳои арақи нисбатан кам доштанд ва қисми зиёди онҳо дар кафи дасту пой ҷойгир буданд. Афроде, ки ғадудҳои арақи бештар доштанд, метавонистанд муддати дарозтар ғизо ҷустуҷӯ ва шикор кунанд. Ин ба онҳо имконияти бештар барои зинда мондан ва афзоиши насл медод. Бо кам шудани мӯй, арақ осонтар бухор мешуд ва баданро зудтар сард мекард. Пас аз чанд миллион соли таҳаввул, инсонҳои қадим мӯйҳои нисбатан кам ва беш аз 2 миллион ғадуди арақ пайдо карданд.<ref name="oneil1" /><ref name=Mont>{{cite journal|last=Montagna|first=W.|title=The consequences of having naked skin|journal=Birth Defects: Original Article Series|volume=17|pages=1–7}}</ref> Пӯсти бемӯй, аз тарафи дигар, ба осеби шуоъҳои ултрабунафш ҳассостар аст. Натиҷаи таҳаввулӣ дар минтақаҳои дорои UV-и баланд инкишофи пӯсти тира ҳамчун воситаи муҳофизат буд. Муддати тӯлонӣ гумон мешуд, ки меланин асосан барои муҳофизат аз [[саратони пӯст]] инкишоф ёфтааст. Аммо аксари навъҳои саратони пӯст баъд аз синни асосии наслдиҳӣ пайдо мешаванд, бинобар ин эҳтимол онҳо омили асосии интихобӣ набуданд.<ref name="oneil1" /><ref name=Blum>{{cite journal|last=Blum|first=H.F.|title=Does the melanin pigment of human skin have adaptive value?|url=https://archive.org/details/sim_quarterly-review-of-biology_1961-03_36_1/page/50|journal=Quarterly Review of Biology|year=1961|volume=36|pages=50–63|pmid=13870200|doi=10.1086/403275}}</ref> Пажӯҳиши соли 1978 таъсири нури офтобро ба сатҳи [[фолат]] баррасӣ кард. Натиҷаҳо нишон доданд, ки нури шадиди офтоб метавонад дар одамони равшанпӯст дар муддати кӯтоҳ сатҳи фолатро ба таври назаррас коҳиш диҳад. Сатҳи пасти фолат бо нуқсонҳои найчаи асаб, аз ҷумла [[анэнсефалия]] ва [[спина бифида]], алоқаманд мебошад. Фолат ҳамчунин барои рушди муқаррарии нутфа аҳамият дорад. Ин далелҳо ба фарзияе асос гузоштанд, ки муҳофизати фолат метавонад яке аз омилҳои асосии таҳаввули пӯсти тира бошад.<ref name="jabl1" /><ref name=Jabl00>{{cite journal|last=Jablonski|first=N.G.|author2=Chaplin|s2cid=38445385|title=The evolution of human skin coloration|journal=Journal of Human Evolution|year=2000|volume=39|issue=1|pages=57–106|doi=10.1006/jhev.2000.0403|pmid=10896812}}</ref> Ҳангоми паҳн шудани инсон аз минтақаҳои истивоии [[Африқо]] ба минтақаҳои дорои шуоъҳои камтари ултрабунафш ва арзҳои баландтар, тақрибан 120 000–65 000 сол пеш, пӯсти хеле тира метавонад ба камбудӣ табдил ёфта бошад.<ref>{{cite journal|author=Appenzeller Tim|year=2012|title=Human migrations: Eastern odyssey|url=https://archive.org/details/sim_nature-uk_2012-05-03_485_7396/page/24|journal=Nature|volume=485|issue=7396|pages=24–26|doi=10.1038/485024a|pmid=22552074}}</ref> Дар муҳитҳои камофтоб пигментатсияи [[пӯсти равшан]] инкишоф ёфт, ки ба истеҳсоли бештари витамини D мусоидат мекунад. Таҳқиқоти соли 2022 нишон дод, ки хусусиятҳое чун пӯсти тира метавонанд нишонаҳои қавии [[таҳаввули ҳамгаро]] ва [[интихоби мусбат]] дошта бошанд.<ref name="ReferenceB"/> === Фарзияҳои дигар === Фарзияҳои дигари пешниҳодшуда барои шарҳи таҳаввули пӯсти тира ба коҳиши маргумир аз саратони пӯст, муҳофизат аз сӯхтани офтоб ва хосиятҳои зиддибактериявии [[эумеланин]] марбут буданд.<ref name="jabl1" /> Пӯсти дорои миқдори зиёди эумеланин аз осеби ДНК бар асари нури офтоб муҳофизат мекунад.<ref name=Miya>{{cite journal|last=Miyamura|title=Regulation of human skin pigmentation and responses to ultraviolet radiation|journal=BioFactors|year=2007|volume=20|issue=1|pages=2–13|doi=10.1111/j.1600-0749.2006.00358.x|pmid=17250543}}</ref> Ин бо сатҳи пасттари саратони пӯст дар аҳолии дорои пӯсти тира алоқаманд аст.<ref name=Sara>{{cite journal|last1=Saraiya|title=Interventions to prevent skin cancer by reducing exposure to ultraviolet radiation: a systematic review|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-preventive-medicine_2004-12_27_5/page/422|journal=American Journal of Preventive Medicine|year=2004|volume=27|issue=5|pages=422–466|pmid=15556744|doi=10.1016/j.amepre.2004.08.009|display-authors=etal}}</ref> Дар пӯсти равшан мавҷудияти бештари [[феомеланин]] метавонад фишори оксидшавиро дар [[меланосит]]ҳо зиёд кунад ва қобилияти он барои ҷабби шуоъҳои ултрабунафш нисбат ба эумеланин камтар аст.<ref name=Van_n>{{cite journal|last1=Van Nieuwpoort|title=Tyrosine-induced melanogenesis shows differences in morphologic and melanogenic preferences of melanosomes from light and dark skin types|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-investigative-dermatology_2004-05_122_5/page/1251|journal=Journal of Investigative Dermatology|year=2004|volume=122|issue=5|pages=1251–1255|pmid=15140229|doi=10.1111/j.0022-202X.2004.22533.x|display-authors=etal}}</ref> Бо вуҷуди ин, аксари навъҳои асосии саратони пӯст дар охири давраи наслдиҳӣ ё баъд аз он пайдо мешаванд ва эҳтимол сабаби асосии таҳаввули пигментатсияи тира набуданд.<ref name="jabl04b" /> Фарзияи дигар пешниҳод мекунад, ки пӯсти тира ҳамчун муҳофизати зиддибактериявӣ аз бемориҳои сироятӣ ва паразитҳо дар минтақаҳои тропикӣ инкишоф ёфтааст. Гарчанде эумеланин дорои баъзе хосиятҳои зиддибактериявӣ аст, аҳамияти он нисбат ба нақши муҳофизат аз шуоъҳои ултрабунафш дуюмдараҷа ҳисобида мешавад. Ин фарзия ҳамчунин бо он далел мувофиқ нест, ки қисми зиёди таҳаввули гоминидҳо дар муҳити саванна, на ҷангалҳои боронии тропикӣ, сурат гирифтааст.<ref name=Epel>{{cite journal|last=Epel|title=Development in the floating world: defenses of eggs and embryos against damage from UV radiation|journal=American Zoologist|year=1999|volume=39|issue=2|pages=271–278|doi=10.1093/ICB/39.2.271}}</ref> == Биохимия ва генетика == Пӯсти одамони тирапӯст миқдори зиёди [[меланин]] дорад. Меланин аз [[аминокислота]]и тирозин ҳосил мешавад. Эумеланин шакли асосии меланин дар пӯсти инсон буда, бофтаҳо ва [[ДНК]]-ро аз осеби шуоъҳои ултрабунафш муҳофизат мекунад. Меланин дар ҳуҷайраҳои махсусе бо номи меланосит тавлид мешавад, ки дар қабатҳои поёнии эпидермис ҷойгиранд.<ref>{{cite journal|last1=Haass|first1=Nikolas K.|last2=Smalley|first2=Keiran S. M.|last3=Li|first3=Ling|last4=Herlyn|first4=Meenhard|date=1 June 2005|title=Adhesion, migration and communication in melanocytes and melanoma|journal=Pigment Cell Research|volume=18|issue=3|pages=150–159|doi=10.1111/j.1600-0749.2005.00235.x|pmid=15892711}}</ref> Меланин дар дохили сохторҳои хурди пардадор бо номи меланосома тавлид мешавад. Одамони дорои пӯсти табиатан тира меланосомаҳои нисбатан калон ва пур аз эумеланин доранд.<ref>{{cite journal|last1=Thong|first1=H.Y.|title=The patterns of melanosome distribution in keratinocytes of human skin as one determining factor of skin colour|url=https://archive.org/details/sim_british-journal-of-dermatology_2003-09_149_3/page/498|journal=British Journal of Dermatology|year=2003|volume=149|issue=3|pages=498–505|pmid=14510981|doi=10.1046/j.1365-2133.2003.05473.x}}</ref><ref name="Tadokoro 2005 1326–1332">{{cite journal|last1=Tadokoro|first1=T|title=Mechanisms of skin tanning in different racial/ethnic groups in response to ultraviolet radiation|journal=Journal of Investigative Dermatology|year=2005|volume=124|issue=6|pages=1326–1332|pmid=15955111|doi=10.1111/j.0022-202X.2005.23760.x}}</ref> Тафовути чаҳоркарата дар дараҷаи пигментатсияи табиии пӯст метавонад муҳофизатро аз осеби ДНК 7–8 маротиба зиёд кунад,<ref name="Tadokoro 2005 1326–1332" /> ҳарчанд ҳатто тирагии максималии пӯст аз тамоми осеби ДНК пешгирӣ карда наметавонад.<ref name="jabl1" /> Пӯсти тира ба сабаби миқдори зиёди эумеланин, қобилияти баланди меланосомаҳои калон барои ҷабби шуоъҳои ултрабунафш ва интиқоли нисбатан босуръати эумеланин ба сатҳи пӯст муҳофизати бештар фароҳам меорад.<ref name="jabl1" /> Шумораи меланоситҳо дар як минтақаи бадан байни одамони равшанпӯст ва тирапӯст қариб яксон аст, аммо меланосомаҳо дар одамони тирапӯст калонтар ва сершумортаранд.<ref>{{cite journal|last1=Minwala|first1=S|title=Keratinocytes Play a Role in Regulating Distribution Patterns of Recipient Melanosomes in Vitro|url=https://archive.org/details/sim_journal-of-investigative-dermatology_2001-08_117_2/page/341|journal=Journal of Investigative Dermatology|year=2001|volume=117|issue=2|pages=341–347|pmid=11511313|doi=10.1046/j.0022-202x.2001.01411.x}}</ref> Пӯсти тира аз осеби мустақим ва ғайримустақими ДНК муҳофизат мекунад. Вақте ки меланин фотонҳоро ҷаббида мекунад, фотодеградатсия ба амал меояд. Пажӯҳишҳои нав нишон медиҳанд, ки таъсири фотомуҳофизатии пӯсти тира ба қобилияти меланин барои ба дом андохтани радикалҳои озод, аз ҷумла пероксиди ҳидроген, низ вобаста аст.<ref name="jabl04b" /> Бо вуҷуди ин, шуоъҳои миёнамавҷи ултрабунафш ([[UVB]]) ҳатто дар одамони тирапӯст метавонанд ба низоми масуният тавассути таъсир ба [[ҳуҷайраҳои Лангерганс]] зарар расонанд.<ref name="jabl04b" /> Гарчанде пӯсти тира тақрибан 30–40% бештар аз пӯсти равшан нури офтобро ҷаббида мекунад, он дар шароити нури шадид гармии дохилии баданро ба таври назаррас зиёд намекунад. Шуоъҳои офтоб асосан сатҳи баданро гарм мекунанд ва одамон новобаста аз ранги пӯст тавассути арақкунӣ қобилияти муассири хориҷ кардани гармиро доранд.<ref name="LivCol" /> Дар одамони дорои пӯсти табиатан тира, офтобхӯрӣ бо интиқоли шадиди меланин ба боло дар эпидермис ва зиёд шудани истеҳсоли он ҳамроҳ мешавад. Аз ин сабаб, баъд аз як ё ду ҳафтаи таъсири офтоб пӯст метавонад тиратар шавад ва баъд аз чанд моҳи дурӣ аз офтоб тадриҷан равшантар гардад. Одамони тирапӯст одатан нишонаҳои камтари пиршавии пӯст аз офтоб доранд.<ref name="LivCol">{{cite book|last=Jablonski|first=Nina|title=Living Color|url=https://archive.org/details/livingcolorbiolo0000jabl|year=2012|publisher=University of California Press|location=Berkeley, Los Angeles, London|isbn=978-0-520-25153-3}}</ref> Ранги пӯст хусусияти полигенӣ мебошад, яъне дар муайян кардани он чандин [[ген]] иштирок мекунанд. Генҳои гуногун дар таркибҳои мураккаби ҷамъшаванда ва ғайриҷамъшаванда фаъолият мекунанд. Аз ин рӯ, ранги пӯст дар аҳолӣ аз хеле равшан то хеле тира ба таври пайваста тағйир меёбад.<ref name=Lewi>{{cite book|last=Lewis|first=Ricki|title=Human genetics: concepts and applications|url=https://archive.org/details/humangeneticscon0000lewi_y2v7|year=2012|publisher=McGraw-Hill Co.|location=New York, NY|isbn=978-0-07-352530-3|pages=[https://archive.org/details/humangeneticscon0000lewi_y2v7/page/135 135]–136|edition=10th}}</ref> Маълумоти таҳқиқоти гени ''[[MC1R]]'' нишон медиҳад, ки дар намунаҳои аҳолии тирапӯсти Африқо гуногунии аллелии ин ген нисбатан кам аст. Ин ҷолиб аст, зеро дар аксари генҳои дигар гуногунии генетикӣ дар аҳолии Африқо бештар мебошад. Аллели паҳншудаи ''MC1R'' дар бисёре аз аҳолии Африқо эҳтимол аз шуоъҳои ултрабунафш муҳофизат мекард ва дар таҳаввули пӯсти тира нақши муҳим дошт.<ref>{{cite journal|last1=Rana|first1=B. K.|last2=Hewett-Emmett|first2=D.|last3=Jin|first3=L.|last4=Chang|first4=B. H.|last5=Sambuughin|first5=N.|last6=Lin|first6=M.|last7=Watkins|first7=S.|last8=Bamshad|first8=M.|last9=Jorde|first9=L. B.|date=1 April 1999|title=High polymorphism at the human melanocortin 1 receptor locus|url=https://archive.org/details/sim_genetics_1999-04_151_4/page/1547|journal=Genetics|volume=151|issue=4|pages=1547–1557|doi=10.1093/genetics/151.4.1547|pmc=1460552|pmid=10101176}}</ref> Ба тағйирёбии ранги пӯст асосан генҳои дорои таъсири бузург ва як қатор генҳои дорои таъсири хурдтар, аз ҷумла ''[[TYR]]'', ''[[TYRP1]]'', ''[[OCA2]]'', ''[[SLC45A2]]'', ''[[SLC24A5]]'', ''MC1R'', ''[[KITLG]]'' ва ''SLC24A4'', таъсир мерасонанд. Таъсири [[эпистаз]] метавонад шумораи генҳои иштироккунандаро боз ҳам бештар кунад.<ref>{{cite web|last=Khan|first=Razib|title=Genetics of human pigmentation: Gene expression|url=http://blogs.discovermagazine.com/gnxp/2009/03/genetics-of-human-pigmentation/|publisher=Discover Magazine|access-date=11 December 2012|year=2009|accessdate=2026-09-11|archivedate=2013-06-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130614123000/http://blogs.discovermagazine.com/gnxp/2009/03/genetics-of-human-pigmentation}}</ref> Тағйирёбии гени ''SLC24A5'' тақрибан 20–25% фарқи пигментатсия байни аҳолии тирапӯст ва равшанпӯсти Африқоро шарҳ медиҳад.<ref name="PMID 16357253">{{cite journal|last1=Lamason|first1=R. L.|title=SLC24A5, a Putative Cation Exchanger, Affects Pigmentation in Zebrafish and Humans|url=https://archive.org/details/sim_science_2005-12-16_310_5755/page/1782|journal=Science|volume=310|issue=5755|pages=1782–1786|year=2005|pmid=16357253|doi=10.1126/science.1116238|display-authors=8}}</ref> == Таъсир ба саломатӣ == Пигментатсияи пӯст як [[мутобиқшавии таҳаввулӣ]] ба сатҳҳои гуногуни шуоъҳои ултрабунафш дар ҷаҳон мебошад. Аз ин рӯ, кӯчидани аҳолии дорои навъи муайяни пигментатсия ба муҳити дорои сатҳи дигари UV метавонад ба саломатӣ таъсир расонад.<ref name="jabl1" /> === Бартариҳо дар минтақаҳои офтобӣ === Одамони дорои пӯсти тира, ки дар минтақаҳои дорои нури зиёди офтоб зиндагӣ мекунанд, аз миқдори баланди меланин фоида мебинанд. Пигментатсияи тира аз осеби ДНК муҳофизат мекунад, қисми мувофиқи шуоъҳои ултрабунафшро ҷаббида менамояд ва аз камшавии фолат пешгирӣ мекунад. Фолат витамини ҳалшавандаи гурӯҳи B буда, дар сабзавоти баргдор, ғалладона ва меваҳои ситрусӣ мавҷуд аст. Он барои саломатии ҳуҷайраҳои ҷинсӣ, инкишофи ҷанин ва найчаи асаб аҳамияти калон дорад. Шуоъҳои шадиди ултрабунафш метавонанд фолатро вайрон кунанд.<ref name=LivCol /> Дар баъзе таҳқиқот сатҳи нуқсонҳои найчаи асаб дар занони дорои пӯсти тира пасттар сабт шудааст.<ref name=LivCol /><ref>{{cite journal|vauthors=Buccimazza SS, Molteno CD, Dunnem TT, Viljoen DL|title=Prevalence of neural tube defects in Cape Town, South Africa|journal=Teratology|year=1994|volume=50|issue=3|pages=194–199|pmid=7871483|doi=10.1002/tera.1420500304}}</ref> === Камбудиҳо дар минтақаҳои камофтоб === Дар одамони дорои пӯсти тира, ки дар муҳитҳои камофтоб зиндагӣ мекунанд, хатари [[норасоии витамини D]] аз сабаби коҳиши [[синтези витамини D дар пӯст]] бештар буда метавонад. Барои тавлиди ҳамон миқдори витамини D, шахси тирапӯст метавонад ба миқдори бештари UVB нисбат ба шахси равшанпӯст ниёз дошта бошад. Ин дар наздикии хатти истиво мушкили ҷиддӣ нест, аммо дар арзҳои баландтар метавонад аҳамият пайдо кунад.<ref name="LivCol" /> Дар баъзе шароитҳо, барои тавлиди миқдори шабеҳи витамини D шахси тирапӯст метавонад тақрибан ду соат ба офтоб ниёз дошта бошад, дар ҳоле ки шахси равшанпӯст онро дар муддати тақрибан 15 дақиқа ҳосил карда метавонад. Индекси баланди массаи бадан ва истифода накардани иловаҳои витамини D низ бо зиёдшавии норасоии он алоқаманд дониста шудаанд.<ref>{{cite news|title=Dark-skinned immigrants urged to take vitamin D|url=https://www.cbc.ca/news/canada/ottawa/dark-skinned-immigrants-urged-to-take-vitamin-d-1.945614|work=CBC News|access-date=25 September 2018}}</ref> Витамини D дар танзими низоми масунияти инсон нақши муҳим дорад. Норасоии музмини он метавонад бо хатари баъзе бемориҳои сироятӣ ва навъҳои саратон алоқаманд бошад.<ref name=LivCol /><ref>{{cite journal|last=Murray|first=F. G.|title=Pigmentation, sunlight, and nutritional disease|url=https://archive.org/details/sim_american-anthropologist_july-september-1934_36_3/page/438|journal=American Anthropologist|year=1934|volume=36|issue=3|pages=438–445|doi=10.1525/aa.1934.36.3.02a00100}}</ref> Яке аз бемориҳои маъмули вобаста ба норасоии шадиди витамини D [[рахит]] мебошад, ки бо нармшавии устухонҳои кӯдакон ва эҳтимоли деформатсия ва шикастагӣ тавсиф мешавад. Норасоии витамини D бештар дар минтақаҳои дорои нури ками офтоб, махсусан зимистон, мушоҳида мешавад.<ref>{{cite book|last=Vieth|first=R|title=In Bone Loss and Osteoporosis: an Anthropological Perspective|year=2003|publisher=Kluwer Academic/Plenum Press|pages=135–150}}</ref> Бархе таҳқиқот норасоии музмини витамини D-ро бо хатари [[саратони сина]], [[саратони простата]], [[саратони рӯдаи ғафс]], [[саратони тухмдон]] ва дигар бемориҳо алоқаманд донистаанд.<ref>{{cite journal|vauthors=Garland CF, Garland FC, Gorham ED|title=The Role of Vitamin D in Cancer Prevention|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-public-health_2006-02_96_2/page/252|journal=American Journal of Public Health|year=2006|volume=96|issue=2|pages=252–261|doi=10.2105/ajph.2004.045260|pmid=16380576|pmc=1470481}}</ref> Дар берун аз минтақаҳои тропикӣ шуоъҳои UV бояд аз қабати ғафстари [[атмосфера]] гузаранд ва қисми зиёди UVB пеш аз расидан ба сатҳи Замин ҷаббида ё пароканда мешавад. Аз ин рӯ, дар минтақаҳои дур аз хатти истиво имконияти истеҳсоли витамини D камтар аст. Ба одамони дорои пӯсти тира дар чунин минтақаҳо баъзан ғизои дорои витамини D ё иловаҳои он тавсия дода мешаванд.<ref name="oneil1" /> == Тақсимоти ҷуғрофӣ == Байни тақсимоти ҷуғрофии [[шуоъҳои ултрабунафш]] ва тақсимоти пигментатсияи пӯст дар ҷаҳон робита вуҷуд дорад. Дар минтақаҳои дорои UV-и баланд аҳолӣ ба ҳисоби миёна пӯсти тиратар доранд ва ин минтақаҳо одатан ба [[хатти истиво]] наздиктаранд. Минтақаҳои дуртар аз хатти истиво ва наздиктар ба қутбҳо сатҳи камтари UV доранд ва дар онҳо аҳолии равшанпӯст бештар аст. Ин натиҷаи мутобиқшавии таҳаввулии инсон ба муҳитҳои гуногун мебошад.<ref name="jabl04b" /> Дар [[Нимкураи ҷанубӣ]] ҳиссаи бештари аҳолии тирапӯст зиндагӣ мекунад, ки то андозае ба тақсимоти нобаробари хушкӣ аз рӯи арзҳои ҷуғрофӣ вобаста аст.<ref name="jabl04b" /> Бо вуҷуди ин, тақсимоти имрӯзаи ранги пӯст муносибати таърихии байни UV ва пигментатсияро пурра инъикос намекунад, зеро дар асрҳои охир муҳоҷирати оммавӣ ва ҳаракати аҳолӣ хеле афзудааст. Аҳолии тирапӯсти [[Африқо]], [[Австралия]], [[Меланезия]], [[Осиёи Ҷанубӣ]], [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]], [[Осиёи Ғарбӣ]] ва [[Амрикои Ҷанубӣ]] дар баъзе минтақаҳои дорои баландтарин сатҳи шуоъҳои ултрабунафш зиндагӣ мекунанд.<ref name="oneil1" /><ref name="jabl04b" /> Аҳолии дорои пӯсти тира ҳатман аз ҷиҳати генетикӣ ба ҳам наздик нестанд.<ref>{{cite web|last=Marks|first=Jonathan|title=Interview with Jonathan Marks|url=https://www.pbs.org/race/000_About/002_04-background-01-08.htm|work=Race – The Power of an Illusion|publisher=PBS|access-date=3 January 2013|accessdate=2026-09-11|archivedate=2012-11-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121112143244/http://www.pbs.org/race/000_About/002_04-background-01-08.htm}}</ref> Бумиёни ҷазираи Бука ва ҷазираи Бугенвил дар қисми шимолии [[ҷазираҳои Сулаймон]] ва мардуми чопи дар соҳили ҷанубу шарқии [[Мозамбик]] аз ҷумлаи аҳолии дорои пигментатсияи хеле тира мебошанд. Дар ин минтақаҳои наздик ба хатти истиво шуоъҳои ултрабунафш аз осмони соф ва ҳамчунин аз сатҳи об ё рег инъикос мешаванд.<ref name="LivCol" /> Пажӯҳишҳои навтар нишон медиҳанд, ки аҳолии инсон дар давоми 50 000 соли охир борҳо аз пӯсти тира ба равшан ва баръакс гузаштаанд. Тибқи андешаи Нина Ҷаблонски, аҳолии тирапӯсти имрӯза дар ҷануби Ҳиндустон ва [[Шри-Ланка]] метавонанд намунаи дубора тиратар шудани пӯст баъди муҳоҷирати ниёгонашон аз минтақаҳои шимолӣ бошанд. Баъзе тағйироти пигментатсия метавонанд дар тақрибан 100 насл, яъне ҳудуди 2500 сол, ба амал оянд.<ref name=Krulwich>{{cite news|last=Krulwich|first=Robert|title=Your Family May Once Have Been A Different Color|url=https://www.npr.org/templates/story/story.php?storyId=100057939|access-date=4 July 2013|newspaper=NPR|date=2 February 2009}}</ref> === Австралия === [[Бумиёни Австралия]], мисли ҳамаи аҳолии дигари берун аз Африқо, аз муҳоҷиратҳои қадимии инсон аз Африқо сарчашма мегиранд. Далелҳои генетикӣ нишон медиҳанд, ки онҳо аз аҳолии тирапӯсти Африқо аз ҷиҳати генетикӣ фарқ дошта, ба дигар аҳолии ғайриафриқоӣ наздиктаранд.<ref>{{cite web|url=http://www.illumina.com/documents/icommunity/article_2012_04_Aboriginal_Genome.pdf|title=Aboriginal Genome|access-date=25 September 2018}}</ref> Истилоҳи «сиёҳ» дар ибтидо барои ишора ба пигментатсияи пӯсти бумии Австралия истифода мешуд. Имрӯз бархе фаъолони аборигенӣ онро ҳамчун истилоҳи ҳувиятӣ ва фарҳангӣ, новобаста аз ранги воқеии пӯст, қабул мекунанд.<ref>{{cite news|url=http://www.smh.com.au/opinion/politics/aboriginal-identity-goes-beyond-skin-colour-20110406-1d40r.html|work=The Sydney Morning Herald|title=Aboriginal identity goes beyond skin colour|access-date=25 September 2018}}</ref> === Меланезия === [[Акс:Vanuatu blonde.jpg|thumb|upright|Кӯдаки сиёҳпӯст]] Меланезия зерминтақае дар [[Уқёнусия]] аст, ки номи он маънои «ҷазираҳои сиёҳ»-ро дорад. Дар бисёр ҷазираҳои он аҳолии дорои пӯсти тира зиндагӣ мекунанд. Ҷазираҳои Меланезия дар шимол ва шимолу шарқи Австралия ва шарқи Папуа Гвинеяи Нав ҷойгиранд.<ref>{{cite web|url=http://www.papuaweb.org/dlib/bk1/rspas-1982/00.pdf|title=Papua Web|access-date=25 September 2018|accessdate=2026-09-11|archivedate=2018-05-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180508080049/http://papuaweb.org/dlib/bk1/rspas-1982/00.pdf}}</ref> Қисми ғарбии Меланезия, аз Гвинеяи Нав то ҷазираҳои Сулаймон, тақрибан 40 000–29 000 сол пеш аз ҷониби инсон маскун шудааст.<ref>{{cite journal|vauthors=Matisoo-Smith E, Robins JH|title=Origins and dispersals of Pacific peoples: Evidence from mtDNA phylogenesis of the pacific rat|url=https://archive.org/details/sim_proceedings-of-the-national-academy-of-sciences-usa_2004-06-15_101_24/page/9167|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences|year=2004|volume=101|issue=24|pages=9167–9172|doi=10.1073/pnas.0403120101|pmid=15184658|pmc=428491}}</ref> Дар ҷаҳон мӯйи табиатан [[мӯйи зард|зард]] берун аз Аврупо, Африқои Шимолӣ ва Осиёи Ғарбӣ нодир аст, махсусан дар аҳолии тирапӯст. Бо вуҷуди ин, дар байни меланезиҳо мӯйи зарди табиӣ низ мушоҳида мешавад.<ref>{{cite news|title=Another Genetic Quirk of the Solomon Islands: Blond Hair|author=Sindya N. Bhanoo|url=https://www.nytimes.com/2012/05/08/science/another-genetic-quirk-of-the-solomon-islands-blond-hair.html|newspaper=The New York Times|date=3 May 2012|access-date=3 May 2012}}</ref> ==== Гвинеяи Нав ==== Мардуми бумии [[Гвинеяи Нав]] пӯсти тира доранд ва ҳадди ақал 40 000 сол боз дар ҷазира зиндагӣ мекунанд. Аз сабаби монандии фенотипӣ ва ҷойгиршавии Гвинеяи Нав дар масири муҳоҷирати бумии Австралия, муддате чунин гумон мешуд, ки папуаҳо ва аборигенҳои Австралия дорои пайдоиши ягона мебошанд. Аммо пажӯҳиши соли 1999 далели равшани як пайдоиши ягонаи генетикиро наёфт ва эҳтимоли мавҷудияти чанд мавҷи муҳоҷират ба [[Саҳул]]-ро пешниҳод кард.<ref>{{cite journal|journal=American Journal of Human Genetics|volume=65|issue=3|pages=808–828|year=1999|title=Peopling of Sahul: mtDNA Variation in Aboriginal Australian and Papua New Guinean Populations|url=https://archive.org/details/sim_american-journal-of-human-genetics_1999-09_65_3/page/808|pmc=1377989|pmid=10441589|vauthors=Redd AJ, Stoneking M|doi=10.1086/302533}}</ref> === Африқои ҷануби Саҳро === [[Африқои ҷануби Саҳро]] минтақаи қитъаи Африқо дар ҷануби биёбони Саҳро мебошад, ки дар он шумораи зиёди аҳолии дорои пӯсти тира зиндагӣ мекунанд.<ref>{{cite web|title=Modern human variation: overview|url=http://anthro.palomar.edu/vary/vary_1.htm|archive-url=https://web.archive.org/web/20121105101522/http://anthro.palomar.edu/vary/vary_1.htm|archive-date=5 November 2012|accessdate=2026-09-11|archivedate=2012-11-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121105101522/http://anthro.palomar.edu/vary/vary_1.htm}}</ref> Тибқи пажӯҳишҳои илмӣ, аҳолии Африқо аз ҷиҳати ранги пӯст гуногунии хеле баланд доранд.<ref name=Relethford2000>{{cite journal|last1=Relethford|first1=JH|title=Human skin color diversity is highest in sub-Saharan African populations|journal=Human Biology; an International Record of Research|volume=72|issue=5|pages=773–80|year=2000|pmid=11126724}}</ref> Фарқиятҳо қисман ба масофа аз хатти истиво ва таъсири мураккаби омилҳои таҳаввулӣ вобастаанд.<ref name=LivCol /> Мавҷудияти пӯсти тира худ аз худ нишондиҳандаи боэътимоди наздикии генетикӣ нест. Масалан, дар баъзе таҳқиқот намунаҳои аҳолии [[Эфиопия]] аз ҷиҳати генетикӣ ба баъзе аҳолии Осиёи Ғарбӣ ва Аврупо наздиктар аз баъзе гурӯҳҳои дигари африқоӣ арзёбӣ шудаанд.<ref>{{cite journal|doi=10.1038/ng761|year=2001|last1=Wilson|first1=James F.|last2=Weale|first2=Michael E.|last3=Smith|first3=Alice C.|last4=Gratrix|first4=Fiona|last5=Fletcher|first5=Benjamin|last6=Thomas|first6=Mark G.|last7=Bradman|first7=Neil|last8=Goldstein|first8=David B.|journal=Nature Genetics|volume=29|pages=265–9|pmid=11685208|title=Population genetic structure of variable drug response|issue=3}}</ref> === Осиёи Ҷанубӣ === [[Осиёи Ҷанубӣ]] яке аз минтақаҳои дорои гуногунии хеле баланди ранги пӯст берун аз Африқо мебошад. Ба ҳисоби миёна пӯсти аҳолии ҷануби Ҳиндустон нисбат ба шимоли кишвар тиратар аст. Яке аз омилҳо сатҳи баландтари шуоъҳои ултрабунафш дар ҷануб мебошад.<ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=pyK2iDVWxfwC&q=south+indians+vitamin+d&pg=PA531|title=Vitamin D: Physiology, Molecular Biology, and Clinical Applications|author=Michael F. Holick|publisher=Springer|year=2010|page=531|isbn=978-1-60327-303-9}}</ref> Як пажӯҳиши аҳолии табақавӣ дар [[ҳамвории Ганг]] робитаеро байни дараҷаи тирагии пӯст ва ҷойгоҳ дар низоми табақавӣ нишон дод; дар намунаи таҳқиқшуда [[далит]]ҳо ба ҳисоби миёна пӯсти тиратар доштанд.<ref>{{cite journal|last1=Mishra|first1=Anshuman|last2=Nizammuddin|first2=Sheikh|last3=Mallick|first3=Chandana Basu|last4=Singh|first4=Sakshi|date=1 March 2017|title=Genotype-Phenotype Study of the Middle Gangetic Plain in India Shows Association of rs2470102 with Skin Pigmentation|journal=Journal of Investigative Dermatology|volume=137|issue=3|pages=670–677|doi=10.1016/j.jid.2016.10.043|pmid=27866970}}</ref> Пажӯҳиши дигари аҳолии телугу ва шимоли Ҳиндустон низ робитаеро байни ранги пӯст, сохтори иҷтимоӣ ва вариантҳои муайяни генетикӣ, аз ҷумла ''SLC24A5'', нишон додааст.<ref>{{cite journal|last1=Iliescu|first1=Florin Mircea|last2=Chaplin|first2=George|last3=Rai|first3=Niraj|last4=Jacobs|first4=Guy S.|last5=Mallick|first5=Chandana Basu|last6=Mishra|first6=Anshuman|last7=Thangaraj|first7=Kumarasamy|last8=Jablonski|first8=Nina G.|date=2018|title=The influences of genes, the environment, and social factors on the evolution of skin color diversity in India|journal=American Journal of Human Biology|volume=30|issue=5|article-number=e23170|doi=10.1002/ajhb.23170|pmid=30099804}}</ref> === Амрико === Пигментатсияи нисбатан тира дар байни [[инуит]]ҳо ва баъзе аҳолии дигари Арктика низ нигоҳ дошта шудааст. Эҳтимол, ғизои аз сафеда бой ва инъикоси нури офтоб аз барфи тобистона дар нигоҳ доштани чунин пигментатсия нақш доштаанд.<ref name="jabl1" /><ref name="Relethford2000" /><ref name=pbs /> Тавсифҳои аввали мустамликадорони аврупоӣ дар бораи аҳолии бумии Амрикои Шимолӣ истилоҳҳое чун «қаҳваранг», «биринҷӣ» ва «зайтунӣ»-ро истифода мебурданд, гарчанде баъзе гурӯҳҳо ҳамчун равшанпӯст низ тавсиф мешуданд. Мардумони бумии Амрикои Ҷанубӣ ва [[Мезоамерика]] низ одатан дорои пигментатсияи нисбатан тира мебошанд. Дар минтақаҳои Анд дар Перу, Боливия, Чили ва Аргентина сатҳи баланди шуоъҳои ултрабунафш мушоҳида мешавад.<ref>{{cite web|title=High UV occurs throughout the Altiplano region.|url=https://niwa.co.nz/sites/niwa.co.nz/files/import/attachments/Liley_2.pdf|access-date=8 October 2020|accessdate=2026-09-11|archivedate=2020-09-23|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200923093016/https://niwa.co.nz/sites/niwa.co.nz/files/import/attachments/Liley_2.pdf}}</ref> <gallery widths="200" heights="200"> File:Indigenous mother and daughter from Peru.png|Модар ва духтари бумӣ аз ҷазираҳои [[уру]] дар Перу. File:Barretina taquile.JPG|Писари бумӣ аз [[Перу]]. File:Amerindian man in his reed boat, on lake titicaca.png|Моҳигири бумӣ аз [[кӯли Титикака]]. File:Amerindian man from Peru.png|Марде аз [[Боливия]]. </gallery> == Фарҳанг == Бартарӣ додан ё муносибати манфӣ ба пӯсти тира вобаста ба минтақаи ҷуғрофӣ, фарҳанг ва давраи таърихӣ фарқ кардааст. == Ҷусторҳои вобаста == [[Албинизм дар инсон]] [[Қаҳваранг (таснифи нажодӣ]]) [[Пӯсти зайтунӣ]] == Манбаъҳо == <references /> == Барои мутолиаи бештар == William Montagna, Giuseppe Prota, John A. Kenney Jr., ''Black Skin. Structure and Function'', Elsevier Science, 2012. [[Гурӯҳ:Ранги пӯсти инсон]] dtpl2gkgdkbvump5c9f2azlposx25j3 Баҳс:Норалӣ Шаъбонов 1 333749 1487220 1487001 2026-09-21T16:50:41Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Zolfeqar Fatihzadeh moved page [[Баҳс:Шаъбонов Норалӣ Нормирзоевич]] to [[Баҳс:Норалӣ Шаъбонов]]: Misspelled title 1487001 wikitext text/x-wiki == Ба диққати корбарони навкор == Дӯсти гиромӣ, барои узви корбарони Википедия гардидан, аввало бо дастуру талаботҳои донишномаи электронӣ аз бахши [[Википедиа:Барои навкорон]] истифода баред. Амалӣ корбарии навкорон аз ислоҳу иловаҳои арзишмандашон дар мақолаҳои сабгардидаи ВП/тоҷ (дар поварқ агар хурд навишта шуда бошад) ошкор мегардад. Бидонед, ки амали худпазироии шахсӣ, ё маҳалли зист дар саҳифаҳои ВП/тоҷ шоистаи дастгирӣ нест. Дар Вебгоҳҳои дигари ҷаҳонӣ монанди www.Facebook саҳифаи шахсиатонро кушода мақсаду ниятҳои хешро сабт кунед. [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/~2026-49941-20|~2026-49941-20]] ([[Баҳси корбар:~2026-49941-20|talk]]) 07:43, 16 сентябри 2026 (UTC) 206q2xwdgxqxdcejguvf8d7xg8ccjmp Норалӣ Шаъбонов 0 333765 1487218 1487104 2026-09-21T16:50:41Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Zolfeqar Fatihzadeh moved page [[Шаъбонов Норалӣ Нормирзоевич]] to [[Норалӣ Шаъбонов]]: Misspelled title 1487104 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Норалӣ Нормирзоевич Шаъбонов |номи аслӣ = Шаъбонов Норалӣ Нормирзоевич |тасвир = |бар = |таърихи таваллуд = 10.01.1958 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|вилояти Қашқадарё}}, [[ҶШС Ӯзбекистон]] |таърихи даргузашт = 31.05.2022 |маҳалли даргузашт = шаҳри Душанбе |шаҳрвандӣ = {{Парчам|Тоҷикистон}} |фазои илмӣ = [[сиёсатшинос]] |ҷойҳои кор = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]], Кумитаи иҷроияи ҲХДТ дар шаҳри Душанбе |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои сиёсатшиносӣ}} |унвонҳои илмӣ = {{унвонҳои илмӣ||1}} |алма-матер = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] (1993-1999) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |мукофоту ҷоизаҳо = |имзо = |бари имзо = |сайт = |викитека = |викианбор = }} '''Шаъбонов Норалӣ Нормирзоевич''' (10 январи соли 1958, деҳаи Боғучорбоғ, ноҳияи Деҳқонобод, вилояти Қашқадарё, ҶШС Ӯзбекистон – 31 майи соли 2022, шаҳри Душанбе) — муаррих, сиёсатшинос, омӯзгор, дотсент, номзади илмҳои сиёсатшиносӣ, Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон ва собиқадори ҷанги Афғонистон. == Зиндагинома == Норалӣ Нормирзоевич Шаъбонов 10 январи соли 1958 дар деҳаи Боғучорбоғи вилояти Қашқадарёи Ҷумҳурии Ӯзбекистон дар оилаи деҳқон таваллуд шудааст. Миллаташ тоҷик. Пас аз хатми мактаби миёна ба факултети таърихи Университети давлатии Тоҷикистон ба номи В.И. Ленин (ҳоло ДМТ) дохил шуда, онро соли 1981 бо ихтисоси таърихшинос хатм намудааст<ref>[https://philosophical.tnu.tj/tj/kafedrai-sijosatshinos/ Кафедраи сиёсатшиносӣ – Сомонаи расмии ДМТ]</ref>. Фаъолияти меҳнатиашро соли 1981 ҳамчун муаллими таърих оғоз карда, солҳои 1982–1983 ассистенти кафедраи коммунизми илмии [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] ба номи В.И. Ленин буд. Аз сентябри соли 1983 то сентябри соли 1985 ҳамчун афсартарҷумон дар сафи Қувваҳои мусаллаҳи Иттиҳоди Шӯравӣ дар ҷанги Афғонистон иштирок кардааст<ref>[https://farah-info.com/sahifai-asosy/siyosat/pojaguzori-ilmi-sijosatshinosy-diruz-va-imruz/ Поягузори илми сиёсатшиносӣ: дирӯз ва имрӯз — Сомонаи «Фараҳ»]</ref>. Аз соли 1985 то соли 2004 дар вазифаҳои гуногун дар сохтори [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] фаъолият намудааст: ассистент, муаллими калон, муовини декани факултети фалсафа ва устоди кафедраҳои гуногун, аз ҷумла кафедраи коммунизми илмӣ, назарияи социализм ва равандҳои сиёсӣ<ref>[https://philosophical.tnu.tj/tj/kafedrai-sijosatshinos/ Кафедраи сиёсатшиносӣ – Сомонаи расмии ДМТ]</ref>. Аз соли 2004 то августи соли 2012 мудири шӯъбаи таблиғот ва иттилооти Кумитаи иҷроияи ҲХДТ дар шаҳри Душанбе буд. Минбаъд ба фаъолияти илмӣ ва омӯзгорӣ баргашта, то соли 2022 дар ДМТ ҳамчун дотсент ва мудири кафедраи равандҳои сиёсӣ фаъолият кардааст<ref>[https://philosophical.tnu.tj/tj/kafedrai-sijosatshinos/ Кафедраи сиёсатшиносӣ – Сомонаи расмии ДМТ]</ref>. Рисолаи номзадии худро соли 2015 дар мавзӯи «Хусусиятҳои ташаккулёбии маданияти сиёсии ҷавонони донишҷӯ дар шароити тағйирёбии ҷомеа» бомуваффақият ҳимоя намуд. == Фаъолияти илмӣ ва омӯзгорӣ == Норалӣ Шаъбонов муаллифи беш аз 115 маводи илмӣ ва омӯзгорӣ буда, осори илмии ӯ инҳоро дар бар мегиранд: * 2 монография; * ҳаммуаллифии 3 воситаи таълимӣ; * 2 китоби дарсӣ; * 6 барномаи таълимӣ; * 30 мақолаи илмӣ дар маҷаллаҳои тахассусии илмӣ; * 17 фишурдаи мақолаҳо; * 12 маърӯзаи илмӣ ва 43 мақола дар матбуоти даврӣ. Ӯ аз фанҳои зерин ба донишҷӯён сабақ додааст: * Сиёсатшиносӣ * Психологияи сиёсӣ * Маданияти сиёсӣ * Асосҳои идеологияи сиёсии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ҷомеаи байналмилалӣ == Фаъолияти ҷамъиятӣ == Дар ҳаёти ҷамъиятии донишгоҳ ва ҷомеа нақши фаъол дошт. Пайваста дар барномаҳои телевизион ва радио доир ба масъалаҳои марбут ба сиёсатшиносӣ ва ҷомеашиносӣ иштирок мекард. == Ҷоизаҳо ва унвонҳо == * Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон * Ордену медалҳо барои хизмат дар ҷанги Афғонистон ва соҳаи маориф == Вафот == 31 майи соли 2022 дар шаҳри Душанбе дар синни 64-солагӣ бар асари бемории қалб даргузашт. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Олимони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Зодагони вилояти Қашқадарё]] htbfrdvyjeiignjrhonqk5vkh9cqv7q Кофур 0 333771 1487222 1487151 2026-09-21T17:00:15Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 ороиш, викисозӣ, вироишоти сабкӣ 1487222 wikitext text/x-wiki <!-- Тарҷума ва мутобиқсозӣ аз мақолаи «Camphor» дар Википедияи англисӣ: https://en.wikipedia.org/wiki/Camphor --> {{Қуттӣ | болоӣ = Кофур | тасвир = [[Акс:Alcanfor-2D.svg|250px|Сохтори ду энантиомери кофур]] | имзо = Формулаҳои сохтории (+)-кофур ва (−)-кофур | сарлавҳа1 = Маълумоти умумӣ | нишонагузорӣ2 = Формулаи кимиёӣ | матн2 = C<sub>10</sub>H<sub>16</sub>O | нишонагузорӣ3 = Массаи молярӣ | матн3 = 152,24 г/мол | нишонагузорӣ4 = Номи систематикӣ | матн4 = 1,7,7-триметилбицикло[2.2.1]гептан-2-он | нишонагузорӣ5 = Номи дигар | матн5 = Борнан-2-он | нишонагузорӣ6 = Рақами CAS | матн6 = 76-22-2 | сарлавҳа7 = Хосиятҳои физикӣ | нишонагузорӣ8 = Намуди зоҳирӣ | матн8 = Булӯрҳои беранг ё сафед | нишонагузорӣ9 = Зичӣ | матн9 = 0,99 г/см<sup>3</sup> | нишонагузорӣ10 = Ҳарорати гудозиш | матн10 = 180 °C | нишонагузорӣ11 = Ҳарорати ҷӯшиш | матн11 = 204 °C | нишонагузорӣ12 = Ҳалшавӣ дар об | матн12 = 1,2 г/л дар 25 °C | поёнӣ = Маълумоти кимиёӣ тибқи ChEBI; нишондиҳандаҳои физикӣ тибқи ICSC 1021.<ref name="ChEBI">{{cite web |title=Camphor (CHEBI:36773) |url=https://www.ebi.ac.uk/chebi/CHEBI:36773 |website=ChEBI |publisher=EMBL-EBI |language=en |accessdate=2026-09-21}}</ref><ref name="ICSC">{{cite web |title=ICSC 1021 — Camphor |url=https://chemicalsafety.ilo.org/dyn/icsc/showcard.display?p_card_id=1021&p_version=2&p_lang=en |website=International Chemical Safety Cards |publisher=International Labour Organization; World Health Organization |language=en |accessdate=2026-09-21}}</ref> }} '''Кофур''' — пайвасти органикии булӯрӣ бо формулаи C<sub>10</sub>H<sub>16</sub>O, ки ба гурӯҳи монотерпеноидҳо ва кетонҳои ҳалқавӣ мансуб аст. Моддаи беранг ё сафеди монанди мум буда, бӯйи тунд ва хос дорад. Дар ҳарорати хона сублиматсия мешавад, яъне аз ҳолати сахт бевосита ба буғ мегузарад.<ref name="ChEBI"/><ref name="ICSC"/> Манбаи маъмули кофури табиӣ чӯби дарахти кофур (''Cinnamomum camphora'') мебошад, ки дар [[Осиёи Шарқӣ]] мерӯяд. Кофурро ҳамчунин ба таври саноатӣ аз α-пинен, яке аз ҷузъҳои скипидар, ҳосил мекунанд.<ref name="Mann">{{cite book |last1=Mann |first1=J. C. |last2=Hobbs |first2=J. B. |last3=Banthorpe |first3=D. V. |last4=Harborne |first4=J. B. |title=Natural Products: Their Chemistry and Biological Significance |publisher=Longman Scientific & Technical |location=Harlow |year=1994 |pages=309–311 |isbn=978-0-582-06009-8 |language=en}}</ref><ref name="Calderini">{{cite journal |author=Calderini, E.; Drienovská, I.; Myrtollari, K.; Pressnig, M.; Sieber, V.; Schwab, H.; Hofer, M.; Kourist, R. |title=Simple Plug-In Synthetic Step for the Synthesis of (−)-Camphor from Renewable Starting Materials |journal=ChemBioChem |year=2021 |volume=22 |issue=20 |pages=2951–2956 |doi=10.1002/cbic.202100187 |pmid=34033201 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8596451/ |language=англисӣ}}</ref> Кофур дар истеҳсоли баъзе маводи полимерӣ, атриёт, воситаҳои зидди ҳашарот ва доруҳои истифодаи берунӣ корбурд дорад. Бо вуҷуди истифодаи доруӣ, фурӯ бурдани он метавонад боиси заҳролудшавии вазнин гардад.<ref name="Duncan">{{cite book |author=Duncan, Robert Kennedy |title=Some Chemical Problems of Today |chapter=Camphor: An Industry Revolutionized |publisher=Harper and Brothers |year=1911 |pages=128–134 |language=en}}</ref><ref name="MedlinePlus">{{cite web |title=Camphor overdose |url=https://medlineplus.gov/ency/article/002566.htm |website=MedlinePlus |publisher=U.S. National Library of Medicine |language=en |accessdate=2026-09-21}}</ref> == Номгузорӣ == Шакли арабии номи модда «كافور» (''kāfūr'') аст. Вожаи англисии ''camphor'' тавассути фаронсавии қадими ''camphre'' ва лотинии асримиёнагии ''camfora'' ба ин ном мерасад. Пайдоиши дуртари он эҳтимолан бо вожаи санскритии ''karpūram'' ва малайии ''kapur'' алоқаманд аст.<ref>{{cite web |author=Harper, Douglas |title=Camphor |url=https://www.etymonline.com/word/camphor |website=Online Etymology Dictionary |language=en |accessdate=2026-09-21}}</ref> Дар забони малайӣ номи ''kapur barus'' низ истифода мешуд. Ҷузъи ''Barus'' ба бандари таърихии Барус дар соҳили ғарбии ҷазираи Суматра ишора мекунад, ки аз марказҳои савдои кофур буд.<ref>{{cite journal |author=Drakard, Jane |title=An Indian Ocean Port: Sources for the Earlier History of Barus |journal=Archipel |year=1989 |volume=37 |pages=53–82 |doi=10.3406/arch.1989.2562 |url=https://www.persee.fr/doc/arch_0044-8613_1989_num_37_1_2562 |language=англисӣ}}</ref> == Сохтор ва хосиятҳо == [[Акс:Alcanfor-3D-xray.png|thumb|Моделҳои фазоии ду энантиомери кофур]] [[Молекула]]и кофур сохтори дуҳалқавӣ ва гурӯҳи карбонилӣ дорад. Номи систематикии он '''1,7,7-триметилбицикло[2.2.1]гептан-2-он''' буда, номи '''борнан-2-он''' низ истифода мешавад.<ref name="ChEBI"/> Кофур пайвасти хиралӣ аст: молекулаи он ду шакли оинавӣ дорад, ки онҳоро ''энантиомер'' меноманд. Ин шаклҳо (+)-кофур ва (−)-кофур мебошанд. Дар манбаъҳои табиӣ бештар (+)-кофур вомехӯрад; (−)-кофур камёбтар буда, аз ҷумла дар равғани эфирии баъзе гиёҳҳои ҷинси ''Matricaria'' мавҷуд аст. Синтези маъмули саноатӣ омехтаи ратсемӣ, яъне омехтаи миқдорҳои баробари ду энантиомерро медиҳад.<ref name="Calderini"/> Кофур дар [[об]] кам ҳал мешавад. Дар спирт, эфир, хлороформ ва як қатор ҳалкунандаҳои органикӣ беҳтар ҳалшаванда аст. Сублиматсия шудани он дар ҳарорати хона сабаби тадриҷан кам шудани ҳаҷми порчаҳои кофур ҳангоми нигоҳдорӣ дар зарфи кушода мегардад.<ref name="ICSC"/><ref name="Chen">{{cite journal |author=Chen, Weiyang; Vermaak, Ilze; Viljoen, Alvaro |title=Camphor—a Fumigant during the Black Death and a Coveted Fragrant Wood in Ancient Egypt and Babylon—A Review |journal=Molecules |year=2013 |volume=18 |issue=5 |pages=5434–5454 |doi=10.3390/molecules18055434 |pmid=23666009 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6270224/ |language=англисӣ}}</ref> Кофур моддаи сӯзанда аст. Буғ ва чанги он дар шароити муайян метавонанд бо ҳаво омехтаи тарканда ҳосил кунанд.<ref name="ICSC"/> == Паҳншавӣ дар табиат == Дарахти кофур растании ҳамешасабз буда, дар [[Чин]], [[Тайван]] ва [[Ҷопон]] паҳн шудааст. Кофур дар равғанҳои эфирии як қатор растаниҳои дигар, аз ҷумла [[Руморан|розмарин]] (''Rosmarinus officinalis''), райҳони кофурӣ (''Ocimum kilimandscharicum'') ва ''Ocotea usambarensis'' низ мавҷуд аст. Миқдори он аз навъи растанӣ ва таркиби равғани эфирӣ вобаста мебошад.<ref name="Chen"/> == Истеҳсол == === Кофури табиӣ === Кофури табииро аз чӯби майдакардаи дарахти кофур бо роҳи тақтир бо буғи об ҷудо мекунанд. Буғҳои ҳосилшударо сард карда, маҳсулотро ҷамъ меоранд ва сипас тоза мекунанд. Пештар барои ҷудо кардани кофур чӯбро гарм намуда, буғи хориҷшударо конденсатсия мекарданд.<ref name="Mann"/> === Кофури синтезӣ === Ашёи хоми асосии истеҳсоли синтезии кофур α-пинен аст, ки аз скипидар ҷудо карда мешавад. Дар ин раванд α-пинен аввал ба камфен табдил меёбад. Аз камфен эфирҳои изоборнил, аз ҷумла атсетати изоборнил, ҳосил мекунанд. Ҳидролизи онҳо изоборнеол медиҳад ва аз оксид кардани изоборнеол кофур ба даст меояд. Маҳсули усули маъмул омехтаи ратсемии кофур мебошад.<ref name="Calderini"/> Барои ҳосил кардани энантиомерҳои алоҳида усулҳои интихобии ферментӣ низ таҳқиқ шудаанд. Дар таҳқиқоти соли 2021 истифодаи эстеразаи EstB аз бактерияи ''Burkholderia gladioli'' барои ҷудокунии интихобии эфирҳои изоборнеол пешниҳод шудааст. Ин раванд имкон медиҳад, ки дар марҳилаҳои баъдӣ (−)-кофури дорои тозагии баланди оптикӣ ҳосил карда шавад.<ref name="Calderini"/> == Хосиятҳои кимиёӣ == Кофур дар як қатор реаксияҳои хоси кетонҳо иштирок мекунад. Аз табдилоти омӯхташудаи он инҳоро метавон ном бурд: * '''Сулфонӣ кардан''': дар натиҷа кислотаи кофурсулфонӣ ҳосил мешавад.<ref>{{cite journal |author=Bartlett, Paul D.; Knox, L. H. |title=D,L-10-Camphorsulfonic Acid (Reychler's Acid) |journal=Organic Syntheses |year=1965 |volume=45 |pages=12 |doi=10.15227/orgsyn.045.0012 |language=англисӣ}}</ref> * '''Оксидшавӣ''': бо истифодаи диоксиди селен кофурро ба кофурхинон табдил медиҳанд.<ref>{{cite journal |author=White, James D.; Wardrop, Duncan J.; Sundermann, Kurt F. |title=Camphorquinone and Camphorquinone Monoxime |journal=Organic Syntheses |year=2002 |volume=79 |pages=125 |doi=10.15227/orgsyn.079.0125 |language=англисӣ}}</ref> * '''Барқароршавӣ''': гурӯҳи карбонилӣ ба гурӯҳи спиртӣ табдил ёфта, вобаста ба шароити реаксия борнеол ва изоборнеол ҳосил мешаванд.<ref name="Calderini"/> [[Акс:CamphorquinoneSynthesis.svg|center|thumb|400px|Нақшаи табдил додани кофур ба кофурхинон]] == Биосинтез == Дар растаниҳо кофур аз геранилдифосфат ҳосил мешавад. Дар раванди ҳалқабандӣ аз он борнилдифосфат ба вуҷуд меояд. Сипас борнилдифосфат бо таъсири ферментҳо ҳидролиз шуда, борнеол медиҳад. Дар марҳилаи охирин ферменти борнеолдегидрогеназа борнеолро ба кофур оксид мекунад. Ин роҳи биосинтез дар таҳқиқоти растании ''Salvia officinalis'' омӯхта шудааст.<ref name="Chen"/> [[Акс:Camphor_biosynthesis_en.svg|center|thumb|500px|Роҳи биосинтези кофур аз геранилдифосфат]] == Истифода == [[Акс:Camphor Cubes.jpg|thumb|Порчаҳои мукаабшакли кофур]] === Дар саноат === Яке аз истифодаҳои муҳими таърихии кофур истеҳсоли селлулоид буд. Онро ба нитроселлюлоза ҳамчун пластификатор, яъне моддаи афзояндаи нармӣ ва чандирии мавод, илова мекарданд. Кофур ҳамчунин дар истеҳсоли баъзе лакҳои нитроселлюлозӣ ва дигар маводи полимерӣ истифода шудааст. Афзоиши саноати пластмасса дар охири асри XIX талабот ба кофурро зиёд кард.<ref name="Duncan"/> === Дар тиб === Кофур дар таркиби баъзе марҳамҳо, кремҳо ва воситаҳои молиданӣ барои сабук кардани дарди мушакҳо ва буғумҳо, хориш ва озурдагии сабуки пӯст истифода мешавад. Таъсири маҳаллии он бо ангезиши нӯгҳои асаб ва пайдо шудани ҳисси гармӣ ё сардӣ алоқаманд аст.<ref name="Gilman">{{cite book |last1=Parker |first1=Keith |last2=Brunton |first2=Laurence |last3=Lazo |first3=John |last4=Buxton |first4=Iain |last5=Blumenthal |first5=Donald |title=Goodman and Gilman's Pharmacological Basis of Therapeutics |publisher=McGraw-Hill Professional |year=2005 |pages=982–983 |isbn=9780071468046 |language=en}}</ref><ref name="MedlinePlus"/> Кофур ҳамчунин дар баъзе воситаҳои зидди сулфа ва маҳсулоти барои сабук кардани нишонаҳои зуком пешбинишуда мавҷуд аст. Бо вуҷуди эҳсоси осон шудани нафаскашӣ, таҳқиқоти буғи кофур коҳиши муқовимати воқеии роҳи биниро ба ҷараёни ҳаво нишон надодааст.<ref>{{cite journal |author=Burrow, A.; Eccles, R.; Jones, A. S. |title=The Effects of Camphor, Eucalyptus and Menthol Vapour on Nasal Resistance to Airflow and Nasal Sensation |journal=Acta Oto-Laryngologica |year=1983 |volume=96 |issue=1–2 |pages=157–161 |doi=10.3109/00016488309132886 |pmid=6613544 |language=англисӣ}}</ref> Дар гузашта кофур ҳамчун воситаи ангезандаи нафаскашӣ ва гардиши хун низ истифода мешуд. Корбурди тазриқии он дар таърихи тиб сабт шудааст.<ref>{{cite journal |author=Wax, P. M. |title=Analeptic Use in Clinical Toxicology: A Historical Appraisal |journal=Journal of Toxicology. Clinical Toxicology |year=1997 |volume=35 |issue=2 |pages=203–209 |doi=10.3109/15563659709001195 |pmid=9120893 |language=англисӣ}}</ref> === Ҳифз аз ҳашарот === Кофур барои дур кардани баъзе ҳашарот ва муҳофизати либосу коллексияҳои ҳашарот истифода шудааст. Дар таҳқиқоти соли 2015 равғани эфирии дарахти кофур нисбат ба мӯрчаи ''Solenopsis invicta'' таъсири заҳрнок ва дуркунанда нишон дод. Ин натиҷа ба равғани эфирии дорои чандин ҷузъ, аз ҷумла кофур ва синеол, дахл дорад.<ref>{{cite journal |author=Fu, J. T.; Tang, L.; Li, W. S.; Wang, K.; Cheng, D. M.; Zhang, Z. X. |title=Fumigant Toxicity and Repellence Activity of Camphor Essential Oil from Cinnamonum camphora Siebold Against Solenopsis invicta Workers (Hymenoptera:Formicidae) |journal=Journal of Insect Science |year=2015 |volume=15 |issue=1 |pages=129 |doi=10.1093/jisesa/iev112 |pmid=26392574 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26392574/ |language=англисӣ}}</ref> === Дар атриёт ва хӯрокпазӣ === Кофур дар таърихи атриёт ҳамчун моддаи хушбӯй истифода шудааст. Дар ҷаҳони араб он аз ҷузъҳои маъмули баъзе омехтаҳои хушбӯй буд.<ref>{{cite book |author=Groom, Nigel |title=The Perfume Handbook |publisher=Springer Netherlands |year=2012 |isbn=978-94-011-2296-2 |language=en}}</ref> Истифодаи кофур барои хушбӯй кардани хӯрок дар дастурҳои таърихии ошпазӣ низ сабт шудааст. Масалан, дар «Китоб-ут-табих»-и Ибни Сайёр ал-Варроқ, ки дар асри X таълиф шудааст, он дар таркиби хӯрокҳои ширин ва ғайриширин зикр мешавад.<ref>{{cite book |author=Nasrallah, Nawal |title=Annals of the Caliphs' Kitchens: Ibn Sayyār al-Warrāq's Tenth-Century Baghdadi Cookbook |publisher=Brill |location=Leiden |year=2007 |language=en}}</ref> === Дар маросимҳои динӣ === Дар маросимҳои [[Ҳиндуия|ҳиндуӣ]], аз ҷумла ''оратӣ'', кофурро дар зарфи махсус месӯзонанд. Ин амал метавонад қисми анҷомии маросими ибодат — ''пуҷа'' — бошад.<ref>{{cite book |author=Bahadur, Om Lata |title=The Book of Hindu Festivals and Ceremonies |publisher=UBS Publishers Distributors |location=New Delhi |edition=3 |year=1996 |pages=172–173 |isbn=978-81-86112-23-6 |language=en}}</ref> Кофур дар [[Қуръон]], дар ояти панҷуми [[Сураи Ал Инсон|сураи «Инсон»]], ҳамчун омехтаи нӯшокии биҳиштӣ ёд шудааст.<ref>Қуръон, сураи «Инсон», ояти 5. [https://quran.com/76/5 Матни оят ва тарҷума].</ref> == Заҳрнокӣ == Кофур метавонад тавассути фурӯ бурдан, нафаскашии буғ ва тамос бо пӯст ба организм таъсир расонад. Он пӯст, чашм ва луобпардаҳоро озурда мекунад. Заҳролудшавӣ метавонад бо дилбеҳузурӣ, қайкунӣ, дарди шикам, сарчархӣ, ҳаяҷон, кашиши мушакҳо, ташаннуҷ, суст шудани нафаскашӣ ва беҳушӣ ҳамроҳ бошад. Фурӯ бурдани маҳсулоти дорои кофур, аз ҷумла марҳам ва равғани кофурдор, метавонад хатарнок бошад.<ref name="MedlinePlus"/><ref name="NIOSH">{{cite web |title=NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards — Camphor (synthetic) |url=https://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0096.html |publisher=National Institute for Occupational Safety and Health |website=Centers for Disease Control and Prevention |language=en |accessdate=2026-09-21}}</ref> Дар меъёрҳои касбии Иёлоти Муттаҳида ҳадди миёнаи иҷозатдодашудаи таъсири кофури синтезӣ дар ҳавои ҷойи кор 2 мг/м<sup>3</sup> дар давоми рӯзи кории ҳаштсоата аст. NIOSH ғилзати 200 мг/м<sup>3</sup>-ро барои ҳаёт ё саломатӣ фавран хатарнок мешуморад.<ref name="NIOSH"/> == Таърихи истеҳсол ва савдо == Кофур дар тӯли асрҳо аз маҳсулоти арзишманди савдои Осиё ба шумор мерафт. Дар асри XIX Тайван ва Ҷопон аз марказҳои асосии истеҳсоли он буданд. Назорат бар савдои кофури Тайван ба масъалаи сиёсӣ ва иқтисодӣ табдил ёфт. Соли 1868 баҳс миёни мақомоти имперотурии Чин ва намояндагони Бритониё ба ҳамлаи киштиҳои бритониёӣ ба бандари Анпин анҷомид. Пас аз музокирот инҳисори давлатии савдои кофур муваққатан бекор карда шуд.<ref>{{cite web |author=Cheung, Han |title=Taiwan in Time: The Camphor Dispute |url=https://www.taipeitimes.com/News/feat/archives/2020/11/15/2003746932 |website=Taipei Times |date=2020-11-15 |language=en |accessdate=2026-09-21}}</ref> Дар охири асри XIX ва аввали асри XX талаботи саноат ба кофур ҷустуҷӯи роҳҳои истеҳсоли синтезии онро вусъат дод. Ба навиштаи кимиёшинос Роберт Кеннеди Данкан дар соли 1911, рушди истеҳсоли кофури синтезӣ ба маҳдуд шудани инҳисор ва танзими нархи кофури табиӣ мусоидат кард.<ref name="Duncan"/> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Викианбор-гурӯҳ|Camphor|Кофур}} * [https://www.ebi.ac.uk/chebi/CHEBI:36773 Кофур дар пойгоҳи ChEBI] — маълумоти сохторӣ ва кимиёӣ. * [https://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0096.html Кофур дар роҳнамои NIOSH] — хосиятҳо ва хатарҳои касбӣ. [[Гурӯҳ:Моддаҳои органикӣ]] [[Гурӯҳ:Моддаҳои заҳрнок]] 6r563zxq2ko8chqa7b7tyvt0it557f2 1487229 1487222 2026-09-22T05:46:34Z InternetArchiveBot 30618 Add 2 books for [[Википедиа:Исботпазирӣ]] (20260922)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]] 1487229 wikitext text/x-wiki <!-- Тарҷума ва мутобиқсозӣ аз мақолаи «Camphor» дар Википедияи англисӣ: https://en.wikipedia.org/wiki/Camphor --> {{Қуттӣ | болоӣ = Кофур | тасвир = [[Акс:Alcanfor-2D.svg|250px|Сохтори ду энантиомери кофур]] | имзо = Формулаҳои сохтории (+)-кофур ва (−)-кофур | сарлавҳа1 = Маълумоти умумӣ | нишонагузорӣ2 = Формулаи кимиёӣ | матн2 = C<sub>10</sub>H<sub>16</sub>O | нишонагузорӣ3 = Массаи молярӣ | матн3 = 152,24 г/мол | нишонагузорӣ4 = Номи систематикӣ | матн4 = 1,7,7-триметилбицикло[2.2.1]гептан-2-он | нишонагузорӣ5 = Номи дигар | матн5 = Борнан-2-он | нишонагузорӣ6 = Рақами CAS | матн6 = 76-22-2 | сарлавҳа7 = Хосиятҳои физикӣ | нишонагузорӣ8 = Намуди зоҳирӣ | матн8 = Булӯрҳои беранг ё сафед | нишонагузорӣ9 = Зичӣ | матн9 = 0,99 г/см<sup>3</sup> | нишонагузорӣ10 = Ҳарорати гудозиш | матн10 = 180 °C | нишонагузорӣ11 = Ҳарорати ҷӯшиш | матн11 = 204 °C | нишонагузорӣ12 = Ҳалшавӣ дар об | матн12 = 1,2 г/л дар 25 °C | поёнӣ = Маълумоти кимиёӣ тибқи ChEBI; нишондиҳандаҳои физикӣ тибқи ICSC 1021.<ref name="ChEBI">{{cite web |title=Camphor (CHEBI:36773) |url=https://www.ebi.ac.uk/chebi/CHEBI:36773 |website=ChEBI |publisher=EMBL-EBI |language=en |accessdate=2026-09-21}}</ref><ref name="ICSC">{{cite web |title=ICSC 1021 — Camphor |url=https://chemicalsafety.ilo.org/dyn/icsc/showcard.display?p_card_id=1021&p_version=2&p_lang=en |website=International Chemical Safety Cards |publisher=International Labour Organization; World Health Organization |language=en |accessdate=2026-09-21}}</ref> }} '''Кофур''' — пайвасти органикии булӯрӣ бо формулаи C<sub>10</sub>H<sub>16</sub>O, ки ба гурӯҳи монотерпеноидҳо ва кетонҳои ҳалқавӣ мансуб аст. Моддаи беранг ё сафеди монанди мум буда, бӯйи тунд ва хос дорад. Дар ҳарорати хона сублиматсия мешавад, яъне аз ҳолати сахт бевосита ба буғ мегузарад.<ref name="ChEBI"/><ref name="ICSC"/> Манбаи маъмули кофури табиӣ чӯби дарахти кофур (''Cinnamomum camphora'') мебошад, ки дар [[Осиёи Шарқӣ]] мерӯяд. Кофурро ҳамчунин ба таври саноатӣ аз α-пинен, яке аз ҷузъҳои скипидар, ҳосил мекунанд.<ref name="Mann">{{cite book |last1=Mann |first1=J. C. |last2=Hobbs |first2=J. B. |last3=Banthorpe |first3=D. V. |last4=Harborne |first4=J. B. |title=Natural Products: Their Chemistry and Biological Significance |url=https://archive.org/details/isbn_9780582060098 |publisher=Longman Scientific & Technical |location=Harlow |year=1994 |pages=[https://archive.org/details/isbn_9780582060098/page/309 309]–311 |isbn=978-0-582-06009-8 |language=en}}</ref><ref name="Calderini">{{cite journal |author=Calderini, E.; Drienovská, I.; Myrtollari, K.; Pressnig, M.; Sieber, V.; Schwab, H.; Hofer, M.; Kourist, R. |title=Simple Plug-In Synthetic Step for the Synthesis of (−)-Camphor from Renewable Starting Materials |journal=ChemBioChem |year=2021 |volume=22 |issue=20 |pages=2951–2956 |doi=10.1002/cbic.202100187 |pmid=34033201 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC8596451/ |language=англисӣ}}</ref> Кофур дар истеҳсоли баъзе маводи полимерӣ, атриёт, воситаҳои зидди ҳашарот ва доруҳои истифодаи берунӣ корбурд дорад. Бо вуҷуди истифодаи доруӣ, фурӯ бурдани он метавонад боиси заҳролудшавии вазнин гардад.<ref name="Duncan">{{cite book |author=Duncan, Robert Kennedy |title=Some Chemical Problems of Today |url=https://archive.org/details/somechemicalpro01duncgoog |chapter=Camphor: An Industry Revolutionized |publisher=Harper and Brothers |year=1911 |pages=[https://archive.org/details/somechemicalpro01duncgoog/page/n168 128]–134 |language=en}}</ref><ref name="MedlinePlus">{{cite web |title=Camphor overdose |url=https://medlineplus.gov/ency/article/002566.htm |website=MedlinePlus |publisher=U.S. National Library of Medicine |language=en |accessdate=2026-09-21}}</ref> == Номгузорӣ == Шакли арабии номи модда «كافور» (''kāfūr'') аст. Вожаи англисии ''camphor'' тавассути фаронсавии қадими ''camphre'' ва лотинии асримиёнагии ''camfora'' ба ин ном мерасад. Пайдоиши дуртари он эҳтимолан бо вожаи санскритии ''karpūram'' ва малайии ''kapur'' алоқаманд аст.<ref>{{cite web |author=Harper, Douglas |title=Camphor |url=https://www.etymonline.com/word/camphor |website=Online Etymology Dictionary |language=en |accessdate=2026-09-21}}</ref> Дар забони малайӣ номи ''kapur barus'' низ истифода мешуд. Ҷузъи ''Barus'' ба бандари таърихии Барус дар соҳили ғарбии ҷазираи Суматра ишора мекунад, ки аз марказҳои савдои кофур буд.<ref>{{cite journal |author=Drakard, Jane |title=An Indian Ocean Port: Sources for the Earlier History of Barus |journal=Archipel |year=1989 |volume=37 |pages=53–82 |doi=10.3406/arch.1989.2562 |url=https://www.persee.fr/doc/arch_0044-8613_1989_num_37_1_2562 |language=англисӣ}}</ref> == Сохтор ва хосиятҳо == [[Акс:Alcanfor-3D-xray.png|thumb|Моделҳои фазоии ду энантиомери кофур]] [[Молекула]]и кофур сохтори дуҳалқавӣ ва гурӯҳи карбонилӣ дорад. Номи систематикии он '''1,7,7-триметилбицикло[2.2.1]гептан-2-он''' буда, номи '''борнан-2-он''' низ истифода мешавад.<ref name="ChEBI"/> Кофур пайвасти хиралӣ аст: молекулаи он ду шакли оинавӣ дорад, ки онҳоро ''энантиомер'' меноманд. Ин шаклҳо (+)-кофур ва (−)-кофур мебошанд. Дар манбаъҳои табиӣ бештар (+)-кофур вомехӯрад; (−)-кофур камёбтар буда, аз ҷумла дар равғани эфирии баъзе гиёҳҳои ҷинси ''Matricaria'' мавҷуд аст. Синтези маъмули саноатӣ омехтаи ратсемӣ, яъне омехтаи миқдорҳои баробари ду энантиомерро медиҳад.<ref name="Calderini"/> Кофур дар [[об]] кам ҳал мешавад. Дар спирт, эфир, хлороформ ва як қатор ҳалкунандаҳои органикӣ беҳтар ҳалшаванда аст. Сублиматсия шудани он дар ҳарорати хона сабаби тадриҷан кам шудани ҳаҷми порчаҳои кофур ҳангоми нигоҳдорӣ дар зарфи кушода мегардад.<ref name="ICSC"/><ref name="Chen">{{cite journal |author=Chen, Weiyang; Vermaak, Ilze; Viljoen, Alvaro |title=Camphor—a Fumigant during the Black Death and a Coveted Fragrant Wood in Ancient Egypt and Babylon—A Review |journal=Molecules |year=2013 |volume=18 |issue=5 |pages=5434–5454 |doi=10.3390/molecules18055434 |pmid=23666009 |url=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC6270224/ |language=англисӣ}}</ref> Кофур моддаи сӯзанда аст. Буғ ва чанги он дар шароити муайян метавонанд бо ҳаво омехтаи тарканда ҳосил кунанд.<ref name="ICSC"/> == Паҳншавӣ дар табиат == Дарахти кофур растании ҳамешасабз буда, дар [[Чин]], [[Тайван]] ва [[Ҷопон]] паҳн шудааст. Кофур дар равғанҳои эфирии як қатор растаниҳои дигар, аз ҷумла [[Руморан|розмарин]] (''Rosmarinus officinalis''), райҳони кофурӣ (''Ocimum kilimandscharicum'') ва ''Ocotea usambarensis'' низ мавҷуд аст. Миқдори он аз навъи растанӣ ва таркиби равғани эфирӣ вобаста мебошад.<ref name="Chen"/> == Истеҳсол == === Кофури табиӣ === Кофури табииро аз чӯби майдакардаи дарахти кофур бо роҳи тақтир бо буғи об ҷудо мекунанд. Буғҳои ҳосилшударо сард карда, маҳсулотро ҷамъ меоранд ва сипас тоза мекунанд. Пештар барои ҷудо кардани кофур чӯбро гарм намуда, буғи хориҷшударо конденсатсия мекарданд.<ref name="Mann"/> === Кофури синтезӣ === Ашёи хоми асосии истеҳсоли синтезии кофур α-пинен аст, ки аз скипидар ҷудо карда мешавад. Дар ин раванд α-пинен аввал ба камфен табдил меёбад. Аз камфен эфирҳои изоборнил, аз ҷумла атсетати изоборнил, ҳосил мекунанд. Ҳидролизи онҳо изоборнеол медиҳад ва аз оксид кардани изоборнеол кофур ба даст меояд. Маҳсули усули маъмул омехтаи ратсемии кофур мебошад.<ref name="Calderini"/> Барои ҳосил кардани энантиомерҳои алоҳида усулҳои интихобии ферментӣ низ таҳқиқ шудаанд. Дар таҳқиқоти соли 2021 истифодаи эстеразаи EstB аз бактерияи ''Burkholderia gladioli'' барои ҷудокунии интихобии эфирҳои изоборнеол пешниҳод шудааст. Ин раванд имкон медиҳад, ки дар марҳилаҳои баъдӣ (−)-кофури дорои тозагии баланди оптикӣ ҳосил карда шавад.<ref name="Calderini"/> == Хосиятҳои кимиёӣ == Кофур дар як қатор реаксияҳои хоси кетонҳо иштирок мекунад. Аз табдилоти омӯхташудаи он инҳоро метавон ном бурд: * '''Сулфонӣ кардан''': дар натиҷа кислотаи кофурсулфонӣ ҳосил мешавад.<ref>{{cite journal |author=Bartlett, Paul D.; Knox, L. H. |title=D,L-10-Camphorsulfonic Acid (Reychler's Acid) |journal=Organic Syntheses |year=1965 |volume=45 |pages=12 |doi=10.15227/orgsyn.045.0012 |language=англисӣ}}</ref> * '''Оксидшавӣ''': бо истифодаи диоксиди селен кофурро ба кофурхинон табдил медиҳанд.<ref>{{cite journal |author=White, James D.; Wardrop, Duncan J.; Sundermann, Kurt F. |title=Camphorquinone and Camphorquinone Monoxime |journal=Organic Syntheses |year=2002 |volume=79 |pages=125 |doi=10.15227/orgsyn.079.0125 |language=англисӣ}}</ref> * '''Барқароршавӣ''': гурӯҳи карбонилӣ ба гурӯҳи спиртӣ табдил ёфта, вобаста ба шароити реаксия борнеол ва изоборнеол ҳосил мешаванд.<ref name="Calderini"/> [[Акс:CamphorquinoneSynthesis.svg|center|thumb|400px|Нақшаи табдил додани кофур ба кофурхинон]] == Биосинтез == Дар растаниҳо кофур аз геранилдифосфат ҳосил мешавад. Дар раванди ҳалқабандӣ аз он борнилдифосфат ба вуҷуд меояд. Сипас борнилдифосфат бо таъсири ферментҳо ҳидролиз шуда, борнеол медиҳад. Дар марҳилаи охирин ферменти борнеолдегидрогеназа борнеолро ба кофур оксид мекунад. Ин роҳи биосинтез дар таҳқиқоти растании ''Salvia officinalis'' омӯхта шудааст.<ref name="Chen"/> [[Акс:Camphor_biosynthesis_en.svg|center|thumb|500px|Роҳи биосинтези кофур аз геранилдифосфат]] == Истифода == [[Акс:Camphor Cubes.jpg|thumb|Порчаҳои мукаабшакли кофур]] === Дар саноат === Яке аз истифодаҳои муҳими таърихии кофур истеҳсоли селлулоид буд. Онро ба нитроселлюлоза ҳамчун пластификатор, яъне моддаи афзояндаи нармӣ ва чандирии мавод, илова мекарданд. Кофур ҳамчунин дар истеҳсоли баъзе лакҳои нитроселлюлозӣ ва дигар маводи полимерӣ истифода шудааст. Афзоиши саноати пластмасса дар охири асри XIX талабот ба кофурро зиёд кард.<ref name="Duncan"/> === Дар тиб === Кофур дар таркиби баъзе марҳамҳо, кремҳо ва воситаҳои молиданӣ барои сабук кардани дарди мушакҳо ва буғумҳо, хориш ва озурдагии сабуки пӯст истифода мешавад. Таъсири маҳаллии он бо ангезиши нӯгҳои асаб ва пайдо шудани ҳисси гармӣ ё сардӣ алоқаманд аст.<ref name="Gilman">{{cite book |last1=Parker |first1=Keith |last2=Brunton |first2=Laurence |last3=Lazo |first3=John |last4=Buxton |first4=Iain |last5=Blumenthal |first5=Donald |title=Goodman and Gilman's Pharmacological Basis of Therapeutics |publisher=McGraw-Hill Professional |year=2005 |pages=982–983 |isbn=9780071468046 |language=en}}</ref><ref name="MedlinePlus"/> Кофур ҳамчунин дар баъзе воситаҳои зидди сулфа ва маҳсулоти барои сабук кардани нишонаҳои зуком пешбинишуда мавҷуд аст. Бо вуҷуди эҳсоси осон шудани нафаскашӣ, таҳқиқоти буғи кофур коҳиши муқовимати воқеии роҳи биниро ба ҷараёни ҳаво нишон надодааст.<ref>{{cite journal |author=Burrow, A.; Eccles, R.; Jones, A. S. |title=The Effects of Camphor, Eucalyptus and Menthol Vapour on Nasal Resistance to Airflow and Nasal Sensation |journal=Acta Oto-Laryngologica |year=1983 |volume=96 |issue=1–2 |pages=157–161 |doi=10.3109/00016488309132886 |pmid=6613544 |language=англисӣ}}</ref> Дар гузашта кофур ҳамчун воситаи ангезандаи нафаскашӣ ва гардиши хун низ истифода мешуд. Корбурди тазриқии он дар таърихи тиб сабт шудааст.<ref>{{cite journal |author=Wax, P. M. |title=Analeptic Use in Clinical Toxicology: A Historical Appraisal |journal=Journal of Toxicology. Clinical Toxicology |year=1997 |volume=35 |issue=2 |pages=203–209 |doi=10.3109/15563659709001195 |pmid=9120893 |language=англисӣ}}</ref> === Ҳифз аз ҳашарот === Кофур барои дур кардани баъзе ҳашарот ва муҳофизати либосу коллексияҳои ҳашарот истифода шудааст. Дар таҳқиқоти соли 2015 равғани эфирии дарахти кофур нисбат ба мӯрчаи ''Solenopsis invicta'' таъсири заҳрнок ва дуркунанда нишон дод. Ин натиҷа ба равғани эфирии дорои чандин ҷузъ, аз ҷумла кофур ва синеол, дахл дорад.<ref>{{cite journal |author=Fu, J. T.; Tang, L.; Li, W. S.; Wang, K.; Cheng, D. M.; Zhang, Z. X. |title=Fumigant Toxicity and Repellence Activity of Camphor Essential Oil from Cinnamonum camphora Siebold Against Solenopsis invicta Workers (Hymenoptera:Formicidae) |journal=Journal of Insect Science |year=2015 |volume=15 |issue=1 |pages=129 |doi=10.1093/jisesa/iev112 |pmid=26392574 |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/26392574/ |language=англисӣ}}</ref> === Дар атриёт ва хӯрокпазӣ === Кофур дар таърихи атриёт ҳамчун моддаи хушбӯй истифода шудааст. Дар ҷаҳони араб он аз ҷузъҳои маъмули баъзе омехтаҳои хушбӯй буд.<ref>{{cite book |author=Groom, Nigel |title=The Perfume Handbook |publisher=Springer Netherlands |year=2012 |isbn=978-94-011-2296-2 |language=en}}</ref> Истифодаи кофур барои хушбӯй кардани хӯрок дар дастурҳои таърихии ошпазӣ низ сабт шудааст. Масалан, дар «Китоб-ут-табих»-и Ибни Сайёр ал-Варроқ, ки дар асри X таълиф шудааст, он дар таркиби хӯрокҳои ширин ва ғайриширин зикр мешавад.<ref>{{cite book |author=Nasrallah, Nawal |title=Annals of the Caliphs' Kitchens: Ibn Sayyār al-Warrāq's Tenth-Century Baghdadi Cookbook |publisher=Brill |location=Leiden |year=2007 |language=en}}</ref> === Дар маросимҳои динӣ === Дар маросимҳои [[Ҳиндуия|ҳиндуӣ]], аз ҷумла ''оратӣ'', кофурро дар зарфи махсус месӯзонанд. Ин амал метавонад қисми анҷомии маросими ибодат — ''пуҷа'' — бошад.<ref>{{cite book |author=Bahadur, Om Lata |title=The Book of Hindu Festivals and Ceremonies |publisher=UBS Publishers Distributors |location=New Delhi |edition=3 |year=1996 |pages=172–173 |isbn=978-81-86112-23-6 |language=en}}</ref> Кофур дар [[Қуръон]], дар ояти панҷуми [[Сураи Ал Инсон|сураи «Инсон»]], ҳамчун омехтаи нӯшокии биҳиштӣ ёд шудааст.<ref>Қуръон, сураи «Инсон», ояти 5. [https://quran.com/76/5 Матни оят ва тарҷума].</ref> == Заҳрнокӣ == Кофур метавонад тавассути фурӯ бурдан, нафаскашии буғ ва тамос бо пӯст ба организм таъсир расонад. Он пӯст, чашм ва луобпардаҳоро озурда мекунад. Заҳролудшавӣ метавонад бо дилбеҳузурӣ, қайкунӣ, дарди шикам, сарчархӣ, ҳаяҷон, кашиши мушакҳо, ташаннуҷ, суст шудани нафаскашӣ ва беҳушӣ ҳамроҳ бошад. Фурӯ бурдани маҳсулоти дорои кофур, аз ҷумла марҳам ва равғани кофурдор, метавонад хатарнок бошад.<ref name="MedlinePlus"/><ref name="NIOSH">{{cite web |title=NIOSH Pocket Guide to Chemical Hazards — Camphor (synthetic) |url=https://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0096.html |publisher=National Institute for Occupational Safety and Health |website=Centers for Disease Control and Prevention |language=en |accessdate=2026-09-21}}</ref> Дар меъёрҳои касбии Иёлоти Муттаҳида ҳадди миёнаи иҷозатдодашудаи таъсири кофури синтезӣ дар ҳавои ҷойи кор 2 мг/м<sup>3</sup> дар давоми рӯзи кории ҳаштсоата аст. NIOSH ғилзати 200 мг/м<sup>3</sup>-ро барои ҳаёт ё саломатӣ фавран хатарнок мешуморад.<ref name="NIOSH"/> == Таърихи истеҳсол ва савдо == Кофур дар тӯли асрҳо аз маҳсулоти арзишманди савдои Осиё ба шумор мерафт. Дар асри XIX Тайван ва Ҷопон аз марказҳои асосии истеҳсоли он буданд. Назорат бар савдои кофури Тайван ба масъалаи сиёсӣ ва иқтисодӣ табдил ёфт. Соли 1868 баҳс миёни мақомоти имперотурии Чин ва намояндагони Бритониё ба ҳамлаи киштиҳои бритониёӣ ба бандари Анпин анҷомид. Пас аз музокирот инҳисори давлатии савдои кофур муваққатан бекор карда шуд.<ref>{{cite web |author=Cheung, Han |title=Taiwan in Time: The Camphor Dispute |url=https://www.taipeitimes.com/News/feat/archives/2020/11/15/2003746932 |website=Taipei Times |date=2020-11-15 |language=en |accessdate=2026-09-21}}</ref> Дар охири асри XIX ва аввали асри XX талаботи саноат ба кофур ҷустуҷӯи роҳҳои истеҳсоли синтезии онро вусъат дод. Ба навиштаи кимиёшинос Роберт Кеннеди Данкан дар соли 1911, рушди истеҳсоли кофури синтезӣ ба маҳдуд шудани инҳисор ва танзими нархи кофури табиӣ мусоидат кард.<ref name="Duncan"/> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Викианбор-гурӯҳ|Camphor|Кофур}} * [https://www.ebi.ac.uk/chebi/CHEBI:36773 Кофур дар пойгоҳи ChEBI] — маълумоти сохторӣ ва кимиёӣ. * [https://www.cdc.gov/niosh/npg/npgd0096.html Кофур дар роҳнамои NIOSH] — хосиятҳо ва хатарҳои касбӣ. [[Гурӯҳ:Моддаҳои органикӣ]] [[Гурӯҳ:Моддаҳои заҳрнок]] rfe81rvhh0uyk6rc67qsnoeusodupwe Бузан 0 333781 1487217 1487198 2026-09-21T16:41:48Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 вироишоти сабкӣ, ороиш, викисозӣ 1487217 wikitext text/x-wiki {{Сиёсатмадор |ном = Бузан |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = |номи мустаъор = |таърихи таваллуд = |зодгоҳ = |таърихи даргузашт = 1336 |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = |таҳсилот = |дараҷаи илмӣ = |унвонҳои илмӣ = |эътиқод = |ҳизб = |ғояҳои асосӣ = |навъи фаъолият = хони улуси Чағатой (1334–1336) |падар = Дувотемурхон |модар = |ҳамсар = |фарзандон = |мукофотҳо = |соядаст = |бари соядаст = |вебгоҳ = |викианбор = }} '''Бузан,''' '''Бузунуғлӣ''', '''Бузон''', '''Бузонхон''' — яке аз намояндагони хонадони Чағатоиён, хони улуси Чағатой ([[1334]]–[[Соли 1336|1336]]). == Ба сари тахт нишастани Бузан == Бузан писари Дувотемурхон баъди фавти Тармаширинхон ([[соли 1334]]) ба сари қудрат омад. Бузан то давраи хони улуси Ча­ғатой таъйин шуданаш дар яке аз музофотҳое наздик ба [[Чин]] ҳоким буд. Ба қавли [[Ибни Баттута]] сарпечии Тармаширин аз иҷрои аҳкоми «Ёсо»-и [[Чингизхон]] сабаби ба сари қудрат омадани Бузан гардид. Вазъияти сиёсии Мова­ро­ун­наҳр дар давраи ҳокимияти Бузан мураккаб гардида, ба дунболи он кишварро буҳрони иқтисодӣ фаро гирифт. Бузан ба му­сулмонон чандон муносибати нек надошт ва алайҳи мардум зулму ситами зиёдро раво медошт. Ин амр сабаби норозигии мардум гардид. == сарнагун гаштани Бузан == Аз ин вазъият истифода бурда, Халил–писари Ясовур дар иттифоқ бо ҳокими Ҳи­рот Ҳусайн – писари Ғиёсуддини Ғурӣ, ҳоки­ми Тирмиз – Алоулмилки Худовандзода бар зидди Бузан лашкар кашида, ӯро аз тахт сарнигун карданд. Бузан бо номи худ [[сикка]] намебаровард ё онҳо ба миқдори кам мебаровард, ки то ҳол дастраси сиккашиносон нагардидааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бузан|3|муаллиф=С. Ҳусайнов}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1336]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Таърихи Осиёи Марказӣ]] q1j0obwyl0j7hcszchqx4w0ceic6t55 Ҳоҷӣ Мирзо Бузург 0 333785 1487213 1487208 2026-09-21T16:25:40Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Zolfeqar Fatihzadeh moved page [[Бузург, Ҳоҷӣ Мирзо]] to [[Ҳоҷӣ Мирзо Бузург]]: Misspelled title 1487208 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Бузург''' بزرگ Ҳоҷӣ Мирзо [[Номи аслӣ|номи аслиаш]] Ҳасаналӣ (таваллуд [[Сентябр|сентябри]] [[Соли 1808|1808]]) — [[табиб]], [[шоир]] ва [[Хушнависӣ|хушнависи настаълиқ.]] == Зиндагинома == Дар назди падари худ таълим гирифта, дар илми тиб маҳорат пайдо кард. Шеър мегуфт ва хатти настаълиқро хуш менавишт. Соли 1839 аз Шероз ба Ҳиндустон сафар карда, пас аз як сол аз он ҷо ба Маккаву Мадина ва аз роҳи Миср ба Аврупо рафт. Муддате барои такмили маълумоти тиб­бӣ дар Порис ва Лондон зиста, дубора ба Ҳин­дустон бозгашт ва солҳо дар Калкатта ба табобати беморон машғул шуд. Соли 1860 ба Эрон омада, ба зиёрати Имом Ризо ба Машҳад рафт. Дар Маями даргузашт. Аз осори ӯ чизе пай­до нашуд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бузург|3|муаллиф=Н. Шарипов.}} [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1808 ]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1860]] jz2uy50ol40ojwbwcqg7lgtd2cvps9r 1487215 1487213 2026-09-21T16:31:51Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 1487215 wikitext text/x-wiki '''Ҳоҷӣ Мирзо Бузург''' (номи аслиаш '''Ҳасаналӣ'''; зод. сентябри 1808) — [[табиб]], [[шоир]] ва [[Хушнависӣ|хушнависи]] хатти [[настаълиқ]]. Номи «Бузург» ба [[Забони форсӣ|хатти форсӣ]] «بزرگ» навишта мешавад. == Зиндагинома == Бузург назди падараш таълим гирифта, дар илми [[тиб]] маҳорат пайдо кард. Ӯ ҳамчунин шеър мегуфт ва ба хушнависӣ бо хатти настаълиқ машғул буд. Соли 1839 аз [[Шероз]] ба [[Ҳиндустон]] сафар кард. Пас аз як сол аз он ҷо ба [[Макка]] ва [[Мадина]] рафт ва сипас тавассути [[Миср]] ба [[Аврупо]] сафар намуд. Барои такмили дониши тиббии худ муддате дар [[Порис]] ва [[Лондон]] зиндагӣ кард. Баъдан ба Ҳиндустон баргашт ва солҳои зиёд дар [[Калкатта]] ба табобати беморон машғул шуд. Соли 1860 ба [[Эрон]] баргашт ва барои зиёрати оромгоҳи Имом Ризо ба [[Машҳад]] рафт. Дар Маями даргузашт. == Осор == Аз осори ӯ чизе пайд нашудааст. == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бузург|3|муаллиф=Н. Шарипов.}} [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1808 ]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1860]] [[Гурӯҳ:Табибон]] [[Гурӯҳ:Шоирон]] [[Гурӯҳ:Хушнависон]] kpajmedzy5q86obxrocvxkhyryp2ycb 1487216 1487215 2026-09-21T16:37:40Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 ороиш, вироишоти сабкӣ, аломатҳои китобат, дархости сарчашма 1487216 wikitext text/x-wiki {{Адиб | ном = Ҳоҷӣ Мирзо Бузург | номи аслӣ = بزرگ | тасвир = | бар = | тавсифи тасвир = | ном ҳангоми таваллуд = Ҳасаналӣ | номи пурра = | тахаллусҳо = Бузург | таърихи таваллуд = сентябри 1808 | зодгоҳ = | таърихи даргузашт = | маҳалли даргузашт = Маями | маҳалли дафн = | шаҳрвандӣ = | таҳсилот = | навъи фаъолият = [[шоир]], [[табиб]], [[Хушнависӣ|хушнавис]] | солҳои фаъолият = | самт = | жанр = шеър | забони осор = | дебют = | ҷоизаҳои адабӣ = | ҷоизаҳо = | вебгоҳ = | соядаст = }} '''Ҳоҷӣ Мирзо Бузург''' (номи аслиаш '''Ҳасаналӣ'''; зод. сентябри 1808) — [[табиб]], [[шоир]] ва [[Хушнависӣ|хушнависи]] хатти [[настаълиқ]]. Номи «Бузург» ба [[Забони форсӣ|хатти форсӣ]] «بزرگ» навишта мешавад. == Зиндагинома == Бузург назди падараш таълим гирифта, дар илми [[тиб]] маҳорат пайдо кард. Ӯ ҳамчунин шеър мегуфт ва ба хушнависӣ бо хатти настаълиқ машғул буд. Соли 1839 аз [[Шероз]] ба [[Ҳиндустон]] сафар кард. Пас аз як сол аз он ҷо ба [[Макка]] ва [[Мадина]] рафт ва сипас тавассути [[Миср]] ба [[Аврупо]] сафар намуд. Барои такмили дониши тиббии худ муддате дар [[Порис]] ва [[Лондон]] зиндагӣ кард. Баъдан ба Ҳиндустон баргашт ва солҳои зиёд дар [[Калкатта]] ба табобати беморон машғул шуд. Соли 1860 ба [[Эрон]] баргашт ва барои зиёрати оромгоҳи Имом Ризо ба [[Машҳад]] рафт. Дар Маями даргузашт. == Осор == Аз осори ӯ чизе пайд нашудааст. == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бузург|3|муаллиф=Н. Шарипов.}} [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1808 ]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1860]] [[Гурӯҳ:Табибон]] [[Гурӯҳ:Шоирон]] [[Гурӯҳ:Хушнависон]] ct9fi030lzdgw40gfim2a8szlrogzye Бузург, Ҳоҷӣ Мирзо 0 333787 1487214 2026-09-21T16:25:40Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Zolfeqar Fatihzadeh moved page [[Бузург, Ҳоҷӣ Мирзо]] to [[Ҳоҷӣ Мирзо Бузург]]: Misspelled title 1487214 wikitext text/x-wiki #равона [[Ҳоҷӣ Мирзо Бузург]] bgt3ci90t0onar6g7l52le276vc4hxl Шаъбонов Норалӣ Нормирзоевич 0 333788 1487219 2026-09-21T16:50:41Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Zolfeqar Fatihzadeh moved page [[Шаъбонов Норалӣ Нормирзоевич]] to [[Норалӣ Шаъбонов]]: Misspelled title 1487219 wikitext text/x-wiki #равона [[Норалӣ Шаъбонов]] 0amdmdwvr95j13q7rntymhrz8wmuv2a Баҳс:Шаъбонов Норалӣ Нормирзоевич 1 333789 1487221 2026-09-21T16:50:41Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Zolfeqar Fatihzadeh moved page [[Баҳс:Шаъбонов Норалӣ Нормирзоевич]] to [[Баҳс:Норалӣ Шаъбонов]]: Misspelled title 1487221 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳс:Норалӣ Шаъбонов]] ej77tuoajwdtwp2r4cflm6k3jh6ye24 Бузургалии Морҳаравӣ 0 333792 1487251 2026-09-22T10:09:46Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: {{Адиб}} '''Бузургалии Морҳаравӣ''' بزرگ علی مارهروی (фавт [[Октябр|02 октябри]] [[Соли 1846|1846,]] шаҳри Сарун­ҷи Тонк, [[Ҳиндустон]]) — шоири [[Форсизабонон|форсизабони]] [[Ҳиндустон|Ҳиндустон.]] == Зиндагинома == Бузургали дар мавзеи Морҳара (Ҳинди Ши­мо­лӣ) таваллуд шуда... 1487251 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Бузургалии Морҳаравӣ''' بزرگ علی مارهروی (фавт [[Октябр|02 октябри]] [[Соли 1846|1846,]] шаҳри Сарун­ҷи Тонк, [[Ҳиндустон]]) — шоири [[Форсизабонон|форсизабони]] [[Ҳиндустон|Ҳиндустон.]] == Зиндагинома == Бузургали дар мавзеи Морҳара (Ҳинди Ши­мо­лӣ) таваллуд шудааст. Таҳсилоти ибтидоиро дар зод­го­ҳаш гирифта, сипас дар [[Лакҳнав]], [[Калкутта]] ва [[Деҳлӣ]] наз­ди устодоне чун [[Мавлавӣ Рустамалӣ]] (фавт 1826), [[Мав­лоно Ҳайдаралии Тонкӣ]] (фавт 1856), Шоҳ [[Абдулазизи Деҳ­лавӣ]] (фавт 1824) ва Шоҳ Рафеъуддини Деҳлавӣ (фавт 1818) аз [[фиқҳ]], [[ҳадис]] ва [[Риёзиёт|ри­ё­зӣ]] сабақ омӯхтааст. Муддате дар [[Калкутта]] ва [[Агра]] ба тад­риси илм пардохта, сипас дар Алигарҳ қозӣ таъйин шу­дааст. Дар баробари қозӣ будан дар «Мадрасату-н-нав­воб»-и Собитхон (фавт 1731) дарс медод. Мав­лоно Абдулҷалил (фавт 1857), Муфтӣ Иноят Аҳмад (фавт 1863), Муфтӣ Муҳаммад Лутфуллоҳ (фавт 1916) аз шогирдони машҳури Бузургали мебошанд. Бузургали бо дархости наввоби вазируддавла аз мансаб истеъфо дода, во­лӣ ва қозиюлқузоти иёлати Тонк (1816–35) таъйин гардид. == Эҷодҳиёт == Бузургалии Морҳаравӣ се рисолаи динӣ ба забони форсӣ дар боби радди масеҳият: «ал-Иҷо­ла­ту-н-нофиъа», «Исботу-л-Ҳақ» ва «Ба­­шороти Форақлит» дорад. Бо тахаллуси Шавқ аз ӯ девоне бо забони форсӣ боқист. Инчунин аз ӯ китобхонаи гарон­баҳое ба мерос мон­дааст, ки ба Донишгоҳи исломии Алигарҳ кӯчонда шудааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бузургалии Морҳаравӣ|3|муаллиф=Ф. Маҳмадуллоев.}} [[Гурӯҳ:Даргузаштагони соли 1848]] [[Гурӯҳ:даргузаштагони 2 октябр]] [[Гурӯҳ:шахсиятҳо аз руйи алифбо]] 4cf6cyugzf3hp13tq2uf9hd4e7lr3mb Саломуддин Исуфов 0 333793 1487253 2026-09-22T10:11:03Z VASHGIRD 8035 Тағйири масир ба [[Саломуддин Юсуфӣ]] 1487253 wikitext text/x-wiki #равона [[Саломуддин Юсуфӣ]] 6n16t5g0hcwnf33qrdf43apza869h3y Хонақоҳи Кӯҳӣ 0 333794 1487256 2026-09-22T10:14:31Z VASHGIRD 8035 Тағйири масир ба [[Деҳоти Хонақоҳи Кӯҳӣ]] 1487256 wikitext text/x-wiki #равона [[Деҳоти Хонақоҳи Кӯҳӣ]] eu5m3d8mha4q701txt5lc1nlnqe8puh Саломуддин Юсуфӣ 0 333795 1487257 2026-09-22T10:16:17Z VASHGIRD 8035 Саҳифаи нав: {{Шахс | ном = Саломудин Юсуфӣ | номи аслӣ = Юсуфӣ Саломудин Ҷаббор | тасвир = | тавсифи тасвир = | таърихи таваллуд = 26.06.1968 | зодгоҳ = [[ҶШС Тоҷикистон]] | шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} | касб = фарматсевт, олим, ходими давлатӣ | маҳалли кор = Вазорати танду... 1487257 wikitext text/x-wiki {{Шахс | ном = Саломудин Юсуфӣ | номи аслӣ = Юсуфӣ Саломудин Ҷаббор | тасвир = | тавсифи тасвир = | таърихи таваллуд = 26.06.1968 | зодгоҳ = [[ҶШС Тоҷикистон]] | шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} | касб = фарматсевт, олим, ходими давлатӣ | маҳалли кор = [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] | вазифа = Муовини якуми Вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон | унвони илмӣ = доктори илмҳои фарматсевтӣ (2004), академики [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]] (2014) | алма-матер = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] (1992) | ҷоизаҳо = Корманди шоистаи Тоҷикистон (2016)<br>{{Медали Хидмати шоиста}} (2009)<br>Аълочии тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2004) }} '''Саломудин Юсуфӣ''' (''Юсуфӣ Саломудин Ҷаббор''; зод. [[26 июн]]и [[1968]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — ходими давлатӣ, доктори илмҳои фарматсевтӣ (2004), академики [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]] (2014). Муовини якуми Вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон. [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] (2016). == Зиндагинома ва корнома == Саломудин Юсуфӣ 26 июни соли 1968 таваллуд шудааст. Соли 1985 мактаби миёна ва соли 1992 [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино]]-ро бо баҳои аъло хатм намудааст. Фаъолияти кории худро соли 1992 ба сифати ассистенти кафедраи Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон оғоз намудааст. Баъдан дар вазифаҳои зерин фаъолият намудааст: * Сардори Сарраёсати давлатии назорати сифати доруворӣ ва молҳои тиббии [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазорати тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]]; * Раиси Кумитаи «Тоҷикдорусаноат»-и Вазорати тандурустӣ; * Сардори Шуъбаи фарматсевтӣ ва таҷҳизоти тиббии Вазорати тандурустӣ; * Декани факултети фарматсевтии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон; * Муовини ректори Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон оид ба илм ва нашрия; * Аз 7 июли соли 2020 — сардори Раёсати таҳсилоти тиббию фарматсевтӣ, сиёсати кадрҳо ва илми дастгоҳи марказии Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба вазифаи Муовини якуми вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин шудааст. Дар баробари ин, ӯ яке аз мураттибони санадҳои меъёрии ҳуқуқии соҳаи тандурустӣ, аз ҷумла Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи маводи доруворӣ ва фаъолияти фарматсевтӣ», Кодекси тандурустии Тоҷикистон, Стратегияи миллии солимии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2010—2020), Барномаи давлатии рушди саноати дорусозӣ (2021—2025) ва як қатор консепсияву барномаҳои соҳавӣ мебошад. == Фаъолияти илмӣ == Саломудин Юсуфӣ моҳи феврали соли 1998 рисолаи номзадӣ ва 3 июни соли 2004 дар мавзӯи «Таҳияи доруворӣ дар асоси баъзе ашёи табиӣ ва сунъии Ҷумҳурии Тоҷикистон» (аз рӯйи ихтисосҳои технологияи дору ва ташкили иқтисоди фарматсия, кимиёи фарматсевтӣ ва фармакогнозия) рисолаи докторӣ ҳимоя намудааст. Аз соли 2009 узви вобастаи Академияи илмҳои тибби Ҷумҳурии Тоҷикистон ва аз соли 2014 инҷониб академики [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]] мебошад. Муаллифи 371 кори илмӣ, аз ҷумла 16 ихтироот, 8 китоби дарсӣ ва 10 монографияи илмӣ мебошад. Таҳти роҳбарии ӯ 13 рисолаи номзадӣ ҳимоя шудааст. Зери роҳбарии Саломудин Юсуфӣ бори аввал соли 2005 ва бори дуввум соли 2016 Формуляри маводи дорувории асосии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳия карда шудааст. Ҳамзамон, ӯ муаллифи 9 доруи нав мебошад, ки 4 номгӯи он дар истеҳсолот татбиқ шуда, зери роҳбариаш истеҳсоли зиёда аз 17 номгӯи доруворӣ дар 2 корхонаи фарматсевтии ватанӣ ба роҳ монда шудааст. Алҳол мушовири илмии Маркази илмӣ-тадқиқотии фарматсевтии Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ буда, роҳбарии лоиҳаи илмии «Фитомаводҳо ва иловагиҳои фаъоли биологӣ дорои таъсири антиоксидантӣ ва зиддиилтиҳобӣ дар асоси баъзе растаниҳои дорувории дурнамодори Тоҷикистон»-ро бар уҳда дорад. Ӯ узви ҳайати таҳририя ва мушовараи чандин нашрияву маҷаллаҳои илмӣ, аз ҷумла «Тандурустии Тоҷикистон», «Паёми шифо», «Паёми Сино», «Илм ва инноватсия», «Симурғ», «Паёми тиб», «Фарматсия ва фармакология» (Узбекистон) ва маҷаллаи илмӣ-тиббии Авруосиё «Сино» мебошад. == Фаъолияти байналмилалӣ == Тибқи шартнома бо Бюрои аврупоии [[Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ]] (СУТ) солҳои 1999—2005 ба сифати коршинос фаъолият карда, дар дигар мамлакатҳо (аз ҷумла Узбекистон) курсҳои таълимиро оид ба сиёсати доруворӣ гузаронидааст. Барои донишҷӯён дар Алмаато (Қазоқистон) ва магистрантони Мактаби иқтисодии Женева (Швейтсария) дарс гузаштааст. * 2015—2019 — узви Кумитаи доимии минтақаи аврупоии Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ; * 2019—2022 — узви Кумитаи иҷроияи Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ; * Аз соли 2023 — такроран узви Кумитаи доимии минтақаи аврупоии СУТ (барои солҳои 2023—2026). Инчунин Ҷумҳурии Тоҷикистонро ду маротиба ба ҳайси узви Кумитаи генералии Маҷмааи тандурустии умумиҷаҳонӣ муаррифӣ намудааст. == Ҷоизаҳо ва унвонҳо == * Ҷоизаи созмони ҷавонони Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соҳаи илм ва техника (1996); * [[Ҷоизаи ба номи Исмоили Сомонӣ]] дар соҳаи илм ва техника (1998); * Ифтихорномаи фахрии Вазорати тандурустии ҶТ (2000); * Аълочии тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2004); * Медали ҷашнӣ бахшида ба «1025-солгарди шайхурраис Абуалӣ ибни Сино» (2005); * Медали «Хидмати шоиста» (Фармони Президенти ҶТ аз 31 августи 2009, № 687); * Медали Созмони умумиҷаҳонии моликияти зеҳнӣ барои ихтирои доруҳои нав (2013); * Унвони фахрии «Корманди шоистаи Тоҷикистон» (Фармони Президенти ҶТ аз 11 июли 2016, № 723). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Академикҳои АМИ ҶТ]] [[Гурӯҳ:Ходимони давлатии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони медали Хидмати шоиста]] [[Гурӯҳ:Аълочиёни тандурустии Тоҷикистон]] paoowpljyzt7qygib2pq71b5et15lmu 1487258 1487257 2026-09-22T10:16:30Z VASHGIRD 8035 иловаи [[Гурӯҳ:Академикҳои АИ Тоҷикистон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1487258 wikitext text/x-wiki {{Шахс | ном = Саломудин Юсуфӣ | номи аслӣ = Юсуфӣ Саломудин Ҷаббор | тасвир = | тавсифи тасвир = | таърихи таваллуд = 26.06.1968 | зодгоҳ = [[ҶШС Тоҷикистон]] | шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} | касб = фарматсевт, олим, ходими давлатӣ | маҳалли кор = [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] | вазифа = Муовини якуми Вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон | унвони илмӣ = доктори илмҳои фарматсевтӣ (2004), академики [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]] (2014) | алма-матер = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] (1992) | ҷоизаҳо = Корманди шоистаи Тоҷикистон (2016)<br>{{Медали Хидмати шоиста}} (2009)<br>Аълочии тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2004) }} '''Саломудин Юсуфӣ''' (''Юсуфӣ Саломудин Ҷаббор''; зод. [[26 июн]]и [[1968]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — ходими давлатӣ, доктори илмҳои фарматсевтӣ (2004), академики [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]] (2014). Муовини якуми Вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон. [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] (2016). == Зиндагинома ва корнома == Саломудин Юсуфӣ 26 июни соли 1968 таваллуд шудааст. Соли 1985 мактаби миёна ва соли 1992 [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино]]-ро бо баҳои аъло хатм намудааст. Фаъолияти кории худро соли 1992 ба сифати ассистенти кафедраи Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон оғоз намудааст. Баъдан дар вазифаҳои зерин фаъолият намудааст: * Сардори Сарраёсати давлатии назорати сифати доруворӣ ва молҳои тиббии [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазорати тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]]; * Раиси Кумитаи «Тоҷикдорусаноат»-и Вазорати тандурустӣ; * Сардори Шуъбаи фарматсевтӣ ва таҷҳизоти тиббии Вазорати тандурустӣ; * Декани факултети фарматсевтии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон; * Муовини ректори Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон оид ба илм ва нашрия; * Аз 7 июли соли 2020 — сардори Раёсати таҳсилоти тиббию фарматсевтӣ, сиёсати кадрҳо ва илми дастгоҳи марказии Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба вазифаи Муовини якуми вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин шудааст. Дар баробари ин, ӯ яке аз мураттибони санадҳои меъёрии ҳуқуқии соҳаи тандурустӣ, аз ҷумла Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи маводи доруворӣ ва фаъолияти фарматсевтӣ», Кодекси тандурустии Тоҷикистон, Стратегияи миллии солимии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2010—2020), Барномаи давлатии рушди саноати дорусозӣ (2021—2025) ва як қатор консепсияву барномаҳои соҳавӣ мебошад. == Фаъолияти илмӣ == Саломудин Юсуфӣ моҳи феврали соли 1998 рисолаи номзадӣ ва 3 июни соли 2004 дар мавзӯи «Таҳияи доруворӣ дар асоси баъзе ашёи табиӣ ва сунъии Ҷумҳурии Тоҷикистон» (аз рӯйи ихтисосҳои технологияи дору ва ташкили иқтисоди фарматсия, кимиёи фарматсевтӣ ва фармакогнозия) рисолаи докторӣ ҳимоя намудааст. Аз соли 2009 узви вобастаи Академияи илмҳои тибби Ҷумҳурии Тоҷикистон ва аз соли 2014 инҷониб академики [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]] мебошад. Муаллифи 371 кори илмӣ, аз ҷумла 16 ихтироот, 8 китоби дарсӣ ва 10 монографияи илмӣ мебошад. Таҳти роҳбарии ӯ 13 рисолаи номзадӣ ҳимоя шудааст. Зери роҳбарии Саломудин Юсуфӣ бори аввал соли 2005 ва бори дуввум соли 2016 Формуляри маводи дорувории асосии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳия карда шудааст. Ҳамзамон, ӯ муаллифи 9 доруи нав мебошад, ки 4 номгӯи он дар истеҳсолот татбиқ шуда, зери роҳбариаш истеҳсоли зиёда аз 17 номгӯи доруворӣ дар 2 корхонаи фарматсевтии ватанӣ ба роҳ монда шудааст. Алҳол мушовири илмии Маркази илмӣ-тадқиқотии фарматсевтии Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ буда, роҳбарии лоиҳаи илмии «Фитомаводҳо ва иловагиҳои фаъоли биологӣ дорои таъсири антиоксидантӣ ва зиддиилтиҳобӣ дар асоси баъзе растаниҳои дорувории дурнамодори Тоҷикистон»-ро бар уҳда дорад. Ӯ узви ҳайати таҳририя ва мушовараи чандин нашрияву маҷаллаҳои илмӣ, аз ҷумла «Тандурустии Тоҷикистон», «Паёми шифо», «Паёми Сино», «Илм ва инноватсия», «Симурғ», «Паёми тиб», «Фарматсия ва фармакология» (Узбекистон) ва маҷаллаи илмӣ-тиббии Авруосиё «Сино» мебошад. == Фаъолияти байналмилалӣ == Тибқи шартнома бо Бюрои аврупоии [[Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ]] (СУТ) солҳои 1999—2005 ба сифати коршинос фаъолият карда, дар дигар мамлакатҳо (аз ҷумла Узбекистон) курсҳои таълимиро оид ба сиёсати доруворӣ гузаронидааст. Барои донишҷӯён дар Алмаато (Қазоқистон) ва магистрантони Мактаби иқтисодии Женева (Швейтсария) дарс гузаштааст. * 2015—2019 — узви Кумитаи доимии минтақаи аврупоии Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ; * 2019—2022 — узви Кумитаи иҷроияи Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ; * Аз соли 2023 — такроран узви Кумитаи доимии минтақаи аврупоии СУТ (барои солҳои 2023—2026). Инчунин Ҷумҳурии Тоҷикистонро ду маротиба ба ҳайси узви Кумитаи генералии Маҷмааи тандурустии умумиҷаҳонӣ муаррифӣ намудааст. == Ҷоизаҳо ва унвонҳо == * Ҷоизаи созмони ҷавонони Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соҳаи илм ва техника (1996); * [[Ҷоизаи ба номи Исмоили Сомонӣ]] дар соҳаи илм ва техника (1998); * Ифтихорномаи фахрии Вазорати тандурустии ҶТ (2000); * Аълочии тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2004); * Медали ҷашнӣ бахшида ба «1025-солгарди шайхурраис Абуалӣ ибни Сино» (2005); * Медали «Хидмати шоиста» (Фармони Президенти ҶТ аз 31 августи 2009, № 687); * Медали Созмони умумиҷаҳонии моликияти зеҳнӣ барои ихтирои доруҳои нав (2013); * Унвони фахрии «Корманди шоистаи Тоҷикистон» (Фармони Президенти ҶТ аз 11 июли 2016, № 723). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Академикҳои АМИ ҶТ]] [[Гурӯҳ:Ходимони давлатии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони медали Хидмати шоиста]] [[Гурӯҳ:Аълочиёни тандурустии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Академикҳои АИ Тоҷикистон]] 10q94n6udojr1jbc88y611l75p7nq4r 1487259 1487258 2026-09-22T10:17:02Z VASHGIRD 8035 1487259 wikitext text/x-wiki {{Шахс | ном = Саломудин Юсуфӣ | номи аслӣ = Юсуфӣ Саломудин Ҷаббор | тасвир = | тавсифи тасвир = | таърихи таваллуд = 26.06.1968 | зодгоҳ = [[ҶШС Тоҷикистон]] | шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} | касб = фарматсевт, олим, ходими давлатӣ | маҳалли кор = [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] | вазифа = Муовини якуми Вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон | унвони илмӣ = доктори илмҳои фарматсевтӣ (2004), академики [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]] (2014) | алма-матер = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] (1992) | ҷоизаҳо = Корманди шоистаи Тоҷикистон (2016)<br>Медали Хидмати шоиста (2009)<br>Аълочии тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2004) }} '''Саломудин Юсуфӣ''' (''Юсуфӣ Саломудин Ҷаббор''; зод. [[26 июн]]и [[1968]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — ходими давлатӣ, доктори илмҳои фарматсевтӣ (2004), академики [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]] (2014). Муовини якуми Вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон. [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] (2016). == Зиндагинома ва корнома == Саломудин Юсуфӣ 26 июни соли 1968 таваллуд шудааст. Соли 1985 мактаби миёна ва соли 1992 [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино]]-ро бо баҳои аъло хатм намудааст. Фаъолияти кории худро соли 1992 ба сифати ассистенти кафедраи Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон оғоз намудааст. Баъдан дар вазифаҳои зерин фаъолият намудааст: * Сардори Сарраёсати давлатии назорати сифати доруворӣ ва молҳои тиббии [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазорати тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]]; * Раиси Кумитаи «Тоҷикдорусаноат»-и Вазорати тандурустӣ; * Сардори Шуъбаи фарматсевтӣ ва таҷҳизоти тиббии Вазорати тандурустӣ; * Декани факултети фарматсевтии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон; * Муовини ректори Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон оид ба илм ва нашрия; * Аз 7 июли соли 2020 — сардори Раёсати таҳсилоти тиббию фарматсевтӣ, сиёсати кадрҳо ва илми дастгоҳи марказии Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба вазифаи Муовини якуми вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин шудааст. Дар баробари ин, ӯ яке аз мураттибони санадҳои меъёрии ҳуқуқии соҳаи тандурустӣ, аз ҷумла Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи маводи доруворӣ ва фаъолияти фарматсевтӣ», Кодекси тандурустии Тоҷикистон, Стратегияи миллии солимии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2010—2020), Барномаи давлатии рушди саноати дорусозӣ (2021—2025) ва як қатор консепсияву барномаҳои соҳавӣ мебошад. == Фаъолияти илмӣ == Саломудин Юсуфӣ моҳи феврали соли 1998 рисолаи номзадӣ ва 3 июни соли 2004 дар мавзӯи «Таҳияи доруворӣ дар асоси баъзе ашёи табиӣ ва сунъии Ҷумҳурии Тоҷикистон» (аз рӯйи ихтисосҳои технологияи дору ва ташкили иқтисоди фарматсия, кимиёи фарматсевтӣ ва фармакогнозия) рисолаи докторӣ ҳимоя намудааст. Аз соли 2009 узви вобастаи Академияи илмҳои тибби Ҷумҳурии Тоҷикистон ва аз соли 2014 инҷониб академики [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]] мебошад. Муаллифи 371 кори илмӣ, аз ҷумла 16 ихтироот, 8 китоби дарсӣ ва 10 монографияи илмӣ мебошад. Таҳти роҳбарии ӯ 13 рисолаи номзадӣ ҳимоя шудааст. Зери роҳбарии Саломудин Юсуфӣ бори аввал соли 2005 ва бори дуввум соли 2016 Формуляри маводи дорувории асосии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳия карда шудааст. Ҳамзамон, ӯ муаллифи 9 доруи нав мебошад, ки 4 номгӯи он дар истеҳсолот татбиқ шуда, зери роҳбариаш истеҳсоли зиёда аз 17 номгӯи доруворӣ дар 2 корхонаи фарматсевтии ватанӣ ба роҳ монда шудааст. Алҳол мушовири илмии Маркази илмӣ-тадқиқотии фарматсевтии Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ буда, роҳбарии лоиҳаи илмии «Фитомаводҳо ва иловагиҳои фаъоли биологӣ дорои таъсири антиоксидантӣ ва зиддиилтиҳобӣ дар асоси баъзе растаниҳои дорувории дурнамодори Тоҷикистон»-ро бар уҳда дорад. Ӯ узви ҳайати таҳририя ва мушовараи чандин нашрияву маҷаллаҳои илмӣ, аз ҷумла «Тандурустии Тоҷикистон», «Паёми шифо», «Паёми Сино», «Илм ва инноватсия», «Симурғ», «Паёми тиб», «Фарматсия ва фармакология» (Узбекистон) ва маҷаллаи илмӣ-тиббии Авруосиё «Сино» мебошад. == Фаъолияти байналмилалӣ == Тибқи шартнома бо Бюрои аврупоии [[Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ]] (СУТ) солҳои 1999—2005 ба сифати коршинос фаъолият карда, дар дигар мамлакатҳо (аз ҷумла Узбекистон) курсҳои таълимиро оид ба сиёсати доруворӣ гузаронидааст. Барои донишҷӯён дар Алмаато (Қазоқистон) ва магистрантони Мактаби иқтисодии Женева (Швейтсария) дарс гузаштааст. * 2015—2019 — узви Кумитаи доимии минтақаи аврупоии Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ; * 2019—2022 — узви Кумитаи иҷроияи Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ; * Аз соли 2023 — такроран узви Кумитаи доимии минтақаи аврупоии СУТ (барои солҳои 2023—2026). Инчунин Ҷумҳурии Тоҷикистонро ду маротиба ба ҳайси узви Кумитаи генералии Маҷмааи тандурустии умумиҷаҳонӣ муаррифӣ намудааст. == Ҷоизаҳо ва унвонҳо == * Ҷоизаи созмони ҷавонони Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соҳаи илм ва техника (1996); * [[Ҷоизаи ба номи Исмоили Сомонӣ]] дар соҳаи илм ва техника (1998); * Ифтихорномаи фахрии Вазорати тандурустии ҶТ (2000); * Аълочии тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2004); * Медали ҷашнӣ бахшида ба «1025-солгарди шайхурраис Абуалӣ ибни Сино» (2005); * Медали «Хидмати шоиста» (Фармони Президенти ҶТ аз 31 августи 2009, № 687); * Медали Созмони умумиҷаҳонии моликияти зеҳнӣ барои ихтирои доруҳои нав (2013); * Унвони фахрии «Корманди шоистаи Тоҷикистон» (Фармони Президенти ҶТ аз 11 июли 2016, № 723). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ходимони давлатии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони медали Хидмати шоиста]] [[Гурӯҳ:Аълочиёни тандурустии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Академикҳои АИ Тоҷикистон]] 1epg4f00b7akp7fn6rh3h0zzj4arx4a 1487260 1487259 2026-09-22T10:20:33Z VASHGIRD 8035 1487260 wikitext text/x-wiki {{Шахс | ном = Саломудин Юсуфӣ | номи аслӣ = Юсуфӣ Саломудин Ҷаббор | тасвир = | тавсифи тасвир = | таърихи таваллуд = 26.06.1968 | зодгоҳ = [[ҶШС Тоҷикистон]] | шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} | касб = фарматсевт, олим, ходими давлатӣ | маҳалли кор = [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] | вазифа = Муовини якуми Вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон | унвони илмӣ = доктори илмҳои фарматсевтӣ (2004), академики [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]] (2014) | алма-матер = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] (1992) | ҷоизаҳо = Корманди шоистаи Тоҷикистон (2016)<br>Медали Хидмати шоиста (2009)<br>Аълочии тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2004) }} '''Саломудин Юсуфӣ''' (''Юсуфӣ Саломудин Ҷаббор''; зод. [[26 июн]]и [[1968]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — ходими давлатӣ, доктори илмҳои фарматсевтӣ (2004), академики [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]] (2014). Муовини якуми Вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз 2025)<ref>{{Cite web|url=https://moh.tj/ru/sotrudniki/yusuf-salomuddin-abbor-2-2/|title=Юсуфи Саломуддин Джаббор|website=Министерство здравоохранения и социальной защиты населения Республики Таджикистан|lang=ru|accessdate=2026-09-22}}</ref>. [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] (2016). == Зиндагинома ва корнома == Саломудин Юсуфӣ 26 июни соли 1968 таваллуд шудааст. Соли 1985 мактаби миёна ва соли 1992 [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино]]-ро бо баҳои аъло хатм намудааст. Фаъолияти кории худро соли 1992 ба сифати ассистенти кафедраи Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон оғоз намудааст. Баъдан дар вазифаҳои зерин фаъолият намудааст: * Сардори Сарраёсати давлатии назорати сифати доруворӣ ва молҳои тиббии [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазорати тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]]; * Раиси Кумитаи «Тоҷикдорусаноат»-и Вазорати тандурустӣ; * Сардори Шуъбаи фарматсевтӣ ва таҷҳизоти тиббии Вазорати тандурустӣ; * Декани факултети фарматсевтии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон; * Муовини ректори Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон оид ба илм ва нашрия; * Аз 7 июли соли 2020 — сардори Раёсати таҳсилоти тиббию фарматсевтӣ, сиёсати кадрҳо ва илми дастгоҳи марказии Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба вазифаи Муовини якуми вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин шудааст. Дар баробари ин, ӯ яке аз мураттибони санадҳои меъёрии ҳуқуқии соҳаи тандурустӣ, аз ҷумла Қонуни Ҷумҳурии Тоҷикистон «Дар бораи маводи доруворӣ ва фаъолияти фарматсевтӣ», Кодекси тандурустии Тоҷикистон, Стратегияи миллии солимии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2010—2020), Барномаи давлатии рушди саноати дорусозӣ (2021—2025) ва як қатор консепсияву барномаҳои соҳавӣ мебошад. == Фаъолияти илмӣ == Саломудин Юсуфӣ моҳи феврали соли 1998 рисолаи номзадӣ ва 3 июни соли 2004 дар мавзӯи «Таҳияи доруворӣ дар асоси баъзе ашёи табиӣ ва сунъии Ҷумҳурии Тоҷикистон» (аз рӯйи ихтисосҳои технологияи дору ва ташкили иқтисоди фарматсия, кимиёи фарматсевтӣ ва фармакогнозия) рисолаи докторӣ ҳимоя намудааст. Аз соли 2009 узви вобастаи Академияи илмҳои тибби Ҷумҳурии Тоҷикистон ва аз соли 2014 инҷониб академики [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]] мебошад. Муаллифи 371 кори илмӣ, аз ҷумла 16 ихтироот, 8 китоби дарсӣ ва 10 монографияи илмӣ мебошад. Таҳти роҳбарии ӯ 13 рисолаи номзадӣ ҳимоя шудааст. Зери роҳбарии Саломудин Юсуфӣ бори аввал соли 2005 ва бори дуввум соли 2016 Формуляри маводи дорувории асосии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳия карда шудааст. Ҳамзамон, ӯ муаллифи 9 доруи нав мебошад, ки 4 номгӯи он дар истеҳсолот татбиқ шуда, зери роҳбариаш истеҳсоли зиёда аз 17 номгӯи доруворӣ дар 2 корхонаи фарматсевтии ватанӣ ба роҳ монда шудааст. Алҳол мушовири илмии Маркази илмӣ-тадқиқотии фарматсевтии Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолӣ буда, роҳбарии лоиҳаи илмии «Фитомаводҳо ва иловагиҳои фаъоли биологӣ дорои таъсири антиоксидантӣ ва зиддиилтиҳобӣ дар асоси баъзе растаниҳои дорувории дурнамодори Тоҷикистон»-ро бар уҳда дорад. Ӯ узви ҳайати таҳририя ва мушовараи чандин нашрияву маҷаллаҳои илмӣ, аз ҷумла «Тандурустии Тоҷикистон», «Паёми шифо», «Паёми Сино», «Илм ва инноватсия», «Симурғ», «Паёми тиб», «Фарматсия ва фармакология» (Узбекистон) ва маҷаллаи илмӣ-тиббии Авруосиё «Сино» мебошад. == Фаъолияти байналмилалӣ == Тибқи шартнома бо Бюрои аврупоии [[Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ]] (СУТ) солҳои 1999—2005 ба сифати коршинос фаъолият карда, дар дигар мамлакатҳо (аз ҷумла Узбекистон) курсҳои таълимиро оид ба сиёсати доруворӣ гузаронидааст. Барои донишҷӯён дар Алмаато (Қазоқистон) ва магистрантони Мактаби иқтисодии Женева (Швейтсария) дарс гузаштааст. * 2015—2019 — узви Кумитаи доимии минтақаи аврупоии Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ; * 2019—2022 — узви Кумитаи иҷроияи Созмони умумиҷаҳонии тандурустӣ; * Аз соли 2023 — такроран узви Кумитаи доимии минтақаи аврупоии СУТ (барои солҳои 2023—2026). Инчунин Ҷумҳурии Тоҷикистонро ду маротиба ба ҳайси узви Кумитаи генералии Маҷмааи тандурустии умумиҷаҳонӣ муаррифӣ намудааст. == Ҷоизаҳо ва унвонҳо == * Ҷоизаи созмони ҷавонони Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соҳаи илм ва техника (1996); * [[Ҷоизаи ба номи Исмоили Сомонӣ]] дар соҳаи илм ва техника (1998); * Ифтихорномаи фахрии Вазорати тандурустии ҶТ (2000); * Аълочии тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2004); * Медали ҷашнӣ бахшида ба «1025-солгарди шайхурраис Абуалӣ ибни Сино» (2005); * Медали «Хидмати шоиста» (Фармони Президенти ҶТ аз 31 августи 2009, № 687); * Медали Созмони умумиҷаҳонии моликияти зеҳнӣ барои ихтирои доруҳои нав (2013); * Унвони фахрии «Корманди шоистаи Тоҷикистон» (Фармони Президенти ҶТ аз 11 июли 2016, № 723). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ходимони давлатии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони медали Хидмати шоиста]] [[Гурӯҳ:Аълочиёни тандурустии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Академикҳои АИ Тоҷикистон]] gp6g1ixptp4e2jgri492zdkhnupj2tz 1487261 1487260 2026-09-22T10:23:06Z VASHGIRD 8035 1487261 wikitext text/x-wiki {{Шахс | ном = Саломудин Юсуфӣ | номи аслӣ = Юсуфӣ Саломудин Ҷаббор | тасвир = | тавсифи тасвир = | таърихи таваллуд = 26.06.1968 | зодгоҳ = [[ҶШС Тоҷикистон]] | шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} | касб = фарматсевт, олим, ходими давлатӣ | маҳалли кор = [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] | вазифа = Муовини якуми Вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон | унвони илмӣ = доктори илмҳои фарматсевтӣ (2004), академики [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]] (2014) | алма-матер = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] (1992) | ҷоизаҳо = Корманди шоистаи Тоҷикистон (2016)<br>Медали Хидмати шоиста (2009)<br>Аълочии тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2004) }} '''Саломуддин Юсуфӣ''' (''Юсуфӣ Саломуддин Ҷаббор''; зод. [[26 июн]]и [[1968]], [[Ноҳияи Мир Сайид Алии Ҳамадонӣ|ноҳияи Ҳамадонӣ]], [[Вилояти Хатлон|вилояти Хатлон]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — донишманд ва ходими давлатии тоҷик, доктори илмҳои дорусозӣ, профессор, академики [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон|АИҶТ]]. Муовини якуми [[Вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (аз соли 2025). == Зиндагинома == Саломуддин Юсуфӣ 26 июни соли 1968 дар ноҳияи Ҳамадонии вилояти Хатлон таваллуд шудааст. Соли 1992 [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]]-ро бо баҳои аъло хатм намудааст. Соли 2009 Донишкадаи такмили ихтисоси баъдидипломии кормандони тиббии Тоҷикистонро бо ихтисоси менеҷери соҳаи тандурустӣ ба поён расондааст. == Корнома == * 1992—1995 — ассистенти кафедраи фармакогнозия ва ташкили иқтисоди дорусозии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино; * 1995 — сардори шуъбаи дорутайёркунии фабрикаи дорусозии шаҳри Душанбе; * 1995—1996 — сардори Сарраёсати тафтишоти давлатии доруворӣ ва таҷҳизоти тиббии Вазорати тандурустии Тоҷикистон; * 1996—1999 — раиси Кумитаи «Тоҷикдорусаноат»-и Вазорати тандурустии Тоҷикистон; * 1999—2002 — муовини аввали раёсати дорусозӣ ва таҷҳизоти тиббии Вазорати тандурустии Тоҷикистон; * 2002—2005 — сардори шуъбаи фарматсия ва техникаи тиббии Вазорати тандурустии Тоҷикистон; * 2005—2008 — декани факултаи фарматсевтии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино; * 2008—2014 — сардори Раёсати илм ва таҳсилоти тиббию фарматсевтии дастгоҳи марказии Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2014—2018 — сардори Раёсати таҳсилоти илм ва тиббию фарматсевтӣ, сиёсати кадрҳо ва илми дастгоҳи марказии Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2018—2020 — муовини ректор оид ба корҳои илм ва нашрияи Муассисаи давлатии таълимии «Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино»; * 2020 (феврал — июл) — ёрдамчии Вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2020—2025 — сардори Раёсати таҳсилоти тиббию фарматсевтӣ, сиёсати кадрҳо ва илми дастгоҳи марказии Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 25 июли соли 2025 муовини якуми вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин карда шуд. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Ҷоизаҳо ва унвонҳо == * Ҷоизаи созмони ҷавонони Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соҳаи илм ва техника (1996); * [[Ҷоизаи ба номи Исмоили Сомонӣ]] дар соҳаи илм ва техника (1998); * Ифтихорномаи фахрии Вазорати тандурустии ҶТ (2000); * Аълочии тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2004); * Медали ҷашнӣ бахшида ба «1025-солгарди шайхурраис Абуалӣ ибни Сино» (2005); * Медали «Хидмати шоиста» (Фармони Президенти ҶТ аз 31 августи 2009, № 687); * Медали Созмони умумиҷаҳонии моликияти зеҳнӣ барои ихтирои доруҳои нав (2013); * Унвони фахрии «Корманди шоистаи Тоҷикистон» (Фармони Президенти ҶТ аз 11 июли 2016, № 723). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ходимони давлатии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони медали Хидмати шоиста]] [[Гурӯҳ:Аълочиёни тандурустии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Академикҳои АИ Тоҷикистон]] dub9a0t3zkstcj20rh7v4m143kcswvp 1487263 1487261 2026-09-22T10:26:19Z VASHGIRD 8035 1487263 wikitext text/x-wiki {{Шахс | ном = Саломудин Юсуфӣ | номи аслӣ = Юсуфӣ Саломудин Ҷаббор | тасвир = | тавсифи тасвир = | таърихи таваллуд = 26.06.1968 | зодгоҳ = [[ҶШС Тоҷикистон]] | шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} | касб = фарматсевт, олим, ходими давлатӣ | маҳалли кор = [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] | вазифа = Муовини якуми Вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон | унвони илмӣ = доктори илмҳои фарматсевтӣ (2004), академики [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]] (2014) | алма-матер = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] (1992) | ҷоизаҳо = Корманди шоистаи Тоҷикистон (2016)<br>Медали Хидмати шоиста (2009)<br>Аълочии тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2004) }} '''Саломуддин Юсуфӣ''' (''Юсуфӣ Саломуддин Ҷаббор''; зод. [[26 июн]]и [[1968]], [[ноҳияи Москва]], [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — донишманд ва ходими давлатии тоҷик, доктори илмҳои дорусозӣ (2004), профессор, академики [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон|АМИТ]] (2014). Муовини якуми [[Вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (аз соли 2025)<ref>{{Cite web|url=https://moh.tj/ru/sotrudniki/yusuf-salomuddin-abbor-2-2/|title=Юсуфи Саломуддин Джаббор|website=Министерство здравоохранения и социальной защиты населения Республики Таджикистан|lang=ru|accessdate=2026-09-22}}</ref>. [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] (2016). == Зиндагинома == Саломуддин Юсуфӣ 26 июни соли 1968 дар ноҳияи Ҳамадонии вилояти Хатлон таваллуд шудааст. Соли 1992 [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]]-ро бо баҳои аъло хатм намудааст. Соли 2009 Донишкадаи такмили ихтисоси баъдидипломии кормандони тиббии Тоҷикистонро бо ихтисоси менеҷери соҳаи тандурустӣ ба поён расондааст. == Корнома == * 1992—1995 — ассистенти кафедраи фармакогнозия ва ташкили иқтисоди дорусозии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино; * 1995 — сардори шуъбаи дорутайёркунии фабрикаи дорусозии шаҳри Душанбе; * 1995—1996 — сардори Сарраёсати тафтишоти давлатии доруворӣ ва таҷҳизоти тиббии Вазорати тандурустии Тоҷикистон; * 1996—1999 — раиси Кумитаи «Тоҷикдорусаноат»-и Вазорати тандурустии Тоҷикистон; * 1999—2002 — муовини аввали раёсати дорусозӣ ва таҷҳизоти тиббии Вазорати тандурустии Тоҷикистон; * 2002—2005 — сардори шуъбаи фарматсия ва техникаи тиббии Вазорати тандурустии Тоҷикистон; * 2005—2008 — декани факултаи фарматсевтии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино; * 2008—2014 — сардори Раёсати илм ва таҳсилоти тиббию фарматсевтии дастгоҳи марказии Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2014—2018 — сардори Раёсати таҳсилоти илм ва тиббию фарматсевтӣ, сиёсати кадрҳо ва илми дастгоҳи марказии Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2018—2020 — муовини ректор оид ба корҳои илм ва нашрияи Муассисаи давлатии таълимии «Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино»; * 2020 (феврал — июл) — ёрдамчии Вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2020—2025 — сардори Раёсати таҳсилоти тиббию фарматсевтӣ, сиёсати кадрҳо ва илми дастгоҳи марказии Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 25 июли соли 2025 муовини якуми вазири тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон таъин карда шуд. == Ҷоизаҳо ва унвонҳо == * Ҷоизаи созмони ҷавонони Ҷумҳурии Тоҷикистон дар соҳаи илм ва техника (1996); * [[Ҷоизаи ба номи Исмоили Сомонӣ]] дар соҳаи илм ва техника (1998); * Ифтихорномаи Вазорати тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2000); * Аълочии тандурустии Тоҷикистон (2004); * Медали ҷашнӣ бахшида ба «1025-солгарди шайхурраис Абуалӣ ибни Сино» (2005); * Медали «Хидмати шоиста» (2009); * Медали Созмони умумиҷаҳонии моликияти зеҳнӣ барои ихтирои доруҳои нав (2013); * [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] (2016). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ходимони давлатии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони медали Хидмати шоиста]] [[Гурӯҳ:Аълочиёни тандурустии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Академикҳои АИ Тоҷикистон]] l20hwgsyjbnruw19m538d41ws4dicmk Бузургии беинтиҳо калон 0 333796 1487262 2026-09-22T10:23:25Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: {{Математика}} '''Бузургии беинтиҳо калон''' — [[Функсияҳои тригонометрӣ|функсияе]], ки он танҳо дар раванди тағйирёбии худ аз адади ихтиёрӣ гирифташудаи N калон шуда метавонад. Функсияи y=φ(x) ҳангоми ба а майл кардани х Бузургии беинтиҳо калон номида мешавад, аг... 1487262 wikitext text/x-wiki {{Математика}} '''Бузургии беинтиҳо калон''' — [[Функсияҳои тригонометрӣ|функсияе]], ки он танҳо дар раванди тағйирёбии худ аз адади ихтиёрӣ гирифташудаи N калон шуда метавонад. Функсияи y=φ(x) ҳангоми ба а майл кардани х Бузургии беинтиҳо калон номида мешавад, агар барои адади ҳар қадар калони N>O чунин адади мусбати b-и ба N вобаста ёфт шавад, ки барои ҳамаи қи­матҳои х≠а-и ба соҳаи муайяни функсия тааллуқдошта ва нобаробарии 0<|x–a|<b-ро қаноаткунанда нобаробарии |φ(x)|>N иҷро гардад. Ин хусусият чунин ифода мешавад: lim/(x→0) φ(x) = ∞. Мисол: lim/(x→0) 1/x = +∞; lim/(x→1) 1/(x–1)2 = +∞; lim/(x→π/2)tgx = +∞; lim/(x→0)ln|x| = –∞. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ||3|муаллиф=Х. Ҷӯраев.}} [[Гурӯҳ:математика]] guk0ec6fy51w6mjyd0fc5nncsckryr1 Бузургии беинтиҳо хурд 0 333797 1487265 2026-09-22T10:42:20Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Бузургии беинтиҳо хурд''' — бузургии тағйир­ёбан­дае, ки танҳо дар раванди тағйирёбии худ аз адади их­тиёрӣ гирифташудаи ε хурд шуда метавонад. == Таърифи бузургии беинтиҳо хурд == Таърифи Бузургии беинтиҳо хурдро нисбат ба функсияи яктағйирёбанда чунин б... 1487265 wikitext text/x-wiki '''Бузургии беинтиҳо хурд''' — бузургии тағйир­ёбан­дае, ки танҳо дар раванди тағйирёбии худ аз адади их­тиёрӣ гирифташудаи ε хурд шуда метавонад. == Таърифи бузургии беинтиҳо хурд == Таърифи Бузургии беинтиҳо хурдро нисбат ба функсияи яктағйирёбанда чунин баён мекунанд: функсияи y=φ(x) ҳангоми ба а майл кардани х Бузургии беинтиҳо хурд номида мешавад, агар барои қимати дилхоҳи ε>0 чунин адади мусбати b-и аз ε вобастабуда ёфт шавад, ки барои ҳамаи қиматҳои x≠a-и ба соҳаи муайяни функсия тааллуқдошта ва нобаробарии |x–a|<b-ро қаноаткунанда нобаробарии |φ(x)|<ε иҷро гардад. Ин хусусият чунин ифода мешавад: lim/(x→а) φ(x) = 0. Мисол: lim/(x→0)x2 = 0; lim/(x→π/2)cosx = 0; lim/(x→1)lnx = 0; lim/(x→∞) 1/x = 0. == Хосиятҳои асосии бузургиҳои беинтиҳо хурд == Бузургии беинтиҳо хурд дорои хосиятҳои зерин аст: 1) cуммаи охирноки Бузургии беинтиҳо хурд – беинтиҳо хурд; 2) ҳосили зарби Бузургии беинтиҳо хурд – бе­ин­тиҳо хурд; 3) ҳосили зарби бузургии доимӣ бо Бузургии беинтиҳо хурд – беинтиҳо хурд. == Муқоисаи бузургиҳои беинтиҳо хурд ва калон (тартиби онҳо) == Бузургии беинтиҳо хурд ва калон бо вобастагии зерин алоқаманданд: 1) агар φ(x) ҳангоми ба а майл кардани х бузургии беохир калон бошад, бузургии баръакси он Ψ(x) = 1/(φ(x)) Бузургии беинтиҳо хурд мешавад; 2) агар нисбати (Ψ(x))/(φ(x)) ҳангоми ба а майл кардани х ҳудуди аз сифр фарқкунанда дошта бошад, бузургиҳои беинтиҳо калон (хурд)-и φ(x) ва Ψ(x)-ро бузургиҳои беинтиҳо калон (хурд)-и тартибашон якхела мешуморанд. Масалан, ҳангоми ба сифр майл кардани х ҷуфти зерини функсияҳо Бузургии беинтиҳо хурди тартибашон якхела аст: φ(x) =х, Ψ(x) =√(1+х ) –1; φ(x) = х, Ψ(x) = Sinx; 3) агар худи нисбати (Ψ(x))/(φ(x)) ҳангоми ба а майл кардани х беинтиҳо хурд (калон) (ва нисбати (Ψ(x))/(φ(x)) беинтиҳо (хурд) калон) бошад, бузургии беинтиҳо калон (хурд)-и Ψ(x) нисбат ба бузургии беинтиҳо калон (хурд)-и φ(x) бузургии тартиби олӣ ва бузургии беинтиҳо калон (хурд)-и φ(x) нисбат ба бузургии Ψ(x) бузургии тартиби беинтиҳо калон (хурд) ҳисоб карда мешавад. Мас., ҳанго­ми ба сифр майл кардани х Бузургии беинтиҳо хурди Ψ(x)=1-cosх нисбат ба Бузургии беинтиҳо хурдиφ(x) = х Бузургии беинтиҳо хурди тартиби олӣ мебошад, чунки lim/(x→0) (Ψ(x))/(φ(x))=lim/(x→0) (1–cosx)/x=lim/(x→0) (2sin2 x/2)/x = lim/(x→0) (sin2 x/2)/(x/2) = lim/(x→0) sin x/2/(x/2)•lim/(x→0)sinx/2 = 1×0 = 0 мебошад; 4) агар ҳангоми ба а майл кардани х ҳеч яке аз нис­батҳои зерин (φ(x))/(Ψ(x)), (Ψ(x))/(φ(x)) ҳудуд надошта бошанд, Бузургии беинтиҳо хурди φ(x) ва Ψ(x) байни якдигар му­қои­санашаванда мебошанд. Масалан, Бузургии беинтиҳо хурди φ(x) =х ва Ψ(x) = xsin1/x ҳангоми ба сифр майл кардани х байни якдигар муқоисанашавандаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бузургии беинтиҳо хурд|3|муаллиф=Х. Ҷӯраев. }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Математика]] opmfhjoey12f6f6mdtr918t2046zow8 Бузургӯи Кашмирӣ 0 333798 1487273 2026-09-22T10:55:34Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: {{Адиб}} '''Бузургӯи Кашмирӣ''' {{lang-fa|بزرگئ کشمیری}} шоираи [[Форсизабонон|форсизабони]] [[Ҳиндустон]] ([[Садаи XVII|асри]] [[Садаи XVII|XVII]])— аз аҳли [[Кашмир]]. Дар манобеи адабӣ чун шоираи хушбаён, дорои табъи баланд, инчунин [[раққоса]], [[сароянда]], танбӯрнавози моҳир ёд... 1487273 wikitext text/x-wiki {{Адиб}} '''Бузургӯи Кашмирӣ''' {{lang-fa|بزرگئ کشمیری}} шоираи [[Форсизабонон|форсизабони]] [[Ҳиндустон]] ([[Садаи XVII|асри]] [[Садаи XVII|XVII]])— аз аҳли [[Кашмир]]. Дар манобеи адабӣ чун шоираи хушбаён, дорои табъи баланд, инчунин [[раққоса]], [[сароянда]], танбӯрнавози моҳир ёд шудааст. Дар таз­ки­раҳои бисёре, аз ҷумла «Парданишинони сухангӯй», «Аз Робеъа то Парвин», «Ҳадиқаи ишрат», «Шуарои Кашмир» ва ғайра дар борааш маълумот оварда шудааст. Ба ҳу­зу­ри ӯ чанде аз аҳли адаб омада, дар борааш рубоии зеринро гуфтаанд: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Эй шеваи куфру дин ба ҳам сохтаӣ, Ғамро ба вуҷуди худ адам сохтаӣ. Осори бузургӣ зи ҷабинат пайдост, Гаҳ бо Арабу гаҳ ба Аҷам сохтаӣ. Бузургӯи Кашмирӣ дар ҷавоб гуфтааст: Рӯзе, ки ниҳодем дар ин дайр қадамро, Гуфтем: «Салоест Араброву Аҷамро». Гаштем дар ақсову накӯном дар афвоҳ В-охир бигирифтем яке кунҷи ҳарамро. </poem>|сарчашма=}} Дар охири умр аз ҳунари раққосию сарояндагӣ ва мут­рибӣ даст кашида, гӯшанишиниро ихтиёр кард. Байти зер намунае аз эҷодиёти ӯст: {{иқтибоси академикӣ|<poem> Мӯ ба мӯ дар нолаам, гӯё, ки устоди азал Риштаи ҷонам ба ҷойи тор дар танбӯр баст. </poem>|сарчашма=}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бузургӯи Кашмирӣ|3|муаллиф= У. Назиров.}} [[Гурӯҳ:Шахсият]] 190voa0m3hjm2zosapnprxb48dik9tg Бузургии мутлақ (математика) 0 333799 1487274 2026-09-22T11:02:14Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Бузургии мутлақ''' — Бузургии мутлақи адади ҳақиқӣ агар адад мусбат ё сифр бошад, ба худи ҳамин адад ва агар адад манфӣ бошад, ба адади муқобил баробар аст. == Аломати ишорашаванда == Қимати мутлақи адади а бо аломати |а| ишора карда мешавад. Масалан, |+1|=|–1|=1. Қ... 1487274 wikitext text/x-wiki '''Бузургии мутлақ''' — Бузургии мутлақи адади ҳақиқӣ агар адад мусбат ё сифр бошад, ба худи ҳамин адад ва агар адад манфӣ бошад, ба адади муқобил баробар аст. == Аломати ишорашаванда == Қимати мутлақи адади а бо аломати |а| ишора карда мешавад. Масалан, |+1|=|–1|=1. Қимати мутлақи адади комплекс a+bi (а ва b ададҳои ҳақиқӣ) ба +√ a<sup>2</sup>+b<sup>2</sup>  баробар аст. Масалан, |3–4i|=5. Қимати мутлақи адади ҳақиқӣ ё комплексӣ масофаи байни ин нуқта ва ибтидои системаи координатаи Декартро дар ҳамворӣ муайян мекунад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бузургии мутлақ|3|муаллиф=М. Хоҷабекова.}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Математика]] csklqgoa9wgjr3h5evavuw0t363a0tq Вазири тандурустии ҶШС Тоҷикистон 0 333800 1487276 2026-09-22T11:13:25Z VASHGIRD 8035 Тағйири масир ба [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] 1487276 wikitext text/x-wiki #равона [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] 2r0yv1fqwcr4uqutvxupv8lwrap705a Бузургии ситоравӣ 0 333801 1487279 2026-09-22T11:16:01Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Бузургии ситоравӣ''' —қадри зоҳирӣ, бузургии физикии беандоза, ки дар нуҷум барои тавсифи андозаи ду­рахшонӣ ё рӯшноии ҷирми осмонӣ истифода мешавад. == Мафҳум ва таърихи пайдоиш == Бузургии ситоравӣ миқдори квантҳои рӯшноиро, ки аз ҷирми муоинашаванда то... 1487279 wikitext text/x-wiki '''Бузургии ситоравӣ''' —қадри зоҳирӣ, бузургии физикии беандоза, ки дар нуҷум барои тавсифи андозаи ду­рахшонӣ ё рӯшноии ҷирми осмонӣ истифода мешавад. == Мафҳум ва таърихи пайдоиш == Бузургии ситоравӣ миқдори квантҳои рӯшноиро, ки аз ҷирми муоинашаванда то мушоҳид омада мерасанд, тавсиф менамояд. Яъне, Бузургии ситоравӣ аз тавсифоти физикии объект (рӯшноӣ) ва масофа то ба он вобаста аст. Қимати ададии Бузургии ситоравӣ ҳар қадар хурд бошад, дурахши ин объект ҳамон қадар зиёд мешавад. Дар Эрони Қадим тарзҳои мухталифи муайянкунии Бузургии ситоравӣ маълум буд, ки баъзан он дар миёни донишмандони юнонӣ маълум ва роиҷ шуда, ривоҷи бештар ёфт. Аз ҷум­ла, мунаҷҷими Юнони Қадим Ибархус (Гиппарх, 190–125 то мелод) дар асоси омӯзиши таҳқи­қо­ти му­наҷ­ҷимони эронӣ ва таҷри­баҳои пайвастаи худ ҳа­маи ситораҳои ба чашм намоёнро ба 6 синф тақсим карда, си­тораҳои аз ҳама дурахшонро бо Бузургии ситоравӣи 1 ва хираашро бо 6 ифода намуд. Ин тарзи муайянкунии Бузургии ситоравӣ ба хусусияти чашми инсон вобаста аст: агар қувваи манбаи рӯш­ноӣ аз рӯйи прог­рес­сияи гео­метрӣ тағйир ёбад, ҳис­сиёти мо аз рӯйи прогрессияи арифме­тикӣ тағйир ме­ёбад. == Усули муосири ҳисобкунӣ == Соли 1956 мунаҷҷими анг­лис Н. Р. Погсон (1829–91) усули дигари муайян намудани Бузургии ситоравӣро пеш­ниҳод кард, ки бо формулаи зерин ёфта мешавад: m = –2,5 lg I + C; дар ин ҷо I – сели рӯшноӣ аз объект, С – доимӣ. Азбаски ин тарзи ҳисоб нисбӣ аст, ба сифати сифри ҳисоб (O<sup>m</sup>) дурахшонии ситорае қабул шудааст, ки сели рӯш­ноии он баробари 10<sup>3</sup> квант/(см<sup>2</sup>•с •Å) дар нури сабз (ҷадвали UBV) ё 10<sup>6</sup> квант/(см<sup>2</sup>•с•Å) дар соҳаи рӯшноии намоён аст. Ситораи Бузургии ситоравиаш O<sup>m</sup> берун аз атм-и Замин равшании 2,54•10<sup>6</sup> лк-ро ба вуҷуд меорад. Ҷадвали Бузургии ситоравӣ логарифмӣ буда, тағйирёбии дурахшонӣ ба чанд маротиб чун ҳамгун қабул карда мешавад (қонуни Вебер-Фехнер). Аз тарафи дигар, мувофиқи ҷадвали Ибар­хус Бузургии ситоравӣнисбат ба ду­рахшонӣ мутаносиби чаппа аст, бинобар ин дар формула ва қимати Бузургии ситоравии ҷирмҳо аломати манфӣ (ми­нус) воме­хӯрад. == Намудҳои бузургии ситоравӣ == Бузургии ситоравӣ аз ҳассосияти спектралии қабулкунак (чашм, фотодетектор, фотолавҳача ва ғайра) вобаста буда, намудҳои зерин дорад: зоҳирӣ, аккосӣ (фотографӣ), ултрабунафш, болометрӣ ва мутлақ. Бузургии ситоравӣи зоҳирӣ (V ё m<sup>v</sup>) – Бузургии ситоравӣ дар нурполои V, ки қи­мати баландтарини он ба ҳассо­сия­ти баландтарини чашми инсон (рӯш­ноии намоён) дар дарозии мавҷи 555 мм наздик аст. Бузургии ситоравии аккосӣ ё «кабуд» (B ё mp) бо андозагирии фотометрии акси ситора дар фото­лав­ҳача (фотоплас­тика), ки ба нур­ҳои кабуд ва ултрабунафш ҳас­сос аст, муайян карда мешавад. Ин фотолавҳача тавассути акс фузунсози дорои нурполои ка­буд, ки ҳассосияти баландтаринаш дар дарозии мавҷи 445 нм мехобад, муоина мешавад. Бузургии ситоравӣи ултрабунафш (U) дар ултрабунафши дарозии мавҷаш 350 нм ҳассосияти баландтарин дорад. Фарқи Бузургии ситоравӣи як объйект дар ҳудудҳои гуногуни U–B ва B–V ни­шон­диҳандаи интегралии ранги объект буда, ҳар қадар зиёд бошад, объйект ҳамон қадар сурх менамояд. Бузургии ситоравӣи болометрӣ ба тавоноии пурраи афканишоти ситора мутаносиб аст. Баъзе ситораҳо (ниҳоят гарм ё ниҳо­ят сард) дар рӯшноии намоён нур намеафкананд ва барои ченкунии онҳо таҷҳизоти махсус – болометр истифода ме­шавад. Бузургии ситоравӣи мутлақ (М) – Бузургии ситоравӣи объйекте, ки дар масофаи 10 парсек аз мушоҳид воқеъ аст (масалан, Бузургии ситоравӣи болометрии мут­лақи Офтоб ба + 4,8<sup>m</sup> ба­ро­бар аст). Барои объйектҳои манзумаи Офтоб (сайёраҳо, асте­ро­ид­­ҳо ва зузанабҳо) Бузургии ситоравии мутлақи дигар истифода мешавад. Он баробари бузургиест, ки бояд ҷирм дар масофаи 1 в. а. аз Офтоб ва мушо­ҳид дошта бошад (аз рӯйи назария мушоҳид дар ин ҳолат дар маркази Офтоб бояд қарор гирад). Барои ҷирмҳои мунир Н = М – 31,57 аст. Бузургии ситоравӣи баъзе ҷирмҳои осмонӣ чунинанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бузургии ситоравӣ|3|муаллиф=М. Холов}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Параметрҳои беандоза]] t2a5r75ts9bsd4y2la8lh3z13xkh2c5 Бузургии тасодуфӣ 0 333802 1487280 2026-09-22T11:20:40Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Бузургии тасодуфӣ''' — дар назарияи эҳтимолият бу­­зургиест, ки вобаста ба тасодуф ин ё он қиматеро бо эҳ­тимолияти муайян қабул мекунад. Масалан, адади холҳое, ки ҳангоми партофтани муҳра (шашхол) мебарояд, бузургии тасодуфӣ мебошад, ки бо эҳтимолияти 1/6 қ... 1487280 wikitext text/x-wiki '''Бузургии тасодуфӣ''' — дар назарияи эҳтимолият бу­­зургиест, ки вобаста ба тасодуф ин ё он қиматеро бо эҳ­тимолияти муайян қабул мекунад. Масалан, адади холҳое, ки ҳангоми партофтани муҳра (шашхол) мебарояд, бузургии тасодуфӣ мебошад, ки бо эҳтимолияти 1/6 қиматҳои 1, 2, 3, 4, 5, 6-ро гирифта метавонад. == Навъҳи Бузургиҳои тасодуфӣ == Ду навъи Бузургии тасодуфӣ мавҷуд аст: Бузургии тасодуфӣи дискретӣ ва Бузургии тасодуфӣи бефосила. Бузургии тасодуфӣи дискретӣ ҳар як қимати худро бо эҳтимолияти муайян қабул мекунад. Бузургии тасодуфӣи бефосила комилан бо зичии эҳтимолият тавсиф меёбад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бузургии тасодуфӣ|3|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Математика]] 7eour09n8w1o8n55d9x9no23gdnsi9d Раъно Абдураҳмонова 0 333803 1487285 2026-09-22T11:32:22Z VASHGIRD 8035 Саҳифаи нав: {{Давлатмард |ном = Раънохон Абдураҳмонова |номи аслӣ = Абдураҳмонова Раънохон Фозиловна |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |вазифа = [[Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] |парчам = Flag of Tajikistan.svg |аввалдавр = [[1 декабр]]и 20... 1487285 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард |ном = Раънохон Абдураҳмонова |номи аслӣ = Абдураҳмонова Раънохон Фозиловна |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |вазифа = [[Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] |парчам = Flag of Tajikistan.svg |аввалдавр = [[1 декабр]]и [[2006]] |охирдавр = [[26 январ]]и [[2008]] |пешгузашта = [[Файзуллоев]] |ҷонишин = [[Нусратулло Салимзода]] |вазифа_2 = Муовини вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон |аввалдавр_2 = [[2003]] |охирдавр_2 = [[2004]] |таърихи таваллуд = 18.08.1957 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Конибодом}}, [[Вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |навъи фаъолият = [[невропатолог]], [[табиб]], [[олим]], [[сиёсатмадор]] |таҳсилот = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] (1980) |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои тиб}} |фарзандон = 4 |ҷоизаҳо = [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] }} '''Раънохон Фозиловна Абдураҳмонова''' (зод. [[18 август]]и [[1957]], [[Конибодом]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — табиб-невропатолог ва давлатмарди тоҷик, номзади илмҳои тиб. [[Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2006—2008), [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]]. == Зиндагинома == Раънохон Абдураҳмонова 18 августи соли 1957 дар шаҳри Конибодом ба дунё омадааст. Соли 1980 [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Интитути давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино]]ро бо ихтисоси духтури муолиҷавӣ хатм кардааст. Номзади илмҳои тиб мебошад. == Корнома == Фаъолияти кориро соли 1980 ҳамчун ординатори клиникии донишкадаи тиббӣ оғоз кардааст. * 1983—2003 — духтури невропатолог, мудири шуъбаи Беморхонаи клиникии ҷумҳуриявӣ; * 2003—2004 — муовини вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2004—2006 — мудири мудирияти тандурустӣ, занон ва оилаи Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2006—2008 — вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон. == Оила == Оиладор, соҳиби 4 фарзанд аст. == Ҷоизаҳо == * [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Занони сиёсатмадори Тоҷикистон]] i2rbj8cnfyrvaff5761k4maphb53qzf 1487286 1487285 2026-09-22T11:32:38Z VASHGIRD 8035 1487286 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард |ном = Раънохон Абдураҳмонова |номи аслӣ = Абдураҳмонова Раънохон Фозиловна |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |вазифа = [[Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] |парчам = Flag of Tajikistan.svg |аввалдавр = [[1 декабр]]и [[2006]] |охирдавр = [[26 январ]]и [[2008]] |пешгузашта = [[Файзуллоев]] |ҷонишин = [[Нусратулло Салимзода]] |вазифа_2 = Муовини вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон |аввалдавр_2 = [[2003]] |охирдавр_2 = [[2004]] |таърихи таваллуд = 18.08.1957 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Конибодом}}, [[Вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |навъи фаъолият = [[невропатолог]], [[табиб]], [[олим]], [[сиёсатмадор]] |таҳсилот = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] (1980) |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои тиб}} |фарзандон = 4 |ҷоизаҳо = [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] }} '''Раънохон Фозиловна Абдураҳмонова''' (зод. [[18 август]]и [[1957]], [[Конибодом]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — табиб-невропатолог ва давлатмарди тоҷик, номзади илмҳои тиб. [[Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2006—2008), [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]]. == Зиндагинома == Раънохон Абдураҳмонова 18 августи соли 1957 дар шаҳри Конибодом ба дунё омадааст. Соли 1980 [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Интитути давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино]]ро бо ихтисоси духтури муолиҷавӣ хатм кардааст. Номзади илмҳои тиб мебошад. == Корнома == Фаъолияти кориро соли 1980 ҳамчун ординатори клиникии донишкадаи тиббӣ оғоз кардааст. * 1983—2003 — духтури невропатолог, мудири шуъбаи Беморхонаи клиникии ҷумҳуриявӣ; * 2003—2004 — муовини вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2004—2006 — мудири мудирияти тандурустӣ, занон ва оилаи Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2006—2008 — вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон. == Оила == Оиладор, соҳиби 4 фарзанд аст. == Ҷоизаҳо == * [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон]] 9j08uhc0eoy3vrbgs6r9aplue8xtebg 1487287 1487286 2026-09-22T11:33:55Z VASHGIRD 8035 1487287 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард |ном = Раънохон Абдураҳмонова |номи аслӣ = Абдураҳмонова Раънохон Фозиловна |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |вазифа = [[Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] |парчам = Flag of Tajikistan.svg |аввалдавр = [[1 декабр]]и [[2006]] |охирдавр = [[26 январ]]и [[2008]] |пешгузашта = [[Файзуллоев]] |ҷонишин = [[Нусратулло Салимзода]] |вазифа_2 = Муовини вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон |аввалдавр_2 = [[2003]] |охирдавр_2 = [[2004]] |таърихи таваллуд = 18.08.1957 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Конибодом}}, [[Вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |навъи фаъолият = [[невропатолог]], [[табиб]], [[олим]], [[сиёсатмадор]] |таҳсилот = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] (1980) |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои тиб}} |фарзандон = 4 |ҷоизаҳо = [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] }} '''Раънохон Фозиловна Абдураҳмонова''' (зод. [[18 август]]и [[1957]], [[Конибодом]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — табиб-невропатолог ва давлатмарди тоҷик, номзади илмҳои тиб. [[Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2006—2008)<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/na-shi-zanon-dar-parlumoni-to-ikiston-8-zan-azoi-ma-lisi-mill-va-16-nafar-vakili-ma-lisi-namoyandagon-meboshand/|title=НАҚШИ ЗАНОН ДАР ПАРЛУМОНИ ТОҶИКИСТОН. 8 зан аъзои Маҷлиси миллӣ ва 16 нафар вакили Маҷлиси намояндагон мебошанд|publisher=АМИТ "Ховар"|lang=|accessdate=2026-09-22}}</ref>, [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]]. == Зиндагинома == Раънохон Абдураҳмонова 18 августи соли 1957 дар шаҳри Конибодом ба дунё омадааст. Соли 1980 [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Интитути давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино]]ро бо ихтисоси духтури муолиҷавӣ хатм кардааст. Номзади илмҳои тиб мебошад. == Корнома == Фаъолияти кориро соли 1980 ҳамчун ординатори клиникии донишкадаи тиббӣ оғоз кардааст. * 1983—2003 — духтури невропатолог, мудири шуъбаи Беморхонаи клиникии ҷумҳуриявӣ; * 2003—2004 — муовини вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2004—2006 — мудири мудирияти тандурустӣ, занон ва оилаи Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2006—2008 — вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон. == Оила == Оиладор, соҳиби 4 фарзанд аст. == Ҷоизаҳо == * [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон]] 5eck3f9wgju76m24rfhqz417b17s2cv 1487295 1487287 2026-09-22T11:53:04Z VASHGIRD 8035 1487295 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард |ном = Раънохон Абдураҳмонова |номи аслӣ = Абдураҳмонова Раънохон Фозиловна |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |вазифа = [[Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] |парчам = Flag of Tajikistan.svg |аввалдавр = [[1 декабр]]и [[2006]] |охирдавр = [[26 январ]]и [[2008]] |пешгузашта = [[Файзуллоев]] |ҷонишин = [[Нусратулло Салимзода]] |вазифа_2 = Муовини вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон |аввалдавр_2 = [[2003]] |охирдавр_2 = [[2004]] |таърихи таваллуд = 18.08.1957 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Конибодом}}, [[Вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |навъи фаъолият = [[невропатолог]], [[табиб]], [[олим]], [[сиёсатмадор]] |таҳсилот = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] (1980) |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои тиб}} |фарзандон = 4 |ҷоизаҳо = [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] }} '''Раънохон Фозиловна Абдураҳмонова''' (зод. [[18 август]]и [[1957]], [[Конибодом]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — табиб-невропатолог ва давлатмарди тоҷик, номзади илмҳои тиб. [[Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2006—2008)<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/na-shi-zanon-dar-parlumoni-to-ikiston-8-zan-azoi-ma-lisi-mill-va-16-nafar-vakili-ma-lisi-namoyandagon-meboshand/|title=НАҚШИ ЗАНОН ДАР ПАРЛУМОНИ ТОҶИКИСТОН. 8 зан аъзои Маҷлиси миллӣ ва 16 нафар вакили Маҷлиси намояндагон мебошанд|publisher=АМИТ "Ховар"|lang=|accessdate=2026-09-22}}</ref>, [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]]. == Зиндагинома == Раънохон Абдураҳмонова 18 августи соли 1957 дар шаҳри Конибодом дар хонадони [[Фозил Абдураҳмонов]] ба дунё омадааст. Соли 1980 [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Интитути давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино]]ро бо ихтисоси духтури муолиҷавӣ хатм кардааст. Номзади илмҳои тиб мебошад. == Корнома == Фаъолияти кориро соли 1980 ҳамчун ординатори клиникии донишкадаи тиббӣ оғоз кардааст. * 1983—2003 — духтури невропатолог, мудири шуъбаи Беморхонаи клиникии ҷумҳуриявӣ; * 2003—2004 — муовини вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2004—2006 — мудири мудирияти тандурустӣ, занон ва оилаи Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2006—2008 — вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон. == Оила == Оиладор, соҳиби 4 фарзанд аст. == Ҷоизаҳо == * [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон]] qokggxmebnh9kpuutpxiq0yvq33yjw1 1487296 1487295 2026-09-22T11:53:15Z VASHGIRD 8035 1487296 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард |ном = Раънохон Абдураҳмонова |номи аслӣ = Абдураҳмонова Раънохон Фозиловна |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |вазифа = [[Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] |парчам = Flag of Tajikistan.svg |аввалдавр = [[1 декабр]]и [[2006]] |охирдавр = [[26 январ]]и [[2008]] |пешгузашта = [[Нусратулло Файзуллоев]] |ҷонишин = [[Нусратулло Салимзода]] |вазифа_2 = Муовини вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон |аввалдавр_2 = [[2003]] |охирдавр_2 = [[2004]] |таърихи таваллуд = 18.08.1957 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Конибодом}}, [[Вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |навъи фаъолият = [[невропатолог]], [[табиб]], [[олим]], [[сиёсатмадор]] |таҳсилот = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] (1980) |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои тиб}} |фарзандон = 4 |ҷоизаҳо = [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] }} '''Раънохон Фозиловна Абдураҳмонова''' (зод. [[18 август]]и [[1957]], [[Конибодом]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — табиб-невропатолог ва давлатмарди тоҷик, номзади илмҳои тиб. [[Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2006—2008)<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/na-shi-zanon-dar-parlumoni-to-ikiston-8-zan-azoi-ma-lisi-mill-va-16-nafar-vakili-ma-lisi-namoyandagon-meboshand/|title=НАҚШИ ЗАНОН ДАР ПАРЛУМОНИ ТОҶИКИСТОН. 8 зан аъзои Маҷлиси миллӣ ва 16 нафар вакили Маҷлиси намояндагон мебошанд|publisher=АМИТ "Ховар"|lang=|accessdate=2026-09-22}}</ref>, [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]]. == Зиндагинома == Раънохон Абдураҳмонова 18 августи соли 1957 дар шаҳри Конибодом дар хонадони [[Фозил Абдураҳмонов]] ба дунё омадааст. Соли 1980 [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Интитути давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино]]ро бо ихтисоси духтури муолиҷавӣ хатм кардааст. Номзади илмҳои тиб мебошад. == Корнома == Фаъолияти кориро соли 1980 ҳамчун ординатори клиникии донишкадаи тиббӣ оғоз кардааст. * 1983—2003 — духтури невропатолог, мудири шуъбаи Беморхонаи клиникии ҷумҳуриявӣ; * 2003—2004 — муовини вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2004—2006 — мудири мудирияти тандурустӣ, занон ва оилаи Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2006—2008 — вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон. == Оила == Оиладор, соҳиби 4 фарзанд аст. == Ҷоизаҳо == * [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон]] adni194pgxd1mita536fsbl38ianl5c 1487297 1487296 2026-09-22T11:54:03Z VASHGIRD 8035 1487297 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард |ном = Раънохон Абдураҳмонова |номи аслӣ = Абдураҳмонова Раънохон Фозиловна |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |вазифа = [[Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] |парчам = Flag of Tajikistan.svg |аввалдавр = [[1 декабр]]и [[2006]] |охирдавр = [[26 январ]]и [[2008]] |пешгузашта = [[Нусратулло Файзуллоев]] |ҷонишин = [[Нусратулло Салимзода]] |вазифа_2 = Муовини вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон |аввалдавр_2 = [[2003]] |охирдавр_2 = [[2004]] |таърихи таваллуд = 18.08.1957 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Конибодом}}, [[Вилояти Ленинобод]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |навъи фаъолият = [[невропатолог]], [[табиб]], [[олим]], [[сиёсатмадор]] |таҳсилот = [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] (1980) |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои тиб}} |фарзандон = 4 |ҷоизаҳо = [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] }} '''Раънохон Фозиловна Абдураҳмонова''' (зод. [[18 август]]и [[1957]], [[Конибодом]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — табиб-невропатолог ва давлатмарди тоҷик, номзади илмҳои тиб. [[Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (2006—2008)<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/na-shi-zanon-dar-parlumoni-to-ikiston-8-zan-azoi-ma-lisi-mill-va-16-nafar-vakili-ma-lisi-namoyandagon-meboshand/|title=НАҚШИ ЗАНОН ДАР ПАРЛУМОНИ ТОҶИКИСТОН. 8 зан аъзои Маҷлиси миллӣ ва 16 нафар вакили Маҷлиси намояндагон мебошанд|publisher=АМИТ "Ховар"|lang=|accessdate=2026-09-22}}</ref>, [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]]. == Зиндагинома == Раънохон Абдураҳмонова 18 августи соли 1957 дар шаҳри Конибодом дар хонадони [[Фозил Абдураҳмонов]] ба дунё омадааст<ref>{{Cite web|url=https://farah-info.com/tandurusty/olim-va-tabibi-fozil-am-raft/|title=ОЛИМ ВА ТАБИБИ ФОЗИЛ ҲАМ РАФТ...|author=Алиҷон Маҳмудов|website=Фараҳ|date=2022-10-08|lang=|accessdate=2026-09-22}}</ref>. Соли 1980 [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино|Интитути давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино]]ро бо ихтисоси духтури муолиҷавӣ хатм кардааст. Номзади илмҳои тиб мебошад. == Корнома == Фаъолияти кориро соли 1980 ҳамчун ординатори клиникии донишкадаи тиббӣ оғоз кардааст. * 1983—2003 — духтури невропатолог, мудири шуъбаи Беморхонаи клиникии ҷумҳуриявӣ; * 2003—2004 — муовини вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2004—2006 — мудири мудирияти тандурустӣ, занон ва оилаи Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2006—2008 — вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон. == Оила == Оиладор, соҳиби 4 фарзанд аст. == Ҷоизаҳо == * [[Корманди шоистаи Тоҷикистон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Кормандони шоистаи Тоҷикистон]] rn2jfz6lat7vbwywolx2i35z3ynqyja Нусратулло Файзуллоев 0 333804 1487289 2026-09-22T11:46:41Z VASHGIRD 8035 Саҳифаи нав: {{Давлатмард |ном = Нусратулло Файзуллоев |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |вазифа = [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] |парчам = Flag of Tajikistan.svg |... 1487289 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард |ном = Нусратулло Файзуллоев |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |вазифа = [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] |парчам = Flag of Tajikistan.svg |аввалдавр = [[2003]] |охирдавр = [[2007]] |пешгузашта = |ҷонишин = [[Раънохон Абдураҳмонова]] |вазифа_2 = |аввалдавр_2 = |охирдавр_2 = |таърихи таваллуд = 25.08.1946 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Совет|ноҳияи Темурмалик}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |навъи фаъолият = [[педиатр]], [[табиб]], [[олим]], [[сиёсатмадор]] |таҳсилот = Омӯзишгоҳи тиббии шаҳри Кӯлоб (1965) <br> [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] (1971) |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои тиб}} (1993) |унвонҳои илмӣ = профессор (1994), узви вобастаи АИТ ҶТ (2010), академики Академияи байналмилалии мактабҳои олӣ (2002) |ҷоизаҳо = {{Ордени Дӯстии халқҳо}} {{Ордени Шараф|1}} }} '''Нусратулло Файзуллоев''' (зод. [[25 август]]и [[1946]], [[ноҳияи Совет]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — духтури педиатр, доктори илмҳои тиб (1993), профессор (1994), узви вобастаи Академияи илмҳои тибби Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз 2010), академики Академияи байналмилалии мактабҳои олӣ (аз 2002). Аълочии тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон. Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2003—2007). == Зиндагинома == Соли 1965 Омӯзишгоҳи тиббии шаҳри Кӯлоб ва соли 1971 факултаи педиатрии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Синоро хатм кардааст. * 1971—1972 — ординатори клиникӣ; * 1972—1975 — аспирант; * 1975—1990 — ассистент; * 1990—1992 — дотсенти кафедраи бемориҳои сироятии кӯдаконаи ДДТТ; * 1992—1993 — ходими калони илмии Институти тадқиқоти илмии педиатрӣ ва ҷарроҳии кӯдакони Вазорати тандурустии Федератсияи Россия; * 1993—1996 — декани факултаи педиатрӣ ва профессори кафедраи бемориҳои сироятии кӯдакон; * 1996—2000 — ноиби ректор оид ба корҳои таълим; * 2000—2003 — ректори Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино (солҳои зиёд мудири кафедраи бемориҳои сироятии кӯдакон низ буд); * 2003—2007 — вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2006—2010 — раиси Раёсати ҷумҳуриявии Ҷамъияти Ҳилоли Аҳмари Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2010—2011 — ноиби президенти Академияи илмҳои тибби Ҷумҳурии Тоҷикистон; * Аз соли 2011 — президенти Академияи илмҳои тибби Ҷумҳурии Тоҷикистон. Ҳамзамон мушовири бахши тиббию беҳдоштии ФХУ Дастгоҳи иҷроияи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон мебошад. == Фаъолияти илмӣ == Дар робита ба масъалаҳои гепатитҳои вирусӣ ва бемории домана дар кӯдакон пажӯҳишҳо анҷом додааст. Дар Институти тиббии педиатрии Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург) такмили ихтисос кардааст. Зиёда аз 120 таълифоти илмӣ дорад. Яке аз таҳиягарони «Барномаи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба пешгирӣ ва мубориза бо гепатити В» ва «Барномаи миллии мубориза бо бемориҳои тропикӣ (вараҷа) дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 1997—2005» мебошад. Узви Кумитаи иҷроияи Шӯрои ректорати Осиёи Марказӣ. == Ҷоизаҳо == * [[Ордени Дӯстии халқҳо]]; * [[Ордени «Шараф»]] дараҷаи I; * [[Аълочии тандурустии Тоҷикистон|Аълочии тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]]. == Осор == * Пропедевтика детских болезней. — Д., 1998; * Справочник семейного врача по детским инфекционным болезням. — Д., 2001; * Вирусный гепатит у детей (дастурамали методӣ). — Д., 2002; * Тифи шиками кӯдакон. — Д., 2003; * Маълумотнома оиди бемориҳои сироятии кӯдакон. — М., 2005. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ректорони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон]] 69b9zql8mvvhoiwpogrclugfqro7i71 1487292 1487289 2026-09-22T11:50:59Z VASHGIRD 8035 1487292 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард |ном = Нусратулло Файзуллоев |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |вазифа = [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] |парчам = Flag of Tajikistan.svg |аввалдавр = [[2003]] |охирдавр = [[2007]] |пешгузашта = |ҷонишин = [[Раънохон Абдураҳмонова]] |вазифа_2 = |аввалдавр_2 = |охирдавр_2 = |таърихи таваллуд = 25.08.1946 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Совет|ноҳияи Темурмалик}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |навъи фаъолият = [[педиатр]], [[табиб]], [[олим]], [[сиёсатмадор]] |таҳсилот = Омӯзишгоҳи тиббии шаҳри Кӯлоб (1965) <br> [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] (1971) |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои тиб}} (1993) |унвонҳои илмӣ = профессор (1994), узви вобастаи АИТ ҶТ (2010), академики Академияи байналмилалии мактабҳои олӣ (2002) |ҷоизаҳо = {{Ордени Дӯстии халқҳо}} {{Ордени Шараф|1}} }} '''Нусратулло Файзуллоев''' (зод. [[25 август]]и [[1946]], [[ноҳияи Совет]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — духтури педиатр, доктори илмҳои тиб (1993), профессор (1994), узви вобастаи [[Академияи илмҳои тиббии Тоҷикистон|Академияи илмҳои тиббии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (аз 2010), академики Академияи байналмилалии мактабҳои олӣ (аз 2002). Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2003—2007). == Зиндагинома == Соли 1965 Омӯзишгоҳи тиббии шаҳри Кӯлоб ва соли 1971 факултаи педиатрии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Синоро хатм кардааст. == Корнома == Ординатори клиникӣ (солҳои 1971 – 1972), аспирант (солҳои 1972 – 1975), ассистент (солҳои 1975 – 1990), дотсенти кафедраи бемориҳои сироятии кӯдаконаи Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон (солҳои 1990 – 1992), ходими калони илмии Институти тадқиқоти илмии педиатрӣ ва ҷарроҳии кӯдакони Вазорати тандурустии Федератсияи Россия (солҳои 1992 – 1993), декани факултаи педиатрӣ ва профессори кафедраи бемориҳои сироятии кӯдакон (солҳои 1993 – 1996), ноиби ректор оид ба корҳои таълим (солҳои 1996 – 2000) ва ректори Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон (солҳои 2000 – 2003); солҳои зиёд мудири кафедраи бемориҳои сироятии кӯдакон низ буд. Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон (солҳои 2003 – 2007), раиси Раёсати ҷумҳуриявии Ҷамъияти Ҳилоли Аҳмари Ҷумҳурии Тоҷикистон (солҳои 2006 – 2010), ноиб (солҳои 2010 - 2011) ва президенти Академияи илмҳои тиббии Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз соли 2011). == Фаъолияти илмӣ == Дар робита ба масъалаҳои гепатитҳои вирусӣ ва бемории домана дар кӯдакон пажӯҳишҳо анҷом додааст. Дар Институти тиббии педиатрии Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург) такмили ихтисос кардааст. Зиёда аз 120 таълифоти илмӣ дорад. Яке аз таҳиягарони «Барномаи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба пешгирӣ ва мубориза бо гепатити В» ва «Барномаи миллии мубориза бо бемориҳои тропикӣ (вараҷа) дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 1997—2005» мебошад. Узви Кумитаи иҷроияи Шӯрои ректорати Осиёи Марказӣ. == Ҷоизаҳо == * [[Ордени Дӯстии халқҳо]]; * [[Ордени «Шараф»]] дараҷаи I; * Аълочии тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон. == Осор == * Пропедевтика детских болезней. — Д., 1998; * Справочник семейного врача по детским инфекционным болезням. — Д., 2001; * Вирусный гепатит у детей (дастурамали методӣ). — Д., 2002; * Тифи шиками кӯдакон. — Д., 2003; * Маълумотнома оиди бемориҳои сироятии кӯдакон. — М., 2005. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * [[Энсиклопедияи мухтасари тиб|Энсиклопедияи Мухтасари Тиб]]. Ҷилди II. {{Д.}}: [[СИ ЭМТ]], 2011. — С. 475. — 512 с. — ISBN 978-99947-33-44-6 [[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ректорони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон]] c60ebnva68f3q0oqfzri8yvkuqlble5 1487293 1487292 2026-09-22T11:51:18Z VASHGIRD 8035 1487293 wikitext text/x-wiki {{Давлатмард |ном = Нусратулло Файзуллоев |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |вазифа = [[Вазорати тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоии аҳолии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] |парчам = Flag of Tajikistan.svg |аввалдавр = [[2003]] |охирдавр = [[2007]] |пешгузашта = [[Аламхон Аҳмадов]] |ҷонишин = [[Раънохон Абдураҳмонова]] |вазифа_2 = |аввалдавр_2 = |охирдавр_2 = |таърихи таваллуд = 25.08.1946 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Совет|ноҳияи Темурмалик}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |навъи фаъолият = [[педиатр]], [[табиб]], [[олим]], [[сиёсатмадор]] |таҳсилот = Омӯзишгоҳи тиббии шаҳри Кӯлоб (1965) <br> [[Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Сино]] (1971) |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои тиб}} (1993) |унвонҳои илмӣ = профессор (1994), узви вобастаи АИТ ҶТ (2010), академики Академияи байналмилалии мактабҳои олӣ (2002) |ҷоизаҳо = {{Ордени Дӯстии халқҳо}} {{Ордени Шараф|1}} }} '''Нусратулло Файзуллоев''' (зод. [[25 август]]и [[1946]], [[ноҳияи Совет]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — духтури педиатр, доктори илмҳои тиб (1993), профессор (1994), узви вобастаи [[Академияи илмҳои тиббии Тоҷикистон|Академияи илмҳои тиббии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (аз 2010), академики Академияи байналмилалии мактабҳои олӣ (аз 2002). Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2003—2007). == Зиндагинома == Соли 1965 Омӯзишгоҳи тиббии шаҳри Кӯлоб ва соли 1971 факултаи педиатрии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абӯалӣ ибни Синоро хатм кардааст. == Корнома == Ординатори клиникӣ (солҳои 1971—1972), аспирант (солҳои 1972—1975), ассистент (солҳои 1975—1990), дотсенти кафедраи бемориҳои сироятии кӯдаконаи Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон (солҳои 1990—1992), ходими калони илмии Институти тадқиқоти илмии педиатрӣ ва ҷарроҳии кӯдакони Вазорати тандурустии Федератсияи Россия (солҳои 1992—1993), декани факултаи педиатрӣ ва профессори кафедраи бемориҳои сироятии кӯдакон (солҳои 1993—1996), ноиби ректор оид ба корҳои таълим (солҳои 1996—2000) ва ректори Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон (солҳои 2000—2003); солҳои зиёд мудири кафедраи бемориҳои сироятии кӯдакон низ буд. Вазири тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон (солҳои 2003—2007), раиси Раёсати ҷумҳуриявии Ҷамъияти Ҳилоли Аҳмари Ҷумҳурии Тоҷикистон (солҳои 2006—2010), ноиб (солҳои 2010—2011) ва президенти Академияи илмҳои тиббии Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз соли 2011). == Фаъолияти илмӣ == Дар робита ба масъалаҳои гепатитҳои вирусӣ ва бемории домана дар кӯдакон пажӯҳишҳо анҷом додааст. Дар Институти тиббии педиатрии Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург) такмили ихтисос кардааст. Зиёда аз 120 таълифоти илмӣ дорад. Яке аз таҳиягарони «Барномаи миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба пешгирӣ ва мубориза бо гепатити В» ва «Барномаи миллии мубориза бо бемориҳои тропикӣ (вараҷа) дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барои солҳои 1997—2005» мебошад. Узви Кумитаи иҷроияи Шӯрои ректорати Осиёи Марказӣ. == Ҷоизаҳо == * [[Ордени Дӯстии халқҳо]]; * [[Ордени «Шараф»]] дараҷаи I; * Аълочии тандурустии Ҷумҳурии Тоҷикистон. == Осор == * Пропедевтика детских болезней. — Д., 1998; * Справочник семейного врача по детским инфекционным болезням. — Д., 2001; * Вирусный гепатит у детей (дастурамали методӣ). — Д., 2002; * Тифи шиками кӯдакон. — Д., 2003; * Маълумотнома оиди бемориҳои сироятии кӯдакон. — М., 2005. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * [[Энсиклопедияи мухтасари тиб|Энсиклопедияи Мухтасари Тиб]]. Ҷилди II. {{Д.}}: [[СИ ЭМТ]], 2011. — С. 475. — 512 с. — ISBN 978-99947-33-44-6 [[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ректорони Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон]] 39b6haakn4zgqfdm326nnrg92iie2xl Раънохон Абдураҳмонова 0 333805 1487294 2026-09-22T11:51:55Z VASHGIRD 8035 Тағйири масир ба [[Раъно Абдураҳмонова]] 1487294 wikitext text/x-wiki #равона [[Раъно Абдураҳмонова]] gsqzhyl1q5vlybs750mqrbrf7zwq9zv