Варшава

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tg">
  <siteinfo>
    <sitename>Википедиа</sitename>
    <dbname>tgwiki</dbname>
    <base>https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.22</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Вижа</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Баҳс</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Корбар</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Баҳси корбар</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википедиа</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Баҳси Википедиа</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Акс</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Баҳси акс</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">Медиавики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Баҳси медиавики</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Баҳси шаблон</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Роҳнамо</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Баҳси роҳнамо</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Баҳси гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Портал</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Баҳси портал</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Баҳси Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модул</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Баҳси Модул</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Варшава</title>
    <ns>0</ns>
    <id>2709</id>
    <revision>
      <id>1488425</id>
      <parentid>1352385</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T04:06:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1488425</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3581" sha1="ggdv6v4qayt97lv9kd4xdp9gkrxmn63" xml:space="preserve">{| border=1 align=right cellpadding=4 cellspacing=0 width=300 style=&quot;margin: 0 0 1em 1em; background: #f9f9f9; border: 1px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;&quot;
|+&lt;big&gt;&lt;big&gt;'''{{PAGENAME}}'''&lt;/big&gt;&lt;/big&gt;&lt;br /&gt;''Варшав''
|-
| style=&quot;background:#efefef;&quot; align=&quot;center&quot; colspan=2 |
{| border=&quot;0&quot; cellpadding=&quot;2&quot; cellspacing=&quot;0&quot;
|-
| align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot; | [[File:Coat of arms of Warsaw.svg|100px]]
| align=&quot;center&quot; width=&quot;140px&quot; | [[File:POL Warszawa map.svg|right|100px]]
|}
|-
| align=center colspan=2 | [[File:FB Warszawa panorama.jpg|250px]]
|}
'''Варшав''' — пойтахти [[Лаҳистон]] буда, яке аз шаҳрҳои бостонии [[Урупо]] ба ҳисоб меравад.

Шаҳр ҳамчун пойтахт соли [[1596]] бунёд гарид, пас аз сӯхтори қасри Вавелск подшоҳ [[Сигизмунд III]] қароргоҳи худро ба ҳаминҷо гузаронид, аммо ҳамчун шаҳр танҳо соли [[1791]] аз рӯи конститутсия унвон гирифт. Дар миёнрави шаҳр [[дарёи Висло]] мегузарад. Аҳолӣ: 1 744 351&lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://demografia.stat.gov.pl/bazademografia/Tables.aspx |title=Dane GUS za rok 2015 |accessdate=2016-08-17 |archivedate=2018-12-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181226014634/http://demografia.stat.gov.pl/bazademografia/ErrorH.aspx?aspxerrorpath=%2Fbazademografia%2FTables.aspx }}&lt;/ref&gt; (2015). Масоҳат: 517,24 км².

==Таърих==
==Ҷуғрофия==
==Аҳолӣ==
==Иқтисод==
==Нигористон==
&lt;gallery&gt;
File:Hdred Pałac na Wodzie.jpg
File:Stalin palace.JPG
File:Syrenka on the market.JPG
File:Kościół w Warszawie.JPG
&lt;/gallery&gt;
==Сарчашма==
* [http://www.e-warsaw.pl/russia/ Варшава. Всё в одном] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090218001109/http://e-warsaw.pl/russia/ |date=2009-02-18 }} — Официальный портал Правительства Варшавы
* [https://play.google.com/store/apps/details?id=by.msmobile.he Удобная Варшава] — мобильное  приложение-навигатор по Варшаве
* [http://www.warsawtour.pl/ Официальный туристический портал Варшавы]
* [https://web.archive.org/web/20140209082140/http://www.warszawa.ru/ Варшава.ру]
* [http://www.warszawa.su/ Варшава] — туристический путеводитель
* [http://www.warszawa.pl/ Warszawa.pl]{{ref-pl}}
* [http://the100.ru/world-citiz/page1092.html Старая и Новая Варшава] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20100823053543/http://the100.ru/world-citiz/page1092.html |date=2010-08-23 }} — История города Варшава
* [http://polsha.pl/info/warsawa_putevoditel/ Профессиональные фотографии Варшавы] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140112231210/http://polsha.pl/info/warsawa_putevoditel/ |date=2014-01-12 }}
* [http://testurist.ru/otdyih-v-varshave-i-hleb-i-zrelishha/ Отдых в Варшаве: и хлеб, и зрелища]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

{{commons|Warsaw}}
{{Пойтахтҳои Аврупо}}

[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Лаҳистон]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Варшава| ]]</text>
      <sha1>ggdv6v4qayt97lv9kd4xdp9gkrxmn63</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Давлати электронӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>18743</id>
    <revision>
      <id>1488435</id>
      <parentid>1482754</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:42:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1488435</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13109" sha1="jdhrja4bacuire8ffdmv07i1arzo6bz" xml:space="preserve">[[Акс:EGDI-levels by country 2020.svg|мини|380x380пкс|Сатҳи рушди давлати электронӣ аз рӯи кишварҳо дар соли 2020]]
'''Давлати электронӣ'''  ( {{Lang-en|Electronic government}} )ба истифодаи [[Фанноварии иттилоот|фанновариҳои иттилоотӣ]] барои татбиқи сиёсатҳои низоми идорӣ гуфта мешавад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://rc.majlis.ir/fa/report/show/1101157|title=مرکز پژوهشها - بررسی لایحه بودجه سال 1398 کل کشور 47. بخش دولت الکترونیک|website=rc.majlis.ir|accessdate=2026-01-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190116200900/http://rc.majlis.ir/fa/report/show/1101157|archivedate=2019-01-16}}&lt;/ref&gt; Барои татбиқи ин сиёсатҳо [[давлат]] аз [[Фанноварии иттилоот|фанновариҳои иттилоотӣ]] ҷиҳати ҷобаҷогузории [[иттилоот]] миёни [[мардум]], [[созмон]]ҳо, [[бозор]] ва дигар ниҳодҳои давлатӣ истифода мекунад. Давлати электронӣ метавонад аз ҷониби [[қонунгузорӣ]], [[Додгоҳ|судӣ]] ё [[Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатӣ|ҳокимияти иҷроия]] ба кор бурда шавад, то самаранокии дохилиро беҳтар намояд, хизматрасониҳои [[ҷамъият|ҷамъиятиро]] пешниҳод кунад ё равандҳои мардуммеҳвари давлатиро барои [[шаҳрвандӣ|шаҳрвандон]] фароҳам созад.

'''Давлати электронӣ''' ё давлати диҷитолӣ (рақамӣ), ба истифода давлат аз [[Фанноварии иттилоот|фанноварии иттилоотӣ]] барои ҷобаҷои [[иттилоот]] миёни [[мардум]], [[созмон]]ҳо, [[бозор]] ва аркони дигари [[давлат]] гуфта мешавад.

Давлати электронӣ ҳамчунин ҳамчун як соҳаи таҳқиқотӣ аз ҷониби пажӯҳишгарон ташаккул ёфтааст. Соҳаи омӯзиши давлати электронӣ дорои ду гурӯҳи назарияҳо — бумӣ ва воридотӣ — мебошад. Назарияҳои воридотӣ он назарияҳоянд, ки берун аз заминаи давлати электронӣ шакл гирифтаанд, монанди назарияи шабакаи акторҳо ва назарияи сохтабандӣ, ки барои соҳаҳои таҳқиқотие ғайр аз омӯзиши давлати электронӣ рушд дода шудаанд, вале аз ҷониби пажӯҳишгарон дар таҳқиқоти давлати электронӣ низ истифода мегарданд. Назарияҳои бумӣ назарияҳое мебошанд, ки дар дохили соҳаи давлати электронӣ ташаккул ёфта, ба дигар соҳаҳои таҳқиқотӣ густариш дода шудаанд, аз ҷумла назарияҳои шаффофият ва назарияҳои иттилоотисозӣ.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://rc.majlis.ir/fa/report/show/929689|title=مرکز پژوهشها - مبانی نظری توسعه فناوری اطلاعات و ارتباطات و کاربرد آن در برنامه پنج ساله ششم|website=rc.majlis.ir|accessdate=2026-01-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190116201032/http://rc.majlis.ir/fa/report/show/929689|archivedate=2019-01-16}}&lt;/ref&gt;

Давлати электронӣ мумкин аст таввасути [[Қонунгузорӣ|қувваи қонунгузорӣ]], қувваи қазоия (девони олӣ), қувваи маҷрия ба кор бурда шавад то баҳравари дохилиро беҳбуд бахшад, хадамоти умумиро ироаъ диҳад ё равандҳои давлатии мардумгароро барои мардум фароҳам кунад. Ҳамгом бо рушди [[илм]] яке аз аъҷоз башари ҳам по бо илми женетик ва нанотекноложӣ фанноварӣ иттилооти аст, ки тағйири қабул тавҷеҳи дар ҷомеъа ба вуҷуд оварда аст дар ин мақола саъй шуда аст то яке аз мафоҳим муҳим, яъне давлати электрониро ба шумо муарифи кунем. Давлати электронӣ ҳатман шумо дар ҷойҳои мухталиф бо ин иборат бархурд доштаед ва ё дар бораи он чизҳое шунидаед, мафҳуми давлати электронӣ чунон густарда аст, ки ниёз ба чанд маҷлад барои баҳс дар бораи он дорад ҳол он ки мо саъй кардаем дар ин мақола ба таври мухтасар дар бораи он суҳбат кунем. Таърифи давлати электронӣ бо таваҷҷуҳ ба мақола фанновари иттилооти ва лузуми густариши он дар ҷомеаъ, кишварҳои мухталифи ҷаҳон бар онанд то бо пиёдасозии сохторҳои электронӣ гоме дар ҷиҳати [[ҷомеаъ|ҷомеаъи]] электронӣ бардоранд. Таърифи мутафовите ба ҷиҳати пуёӣ фанноварии иттилоот ва иртибот аз давлати электронӣ ироаъ мешавад ҳар як ба ҷанбаҳо баъд хосе аз мафҳуми давлати электронӣ мепардозанд, ки ҳамин амр монеъ аз таърифи воҳид, ки дар баргирандаи тамоми аъбадт он бошад мешавад. Бо ин ҳол дар ин ҷо мо теъдоди аз таърифиро барои шумо ироъа додаем:

Дар дастари будани [[давлат]] барои шаҳрвандон дар 24 соат ва ҳафт рузи ҳафта ҷиҳати ироаи хадамоти иртиботи тамоми ниҳодҳои давлатӣ бо [[мардум]] аз тариқи бистарҳои муносиби мухобироти ва интернет истфиода аз фанноварии рақамӣ - диҷитолӣ дар ниҳодҳои диҷитолӣ истифода аз фанновари диҷитолӣ дар ҷиҳати коҳиши ҳазинаи хадамоти давлатӣ дар воқеъ тамоми таъриф боло дорои ҳадафи яксоне доранд, аммо нуктаи муҳим он аст, ки давлати электронӣ на танҳо бо коҳиши мушкилот бюрократик, роҳу русуми ҷадид дар арсаи иртибот байни [[давлат]] ва шаҳрвандон дар ҷиҳати рафъ эҳтиёҷоти онҳо аст ба ҳамин ҷиҳат давлати электронӣ роҳу русуми ҷадид барои идораи ҳукумат аст ва барои ҳамгом шудан бо ҷомеаъи ҷаҳонӣ ҳеч гурези аз он нест.

== Таърифҳо ==

* Бархе давлати электрониро ҳаммаънои [[тиҷорати электронӣ]] дар як кишвар мешуморанд, ки дар он аз як зерсохтори воҳид истифода мешавад.
* Давлати электронӣ бозсозмондиҳии хизматрасониҳои шаҳрвандӣ бо ёрии [[Фанноварии иттилоот|фанновариҳои иттилоотӣ]] мебошад.
* Давлати электронӣ ба маънои истифодаи фанновариҳои иттилоотӣ ва иртиботӣ ҷиҳати баланд бардоштани самаранокӣ, таъсирбахшӣ ва шаффофияти табодули иттилоот ва ҳамкориҳо миёни давлатҳо ва дар дохили давлат аст.
* Давлати электронӣ як шакли тиҷорати электронӣ мебошад, ки аз ҷониби [[бахши давлатӣ]] истифода мегардад ва ба хизматрасонӣ ва табодули иттилоот дар шакли дохилисозмонӣ ё берунсозмонӣ ишора мекунад.
== Ҳадафҳо ва бартариҳо ==
# Коҳиши расмиёти душвору замонгир
# Пешниҳоди хидматрасониҳои электронӣ
# [[Огоҳонӣ|Огоҳонии]] электронӣ
# Таъмини қаноатмандии шаҳрвандон
# Афзоиши нуфузи миллӣ
# Баланд бардоштани самаранокӣ
# Тавсеаи иштироки мардум
# Шаффофияти корҳо ва коҳиши [[ришвахорӣ]]
# Тасмимгири зуд бар асоси иттилоот
# Таъсири мусбати муҳити зист
# Корофаринӣ

== Хизматрасониҳои давлати электронӣ ==
# Пардохт
# Хидматрасониҳои яккаратаи давлатӣ
# Хидматрасониҳои машваратӣ аз фосила
# Хидматрасониҳои даллолӣ
# Варақаҳои электронӣ
# Пурсиши афкор
# Корёбӣ
# Пешниҳоди додаҳои оморӣ
# Хидматрасониҳои бозор
# Хидматрасониҳои полиси электронӣ
# Хидматрасониҳои сиёсагузории электронӣ
# Овоздиҳӣ
# Хидматрасониҳои сабтиноми электронӣ

'''Моделҳои татбиқи электронӣ'''

'''Модели Созмони Милали Муттаҳид'''
:Пешниҳоди панҷ марҳила барои татбиқи давлати электронӣ:
* Пайдоиш ва зуҳур
* Баландбарорӣ ё рушд
* Таъомул
* Муомила (транзаксия)
* Якпорчагӣ ё ҳамгироӣ

'''Модели Gartner'''
:Пешниҳоди чор марҳила барои татбиқи давлати электронӣ:
* Зуҳур
* Таъомул
* Муомила (транзаксия)
* Табдил

== Давлати 2.0 ==
'''Давлат 2.0''' ё '''Gov 2.0''' ба сиёсати давлат ишора мекунад, ки ҳадафи он истифодаи фанновариҳои муштарак ва абзорҳои интерактивии интернетӣ барои эҷоди як платформаи ҳисоббарории кушодаасос мебошад, ки дар он давлат, шаҳрвандон ва ширкатҳои навовар метавонанд шаффофият ва самаранокиро беҳтар намоянд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.heac.gov.om/heac_en/index.asp|title=Wayback Machine|website=www.heac.gov.om|accessdate=2026-01-14|archivedate=2007-06-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070617025925/http://www.heac.gov.om/heac_en/index.asp}}&lt;/ref&gt;  

Ба таври сода, Gov 2.0 дар бораи «дар ихтиёри шаҳрвандон қарор додани давлат» аст. Gov 2.0 принсипҳои интерактивии Веб 2.0-ро бо давлати электронӣ муттаҳид мекунад ва иштироки шаҳрвандонро тавассути истифодаи низомҳои амалиётии кушодаасос, ки имкони рушди барномаҳои навоварона, вебсайтҳо ва виҷетҳоро фароҳам меоранд, афзоиш медиҳад. Нақши давлат фароҳам овардани додаҳои боз, хидматрасониҳои веб ва низомҳои амалиётӣ ҳамчун зерсохтор мебошад.

{{хурд}}

== Ҷусторҳои вобаста ==
*[[Омодагии электронӣ]]
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Адабиёт ==
* [http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA_%D8%A7%D9%84%DA%A9%D8%AA%D8%B1%D9%88%D9%86%DB%8C%DA%A9 Давлати электронӣ аз Википедиаи Форсӣ]{{Authority control
| suppress = P434
}}


[[Гурӯҳ:Давлати электронӣ]]
[[Гурӯҳ:Сиёсат ва фанноварӣ]]
[[Гурӯҳ:Ҳукумат]]
[[Гурӯҳ:Фанноварӣ дар ҷомеа]]</text>
      <sha1>jdhrja4bacuire8ffdmv07i1arzo6bz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Корбар:Lindenskov</title>
    <ns>2</ns>
    <id>22682</id>
    <revision>
      <id>1488409</id>
      <parentid>1488297</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T17:24:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lindenskov</username>
        <id>9181</id>
      </contributor>
      <minor />
      <origin>1488409</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="160" sha1="82zt3kpivzsk0bckqr7vc0eyowotls2" xml:space="preserve">== Сахифаи ==
* [[Парвизҷон Умарбаев]]

[[en:User:Lindenskov]]
[[ru:Участник:Lindenskov]]
[[uk:Користувач:Lindenskov]]</text>
      <sha1>82zt3kpivzsk0bckqr7vc0eyowotls2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Фурудгоҳи Сарагоса</title>
    <ns>0</ns>
    <id>23793</id>
    <revision>
      <id>1488412</id>
      <parentid>1364187</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T21:26:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Lojwe</username>
        <id>33736</id>
      </contributor>
      <origin>1488412</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2839" sha1="85wrmqcwwkve6s5wpva796y9oj8trk7" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном         =Фурудгоҳи сорогусо
| номи маҳаллӣ  =Aeropuerto de Zaragoza 
| номи маҳаллӣ-1 = 
| номи маҳаллӣ-2 = 
| акс  = Zaragoza Airport, Spain.jpg
| акс-арз  =  
| унвон  =
| акс2 =Zaragoza Airport from the air.jpg 
| акс2-арз =  
| унвон2     =
| IATA         =ZAZ 
| ICAO         =LEZG 
| FAA          = 
| TC           = 
| LID          = 
| GPS          = 
| WMO          =

| навъ        =ҳамагона (умумӣ) 
| молик-муроқиб   =Aeropuertos Españoles y Navegación Aérea 
| молик        = 
| гардонанда     = 
| шаҳр  =[[сорогусо]]
| муқеъият    =[[Испониё]]
| марказ          =
| ҷузъ        = &lt;!-- фурудгоҳ низомӣ --&gt;
| бакор рафта дар         = 
| фармондеҳ/мудир    = 
| сокин    = 
| metric-elev  =بله
| аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси фут  =863
| аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси метр  =263
| Мухтасот  ={{coord|41|39|58|N|01|02|30|W|region:ES_type:airport|display=inline,title}}
| вебгоҳ      =[http://www.aena-aeropuertos.es/zaragoza/en aena-aeropuertos.es]
| metric-rwy   =балӣ
| R1-шумора    =12R/30L
| R1-тул-фут  =12200
| R1-тул-метр =3718
| R1-сатҳ   = [[бутун]]
| H1-шумора    =
| H1-тул-фут =
| H1-тул-метр  =
| H1-сатҳ  = 
| тавзеҳ-Сол    =
| тавзеҳ1-титр=
| тавзеҳ1-Иттилоот   = 
| понавис    =
}}

'''Фурудгоҳи сорогусо''' ({{lang-en|Aeropuerto de Zaragoza}}) (маҳаллӣ: Aeropuerto de Zaragoza) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ)  бо [[Коди ИОТО]]и ZAZ аст, ки як [[Бонд фурудгоҳ|бонди фуруди]] [[бутун]] дорад, ва тӯли бонди он 3718 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри [[сорогусо]] кишвари [[Испониё]] қарор дорад, ва дар баландии 263 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.

==Ҷусторҳои вобаста==
*[[Коди ИОТО]]
*[[Коди ИКАО]]
*[[Феҳристи фурудгоҳҳои Испониё]]

==Манобеъ==
&lt;references/&gt;
{{Reflist}}
* [http://worldaerodata.com World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120525203926/http://worldaerodata.com/ |date=2012-05-25 }} {{ref-en}}
* [http://www.airport-data.com Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013] {{ref-en}}

{{Фурудгоҳҳои Испониё}}
{{Фурудгоҳ-нопурра}}

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎]]</text>
      <sha1>85wrmqcwwkve6s5wpva796y9oj8trk7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488420</id>
      <parentid>1488412</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T03:21:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1488420</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2839" sha1="6py2rntasx56l19iwevib1u0ktauoas" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном         =Фурудгоҳи сорогусо
| номи маҳаллӣ  =Aeropuerto de Zaragoza 
| номи маҳаллӣ-1 = 
| номи маҳаллӣ-2 = 
| акс  = Zaragoza Airport, Spain.jpg
| акс-арз  =  
| унвон  =
| акс2 =Zaragoza Airport from the air.jpg 
| акс2-арз =  
| унвон2     =
| IATA         =ZAZ 
| ICAO         =LEZG 
| FAA          = 
| TC           = 
| LID          = 
| GPS          = 
| WMO          =

| навъ        =ҳамагона (умумӣ) 
| молик-муроқиб   =Aeropuertos Españoles y Navegación Aérea 
| молик        = 
| гардонанда     = 
| шаҳр  =[[сорогусо]]
| муқеъият    =[[Испониё]]
| марказ          =
| ҷузъ        = &lt;!-- фурудгоҳ низомӣ --&gt;
| бакор рафта дар         = 
| фармондеҳ/мудир    = 
| сокин    = 
| metric-elev  =بله
| аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси фут  =863
| аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси метр  =263
| Мухтасот  ={{coord|41|39|58|N|01|02|30|W|region:ES_type:airport|display=inline,title}}
| вебгоҳ      =[http://www.aena-aeropuertos.es/zaragoza/en aena-aeropuertos.es]
| metric-rwy   =балӣ
| R1-шумора    =12R/30L
| R1-тул-фут  =12200
| R1-тул-метр =3718
| R1-сатҳ   = [[бутун]]
| H1-шумора    =
| H1-тул-фут =
| H1-тул-метр  =
| H1-сатҳ  = 
| тавзеҳ-Сол    =
| тавзеҳ1-титр=
| тавзеҳ1-Иттилоот   = 
| понавис    =
}}

'''Фурудгоҳи Сарагоса''' ({{lang-en|Aeropuerto de Zaragoza}}) (маҳаллӣ: Aeropuerto de Zaragoza) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ)  бо [[Коди ИОТО]]и ZAZ аст, ки як [[Бонд фурудгоҳ|бонди фуруди]] [[бутун]] дорад, ва тӯли бонди он 3718 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри [[сорогусо]] кишвари [[Испониё]] қарор дорад, ва дар баландии 263 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.

==Ҷусторҳои вобаста==
*[[Коди ИОТО]]
*[[Коди ИКАО]]
*[[Феҳристи фурудгоҳҳои Испониё]]

==Манобеъ==
&lt;references/&gt;
{{Reflist}}
* [http://worldaerodata.com World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120525203926/http://worldaerodata.com/ |date=2012-05-25 }} {{ref-en}}
* [http://www.airport-data.com Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013] {{ref-en}}

{{Фурудгоҳҳои Испониё}}
{{Фурудгоҳ-нопурра}}

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎]]</text>
      <sha1>6py2rntasx56l19iwevib1u0ktauoas</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488421</id>
      <parentid>1488420</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T03:22:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>VASHGIRD moved page [[Фурудгоҳи сорогусо]] to [[Фурудгоҳи Сарагоса]]</comment>
      <origin>1488420</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2839" sha1="6py2rntasx56l19iwevib1u0ktauoas" xml:space="preserve">{{Infobox airport
| ном         =Фурудгоҳи сорогусо
| номи маҳаллӣ  =Aeropuerto de Zaragoza 
| номи маҳаллӣ-1 = 
| номи маҳаллӣ-2 = 
| акс  = Zaragoza Airport, Spain.jpg
| акс-арз  =  
| унвон  =
| акс2 =Zaragoza Airport from the air.jpg 
| акс2-арз =  
| унвон2     =
| IATA         =ZAZ 
| ICAO         =LEZG 
| FAA          = 
| TC           = 
| LID          = 
| GPS          = 
| WMO          =

| навъ        =ҳамагона (умумӣ) 
| молик-муроқиб   =Aeropuertos Españoles y Navegación Aérea 
| молик        = 
| гардонанда     = 
| шаҳр  =[[сорогусо]]
| муқеъият    =[[Испониё]]
| марказ          =
| ҷузъ        = &lt;!-- фурудгоҳ низомӣ --&gt;
| бакор рафта дар         = 
| фармондеҳ/мудир    = 
| сокин    = 
| metric-elev  =بله
| аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси фут  =863
| аз иртифоъи сатҳи дарё бар асоси метр  =263
| Мухтасот  ={{coord|41|39|58|N|01|02|30|W|region:ES_type:airport|display=inline,title}}
| вебгоҳ      =[http://www.aena-aeropuertos.es/zaragoza/en aena-aeropuertos.es]
| metric-rwy   =балӣ
| R1-шумора    =12R/30L
| R1-тул-фут  =12200
| R1-тул-метр =3718
| R1-сатҳ   = [[бутун]]
| H1-шумора    =
| H1-тул-фут =
| H1-тул-метр  =
| H1-сатҳ  = 
| тавзеҳ-Сол    =
| тавзеҳ1-титр=
| тавзеҳ1-Иттилоот   = 
| понавис    =
}}

'''Фурудгоҳи Сарагоса''' ({{lang-en|Aeropuerto de Zaragoza}}) (маҳаллӣ: Aeropuerto de Zaragoza) — фурудгоҳи ҳамагона (умумӣ)  бо [[Коди ИОТО]]и ZAZ аст, ки як [[Бонд фурудгоҳ|бонди фуруди]] [[бутун]] дорад, ва тӯли бонди он 3718 метр аст. Ин фурудгоҳ дар шаҳри [[сорогусо]] кишвари [[Испониё]] қарор дорад, ва дар баландии 263 метр аз сатҳи баҳр воқеъ шудааст.

==Ҷусторҳои вобаста==
*[[Коди ИОТО]]
*[[Коди ИКАО]]
*[[Феҳристи фурудгоҳҳои Испониё]]

==Манобеъ==
&lt;references/&gt;
{{Reflist}}
* [http://worldaerodata.com World Aeronautical Database. Retrieved 29 July 2013] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120525203926/http://worldaerodata.com/ |date=2012-05-25 }} {{ref-en}}
* [http://www.airport-data.com Airport and Aircraft information. Retrieved 29 July 2013] {{ref-en}}

{{Фурудгоҳҳои Испониё}}
{{Фурудгоҳ-нопурра}}

[[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳо аз рӯи алифбо‎]]</text>
      <sha1>6py2rntasx56l19iwevib1u0ktauoas</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш</title>
    <ns>0</ns>
    <id>63304</id>
    <revision>
      <id>1488453</id>
      <parentid>1419789</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T10:34:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1488453</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8638" sha1="06vk19vngpmh60ennususuezgq6touk" xml:space="preserve">{{Ҷаъбаи пажӯҳишгоҳ
 |ном               = Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш
 |ихтисора          = ИТБМ ба номи А. Дониш
 |рамз              =
 |тасвир            =
 |имзо              = 
 |аслӣ              = 
 |номбайнал         = 
 |номи пешина       = 
 |таъсис            = 1951
 |директор          = [[Убайдулло Насрулло Каримзода]] 
 |шумораи кормандон = 67
 |аспирантура       = 27
 |макон             = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}, [[Душанбе]]
 |нишонӣ            = 734025, ш. [[Душанбе]],хиёбони Рудакӣ 33&lt;br&gt;(+992 37) 221-37-42 
 |сайт              = [institute-history.tj]
 |Commons           = 
}}

'''Институт и таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш''' — муассисаи таҳқиқоти илмии  [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]], ки ҳамоҳангсозии таҳқиқоти бунёдии таърих, таърихнигорӣ, маъхазшиносӣ, бостоншиносӣ, мардумшиносӣ, сиккашиносӣ, таърихи санъат ва илмро ба зимма дорад. 

== Таърих ==
16 апрели 1951 дар заминаи Институт  и таърих, забон ва адабиёти филиали тоҷикистонии АИ ИҶШС таъсис ёфтааст. Институт  соли 1960 ба шарафи Аҳмади Дониш номгузорӣ шуд. Солҳои нахустин Институт  се сектор (бахш) дошт: таърихи ҷомеаи шӯравӣ; бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ. Дар ин давра масъалаҳои таърихи халқи тоҷик дар доираи секторҳои таърихи ҷомеаи шӯравӣ ва бостоншиносӣ таҳқиқ мешуданд. Баъдан сохтори Институт  такмил ёфта, дар ҳайати он секторҳои нав ташкил шуданд: таърихи санъат (1957); таърихи асрҳои миёна (1958), таърихи илм ва техника (1980). Ҳоло дар сохтори Институт  6 шуъба амал мекунад: таърихи қадим, асрҳои миёна ва нав; таърихи навтарин; бостоншиносӣ; мардумшиносӣ; таърихи илму техника; таърихи фарҳанг ва ҳунар. Дар назди Институт  китобхонаи илмии ёдгории А. А. Семёнов (1959), Осорхонаи мардумшиносӣ (1981), Ин-ти фаронсавии таҳқиқоти Осиёи Марказӣ (IFEAC, аз соли 2002), [[Осорхонаи миллии бостонии Тоҷикистон|Осорхонаи миллии бостоншиносии Тоҷикистон]] (1996) ва пойгоҳҳои бостоншиносии Қубодиён, Тегузак, Панҷакенту Саразм фаъолият доранд. Соли 2003 аз ҷониби Бойгонии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон фонди шахсии А. А. Семёнов ва М. С. Андреев низ ба Институт  интиқол дода шуданд. Институт  дар 7 мавзӯи бунёдӣ: қонуниятҳои умумӣ ва хосси раванди инкишофи таърихи халқи тоҷик (давраи қадим, асрҳои миёна, давраи наву навтарин); омӯзиши ёдгориҳои бостоншиносии Тоҷикистон; этнографияи тоҷикон ва халқҳои дигари Тоҷикистон; таърихи илм ва техникаи Тоҷикистон (аз қадим то имрӯз); таърихи фарҳанг ва ҳунари халқи тоҷик, маҷмӯаи ёдгориҳои таърихӣ ва фарҳангии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳқиқот анҷом медиҳад. Институт  солҳои соҳибистиқлолии Тоҷикистон барои муаррифии таърих ва фарҳанги халқи тоҷик дар хориҷи кишвар намоишгоҳҳо баргузор кард: Экспо–2000 (Ҳанновер), Роҳи бузурги абрешим ва мероси он (Ҷопон), Экспо–2005 (Олмон), Гулҳои дурахшони матоъ ва сафоли Осиёи Марказӣ (Австралия), Искандари Мақдунӣ ва таҳаввулоти фарҳангии Осиё (Олмон, Австрия, Испания, 2010–11), Тамаддуни Бохтар (2011, Ҷопон).

Дар даҳсолаи охир Институт  бо ҳамкории Институт  и шарқшиносии АИ Руссия, Эрмитажи давлатии Санкт-Петербург ва Ин-ти таърихи фарҳанги моддии АИ Руссия, бостоншиносони Олмон, Фаронса, Италия, Ҷопон ва Хитой таҳқиқоти бостоншиносӣ анҷом медиҳад. Ҳоло дар фондҳои шуъбаи мардумшиносӣ зиёда аз 6000 шайъи фарҳанги моддии тоҷикон мавҷуд аст.

Дастоварди бузурги илмии Институт  дар сол­ҳои истиқлоли Ҷумҳурии Тоҷи­кистон таълифи зиёда аз 70 асари илмӣ ва чопи монографияи бунёдии шаш­ҷил­дии «Таърихи халқи тоҷик» (1998–2013) аст. Дар Институт  маҷаллаҳои «Мероси ниёгон» (1991) ва «Муаррих» (2015) нашр мешаванд. Дар Институт   2 академик, 2 узви вобас­таи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон, 20 д. и., 23 н. и. фаъолият ва 27 аспирант, 19 магистр (2017) таҳсил мекунанд.

== Роҳбарони институт ==
Аз оғози фаъолияти Институт роҳбарии онро  академик  

* [[Александр Семёнов]] (1951-1958),

* [[Зариф Раҷабов]] (1959-1962), 
* [[Баҳодур Искандаров]] (1962-1988) 
* [[Раҳим Масов]] (1988-2015)
* [[Зикриё Акрамӣ]] (2015-2019) 
* [[Насрулло Убайдулло|Насрулло Каримзода]] (2019-2024).
* [[Аҳмадхон Муродзода]] (аз 7 январи 2025&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.president.tj/event/documents/resolutions/49373|title=Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи директори Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А.Дониши Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон таъин намудани Муродзода А.А.|author=|website=|date=2025-01-07|publisher=www.president.tj|lang=tg|accessdate=2025-01-11}}&lt;/ref&gt;).

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ|8|муаллиф=Ҳ. Пирумшоев}}
* Наврузов Г. ''Формирование научного центра в Таджикистане (1924–1950 гг.).'' Д., 1992;
* Масов Р. М. ''История исторической науки и историография социалистического строительства в Таджикис­тане.'' Д., 1988;
* ''Институт и таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониши Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон – 60 сол (1951–2011).'' Д., 2014. 

== Пайвандҳо ==
* {{сайти расмӣ|http://institute-history.tj ИНСТИТУТИ ТАЪРИХ, БОСТОНШИНОСӢ ВА МАРДУМШИНОСИИ БА НОМИ А. ДОНИШ}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Академияи илмҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Муассисаҳои илмии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Илми таърих дар Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>06vk19vngpmh60ennususuezgq6touk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488454</id>
      <parentid>1488453</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T10:35:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1488454</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8658" sha1="4f95b7j2wu6fczrmgx6mxf08trezrrd" xml:space="preserve">{{Ҷаъбаи пажӯҳишгоҳ
 |ном               = Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш
 |ихтисора          = ИТБМ ба номи А. Дониш
 |рамз              =
 |тасвир            =
 |имзо              = 
 |аслӣ              = 
 |номбайнал         = 
 |номи пешина       = 
 |таъсис            = 1951
 |директор          = [[Убайдулло Насрулло Каримзода]] 
 |шумораи кормандон = 67
 |аспирантура       = 27
 |макон             = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}, [[Душанбе]]
 |нишонӣ            = 734025, ш. [[Душанбе]],хиёбони Рудакӣ 33&lt;br&gt;(+992 37) 221-37-42 
 |сайт              = [institute-history.tj]
 |Commons           = 
}}

'''Институт и таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш''' — муассисаи таҳқиқоти илмии [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]], ки ҳамоҳангсозии таҳқиқоти бунёдии таърих, таърихнигорӣ, маъхазшиносӣ, бостоншиносӣ, мардумшиносӣ, сиккашиносӣ, таърихи санъат ва илмро ба зимма дорад.

== Таърих ==
16 апрели 1951 дар заминаи Институт и таърих, забон ва адабиёти филиали тоҷикистонии АИ ИҶШС таъсис ёфтааст. Институт соли 1960 ба шарафи Аҳмади Дониш номгузорӣ шуд. Солҳои нахустин Институт се сектор (бахш) дошт: таърихи ҷомеаи шӯравӣ; бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ. Дар ин давра масъалаҳои таърихи халқи тоҷик дар доираи секторҳои таърихи ҷомеаи шӯравӣ ва бостоншиносӣ таҳқиқ мешуданд. Баъдан сохтори Институт такмил ёфта, дар ҳайати он секторҳои нав ташкил шуданд: таърихи санъат (1957); таърихи асрҳои миёна (1958), таърихи илм ва техника (1980). Ҳоло дар сохтори Институт 6 шуъба амал мекунад: таърихи қадим, асрҳои миёна ва нав; таърихи навтарин; бостоншиносӣ; мардумшиносӣ; таърихи илму техника; таърихи фарҳанг ва ҳунар. Дар назди Институт китобхонаи илмии ёдгории А. А. Семёнов (1959), Осорхонаи мардумшиносӣ (1981), Ин-ти фаронсавии таҳқиқоти Осиёи Марказӣ (IFEAC, аз соли 2002), [[Осорхонаи миллии бостонии Тоҷикистон|Осорхонаи миллии бостоншиносии Тоҷикистон]] (1996) ва пойгоҳҳои бостоншиносии Қубодиён, Тегузак, Панҷакенту Саразм фаъолият доранд. Соли 2003 аз ҷониби Бойгонии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон фонди шахсии А. А. Семёнов ва М. С. Андреев низ ба Институт интиқол дода шуданд. Институт дар 7 мавзӯи бунёдӣ: қонуниятҳои умумӣ ва хосси раванди инкишофи таърихи халқи тоҷик (давраи қадим, асрҳои миёна, давраи наву навтарин); омӯзиши ёдгориҳои бостоншиносии Тоҷикистон; этнографияи тоҷикон ва халқҳои дигари Тоҷикистон; таърихи илм ва техникаи Тоҷикистон (аз қадим то имрӯз); таърихи фарҳанг ва ҳунари халқи тоҷик, маҷмӯаи ёдгориҳои таърихӣ ва фарҳангии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳқиқот анҷом медиҳад. Институт солҳои соҳибистиқлолии Тоҷикистон барои муаррифии таърих ва фарҳанги халқи тоҷик дар хориҷи кишвар намоишгоҳҳо баргузор кард: Экспо-2000 (Ҳанновер), Роҳи бузурги абрешим ва мероси он (Ҷопон), Экспо-2005 (Олмон), Гулҳои дурахшони матоъ ва сафоли Осиёи Марказӣ (Австралия), Искандари Мақдунӣ ва таҳаввулоти фарҳангии Осиё (Олмон, Австрия, Испания, 2010-11), Тамаддуни Бохтар (2011, Ҷопон).

Дар даҳсолаи охир Институт бо ҳамкории Институт и шарқшиносии АИ Руссия, Эрмитажи давлатии Санкт-Петербург ва Ин-ти таърихи фарҳанги моддии АИ Руссия, бостоншиносони Олмон, Фаронса, Италия, Ҷопон ва Хитой таҳқиқоти бостоншиносӣ анҷом медиҳад. Ҳоло дар фондҳои шуъбаи мардумшиносӣ зиёда аз 6000 шайъи фарҳанги моддии тоҷикон мавҷуд аст.

Дастоварди бузурги илмии Институт дар сол­ҳои истиқлоли Ҷумҳурии Тоҷи­кистон таълифи зиёда аз 70 асари илмӣ ва чопи монографияи бунёдии шаш­ҷил­дии «Таърихи халқи тоҷик» (1998—2013) аст. Дар Институт маҷаллаҳои «Мероси ниёгон» (1991) ва «Муаррих» (2015) нашр мешаванд. Дар Институт 2 академик, 2 узви вобас­таи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон, 20 д. и., 23 н. и. фаъолият ва 27 аспирант, 19 магистр (2017) таҳсил мекунанд.

== Роҳбарони институт ==
Аз оғози фаъолияти Институт роҳбарии онро академик

* [[Александр Семёнов]] (1951—1958),

* [[Зариф Раҷабов]] (1959—1962),
* [[Баҳодур Искандаров]] (1962—1988)
* [[Раҳим Масов]] (1988—2015)
* [[Зикриё Акрамӣ]] (2015—2019)
* [[Насрулло Убайдулло|Насрулло Каримзода]] (2019—2024).
* [[Аҳмадхон Муродзода]] (аз 7 январи 2025&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.president.tj/event/documents/resolutions/49373|title=Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи директори Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А.Дониши Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон таъин намудани Муродзода А.А.|author=|website=|date=2025-01-07|publisher=www.president.tj|lang=tg|accessdate=2025-01-11}}&lt;/ref&gt;).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ|8|муаллиф=Ҳ. Пирумшоев}}
* Наврузов Г. ''Формирование научного центра в Таджикистане (1924—1950 гг.).'' Д., 1992;
* Масов Р. М. ''История исторической науки и историография социалистического строительства в Таджикис­тане.'' Д., 1988;
* ''Институт и таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониши Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон — 60 сол (1951—2011).'' Д., 2014.

== Пайвандҳо ==
* {{сайти расмӣ|http://institute-history.tj ИНСТИТУТИ ТАЪРИХ, БОСТОНШИНОСӢ ВА МАРДУМШИНОСИИ БА НОМИ А. ДОНИШ}}
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Академияи илмҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Муассисаҳои илмии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Илми таърих дар Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>4f95b7j2wu6fczrmgx6mxf08trezrrd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488455</id>
      <parentid>1488454</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T10:36:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>VASHGIRD moved page [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш]] to [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш]]</comment>
      <origin>1488454</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8658" sha1="4f95b7j2wu6fczrmgx6mxf08trezrrd" xml:space="preserve">{{Ҷаъбаи пажӯҳишгоҳ
 |ном               = Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш
 |ихтисора          = ИТБМ ба номи А. Дониш
 |рамз              =
 |тасвир            =
 |имзо              = 
 |аслӣ              = 
 |номбайнал         = 
 |номи пешина       = 
 |таъсис            = 1951
 |директор          = [[Убайдулло Насрулло Каримзода]] 
 |шумораи кормандон = 67
 |аспирантура       = 27
 |макон             = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}, [[Душанбе]]
 |нишонӣ            = 734025, ш. [[Душанбе]],хиёбони Рудакӣ 33&lt;br&gt;(+992 37) 221-37-42 
 |сайт              = [institute-history.tj]
 |Commons           = 
}}

'''Институт и таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш''' — муассисаи таҳқиқоти илмии [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]], ки ҳамоҳангсозии таҳқиқоти бунёдии таърих, таърихнигорӣ, маъхазшиносӣ, бостоншиносӣ, мардумшиносӣ, сиккашиносӣ, таърихи санъат ва илмро ба зимма дорад.

== Таърих ==
16 апрели 1951 дар заминаи Институт и таърих, забон ва адабиёти филиали тоҷикистонии АИ ИҶШС таъсис ёфтааст. Институт соли 1960 ба шарафи Аҳмади Дониш номгузорӣ шуд. Солҳои нахустин Институт се сектор (бахш) дошт: таърихи ҷомеаи шӯравӣ; бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ. Дар ин давра масъалаҳои таърихи халқи тоҷик дар доираи секторҳои таърихи ҷомеаи шӯравӣ ва бостоншиносӣ таҳқиқ мешуданд. Баъдан сохтори Институт такмил ёфта, дар ҳайати он секторҳои нав ташкил шуданд: таърихи санъат (1957); таърихи асрҳои миёна (1958), таърихи илм ва техника (1980). Ҳоло дар сохтори Институт 6 шуъба амал мекунад: таърихи қадим, асрҳои миёна ва нав; таърихи навтарин; бостоншиносӣ; мардумшиносӣ; таърихи илму техника; таърихи фарҳанг ва ҳунар. Дар назди Институт китобхонаи илмии ёдгории А. А. Семёнов (1959), Осорхонаи мардумшиносӣ (1981), Ин-ти фаронсавии таҳқиқоти Осиёи Марказӣ (IFEAC, аз соли 2002), [[Осорхонаи миллии бостонии Тоҷикистон|Осорхонаи миллии бостоншиносии Тоҷикистон]] (1996) ва пойгоҳҳои бостоншиносии Қубодиён, Тегузак, Панҷакенту Саразм фаъолият доранд. Соли 2003 аз ҷониби Бойгонии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон фонди шахсии А. А. Семёнов ва М. С. Андреев низ ба Институт интиқол дода шуданд. Институт дар 7 мавзӯи бунёдӣ: қонуниятҳои умумӣ ва хосси раванди инкишофи таърихи халқи тоҷик (давраи қадим, асрҳои миёна, давраи наву навтарин); омӯзиши ёдгориҳои бостоншиносии Тоҷикистон; этнографияи тоҷикон ва халқҳои дигари Тоҷикистон; таърихи илм ва техникаи Тоҷикистон (аз қадим то имрӯз); таърихи фарҳанг ва ҳунари халқи тоҷик, маҷмӯаи ёдгориҳои таърихӣ ва фарҳангии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳқиқот анҷом медиҳад. Институт солҳои соҳибистиқлолии Тоҷикистон барои муаррифии таърих ва фарҳанги халқи тоҷик дар хориҷи кишвар намоишгоҳҳо баргузор кард: Экспо-2000 (Ҳанновер), Роҳи бузурги абрешим ва мероси он (Ҷопон), Экспо-2005 (Олмон), Гулҳои дурахшони матоъ ва сафоли Осиёи Марказӣ (Австралия), Искандари Мақдунӣ ва таҳаввулоти фарҳангии Осиё (Олмон, Австрия, Испания, 2010-11), Тамаддуни Бохтар (2011, Ҷопон).

Дар даҳсолаи охир Институт бо ҳамкории Институт и шарқшиносии АИ Руссия, Эрмитажи давлатии Санкт-Петербург ва Ин-ти таърихи фарҳанги моддии АИ Руссия, бостоншиносони Олмон, Фаронса, Италия, Ҷопон ва Хитой таҳқиқоти бостоншиносӣ анҷом медиҳад. Ҳоло дар фондҳои шуъбаи мардумшиносӣ зиёда аз 6000 шайъи фарҳанги моддии тоҷикон мавҷуд аст.

Дастоварди бузурги илмии Институт дар сол­ҳои истиқлоли Ҷумҳурии Тоҷи­кистон таълифи зиёда аз 70 асари илмӣ ва чопи монографияи бунёдии шаш­ҷил­дии «Таърихи халқи тоҷик» (1998—2013) аст. Дар Институт маҷаллаҳои «Мероси ниёгон» (1991) ва «Муаррих» (2015) нашр мешаванд. Дар Институт 2 академик, 2 узви вобас­таи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон, 20 д. и., 23 н. и. фаъолият ва 27 аспирант, 19 магистр (2017) таҳсил мекунанд.

== Роҳбарони институт ==
Аз оғози фаъолияти Институт роҳбарии онро академик

* [[Александр Семёнов]] (1951—1958),

* [[Зариф Раҷабов]] (1959—1962),
* [[Баҳодур Искандаров]] (1962—1988)
* [[Раҳим Масов]] (1988—2015)
* [[Зикриё Акрамӣ]] (2015—2019)
* [[Насрулло Убайдулло|Насрулло Каримзода]] (2019—2024).
* [[Аҳмадхон Муродзода]] (аз 7 январи 2025&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.president.tj/event/documents/resolutions/49373|title=Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи директори Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А.Дониши Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон таъин намудани Муродзода А.А.|author=|website=|date=2025-01-07|publisher=www.president.tj|lang=tg|accessdate=2025-01-11}}&lt;/ref&gt;).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ|8|муаллиф=Ҳ. Пирумшоев}}
* Наврузов Г. ''Формирование научного центра в Таджикистане (1924—1950 гг.).'' Д., 1992;
* Масов Р. М. ''История исторической науки и историография социалистического строительства в Таджикис­тане.'' Д., 1988;
* ''Институт и таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониши Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон — 60 сол (1951—2011).'' Д., 2014.

== Пайвандҳо ==
* {{сайти расмӣ|http://institute-history.tj ИНСТИТУТИ ТАЪРИХ, БОСТОНШИНОСӢ ВА МАРДУМШИНОСИИ БА НОМИ А. ДОНИШ}}
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Академияи илмҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Муассисаҳои илмии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Илми таърих дар Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>4f95b7j2wu6fczrmgx6mxf08trezrrd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488457</id>
      <parentid>1488455</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T10:37:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>/* Таърих */</comment>
      <origin>1488457</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8672" sha1="jlw5xlnd0n15z2h1z2un6y34qfrkxcm" xml:space="preserve">{{Ҷаъбаи пажӯҳишгоҳ
 |ном               = Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш
 |ихтисора          = ИТБМ ба номи А. Дониш
 |рамз              =
 |тасвир            =
 |имзо              = 
 |аслӣ              = 
 |номбайнал         = 
 |номи пешина       = 
 |таъсис            = 1951
 |директор          = [[Убайдулло Насрулло Каримзода]] 
 |шумораи кормандон = 67
 |аспирантура       = 27
 |макон             = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}, [[Душанбе]]
 |нишонӣ            = 734025, ш. [[Душанбе]],хиёбони Рудакӣ 33&lt;br&gt;(+992 37) 221-37-42 
 |сайт              = [institute-history.tj]
 |Commons           = 
}}

'''Институт и таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш''' — муассисаи таҳқиқоти илмии [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]], ки ҳамоҳангсозии таҳқиқоти бунёдии таърих, таърихнигорӣ, маъхазшиносӣ, бостоншиносӣ, мардумшиносӣ, сиккашиносӣ, таърихи санъат ва илмро ба зимма дорад.

== Таърих ==
16 апрели 1951 дар заминаи Институт и таърих, забон ва адабиёти филиали тоҷикистонии АИ ИҶШС таъсис ёфтааст. Институт соли 1960 ба шарафи Аҳмади Дониш номгузорӣ шуд. Солҳои нахустин Институт се сектор (бахш) дошт: таърихи ҷомеаи шӯравӣ; бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ. Дар ин давра масъалаҳои таърихи халқи тоҷик дар доираи секторҳои таърихи ҷомеаи шӯравӣ ва бостоншиносӣ таҳқиқ мешуданд. Баъдан сохтори Институт такмил ёфта, дар ҳайати он секторҳои нав ташкил шуданд: таърихи санъат (1957); таърихи асрҳои миёна (1958), таърихи илм ва техника (1980). Ҳоло дар сохтори Институт 6 шуъба амал мекунад: таърихи қадим, асрҳои миёна ва нав; таърихи навтарин; бостоншиносӣ; мардумшиносӣ; таърихи илму техника; таърихи фарҳанг ва ҳунар. Дар назди Институт китобхонаи илмии ёдгории А. А. Семёнов (1959), Осорхонаи мардумшиносӣ (1981), Институти фаронсавии таҳқиқоти Осиёи Марказӣ (IFEAC, аз соли 2002), [[Осорхонаи миллии бостонии Тоҷикистон|Осорхонаи миллии бостоншиносии Тоҷикистон]] (1996) ва пойгоҳҳои бостоншиносии Қубодиён, Тегузак, Панҷакенту Саразм фаъолият доранд. Соли 2003 аз ҷониби Бойгонии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон фонди шахсии А. А. Семёнов ва М. С. Андреев низ ба Институт интиқол дода шуданд. Институт дар 7 мавзӯи бунёдӣ: қонуниятҳои умумӣ ва хосси раванди инкишофи таърихи халқи тоҷик (давраи қадим, асрҳои миёна, давраи наву навтарин); омӯзиши ёдгориҳои бостоншиносии Тоҷикистон; этнографияи тоҷикон ва халқҳои дигари Тоҷикистон; таърихи илм ва техникаи Тоҷикистон (аз қадим то имрӯз); таърихи фарҳанг ва ҳунари халқи тоҷик, маҷмӯаи ёдгориҳои таърихӣ ва фарҳангии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳқиқот анҷом медиҳад. Институт солҳои соҳибистиқлолии Тоҷикистон барои муаррифии таърих ва фарҳанги халқи тоҷик дар хориҷи кишвар намоишгоҳҳо баргузор кард: Экспо-2000 (Ҳанновер), Роҳи бузурги абрешим ва мероси он (Ҷопон), Экспо-2005 (Олмон), Гулҳои дурахшони матоъ ва сафоли Осиёи Марказӣ (Австралия), Искандари Мақдунӣ ва таҳаввулоти фарҳангии Осиё (Олмон, Австрия, Испания, 2010-11), Тамаддуни Бохтар (2011, Ҷопон).

Дар даҳсолаи охир Институт бо ҳамкории Институт и шарқшиносии АИ Русия, Эрмитажи давлатии Санкт-Петербург ва Институти таърихи фарҳанги моддии АИ Русия, бостоншиносони Олмон, Фаронса, Италия, Ҷопон ва Хитой таҳқиқоти бостоншиносӣ анҷом медиҳад. Ҳоло дар фондҳои шуъбаи мардумшиносӣ зиёда аз 6000 шайъи фарҳанги моддии тоҷикон мавҷуд аст.

Дастоварди бузурги илмии Институт дар сол­ҳои истиқлоли Ҷумҳурии Тоҷи­кистон таълифи зиёда аз 70 асари илмӣ ва чопи монографияи бунёдии шаш­ҷил­дии «Таърихи халқи тоҷик» (1998—2013) аст. Дар Институт маҷаллаҳои «Мероси ниёгон» (1991) ва «Муаррих» (2015) нашр мешаванд. Дар Институт 2 академик, 2 узви вобас­таи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон, 20 д. и., 23 н. и. фаъолият ва 27 аспирант, 19 магистр (2017) таҳсил мекунанд.

== Роҳбарони институт ==
Аз оғози фаъолияти Институт роҳбарии онро академик

* [[Александр Семёнов]] (1951—1958),

* [[Зариф Раҷабов]] (1959—1962),
* [[Баҳодур Искандаров]] (1962—1988)
* [[Раҳим Масов]] (1988—2015)
* [[Зикриё Акрамӣ]] (2015—2019)
* [[Насрулло Убайдулло|Насрулло Каримзода]] (2019—2024).
* [[Аҳмадхон Муродзода]] (аз 7 январи 2025&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.president.tj/event/documents/resolutions/49373|title=Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи директори Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А.Дониши Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон таъин намудани Муродзода А.А.|author=|website=|date=2025-01-07|publisher=www.president.tj|lang=tg|accessdate=2025-01-11}}&lt;/ref&gt;).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ|8|муаллиф=Ҳ. Пирумшоев}}
* Наврузов Г. ''Формирование научного центра в Таджикистане (1924—1950 гг.).'' Д., 1992;
* Масов Р. М. ''История исторической науки и историография социалистического строительства в Таджикис­тане.'' Д., 1988;
* ''Институт и таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониши Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон — 60 сол (1951—2011).'' Д., 2014.

== Пайвандҳо ==
* {{сайти расмӣ|http://institute-history.tj ИНСТИТУТИ ТАЪРИХ, БОСТОНШИНОСӢ ВА МАРДУМШИНОСИИ БА НОМИ А. ДОНИШ}}
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Академияи илмҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Муассисаҳои илмии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Илми таърих дар Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>jlw5xlnd0n15z2h1z2un6y34qfrkxcm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488458</id>
      <parentid>1488457</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T10:37:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>/* Таърих */</comment>
      <origin>1488458</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8700" sha1="qfk550ij3n2maek3hfnuxgf6bby1s7n" xml:space="preserve">{{Ҷаъбаи пажӯҳишгоҳ
 |ном               = Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш
 |ихтисора          = ИТБМ ба номи А. Дониш
 |рамз              =
 |тасвир            =
 |имзо              = 
 |аслӣ              = 
 |номбайнал         = 
 |номи пешина       = 
 |таъсис            = 1951
 |директор          = [[Убайдулло Насрулло Каримзода]] 
 |шумораи кормандон = 67
 |аспирантура       = 27
 |макон             = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}, [[Душанбе]]
 |нишонӣ            = 734025, ш. [[Душанбе]],хиёбони Рудакӣ 33&lt;br&gt;(+992 37) 221-37-42 
 |сайт              = [institute-history.tj]
 |Commons           = 
}}

'''Институт и таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш''' — муассисаи таҳқиқоти илмии [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]], ки ҳамоҳангсозии таҳқиқоти бунёдии таърих, таърихнигорӣ, маъхазшиносӣ, бостоншиносӣ, мардумшиносӣ, сиккашиносӣ, таърихи санъат ва илмро ба зимма дорад.

== Таърих ==
16 апрели 1951 дар заминаи Институт и таърих, забон ва адабиёти филиали тоҷикистонии АИ ИҶШС таъсис ёфтааст. Институт соли 1960 ба шарафи Аҳмади Дониш номгузорӣ шуд. Солҳои нахустин Институт се сектор (бахш) дошт: таърихи ҷомеаи шӯравӣ; бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ. Дар ин давра масъалаҳои таърихи халқи тоҷик дар доираи секторҳои таърихи ҷомеаи шӯравӣ ва бостоншиносӣ таҳқиқ мешуданд. Баъдан сохтори Институт такмил ёфта, дар ҳайати он секторҳои нав ташкил шуданд: таърихи санъат (1957); таърихи асрҳои миёна (1958), таърихи илм ва техника (1980). Ҳоло дар сохтори Институт 6 шуъба амал мекунад: таърихи қадим, асрҳои миёна ва нав; таърихи навтарин; бостоншиносӣ; мардумшиносӣ; таърихи илму техника; таърихи фарҳанг ва ҳунар. Дар назди Институт китобхонаи илмии ёдгории А. А. Семёнов (1959), Осорхонаи мардумшиносӣ (1981), Институти фаронсавии таҳқиқоти Осиёи Марказӣ (IFEAC, аз соли 2002), [[Осорхонаи миллии бостонии Тоҷикистон|Осорхонаи миллии бостоншиносии Тоҷикистон]] (1996) ва пойгоҳҳои бостоншиносии Қубодиён, Тегузак, Панҷакенту Саразм фаъолият доранд. Соли 2003 аз ҷониби Бойгонии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон фонди шахсии А. А. Семёнов ва М. С. Андреев низ ба Институт интиқол дода шуданд. Институт дар 7 мавзӯи бунёдӣ: қонуниятҳои умумӣ ва хосси раванди инкишофи таърихи халқи тоҷик (давраи қадим, асрҳои миёна, давраи наву навтарин); омӯзиши ёдгориҳои бостоншиносии Тоҷикистон; этнографияи тоҷикон ва халқҳои дигари Тоҷикистон; таърихи илм ва техникаи Тоҷикистон (аз қадим то имрӯз); таърихи фарҳанг ва ҳунари халқи тоҷик, маҷмӯаи ёдгориҳои таърихӣ ва фарҳангии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳқиқот анҷом медиҳад. Институт солҳои соҳибистиқлолии Тоҷикистон барои муаррифии таърих ва фарҳанги халқи тоҷик дар хориҷи кишвар намоишгоҳҳо баргузор кард: Экспо-2000 (Ҳанновер), Роҳи бузурги абрешим ва мероси он (Ҷопон), Экспо-2005 (Олмон), Гулҳои дурахшони матоъ ва сафоли Осиёи Марказӣ (Австралия), Искандари Мақдунӣ ва таҳаввулоти фарҳангии Осиё (Олмон, Австрия, Испания, 2010-11), Тамаддуни Бохтар (2011, Ҷопон).

Дар даҳсолаи охир Институт бо ҳамкории Институт и шарқшиносии АИ Русия, Эрмитажи давлатии Санкт-Петербург ва Институти таърихи фарҳанги моддии АИ Русия, бостоншиносони Олмон, Фаронса, Италия, Ҷопон ва Хитой таҳқиқоти бостоншиносӣ анҷом медиҳад. Ҳоло дар фондҳои шуъбаи мардумшиносӣ зиёда аз 6000 шайъи фарҳанги моддии тоҷикон мавҷуд аст.

Дастоварди бузурги илмии Институт дар сол­ҳои истиқлоли Ҷумҳурии Тоҷи­кистон таълифи зиёда аз 70 асари илмӣ ва чопи монографияи бунёдии шаш­ҷил­дии «Таърихи халқи тоҷик» (1998—2013) аст. Дар Институт маҷаллаҳои «Мероси ниёгон» (1991) ва «Муаррих» (2015) нашр мешаванд. Дар Институт 2 академик, 2 узви вобас­таи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон, 20 доктори илм, 23 номзади илм фаъолият ва 27 аспирант, 19 магистр (2017) таҳсил мекунанд.

== Роҳбарони институт ==
Аз оғози фаъолияти Институт роҳбарии онро академик

* [[Александр Семёнов]] (1951—1958),

* [[Зариф Раҷабов]] (1959—1962),
* [[Баҳодур Искандаров]] (1962—1988)
* [[Раҳим Масов]] (1988—2015)
* [[Зикриё Акрамӣ]] (2015—2019)
* [[Насрулло Убайдулло|Насрулло Каримзода]] (2019—2024).
* [[Аҳмадхон Муродзода]] (аз 7 январи 2025&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.president.tj/event/documents/resolutions/49373|title=Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи директори Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А.Дониши Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон таъин намудани Муродзода А.А.|author=|website=|date=2025-01-07|publisher=www.president.tj|lang=tg|accessdate=2025-01-11}}&lt;/ref&gt;).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ|8|муаллиф=Ҳ. Пирумшоев}}
* Наврузов Г. ''Формирование научного центра в Таджикистане (1924—1950 гг.).'' Д., 1992;
* Масов Р. М. ''История исторической науки и историография социалистического строительства в Таджикис­тане.'' Д., 1988;
* ''Институт и таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониши Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон — 60 сол (1951—2011).'' Д., 2014.

== Пайвандҳо ==
* {{сайти расмӣ|http://institute-history.tj ИНСТИТУТИ ТАЪРИХ, БОСТОНШИНОСӢ ВА МАРДУМШИНОСИИ БА НОМИ А. ДОНИШ}}
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Академияи илмҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Муассисаҳои илмии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Илми таърих дар Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>qfk550ij3n2maek3hfnuxgf6bby1s7n</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488459</id>
      <parentid>1488458</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T10:37:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>/* Таърих */</comment>
      <origin>1488459</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8727" sha1="0ebjcemfjzj4iel2arfk514d1sv6b4k" xml:space="preserve">{{Ҷаъбаи пажӯҳишгоҳ
 |ном               = Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш
 |ихтисора          = ИТБМ ба номи А. Дониш
 |рамз              =
 |тасвир            =
 |имзо              = 
 |аслӣ              = 
 |номбайнал         = 
 |номи пешина       = 
 |таъсис            = 1951
 |директор          = [[Убайдулло Насрулло Каримзода]] 
 |шумораи кормандон = 67
 |аспирантура       = 27
 |макон             = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}, [[Душанбе]]
 |нишонӣ            = 734025, ш. [[Душанбе]],хиёбони Рудакӣ 33&lt;br&gt;(+992 37) 221-37-42 
 |сайт              = [institute-history.tj]
 |Commons           = 
}}

'''Институт и таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш''' — муассисаи таҳқиқоти илмии [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]], ки ҳамоҳангсозии таҳқиқоти бунёдии таърих, таърихнигорӣ, маъхазшиносӣ, бостоншиносӣ, мардумшиносӣ, сиккашиносӣ, таърихи санъат ва илмро ба зимма дорад.

== Таърих ==
16 апрели 1951 дар заминаи Институт и таърих, забон ва адабиёти филиали тоҷикистонии АИ ИҶШС таъсис ёфтааст. Институт соли 1960 ба шарафи Аҳмади Дониш номгузорӣ шуд. Солҳои нахустин Институт се сектор (бахш) дошт: таърихи ҷомеаи шӯравӣ; бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ. Дар ин давра масъалаҳои таърихи халқи тоҷик дар доираи секторҳои таърихи ҷомеаи шӯравӣ ва бостоншиносӣ таҳқиқ мешуданд. Баъдан сохтори Институт такмил ёфта, дар ҳайати он секторҳои нав ташкил шуданд: таърихи санъат (1957); таърихи асрҳои миёна (1958), таърихи илм ва техника (1980). Ҳоло дар сохтори Институт 6 шуъба амал мекунад: таърихи қадим, асрҳои миёна ва нав; таърихи навтарин; бостоншиносӣ; мардумшиносӣ; таърихи илму техника; таърихи фарҳанг ва ҳунар. Дар назди Институт китобхонаи илмии ёдгории А. А. Семёнов (1959), Осорхонаи мардумшиносӣ (1981), Институти фаронсавии таҳқиқоти Осиёи Марказӣ (IFEAC, аз соли 2002), [[Осорхонаи миллии бостонии Тоҷикистон|Осорхонаи миллии бостоншиносии Тоҷикистон]] (1996) ва пойгоҳҳои бостоншиносии Қубодиён, Тегузак, Панҷакенту Саразм фаъолият доранд. Соли 2003 аз ҷониби Бойгонии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон фонди шахсии А. А. Семёнов ва М. С. Андреев низ ба Институт интиқол дода шуданд. Институт дар 7 мавзӯи бунёдӣ: қонуниятҳои умумӣ ва хосси раванди инкишофи таърихи халқи тоҷик (давраи қадим, асрҳои миёна, давраи наву навтарин); омӯзиши ёдгориҳои бостоншиносии Тоҷикистон; этнографияи тоҷикон ва халқҳои дигари Тоҷикистон; таърихи илм ва техникаи Тоҷикистон (аз қадим то имрӯз); таърихи фарҳанг ва ҳунари халқи тоҷик, маҷмӯаи ёдгориҳои таърихӣ ва фарҳангии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳқиқот анҷом медиҳад. Институт солҳои соҳибистиқлолии Тоҷикистон барои муаррифии таърих ва фарҳанги халқи тоҷик дар хориҷи кишвар намоишгоҳҳо баргузор кард: Экспо-2000 (Ҳанновер), Роҳи бузурги абрешим ва мероси он (Ҷопон), Экспо-2005 (Олмон), Гулҳои дурахшони матоъ ва сафоли Осиёи Марказӣ (Австралия), Искандари Мақдунӣ ва таҳаввулоти фарҳангии Осиё (Олмон, Австрия, Испания, 2010-11), Тамаддуни Бохтар (2011, Ҷопон).

== Ҳамокориҳо ==
Дар даҳсолаи охир Институт бо ҳамкории Институт и шарқшиносии АИ Русия, Эрмитажи давлатии Санкт-Петербург ва Институти таърихи фарҳанги моддии АИ Русия, бостоншиносони Олмон, Фаронса, Италия, Ҷопон ва Хитой таҳқиқоти бостоншиносӣ анҷом медиҳад. Ҳоло дар фондҳои шуъбаи мардумшиносӣ зиёда аз 6000 шайъи фарҳанги моддии тоҷикон мавҷуд аст.

Дастоварди бузурги илмии Институт дар сол­ҳои истиқлоли Ҷумҳурии Тоҷи­кистон таълифи зиёда аз 70 асари илмӣ ва чопи монографияи бунёдии шаш­ҷил­дии «Таърихи халқи тоҷик» (1998—2013) аст. Дар Институт маҷаллаҳои «Мероси ниёгон» (1991) ва «Муаррих» (2015) нашр мешаванд. Дар Институт 2 академик, 2 узви вобас­таи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон, 20 доктори илм, 23 номзади илм фаъолият ва 27 аспирант, 19 магистр (2017) таҳсил мекунанд.

== Роҳбарони институт ==
Аз оғози фаъолияти Институт роҳбарии онро академик

* [[Александр Семёнов]] (1951—1958),

* [[Зариф Раҷабов]] (1959—1962),
* [[Баҳодур Искандаров]] (1962—1988)
* [[Раҳим Масов]] (1988—2015)
* [[Зикриё Акрамӣ]] (2015—2019)
* [[Насрулло Убайдулло|Насрулло Каримзода]] (2019—2024).
* [[Аҳмадхон Муродзода]] (аз 7 январи 2025&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.president.tj/event/documents/resolutions/49373|title=Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи директори Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А.Дониши Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон таъин намудани Муродзода А.А.|author=|website=|date=2025-01-07|publisher=www.president.tj|lang=tg|accessdate=2025-01-11}}&lt;/ref&gt;).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ|8|муаллиф=Ҳ. Пирумшоев}}
* Наврузов Г. ''Формирование научного центра в Таджикистане (1924—1950 гг.).'' Д., 1992;
* Масов Р. М. ''История исторической науки и историография социалистического строительства в Таджикис­тане.'' Д., 1988;
* ''Институт и таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониши Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон — 60 сол (1951—2011).'' Д., 2014.

== Пайвандҳо ==
* {{сайти расмӣ|http://institute-history.tj ИНСТИТУТИ ТАЪРИХ, БОСТОНШИНОСӢ ВА МАРДУМШИНОСИИ БА НОМИ А. ДОНИШ}}
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Академияи илмҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Муассисаҳои илмии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Илми таърих дар Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>0ebjcemfjzj4iel2arfk514d1sv6b4k</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488460</id>
      <parentid>1488459</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T10:38:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1488460</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8707" sha1="t1amqngld4ogzehfswa0jueo2eapdme" xml:space="preserve">{{Ҷаъбаи пажӯҳишгоҳ
 |ном               = Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш
 |ихтисора          = ИТБМ ба номи А. Дониш
 |рамз              =
 |тасвир            =
 |имзо              = 
 |аслӣ              = 
 |номбайнал         = 
 |номи пешина       = 
 |таъсис            = 1951
 |директор          = [[Аҳмадхон Муродзода]] 
 |шумораи кормандон = 67
 |аспирантура       = 27
 |макон             = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}, [[Душанбе]]
 |нишонӣ            = 734025, ш. [[Душанбе]],хиёбони Рудакӣ 33&lt;br&gt;(+992 37) 221-37-42 
 |сайт              = [institute-history.tj]
 |Commons           = 
}}

'''Институт и таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш''' — муассисаи таҳқиқоти илмии [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]], ки ҳамоҳангсозии таҳқиқоти бунёдии таърих, таърихнигорӣ, маъхазшиносӣ, бостоншиносӣ, мардумшиносӣ, сиккашиносӣ, таърихи санъат ва илмро ба зимма дорад.

== Таърих ==
16 апрели 1951 дар заминаи Институт и таърих, забон ва адабиёти филиали тоҷикистонии АИ ИҶШС таъсис ёфтааст. Институт соли 1960 ба шарафи Аҳмади Дониш номгузорӣ шуд. Солҳои нахустин Институт се сектор (бахш) дошт: таърихи ҷомеаи шӯравӣ; бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ. Дар ин давра масъалаҳои таърихи халқи тоҷик дар доираи секторҳои таърихи ҷомеаи шӯравӣ ва бостоншиносӣ таҳқиқ мешуданд. Баъдан сохтори Институт такмил ёфта, дар ҳайати он секторҳои нав ташкил шуданд: таърихи санъат (1957); таърихи асрҳои миёна (1958), таърихи илм ва техника (1980). Ҳоло дар сохтори Институт 6 шуъба амал мекунад: таърихи қадим, асрҳои миёна ва нав; таърихи навтарин; бостоншиносӣ; мардумшиносӣ; таърихи илму техника; таърихи фарҳанг ва ҳунар. Дар назди Институт китобхонаи илмии ёдгории А. А. Семёнов (1959), Осорхонаи мардумшиносӣ (1981), Институти фаронсавии таҳқиқоти Осиёи Марказӣ (IFEAC, аз соли 2002), [[Осорхонаи миллии бостонии Тоҷикистон|Осорхонаи миллии бостоншиносии Тоҷикистон]] (1996) ва пойгоҳҳои бостоншиносии Қубодиён, Тегузак, Панҷакенту Саразм фаъолият доранд. Соли 2003 аз ҷониби Бойгонии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон фонди шахсии А. А. Семёнов ва М. С. Андреев низ ба Институт интиқол дода шуданд. Институт дар 7 мавзӯи бунёдӣ: қонуниятҳои умумӣ ва хосси раванди инкишофи таърихи халқи тоҷик (давраи қадим, асрҳои миёна, давраи наву навтарин); омӯзиши ёдгориҳои бостоншиносии Тоҷикистон; этнографияи тоҷикон ва халқҳои дигари Тоҷикистон; таърихи илм ва техникаи Тоҷикистон (аз қадим то имрӯз); таърихи фарҳанг ва ҳунари халқи тоҷик, маҷмӯаи ёдгориҳои таърихӣ ва фарҳангии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳқиқот анҷом медиҳад. Институт солҳои соҳибистиқлолии Тоҷикистон барои муаррифии таърих ва фарҳанги халқи тоҷик дар хориҷи кишвар намоишгоҳҳо баргузор кард: Экспо-2000 (Ҳанновер), Роҳи бузурги абрешим ва мероси он (Ҷопон), Экспо-2005 (Олмон), Гулҳои дурахшони матоъ ва сафоли Осиёи Марказӣ (Австралия), Искандари Мақдунӣ ва таҳаввулоти фарҳангии Осиё (Олмон, Австрия, Испания, 2010-11), Тамаддуни Бохтар (2011, Ҷопон).

== Ҳамокориҳо ==
Дар даҳсолаи охир Институт бо ҳамкории Институт и шарқшиносии АИ Русия, Эрмитажи давлатии Санкт-Петербург ва Институти таърихи фарҳанги моддии АИ Русия, бостоншиносони Олмон, Фаронса, Италия, Ҷопон ва Хитой таҳқиқоти бостоншиносӣ анҷом медиҳад. Ҳоло дар фондҳои шуъбаи мардумшиносӣ зиёда аз 6000 шайъи фарҳанги моддии тоҷикон мавҷуд аст.

Дастоварди бузурги илмии Институт дар сол­ҳои истиқлоли Ҷумҳурии Тоҷи­кистон таълифи зиёда аз 70 асари илмӣ ва чопи монографияи бунёдии шаш­ҷил­дии «Таърихи халқи тоҷик» (1998—2013) аст. Дар Институт маҷаллаҳои «Мероси ниёгон» (1991) ва «Муаррих» (2015) нашр мешаванд. Дар Институт 2 академик, 2 узви вобас­таи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон, 20 доктори илм, 23 номзади илм фаъолият ва 27 аспирант, 19 магистр (2017) таҳсил мекунанд.

== Роҳбарони институт ==
Аз оғози фаъолияти Институт роҳбарии онро академик

* [[Александр Семёнов]] (1951—1958),
* [[Зариф Раҷабов]] (1959—1962),
* [[Баҳодур Искандаров]] (1962—1988)
* [[Раҳим Масов]] (1988—2015)
* [[Зикриё Акрамӣ]] (2015—2019)
* [[Насрулло Убайдулло|Насрулло Каримзода]] (2019—2024).
* [[Аҳмадхон Муродзода]] (аз 7 январи 2025&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.president.tj/event/documents/resolutions/49373|title=Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи директори Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А.Дониши Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон таъин намудани Муродзода А.А.|author=|website=|date=2025-01-07|publisher=www.president.tj|lang=tg|accessdate=2025-01-11}}&lt;/ref&gt;).

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ|8|муаллиф=Ҳ. Пирумшоев}}
* Наврузов Г. ''Формирование научного центра в Таджикистане (1924—1950 гг.).'' Д., 1992;
* Масов Р. М. ''История исторической науки и историография социалистического строительства в Таджикис­тане.'' Д., 1988;
* ''Институт и таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониши Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон — 60 сол (1951—2011).'' Д., 2014.

== Пайвандҳо ==
* {{сайти расмӣ|http://institute-history.tj ИНСТИТУТИ ТАЪРИХ, БОСТОНШИНОСӢ ВА МАРДУМШИНОСИИ БА НОМИ А. ДОНИШ}}
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Академияи илмҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Муассисаҳои илмии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Илми таърих дар Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>t1amqngld4ogzehfswa0jueo2eapdme</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488461</id>
      <parentid>1488460</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T10:38:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>/* Роҳбарони институт */</comment>
      <origin>1488461</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8704" sha1="cvf31y3ynm0ndwwggf5yge4zqr766ji" xml:space="preserve">{{Ҷаъбаи пажӯҳишгоҳ
 |ном               = Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш
 |ихтисора          = ИТБМ ба номи А. Дониш
 |рамз              =
 |тасвир            =
 |имзо              = 
 |аслӣ              = 
 |номбайнал         = 
 |номи пешина       = 
 |таъсис            = 1951
 |директор          = [[Аҳмадхон Муродзода]] 
 |шумораи кормандон = 67
 |аспирантура       = 27
 |макон             = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}, [[Душанбе]]
 |нишонӣ            = 734025, ш. [[Душанбе]],хиёбони Рудакӣ 33&lt;br&gt;(+992 37) 221-37-42 
 |сайт              = [institute-history.tj]
 |Commons           = 
}}

'''Институт и таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш''' — муассисаи таҳқиқоти илмии [[Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]], ки ҳамоҳангсозии таҳқиқоти бунёдии таърих, таърихнигорӣ, маъхазшиносӣ, бостоншиносӣ, мардумшиносӣ, сиккашиносӣ, таърихи санъат ва илмро ба зимма дорад.

== Таърих ==
16 апрели 1951 дар заминаи Институт и таърих, забон ва адабиёти филиали тоҷикистонии АИ ИҶШС таъсис ёфтааст. Институт соли 1960 ба шарафи Аҳмади Дониш номгузорӣ шуд. Солҳои нахустин Институт се сектор (бахш) дошт: таърихи ҷомеаи шӯравӣ; бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ. Дар ин давра масъалаҳои таърихи халқи тоҷик дар доираи секторҳои таърихи ҷомеаи шӯравӣ ва бостоншиносӣ таҳқиқ мешуданд. Баъдан сохтори Институт такмил ёфта, дар ҳайати он секторҳои нав ташкил шуданд: таърихи санъат (1957); таърихи асрҳои миёна (1958), таърихи илм ва техника (1980). Ҳоло дар сохтори Институт 6 шуъба амал мекунад: таърихи қадим, асрҳои миёна ва нав; таърихи навтарин; бостоншиносӣ; мардумшиносӣ; таърихи илму техника; таърихи фарҳанг ва ҳунар. Дар назди Институт китобхонаи илмии ёдгории А. А. Семёнов (1959), Осорхонаи мардумшиносӣ (1981), Институти фаронсавии таҳқиқоти Осиёи Марказӣ (IFEAC, аз соли 2002), [[Осорхонаи миллии бостонии Тоҷикистон|Осорхонаи миллии бостоншиносии Тоҷикистон]] (1996) ва пойгоҳҳои бостоншиносии Қубодиён, Тегузак, Панҷакенту Саразм фаъолият доранд. Соли 2003 аз ҷониби Бойгонии АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон фонди шахсии А. А. Семёнов ва М. С. Андреев низ ба Институт интиқол дода шуданд. Институт дар 7 мавзӯи бунёдӣ: қонуниятҳои умумӣ ва хосси раванди инкишофи таърихи халқи тоҷик (давраи қадим, асрҳои миёна, давраи наву навтарин); омӯзиши ёдгориҳои бостоншиносии Тоҷикистон; этнографияи тоҷикон ва халқҳои дигари Тоҷикистон; таърихи илм ва техникаи Тоҷикистон (аз қадим то имрӯз); таърихи фарҳанг ва ҳунари халқи тоҷик, маҷмӯаи ёдгориҳои таърихӣ ва фарҳангии Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳқиқот анҷом медиҳад. Институт солҳои соҳибистиқлолии Тоҷикистон барои муаррифии таърих ва фарҳанги халқи тоҷик дар хориҷи кишвар намоишгоҳҳо баргузор кард: Экспо-2000 (Ҳанновер), Роҳи бузурги абрешим ва мероси он (Ҷопон), Экспо-2005 (Олмон), Гулҳои дурахшони матоъ ва сафоли Осиёи Марказӣ (Австралия), Искандари Мақдунӣ ва таҳаввулоти фарҳангии Осиё (Олмон, Австрия, Испания, 2010-11), Тамаддуни Бохтар (2011, Ҷопон).

== Ҳамокориҳо ==
Дар даҳсолаи охир Институт бо ҳамкории Институт и шарқшиносии АИ Русия, Эрмитажи давлатии Санкт-Петербург ва Институти таърихи фарҳанги моддии АИ Русия, бостоншиносони Олмон, Фаронса, Италия, Ҷопон ва Хитой таҳқиқоти бостоншиносӣ анҷом медиҳад. Ҳоло дар фондҳои шуъбаи мардумшиносӣ зиёда аз 6000 шайъи фарҳанги моддии тоҷикон мавҷуд аст.

Дастоварди бузурги илмии Институт дар сол­ҳои истиқлоли Ҷумҳурии Тоҷи­кистон таълифи зиёда аз 70 асари илмӣ ва чопи монографияи бунёдии шаш­ҷил­дии «Таърихи халқи тоҷик» (1998—2013) аст. Дар Институт маҷаллаҳои «Мероси ниёгон» (1991) ва «Муаррих» (2015) нашр мешаванд. Дар Институт 2 академик, 2 узви вобас­таи АИ Ҷумҳурии Тоҷикистон, 20 доктори илм, 23 номзади илм фаъолият ва 27 аспирант, 19 магистр (2017) таҳсил мекунанд.

== Роҳбарони институт ==
Аз оғози фаъолияти Институт роҳбарии онро академик

* [[Александр Семёнов]] (1951—1958)
* [[Зариф Раҷабов]] (1959—1962)
* [[Баҳодур Искандаров]] (1962—1988)
* [[Раҳим Масов]] (1988—2015),
* [[Зикриё Акрамӣ]] (2015—2019)
* [[Насрулло Убайдулло|Насрулло Каримзода]] (2019—2024)
* [[Аҳмадхон Муродзода]] (аз 7 январи 2025&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.president.tj/event/documents/resolutions/49373|title=Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар бораи директори Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А.Дониши Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон таъин намудани Муродзода А.А.|author=|website=|date=2025-01-07|publisher=www.president.tj|lang=tg|accessdate=2025-01-11}}&lt;/ref&gt;)

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносӣ|8|муаллиф=Ҳ. Пирумшоев}}
* Наврузов Г. ''Формирование научного центра в Таджикистане (1924—1950 гг.).'' Д., 1992;
* Масов Р. М. ''История исторической науки и историография социалистического строительства в Таджикис­тане.'' Д., 1988;
* ''Институт и таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониши Академияи илмҳои Ҷумҳурии Тоҷикистон — 60 сол (1951—2011).'' Д., 2014.

== Пайвандҳо ==
* {{сайти расмӣ|http://institute-history.tj ИНСТИТУТИ ТАЪРИХ, БОСТОНШИНОСӢ ВА МАРДУМШИНОСИИ БА НОМИ А. ДОНИШ}}
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Академияи илмҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Муассисаҳои илмии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Илми таърих дар Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>cvf31y3ynm0ndwwggf5yge4zqr766ji</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Moswey III</title>
    <ns>0</ns>
    <id>92160</id>
    <revision>
      <id>1488428</id>
      <parentid>858097</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:04:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-52416-50</username>
        <id>157559</id>
      </contributor>
      <origin>1488428</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1012" sha1="tpp2oaqptgqna81gioayeliqir23vdl" xml:space="preserve">{|{{Infobox aircraft begin
 | name={{PAGENAME}}
 | image=Moswey III HB-380, Switzerland Aug85 (52266279575).jpg
 | caption=
}}{{Infobox aircraft type
 | type=
 | national origin=[[Швейтсария]] 
 | manufacturer=[[Moswey Segelflugzeug-Werke]] 
 | designer=
 | first flight= 
 | introduced= 
 | retired=
 | status=
 | primary user= 
 | number built=
 | developed from= 
 | variants with their own articles=
}}
|}

'''Moswey III''' ({{lang-en|Moswey III}}) — як [[ҳавогард]]и сохтаи [[Moswey Segelflugzeug-Werke]] дар кишвари [[Швейтсария]] аст .

==Ҷусторҳои вобаста==
*[[Феҳристи Ҳавогардҳо]]

==Манобеъ==
{{Reflist}}
*{{Ёдкард вики|Пайванд =http://en.wikipedia.org/wikiMoswey_III|Ном =Moswey III|Забон =англисӣ|Мушоҳида =1 августи соли 2015}}

{{Ҳавогард-нопурра}}

[[Гурӯҳ:Ҳавогардҳо]]
[[Гурӯҳ:Мақолоти ҳавогардҳо]]</text>
      <sha1>tpp2oaqptgqna81gioayeliqir23vdl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Абдушукур Раҷабзод</title>
    <ns>0</ns>
    <id>143075</id>
    <revision>
      <id>1488415</id>
      <parentid>1487291</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T23:12:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1488415</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11446" sha1="klb5dsjoe8iqbzwi5j0rgt5ec2ihqdk" xml:space="preserve">{{Олим
 |ном                  = Абдушукур Раҷабзод
 |номи аслӣ            = Тошев Абдушукур Раҷабович
 |тасвир               = Абдушукур Тошев.jpg
 |бар                  = 
 |тавсифи тасвир       = Абдушукур Раҷабзод, соли 2017
 |таърихи таваллуд       = 10.01.1955
 | зодгоҳ              = Хонақоҳи Кӯҳӣ, {{Зодгоҳ|Ҳисор|ноҳияи Ҳисор}}, 
 |таърихи даргузашт	= 
 |маҳалли даргузашт	= 
 |шаҳрвандӣ            = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |фазои илмӣ           = биология, тиб
 |ҷойҳои кор           = [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик]]
 |дараҷаи илмӣ         = 
 |унвонҳои илмӣ        = {{Унвонҳои илмӣ|АИТ|0}}
 |алма-матер           = 
 |роҳбари илмӣ         = 
 |шогирдони маъруф     = 
 |маъруф ба            = 
 |ҷоизаҳо     = Ифтихорномаи Кумитаи табъу нашри СССР (1988), Медали «Хидмати шоиста» (2005)
 |имзо                 = 
 |бари имзо            = 
 |сайт                 = 
 |викитека             = 
 |викианбор            = 
}}
'''Абдушукур Раҷабзод''' (''Тошев Абдушукур Раҷабович''; зод. [[10 январ]]и [[соли 1955|1955]]&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.ozodagon.com/index.php?newsid=19578|title=Таърихи имрӯз: Мавлуд, ҷашн, санаҳои таърихӣ, дамои ҳаво, бозори арз|website=Озодагон|accessdate=2026-09-22}}&lt;/ref&gt;, деҳаи [[Хонақоҳи Кӯҳӣ]], [[Ноҳияи Ҳисор|Ҳисор]]) — донишманди улуми биология, химия ва тиб, фарҳангнигор, донишноманавис, [[рӯзноманигор]]. Профессори фахрии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон (2011). Узви [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон]] (аз 1990).

== Зиндагинома ==
Абдушукур Раҷабзод 10 январи соли 1955 дар деҳаи Хонақоҳи Кӯҳии шаҳри Ҳисор ба дунё омадааст. Соли 1971 баъди хатми мактаби таҳсилоти миёнаи № 64 ба номи Садриддин Айнии [[ноҳияи Ленин]] ба шуъбаи география-­биологияи факултаи табиатшиносию географияи Институти давлатии педагогии Душанбе дохил шуда, соли 1976 онро ба итмом расондааст. Баъди ба охир расондани институт мувофиқи тақсимоти Вазорати маориф ба [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи]] [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|советии тоҷик]] ба кор омадааст.

== Корнома ==
Солҳои 1976—1977 муҳаррири хурди редаксияи география­геологияи ҳамин муассиса буд. Соли 1977 ба сафи Артиши шуравӣ даъват карда шуд ва дар шаҳри Анадири Округи Мухтори Чукотка хидматро ба охир расонда, боз ба ҷойи кори аввалааш баргашт. Солҳои 1979—1981 дар вазифаи муҳаррир, 1981—1982 дар вазифаи муҳаррири илмӣ, 1982—1985 дар вазифаи муҳаррири калони илмӣ, 1986—1988 дар вазифаҳои мудири редаксияи табииёт ва аз 1989—2008 мудири редаксияи биология, химия, тиб ва кишоварзӣ фаъолият дошт. Таи солҳои 2008—2024 дар вазифаи мудири редаксияи биология, химия ва тиб кор кардааст. Аз соли 2024 ба ҳайси муҳаррири ҳамин редаксия фаъолият дорад.

Абдушукур Раҷабзод аз соли 2018 ҳамзамон муҳаррири масъули маҷаллаи «Симурғ»­и Донишгоҳи давлатии тиббии Хатлон мебошад. Солҳои 2018—2020 вазифаи сармуҳаррири газетаи «Пайки шифо»­и донишгоҳи мазкурро низ бар ӯҳда дошт.

== Донишноманигорӣ ==
Абдушукур Раҷабзод дар давоми фаъолияти беш аз 50-­солаи худ дар Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи миллии тоҷик дар кори табъу нашри китоби ҳаштҷилдаи «[[Энсиклопедияи советии тоҷик|Энсиклопедияи]] [[Энсиклопедияи советии тоҷик|советии тоҷик]]», «[[Энсиклопедияи хоҷагии қишлоқи Тоҷикистон]]» (дар ду ҷилд), «[[Энсиклопедияи рузгордорӣ]]», «Фарҳанги русӣ­-тоҷикӣ­-лотинии тиббӣ» (М. Расулӣ, иборат аз панҷ ҷилд) ва бисёр китобҳои дигар ҳиссаи босазо гузоштааст. Саҳми Абдушукур Раҷабзод ҳамчун мудири редаксияҳои «Энсиклопедияи Душанбе» ва «Энсиклопедияи Кӯлоб» дар таълифи донишномаҳои мазкур басо калон аст. Ӯ дар кори таълифу ба чоп омода сохтани сездаҳ ҷилди Энсиклопедияи миллии тоҷик низ ширкати фаъол намудааст.

=== Донишномаҳои тиббӣ ===
Абдушукур Раҷабзод бо Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино ва Донишгоҳи давлатии тиббии Хатлон ҳамкории зич дорад. Ӯ муаллифи китобҳои «Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино» (бахшида ба 70 ва 80­-солагии донишгоҳ), «Вожаномаи тиббӣ», «[[Энсиклопедияи мухтасари тиб]]» (иборат аз 5 ҷилд) ва «Фарҳанги тибби ниёгон» (иборат аз 20000 вожаю ибора) мебошад. Соли 2025 ба таърихи тибби тоҷик рӯ оварда, дар ин боб китоби «Тибби тоҷик: аз рӯзгори қадим то замони муосир»­-ро навишт. Ду китоби дигари ӯ — «Луғати тиббии русӣ, тоҷикӣ, англисӣ» ва «… Бархон даме феҳристи тиб» дар арафаи таълиф қарор дорад. Китоби дувум вожаномаи тиббии «Маснавии маънави»­и Мавлоно Ҷалолиддини Балхӣ аст.

== Ҳамкорӣ бо расонаҳо ==
Абдушукур Раҷабзод дар баробари табъу нашри китобҳои донишномаӣ ба васоити ахбори умум робитаи ногусастанӣ дорад. Дар саҳифаҳои матбуоти ҷумҳурӣ зиёда аз 650 мақола ба табъ расондааст. Навиштаҳояш ба масоили тандурустӣ ва ҳифзи саломатии одамон бахшида шудаанд. Ҳамчун мухбири ҳафтаворҳои «Чархи гардун» ва «Авитсенна» бо мутахассисон суҳбат ороста, мушкилоти ҷидии соҳаи тандурустиро мавриди муҳокима қарор додааст.

== Нависандагӣ ==
Абдушукур Раҷабзод табъи нависандагӣ низ дорад. Бисёр ҳикояҳои ӯ дар саҳифаҳои матбуот ба табъ расида, аз тариқи радиои ҷумҳурӣ шунавонида шудаанд.

== Ҷоизаҳо ва унвонҳо ==
* Медали «Хидмати шоиста» (2005);
* Аълочии тандурустии Тоҷикистон (2005, 2026);
* Аълочии матбуоти Тоҷикистон (2005);
* Ифтихорномаи Кумитаи табъу нашри СССР (1988);
* Профессори фахрии Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон (2011).

== Осор ==
* Донишгоҳи давлатии тиббии Тоҷикистон ба номи Абуалӣ ибни Сино (Энсиклопедия бахшида ба 70-солагӣ). — Алмаато: ҶММ «Корпоратсияи Атамур», 2009.
* Энсиклопедияи мухтасари тиб (иборат аз 5 ҷилд). Ҷилдҳои 1—5. — Д. : [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]], 2011—2012.
* Вожаномаи тиббӣ (иборат аз ду ҷилд) / тартибдиҳандагон [[Убайдулло Қурбон|У. Қурбон]], А. Раҷабзод. — Д. : СИЭМТ, 2014. — 808 с. — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-99975-825-2-2&lt;/nowiki&gt;.
* Фарҳанги тибби ниёгон / тартибдиҳандагон У. Қурбон ва А. Раҷабзод. — {{Д.}} : СИЭМТ, 2016. — 776 с. — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-99947-33-73-6&lt;/nowiki&gt;.
* [[Саломуддин Юсуфӣ|С. Юсуфӣ]], А. Раҷабзод, С. Ҷабборова. Луғати наботот (русӣ-тоҷикӣ-лотинӣ). — Д. : СИЭМТ, 2018. — 112 с. — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-99947-33-94-1&lt;/nowiki&gt;.
* [[Маҳмадшоҳ Гулзода|М. Гулзода]], А. Раҷабзод. Тибби тоҷик: аз рӯзгори қадим то замони муосир — Д.: Ирфон, 2025. — 832 с. — &lt;nowiki&gt;ISBN 978-99975-1-438-7&lt;/nowiki&gt;.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://kmt.tj/kitobi-nav-tibbi-tojik-az-r-zgori-adim-to-zamoni-muosir/|title=Китоби нав: «Тибби тоҷик: аз рӯзгори қадим то замони муосир»|author=Анӯшаи Ҷамолиддин|date=2026-01-07|publisher=[[Китобхонаи миллии Тоҷикистон]]|accessdate=2026-09-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20260210152446/https://kmt.tj/kitobi-nav-tibbi-tojik-az-r-zgori-adim-to-zamoni-muosir/|archivedate=2026-02-10}}&lt;/ref&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* [[Энсиклопедияи мухтасари тиб|Энсиклопедияи Мухтасари Тиб]]. Ҷилди II. {{Д.}}: [[СИ ЭМТ]], 2011. — С. 475. — 512 с. — ISBN 978-99947-33-44-6</text>
      <sha1>klb5dsjoe8iqbzwi5j0rgt5ec2ihqdk</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Динамо (варзишгоҳ, Самарқанд)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>144939</id>
    <revision>
      <id>1488442</id>
      <parentid>1438339</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T06:24:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1488442</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2912" sha1="nlb4w7v2tmrhb2z0fkbpvluy6l51bea" xml:space="preserve">{{Варзишгоҳ
 |ном                     = Варзишгоҳи «Динамо» Самарқанд
 |номи пурра              = Варзишгоҳи «Динамо» Самарқанд
 |номи аслӣ               = [[Забони ӯзбакӣ|ӯзб]]. ''«Dinamo» Samarqand stadioni''
 |номи қаблӣ              = 
 |номи ғарирасмӣ          = 
 |логотип                 = 
 |андоза лого             = 
 |акс                     = [[Акс:Dinamo Samarqand stadium.jpg|300px]]
 |андоза                  = 
 |эзоҳ                    = 
  |мавқеъ                  = {{Flagicon|Uzbekistan}} [[Ӯзбекистон]], [[Самарқанд]]
 |бунёд                   = солҳои [[1961]]—[[1963]]
 |бозсозӣ                 = соли [[2011]]
 |молик                   = 
 |ширкати идоракунанда    = 
 |иморатсоз               = 
 |ҳазинаи сохтмон         =  
 |ҳазинаи бозсозӣ         =  
 |ифтитоҳ                 = 
 |пӯшида                  = 
 |вайрон                  = 
 |меъмор                  = 
 |даста                   = [[Динамо Самарқанд|«Динамо» Самарқанд]]
 |зарфият                 = 13 820
 |андозаҳо                = 
 |навъи замин             = 
 |сайт                    = 
 |викианбор               = 
 |lat_dir = 
|lat_deg = 
|lat_min = 
|lat_sec = 
  |lon_dir = 
|lon_deg = 
|lon_min = 
|lon_sec = 
  |region                 = 
  |CoordScale             = 
 |гурӯҳ                   = 
 |шурӯъ                   = 
 |харитаи мавқеъ          = 
  |андозаи харита         = 
 |харитаи мавқеъ 2        = 
  |андозаи харита 2       = 
}}
'''Варзишгоҳи «Динамо»''' ([[Забони ӯзбакӣ|ӯзб]]. ''«Dinamo» Samarqand stadioni'') — варзишгоҳи асосии [[Самарқанд]] ([[Ӯзбекистон]]). Сохтмони варзишгоҳи «Динамо» соли 1961 оғоз шуда, соли 1963 қатъ гардид. Айни замон (соли 2017) варзишгоҳ дорои 13 ҳазор 820 ҷойи нишаст мебошад. Май­дони футбол соли 2011 азнавсозӣ шуд. Дар варзишгоҳ дастаи футболи [[Динамо Самарқанд|«Динамо» Самарқанд]] бозӣ мекунад.

== Сарчашма ==
* [https://web.archive.org/web/20180817074641/http://footballfacts.ru/stadiums/42198-stadion-dinamo Варзишгоҳи «Динамо» Самарқанд дар сайти footballfacts.ru]

[[Гурӯҳ:Варзишгоҳҳои Ӯзбекистон]]
[[Гурӯҳ:Варзишгоҳҳои футбол дар Ӯзбекистон]]</text>
      <sha1>nlb4w7v2tmrhb2z0fkbpvluy6l51bea</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Аҳмадхон Муродзода</title>
    <ns>0</ns>
    <id>208093</id>
    <revision>
      <id>1488449</id>
      <parentid>1419777</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T10:32:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>VASHGIRD moved page [[Аҳмадхон Амрохон Муродзода]] to [[Аҳмадхон Муродзода]]</comment>
      <origin>1419777</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5885" sha1="al0zw1jfiiyqtjh3lxd7zxqexebczll" xml:space="preserve">{{Олим
 |ном     = Аҳмадхон Амрохон Муродзода
 |номи аслӣ   = Аҳмадхон Амрохонович Муродов
 |тасвир    = 
 |бар     = 
 |тавсифи тасвир  = 
 |таърихи таваллуд  = 16.02.1968
|зодгоҳ    = {{Зодгоҳ|ноҳияи Восеъ}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]
 |таърихи даргузашт   = 
 |шаҳрвандӣ   = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |маҳалли даргузашт  =  
 |фазои илмӣ   = [[таърих]]
 |ҷойҳои кор   = [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]]
 |дараҷаи илмӣ  = {{Дараҷаи илмӣ|номзад|илмҳои таърих}}
 |унвонҳои илмӣ  = {{Унвонҳои илмӣ||1}}
 |алма-матер   = [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ|Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Қ. Ш. Ҷӯраев]]
 |роҳбари илмӣ  = 
 |шогирдони маъруф = 
 |маъруф ба   = 
 |ҷоизаҳо = «[[Аълочии маорифи Тоҷикистон]]» (2009)
 |имзо     = 
 |бари имзо   = 
 |сайт     = 
 |викитека    = 
 |викианбор   = 
}}

'''Аҳмадхон Амрохон Муродзода''' (аввал ном '''Аҳмадхон Амрохонович Муродов ''') (тав. 16.02.1968, деҳаи Рӯдакӣ, [[ноҳияи Восеъ]]) — муаррих, номзади илмҳои таърих (2004), дотсент (2010).

== Зиндагинома ==
Соли 1992 факултети таърихи [[Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ|Донишкадаи давлатии омӯзгории шаҳри Душанбе ба номи Қ. Ш. Ҷӯраев]]ро хатм намудааст. Солҳои 1990—1994 муаллими фанни таърихи мактаби таҳсилоти умумии № 62 шаҳри Душанбе, 1994—1995 ассистенти кафедраи таърихи сиёсӣ, 1995—1998 аспиранти кафедраи таърихи халқи тоҷик, 1999—2004 ассистент, муаллими калони кафедраи номбурдаи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Қ. Ҷӯраев буд. Аз соли 2005 то ба имрӯз мудири кафедраи таърихи умумӣ ва ҳамзамон муовини декани факултети таърихи донишгоҳи омӯзгорӣ оид ба корҳои илмӣ аст. Муаллифи 30 мақолаҳои илмӣ, илмию методӣ мебошад. Оид ба инъикоси воқеаҳои сиёсӣ дар матбуоти даврии Тоҷикистон дар солҳои 1989—1997, ҳаёти халқи тоҷик дар асрҳои XIV—XV корҳои илмӣ бурдааст. 

Аҳмадхон Амрохон Муродзода [[7 январ|7 январи]] [[соли 2025]] бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон директори [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш |Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А.Дониши Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон]] таъин карда шудааст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://khovar.tj/2025/01/aror-oi-ukumati-um-urii-to-ikiston-94/|title=Қарорҳои Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон|author=|website=|date=2025-01-07|publisher=www.khovar.tj|lang=tg|accessdate=2025-01-11}}&lt;/ref&gt;
== Мукофот ==
* Нишони сарисинагии «[[Аълочии маорифи Тоҷикистон]]» (2009)
.

== Осор ==
* Матбуоти тоҷик дар солҳои Ҷанги Бузурги Ватанӣ, Д., 1995;
* Кошонаи маърифат аз таърихи факултаи таърих (бо ҳаммуаллифӣ), Д., 1998;
* Инкишофи матбуоти даврӣ дар солҳои 1989—1995, Д., 2001;
* Мир Саид Алии Ҳамадонӣ олим ва мутафаккири Шарқ // Дар кит. Хатлон дар масири таърих, Д., 2006;
* Хатлон дар сарчашмаҳои таърихии давраи Темуриён // Дар кит. Хатлон дар масири таърих, Д., 2006;
* Инъикоси ҷунбиши сарбадорони Самарқанд дар «Тоҷикон»-и Б.Ғафуров // Дар кит. Бобоҷон Ғафуров ва рушди таърихнигории миллӣ, Д., 2009.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://www.tgpu.tj/index.php?option=com_content&amp;view=article&amp;id=212&amp;Itemid=92&amp;lang=tj Энсиклопедияи Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи С. Айнӣ]

[[Гурӯҳ:Таърихшиносони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Олимони Донишгоҳи давлатии омӯзгории Тоҷикистон ба номи Садриддин Айнӣ]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони нишони Аълочии маорифи Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>al0zw1jfiiyqtjh3lxd7zxqexebczll</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қаҳрамонмодар</title>
    <ns>0</ns>
    <id>212356</id>
    <revision>
      <id>1488426</id>
      <parentid>1387281</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T04:29:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>163</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:Khanbika_Aslan_gizi_Jafarova.jpg|Khanbika_Aslan_gizi_Jafarova.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:P199|P199]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Khanbika Aslan gizi Jafarova.jpg|]].</comment>
      <origin>1488426</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="742" sha1="ecp4pn85ddox27nhrqz25kamnh31w9k" xml:space="preserve">'''«Қаҳрамонмодар»''' ({{lang-ru|Мать-героиня}}) — унвони фахрие, ки дар замони [[Иттиҳоди Шӯравӣ|Шӯравӣ]] ба модари даҳ ва зиёда аз он фарзанд таваллуд карда ба воя расонда, дода мешуд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://vazhaju.com/search/%D2%9B%D0%B0%D2%B3%D1%80%D0%B0%D0%BC%D0%BE%D0%BD%D0%BC%D0%BE%D0%B4%D0%B0%D1%80|title=Қаҳрамонмодар чист? Маънои вожаи қаҳрамонмодар|author=|website=vazhaju.com|date=|publisher=Вожаҷӯ|lang=tg|accessdate=2018-09-17}}&lt;/ref&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{хурд}}
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Ҷоизаҳо аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>ecp4pn85ddox27nhrqz25kamnh31w9k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Анушка Шеттӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>219803</id>
    <revision>
      <id>1488418</id>
      <parentid>1488221</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T00:46:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1488418</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41878" sha1="33tlxghemzefly3vxkqp3in6nk11a0o" xml:space="preserve">{{Синамогар
|ном                  = Анушка Шеттӣ
|номи аслӣ            = {{lang-en|Anushka Shetty}}
|тасвир               = 
|бар                  = 
|тавсифи тасвир       = 
|ном ҳангоми таваллуд = Sweety Shetty
|таърихи таваллуд       = 07.10.1981
|зодгоҳ               = {{Зодгоҳ|Мангалур}}, [[Карнатака (Ҳиндустон)|Карнатака]], [[Ҳиндустон]] 
|таърихи даргузашт           = 
|маҳалли даргузашт         = 
|шаҳрвандӣ            = {{Парчам|Ҳиндустон}} 
|касб                 = [[ҳунарпеша]]
|солҳои фаъолият      = 2005-то ҳол
|самт                 = 
|ҷоизаҳо            = Kalaimamani, Nandi Award, [[Filmfare Awards]]
}}
'''Анушка Шеттӣ''' ({{lang-kn|ಅನುಷ್ಕಾ ಶೆಟ್ಟಿ}}, {{lang-te|అనుష్క శెట్టి}}, {{lang-ta|அனுசுக்கா செட்டி}}, {{lang-en|Anushka Shetty}}; номи аслӣ '''Свитӣ Шеттӣ'''&lt;ref&gt;[http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/Sweety-is-a-boringperson-thats-why-I-become-Anushka-for-my-fans-Anushka-Shetty/articleshow/50043350.cms «Sweety is a boring person, that’s why I become Anushka for my fans: Anushka Shetty»]&lt;/ref&gt;; [[7 ноябр]] [[1981]], [[Мангалур]], [[Карнатака (Ҳиндустон)|Карнатака]], [[Ҳиндустон]]) — [[ҳунарпеша]] ва [[Мудел (шахс)|мудели]] [[ҳинд]], ки асосан дар [[филм]]ҳои бо [[забони томилӣ]] ва [[забони телугу|телугу]] нақш мебозад.

== Зиндагинома ==
Анушка дар [[Мангалор]]и [[Карнатака]] таваллуд шудааст&lt;ref&gt;{{Cite web|date=7 November 2017|title=Happy Birthday Anushka Shetty: The Baahubali star's five must watch films|url=https://indianexpress.com/article/entertainment/telugu/happy-birthday-anushka-shetty-five-films-baahubali-vedam-arundhati-billa-4926132/|access-date=4 May 2021|website=The Indian Express|language=en}}&lt;/ref&gt;. Вай тулувагии этникӣ аст, ки аз оилаи [[Забони тулу|тулузабони]] Бунт аз деҳаи Беллипадӣ дар Путтур талуки ноҳияи [[Каннадаи Ҷанубӣ]] аст&lt;ref&gt;{{Cite web |date=29 March 2018 |title=Interesting facts about Anushka Shetty |url=https://timesofindia.indiatimes.com/interesting-facts-about-anushka-shetty/photostory/63523805.cms |access-date=17 July 2021 |website=The Times of India |language=en}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|title=Mangalore-born actress Anushka Shetty to charm fans in Dubai|url=https://www.daijiworld.com/news/newsDisplay.aspx?newsID=211775|access-date=17 July 2021|website=www.daijiworld.com|language=en}}&lt;/ref&gt;. Волидайни ӯ Прафулла ва А.Н. Виттал Шеттӣ мебошанд ва ӯ ду бародари калонӣ Гунаранҷан Шеттӣ ва Сай Рамеш Шеттӣ дорад. Шеттӣ дараҷаи бакалаври барномаҳои компютерии худро аз Коллеҷи Маунт Кармел дар [[Бангалор]] гирифтааст. Вай инчунин омӯзгори йога буд, ки дар назди Бҳарат Такур таълим гирифтааст&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-interview-with-anushka-shetty/20100531.htm|title=Meet super-talented Anushka Shetty!|website=rediff.com|access-date=30 June 2017|archive-date=3 June 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170603122305/http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-south-interview-with-anushka-shetty/20100531.htm|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Фаъолият ==
Дар соли 2005 Анушка дар филми &quot;Супер&quot;, ки дар он [[Аккиненӣ Нагарҷуна|Нагарҷуна]] нақши асосиро ишғол кардааст, баромад кард, ки даромади миёнаро ба даст овард.  Дар соли 2006 филми &quot;Vikramarkudu&quot; ба нашр расид, ки дар он вай дар муқобили Равӣ Теҷа бозӣ кардааст, ки муваффақияти тиҷоратӣ буд.

Дар соли 2013, вай дар филми &quot;Mirchi&quot; бо [[Прабҳас]] нақш бозид, ки он суперхит гардид.  Нақш аз ҷониби мунаққидон баррасиҳои мусбати ӯро ба даст овард ва ба ҷоизаи [[Filmfare Awards]] пешбарӣ кард.

Соли 2014 филми «Lingaa», ки дар он [[Раҷникант]] нақш бозидааст, ба намоиш даромад, ки 154 кроре (1,54 миллиард рупий) ҷамъ оварда, яке аз сердаромадтарин филмҳо дар [[синамои томилӣ]] гардид.

Дар соли 2015 филми томилӣ-телугуи &quot;Баҳубалӣ: Оғоз&quot; ба намоиш даромад ва бар асоси натоиҷи паҳнкунии он, вай яке аз се филми сердаромади он замон дар [[Ҳиндустон]] буд. Анушка малика Девасена, зани ҳокими кушташуда Амарендра, ки дар асорати ғасбкор ранҷ мебурд ва интизори писараш Шивудуро, ки дар тифлӣ гумшуда буд, пас аз зиндони тӯлонӣ озод кард, нақш меофарад. Худи ҳамон сол вай дар филми таърихии «Rudhramadevi» бозид, ки дар он малика аз сулолаи [[Какатия]]ро бозидааст.  Филм &quot;супер хит&quot; шуд ва Анушка ҷоизаи [[Filmfare Awards]] барои беҳтарин нақши зан дар филми телугуро ба даст овард&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/dangal-vs-baahubali-2-box-office-why-ss-rajamouli-film-race-to-rs-2000-crore-mark-wont-be-smooth-4685880/|title=Dangal vs Baahubali 2 box office: Why SS Rajamouli film’s race to Rs 2000-crore mark won’t be smooth|work=The Indian Express|accessdate=2017-06-06|date=2017-06-03|archive-date=2017-06-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20170603120802/http://indianexpress.com/article/entertainment/dangal-vs-baahubali-2-box-office-why-ss-rajamouli-film-race-to-rs-2000-crore-mark-wont-be-smooth-4685880/|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Дар авоили соли 2017 нахустнамоиши филми томилӣ &quot;Si3&quot; баргузор шуд, ки дар он ӯ бори сеюм дар муқобили [[Сурия Шивакумар|Сурия]] нақш бозид. Худи ҳамон сол «Бааҳубалӣ: Анҷом» ба намоиш гузошта шуд, ки дуюмин филми сердаромадтарин дар таърихи [[синамои Ҳиндустон]] гардид. Пас аз ин, Анушка розӣ шуд, ки дар лоиҳаи чандзабони &quot;Saaho&quot;, ки соли 2018 ба намоиш даромад ва мебоист аввалин филми ҳиндӣ дар фаъолияташ бошад, нақшро ба [[Шраддҳа Капур]] дод, ки бино ба овозаҳо, бо сабаби он, ки актриса пас аз гирифтани вазн барои наворбардории &quot;Size Zero&quot; натавонист ба шакли худ баргардад&lt;ref&gt;{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/photo-features/saaho-interesting-facts-about-the-prabhas-and-shraddha-kapoor-starrer/-reason-why-baahubali-co-star-anushka-shetty-opted-out-of-the-project/photostory/60526135.cms|title=Saaho: Interesting facts about the Prabhas and Shraddha Kapoor starrer|date=2018-01-19|work=Times of India|lang=en|accessdate=2018-03-01|archive-date=2018-02-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20180208011627/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/photo-features/saaho-interesting-facts-about-the-prabhas-and-shraddha-kapoor-starrer/-reason-why-baahubali-co-star-anushka-shetty-opted-out-of-the-project/photostory/60526135.cms|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

Дар соли 2018 вай филми даҳшатноки триллерӣ - &quot;Bhaagamathie&quot;-ро баровард, ки дар он корманди IAS Чечаларо, ки барои куштори дӯстдоштааш зиндонӣ шуда буд, бозӣ кардааст. Филм муваффақияти тиҷоратӣ буд ва аз мунаққидон баҳои мусбат гирифт&lt;ref&gt;{{cite web|url=http://www.firstpost.com/entertainment/bhaagamathie-movie-review-anushka-shetty-shines-in-this-horror-thriller-that-owes-a-lot-to-its-technicians-4321151.html|title=Bhaagamathie movie review: Anushka Shetty shines in this horror-thriller that owes a lot to its technicians|date=2018-01-26|author=Hemanth Kumar|work=Firstpost|lang=en|accessdate=2018-03-01|archive-date=2018-02-07|archive-url=https://web.archive.org/web/20180207152706/http://www.firstpost.com/entertainment/bhaagamathie-movie-review-anushka-shetty-shines-in-this-horror-thriller-that-owes-a-lot-to-its-technicians-4321151.html|url-status=live}}&lt;/ref&gt;.

== Филмнома ==

{| class=&quot;wikitable sortable plainrowheaders&quot; id=&quot;filmography&quot;
|- style=&quot;background:#ccc; text-align:center;&quot;
! scope=&quot;col&quot;| Сол
! scope=&quot;col&quot;| Номгӯй 
! scope=&quot;col&quot;| Нақш
! scope=&quot;col&quot; | Забон
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | Шарҳҳо
! scope=&quot;col&quot; class=&quot;unsortable&quot; | Иқт.
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2005
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Super (2005 film)|Super]]''
| Sasha
| rowspan=&quot;5&quot; | [[Забони телугу|Телугу]]
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |date=23 July 2005 |title=Superbly stylish flick but one that rumbles too |url=http://www.thehindu.com/2005/07/23/stories/2005072301070200.htm |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170322074113/http://www.thehindu.com/2005/07/23/stories/2005072301070200.htm |archive-date=22 March 2017 |access-date=22 March 2017 |work=[[The Hindu]]}} {{Пайванди мурда|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Mahanandi (film)|Mahanandi]]''
| Nandini
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=7 December 2005 |title=Mahanandi |url=http://www.sify.com/movies/mahanandi-review-telugu-pclvOgjiaeeaf.html |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170323115437/http://www.sify.com/movies/mahanandi-review-telugu-pclvOgjiaeeaf.html |archive-date=23 March 2017 |access-date=23 March 2017 |website=[[Sify]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;4&quot; |2006
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Astram (film)|Astram]]''
| Anusha
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite AV media |title=Astram |date=2006 |type=motion picture |publisher=Supreme Movies}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Vikramarkudu]]''
| Neeraja Goswami
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=27 June 2006 |title=Vikramarkudu |url=http://www.sify.com/movies/vikramarkudu-review-telugu-pclvXqiiedcga.html |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170319060551/http://www.sify.com/movies/vikramarkudu-review-telugu-pclvXqiiedcga.html |archive-date=19 March 2017 |access-date=19 March 2017 |website=[[Sify]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Stalin (2006 film)|Stalin]]''
| Худ
| [[Намоиши махсус]] дар суруди &quot;I Wanna Spider Man&quot;
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Aditya Movies |date=13 April 2012 |title=I Wanna Spider Man Full Video Song |url=https://www.youtube.com/watch?v=mCuEpxZWVf4 |access-date=20 April 2017 |website=YouTube}}{{cbignore}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Rendu]]''
| Jothy
| [[Забони томилӣ|Томилӣ]]
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite AV media |title=Rendu |type=motion picture |language=Tamil |publisher=Avni Cinemax |year=2006}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2007
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Lakshyam (2007 film)|Lakshyam]]''
| Indu
| rowspan=&quot;10&quot; | Телугу
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=6 July 2007 |title=Lakshyam |url=http://www.sify.com/movies/lakshyam-review-telugu-pclwr6cbgbjje.html |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170323131608/http://www.sify.com/movies/lakshyam-review-telugu-pclwr6cbgbjje.html |archive-date=23 March 2017 |access-date=23 March 2017 |website=[[Sify]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Don (2007 film)|Don]]''
| Priya
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite AV media |title=Don |type=motion picture |language=Telugu |publisher=Sri Keerthi Creations |year=2007}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 2008
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Okka Magaadu]]''
| Bhavani
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite AV media |title=Okka Magadu |type=motion picture |language=te |publisher=Bommarillu |year=2008}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Swagatam]]''
| Sailaja (Sailu)
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=25 January 2008 |title=Swagatham is routine |url=http://www.rediff.com/movies/review/ssswag/20080125.htm |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170323141016/http://www.rediff.com/movies/review/ssswag/20080125.htm |archive-date=23 March 2017 |access-date=23 March 2017 |website=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Baladoor]]''
| Bhanu
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=14 August 2008 |title=Review: Baladoor |url=http://www.rediff.com/movies/2008/aug/14ssb.htm |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170323140813/http://www.rediff.com/movies/2008/aug/14ssb.htm |archive-date=23 March 2017 |access-date=23 March 2017 |website=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Souryam]]''
| Shweta
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=26 September 2008 |title=Review: Souryam is a potboiler |url=http://www.rediff.com/movies/review/sss/20080926.htm |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170323140344/http://www.rediff.com/movies/review/sss/20080926.htm |archive-date=23 March 2017 |access-date=23 March 2017 |website=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Chintakayala Ravi]]''
| Sunita
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=3 October 2008 |title=Review: Chintakayala Ravi entertains |url=http://www.rediff.com/movies/2008/oct/03ssc.htm |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170323140528/http://www.rediff.com/movies/2008/oct/03ssc.htm |archive-date=23 March 2017 |access-date=23 March 2017 |website=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[King (2008 film)|King]]''
| Худ
| Намоиши махсус дар суруди &quot;Nuvvu Ready Nenu Ready&quot;
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=16 December 2008 |title=Nagarjuna- The king of romance |url=http://www.sify.com/movies/nagarjuna-the-king-of-romance-news-telugu-kkfs8eiceegsi.html |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170323135019/http://www.sify.com/movies/nagarjuna-the-king-of-romance-news-telugu-kkfs8eiceegsi.html |archive-date=23 March 2017 |access-date=23 March 2017 |website=[[Sify]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2009
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Arundhati (2009 film)|Arundhati]]''
| Arundhati / Jejamma
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=6 January 2009 |title=Interview with Anushka |url=http://www.idlebrain.com/celeb/interview/anushka-arundhati.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170403193611/http://idlebrain.com/celeb/interview/anushka-arundhati.html |archive-date=3 April 2017 |access-date=23 March 2017 |website=[[Idlebrain.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Billa (2009 film)|Billa]]''
| Maya
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=6 April 2009 |title=Billa is all style, no substance |url=http://www.rediff.com/movies/review/billa-is-all-style-no-substance/20090406.htm |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170323134326/http://www.rediff.com/movies/review/billa-is-all-style-no-substance/20090406.htm |archive-date=23 March 2017 |access-date=23 March 2017 |website=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Vettaikaaran (2009 film)|Vettaikaaran]]''
| Susheela (Susi)
| Томилӣ
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |last=Srinivasan |first=Pavithra |date=18 December 2009 |title=Review: Vettaikkaran is for Vijay fans |url=http://movies.rediff.com/report/2009/dec/18/south-tamil-movie-review-vettaikkaran.htm |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170321075112/http://movies.rediff.com/report/2009/dec/18/south-tamil-movie-review-vettaikkaran.htm |archive-date=21 March 2017 |access-date=21 March 2017 |website=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;8&quot; | 2010
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Kedi (2010 film)|Kedi]]''
| Худ
| Телугу
| Намоиши махсус дар суруди &quot;Kedigaadu&quot;
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=14 February 2010 |title=Nagarjuna is the only saving grace in 'Kedi' (Telugu Movie Review) |url=http://www.sify.com/movies/nagarjuna-is-the-only-saving-grace-in-kedi-telugu-movie-review-news-national-kconkcfbjja.html |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170322081908/http://www.sify.com/movies/nagarjuna-is-the-only-saving-grace-in-kedi-telugu-movie-review-news-national-kconkcfbjja.html |archive-date=22 March 2017 |access-date=22 March 2017 |website=[[Sify]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Singam]]''
| Kavya Mahalingam
| Томилӣ
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Ravi |first=Bhama Devi |date=29 May 2010 |title=Singam Movie Review |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-reviews/singam/movie-review/5987899.cms |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170321075847/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-reviews/singam/movie-review/5987899.cms |archive-date=21 March 2017 |access-date=21 March 2017 |work=[[The Times of India]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Vedam (film)|Vedam]]''
| Saroja
| rowspan=&quot;6&quot; | Телугу
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=4 June 2010 |title=Vedam is outstanding |url=http://movies.rediff.com/review/2010/jun/04/south-telugu-movie-review-vedam.htm |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170322083714/http://movies.rediff.com/review/2010/jun/04/south-telugu-movie-review-vedam.htm |archive-date=22 March 2017 |access-date=22 March 2017 |website=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Panchakshari]]''
| Panchakshari / Honey
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=11 June 2010 |title=Panchakshari is archaic |url=http://www.rediff.com/movies/review/south-review-telugu-panchakshari/20100611.htm |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170322085423/http://uswww.rediff.com/movies/review/south-review-telugu-panchakshari/20100611.htm |archive-date=22 March 2017 |access-date=22 March 2017 |website=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Khaleja]]''
| Subashini
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Mahesh Khaleja- Review |url=http://www.sify.com/movies/mahesh-khaleja-review-review-telugu-14958111.html |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20130628022630/http://www.sify.com/movies/mahesh-khaleja-review-review-telugu-14958111.html |archive-date=28 June 2013 |access-date=22 March 2017 |website=[[Sify]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Thakita Thakita]]''
| Худ
| Камео
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=6 September 2010 |title=Thakita Thakita is refreshing |url=http://movies.rediff.com/report/2010/sep/06/south-thakita-thakita-review.htm |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170322092239/http://movies.rediff.com/report/2010/sep/06/south-thakita-thakita-review.htm |archive-date=22 March 2017 |access-date=22 March 2017 |website=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Nagavalli (film)|Nagavalli]]''
| Chandramukhi (Nagavalli)
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=18 December 2010 |title='Nagavalli' not a great remake (Telugu Film Review) |url=http://www.sify.com/movies/nagavalli-not-a-great-remake-telugu-film-review-news-national-kmsp4hfdiidsi.html |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170322091200/http://www.sify.com/movies/nagavalli-not-a-great-remake-telugu-film-review-news-national-kmsp4hfdiidsi.html |archive-date=22 March 2017 |access-date=22 March 2017 |website=[[Sify]] |agency=IANS}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Nanisetti |first=Serish |date=19 December 2010 |title=Horror reprised as humour |url=http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-cinemaplus/Horror-reprised-as-humour/article15598341.ece |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170322092006/http://www.thehindu.com/todays-paper/tp-features/tp-cinemaplus/Horror-reprised-as-humour/article15598341.ece |archive-date=22 March 2017 |access-date=22 March 2017 |work=[[The Hindu]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Ragada]]''
| Sirisha
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=24 December 2010 |title=Review: Ragada is paisa vasool |url=http://www.rediff.com/movies/review/review-south-ragada/20101224.htm |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170323113237/http://www.rediff.com/movies/review/review-south-ragada/20101224.htm |archive-date=23 March 2017 |access-date=23 March 2017 |website=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2011
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Vaanam]]''
| Saroja (2010).&lt;ref&gt;{{Cite news |date=2011-05-01 |title=Stars stomp the sky&amp;nbsp;– Vaanam |url=http://www.hindu.com/cp/2011/05/01/stories/2011050150050200.htm |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110503142054/http://www.hindu.com/cp/2011/05/01/stories/2011050150050200.htm |archive-date=3 May 2011 |access-date=18 August 2011 |work=[[The Hindu]] |quote=Krish seems to have cut and pasted a few scenes from the Telugu original&amp;nbsp;– they give a dubbed-film feel to Vaanam. |accessdate=2024-08-17 |archivedate=2011-05-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110503142054/http://www.hindu.com/cp/2011/05/01/stories/2011050150050200.htm }}&lt;/ref&gt;}}
| rowspan=&quot;4&quot; | Томилӣ
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=29 April 2011 |title=Review: Vaanam is engaging |url=http://www.rediff.com/movies/review/south-movie-review-vaanam/20110429.htm |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170322083038/http://www.rediff.com/movies/review/south-movie-review-vaanam/20110429.htm |archive-date=22 March 2017 |access-date=22 March 2017 |website=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Deiva Thirumagal]]''
| Anuradha Raghunathan
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref name=&quot;DeivaThirumagal&quot;&gt;{{Cite news |last=Venkateswaran |first=N. |date=17 July 2011 |title=Cinema of the Week: Deiva Thirumagal |url=http://epaper.timesofindia.com/Repository/getFiles.asp?Style=OliveXLib:LowLevelEntityToPrintGifMSIE_PASTISSUES2&amp;Type=text/html&amp;Locale=english-skin-custom&amp;Path=TOICH/2011/07/17&amp;ChunkNum=0&amp;ID=Ar00401 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170814123915/http://epaper.timesofindia.com/Repository/getFiles.asp?Style=OliveXLib:LowLevelEntityToPrintGifMSIE_PASTISSUES2&amp;Type=text/html&amp;Locale=english-skin-custom&amp;Path=TOICH/2011/07/17&amp;ChunkNum=0&amp;ID=Ar00401 |archive-date=14 August 2017 |access-date=14 August 2017 |work=[[The Times of India]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2012
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Saguni]]''
| Inspector Anushka
| Камео
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=22 June 2012 |title=Saguni review |url=http://www.sify.com/movies/isagunii-review-review-tamil-pcmazMdgfdfhh.html |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170323111303/http://www.sify.com/movies/isagunii-review-review-tamil-pcmazMdgfdfhh.html |archive-date=23 March 2017 |access-date=23 March 2017 |website=[[Sify]]}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Saguni (2012) |url=https://www.rottentomatoes.com/m/saguni_2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170325030332/https://www.rottentomatoes.com/m/saguni_2012 |archive-date=25 March 2017 |access-date=24 March 2017 |website=[[Rotten Tomatoes]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Thaandavam]]''
| Dr.Meenakshi Shiva Kumar
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=28 September 2012 |title=Thaandavam |url=http://www.sify.com/movies/thaandavam-review-tamil-pcma73jgbahfb.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170323110605/http://www.sify.com/movies/thaandavam-review-tamil-pcma73jgbahfb.html |archive-date=23 March 2017 |access-date=23 March 2017 |website=[[Sify]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Damarukam]]''
| Maheshwari (Mahi)
| Телугу
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=23 November 2012 |title=Review: Damarukam is a one-time watch |url=http://www.rediff.com/movies/review/south-review-damarukam/20121123.htm |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170323121122/http://www.rediff.com/movies/review/south-review-damarukam/20121123.htm |archive-date=23 March 2017 |access-date=23 March 2017 |website=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2013
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Alex Pandian]]''
| Divya
| Томилӣ
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=12 January 2013 |title='Alex Pandian': Gives no reason to cheer (Tamil Movie Review) |url=http://www.sify.com/news/alex-pandian-gives-no-reason-to-cheer-tamil-movie-review-news-international-nbmt4ghaadhsi.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170323112621/http://www.sify.com/news/alex-pandian-gives-no-reason-to-cheer-tamil-movie-review-news-international-nbmt4ghaadhsi.html |archive-date=23 March 2017 |access-date=23 March 2017 |website=[[Sify]] |agency=IANS}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Mirchi (film)|Mirchi]]''
| Vennela
| Телугу
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=11 February 2013 |title=Mirchi review |url=http://www.sify.com/movies/i-mirchi-i-review-review-telugu-pcmaH4igdidhe.html |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170323122020/http://www.sify.com/movies/i-mirchi-i-review-review-telugu-pcmaH4igdidhe.html |archive-date=23 March 2017 |access-date=23 March 2017 |website=[[Sify]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Singam II]]''
| Kavya Mahalingam
| rowspan=&quot;4&quot; | Томилӣ
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Venkateswaran |first=N. |date=7 July 2013 |title=Cinema of the Week: Singam 2 |url=http://epaper.timesofindia.com/Repository/getFiles.asp?Style=OliveXLib:LowLevelEntityToPrintGifMSIE_PASTISSUES2&amp;Type=text/html&amp;Locale=english-skin-custom&amp;Path=TOICH/2013/07/07&amp;ChunkNum=0&amp;ID=Ar00600 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170814125950/http://epaper.timesofindia.com/Repository/getFiles.asp?Style=OliveXLib:LowLevelEntityToPrintGifMSIE_PASTISSUES2&amp;Type=text/html&amp;Locale=english-skin-custom&amp;Path=TOICH/2013/07/07&amp;ChunkNum=0&amp;ID=Ar00600 |archive-date=14 August 2017 |access-date=14 March 2017 |work=[[The Times of India]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Irandaam Ulagam]]''
| Ramya, Varna &amp; Anushka
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |date=24 November 2013 |title=Cinema of the Week: Irandam Ulagam |url=http://epaper.timesofindia.com/Repository/getFiles.asp?Style=OliveXLib:LowLevelEntityToPrintGifMSIE_PASTISSUES2&amp;Type=text/html&amp;Locale=english-skin-custom&amp;Path=TOICH/2013/11/24&amp;ChunkNum=0&amp;ID=Ar00400 |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170814125317/http://epaper.timesofindia.com/Repository/getFiles.asp?Style=OliveXLib:LowLevelEntityToPrintGifMSIE_PASTISSUES2&amp;Type=text/html&amp;Locale=english-skin-custom&amp;Path=TOICH/2013/11/24&amp;ChunkNum=0&amp;ID=Ar00400 |archive-date=14 August 2017 |access-date=14 August 2017 |work=[[The Times of India]]}}&lt;/ref&gt;&lt;br /&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news |date=3 December 2013 |title=இரண்டாம் உலகம் - விமர்சனம் |trans-title=Irandaam Ulagam&amp;nbsp;– Review |url=https://cinema.dinamalar.com/tamil_cinema_fullstory.php?id=793 |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20170319060154/http://cinema.dinamalar.com/tamil_cinema_fullstory.php?id=793 |archive-date=19 March 2017 |access-date=19 March 2017 |work=[[Dinamalar]] |language=Tamil}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2014
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Lingaa]]''
| Lakshmi
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=12 December 2014 |title=Review: Lingaa is old wine in a new bottle |url=http://www.rediff.com/movies/review/review-lingaa-is-old-wine-in-a-new-bottle-south/20141212.htm |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170322082330/http://www.rediff.com/movies/review/review-lingaa-is-old-wine-in-a-new-bottle-south/20141212.htm |archive-date=22 March 2017 |access-date=22 March 2017 |website=[[Rediff.com]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;6&quot; | 2015
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Yennai Arindhaal]]''
| Thenmozhi
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Subramanian |first=Karthik |date=5 February 2015 |title='Yennai Arindhaal': Ending cop trilogy on a high |url=http://www.thehindu.com/entertainment/yennai-arindhaal-film-review-ending-cop-trilogy-on-a-high/article6860703.ece |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170322081519/http://www.thehindu.com/entertainment/yennai-arindhaal-film-review-ending-cop-trilogy-on-a-high/article6860703.ece |archive-date=22 March 2017 |access-date=22 March 2017 |work=[[The Hindu]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; | ''[[Baahubali: The Beginning]]''
| [[Devasena (character)|Devasena]]
| Телугу
| rowspan=&quot;2&quot; |Филми дузабона
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Dundoo |first=Sangeetha Devi |date=10 July 2015 |title=Baahubali: A little more, a little less |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/baahubali-review-a-little-more-a-little-less/article7407650.ece |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170322084308/http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/baahubali-review-a-little-more-a-little-less/article7407650.ece |archive-date=22 March 2017 |access-date=22 March 2017 |work=[[The Hindu]] |accessdate=2024-08-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220125182301/https://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/baahubali-review-a-little-more-a-little-less/article7407650.ece |archivedate=2022-01-25}}&lt;/ref&gt;
|-
|Devasenai
| Томилӣ
| style=&quot;text-align:center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=10 July 2015 |title=Baahubali: A spectacular period war film |url=http://www.sify.com/movies/baahubali-review-tamil-phkpVhcaihhbd.html |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170322085121/http://www.sify.com/movies/baahubali-review-tamil-phkpVhcaihhbd.html |archive-date=22 March 2017 |access-date=22 March 2017 |website=[[Sify]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Rudhramadevi (film)|Rudhramadevi]]''
| [[Rudrama Devi]] (Rudradeva Maharaja)

| rowspan=&quot;2&quot; | Телугу
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Rangan |first=Baradwaj |author-link=Baradwaj Rangan |date=17 October 2015 |title=Rudhramadevi: great story, weak movie |url=http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/rudhramadevi-great-story-weak-movie/article7773348.ece |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170323113935/http://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/rudhramadevi-great-story-weak-movie/article7773348.ece |archive-date=23 March 2017 |access-date=23 March 2017 |work=[[The Hindu]] |accessdate=2024-08-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191228100045/https://www.thehindu.com/features/cinema/cinema-reviews/rudhramadevi-great-story-weak-movie/article7773348.ece |archivedate=2019-12-28}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Size Zero]]''
| rowspan=&quot;2&quot; | Soundarya (Sweety)
| rowspan=&quot;2&quot; |Филми дузабона
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |date=28 November 2015 |title=Anushka Shetty's 'Size Zero' (Inji Iduppazhagi) review: Believe in happy ending |url=http://www.ibtimes.co.in/anushka-shettys-size-zero-inji-iduppazhagi-review-believe-happy-ending-657079 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20170323054047/http://www.ibtimes.co.in/anushka-shettys-size-zero-inji-iduppazhagi-review-believe-happy-ending-657079 |archive-date=23 March 2017 |access-date=22 March 2017 |work=[[International Business Times]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Inji Iduppazhagi''
| Томилӣ
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=27 November 2015 |title=Inji Iduppazhagi |url=http://www.sify.com/movies/inji-iduppazhagi-review-tamil-pl1pUHefjjbdg.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20170509051944/http://www.sify.com/movies/inji-iduppazhagi-review-tamil-pl1pUHefjjbdg.html |archive-date=9 May 2017 |access-date=22 March 2017 |website=[[Sify]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;3&quot; | 2016
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Soggade Chinni Nayana]]''
| Krishna Kumari
| rowspan=&quot;2&quot; | Телугу
|Камео
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Soggade Chinni Nayana (2016) |url=https://www.the-numbers.com/movie/Soggade-Chinni-Nayana#tab=cast-and-crew |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170323115101/http://www.the-numbers.com/movie/Soggade-Chinni-Nayana%23tab=cast-and-crew |archive-date=23 March 2017 |access-date=23 March 2017 |website=[[The Numbers (website)|The Numbers]] |accessdate=2024-08-17 |archivedate=2017-03-23 |archiveurl=https://archive.today/20170323115101/http://www.the-numbers.com/movie/Soggade-Chinni-Nayana%23tab=cast-and-crew#tab=cast-and-crew }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Oopiri]]''
| rowspan=&quot;2&quot; | Nandini
| rowspan=&quot;2&quot; | Филми дузабона; камео
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |date=25 March 2016 |title=ఊపిరి |trans-title=Oopiri (Breath) |url=http://www.andhrajyothy.com/pages/cinema_article?SID=221815 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170419072116/http://www.andhrajyothy.com/pages/cinema_article?SID=221815 |archive-date=19 April 2017 |access-date=19 April 2017 |work=[[Andhra Jyothy]] |language=Telugu |accessdate=2024-08-17 |archivedate=2017-04-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170419072116/http://www.andhrajyothy.com/pages/cinema_article?SID=221815 }}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Thozha''
| rowspan=&quot;2&quot; | Томилӣ
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite AV media |title=Thozha |last=[[Vamsi Paidipally|Paidipally, Vamsi]] (director) |type=motion picture |language=Tamil |publisher=[[PVP Cinema]] |year=2016 |trans-title=Friend}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;4&quot; | 2017
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Si3 (film)|Si3]]''
| Kavya Durai Singam
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Bhaskaran |first=Gautaman |date=9 February 2017 |title=Si3 movie review: Nothing refreshing about Suriya's Singam roar in this sequel |url=http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/si3-movie-review-a-tired-looking-surya-in-an-overlong-jaded-sequel/story-Uoi0E7k16iX3cCNJnQWmoI.html |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170323114225/http://www.hindustantimes.com/movie-reviews/si3-movie-review-a-tired-looking-surya-in-an-overlong-jaded-sequel/story-Uoi0E7k16iX3cCNJnQWmoI.html |archive-date=23 March 2017 |access-date=23 March 2017 |work=[[Hindustan Times]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Om Namo Venkatesaya]]''
| Krishnamma
| rowspan=&quot;2&quot; | Телугу
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Dundoo |first=Sangeetha Devi |date=10 February 2017 |title=Om Namo Venkatesaya: Aesthetic devotional |url=http://www.thehindu.com/entertainment/reviews/Om-Namo-Venkatesaya-Aesthetic-devotional/article17283058.ece |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170322092549/http://www.thehindu.com/entertainment/reviews/Om-Namo-Venkatesaya-Aesthetic-devotional/article17283058.ece |archive-date=22 March 2017 |access-date=22 March 2017 |work=[[The Hindu]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; | ''[[Baahubali 2: The Conclusion]]''
| [[Devasena (character)|Devasena]]
| rowspan=&quot;2&quot; |Филми дузабона
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Kumar |first=Hemanth |date=28 April 2017 |title=Baahubali 2 Movie Review: SS Rajamouli's epic drama will be hard to forget anytime soon |url=http://www.firstpost.com/entertainment/baahubali-2-the-conclusion-movie-review-ss-rajamoulis-epic-drama-evokes-a-sense-of-wonder-3409542.html |archive-url=https://archive.today/20170428050452/http://www.firstpost.com/entertainment/baahubali-2-the-conclusion-movie-review-ss-rajamoulis-epic-drama-evokes-a-sense-of-wonder-3409542.html |archive-date=28 April 2017 |access-date=28 April 2017 |work=Firstpost}}&lt;/ref&gt;
|-
|Devasenai
| Томилӣ
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=28 April 2017 |title=Baahubali 2 review- A giant leap for Indian cinema |url=http://www.sify.com/movies/baahubali-2--a-giant-leap-for-indian-cinema-review-tamil-re2qwajbbdggg.html |url-status=dead |archive-url=https://archive.today/20170509141550/http://www.sify.com/movies/baahubali-2--a-giant-leap-for-indian-cinema-review-tamil-re2qwajbbdggg.html |archive-date=9 May 2017 |access-date=9 May 2017 |website=[[Sify]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; | 2018
! rowspan=&quot;2&quot; scope=&quot;row&quot; | ''[[Bhaagamathie]]''
| Bhaagamathie / Chanchala
| Телугу
| rowspan=&quot;2&quot; |Филми дузабона
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite news |last=Yellapantula |first=Suhas |date=26 January 2018 |title=Bhaagamathie Movie Review |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movie-reviews/bhaagamathie/movie-review/62662257.cms |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20180126151804/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movie-reviews/bhaagamathie/movie-review/62662257.cms |archive-date=26 January 2018 |access-date=26 January 2018 |work=[[The Times of India]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| Bhaagamathie / Sanchala
| Томилӣ
| style=&quot;text-align: center;&quot; |&lt;ref&gt;{{Cite web |date=26 January 2018 |title=Bhaagamathie review: Film belongs to Anushka Shetty |url=http://www.sify.com/movies/bhaagamathie-review-film-belongs-to-anushka-shetty-review-tamil-sb0neLchdifdj.html |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20180519061853/http://www.sify.com/movies/bhaagamathie-review-film-belongs-to-anushka-shetty-review-tamil-sb0neLchdifdj.html |archive-date=19 May 2018 |access-date=19 May 2018 |website=[[Sify]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| 2019
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Sye Raa Narasimha Reddy]]''
|[[Rani of Jhansi|Rani Lakshmi Bai]]
| rowspan=&quot;2&quot; |Телугу
| Камео
| style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite web |last=Ramnath |first=Nandini |date=2 October 2019 |title='Sye Raa Narasimha Reddy' movie review: Freedom struggle epic works best when in battle mode |url=https://scroll.in/reel/939125/sye-raa-narasimha-reddy-movie-review-freedom-struggle-epic-works-best-when-in-battle-mode |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20191002050944/https://scroll.in/reel/939125/sye-raa-narasimha-reddy-movie-review-freedom-struggle-epic-works-best-when-in-battle-mode |archive-date=2 October 2019 |access-date=2 October 2019 |website=[[Scroll.in]]}}&lt;/ref&gt;
|-
| rowspan=&quot;2&quot; |2020
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Nishabdham]]''
| rowspan=&quot;2&quot; | Sakshi
| rowspan=&quot;2&quot; |Филми дузабона
| style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Nyayapati |first=Neeshita |date=2 October 2020 |title=Nishabdham Movie Review : All gloss and no depth |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movie-reviews/nishabdham/movie-review/78437645.cms |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20201002054740/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movie-reviews/nishabdham/movie-review/78437645.cms |archive-date=2 October 2020 |access-date=2 October 2020 |work=[[The Times of India]]}}&lt;/ref&gt;
|-
! scope=&quot;row&quot; | ''Silence''
| Томилӣ
| style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |last=Suganth |first=M |date=2 October 2020 |title=Silence Movie Review : Silence feels like a dreary dubbed film |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-reviews/silence/movie-review/78437899.cms |url-status=live |archive-url=https://archive.today/20201002061913/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/tamil/movie-reviews/silence/movie-review/78437899.cms |archive-date=2 October 2020 |access-date=2 October 2020 |work=[[The Times of India]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|2023
! scope=&quot;row&quot; | ''[[Miss Shetty Mr Polishetty]]''
|Anvitha Ravali Shetty
| rowspan=&quot;2&quot; |Телугу
|
| style=&quot;text-align: center;&quot; | &lt;ref&gt;{{Cite news |date=7 November 2022 |title=Anushka Shetty unveils first look as MasterChef 'Anvitha Ravali Shetty' from her upcoming film with Naveen Polishetty |url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/anushka-shetty-unveils-first-look-as-masterchef-anvitha-ravali-shetty-from-her-upcoming-film-with-naveen-polishetty/articleshow/95361888.cms |url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20221212032756/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/news/anushka-shetty-unveils-first-look-as-masterchef-anvitha-ravali-shetty-from-her-upcoming-film-with-naveen-polishetty/articleshow/95361888.cms |archive-date=12 December 2022 |access-date=6 September 2023 |work=[[The Times of India]]}}&lt;/ref&gt;
|-
|}

== Нигаред низ ==
[[Феҳристи ҳунарпешаҳои (актрисаҳо) Ҳиндустон]] 
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{Authority control}}

[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Ҳиндустон]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои телугу]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои томилӣ]]</text>
      <sha1>33tlxghemzefly3vxkqp3in6nk11a0o</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зарафшон (Ӯзбекистон)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>220318</id>
    <revision>
      <id>1488447</id>
      <parentid>1452353</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T08:01:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1488447</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4411" sha1="nfwve1fsf4rdknkye1kwd77y4zhshi8" xml:space="preserve">{{МА}}
[[Акс:Zarafsham_town.JPG|мини|250x250пкс| Вуруд ба шаҳр.]]
'''Зарафшон''' ({{lang-uz|Zarafshon}}) — [[шаҳр]] дар [[Вилояти Навоӣ|вилояти Навои]]и [[Ӯзбекистон|Узбекистон]]. Аҳолиаш — бештар аз 85 100 тан&lt;ref name=&quot;navstat&quot;&gt;{{cite web|url=https://navstat.uz/files/293/demografiya/2062/Hududlar-boyicha-shahar-va-qishloq-aholisi-soni.pdf|title=Urban and rural population by district|publisher=Navoiy regional department of statistics|lang=uz}} {{Пайванди мурда|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt; (2021).

== Ҷуғрофиё ==
Дар қисми марказии мамлакат, 200 км шимолтар аз шаҳри Бухоро ва дар наздикии кони бузургтарини истихроҷи тило ва урани дашти Қизилқум, дар нишебии ғарбии кӯҳи Тамдитоғ, дар сари роҳи автомобилгарди Навоӣ — Учқудуқ воқеъ аст.

== Таърих ==
Соли 1967 ба муносибати баҳрабардорӣ аз кони бузургтарини истихроҷи тилои Мурунтов ҳамчун шаҳрак бунёд шуд (солҳои 60 асри 20-ум 30 дарсади тилои Иттиҳоди Шӯравӣ дар Зарафшон истихроҷ мешуд). Аз соли 1972 мақоми шаҳрро гирифт. Зарафшон макони баргузории мусобиқаҳои варзишии сатҳи байналмилалӣ буда, дар он соли 2003 чемпионати Осиё оид ба пауэрлифтинг, соли 2004 оид ба вазнбардорӣ ва заврақронӣ баргузор шуд. Муассисаҳои калонтарини шаҳр: Комбинати филиззоти кӯҳии Навоӣ (истихроҷ ва коркарди тило ва дигар конҳо); ба ҳайати он корхонаи муштараки Ӯзбекистону Амрико «Зарафшон-Нюмонт» (истихроҷи тило), з-ди истеҳсоли маснуоти заргарӣ, маҷмааи истихроҷу коркарди фосфорити Қизилқум (дар заминаи кони Ҷерой — Сардарин) дохил мешаванд. Ҳамчунин дар Зарафшон корхонаҳои истеҳсоли масолеҳи бинокорӣ, фабрикаи кешбофии «Агама», комб. истеҳсоли маҳсулоти ширию гӯштии «Поток» фаъолият доранд. Аҳолии шаҳр ба воситаи пойгоҳи обкашӣ аз рӯди Ому (1969; дарозиаш 220 км, ба баландии 600 м) бо об таъмин мегарданд.

== Фарҳангу маориф ==
Зарафшон осорхонаи таърихии азхудкунии биёбони Қизилқум, 3 муассисаи таҳсилоти миёна, мактаби мусиқӣ, беморхона, маркази саломатии шаҳрӣ, дармонгоҳ, қасри фарҳанг, толори кино, варзишгоҳ ва боғи истироҳат дорад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Зарафшон|7|муаллиф= }}

== Пайвандҳо ==
* [http://nav.uz/about_navoi/inet-navoi/9929-vyhodnye-v-promyshlennom-navoi.html Шарҳи ҷолиб аз] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20111228083551/http://nav.uz/about_navoi/inet-navoi/9929-vyhodnye-v-promyshlennom-navoi.html |date=2011-12-28 }} [http://nav.uz/about_navoi/inet-navoi/9929-vyhodnye-v-promyshlennom-navoi.html Зарафшон дар сайти вилояти Навоӣ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20111228083551/http://nav.uz/about_navoi/inet-navoi/9929-vyhodnye-v-promyshlennom-navoi.html |date=2011-12-28 }}

{{Ӯзбекистон-ҷуғ-нопурра}}
{{Шаҳрҳои Ӯзбекистон}}
{{вилояти Навоӣ}}
{{Шаҳрҳои бузурги Ӯзбекистон}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ӯзбекистон]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]</text>
      <sha1>nfwve1fsf4rdknkye1kwd77y4zhshi8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Аҳмадхон Муродзода</title>
    <ns>1</ns>
    <id>270328</id>
    <revision>
      <id>1488451</id>
      <parentid>1419711</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T10:32:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>VASHGIRD moved page [[Баҳс:Аҳмадхон Амрохон Муродзода]] to [[Баҳс:Аҳмадхон Муродзода]]</comment>
      <origin>1109052</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="41" sha1="dblicplmkfayol9ivafx7e2t3qf0rb0" xml:space="preserve">{{Сарлавҳаи баҳс|arpol=yes}}</text>
      <sha1>dblicplmkfayol9ivafx7e2t3qf0rb0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Айнажӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>288530</id>
    <revision>
      <id>1488417</id>
      <parentid>1471271</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T23:43:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1488417</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="14016" sha1="9ktyomk4x79rxx4ycy6d8plqj5cmfph" xml:space="preserve">{{МА
| мақом = Город
| номи тоҷикӣ = Айнажи
| номи аслӣ = {{lang-lv|Ainaži}}
| lat_deg = 57
| lon_deg = 24
| lat_min = 51
| lat_sec = 49
| lon_min = 21
| lon_sec = 31
| CoordAddon = type:city(994)_region:LV
| этнохороним = а́йнажец, а́йнажцы&lt;ref&gt;{{книга
 |автор         = Городецкая И.Л., Левашов Е.А.
 |часть         = 
 |заглавие      = Русские названия жителей: Словарь-справочник
 |оригинал      = 
 |ссылка        = https://books.google.ru/books?ei=qtL5UPz7OOaC4ATq-4CgBQ&amp;hl=ru&amp;id=Do8dAQAAMAAJ&amp;dq=амстердамка&amp;q=айзпуте#search_anchor
 |издание       = 
 |ответственный = 
 |место         = {{М.}}
 |издательство  = [[АСТ (издательство)|АСТ]]
 |год           = 2003
 |том           = 
 |страницы      = 22
 |страниц       = 363
 |isbn          = 5-17-016914-0
}}&lt;/ref&gt;
| DST = есть
| сайт = 
}}
'''А́йнажи''' ({{lang-lv|{{audio-nohelp|Lv-Ainaži.ogg|Ainaži}}}}, то 1917 ''Ҳайнаш'' ({{Lang-de|Haynasch}}) — шаҳр (аз 1928) дар вилояти Салатсгривм [[Латвия]]. Дар соҳили халиҷи Рига дар назди сарҳади [[Эстония]] ҷойгир аст. То 1 июли 2009 ба н. Лимбаж дохил буд. Дар роҳи калони «Виа Балтика» (шоссе [[Таллин]] — [[Рига]], Е67) ва «Зиемелю стигас» ҷойгир аст. Масофа то шаҳрҳои диг.: [[Рига]] — 116 км, Тсесис — 107 км, Валмиера — 85 км, Пярну — 65 км.

Аҳолӣ 891 нафар (2013), аз он ҷумла 92% [[Латвиягӣ|латишҳо]], 3% [[русҳо]], 2% [[Эстонияҳо|эстонҳо]] мебошанд.

То соли 1977 роҳи оҳани танги Айнажӣ — Валмиера — Смилтене ба шаҳр роҳ мебурд ва як шохаи роҳи оҳани танг аз Эстония низ ворид мешуд.

== Таърих ==
Дар замонҳои қадим, дар ҷои Айнажии муосир, деҳаи бостонии моҳидории ливӣ буд. Ҷойгоҳи дурдаст ва хилвати он ба он номи ливӣ — Ainagi-ро додааст (Лив.: Танҳо). Бори аввал дар санадҳои расмӣ Айнажи соли 1564 ҳамчун моли тоҷ зикр шудааст. Номи Гайнаш (Ҳайнаш) истифода шудааст. Баъдтар шаҳрак қисми амволи Светсием шуд. Соли 1800 деҳаи Гайнаш ба ихтиёри оилаи баронҳои  Мейендорф гузашт. То он вақт, деҳа дорои мулкҳои &quot;Dreimači&quot;, &quot;Pittaki&quot;, &quot;Pelmes&quot; ва &quot;Sapati&quot; буд. 20 октябри соли 1854, барон [[Мейендорф, Александр Казимирович|Александр Мейендорф]] ин амволро ба маблағи 23000 рубл ба Максимиллиан фон Алдерскрон фурӯхт ва ӯ дар навбати худ онро ба зодаи Бавария Александр Вулф супурд. Созишномаи рента, ки 6 сентябри соли 1856 баста шудааст, Вулфро вазифадор кард, ки даромаднокии амволро беҳтар кунад. Дар давраи ҳукмронии ӯ мулкҳои   «Indes», «Baloži», «Ramaņi», «Menģeļi», «Untes», «Puriņi» ва «Kaktiņi», инчунин як бинои хурди манораи чӯбӣ сохта шуда буданд &lt;ref&gt;Оно сгорело в сентябре 1944 года. В 1966 год на его мести была построена Айнажинская начальная школа.&lt;/ref&gt;. Волф инчунин дар канори роҳ ба сӯи Пернов майхона ва як корхонаи шиша ва инчунин барои оилааш хонае сохт, ки онро &quot;Baltā muižiņa&quot; номидааст &lt;ref&gt;После Второй мировой войны в доме разместилась основная школа Айнажи.&lt;/ref&gt;. Соли 1876 деҳаи Гайнаш ба граф Август Меллин бо нархи 60.050 рубл фурӯхта шуд &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.salacgriva.lv/lat/ainazi/ |title=История Айнажи на сайте Салацгривского края |accessdate=2021-04-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170902182135/http://www.salacgriva.lv/lat/ainazi/ |archivedate=2017-09-02}}&lt;/ref&gt;.

Дар нимаи дуюми асри 19 киштисозӣ ва савдо дар минтақаи Гайнаш фаъолона рушд карданд. Соли 1864, тибқи лоиҳаи [[Кришянис Валдемарс]] капитан Кристиан Далс дар Латвия дар Гайнаш аввалин мактаби баҳриро таъсис дод. Таълим ройгон буд ва ба забонҳои латишӣ, эстонӣ ва баъдтар ба забони русӣ сурат гирифт. Аз замони таъсиси мактаби баҳрӣ, Гайнаш авҷи иқтисодиро ҳис кард. Солҳои 1880—1890, ҳар сол 20-30 капитан мактабро хатм мекарданд.

Солҳои 1900-1905 дар Гайнаш бандари тиҷоратӣ сохта шуд. Ба воситаи он галла, зағир ва дигар молҳо содир карда мешуданд. Соли 1912 роҳи дастрасии Волмар (Гайнаш—[[Валмиера|Волмар]]— [[Smiltene|Смилтен]]) кушода шуд. Буҷаи деҳа инчунин бо андоз аз киштиҳо ва боркашонии роҳи оҳан пур карда шуд.

Мактаби баҳрӣ то ҷанги [[Ҷанги якуми ҷаҳон|якуми ҷаҳонӣ]] вуҷуд дошт. Аз моҳи июни соли 1915 то апрели 1916 қароргоҳи полки 431-уми пиёдагарди Тихвин, ки соҳили халиҷи Рига ро ҳифз мекард, дар Гайнаш ҷойгир буд. Дар Гайнаш баталйони 1-ум ва 3-юми полк чоркунҷа шуда, хидмати посбониро анҷом доданд, мушоҳида кардани баҳр аз маяк ва бурҷи сохтаро амалӣ мекарданд. Хатти соҳил бо якчанд хатҳои симхор, хандақҳо ва блиндажҳо мустаҳкам карда шуд. Ҳама артиллерияе, ки ба полки 431 таъйин шудааст, дар Гайнаш мутамарказ буд: батареяи 3-юми баталиони артиллерияи 108, дар маҷмӯъ 6 таппонча.

Дар сурати пешрафти десанти Олмон, нақшаи эвакуатсияи сарбозон ва сокинони Гайнаш таҳия карда шуд, пулҳо барои тарконидан омода карда шуданд, хатти роҳи оҳан барҳам дода шуд (сентябри 1915), бандар тарконда шуд. Дар охири моҳи майи соли 1916 полки 431-уми Тихвин барои иштирок дар кашфиёти Брусилов ба қаламрави Утриш-Маҷористон интиқол дода шуд.

Дар охири моҳи сентябри 1917, 7 ҳавопаймои Олмон ба Гайнаш 15 бомба партофт; дар натиҷаи ин рейд, ду зан кушта ва яке маҷрӯҳ шуд &lt;ref&gt;[[Русское слово (газета)|Русское слово]]. — 1917. — № 220.&lt;/ref&gt;. 13 октябри соли 1917 эскадриляи немис ба Гайнаш наздик шуд, ки аз соати 10 то 12 соҳилро тирборон кард &lt;ref&gt;Русское слово. — 1917. — № 236.&lt;/ref&gt;.

Соли 1920 деҳаи Айнажӣ як воҳиди алоҳидаи мунисипалӣ шуд ва дар соли 1926 Айнажӣ мақоми шаҳрро гирифт. Дар бинои мактаби баҳрӣ тахтаи бандари барқароршуда ва мактаби ибтидоӣ ҷойгир буданд.

Сарфи назар аз он, ки солҳои 1920—1930 барои барқарор кардани бандар дар Айнажӣ корҳои азиме анҷом дода шуданд (бандаргоҳ нав шуд, минтақаи обии бандар аз киштиҳои ғарқшуда озод ва амиқтар шуд, маяк сохта шуд ва ғ.)  ба сатҳи пеш аз ҷанг расидан ғайриимкон буд. Киштиҳо наметавонистанд ба соҳил фуруд оянд, бинобар ин интиқоли молҳо бо истифода аз баржҳо сурат мегирифт.

Айназӣ дар давраи [[Ҷанги дуюми ҷаҳон|Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] азоби зиёд кашид. Мактаби баҳрӣ дубора сӯхт, бандар ва анборҳои ғалладона хароб карда шуданд. Пас аз ҷанг кӯшиши барқарор кардани инфрасохтори бандар сурат гирифт, аммо бунёди бандари Пярну ин корро қатъ кард. Айнажӣ аҳамияти иқтисодии худро гум карда, ба шаҳраки курортӣ табдил ёфт.

== Ҷойҳои тамошобоб ==
[[Акс:Wind_farm_near_Ainaži,_Latvia.JPG|чап|мини|200x200пкс| Генераторҳои бодӣ дар наздикии Айнажӣ]]

* [[Генератори шамол|Генераторҳои бод]] дар роҳи «Via Baltica» ҷойгиранд. Аввалин [[Нерӯгоҳи бодӣ]] дар [[Балтика]].
* Осорхонаи макаби баҳрии Айнажӣ. Таърихи аввалин мактаби баҳрии [[Латвия]] ва сохтани киштиҳои бодбонӣ дар соҳили баҳри Балтикро муаррифӣ мекунад. Дар боғ коллексияи ангарҳо ва буйкҳо мавҷуданд.
* «Осорхонаи оташнишонон». Айнажӣ ҷамъияти ихтиёрии оташнишонон дорад. Шумо метавонед бо фаъолияти ӯ дар осорхонаи оташнишонҳои Айнажӣ шинос шавед. [[Осорхона]] аксҳоро намоиш медиҳад ва фаъолияти оташнишононро аз ибтидои ҷамъият инъикос мекунад. Насосҳои дастӣ ва моторӣ, сиренаҳои дастӣ барқарор карда шуданд. Мукофотҳои гуногун (медалҳо, ифтихорномаҳои фахрӣ ва вимпелҳо) ба таври васеъ муаррифӣ мешаванд, ҳуҷҷатҳои куҳна, суратмақлисҳо ва бисёр чизҳои дигар пешниҳод карда мешаванд. [[Соли 2004]] Ҷамъияти ихтиёрии оташнишонон прчами худро гирифт.
* [[Санги ёдгорӣ|Санги ёдгории]] &quot;Офтоби сафед&quot;. Нишони [[ёдгорӣ]], ки [[соли 1998]] сохта шудааст, рамзӣ харитаи сафарҳои баҳрии маллоҳони [[Латвия]] мебошад.
* [[Калисои муқаддаси Арсенияи Бузург (Айназӣ)|Калисои Арсении Бузург]] калисои ортодоксӣ (православӣ) аст, ки [[соли 1895]] сохта шудааст.
&lt;gallery&gt;
Heinaste põhjamuul (2013).JPG|
Heinaste tuletorn.JPG|
Heinaste õigeusu kirik.JPG|
Heinaste merekooli hoone.JPG|
Heinaste punamonument (3).JPG|
Heinaste häärber.JPG|
Heinaste tuletõrjemuuseum 2012.JPG|
&lt;/gallery&gt;

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}{{Марказҳои вилоятҳои Латвия}}{{Шаҳрҳои Латвия}}

== Пайвандҳо ==

* Роҳнамои минтақаи Лимбаж
* [http://www.salacgriva.lv Сомонаи расмии минтақаи Salacgriva]{{ref-lv}} &lt;span class=&quot;ref-info&quot; style=&quot;cursor:help;&quot; title=&quot;на латышском языке&quot;&gt;)&lt;/span&gt;{{ref-ru}} &lt;span class=&quot;ref-info&quot; style=&quot;cursor:help;&quot; title=&quot;на русском языке&quot;&gt;)&lt;/span&gt;{{ref-en}} &lt;span class=&quot;ref-info&quot; style=&quot;cursor:help;&quot; title=&quot;на английском языке&quot;&gt;)&lt;/span&gt;
* [http://www.mesta.lv/index.php?p=11&amp;id=8038 Маълумот дар бораи Айнажи дар портали сайёҳии mesta.lv]{{ref-ru}} &lt;span class=&quot;ref-info&quot; style=&quot;cursor:help;&quot; title=&quot;на русском языке&quot;&gt;)&lt;/span&gt;
* [http://vietvardi.lgia.gov.lv/vv/to_www_obj.objekts?p_id=66033 Маълумот дар бораи Айнажӣ дар пойгоҳи додаҳои топонимикӣ]{{ref-lv}} &lt;span class=&quot;ref-info&quot; style=&quot;cursor:help;&quot; title=&quot;на латышском языке&quot;&gt;)&lt;/span&gt;

[[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Латвия]]
[[Гурӯҳ:Википедия:Пайванди мустақими мақола ба Викианбор]]
[[Гурӯҳ:Бандарҳои баҳри Балтика]]
[[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишини вилояти Салатсгрив]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]</text>
      <sha1>9ktyomk4x79rxx4ycy6d8plqj5cmfph</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қазоқистони Шарқӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290262</id>
    <revision>
      <id>1488410</id>
      <parentid>1349035</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T19:22:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Заяц Павел</username>
        <id>91922</id>
      </contributor>
      <comment>навсозӣ</comment>
      <origin>1488410</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3880" sha1="c62lfr18qw2uwk7at4hl6xdgnvw1t2i" xml:space="preserve">[[Акс:Экономические районы Казахстана 2026.svg|рост|мини|350x350пкс|{{Legend|#FF7158|[[Центральный Казахстан]]}}{{Legend|#C3BD78|[[Северный Казахстан]]}}{{Legend|#F1AD29|[[Южный Казахстан]]}}{{Legend|#74A2D0|Восточный Казахстан}}{{Legend|#66E84F|[[Западный Казахстан]]}}]]
[[Акс:AltynEmeil.jpg|мини|250x250пкс| Дашт дар Қазоқистони Шарқӣ]]
'''Қазоқистони Шарқӣ''' як минтақаи иқтисодӣ ва ҷуғрофӣ дар дохили Ҷумҳурии [[Қазоқистон|Қазоқистон аст]], пеш аз он - дар ҳайати ҶШС Қазоқистон қарор дошт. Пас аз ислоҳоти маъмурию ҳудудии соли 1997, ба ҳайати он вилояти васеъгардидаи [[Вилояти Шарқи Қазоқистон|Қазоқистони Шарқиро]] бо марказаш дар шаҳри [[Ӯскемен|Уст-Каменогорск]]  дохил шудааст. То соли 1997 вилояти парокандашудаи Семипалатинск ба Қазоқистони Шарқӣ тааллуқ дошт. Ин минтақа бо [[Ҷумҳурии Халқии Чин|ҶХЧ]] ва [[Русия|Федератсияи Русия ҳаммарз аст]] . Иқтисоди Қазоқистони Шарқӣ ба соҳаҳои энергетика, мошинсозӣ, хоҷагии ҷангал ва дар гузашта низ ба соҳаи ҳарбӣ-техникӣ асос ёфтааст.

Парвозҳои дохилии минтақа

* [[Ӯскемен]] [[Ӯскемен|(Усть-Каменогорск)]] - Семей
* [[Ӯскемен]] [[Ӯскемен|(Усть-Каменогорск]]) - Урҷар
* [[Ӯскемен]] [[Ӯскемен|(Усть-Каменогорск]]) - Зайсан
* Семей - Урҷар

== Аҳолӣ ==
Қазоқистони Шарқӣ макони пайдоиш ва истиқомати қазоқҳои Ҷузи Миёна мебошад . &lt;ref&gt;{{БСЭ3|статья=Средний жуз}}&lt;/ref&gt;

Аз ҳама бештар аз гуруснагии солҳои 1932-1933 Қазоқистони Шарқӣ азият кашид. Ҳиссаи қазоқҳо дар минтақа тақрибан се маротиба коҳиш ёфт (64,5%), ки онҳоро ба дуввумин гурӯҳи қавмии минтақа мубаддал гашт. &lt;ref&gt;[http://demoscope.ru/weekly/2003/0101/analit02.php Демографические последствия голода в Казахстане начала 1930-х годов (оценка потерь казахского этноса)]&lt;/ref&gt;

Дар аввали соли 2020 дар байни аҳолии минтақа ду гурӯҳи қавмӣ - қазоқҳо  (61.08 %) ва [[русҳо]] (35.56 %) намояндагӣ мекунанд  &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT306055 |title=Численность населения Республики Казахстан по отдельным этносам на начало 2019 года |accessdate=2021-06-15 |archivedate=2020-06-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200604223615/https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT306055 }}&lt;/ref&gt; . Ҳиссаи халқҳои дигар ночиз аст.

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Адабиёт ==

* {{Книга|ответственный=|заглавие=Страны и народы. Республики Закавказья. Республики Средней Азии. Казахстан|страницы=365—380|страниц=382|год=1984|тираж=180000}}
[[Гурӯҳ:Ҷуғрофияи Қазоқистон]]</text>
      <sha1>c62lfr18qw2uwk7at4hl6xdgnvw1t2i</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қазоқистони Ғарбӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290263</id>
    <revision>
      <id>1488411</id>
      <parentid>1349452</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T19:22:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Заяц Павел</username>
        <id>91922</id>
      </contributor>
      <comment>навсозӣ</comment>
      <origin>1488411</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="25035" sha1="9az2wkg8j5h9wf1ctdbljss9eu03qys" xml:space="preserve">[[Акс:Экономические районы Казахстана 2026.svg|рост|мини|450x450пкс|{{Legend|#FF7158|[[Центральный Казахстан]]}}{{Legend|#66E84F|[[Северный Казахстан]]}}{{Legend|#F1AD29|[[Южный Казахстан]]}}{{Legend|#74A2D0|[[Восточный Казахстан]]}}{{Legend|#66E84F|Западный Казахстан}}]]
'''Қазоқистони Ғарбӣ''' як минтақаи иқтисодӣ ва ҷуғрофӣ дар дохили Ҷумҳурии [[Қазоқистон|Қазоқистон мебошад,]] ки дар Аврупои [[Аврупо|Шарқӣ]] ва Осиёи [[Осиё|Марказӣ ҷойгир аст]] . Он 4 минтақаро дар бар мегирад: [[Вилояти Атйрау|вилояти Атирау, вилояти]] [[Вилояти Ғарби Қазоқистон|Қазоқистони Ғарбӣ]] &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://kzst.ru/content/view/34/82/ |title=KZST.RU — Казахстан — Западный Казахстан |accessdate=2021-06-15 |archivedate=2011-01-30 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110130043726/http://kzst.ru/content/view/34/82 }}&lt;/ref&gt;, [[Вилояти Ақтобе|вилояти Актобе]] ва [[Вилояти Мангғйстау|вилояти Мангистау]] . Минтақаи Қазоқистони Ғарбӣ дар шимол бо [[Русия|Федератсияи Россия]] ва дар ҷануб бо ҷумҳуриҳои [[Ӯзбекистон]] ва [[Туркманистон]] ҳамсарҳад аст, дар ғарб онро [[Баҳри Каспий|Баҳри Каспӣ]] шуста, дар шарқ бо [[Вилояти Қйзйлорда|вилоятҳои]]  [[Вилояти Қарағандй|Қарағандй]], [[Вилояти Қостанай|Қостанай]] ва Қизилурдаи Қазоқистон ҳаммарз аст.  Аҳолии таҳҷоии Алшини (Ҷузи хурд). Масоҳати умумии қаламрав: 736 241 км² (тақрибан қаламрави кишварҳои ба монанди [[Фаронса]] ва [[Бритониё|Бритониёи Кабир]] якҷоя ташкил медиҳад). Ҷойгиршавӣ: аз канори шарқии [[Волга|резишгоҳи Волга]] дар ғарб то пастхамии Турон дар ҷанубу шарқ, аз шохаҳои ҷанубии Урал ва  Серти умумӣ дар шимол, аз баландкӯҳи Устюрт ва биёбонҳои Туркманистон дар ҷануб. Минтақаро оби баҳрҳои дохили [[Баҳри Каспий|Каспий]] ва [[Баҳри Арал|Арал]] мешӯянд.

Парвозҳои дохилии Қазоқистони ғарбӣ:

* Атирау - Актобе ( Qazaq Air )
* Актау - Уральск ( Bek Air )
* Атырау - Актау ( Эйр Астана, SCAT )
* Актау - Актобе ( SCAT )
* Атирау - Уральск ( Qazaq Air )
* Костанай - Актобе ( Qazaq Air )

== Ҷуғрофияи минтақа ==
Аз ҷиҳати ҷуғрофӣ, Қазоқистони Ғарбӣ бештар дар ҳамвории Аврупои Шарқӣ, ки пастхамми Каспий ҷойгир аст, мутамарказ шудааст. Он инчунин дар сарҳади Аврупо ва Осиё, дар байни шохаҳои ҷанубии [[Кӯҳҳои Урал|Урал]] ва идомаи онҳо дар шакли кӯҳҳои хурди Мугодҷар, инчунин маъмулан дар канори дарёи Эмба ҷойгир аст . Дар нимҷазираи Мангишлак, 132 м аз сатҳи баҳр, депрессияи Карагие (Ботир) ҷойгир аст. Дар самти шарқии нимҷазираи Мангишлак баландкӯҳи Устюрт, ки онро чингҳо ё қаторкӯчаҳои баланд ҷудо мекунанд, тул мекашад. Он дорои соҳили назаррас дар дарозии, ташкил аз тарафи соҳили дар [[Баҳри Каспий|баҳри Хазар]], шустани Mangyshlak нимҷазираи ва Каспий водињои .

Минтақаҳои дохилии Қазоқистони Ғарбӣ бо иқлими нисбатан сахту континенталии тобистони гарм ва зимистони сарди камбарф фарқ мекунанд. Иқлими минтақаҳои канорӣ, бахусус соҳили баҳри Каспӣ, мулоимтар ва ҳарорати миёнаи январ тақрибан −3&amp;nbsp;°C мебошад.

Даштҳои ҳамвор ва пастиҳо қисми муҳими Қазоқистони Ғарбиро ишғол мекунанд. Шабакаи дарёҳо ( Урал, [[Волга]], Эмба ) ба ҳавзаи ҷараёни дохилӣ тааллуқ дорад, бисёр кӯлҳои пӯшида ва шӯр мавҷуданд.

== Тақсимоти маъмурӣ ==
Сохтори Қазоқистони Ғарбӣ 4 вилоятро дар бар мегирад &lt;ref name=&quot;parlam&quot;&gt;[http://www.parlam.kz/Information.aspx?doc=1&amp;lan=ru-RU Географическое положение, природные условия]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;stat&quot;&gt;{{Cite web |url=http://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT306055 |title=Численность населения Республики Казахстан по отдельным этносам на начало 2019 года |accessdate=2021-06-15 |archivedate=2020-06-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200604223615/https://stat.gov.kz/api/getFile/?docId=ESTAT306055 }}&lt;/ref&gt; .
[[Акс:OblKZru.jpg|мини|450x450пкс| Тақсимоти маъмурии Қазоқистон]]
{| class=&quot;wikitable sortable&quot;
! width=&quot;170px&quot; |Минтақа
! width=&quot;105px&quot; | Маркази маъмурӣ
! width=&quot;90px&quot; | Масоҳат, км²
! width=&quot;110px&quot; | Аҳолӣ, мардум&lt;br /&gt;&lt;nowiki&gt;&lt;/br&gt;&lt;/nowiki&gt; &lt;small&gt;(барои 2021&lt;/small&gt; &lt;small&gt;)&lt;/small&gt;
|-
| [[Вилояти Ақтобе|Вилояти Актобе]]
| Актобе &lt;ref&gt;{{Cite web |url=http://www.aic.gov.kz/?mod=chapter&amp;lng=rus&amp;opt=viewdoc&amp;id=164 |title=Территориальные органы |accessdate=2021-06-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120105062706/http://www.aic.gov.kz/?mod=chapter&amp;lng=rus&amp;opt=viewdoc&amp;id=164 |archivedate=2012-01-05 }}&lt;/ref&gt;
| style=&quot;text-align:right&quot; | {{Number table sorting|300629}} 
| style=&quot;text-align:right&quot; | 893669
|-
| [[Вилояти Атйрау|Вилояти Атирау]]
| Атирау
| style=&quot;text-align:right&quot; | {{Number table sorting|118631}} 
| style=&quot;text-align:right&quot; | 657118
|-
| [[Вилояти Ғарби Қазоқистон|Вилояти Қазоқистони Ғарбӣ]]
| Уралск
| style=&quot;text-align:right&quot; | {{Number table sorting|151339}} 
| style=&quot;text-align:right&quot; | 661172
|-
| [[Вилояти Мангғйстау|Вилояти Мангистау]]
| Актау
| style=&quot;text-align:right&quot; | {{Number table sorting|165642}} 
| style=&quot;text-align:right&quot; | 719559
|}

== Шаҳрҳои минтақа аз рӯи аҳолӣ ==

* Актобе - 506 357
* Атирау - 293 659
* Уротеппа - 234 925
* Актау - 194,279
* Жанаозен - 80 970
* Кулсорӣ - 61,975
* Кандиагаш - 36 410
* Аксай - 35 477
* Shalkar - 27.999
* Хромтау - 27 309
* Алға - 20 628
* Эмба - 11 817
* Форт-Шевченко - 6 768
* Темир - 2,137
* Матбуот - 1558

== Аҳолӣ ==
Аҳолии Қазоқистони Ғарбӣ 2 931 518 ( 2021) нафар мебошад . Зичии аҳолӣ 3,98 нафар / км² (пасттарин дар кишвар) мебошад. Дар Қазоқистони Ғарбӣ дар таркиби этникӣ дар маҷмӯъ қазоқҳо бартарӣ доранд. Қазоқҳо - 2.475.49 нафар, [[русҳо]] - 290.618 нафар. Феврал 2020 Инчунин [[Укроинҳо|украинҳо]], тоторҳо, [[белорусҳо]], [[Олмониҳо|немисҳо]], кореягиҳо, [[Озарбойҷонҳо|озарбойҷониҳо]] ва ғ. Аз ҷиҳати забонӣ, Қазоқистони Ғарбӣ асосан қазоқзабон аст.

=== Таркиби миллӣ ===
Ҳиссаи ду гурӯҳи этникии калонтарин дар Қазоқистони Ғарбӣ барои соли 2020 (дар %) &lt;ref name=&quot;stat&quot;/&gt;

Қазоқҳо 3/4 ҳисса ва зиёда аз он дар тамоми минтақаҳои ин минтақаро ташкил медиҳанд, ки ин Қазоқистони Ғарбиро ба минтақаи моно-этникии кишвар табдил медиҳад.
{| class=&quot;wikitable&quot;
!Ноҳия
! Қазоқҳо
! [[Русҳо]]
|-
| [[Вилояти Атйрау|Вилояти Атирау]]
| 92.72%
| 5,14%
|-
| [[Вилояти Мангғйстау|Вилояти Мангистау]]
| 91,22%
| 5.21%
|-
| [[Вилояти Ақтобе|Вилояти Актобе]]
| 83,32%
| 11.02%
|-
| [[Вилояти Ғарби Қазоқистон|Вилояти Қазоқистони Ғарбӣ]]
| 76.83%
| 18.86%
|}

== Иқтисод ==
Қазоқистони Ғарбӣ бузургтарин минтақаи тавлидкунандаи нафту гази кишвар аст. Бузургтарин майдонҳои нафту газ пешрафта ҷаҳон ҳастанд, Тенгиз, Karachaganak, Қашағон .

Минтақа дорои пойгоҳи беназири маъданӣ - карбогидридҳо (нафт, газ ва конденсати газ), захираҳои хром, никел, титан, фосфоритҳо, руҳ, мис, алюминий ва ангишт мебошад.

Намакҳои аз ҷиҳати кимиёвӣ тозаи хром, ки дар асоси ашёи хоми маҳаллӣ мавҷуданд, аз ҷониби Заводи пайвастагиҳои хромии Актобе истеҳсол карда мешаванд. ҶСК &quot;Ферросплав&quot; хромҳои металлӣ ва феррохроми бидуни карбон истеҳсол мекунад. Илова ба маҳсулоти асосӣ, карбиди калтсий, шишаи моеъ ва маҳсулоти оташпазӣ истеҳсол карда мешаванд. Заводи равғани Атирау иқтидори худро барои истеҳсоли бензини тамғаҳои гуногун, сӯзишвории дизелӣ ва дигар намудҳои маҳсулот меафзояд. Заводи коркарди гази Қазоқистон дар шаҳри Жанаозен.

Заводи ранг ва лак дар Актобе, инчунин корхонаи кимиёвӣ (ғ.) Алга), ки [[Бор (унсур)|бор]], кислота ва кислотаи бор, як қатор нуриҳои минералӣ истеҳсол мекунад . Дар минтақа мошинсозӣ (ҶСК Урали Зенит - киштисозӣ, ҶСК Актюбрентген - истеҳсоли таҷҳизоти рентгенӣ), коркарди металл, саноати сабук ва хӯрокворӣ рушд мекунанд. Кишоварзӣ рушд кардааст (чорводорӣ, растанипарварӣ, гӯшт ва шир, нонпазӣ, саноати коркарди моҳӣ ( ҶСК «Атыраубалык ») ва ғ.) ва ғайра ).

Бузургтарин бандари [[Баҳри Каспий|баҳри Каспий РСЭ]] Бандари Байналмилалии Тиҷорати баҳри Актау мебошад . Шабакаи бандарҳои дарёӣ ва баҳр - Атирау, Bautino, Kuryk . Шабакаи роҳи оҳан ва автомобилгарди рушдёфта. 4 фурудгоҳи байналмилалӣ ( Актобе, Атирау, Актау, Урал ). Дар нуқтаҳои аҳолинишини хурди минтақа - шаҳрҳои дорои аҳамияти минтақавӣ - Жанаозен, Эмба, Шалкар ва ғайра фурудгоҳҳо мавҷуданд. ва ғайра Шабакаи таҳияшудаи лӯлаҳои нафту гази ҶС «Казтрансойл», ҶСК « КазТрансГаз », Консорциуми лӯлаи Каспий, инчунин хатҳои барқии Системаи ягонаи энергетикии Қазоқистон. Бисёр вуҷуд барқу нерӯгоҳҳои барқ ва газ турбина ( Атирау барқу, Маркази барқу MAEK, Урал барқу ва ғайра) ).

Системаи бонкӣ аз шабакаи филиалҳои минтақавии бонкҳои сатҳи дуюми ҷумҳуриявӣ иборат аст (ҶСК Казкоммерцбонк, ҶСК БТА, ҶСК Халык Банк ва ғ.) ва ғайра ), инчунин филиалҳои Бонки миллии Ҷумҳурии Қазоқистон.

Дар ояндаи наздик минтақа сохтани бузургтарин иншооти иқтисодӣ - корхонаи коркарди газ дар ноҳияи Бурлински вилояти Қазоқистони Ғарбӣ, сохтмони вилояти Қазоқистони Ғарбӣ - лӯлаи гази Остона ва сохтмони роҳи оҳани Бейнеу - Жезказганро ба нақша гирифтааст. хат

== Ёдгориҳои таърихӣ ва табиӣ ва нишонаҳои таърихӣ ==

* Депрессия Карагие
* Мамнӯъгоҳи Устюрт
* Мақбараи Бекет-ата
* Маҷмааи ёдгориҳои археологӣ-дафнҳо дар минтақаи Мангистау
* Шаҳри бостонии Сарайчик
* Маҷмааи меъмории қисми таърихии шаҳр Уралск
* Маҷмааи истироҳатӣ дар соҳили баҳри Каспий - Кендерли
* Кули Шалкар
* Ёдгориҳои табиии ҳавзаи дарёи Урал
* Маҷмааи ёдгориҳои меъморӣ ва табиӣ аз замони Орди Букеевская (қароргоҳи Хон, ҷангали санавбар)
* Объектҳои маҷмааи мудофиаи СССР - г. Эмба, дар бораи. Эҳё дар баҳри Арал, нерӯгоҳи атомии Мангышлак, маҷмааи саноатии ҳарбии Уротеппа, Актобе, полигони &quot;Азгир&quot; ва ғайра ва ғайра
* Ёдгориҳои таърихӣ Форт-Шевченко дар вилояти Мангистау (ёдгориҳои таърихии Қазоқистон, ҷои бадарға Т. Г. Шевченко, калисои арманӣ ва ғ. ва ғайра )

== Одамони машҳури Қазоқистони Ғарбӣ ==

* Султан Baybars - Mamluk Султон [[Миср|аз Миср]] ва [[Сурия]] ( [[Соли 1260|1260]] -1 277) аз сулолаи сулолаи Ҳамкорӣ баҳри. Бо ҷангҳои муваффақ дар [[Фаластин (вилояти таърихӣ)|Фаластин]] ва Сурия бар зидди Илҳонҳои Муғул ва салибдорони аврупоӣ маълуманд. Kipchak аз Bersh авлод. Тибқи як версия, зодаи даштҳои Каспий, минтақаи ҳозираи Атирау.
* Абулхайрхон - Хони Қазоқистон ва Хони Ҷузи Ҷавон ( [[Соли 1718|1718]] - [[Соли 1748|1748]] ).
* Ҷангиров, Ғубайдулло - генерали пурраи савораи артиши Империяи Русия (ба рутбаи ҳозира - генерали артиш мувофиқат мекунад), вазири (сардор) почта ва иртиботи Империяи Русия, адъютанти Аълоҳазрат Императори Ӯ, шоҳзода. Асосгузори нерӯҳои сигналии Русия. Зодаи вилояти ҳозираи Ғарби Қазоқистон.
* '''Саригожин Собир''' - генерал-майори артиши империяи Русия. Зодаи вилояти ҳозираи Ғарби Қазоқистон.
* '''Айтеке-би Байбекули''' - номи аслии Айтик як биии бузурги қазоқ, суханвар аст.
* Курманғозӣ Сагирбайұлы - оҳангсоз, домбранавоз, классики мусиқии инструменталии қазоқ
* Утемисов, Махамбет - яке аз пешвоёни исёни камбағалони қазоқ дар Қазоқистони Ғарбӣ дар солҳои 1836-1837, шоир (шоир).
* Даулеткерей композитори халқии асри 19-и қазоқ, күйшӣ, акин аст.
* Жексенбоев Шокир - генерал-майори Қӯшунҳои химиявӣ, (1901 - вафот 1988 дар г. Москва). Аввалин генерали қазоқи шӯравӣ. Иштирокчии Ҷанги Дуюми Ҷаҳон. Зодаи вилояти ҳозираи Ғарби Қазоқистон.
* Владимирский, Лев Анатольевич - адмирал, фармондеҳи Флоти Баҳри Сиёҳи Флоти СССР дар давраи Ҷанги Дуюми Ҷаҳон. Дар г таваллуд шудааст. Атирау
* Кереев, Жансен - генерал-лейтенант, муовини фармондеҳи Гурӯҳи Ғарбии Қувваҳои Артиши Шӯравӣ (Олмон), муовини сармушовири ҳарбии СА дар назди Артиши Халқии Ветнам, (1930 - 1983). ). Зодаи вилояти Актобе.
* Маметова, Маншук Жиенгалиевна - автоматист, Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ. Зодаи вилояти Қазоқистони Ғарбӣ.
* Молдагулова, Алия Нурмухамбетовна - снайпер, Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ. Зодаи вилояти Актобе.
* Доспанова, Хюаз Каировна - лётчик, штурман-тирандоз, &quot;Қаҳрамони халқӣ&quot; -и Ҷумҳурии Қазоқистон . Зодаи вилояти Атирау
* Нурпейисова Дина - бастакор, домбырачӣ, Ҳунарманди халқии ҶШС Қазоқистон
* Майданов, Николай Сайнович - полковник, Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ, Қаҳрамони Федератсияи Россия. Зодаи вилояти Қазоқистони Ғарбӣ.
* Пацаев Виктор Иванович - лётчик-кайҳонаварди СССР, Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ. Дар г таваллуд шудааст. Актобе.
* '''Сейитқазиев Жахия''' - генерал-майори КГБ ИҶШС, сардори УГКБ дар вилояти Целиноград. Зодаи вилояти Қазоқистони Ғарбӣ.
* '''Газизов Сафа''' - генерал-майори КГБ ИҶШС, сардори КГБ дар шаҳр. Алма-Ато ва вилояти Алмаато. Зодаи вилояти Қазоқистони Ғарбӣ.
* Гарифулла Курмангалиев сарояндаи машҳури опера (тенор), оҳангсоз, актёр, иҷрокунандаи мусиқӣ ва муаллим аст. Рассоми халқии Қазоқистон (1954), лауреати Мукофоти давлатии Қазоқистон (1978).
* Камалиденов, Закаш Камалиденович - котиби КМ Партияи Коммунистии Қазоқистон, Раиси Президиуми Шӯрои Олии ҶШС Қазоқистон, Раиси КГБ ҶШС Қазоқистон Зодаи вилояти Атирау
* Мырзалиев, Кадыр Гинаятович - Нависандаи халқии Қазоқистон, шоир, ҳаммуаллифи нахустин гимни қазоқ, лауреати Мукофоти давлатии ҶШС Қазоқистон.
* Жароков, Таир Жарокович - шоири советии қазоқ.
* Баекенов, Булат Абдрахманович - Раиси якуми Кумитаи амнияти миллии Ҷумҳурии Қазоқистон, [[Вазир]]и корҳои дохилии [[Қазоқистон|Ҷумҳурии Қазоқистон]], Роҳбари Хадамоти Амнияти Президенти [[Қазоқистон|Ҷумҳурии Қазоқистон]], [[Лашкарсолор|генерал-лейтенанти]] захиравӣ. Дар г таваллуд шудааст. Атирау
* '''Дружинин Анатолий Михайлович''' - генерал-майори Кумитаи амнияти миллии Ҷумҳурии Қазоқистон, муовини раиси Кумитаи амнияти миллии Ҷумҳурии Қазоқистон (1998-1999).
* Мусин, Аслан Эспулаевич - раиси Кумитаи ҳисоби Қазоқистон, собиқ роҳбари Дастгоҳи Президенти Ҷумҳурии Қазоқистон . Зодаи вилояти Актобе.
* Тасмагамбетов, Имангалӣ Нургалиевич - раиси шаҳр [[Нур-Султон|Остона]] . Зодаи вилояти Атирау
* Тажин, Марат Муханбетказиевич - ёрдамчии президент - котиби Шӯрои амнияти Ҷумҳурии Қазоқистон. Собиқ вазири корҳои хориҷии Ҷумҳурии Қазоқистон, собиқ раиси Кумитаи амнияти миллии Ҷумҳурии Қазоқистон. Зодаи вилояти Актобе.
* Кекилбоев, Абиш Кекилбоевич - Қаҳрамони Меҳнати Қазоқистон, Нависандаи халқии Қазоқистон, лауреати Мукофоти давлатӣ, филолог.
* Тимур Бекмамбетов коргардони кино аст.
* Ахмет Жубанов - [[Мусиқишиносӣ|мусиқишиноси]] шӯравӣ, [[Композитор|оҳангсоз]], [[дирижёр]], Ҳунарпешаи халқии ҶШС Қазоқистон, академики Академияи илмҳои ҶШС Қазоқистон
* Бисенгалиев, Марат - роҳбари оркестри филармонияи Қазоқистони Ғарбӣ. Директори озмуни байналмилалии скрипкачиёни Урал.
* Ихаров, Куангалӣ Жумалиевич - капитани дараҷаи аввал, якуми қазоқ - капитани киштии зериобии Флоти СССР, иштирокчии Ҷанги Дуюми Ҷаҳон, сарбози интернационалист.

== Намояндагиҳои дипломатӣ ва консулӣ ==

* - Консулгарии Вазорати корҳои хориҷии Озарбойҷон дар [[Актау]] ;
* {{Парчамбандӣ|Иран}}&lt;/img&gt;{{Парчамбандӣ|Иран}} - Консулгарии Вазорати корҳои хориҷии Ҷумҳурии Исломии Эрон дар [[Актау]] ;
* Консулгарии [[Вазорати корҳои хориҷии Русия|Вазорати корҳои хориҷии]] [[Русия]] дар [[Уралск|Урал]] Консулгарии Вазорати корҳои хориҷии Туркия дар [[Актау]] ;

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Адабиёт ==

* {{Книга|ответственный=|заглавие=Страны и народы. Республики Закавказья. Республики Средней Азии. Казахстан|страницы=365—380|страниц=382|год=1984|тираж=180000}}

[[Гурӯҳ:Ҷуғрофияи Қазоқистон]]
[[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]]</text>
      <sha1>9az2wkg8j5h9wf1ctdbljss9eu03qys</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Клод Жозеф</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290691</id>
    <revision>
      <id>1488462</id>
      <parentid>1477504</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T10:45:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1488462</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9620" sha1="dxoq1bxxt1fu076615ocus4kclnnstl" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ}}
'''Клод Жозеф''' ( {{Lang-fr|Claude Joseph}} ) — сиёсатмадори [[Гаитӣ]], ки аз 14 апрели соли 2021 иҷрокунандаи вазифаи сарвазир мебошад. Пас аз қатли [[Жовенел Моиз]] аз [[7 июл]] - [[20 июл]]и [[соли 2021]], Клод Жозеф иҷрокунандаи вазифаи президенти [[Гаитӣ]] буд.

== Зиндагинома ==

===Таҳсилот ва фаълияти касбӣ ===
Дар соли 2018 ӯ соҳиби дараҷаи доктори илми фалсафа дар донишгоҳи хусусии &quot; New School [[Ню-Йорк|&quot; -и Ню Йорк]] гардид. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.newschool.edu/milano/public-urban-policy-phd-recent-dissertations/|title=Public and Urban Policy (PhD)|author=|website=Recent Dissertations|date=|publisher=newschool.edu|lang=en|accessdate=2021-07-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210419151711/https://www.newschool.edu/milano/public-urban-policy-phd-recent-dissertations/|archivedate=2021-04-19}}&lt;/ref&gt;.

Вай дар муассисаҳои таҳсилоти олии [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|Иёлоти Муттаҳида]] — Донишгоҳи Коннектикут ва Донишгоҳи Лонг-Айленд таҳсил кардааст. Сипас, сафири [[Гаитӣ]] дар [[Аргентина]] ва кордори муваққатӣ дар [[Испания]] буд &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.voanews.com/americas/us-looks-forward-cooperating-haitis-interim-prime-minister|title=US Looks Forward to Cooperating With Haiti's Interim Prime Minister|author=Sandra Lemaire|website=|date=2021-04-14|publisher=Voice of America|lang=en|accessdate=2021-07-07|archiveurl=|archivedate=}}&lt;/ref&gt;.

=== Фаъолияти сиёсӣ ===
4 марти соли 2020 ҳукумати Жозеф Жут ташкил карда шуд, ки дар он Клод Жозеф вазифаи вазири корҳои хориҷиро қабул кард.

14 апрели соли 2021, пас аз истеъфои сарвазир Жозеф Жут, президент [[Жовенел Моиз]] Клод Жозефро сардори муваққати ҳукумат, вазири корҳои хориҷӣ ва дин таъйин кард.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.aa.com.tr/en/americas/haiti-president-appoints-claude-joseph-as-new-premier/2208757|title=Haiti president appoints Claude Joseph as new premier|author=Beyza Binnur Donmez|website=|date=2021-04-14|publisher=Anatolian agency|lang=en|accessdate=2021-07-07|archiveurl=|archivedate=}}&lt;/ref&gt;

14 май президент муҳлати Жозефро 30 рӯз &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://haitiantimes.com/2021/05/17/president-moise-extends-pm-josephs-term-for-30-days/|title=President Moïse extends PM Joseph’s term for 30 days|author=|website=|date=2021-05-17|publisher=The Haitian Times|lang=en|accessdate=2021-07-07|archiveurl=|archivedate=}}&lt;/ref&gt; ва 14 июн боз як моҳи дигар дароз кард &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.caribbeannationalweekly.com/news/caribbean-news/prime-minister-of-haiti-gets-30-days-extension-in-office/|title=Prime Minister of Haiti gets 30 Days Extension in Office|author=|website=|date=2021-06-15|publisher=Caribbean National Weekly|lang=en|accessdate=2021-07-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210709185405/https://www.caribbeannationalweekly.com/news/caribbean-news/prime-minister-of-haiti-gets-30-days-extension-in-office/|archivedate=2021-07-09}}&lt;/ref&gt;.

[[2 июл]]и [[соли 2021]], 19 нафар қурбонии тирандозӣ дар [[Порт-о-Пренс]] шуданд, ки барои он Клод Жозеф гурӯҳи Fantom 509-ро, ки дар иртибот бо оппозисиюни сиёсӣ гумонбар дониста мешавад ва созмонҳои ҳифзи ҳуқуқ — гурӯҳҳои ғайрирасмии марбут ба ҳукуматро айбдор мекунад.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://haitiantimes.com/2021/07/02/government-officials-human-rights-group-blame-different-criminals-for-massacre/|title=Government officials, human rights group blame different criminals for massacre|author=Onz Chéry|website=|date=2021-05-02|publisher=The Haitian Times|lang=en|accessdate=2021-07-07|archiveurl=|archivedate=}}&lt;/ref&gt;

=== Омадани қудрати олӣ дар кишвар ===
[[7 июл|7 июли]] [[соли 2021]] ҳамла ба қароргоҳи президенти Гаитӣ дар Пелерин рух дод. [[Жовенел Моиз|Жовенел Моизро]] бо таппончаи Колт тирборон карданд ва бино ба баъзе манбаъҳо, ҷонашро бо автомат ба анҷом расонданд &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://lenouvelliste.com/article/230273/le-president-jovenel-moise-assassine-chez-lui-par-un-commando-arme|title=Le président Jovenel Moïse assassiné chez lui par un commando armé|website=Le Nouvelliste|accessdate=7 July 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210707120807/https://lenouvelliste.com/article/230273/le-president-jovenel-moise-assassine-chez-lui-par-un-commando-arme|archivedate=7 July 2021}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.liberation.fr/international/amerique/haiti-le-president-jovenel-moise-assassine-par-un-commando-20210707_PPWET4KJZZHV3PI2D7VSANS5XU/|title=Haïti : le président Jovenel Moïse assassiné par un commando|website=Libération|accessdate=7 July 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210707120828/https://www.liberation.fr/international/amerique/haiti-le-president-jovenel-moise-assassine-par-un-commando-20210707_PPWET4KJZZHV3PI2D7VSANS5XU/|archivedate=7 July 2021}}&lt;/ref&gt; .&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.lemonde.fr/international/article/2021/07/07/haiti-le-premier-ministre-annonce-l-assassinat-du-president-jovenel-moise_6087360_3210.html|title=Haïti : le président Jovenel Moïse assassiné, selon le premier ministre sortant|author=|website=|date=2021-07-07|publisher=Le Monde|lang=fr|accessdate=2021-07-07|archiveurl=|archivedate=}}&lt;/ref&gt;

Тибқи иттилои хабаргузории AFP, Клод Жозеф эълон кард, ки қудрати идоракунии давлатро ба уҳда гирифтааст.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.kommersant.ru/doc/4889693?utm|title=Президента Гаити убили в собственном доме|author=|website=|date=2021-07-07|publisher=Коммерсантъ|lang=|accessdate=2021-07-07|archiveurl=|archivedate=}}&lt;/ref&gt; Баъд аз он рӯз, вай эълон кард, ки дар асоси моддаи 149 Конститутсия, ӯ ба Шӯрои вазирони фавқулодда бо ваколатҳои васеъ роҳбарӣ мекунад, ки дар ҷаласаи худ қарор кард, ки дар кишвар вазъияти фавқулодда ҷорӣ карда шавад &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.lefigaro.fr/international/haiti-le-premier-ministre-annonce-l-assassinat-du-president-moise-par-un-commando-arme-20210707|title=Le président d’Haïti, Jovenel Moïse, assassiné, le premier ministre déclare l’« état de siège »|author=|website=|date=2021-07-07|publisher=Le Figaro|lang=fr|accessdate=2021-07-07|archiveurl=|archivedate=}}&lt;/ref&gt;. Клод Жозеф инчунин ҷомеаи ҷаҳонро ба иштирок дар таҳқиқи ҷиноят даъват кард ва пешниҳод кард, ки [[Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид|Шӯрои Амнияти СММ]] барои баррасии вазъ даъват карда шавад &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.gazeta.ru/politics/news/2021/07/07/n_16213184.shtml|title=Гаити призывает Совбез ООН расследовать убийство президента|author=Полина Рутковская|website=|date=2021-07-07|publisher=gazeta.ru|lang=|accessdate=2021-07-07|archiveurl=|archivedate=}}&lt;/ref&gt;.

Аз ҷиҳати ҳуқуқӣ, мушкилоти интиқоли қонунии ваколатҳои президент бо мурдани ахир аз [[Дунёгирии COVID-19|сирояти коронавируси]] Сардори Суди Олии Гаитӣ Рене Силвестер душвортар аст, чунки - вориси ӯ дар вақти куштори [[Жовенел Моиз]] ҳанӯз интихоб нашуда буд, ва мутобиқи Конститутсияи Гаитӣ, дар сурати фавти сарвари давлат, вазифаҳои ӯро раиси Суди Олӣ иҷро хоҳад кард &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://haitiantimes.com/2021/07/07/line-of-succession-unclear-following-moise-assassination/|title=Line of succession unclear following Haiti President Moïse assassination|author=Sam Bojarski|website=|date=2021-07-07|publisher=The Haitian Times|lang=en|accessdate=2021-07-08|archiveurl=|archivedate=}}&lt;/ref&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Президентҳои Гаитӣ]] 
[[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI]]
[[Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо викификатсияи дастии сана дар қуттӣ]]
[[Гурӯҳ:Сарвазирони Гаитӣ]]
[[Гурӯҳ:Вазирони корҳои хориҷии Гаитӣ]]</text>
      <sha1>dxoq1bxxt1fu076615ocus4kclnnstl</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Илҳомия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>303214</id>
    <revision>
      <id>1488448</id>
      <parentid>1473855</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T10:16:02Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1488448</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="846" sha1="a90xudwpzcl2n58bzolepdxpe6q5egy" xml:space="preserve">'''Илҳомия''' ({{lang-ar|الهامیه}}) — равияи диние, ки пайравонаш зоҳири динро ҳиҷоб ва ботини онро асл шумурда, ба ҷои омӯхтани қуръону шариат мунтазири ҷазбаву илҳом аз олами ғайбанд. Азбаски тибқи таълимоти илҳомия омӯхтани [[қуръон]]у илмҳои [[дин]]ӣ ва амал кардан аз рӯи қонунҳои шаръӣ нолозим аст, уламои дин онро аз ислом надонистаанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ| Илҳомия |8|муаллиф= Ш. Холисов }}

[[Гурӯҳ:Истилоҳоти исломӣ]]
[[Гурӯҳ:Мазоҳиби исломӣ аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>a90xudwpzcl2n58bzolepdxpe6q5egy</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Галкин, Владимир Игоревич</title>
    <ns>0</ns>
    <id>313490</id>
    <revision>
      <id>1488429</id>
      <parentid>1443578</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:09:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1488429</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2142" sha1="d50nsmu2j8pk677clqhjbxqe9hlqztx" xml:space="preserve">{{Олим}}
'''Владимир Игоревич Галкин''' (зод. [[29 декабр]]и [[Соли 1955|1955]], [[Маскав|Москва]]) — {{Физикдон|России}}и рус, доктори илмҳои физикаю математика (2006)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://istina.msu.ru/profile/v_i_galkin/|title=Галкин Владимир Игоревич|website=istina.msu.ru|publisher=ИСТИНА|accessdate=2024-01-09}}&lt;/ref&gt; .

== Зиндагинома ==
Хатмкардаи факултети физикаи [[Донишгоҳи давлатии Маскав]] (1979)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://letopis.msu.ru/peoples/3966|title=Галкин Владимир Игоревич|website=letopis.msu.ru|publisher=Летопись Московского университета|accessdate=2024-01-09}}&lt;/ref&gt; .

Профессори кафедраи физикаи кайҳонии факултети физика (2009 — то ҳол). Ходими пешбари илмии кафедраи афканишот ва усулҳои ҳисоббарории НИИЯФ.

== Фаъолияти илмӣ ==
Самтҳои фаъолияти илмӣ: селҳои васеи атмосферии нурҳои кайҳонӣ ва спектри ибтидоӣ, гамма-ахтаршиносӣ ва ахтаршиносии рентгенӣ, моделсозии детекторҳо.

Роҳбари илмии се олими ҷавони тоҷик мебошад: [[Ризо Баҳромзод]], Латипова Сарвиноз Зикуллоевна, Рустамзода Аъзам Рустам.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://phti.tj/wp-content/uploads/2023/05/Svedenie_o_Nauch_Ruk.pdf|title=Сведение о научном руководителе|website=Физико-технический институт им. С. У. Умарова НАН Таджикистана|date=2023-05-01|accessdate=2025-10-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250916162741/https://phti.tj/wp-content/uploads/2023/05/Svedenie_o_Nauch_Ruk.pdf|archivedate=2025-09-16}}&lt;/ref&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

{{ПБ}}</text>
      <sha1>d50nsmu2j8pk677clqhjbxqe9hlqztx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Nissan</title>
    <ns>0</ns>
    <id>313994</id>
    <revision>
      <id>1488413</id>
      <parentid>1469726</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T22:25:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1488413</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="8954" sha1="ojnxt77p0gcib1ykn0276884ezc451b" xml:space="preserve">{{Ширкат
| company_logo = Nissan Motor Corporation 2020 logo.svg
| листинг дар биржа = {{TYO|7201.T}}, {{NASDAQ|NSANY}}
| foundation = {{Start date and age|1933}}
| oldname = 
| founders = 
| location = {{Парчамбандӣ|Ҷопон}}: [[Ёкоҳама]]
| key_people = Ясуси Кимура &lt;small&gt;([[председатель совета директоров]])&lt;/small&gt;&lt;br&gt;Макото Утида &lt;small&gt;(президент и [[CEO]])&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;reuters&quot; /&gt;
| industry = {{ISIC|авто|Ҷопон}}
| products = Худравҳо
| revenue = {{афзоиш}} 8,425 трлн иен&lt;br&gt;&lt;small&gt;($73,3 млрд, 2022)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;reuters&quot; /&gt;
| operating_income = {{афзоиш}} 216,83 млрд иен&lt;br&gt;&lt;small&gt;($1,89 млрд, 2022)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;reuters&quot; /&gt;
| net_income = {{афзоиш}} 215,53 млрд иен&lt;br&gt;&lt;small&gt;($1,87 млрд, 2022)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;reuters&quot; /&gt;
| assets = {{коҳиш}} 16,371 трлн иен&lt;br&gt;&lt;small&gt;($142 млрд, 2022)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;reuters&quot; /&gt;
| num_employees = {{шумора|131461}} &lt;small&gt;(2022)&lt;/small&gt;&lt;ref name=&quot;FY2022&quot;&gt;{{cite web |url=https://www.macrotrends.net/stocks/charts/NSANY/nissan-motor/revenue |title=Nissan Motor Revenue 2010-2022 |publisher=NSANY |date=13 September 2022 |access-date=30 January 2023 |archive-date=2023-03-26 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230326030516/https://www.macrotrends.net/stocks/charts/NSANY/nissan-motor/revenue |url-status=live |accessdate=2024-01-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230326030516/https://www.macrotrends.net/stocks/charts/NSANY/nissan-motor/revenue |archivedate=2023-03-26 }}&lt;/ref&gt;
| parent = [[Альянс Renault–Nissan–Mitsubishi]]
| subsid = [[Nismo]], [[Infiniti]], [[Datsun]], [[Jatco]]
| homepage = https://www.nissan-global.com/
| auditor = [[Ernst &amp; Young]]
}}{{Нихонго|'''Nissan Motor Co., Ltd.'''|日産自動車株式会社|ниссан дзидо:ся кабусикигайся}} — [[Саноати автомобилӣ дар Ҷопон|ширкати худравсози ҷопонӣ]], ки яке аз ширакати бузургтарин дар ҷаҳон ба шумор меравад. Ин ширкат соли 1933 ташкил шудааст. [[Дафтар марказӣ|Дафтари марказии]] он дар шаҳри [[Ёкоҳама]] қарор дорад.

'''Nissan''' Motor дар рӯйхати Forbes Global 2000 аз бузургтарин ширкатҳои ҷамъиятии ҷаҳон барои соли 2022 ҷои 407-умро ишғол кард &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.forbes.com/companies/nissan-motor/?sh=6f883920bf92|title=Nissan Motor|publisher=[[Forbes]]|lang=en|accessdate=2022-09-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220927150907/https://www.forbes.com/companies/nissan-motor/?sh=6f883920bf92|archivedate=2022-09-27}}&lt;/ref&gt; ва дар феҳристи Fortune Global 500 ҷои 161-умро ишғол кард &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://fortune.com/company/nissan-motor/global500/|title=Nissan Motor Company Profile, News, Rankings|publisher=[[Fortune (журнал)|Fortune]]|lang=en|accessdate=2022-09-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220927150907/https://fortune.com/company/nissan-motor/global500/|archivedate=2022-09-27}}&lt;/ref&gt;. То соли 2022, он дар рейтинги ҷаҳонии худравсозон дар ҷои 9-ум (дар байни истеҳсолкунандагони ҷопонӣ, пас аз [[Toyota]] 2-юм) аз рӯи Созмони байналмилалии истеҳсолкунандагони автомобил, инчунин бренди пешбари Ҷопон дар Чин, Русия ва Мексика ҷойгир шудааст &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.investopedia.com/articles/company-insights/091516/most-profitable-auto-companies-2016-tm-gm.asp|title=10 Biggest Car Companies|first=Matthew|last=Johnston|date=2020-09-11|publisher=Investopedia|accessdate=2022-12-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20221205234505/https://www.investopedia.com/articles/company-insights/091516/most-profitable-auto-companies-2016-tm-gm.asp|archivedate=2022-12-05}}&lt;/ref&gt; .

== Таърих ==
[[Акс:Aikawa_Yosuke.jpg|чап|мини|207x207пкс| Аввалин президенти ширкат Йошисуке Аюкава мебошад, 1939.]]
Санаи таъсиси ширкат [[26 декабр|26 декабри]] [[соли 1933]] ҳисобида мешавад, ки дар натиҷаи муттаҳидшавии ширкатҳои Тобата имоно ва Ниҳон Сангё як ширкати нав таъсис ёфт, ки аз 1 июни соли 1934 Ниссан Мотор (пас аз ҳиҷоҳои аввали номи ширкати Nihon Sangyo — «Саноати Ҷопон»). Кадимтарин пешгузашта дар соли 1911 аз ҷониби Масудҷиро Насимото таъсис дода шудааст, ки аввалин худрави DAT-и Ҷопонро сохтааст, моделҳои баъдӣ Датсун номида шуданд. Аввалин корхонаи муттаҳидшудаи автомобилсозии ширкат соли 1935 дар Йокогама бо иштироки мутахассисони амрикоӣ сохта шуда буд &lt;ref name=&quot;history&quot;&gt;{{Cite web|url=http://www.fundinguniverse.com/company-histories/nissan-motor-co-ltd-history/|title=History of Nissan Motor Co., Ltd. – FundingUniverse|publisher=International Directory of Company Histories, Vol. 34. St. James Press, 2000|lang=en|accessdate=2022-09-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220929190957/http://www.fundinguniverse.com/company-histories/nissan-motor-co-ltd-history/|archivedate=2022-09-29}}&lt;/ref&gt; .
[[Акс:Renault-Nissan-Mitsubishi_Alliance_logo.svg|мини|280x280пкс| Логотипи Alliance Renault-Nissan-Mitsubishi]]

== Маҳсулот ==

=== Тартиб ===
Бренди Nissan [[Список автомобилей Nissan|доираи васеи мошинҳои мусофирбар ва тиҷоратӣ]] истеҳсол мекунад. Ширкат инчунин худравҳои боҳашаматро зери бренди Infiniti мефурӯшад. То [[соли 1983]] ва аз [[соли 1997]] мошинҳо бо тамғаи Датсун низ истеҳсол мешуданд.
 

=== Худравҳои барқӣ ===
[[Акс:2018_Nissan_Leaf_Tekna_Front.jpg|мини|250x250пкс| Ниссан Лиф]]
2 августи соли 2009 ширкат истеҳсоли аввалин худрави барқии оммавиро пешниҳод кард, ки Leaf ном дорад.{{Lang-en|Leaf}} — барг) &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.nissan-global.com/EN/NEWS/2009/_STORY/090802-02-e.html|title=???|date=???|publisher=Официальный сайт|lang=en|accessdate=???|archiveurl=https://www.webcitation.org/65LJtz8ff?url=http://www.nissan-global.com/EN/NEWS/2009/_STORY/090802-02-e.html|archivedate=2012-02-10}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://auto.lenta.ru/news/2009/08/03/leaf/|title=Компания Nissan показала свой первый массовый электрокар|date=2009-08-03|publisher=[[Лента.ру]]|accessdate=2009-08-11|archiveurl=https://www.webcitation.org/65LJumsuK?url=http://motor.ru/news/2009/08/03/leaf/|archivedate=2012-02-10}}&lt;/ref&gt; &lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.drive.ru/nissan/news/2009/08/03/2666294/list_zelyoniy.html|title=Лист зелёный. Ниссановцы показали серийный вариант своего электромобиля|date=2009-08-03|publisher=[[Drive.ru]]|accessdate=2009-08-11|archiveurl=https://www.webcitation.org/65LJzF0qh?url=http://www.drive.ru/nissan/news/2009/08/03/2666294/list_zelyoniy.html|archivedate=2012-02-10}}&lt;/ref&gt; . Аз баҳори соли 2010 ин худрав ба таври оммавӣ истеҳсол карда мешавад. Фурӯш дар [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] моҳи декабри соли 2010 оғоз ёфт.

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
{{Пайванд ба лоиҳаҳои хоҳар}}

* [http://www.nissan-global.com/EN/ Сомонаи расмии ширкат] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20201007020319/https://www.nissan-global.com/EN/ |date=2020-10-07 }}{{Ref-en}}
* [http://www.nissan.co.jp/EN/index.html Вебсайти расмии ширкат] (кӯҳна){{Ref-en}}
* [http://www.nissan.ru/ Вебсайти русии Nissan] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20111024183153/http://www.nissan.ru/ |date=2011-10-24 }}
* {{YouTube|Xw80D265ab8|&quot;W.C.E - Nissan Evolution (1933 - 2019)&quot;}} 
[[Гурӯҳ:Ширкатҳои худравсози Ҷопон]]
[[Гурӯҳ:Nissan]]</text>
      <sha1>ojnxt77p0gcib1ykn0276884ezc451b</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ашкбӯс Донакор</title>
    <ns>0</ns>
    <id>324445</id>
    <revision>
      <id>1488419</id>
      <parentid>1477345</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T01:22:11Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1488419</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="17300" sha1="8dl91moxmuvwyazh319bzddlpwfe87e" xml:space="preserve">{{Ходими давлатӣ
|ном    = Ашкбус Данехкар
|ном ҳангоми таваллуд= 
|тасвир = 
|вазифа = 
|тартиб = 
|парчам = 
|парчам2 =
|аввалдавр = 
|охирдавр =
|пешгузашта = 
|ҷонишин =
|вазифа_2 = 
|тартиб-дусе_2 = 
|парчам_2 = 
|парчам2_2 = 
|аввалдавр_2 = 
|охирдавр_2 =
|пешгузашта_2 = 
|ҷонишин_2 =
|вазифа_3 =
|тартиб_3 = 
|парчам_3 = 
|аввалдавр_3 = 
|охирдавр_3 = 
|пешгузашта_3 = 
|ҷонишин_3 = 
|вазифа_4 = 
|тартиб_4 =
|парчам_4 = 
|аввалдавр_4 = 
|охирдавр_4 = 
|пешгузашта_4 = 
|ҷонишин_4 = 
|касб = 
| зодгоҳ       = 
|дар никоҳи = 
|фарзандон = 
|падар =
|модар =
|соядаст = 
|бари соядаст =
|ҷоизаҳо =
|ҷоизаҳо = 
}}
'''Ашкбус Данехкар''' (тав. 21 марти 1946 – 22 феврали 2000) яке аз фармондеҳони амалиёти нерӯи баҳрии Эрон дар [[Ҷанги Эрон ва Ироқ]] ва яке аз тарроҳони асосии набардҳои баҳрии Эрон дар [[халиҷи Форс]] дар давраи ҷанг буд.&lt;ref name=&quot;IRNA2000&quot;/&gt; Ӯ дараҷаи [[Бакалавр]] худро дар соҳаи илмҳои баҳрӣ ва таҳқиқоти амалӣ аз Коллеҷи Шоҳигарии Нерӯи Баҳрии Британия (Дартмут) дар соли 1969 гирифта, дараҷаи магистри худро дар соҳаи таҳқиқоти дифоӣ ва стратегӣ аз Коллеҷи Ситоди Хадамоти Дифоии Веллингтони Донишгоҳи Мадрас дар Ҳиндустон дар соли 1984 дарёфт кардааст.&lt;ref name=&quot;WikiTreeDanehkar2&quot;/&gt; Ӯ нахуст ҳамчун капитани нерӯи баҳрии артиши подшоҳии Эрон дар амалиёти низомии Артиши Шоҳаншоҳии Эрон дар Зуфар (Оман) дар соли 1975 хидмат кардааст ва баъдан то соли 1998 дар нерӯи баҳрии Ҷумҳурии Исломии Эрон ҳамчун капитан ва адмирал, муовини амалиёти нерӯ ва баъдтар ҳамчун муовини ҳамоҳангсози он фаъолият намудааст.&lt;ref name=&quot;IRNA2000&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;WikiTreeDanehkar2&quot;/&gt; Ӯ ҳамчунин яке аз устодони стратегияи низомӣ ва ҷанги равонӣ дар Донишгоҳи Нерӯи Баҳрии Нӯшаҳр ва омӯзгори доктринаи низомӣ ва таҳқиқоти стратегӣ дар Донишкадаи Муносибатҳои Байналмилалии Вазорати Корҳои Хориҷии Эрон буд.&lt;ref name=&quot;WikiTreeDanehkar2&quot;&gt;[https://www.wikitree.com/wiki/Danehkar-2 Ashkbous Danehkar (1946 - 2000)], WikiTree&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;radioiran2021&quot;&gt;[http://www.radioiran.ir/videoDetails/?m=015115&amp;n=796185 Radio Iran (Persian; 21 Feb 2021)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20240224053209/http://www.radioiran.ir/videoDetails/?m=015115&amp;n=796185 |date=2024-02-24 }} [http://radioiran.ir/VideoDetails/?m=015115&amp;n=1164088 Radio Iran (Persian; 22 Feb 2023)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20240224053209/http://www.radioiran.ir/videoDetails/?m=015115&amp;n=796185 |date=2024-02-24 }}&lt;/ref&gt;

== Зиндагинома ==

Ашкбус Данехкар 21 марти 1946 дар маҳаллаи Ҷаводияи шаҳри [[Теҳрон]] ба дунё омадааст. Падараш Асадуллоҳ соли 1896 дар деҳаи Исмоилободи ҷанубу ғарби [[Теҳрон]] ва модараш Парӣ соли 1916 аз хонаводаи озарии Занҷон будааст.&lt;ref name=&quot;WikiTreeDanehkar3&quot;/&gt; Падараш пас аз муҳоҷират ба [[Теҳрон]], корманди маъмурии роҳи оҳани Эрон шуда буд.&lt;ref name=&quot;WikiTreeDanehkar3&quot;&gt;[https://www.wikitree.com/wiki/Danehkar-3 Asadollah Danehkar (1896 - 1959)], WikiTree&lt;/ref&gt; Ашкбус дар манзилҳои хизматии кормандони роҳи оҳан дар хиёбони Шӯш (маҳаллаи Хониобод) ба воя расид ва таҳсилоти ибтидоӣ ва миёнаро ба поён расонд.&lt;ref name=&quot;WikiTreeDanehkar2&quot;/&gt; Дар соли 1964 пас аз гирифтани дипломи риёзӣ, ба Донишкадаи афсарӣ қабул гардид ва дар соли 1965 бо бурсия ба Академияи Шоҳигарии Сандҳерсти Британия фиристода шуд.&lt;ref name=&quot;Marandi2016&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20240215202706/https://dalghakirani.blogspot.com/2016/08/blog-post_8.html Retired 2nd Air Force Brig. Gen. Saifullah (Siamak) Marandi's blog]: &quot;Контр-адмирал Ашкбус Данехкар хамсинфи ман дар академияи офицерон буд. Ӯро соли 1966 ба ҳайси курсант ба Академияи ҳарбии Сандхурст фиристоданд. Ӯ дар давоми ҷанги Эрону Ироқ муовини сардори амалиёти баҳрӣ буд.&quot;&lt;/ref&gt; Дар соли 1969 дараҷаи бакалаврашро дар соҳаи илмҳои баҳрӣ аз Дартмут гирифт. Аз соли 1969 то 1998 дар Нерӯи Баҳрӣ ва дар соли 1999 дар Вазорати дифои Эрон хидмат кард.&lt;ref name=&quot;IRNA2000&quot;/&gt; Ӯ солҳои 1973–1974 ҳамчун посдори сулҳи СММ дар Сайгон (Ветнам) ва дар соли 1975 ҳамчун афсари нерӯи баҳрӣ дар амалиёти Зуфар (Омон) ширкат дошт. Дар соли 1983 дар Ҳиндустон таҳсил намуда, соли 1984 бо дараҷаи магистр баргашт.&lt;ref name=&quot;WikiTreeDanehkar2&quot;/&gt;

=== Ҷанги Эрон ва Ироқ ===

Дар [[Ҷанги Эрон ва Ироқ]] то соли 1988 муовини амалиёти нерӯи баҳрӣ буд ва аз тарроҳони амалиёти &quot;Марворид&quot; (1980) ва ширкаткунандаи ҷангҳои озодкунии Абадан ва Хуррамшар (1982) маҳсуб меёфт.&lt;ref name=&quot;Danehkar1995&quot;&gt;Ashkbous Danehkar, &quot;[https://archive.ph/0xgcG Missile Nightmare]&quot;, in: [https://kakheaseman.ir/aseman.php?name_id=79853&amp;b=defaamoghadas/&amp;name=defaamoghadas_2_3 Anthem of the Sea Men: Memoirs of the Personnel of the Navy of the Army of Iran] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20240314172840/https://kakheaseman.ir/aseman.php?name_id=79853&amp;b=defaamoghadas/&amp;name=defaamoghadas_2_3 |date=2024-03-14 }}, edited by Mohammad Ali Bakhshi, Iran Army Publication (1st edition, 1995)&lt;/ref&gt; Дар моҳи Шаҳривари 1982 капитани киштиҳои ҷангии &quot;Сам&quot; ва &quot;Зол&quot; буд ва дар набардҳои обӣ бо нерӯи баҳрии Ироқ дар Хур-Мӯсо иштирок кард, ки дар он 8 мушаки зиддикишти аз тарафи Ироқ андохта шуданд.&lt;ref name=&quot;Danehkar1995&quot;/&gt; Нависандаи австриягӣ Том Купер дар китоби худ низ ин амалиётҳоро шарҳ додааст.&lt;ref name=&quot;CooperBishop2002&quot;&gt;Tom Cooper and Farzad Bishop, [https://www.google.com/books/edition/Iran_Iraq_War_in_the_Air_1980_1988/974uAQAAIAAJ Iran-Iraq War in the Air 1980-1988],  Schiffer Military History (2002)&lt;/ref&gt; Дар соли 1986 яке аз фармондеҳони амалиёти Валфажр 8 буд, ки боиси тасарруфи нимҷазираи Фов ва қатъи дастрасии Ироқ ба баҳр шуд.&lt;ref name=&quot;maarefjang&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20240209154043/https://www.maarefjang.ir/blog/content/%D8%A7%D8%B1%D8%AA%D8%B4-%D8%AF%D8%B1-%D9%81%D8%A7%D9%88%D8%B9%D9%85%D9%84%DB%8C%D8%A7%D8%AA-%D9%88%D8%A7%D9%84%D9%81%D8%AC%D8%B18-45 Section III: Iran Navy in Operation Valfajr 8], Teaching About War, Ali Sayad Shirazi Education Center (1 Nov 2022)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Haibatullah&quot;&gt;Haibatullah Asadi, Operation Valfajr 8 (عملیات والفجر ۸), 2nd edition, Tehran: Iran Sabz Publication (2021)&lt;/ref&gt;

=== Пас аз ҷанг ===

Аз соли 1989 то 1998 муовини ҳамоҳангсози нерӯи баҳрӣ ва дар соли 1999 мушовири аршади вазири дифоъ буд.&lt;ref name=&quot;IRNA2000&quot;&gt;[https://www.irna.ir/news/5704426/ Official Iranian News Agency IRNA (Persian), No. 5704426] (22 Feb 2000)&lt;/ref&gt; Дар Донишгоҳи нерӯи баҳрии Нӯшаҳр ва Донишкадаи муносибатҳои байналмилалӣ дарс медод.&lt;ref name=&quot;IRNA2000&quot;/&gt;&lt;ref name=&quot;radioiran2021&quot;/&gt; Ӯ дар таҳияи тарҳи нави стратегии нерӯи баҳрӣ, ки то соли 1999 татбиқ мешуд, ширкат дошт ва ҳамчун меъмори доктринаи нави баҳрии Эрон шинохта мешавад.&lt;ref name=&quot;IRNA1995&quot;&gt;[https://www.irna.ir/news/5850948/ Official Iranian News Agency IRNA (Persian), No. 5850948] (30 Nov 1995)&lt;/ref&gt; Ба гуфтаи бархе аз пажӯҳишгарон, ӯ дар даҳаи 1990 меъмори доктринаи дарёии Эрон будааст.&lt;ref name=&quot;Posch2012&quot;&gt;Walter Posch and Sascha Albrecht, [https://www.swp-berlin.org/publications/products/comments/2012C14_alr_poc.pdf Sabre-Rattling in the Persian Gulf: Legal and military aspects of the ideological confrontation between Iran and the United States], SWP Comments 14/2012, Stiftung Wissenschaft und Politik (SWP), German Institute for International and Security Affairs (April 2012)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rasanah2019&quot;&gt;&quot;The Military File,&quot; in [https://rasanah-iiis.org/english/wp-content/uploads/sites/2/2019/12/November-2019.pdf ''Iran Case File''], Rasanah, International Institute for Iranian Studies (IIIS) (Nov 2019), p. 27&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Rasanah2020&quot;&gt;&quot;The Military File,&quot; in [https://rasanah-iiis.org/english/wp-content/uploads/sites/2/2020/02/Annual-Strategic-Report-2019.pdf ''Annual Strategic Report 2019''], Rasanah, International Institute for Iranian Studies (IIIS) (Feb 2020), p. 80&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;rasanah-iiis&quot;&gt;[https://rasanah-iiis.org/english/monitoring-and-translation/reports/irans-navy-will-embrace-a-bold-new-doctrine-in-2019/ Iran’s Navy Will Embrace a Bold New Doctrine in 2019], Rasanah, International Institute for Iranian Studies (IIIS) (10 Jan 2019)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;MilitaryBalance2013&quot;&gt;Ch. 7: [https://doi.org/10.1080/04597222.2013.757003 Middle East and North Africa], in The Military Balance, Vol. 113 , pp. 353-414 (2013) doi:[https://doi.org/10.1080/04597222.2013.757003 10.1080/04597222.2013.757003]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Ward2005&quot;&gt;Steven R. Ward, [https://www.jstor.org/stable/4330184 The Continuing Evolution of Iran's Military Doctrine], Middle East Journal, Vol. 59, No. 4 pp. 559-576 (2005) doi:[https://doi.org/10.3751/59.4.12 10.3751/59.4.12]&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Knights2006&quot;&gt;Michael Knights, [https://www.google.com/books/edition/Troubled_Waters/qmPfAAAAMAAJ Troubled Waters: Future U.S. Security Assistance in the Persian Gulf],  Washington Institute for Near East Policy (2006)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;IranAnders2012&quot;&gt;Michael Connel, [https://www.irananders.de/nachricht/detail/565.html Iran's Strategic Navy (German: Irans strategische Marinen)], IranAnders- German magazine specialized in Iran (9 June 2012)&lt;/ref&gt; Ӯ нақши муҳим дар муайянсозии марзи баҳрии Эрон ва Покистон дар солҳои 1990-ум дошт.&lt;ref name=&quot;Saff2015&quot;&gt;Ali Hossein Ahmadi, &quot;Imam Khomeini Naval University of Noshahr,&quot; Saff (Iran Army Monthly Magazine), [https://www.aja.ir/portal/file/?435845/415-low.pdf Issue No. 415 (Ser. 1160), pp. 24-29]{{Пайванди мурда|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} (22 Nov 2015), p. 29&lt;/ref&gt; Ӯ ҳамчунин дар гурӯҳи наҷоти заминларзаи Рӯдбору Манҷили 1990 фаъол буд ва ба гуфтаи муаррихи эронӣ Хусрав Муътазад, нақшаи ҳамаҷонибае барои офатҳои заминларзаро пешниҳод кард, ки мутаассифона иҷро нашуд.&lt;ref name=&quot;Qudsonline2017a&quot;&gt;Khosrow Motazed, [https://web.archive.org/web/20240209012243/https://media.qudsonline.ir/d/2017/02/08/0/685796.pdf Notes about Earthquake], [https://web.archive.org/web/20240316023106/https://media.qudsonline.ir/d/2017/02/08/0/685797.pdf Qudsonline] Magazine (9 Feb 2017)&lt;/ref&gt; Ӯ ҳамчунин дар вазифаи муовини ҳамоҳангсози қароргоҳи баҳрии Хотам-ул-Анбиё ва сухангӯи фармондеҳии амалиётии нерӯ дар машқҳои низомии &quot;Пирӯзӣ 7&quot; (1996) ва &quot;Пирӯзӣ 8&quot; (1997) иштирок дошт.&lt;ref name=&quot;IRNA1996b&quot;&gt;[https://www.irna.ir/news/5856370/ Official Iranian News Agency IRNA  (Persian), No. 5856370] (6 Feb 1996)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;IRNA1996a&quot;&gt;[https://www.irna.ir/news/5817235/ Official Iranian News Agency IRNA  (Persian), No. 5817235] (24 Nov 1996)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;IRNA1997a&quot;&gt;[https://www.irna.ir/news/5771030/ Official Iranian News Agency IRNA (Persian), No. 5771030] (11 Oct 1997)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;AP1997&quot;&gt;[https://newsroom.ap.org/editorial-photos-videos/detail?itemid=7ddf56987740d338235eaaa1974107d6 Iran - Military exercises in the Gulf] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20250912205418/https://newsroom.ap.org/editorial-photos-videos/detail?itemid=7ddf56987740d338235eaaa1974107d6 |date=2025-09-12 }}, [https://www.youtube.com/watch?v=01b-jU5Meak AP's Archive YouTube Channel], Associated Press (AP) (17 Oct 1997)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Guardiani1997&quot;&gt;[https://www.newspapers.com/newspage/260866851/ International News], The Guardian from London, p. 17 (17 Oct 1997)&lt;/ref&gt;

Ӯ 22 феврали 2000 дар синни 53-солагӣ даргузашт. Дар нахустин ҳамоиши миллии [[Уқёнусшиносӣ]] [[Эрон]] (2012) ба хотири хидматҳояш қадрдонӣ шуд.&lt;ref name=&quot;isna2012&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20240212182325/https://www.isna.ir/news/91032011113/%D8%AF%D8%B1-%D9%86%D8%AE%D8%B3%D8%AA%DB%8C%D9%86-%D9%87%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4-%D9%85%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%B3-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%D8%AE-%D8%B3%D9%87-%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D9%88%D8%AA-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%A7%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%B3 In the first national conference of oceanography, three pioneers in the field of oceanography were honored], ISNA Iranian Students' News Agency  (9 June 2012)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;mehrnews2012&quot;&gt;[https://web.archive.org/web/20240212182046/https://www.mehrnews.com/news/1621756/%D9%BE%DB%8C%D8%B4%DA%A9%D8%B3%D9%88%D8%AA%D8%A7%D9%86-%D8%AD%D9%88%D8%B2%D9%87-%D8%A7%D9%82%DB%8C%D8%A7%D9%86%D9%88%D8%B3-%D8%B4%D9%86%D8%A7%D8%B3%DB%8C-%DA%A9%D8%B4%D9%88%D8%B1-%D8%AA%D8%AC%D9%84%DB%8C%D9%84-%D8%B4%D8%AF%D9%86%D8%AF Pioneers of the country's oceanography were honored], Mehr News Agency (9 June 2012)&lt;/ref&gt;​

=== Осор ===
Данехкар мақолаҳои зиёдеро дар соҳаҳои илмҳои баҳрӣ, уқёнусшиносӣ, доктринаи нави нерӯи баҳрӣ ва ҷангҳои муосир дар маҷаллаҳои Эрон навиштааст.&lt;ref name=&quot;iscac&quot;&gt;[https://search.isc.ac/DL/Search/ Islamic World Science Citation Database (ISC)]{{Пайванди мурда|date=June 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, Iranian Ministry of Science, Research and Technology (MSRT)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Saff1999a&quot;&gt;Rear Admiral Ashkbous Danehkar, &quot;Operational Doctrine of the Navy of the Islamic Republic of Iran,&quot; Saff (Iran Army Monthly Magazine), Issue No. 235, pp. 32-35 (21 Dec 1999)&lt;/ref&gt;&lt;ref name=&quot;Saff1999b&quot;&gt;Rear Admiral Ashkbous Danehkar, &quot;Operational Doctrine of the Navy of the Islamic Republic of Iran,&quot; Saff (Iran Army Monthly Magazine), Issue No. 238, pp. 40-42 (20 Feb 2000)&lt;/ref&gt; Аз ӯ китобчаҳое ба нашр расидаанд, аз ҷумла «Амалиёт ва тактикаи баҳрӣ» ва «Ҷанги равонӣ» аз ҷониби Донишгоҳи нерӯи баҳрии Нӯшаҳр.&lt;ref name=&quot;Nadi2022&quot;&gt;Hamidreza Nadi, &quot;The Role of the Naval Force in Defense Diplomacy,&quot; Scientific Research Quarterly Teaching on Marine Science (published by Imam Khomeini Maritime University), Vol. 8, Issue 4 (No. 27), pp. 252-266 (2022) doi:[https://doi.org/10.22034/rmt.2022.535039.1878 10.22034/rmt.2022.535039.1878]&lt;/ref&gt;

== Сарчашма ==
{{Reflist}}
{{Authority control}}

{{DEFAULTSORT:Данехкар, Ашкбус}}</text>
      <sha1>8dl91moxmuvwyazh319bzddlpwfe87e</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Азизҷон Азимӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>328215</id>
    <revision>
      <id>1488416</id>
      <parentid>1488175</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T23:39:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1488416</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7975" sha1="dyiu6mviw8jgqy21jurm3744umsv3e8" xml:space="preserve">{{Шахс
|ном               = Азизҷон Азимӣ
|номи аслӣ         = Азизҷон Азимӣ
|тасвир            = [[Акс:Azizjon Azimi.jpg|350px]]
|тавсифи тасвир    = 
|таърихи таваллуд  = 7.2.1997
|зодгоҳ            = {{Зодгоҳ|шаҳри Хуҷанд|вилояти Суғд|Тоҷикистон}}
|шаҳрвандӣ         = {{Парчам|Тоҷикистон}} Тоҷикистон
|миллат            = тоҷик
|касб              = корофарин, пажӯҳишгар, коршиноси ҳуши маснуъӣ 
|маъруфият         = бунёдгузори zypl.ai, TajRupt
}}'''Азизҷон Азимӣ''' (зодаи  [[7 феврал]] [[1997]], [[Хуҷанд]]) — [[корофарин]], пажӯҳишгар ва коршиноси [[Ҳуши маснуъӣ|ҳушвора]] аз Тоҷикистон, бунёдгузор ва мудири омили ширкати {{lang-en|zypl.ai}}, бунёдгузори созмони ҷамъиятии {{lang-en|TajRupt}} ва раиси Шурои [[Ҳуши маснуъӣ|зеҳни сунъӣ]] дар [[Вазорати саноат ва технологияҳои нави Ҷумҳурии Тоҷикистон]] аст. Ӯ яке аз пешгомони рушди фанновариҳои иттилоъотӣ ва ҳушвора дар Осиёи Марказӣ ба шумор меравад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.stimson.org/ppl/azizjon-azimi/|title=Azizjon Azimi|website=Stimson Center}}&lt;/ref&gt;.

== Зиндагинома ==
Азизҷон Азимӣ дар шаҳри Хуҷанд ба дунё омадааст. Аз хурдсолӣ ба омӯзиши забонҳои хориҷӣ ва илмҳои дақиқ шавқу рағбат доштааст. Ӯ дар синфи 9-ум дар озмуни байнулмилалии [[I-SWEEEP]] соли 2008 дар шаҳри Ҳюстон, ИМА ширкат карда, барандаи ҷои аввал ва нишони тилло шуд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://azattyqasia.org/a/27916571.html|title=Из Худжанда до Америки|publisher=Радиои Озодӣ}}&lt;/ref&gt;.

Пас аз ин пирӯзӣ таҳсилашро дар мактаби хусусии Разӣ дар Ню-Йорк идома дода, соли 2012 онро бо баҳои аъло хатм кардааст. Дар ин мактаб ӯ барандаи ҷоизаи донишгоҳии раисҷумҳур Барак Обама шуда, ҳамзамон роҳбари ҳукумати донишомӯзон интихоб шудааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://khovar.tj/2018/03/namoyandai-to-ikiston-dar-r-jhati-ma-alai-forbes/|title=Намояндаи Тоҷикистон дар рӯйхати Forbes|publisher=АМИТ «Ховар»}}&lt;/ref&gt;.

== Таҳсил ==
Азимӣ таҳсилро дар Донишгоҳи Ҳофстра оғоз карда, сипас ба [[Донишгоҳи Ню-Йорк]] (NYU) гузашта, онро дар 19-солагӣ бо ду дипломи аъло дар улуми иқтисод ва равобити байнулмилалӣ хатм кардааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.azattyqasia.org/a/27916571.html|title=Из Худжанда до Америки|publisher=Радиои Озодӣ}}&lt;/ref&gt;.

Ӯ сипас дар Мактаби мудирияти давлатии Ҷон Ф. Кеннедии [[Донишгоҳи Ҳарвард]] (MPP) ва Мактаби олии тиҷоратии [[Донишгоҳи Стэнфорд]] (MBA) таҳсил карда, барандаи стипендияи байнулмилалии {{lang-en|Knight-Hennessy Scholars}} шудааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://knight-hennessy.stanford.edu/people/azizjon-azimi|title=Azizjon Azimi|website=Stanford University}}&lt;/ref&gt;.

== Фаъолияти касбӣ ==
Азизҷон Азимӣ бунёдгузори созмони ҷамъиятии '''TajRupt''' аст, ки дар заминаи рушди тафаккури интиқодӣ ва имконоти ҷавонон дар Тоҷикистон фаъолият мекунад. Дар чорчӯби ин ибтикор нахустин маркази омӯзиши ҳуши маснуъӣ дар Осиёи Марказӣ таъсис дода шуд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://your.tj/molodoj-uchenyj-iz-tadzhikistana-gotovit-specialistov-po-iskusstvennomu-intellektu/|title=Молодой ученый из Таджикистана|publisher=Your.tj}}&lt;/ref&gt;.

Вай ҳамчунин бунёдгузор ва мудир омили ширкати '''zypl.ai''' — стартапи ҳуши маснуъӣ аст, ки дар бахши молия, скоринги қарзӣ ва додапардозӣ фаъолият мекунад. Ширкат бо ҷалби сармоягузории байналмилалӣ дар чанде аз кишварҳои Осиёи Марказӣ ва Ховари Миёна фаъолият дорад&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://digitalbusiness.kz/2025-02-21/tadzhikistanskiy-startap-zypl-ai-privlek-3-mln-investitsiy/|title=zypl.ai привлек $3 млн инвестиций|publisher=Digital Business}} {{Пайванди мурда|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;.

Азимӣ раиси Шурои зеҳни сунъӣ дар Вазорати саноат ва технологияҳои нави Ҷумҳурии Тоҷикистон буда, дар таҳия ва иҷрои Роҳбурди миллии ҳуши маснуъӣ дар кишвар саҳм гузоштааст&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.stimson.org/ppl/azizjon-azimi/|title=Azizjon Azimi|website=Stimson Center}}&lt;/ref&gt;.

== Дастовардҳо ==
* Нахустин намоянда аз Тоҷикистон дар феҳрасти {{lang-en|Forbes 30 Under 30 Asia}} (2018)&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://asiaplus.news/tg/2026/01/02/to%d2%b7ikistoni%d2%b3oe-ki-dar-soli-2025-kishvarro-ba-%d2%b7a%d2%b3oniyon-muarrif%d3%a3-kardand/|title=Тоҷикистониҳое, ки кишварро муаррифӣ карданд|publisher=Asia-Plus}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.forbes.com/profile/azizjon-azimi/|title=Azizjon Azimi|website=Forbes|lang=en|accessdate=2026-02-16}}&lt;/ref&gt;
* Барандаи стипендияи {{lang-en|Knight-Hennessy Scholars}}
* Барандаи грантҳои байнулмилалии Бонки Исломии Рушд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://your.tj/molodoj-uchenyj-iz-tadzhikistana-gotovit-specialistov-po-iskusstvennomu-intellektu/,%20https://your.tj/molodoj-uchenyj-iz-tadzhikistana-gotovit-specialistov-po-iskusstvennomu-intellektu/|title=Молодой ученый из Таджикистана готовит специалистов по искусственному интеллекту – YOUR|date=2019-12-09|lang=ru-RU|accessdate=2026-02-07}}{{Пайванди мурда|date=February 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}&lt;/ref&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
== Пайвандҳои беруна ==
* [https://www.aic.tj/en Шурои зеҳни сунъӣ назди Вазорати саноат ва технологияҳои нави Ҷумҳурии Тоҷикистон]
* [https://www.forbes.com/profile/azizjon-azimi// Корофаринони иҷтимоии то 30-солаи Осиё]
{{Authority control}}

[[Гурӯҳ:Соҳибкорони тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Мутахассисони ҳӯши маснӯъӣ]]
[[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи Ню-Йорк]]
[[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи Ҳарвард]]
[[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи Стэнфорд]]
[[Гурӯҳ:Зодагони Хуҷанд]]
[[Гурӯҳ:Зодагони 1997]]
[[Гурӯҳ:Афроди зинда]]</text>
      <sha1>dyiu6mviw8jgqy21jurm3744umsv3e8</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ёдгориҳои миллии Эрон</title>
    <ns>0</ns>
    <id>331301</id>
    <revision>
      <id>1488414</id>
      <parentid>1474411</parentid>
      <timestamp>2026-10-01T22:50:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 5 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1488414</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15482" sha1="980lwqa2yezcvlz9oo437fd24hrlp2j" xml:space="preserve">
[[Акс:First_Iranian_national_monument.jpg|мини|375x375пкс|Аввалин ёдгории миллии Эрон: Тепаи Сулаймон (Илам)]]
'''Ёдгориҳои миллии Эрон''' маҷмӯаи ёдгориҳои таърихии [[Эрон]] мебошанд, ки расман ба қайд гирифта шудаанд ва тибқи Қонуни ҳифзи ёдгориҳои миллӣ, ки аз ҷониби Маҷлиси Миллӣ дар соли 1930 қабул шудааст, ба қайд гирифта шудаанд. Тибқи ин қонун, &quot;ҳамаи ёдгориҳои саноатӣ, биноҳо ва маконҳое, ки то охири сулолаи [[Зандиён|Занд]] дар кишвари Эрон сохта шудаанд, хоҳ манқул ва хоҳ манқул, метавонанд мувофиқи моддаи 3 ин қонун ёдгориҳои миллии Эрон ҳисобида шаванд ва таҳти ҳимоя ва назорати ҳукумат қарор доранд.&quot; Пас аз 25 сол, дар 11 баҳмани соли 1955, бо бақайдгирии [[Кохи Гулистон]], манъи бақайдгирии ёдгориҳои марбут ба [[Эрони Қоҷорӣ]] ва баъд аз он амалан бекор карда шуд.

Тибқи иттилои Вазорати мероси фарҳангӣ, феҳристи ёдгориҳои миллии Эрон айни замон тақрибан 39,000 асари бақайдгирифташударо дар бар мегирад. 

== Бақайдгирӣ ==
Раванди бақайдгирӣ дар Феҳристи миллии ёдгориҳо аз панҷ марҳила иборат аст. Ёдгорӣ бояд ҳадди аққал яке аз якчанд хусусиятҳои асосиро дошта бошад:

* '''А)''' Осор давраи таърихи миллӣ ё байналмилалиро бо аҳамияти ғании фарҳангӣ ва таърихӣ ифода мекунад.
* '''б)''' Осор ба шахсиятҳои барҷастаи таърихи кишвар тааллуқ дорад ё бо онҳо робита дорад ё қисми ҳаёт, фаъолият ё асарҳои онҳоро ифода мекунад.
* '''в)''' Осор нишондиҳандаи миллӣ ё байналмилалии пайдоиши таърихӣ ё нуқтаи гардиш дар таърихи инсон ё офаридаҳои ӯ ё ҳаракати таърихӣ мебошад.
* '''D)''' Осор бояд маълумоти мукаммалро дар бораи таърих ва дониши инсоният, фарҳанг ва тамаддуни инсонӣ, таърихи илм ва санъат дар бар гирад ё дар ин соҳа дар сатҳи миллӣ ё байналмилалӣ нақши ҳалкунанда бозад.
* '''д)''' Ба осор эҳтиром гузошта мешавад ё аз ҷониби мардум ва анъанаҳо таваҷҷӯҳи махсус зоҳир карда мешавад.

Тибқи Қонун дар бораи таъсиси Созмони мероси фарҳангӣ, ки соли 1988 тасдиқ шудааст ва Кодекси ҷиноии исломии Эрон дар бораи ёдгориҳои таърихӣ, Созмони мероси фарҳангӣ масъули муайян кардани ёдгориҳое мебошад, ки қодир ба ҳифз ва сабти ном дар рӯйхати ёдгориҳои миллии кишвар мебошанд. Дар банди шашуми моддаи 3 Оинномаи Созмони мероси фарҳангӣ, ки соли 1988 тасдиқ шудааст, дар бораи тавсифи вазифаҳои ин созмон ба таври возеҳ гуфта шудааст, ки &quot;бақайдгирии ёдгориҳои арзишманди манқул ва ғайриманқули фарҳангӣ-таърихии кишвар дар рӯйхати ёдгориҳои миллӣ ва рӯйхатҳои дахлдор&quot; яке аз вазифаҳои ин созмон мебошад. 

== Имтиёзоти бақайдгирӣ ==
Тибқи қонун, биноҳо ва маконҳое, ки дар Феҳристи ёдгориҳои миллӣ сабти ном шудаанд, аз пардохти ҳаққи хизматрасонии коммуналӣ озоданд: Моддаи якум - Ҳамаи биноҳо, маконҳо ва маконҳои таърихӣ, ки дар моликият ё моликияти Созмони мероси фарҳангии миллӣ қарор доранд ва биноҳо ва маконҳое, ки дар моликият ё моликияти шахсони воқеӣ ё ҳуқуқӣ қарор доранд ва мувофиқи қонунҳои дахлдор дар Феҳристи ёдгориҳои миллии Эрон сабти ном шудаанд ё хоҳанд шуд, инчунин осорхонаҳо таҳти сарпарастии созмони дар боло зикршуда аз пардохти ҳама гуна ҳаққи хизматрасонии коммуналӣ озоданд. 

== Таърихи бақайдгирӣ ==
[[18 ноябр]]&lt;nowiki/&gt;и [[соли 1932]], қоидаҳои иҷроияи Қонуни ёдгориҳои қадимӣ дар чор боб тасдиқ карда шуданд, ки мувофиқи онҳо ёдгориҳои миллии [[Эрони Қоҷорӣ]] дар ин рӯихат ҷой надоштанд. [[13 декабр]]&lt;nowiki/&gt;и [[соли 1934]], қонуни нави ёдгориҳои миллии Эрон тасдиқ карда шуд, ки мувофиқи он, ҳифз ва барқарорсозии ёдгориҳои давраи Қоҷор, ки хусусияти давлатӣ доштанд, инчунин ба Қонуни ёдгориҳои қадимӣ дар соли 1930 дохил карда шуданд.

[[Қонун]] дар бораи ҳифзи ёдгориҳои қадимӣ барои ҳар гуна зарар ба ёдгориҳои миллӣ ё амалҳое, ки дар наздикии онҳо «ноустувории пояи онҳо ё тағйири намуди зоҳирӣ»-ро ба вуҷуд меоранд, ҷарима аз панҷоҳ то як ҳазор туман муқаррар мекард. Фурӯши ин [[Ёдгориҳои бостонӣ|ёдгориҳо]] бе огоҳӣ ё иҷозати [[ҳукумат]] ба маблағи баробар ба нархи фурӯш [[ҷарима]] мешуд. 

Ин қонун кофтани заминҳо ва истихроҷи ёдгориҳои миллиро ҳуқуқи истисноии давлат эълон мекард. Соҳибони замини хусусӣ ҳақ надоштанд, ки иҷозати кофтуковро рад кунанд ва танҳо метавонистанд ҷубронпулиро барои замине, ки аз истифода маҳрум карда буданд ё зарари эҳтимолӣ талаб кунанд. Агар кашфиётчии дигаре ғайр аз [[давлат]] ёдгории миллиро кашф кунад, давлат метавонист то даҳ [[ашё]]&lt;nowiki/&gt;и кашфшударо бо салоҳдиди худ ба даст орад ва нисфи боқимондаро ба кашфкунанда диҳад ва нисфи дигарашро мусодира кунад. [[Ашёи тақсимнашаванда|Ашёҳое]], ки саҳми давлат буданд, бояд дар коллексияҳо ва [[Осорхона|осорхонаҳо]]&lt;nowiki/&gt;и давлатӣ нигоҳ дошта мешуданд ва фурӯши онҳо [[манъкунии маъмурӣ]] буд. 

Соли 1401, Маркази тадқиқотии Маҷлиси Шӯрои Исломӣ дар гузорише зарурати тағйир додани қонуни дар боло зикршударо бо якчанд сабаб, аз қабили имконияти аз ҷониби Додгоҳи адлияи маъмурӣ хориҷ кардани ёдгориҳои миллӣ аз феҳрист, камбудиҳо дар меъёрҳои эътироф, номуайянии раванди бақайдгирӣ ва зарурати илова кардани мисолҳо дар баробари меъёрҳо, баррасӣ кард. [https://web.archive.org/web/20250416013151/https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1744424] Баъдан, лоиҳае бо номи &quot;Лоиҳаи тағйирот ба моддаҳои (1) то (4)-и Қонун дар бораи ҳифзи ёдгориҳои миллӣ&quot; дар санаи 2 Мордоди соли 1401 бо имзои 25 намоянда эълон шуд, ки дар он эътирозҳои дар боло зикршуда бо тамаркуз ба ёдгориҳои ғайриманқул баррасӣ шуданд. Ин лоиҳа айни замон ба Комиссияи фарҳангии Маҷлиси Шӯрои Исломӣ фиристода шудааст ва дар оянда баррасӣ мешавад. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://rc.majlis.ir/fa/legal_draft/show/1751644 |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2026-05-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250416012914/https://rc.majlis.ir/fa/legal_draft/show/1751644 |archivedate=2025-04-16}}&lt;/ref&gt;

[[14 сентябр]]&lt;nowiki/&gt;и [[соли 1933]] аввалин гурӯҳи ёдгориҳои миллии Эрон ба қайд гирифта шуданд. Аввалин ёдгори Сулаймонтеппа (Илам) буд, ки аз ҷониби Андре Годар муаррифӣ шуда буд ва дар рӯйхати ёдгориҳои миллӣ сабти ном шуда буд. То охири давраи [[Ризошоҳ Паҳлавӣ|Ризошоҳ]] 340 ва то охири давраи Паҳлавӣ 1633 ёдгорӣ дар рӯихати ёдгориҳои миллии Эрон сабти ном шуда буданд.

Аз миёнаҳои солҳои 1970-ум, бо суръат гирифтани раванди бақайдгирии ёдгориҳои миллӣ, раванди нобуд кардани ёдгориҳои таърихӣ низ шиддат гирифт ва соҳибони ёдгориҳои таърихӣ пеш аз бақайдгирӣ онҳоро нобуд кардан гирифтанд. Бисёре аз соҳибон инчунин тавассути Додгоҳи маъмурии [[адлия]] чораҳо андешиданд. [https://web.archive.org/web/20240822004836/https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1677730]

Соли 1401, Маркази тадқиқотии Маҷлиси Шӯрои Исломӣ дар гузорише зарурати тағйир додани қонуни дар боло зикршударо бо якчанд сабаб, аз қабили имконияти аз ҷониби Додгоҳи адлияи маъмурӣ хориҷ кардани ёдгориҳои миллӣ аз феҳрист, камбудиҳо дар меъёрҳои эътироф, номуайянии раванди бақайдгирӣ ва зарурати илова кардани мисолҳо дар баробари меъёрҳо, баррасӣ кард. &lt;ref&gt;{{Cite web |url=https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1744424 |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2026-05-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20250416013151/https://rc.majlis.ir/fa/report/show/1744424 |archivedate=2025-04-16}}&lt;/ref&gt; Баъдан, лоиҳае бо номи &quot;Лоиҳаи тағйирот ба моддаҳои (1) то (4)-и Қонун дар бораи ҳифзи ёдгориҳои миллӣ&quot; дар санаи 2 Мордоди соли 1401 бо имзои 25 намоянда эълон шуд, ки дар он эътирозҳои дар боло зикршуда бо тамаркуз ба ёдгориҳои ғайриманқул баррасӣ шуданд. Ин лоиҳа айни замон ба Комиссияи фарҳангии Маҷлиси Шӯрои Исломӣ фиристода шудааст ва дар оянда баррасӣ мешавад. [https://web.archive.org/web/20250416012914/https://rc.majlis.ir/fa/legal_draft/show/1751644]

== Таснифоти ёдгориҳои миллии Эрон аз рӯи устонҳо ==

* [[Устони Озарбойҷони Шарқӣ]]
* [[Устони Озарбойҷони Ғарбӣ]]
* [[Устони Мозандарон ]]
* [[Устони Исфаҳон]]
* [[Устони Албурз]]
* [[Устони Элом]]
* [[Устони Бушаҳр]] 
* [[Устони Теҳрон]]
* [[Устони Чаҳормаҳол ва Бахтиёрӣ]]
* [[Устони Хуросони Ҷанубӣ]]
* [[Устони Хуросони Разавӣ]] 
* [[Устони Хуросони Шимолӣ]]
* [[Устони Хузистон]]
* [[Устони Занҷон]]
* [[Устони Симнон]] 
* [[Устони Систон ва Балучистон]]
* [[Устони Форс]]
* [[Устони Қазвин]]
* [[Устони Қум]] 
* [[Устони Курдистон]]
* [[Устони Кирмон]]
* [[Устони Кирмоншоҳ]]
* [[Устони Куҳгилӯя ва Буйир Аҳмад]] 
* [[Устони Гулистон]]
* [[Устони Гилон]]
* [[Устони Луристон]] 
* [[Устони Ардабил]]
* [[Устони Марказӣ]]
* [[Устони Ҳурмузгон]]
* [[Устони Ҳамадон]] 
* [[Устони Язд]]

== Ҷусторҳои марбут ==
* Феҳристи аввалин ёдгориҳои миллии ба қайд гирифташуда дар Эрон
* Донишномаи таърихи меъмории Эроншаҳр

== Манобеъ ==

* [https://www.mcth.ir/ Вебсайти Вазорати мероси фарҳангӣ. Сайёҳӣ ва ҳунарҳои дастии Эрон] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200625091905/https://mcth.ir/ |date=2020-06-25 }}
* [https://web.archive.org/web/20120729160717/http://www.nlai.ir/Default.aspx?tabid=2664 Созмони бойгонӣ ва китобхонаи миллии Ҷумҳурии Исломии Эрон]
* &quot;Феҳристи ёдгориҳои миллии Эрон&quot; («فهرست آثار ملی ایران» ). Донишномаи таърихи меъмории Эроншаҳр (Академияи санъат). 18 ноябри соли 2011. Бойгонӣ аз нусхаи аслӣ дар 6 октябри соли 2019. Гирифта шудааст 13 октябри соли 2019.

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Википедиа:Мақолаҳо бо пайвандҳои дастнорас]]
[[Гурӯҳ:Мероси фарҳангии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Осори миллии Эрон]]
[[Гурӯҳ:Таърихи Эрон]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>980lwqa2yezcvlz9oo437fd24hrlp2j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ленинад</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333924</id>
    <revision>
      <id>1488467</id>
      <parentid>1488357</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T11:50:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>InternetArchiveBot</username>
        <id>30618</id>
      </contributor>
      <comment>Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6</comment>
      <origin>1488467</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7289" sha1="r4ypi7lje10gdesqmx25tmux77xw5md" xml:space="preserve">{{Нӯшок
| ном = Ленинад
| номи асл = {{lang-en|Leninade}}
| акс = Leninade.png
| тавсиф = Шишаи «Ленинад», намуди пеш ва пушти
| намуд = [[нӯшокии берақа]]
| истеҳсолкунанда = Real Soda In Real Bottles, Ltd.
| пайдоиш = {{Парчамгузорӣ|ИМА}}
| ранг = сурх
| сомона = https://leninade.realsoda.com/
| ҷузъҳои асосӣ = [[Оби газдор]], [[шакари қамиш]], [[кислотаи лимӯ]], [[гумиарабик]], хушбӯйкунандаҳои табиӣ ва сунъӣ, [[абиетати глицерил]], [[бензоати натрий]]&lt;ref name=&quot;BEV&quot;&gt;{{cite web|last=Tanner|first=Steve|title=Review: Leninade Soda|url=http://www.bevreview.com/2013/10/10/review-leninade-soda/|website=BevReview|access-date=2015-09-29|archive-date=2013-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20131013020025/http://www.bevreview.com/2013/10/10/review-leninade-soda/|url-status=dead|accessdate=2026-09-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131013020025/http://www.bevreview.com/2013/10/10/review-leninade-soda/|archivedate=2013-10-13}}&lt;/ref&gt;
}}
'''Ленинад''' ({{Lang-en|Leninade}}) — [[Оби газдор|обсофии газдори]] [[нӯшокиҳои берақа|берақаи]] дар пояи [[лимонад]] сохташуда, ки аз ҷониби ширкати ''Real Soda In Real Bottles, Ltd'' истеҳсол мешавад. Номи маҳсулот [[Контаминатсия (забоншиносӣ)|омезиши]] номи [[Владимир Ленин|Ленин]] ва калимаи англисии ''lemonade'' (тоҷ. ''лимонад'') буда, тарҳи банду басти он бо услуби [[Иттиҳоди Шӯравӣ|шӯравӣ]] иҷро шудааст.

== Таърих ==
Ин нӯшокӣ аз аввали [[солҳои 2000-ум]] истеҳсол мешавад ва аввалин далелҳои пайдоиши он ба тақрибан [[соли 2002]] рост меоянд. Нӯшокӣ ҳамчун газираи лимонодии ранги сурхи дурахшон тавсиф мешавад. Он дорои [[кофеин]] нест; дар байни компонентҳои он оби газдор, шакари қамиш, кислотаи лимӯ, гумиарабик, хушбӯйкунандаҳои табиӣ ва сунъӣ, абиетати глицерил ва бензоати натрий мавҷуданд&lt;ref name=&quot;POPSOP&quot;&gt;{{cite web|url=http://popsop.com/2337|title=Leninade: the soft drink of communistic nostalgia|work=Brand Magazine Online|date=2008-07-24|location=London|publisher=PopSop|archive-url=https://web.archive.org/web/20110701191127/http://popsop.com/2337|archive-date=2011.07.01|access-date=2011-10-23}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|title=This Exists: Leninade, The Soviet-Themed Soda|url=http://www.huffingtonpost.com/2012/11/20/leninade-soviet-style-soda_n_2164783.html|website=The Huffington Post|access-date=2026-03-15|lang=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20150930090528/http://www.huffingtonpost.com/2012/11/20/leninade-soviet-style-soda_n_2164783.html|archive-date=2015-09-30}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://www.bevreview.com/2013/10/10/review-leninade-soda/|title=Review: Leninade Soda - Soviet-themed carbonated beverage with cane sugar - BevReview.com|lang=en|website=www.bevreview.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20131013020025/http://www.bevreview.com/2013/10/10/review-leninade-soda/|archive-date=2013-10-13|access-date=2026-03-15|accessdate=2026-09-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131013020025/http://www.bevreview.com/2013/10/10/review-leninade-soda/|archivedate=2013-10-13}}&lt;/ref&gt;.

== Қабул ва вокуниш ==
[[Файл:Leninadebottlecap.jpg|мини|Қисми поёнии сарпӯшҳои шишаҳои Ленинад]]
Бино ба маълумоти ''[[The Huffington Post]]'', мазза дар асл бартарии асосии Ленинад нест — онро латифаҳо ва каламбурҳои шӯравии ба этикеткаи шиша чопшуда мефурӯшанд. Шиорҳои рӯи шиша фразеологияи шӯравӣ ва [[Ташвиқот дар ИҶШС|ташвиқоти шӯравиро]] бо истифодаи чунин ҷумлаҳо масхара мекунанд:

* Маззае, ки барои он истодан дар навбат меарзад!
* Бо дос ва болға ба даст ор!
* Нӯш кун, рафиқ! Нӯш кун! Вагарна [[ГУЛАГ]].
* Ҷангро беҳтараш [[Ҷанги сард|сард]] пешниҳод кард!
* Рӯзи гарм аст? Бо ҷанги сард хунук шав!&lt;ref&gt;{{Cite web|url=http://blogs.houstonpress.com/eating/2010/06/a_cooler_coke_leninade.php|title=A Cooler Coke: Leninade - Houston - Restaurants and Dining - Eating Our Words|lang=en|first=Katharine|last=Shilcutt|website=blogs.houstonpress.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20121211020340/http://blogs.houstonpress.com/eating/2010/06/a_cooler_coke_leninade.php|archive-date=2012-12-11|access-date=2026-03-15|accessdate=2026-09-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121211020340/http://blogs.houstonpress.com/eating/2010/06/a_cooler_coke_leninade.php|archivedate=2012-12-11}}&lt;/ref&gt;

Кэтрин Шилкатт аз ''[[Houston Press]]'' Ленинадро ҳамчун лимонади гулобии газдори сабук тасвир кардааст: «Ин ба ман хеле писанд омад. Ин як нӯшокии сабук ва шодони тобистона аст, ки бо истеҳзо пешниҳод мешавад ва бо табассуми [[Истеҳзо|истеҳзоомез]] нӯшида мешавад».

Стив Таннер аз ''BevReview'' дар баррасии нӯшокӣ навиштааст: «Худаш шиша аллакай [[сувенир]]и хуб аст, зеро графика бевосита ба шиша чоп шудааст. Мазза дар шиша тасвир нашудааст ва ҳангоми ғурриши аввал муайян кардани он хеле душвор аст. Нӯтаҳои лимӯ, ситрусоҳо, олӯболу ва грейпфрут мавҷуданд — ҳадди ақал рецепторҳои маззаи ман ҳамин тавр гуфтанд. Профили маззаи ғайримуқаррарӣ ба нӯшокӣ кӯмак мекунад, ки ҳам аз рӯи ҷойгиршавӣ ва ҳам аз рӯи мазза фарқ кунад. Ленинад ҳамон қадар беназир аст, ки варзишгари олимпии [[Блоки шарқӣ|Блоки шарқӣ]], ки [[стероидҳо|стероидҳоро]] истифода намебарад. Тавсия дода мешавад!»

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* {{Сомонаи расмӣ|http://leninade.realsoda.com}}
* {{Facebook|Leninade-53627296210}}

[[Гурӯҳ:Лимонадҳо]]
[[Гурӯҳ:Нӯшокиҳои газдори берақа]]</text>
      <sha1>r4ypi7lje10gdesqmx25tmux77xw5md</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Индетерминизм</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333935</id>
    <revision>
      <id>1488423</id>
      <timestamp>2026-10-02T03:40:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: Индетерминизм ({{lang-la|determinare}} in – не ва determinare – муайян кардан) — шинохти фалсафӣ ва мавқеи методологӣ дар муқобили детерминизм, ки ё воқеияти робитаи сабабият (индетерминизми ҳастишиносӣ), ё аҳаммияти маърифатӣ доштани шинохти сабабият дар илм (индетерминиз...</comment>
      <origin>1488423</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3176" sha1="7qurybm8f4htqgl3p2lb2sxgbfpp536" xml:space="preserve">Индетерминизм ({{lang-la|determinare}} in – не ва determinare – муайян кардан) — шинохти фалсафӣ ва мавқеи методологӣ дар муқобили детерминизм, ки ё воқеияти робитаи сабабият (индетерминизми ҳастишиносӣ), ё аҳаммияти маърифатӣ доштани шинохти сабабият дар илм (индетерминизми методолгӣ)-ро инкор мекунад. Индетерминизм дар фалсафаи илм назарияест, ки мувофиқи он қонунҳои бунёдии табиат хосияти эҳтимолӣ дошта, тасодуф дар он ҳамчун зарурати бунёдитар шинохта мешавад ва барои шарҳ додани хосияти худофаринишӣ ва таҳаввули табиат имкон фароҳам меоварад. Индетерминизм метавонад ҳам илоҳиётшинохтӣ бошад, ки худкифоягии табиатро инкор карда, зарурати вуҷуди Офаридгорро собит месозад ва ҳам табиатшинохтӣ, ки ба ақидаи худкифоятии табиат такя дорад. Индетерминизм мавқеи сабабиятро танг карда, ҳамчун муайнкунандаи шаклҳои нави таъсир (функсионалӣ, сохторӣ, арзишшиносӣ ва ғ.) тафсир мешавад. Масалан, мактаби навкантгароии Баден қонунмандии сабабиятро дар илмҳои табиатшиносӣ маҳдуд ва истифодаи онро дар «илмҳо дар бораи рӯҳ» инкор мекард (Винделбанд, Риккерт). Мактабҳои навпозитивӣ, таҷрибагароӣ (прагматизм) ва шахсгароӣ (персонализм) кӯшиш мекунанд, ки сабабиятро дар доираи илмҳои мантиқӣ маҳдуд кунанд. Масъалаи индетерминизм бо рушди физикаи квант аҳаммияти хосса пайдо кард. Маълум карда шуд, ки қонунмандиҳои сабабияти классикӣ дар тавсифи равандҳои олами сағир дуруст намеоянд. Бино бар ин, аз аввалҳои асри 20 то ҳол кӯшишҳои дар рӯҳи индетерминизм шарҳ додани қонунҳои асосии назарияи квантӣ идома доранд. Индетерминизм дар ақидаи «озодии ирода»-и электрон баён мегардад, ки падидаҳои хурди ҷудогона бо қувваҳои ҳадафманд идора мешаванд. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индетерминизм|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Мақолаҳои фалсафӣ]]</text>
      <sha1>7qurybm8f4htqgl3p2lb2sxgbfpp536</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488424</id>
      <parentid>1488423</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T03:46:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488424</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3182" sha1="maxh5q15czd68rw4mjng7m9k8gf2kpb" xml:space="preserve">Индетерминизм (аз {{lang-la|in}} — не ва {{lang-la|determinare}} – муайян кардан) — шинохти фалсафӣ ва мавқеи методологӣ дар муқобили детерминизм, ки ё воқеияти робитаи сабабият (индетерминизми ҳастишиносӣ), ё аҳаммияти маърифатӣ доштани шинохти сабабият дар илм (индетерминизми методолгӣ)-ро инкор мекунад. Индетерминизм дар фалсафаи илм назарияест, ки мувофиқи он қонунҳои бунёдии табиат хосияти эҳтимолӣ дошта, тасодуф дар он ҳамчун зарурати бунёдитар шинохта мешавад ва барои шарҳ додани хосияти худофаринишӣ ва таҳаввули табиат имкон фароҳам меоварад. Индетерминизм метавонад ҳам илоҳиётшинохтӣ бошад, ки худкифоягии табиатро инкор карда, зарурати вуҷуди Офаридгорро собит месозад ва ҳам табиатшинохтӣ, ки ба ақидаи худкифоятии табиат такя дорад. Индетерминизм мавқеи сабабиятро танг карда, ҳамчун муайнкунандаи шаклҳои нави таъсир (функсионалӣ, сохторӣ, арзишшиносӣ ва ғ.) тафсир мешавад. Масалан, мактаби навкантгароии Баден қонунмандии сабабиятро дар илмҳои табиатшиносӣ маҳдуд ва истифодаи онро дар «илмҳо дар бораи рӯҳ» инкор мекард (Винделбанд, Риккерт). Мактабҳои навпозитивӣ, таҷрибагароӣ (прагматизм) ва шахсгароӣ (персонализм) кӯшиш мекунанд, ки сабабиятро дар доираи илмҳои мантиқӣ маҳдуд кунанд. Масъалаи индетерминизм бо рушди физикаи квант аҳаммияти хосса пайдо кард. Маълум карда шуд, ки қонунмандиҳои сабабияти классикӣ дар тавсифи равандҳои олами сағир дуруст намеоянд. Бино бар ин, аз аввалҳои асри 20 то ҳол кӯшишҳои дар рӯҳи индетерминизм шарҳ додани қонунҳои асосии назарияи квантӣ идома доранд. Индетерминизм дар ақидаи «озодии ирода»-и электрон баён мегардад, ки падидаҳои хурди ҷудогона бо қувваҳои ҳадафманд идора мешаванд. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индетерминизм|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Мақолаҳои фалсафӣ]]</text>
      <sha1>maxh5q15czd68rw4mjng7m9k8gf2kpb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488427</id>
      <parentid>1488424</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T04:50:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488427</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3198" sha1="nusqxw3m8xo26gbztata0rhfpkviosi" xml:space="preserve">'''Индетерминизм''' (аз {{lang-la|in}} — не ва {{lang-la|determinare}} – муайян кардан) — шинохти фалсафӣ ва мавқеи методологӣ дар муқобили [[детерминизм]], ки ё воқеияти робитаи сабабият (индетерминизми ҳастишиносӣ), ё аҳаммияти маърифатӣ доштани шинохти сабабият дар илм (индетерминизми методолгӣ)-ро инкор мекунад. Индетерминизм дар [[фалсафаи илм]] назарияест, ки мувофиқи он қонунҳои бунёдии табиат хосияти эҳтимолӣ дошта, тасодуф дар он ҳамчун зарурати бунёдитар шинохта мешавад ва барои шарҳ додани хосияти худофаринишӣ ва таҳаввули табиат имкон фароҳам меоварад. 

Индетерминизм метавонад ҳам илоҳиётшинохтӣ бошад, ки худкифоягии табиатро инкор карда, зарурати вуҷуди Офаридгорро собит месозад ва ҳам табиатшинохтӣ, ки ба ақидаи худкифоятии табиат такя дорад. Индетерминизм мавқеи сабабиятро танг карда, ҳамчун муайнкунандаи шаклҳои нави таъсир (функсионалӣ, сохторӣ, арзишшиносӣ ва ғ.) тафсир мешавад. Масалан, мактаби навкантгароии Баден қонунмандии сабабиятро дар илмҳои табиатшиносӣ маҳдуд ва истифодаи онро дар «илмҳо дар бораи рӯҳ» инкор мекард (Винделбанд, Риккерт). Мактабҳои навпозитивӣ, таҷрибагароӣ (прагматизм) ва шахсгароӣ (персонализм) кӯшиш мекунанд, ки сабабиятро дар доираи илмҳои мантиқӣ маҳдуд кунанд. Масъалаи индетерминизм бо рушди физикаи квант аҳаммияти хосса пайдо кард. Маълум карда шуд, ки қонунмандиҳои сабабияти классикӣ дар тавсифи равандҳои олами сағир дуруст намеоянд. Бино бар ин, аз аввалҳои асри 20 то ҳол кӯшишҳои дар рӯҳи индетерминизм шарҳ додани қонунҳои асосии назарияи квантӣ идома доранд. Индетерминизм дар ақидаи «озодии ирода»-и электрон баён мегардад, ки падидаҳои хурди ҷудогона бо қувваҳои ҳадафманд идора мешаванд. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индетерминизм|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Мақулаҳои фалсафӣ]]</text>
      <sha1>nusqxw3m8xo26gbztata0rhfpkviosi</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Индигирка</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333936</id>
    <revision>
      <id>1488430</id>
      <timestamp>2026-10-02T05:17:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Дарё}} Индигирка (номи қадимияш Собачья) — дарё дар Руссия, дар Ҷумҳурии Саха (собиқ Ёқутистон). Дарозияш 1790 км, масоҳати ҳавзааш 362 ҳазор км². Аз ҷои якҷошавии дарёҳои Хастах ва Тарин-Юрях, аз нишебиҳои қаторкӯҳи Халкан сарчашма гирифта, ба баҳри Сибири Шарқӣ...</comment>
      <origin>1488430</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3186" sha1="asnbt4nliglcyqg7cdtw1tgrzty1r2g" xml:space="preserve">{{Дарё}}
Индигирка (номи қадимияш Собачья) — дарё дар Руссия, дар Ҷумҳурии Саха (собиқ Ёқутистон). Дарозияш 1790 км, масоҳати ҳавзааш 362 ҳазор км². Аз ҷои якҷошавии дарёҳои Хастах ва Тарин-Юрях, аз нишебиҳои қаторкӯҳи Халкан сарчашма гирифта, ба баҳри Сибири Шарқӣ мерезад. Водии Индигирка аз ҷиҳати сохт, маҷро ва суръати ҷараён ба ду қисм ҷудо мешавад: кӯҳӣ (640 км, аз ҷои ҳамроҳшавии дарёҳои Хастах ва Тарин-Юрях то деҳаи Крест-Майор) ва ҳамворӣ (1150 км, то резишгоҳ). Рӯдхонааш бештар сангреза дорад, суръати ҷараёни обаш 2–3,5 м/с. Болообаш аввал кӯҳсори Оймякон ва баъд қ-кӯҳи Черскийро бурида мегузарад, остонаҳо дорад. Шохобҳои ҷараёни болоии индигирка аз чап – Қуйдусун, Кюенте, Чибагалаҳ, Элги ва аз рост – Нера. Поинобаш аз пастхамиҳои Момаю Селленях ҷорӣ ва паҳн шуда, ба тунукобаҳои зиёде тақсим мешавад. Поинтар аз қаторкӯҳи Мома дарё каҷу килеб буда, дар пастии Яну Индигирка толобҳои барашон 350–500 м дорад. Шохобҳои калони ҷараёни поин: аз рост – Мома, Бадяриха, аз чап – Селленях, Бёрёлёх, Уяндина. 130 км болотар аз резишгоҳ Индигирка ба 4 шохоб ҷудо шуда, шохоби масоҳаташ 7600 км²-ро ташкил медиҳад. Манбаи асосиаш борон (50–65%), барф (20–40%) ва обҳои зеризаминӣ (5–10%). Моҳи октябр ях баста, моҳҳои май – июн об мешавад. Сарфи миёнаи солонаи об дар Уст-Нера 428 м²/с. Индигирка маъмулан, моҳҳои июн ва аввали июл сероб аст (дар ҳудуди шаҳраки Воронсово сатҳи об то 7,5 – 11,1 м баланд мешавад). Дар ҳавзаи дарё зиёда аз 80 ҳазор (масоҳати умумиашон 11,8 ҳазор км²) кӯл мавҷуд аст. Индигирка моҳии бисёр дорад. Аз резишгоҳи дарёи Мома ба масофаи 1154 км киштигард аст. Аз саргаҳ то резишгоҳ неругоҳҳои калонаш Хонуу, Дружина, Чокурдах, Табор мебошанд. Дар ҳавзаи Индигирка захираи кони тило мавҷуд аст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индигирка|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:]]</text>
      <sha1>asnbt4nliglcyqg7cdtw1tgrzty1r2g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488431</id>
      <parentid>1488430</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:25:10Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488431</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4283" sha1="eu2swqkjzkbrk6s46sndgh5diu9m8uj" xml:space="preserve">{{Дарё
 |Ном                     = Индигирка
  |Номгузории миллӣ       = sah/Индигиир
 |Изображение             = 
  |Подпись изображения    = 
 |Длина                   = 1790 км
 |Масоҳати ҳавза          = 362 ҳазор км²
 |Ҳавза                   = баҳри Сибири Шарқӣ
 |Расход воды             = 1100
  |Место измерения        = 
 |Сарчашма                = қаторкӯҳи Халкан
  |Местоположение истока  = 
  |Высота истока          = 792
  |Координатаҳои сарчашма = 63.1114/144.1853
 |Резишгоҳ                = баҳри Сибири Шарқӣ 
  |Местоположение устья   = 
  |Высота устья           = 0
  |Координатаҳои резишгоҳ = -71.4456/150.8608
 |Уклон реки              = 
 |Кишвар                  =  Руссия
  |Регион                 = 
   |Район                 = 
}}
Индигирка (номи қадимияш Собачья) — дарё дар Руссия, дар Ҷумҳурии Саха (собиқ Ёқутистон). Дарозияш 1790 км, масоҳати ҳавзааш 362 ҳазор км². Аз ҷои якҷошавии дарёҳои Хастах ва Тарин-Юрях, аз нишебиҳои қаторкӯҳи Халкан сарчашма гирифта, ба баҳри Сибири Шарқӣ мерезад. Водии Индигирка аз ҷиҳати сохт, маҷро ва суръати ҷараён ба ду қисм ҷудо мешавад: кӯҳӣ (640 км, аз ҷои ҳамроҳшавии дарёҳои Хастах ва Тарин-Юрях то деҳаи Крест-Майор) ва ҳамворӣ (1150 км, то резишгоҳ). Рӯдхонааш бештар сангреза дорад, суръати ҷараёни обаш 2–3,5 м/с. Болообаш аввал кӯҳсори Оймякон ва баъд қ-кӯҳи Черскийро бурида мегузарад, остонаҳо дорад. Шохобҳои ҷараёни болоии индигирка аз чап – Қуйдусун, Кюенте, Чибагалаҳ, Элги ва аз рост – Нера. Поинобаш аз пастхамиҳои Момаю Селленях ҷорӣ ва паҳн шуда, ба тунукобаҳои зиёде тақсим мешавад. Поинтар аз қаторкӯҳи Мома дарё каҷу килеб буда, дар пастии Яну Индигирка толобҳои барашон 350–500 м дорад. Шохобҳои калони ҷараёни поин: аз рост – Мома, Бадяриха, аз чап – Селленях, Бёрёлёх, Уяндина. 130 км болотар аз резишгоҳ Индигирка ба 4 шохоб ҷудо шуда, шохоби масоҳаташ 7600 км²-ро ташкил медиҳад. Манбаи асосиаш борон (50–65%), барф (20–40%) ва обҳои зеризаминӣ (5–10%). Моҳи октябр ях баста, моҳҳои май – июн об мешавад. Сарфи миёнаи солонаи об дар Уст-Нера 428 м²/с. Индигирка маъмулан, моҳҳои июн ва аввали июл сероб аст (дар ҳудуди шаҳраки Воронсово сатҳи об то 7,5 – 11,1 м баланд мешавад). Дар ҳавзаи дарё зиёда аз 80 ҳазор (масоҳати умумиашон 11,8 ҳазор км²) кӯл мавҷуд аст. Индигирка моҳии бисёр дорад. Аз резишгоҳи дарёи Мома ба масофаи 1154 км киштигард аст. Аз саргаҳ то резишгоҳ неругоҳҳои калонаш Хонуу, Дружина, Чокурдах, Табор мебошанд. Дар ҳавзаи Индигирка захираи кони тило мавҷуд аст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индигирка|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Дарёҳои Русия]]</text>
      <sha1>eu2swqkjzkbrk6s46sndgh5diu9m8uj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488432</id>
      <parentid>1488431</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:26:38Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488432</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4310" sha1="s5f41cmhuxz2qrriv7wyuq98gh8lz5c" xml:space="preserve">{{Дарё
 |Ном                     = Индигирка
  |Номгузории миллӣ       = sah/Индигиир
 |Изображение             = 
  |Подпись изображения    = 
 |Дарози                   = 1790 км
 |Масоҳати ҳавза          = 362 ҳазор км²
 |Ҳавза                   = баҳри Сибири Шарқӣ
 |Расход воды             = 1100
  |Место измерения        = 
 |Сарчашма                = қаторкӯҳи Халкан
  |Местоположение истока  = 
  |Высота истока          = 792
  |Координатаҳои сарчашма = 63.1114/144.1853
 |Резишгоҳ                = баҳри Сибири Шарқӣ 
  |Местоположение устья   = 
  |Высота устья           = 0
  |Координатаҳои резишгоҳ = -71.4456/150.8608
 |Уклон реки              = 
 |Кишвар                  =  Руссия
  |Регион                 = Ҷумҳурии Саха
   |Район                 = 
}}
Индигирка (номи қадимияш Собачья) — дарё дар Руссия, дар Ҷумҳурии Саха (собиқ Ёқутистон). Дарозияш 1790 км, масоҳати ҳавзааш 362 ҳазор км². Аз ҷои якҷошавии дарёҳои Хастах ва Тарин-Юрях, аз нишебиҳои қаторкӯҳи Халкан сарчашма гирифта, ба баҳри Сибири Шарқӣ мерезад. Водии Индигирка аз ҷиҳати сохт, маҷро ва суръати ҷараён ба ду қисм ҷудо мешавад: кӯҳӣ (640 км, аз ҷои ҳамроҳшавии дарёҳои Хастах ва Тарин-Юрях то деҳаи Крест-Майор) ва ҳамворӣ (1150 км, то резишгоҳ). Рӯдхонааш бештар сангреза дорад, суръати ҷараёни обаш 2–3,5 м/с. Болообаш аввал кӯҳсори Оймякон ва баъд қ-кӯҳи Черскийро бурида мегузарад, остонаҳо дорад. Шохобҳои ҷараёни болоии индигирка аз чап – Қуйдусун, Кюенте, Чибагалаҳ, Элги ва аз рост – Нера. Поинобаш аз пастхамиҳои Момаю Селленях ҷорӣ ва паҳн шуда, ба тунукобаҳои зиёде тақсим мешавад. Поинтар аз қаторкӯҳи Мома дарё каҷу килеб буда, дар пастии Яну Индигирка толобҳои барашон 350–500 м дорад. Шохобҳои калони ҷараёни поин: аз рост – Мома, Бадяриха, аз чап – Селленях, Бёрёлёх, Уяндина. 130 км болотар аз резишгоҳ Индигирка ба 4 шохоб ҷудо шуда, шохоби масоҳаташ 7600 км²-ро ташкил медиҳад. Манбаи асосиаш борон (50–65%), барф (20–40%) ва обҳои зеризаминӣ (5–10%). Моҳи октябр ях баста, моҳҳои май – июн об мешавад. Сарфи миёнаи солонаи об дар Уст-Нера 428 м²/с. Индигирка маъмулан, моҳҳои июн ва аввали июл сероб аст (дар ҳудуди шаҳраки Воронсово сатҳи об то 7,5 – 11,1 м баланд мешавад). Дар ҳавзаи дарё зиёда аз 80 ҳазор (масоҳати умумиашон 11,8 ҳазор км²) кӯл мавҷуд аст. Индигирка моҳии бисёр дорад. Аз резишгоҳи дарёи Мома ба масофаи 1154 км киштигард аст. Аз саргаҳ то резишгоҳ неругоҳҳои калонаш Хонуу, Дружина, Чокурдах, Табор мебошанд. Дар ҳавзаи Индигирка захираи кони тило мавҷуд аст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индигирка|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Дарёҳои Русия]]</text>
      <sha1>s5f41cmhuxz2qrriv7wyuq98gh8lz5c</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488433</id>
      <parentid>1488432</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:28:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488433</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4294" sha1="peexebg2bxgs7s1mjgq73a74jedbjtv" xml:space="preserve">{{Дарё
 |Ном                     = Индигирка
  |Номгузории миллӣ       = sah/Индигиир
 |Изображение             = 
  |Подпись изображения    = 
 |Дарози                   = 1790 км
 |Масоҳати ҳавза          = 362 ҳазор км²
 |Ҳавза                   = баҳри Сибири Шарқӣ
 |Сарфшавии об             = 1100
  |Место измерения        = 
 |Сарчашма                =  Халкан
  |Местоположение истока  = 
  |Высота истока          = 792
  |Координатаҳои сарчашма = 63.1114/144.1853
 |Резишгоҳ                = баҳри Сибири Шарқӣ 
  |Местоположение устья   = 
  |Высота устья           = 0
  |Координатаҳои резишгоҳ = -71.4456/150.8608
 |Уклон реки              = 
 |Кишвар                  =  Руссия
  |Регион                 = Ҷумҳурии Саха
   |Район                 = 
}}
Индигирка (номи қадимияш Собачья) — дарё дар Руссия, дар Ҷумҳурии Саха (собиқ Ёқутистон). Дарозияш 1790 км, масоҳати ҳавзааш 362 ҳазор км². Аз ҷои якҷошавии дарёҳои Хастах ва Тарин-Юрях, аз нишебиҳои қаторкӯҳи Халкан сарчашма гирифта, ба баҳри Сибири Шарқӣ мерезад. Водии Индигирка аз ҷиҳати сохт, маҷро ва суръати ҷараён ба ду қисм ҷудо мешавад: кӯҳӣ (640 км, аз ҷои ҳамроҳшавии дарёҳои Хастах ва Тарин-Юрях то деҳаи Крест-Майор) ва ҳамворӣ (1150 км, то резишгоҳ). Рӯдхонааш бештар сангреза дорад, суръати ҷараёни обаш 2–3,5 м/с. Болообаш аввал кӯҳсори Оймякон ва баъд қ-кӯҳи Черскийро бурида мегузарад, остонаҳо дорад. Шохобҳои ҷараёни болоии индигирка аз чап – Қуйдусун, Кюенте, Чибагалаҳ, Элги ва аз рост – Нера. Поинобаш аз пастхамиҳои Момаю Селленях ҷорӣ ва паҳн шуда, ба тунукобаҳои зиёде тақсим мешавад. Поинтар аз қаторкӯҳи Мома дарё каҷу килеб буда, дар пастии Яну Индигирка толобҳои барашон 350–500 м дорад. Шохобҳои калони ҷараёни поин: аз рост – Мома, Бадяриха, аз чап – Селленях, Бёрёлёх, Уяндина. 130 км болотар аз резишгоҳ Индигирка ба 4 шохоб ҷудо шуда, шохоби масоҳаташ 7600 км²-ро ташкил медиҳад. Манбаи асосиаш борон (50–65%), барф (20–40%) ва обҳои зеризаминӣ (5–10%). Моҳи октябр ях баста, моҳҳои май – июн об мешавад. Сарфи миёнаи солонаи об дар Уст-Нера 428 м²/с. Индигирка маъмулан, моҳҳои июн ва аввали июл сероб аст (дар ҳудуди шаҳраки Воронсово сатҳи об то 7,5 – 11,1 м баланд мешавад). Дар ҳавзаи дарё зиёда аз 80 ҳазор (масоҳати умумиашон 11,8 ҳазор км²) кӯл мавҷуд аст. Индигирка моҳии бисёр дорад. Аз резишгоҳи дарёи Мома ба масофаи 1154 км киштигард аст. Аз саргаҳ то резишгоҳ неругоҳҳои калонаш Хонуу, Дружина, Чокурдах, Табор мебошанд. Дар ҳавзаи Индигирка захираи кони тило мавҷуд аст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индигирка|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Дарёҳои Русия]]</text>
      <sha1>peexebg2bxgs7s1mjgq73a74jedbjtv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488434</id>
      <parentid>1488433</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:29:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488434</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4283" sha1="bcc0pg6vx4khhldu3u6rn88fmtm9rxn" xml:space="preserve">{{Дарё
 |Ном                     = Индигирка
  |Номгузории миллӣ       = sah/Индигиир
 |Изображение             = 
  |Подпись изображения    = 
 |Дарози                   = 1790 км
 |Масоҳати ҳавза          = 362 ҳазор км²
 |Ҳавза                   = баҳри Сибири Шарқӣ
 |Сарфшавии об             = 1100
  |Место измерения        = 
 |Сарчашма                =  Халкан
  |Местоположение истока  = 
  |Высота истока          = 792
  |Координатаҳои сарчашма = 63.1114/144.1853
 |Резишгоҳ                = баҳри Сибири Шарқӣ 
  |Местоположение устья   = 
  |Высота устья           = 0
  |Координатаҳои резишгоҳ = -71.4456/150.8608
 |Уклон реки              = 
 |Кишвар                  =  Руссия
  |Регион                 = Ҷумҳурии Саха
   |Район                 = 
}}
Индигирка ({{lang-sah|Индигиир}}) — дарё дар Руссия, дар Ҷумҳурии Саха (собиқ Ёқутистон). Дарозияш 1790 км, масоҳати ҳавзааш 362 ҳазор км². Аз ҷои якҷошавии дарёҳои Хастах ва Тарин-Юрях, аз нишебиҳои қаторкӯҳи Халкан сарчашма гирифта, ба баҳри Сибири Шарқӣ мерезад. Водии Индигирка аз ҷиҳати сохт, маҷро ва суръати ҷараён ба ду қисм ҷудо мешавад: кӯҳӣ (640 км, аз ҷои ҳамроҳшавии дарёҳои Хастах ва Тарин-Юрях то деҳаи Крест-Майор) ва ҳамворӣ (1150 км, то резишгоҳ). Рӯдхонааш бештар сангреза дорад, суръати ҷараёни обаш 2–3,5 м/с. Болообаш аввал кӯҳсори Оймякон ва баъд қ-кӯҳи Черскийро бурида мегузарад, остонаҳо дорад. Шохобҳои ҷараёни болоии индигирка аз чап – Қуйдусун, Кюенте, Чибагалаҳ, Элги ва аз рост – Нера. Поинобаш аз пастхамиҳои Момаю Селленях ҷорӣ ва паҳн шуда, ба тунукобаҳои зиёде тақсим мешавад. Поинтар аз қаторкӯҳи Мома дарё каҷу килеб буда, дар пастии Яну Индигирка толобҳои барашон 350–500 м дорад. Шохобҳои калони ҷараёни поин: аз рост – Мома, Бадяриха, аз чап – Селленях, Бёрёлёх, Уяндина. 130 км болотар аз резишгоҳ Индигирка ба 4 шохоб ҷудо шуда, шохоби масоҳаташ 7600 км²-ро ташкил медиҳад. Манбаи асосиаш борон (50–65%), барф (20–40%) ва обҳои зеризаминӣ (5–10%). Моҳи октябр ях баста, моҳҳои май – июн об мешавад. Сарфи миёнаи солонаи об дар Уст-Нера 428 м²/с. Индигирка маъмулан, моҳҳои июн ва аввали июл сероб аст (дар ҳудуди шаҳраки Воронсово сатҳи об то 7,5 – 11,1 м баланд мешавад). Дар ҳавзаи дарё зиёда аз 80 ҳазор (масоҳати умумиашон 11,8 ҳазор км²) кӯл мавҷуд аст. Индигирка моҳии бисёр дорад. Аз резишгоҳи дарёи Мома ба масофаи 1154 км киштигард аст. Аз саргаҳ то резишгоҳ неругоҳҳои калонаш Хонуу, Дружина, Чокурдах, Табор мебошанд. Дар ҳавзаи Индигирка захираи кони тило мавҷуд аст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индигирка|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Дарёҳои Русия]]</text>
      <sha1>bcc0pg6vx4khhldu3u6rn88fmtm9rxn</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488436</id>
      <parentid>1488434</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:45:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488436</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4378" sha1="5xmvmmllyotonl1bpwccwv8odn8nvpi" xml:space="preserve">{{Дарё
 |Ном                     = Индигирка
  |Номгузории миллӣ       = sah/Индигиир
 |Изображение             = 
  |Подпись изображения    = 
 |Дарози                   = 1790 км
 |Масоҳати ҳавза          = 362000 км²
 |Ҳавза                   = баҳри Сибири Шарқӣ
 |Сарфшавии об             = 1100
  |Место измерения        = 
 |Сарчашма                =  Халкан
  |Местоположение истока  = 
  |Высота истока          = 792
  |Координатаҳои сарчашма = 63.1114/144.1853
 |Резишгоҳ                = баҳри Сибири Шарқӣ 
  |Местоположение устья   = 
  |Высота устья           = 0
  |Координатаҳои резишгоҳ = -71.4456/150.8608
 |Уклон реки              = 
 |Кишвар                  =  Руссия
  |Регион                 = Ҷумҳурии Саха
   |Район                 = 
}}
'''Индигирка''' ({{lang-sah|Индигиир}}) — дарё дар Руссия, дар Ҷумҳурии Саха (собиқ [[Ёқутистон]]). 

== Маълумоти умумӣ ==
Дарозияш 1790 км, масоҳати ҳавзааш 362 ҳазор км². Аз ҷои якҷошавии дарёҳои Хастах ва [[Тарин-Юрях]], аз нишебиҳои қаторкӯҳи Халкан сарчашма гирифта, ба [[баҳри Сибири Шарқӣ]] мерезад. Водии Индигирка аз ҷиҳати сохт, маҷро ва суръати ҷараён ба ду қисм ҷудо мешавад: кӯҳӣ (640 км, аз ҷои ҳамроҳшавии дарёҳои Хастах ва Тарин-Юрях то деҳаи Крест-Майор) ва ҳамворӣ (1150 км, то резишгоҳ). Рӯдхонааш бештар сангреза дорад, суръати ҷараёни обаш 2–3,5 м/с. Болообаш аввал кӯҳсори [[Оймякон]] ва баъд қаторкӯҳи Черскийро бурида мегузарад, остонаҳо дорад. Шохобҳои ҷараёни болоии индигирка аз чап – Қуйдусун, Кюенте, Чибагалаҳ, Элги ва аз рост – Нера. Поинобаш аз пастхамиҳои Момаю Селленях ҷорӣ ва паҳн шуда, ба тунукобаҳои зиёде тақсим мешавад. Поинтар аз қаторкӯҳи Мома дарё каҷу килеб буда, дар пастии Яну Индигирка толобҳои барашон 350–500 м дорад. Шохобҳои калони ҷараёни поин: аз рост – Мома, Бадяриха, аз чап – Селленях, Бёрёлёх, Уяндина. 130 км болотар аз резишгоҳ Индигирка ба 4 шохоб ҷудо шуда, шохоби масоҳаташ 7600 км²-ро ташкил медиҳад. Манбаи асосиаш борон (50–65%), барф (20–40%) ва обҳои зеризаминӣ (5–10%). Моҳи октябр ях баста, моҳҳои май – июн об мешавад. Сарфи миёнаи солонаи об дар Уст-Нера 428 м²/с. Индигирка маъмулан, моҳҳои июн ва аввали июл сероб аст (дар ҳудуди шаҳраки [[Воронсово (деҳа)|Воронсово]] сатҳи об то 7,5 – 11,1 м баланд мешавад). Дар ҳавзаи дарё зиёда аз 80 ҳазор (масоҳати умумиашон 11,8 ҳазор км²) кӯл мавҷуд аст. Индигирка моҳии бисёр дорад. Аз резишгоҳи дарёи Мома ба масофаи 1154 км киштигард аст. Аз саргаҳ то резишгоҳ неругоҳҳои калонаш Хонуу, Дружина, Чокурдах, Табор мебошанд. Дар ҳавзаи Индигирка захираи кони тилло мавҷуд аст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индигирка|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Дарёҳои Русия]]</text>
      <sha1>5xmvmmllyotonl1bpwccwv8odn8nvpi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488437</id>
      <parentid>1488436</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T05:46:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488437</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4371" sha1="stjrdy0mv1njv8jy2z3wv20km82tagf" xml:space="preserve">{{Дарё
 |Ном                     = Индигирка
  |Номгузории миллӣ       = sah/Индигиир
 |Изображение             = 
  |Подпись изображения    = 
 |Дарози                   = 1790 км
 |Масоҳати ҳавза          = 360000
 |Ҳавза                   = баҳри Сибири Шарқӣ
 |Сарфшавии об             = 1100
  |Место измерения        = 
 |Сарчашма                =  Халкан
  |Местоположение истока  = 
  |Высота истока          = 792
  |Координатаҳои сарчашма = 63.1114/144.1853
 |Резишгоҳ                = баҳри Сибири Шарқӣ 
  |Местоположение устья   = 
  |Высота устья           = 0
  |Координатаҳои резишгоҳ = -71.4456/150.8608
 |Уклон реки              = 
 |Кишвар                  =  Руссия
  |Регион                 = Ҷумҳурии Саха
   |Район                 = 
}}
'''Индигирка''' ({{lang-sah|Индигиир}}) — дарё дар Руссия, дар Ҷумҳурии Саха (собиқ [[Ёқутистон]]). 

== Маълумоти умумӣ ==
Дарозияш 1790 км, масоҳати ҳавзааш 362 ҳазор км². Аз ҷои якҷошавии дарёҳои Хастах ва [[Тарин-Юрях]], аз нишебиҳои қаторкӯҳи Халкан сарчашма гирифта, ба [[баҳри Сибири Шарқӣ]] мерезад. Водии Индигирка аз ҷиҳати сохт, маҷро ва суръати ҷараён ба ду қисм ҷудо мешавад: кӯҳӣ (640 км, аз ҷои ҳамроҳшавии дарёҳои Хастах ва Тарин-Юрях то деҳаи Крест-Майор) ва ҳамворӣ (1150 км, то резишгоҳ). Рӯдхонааш бештар сангреза дорад, суръати ҷараёни обаш 2–3,5 м/с. Болообаш аввал кӯҳсори [[Оймякон]] ва баъд қаторкӯҳи Черскийро бурида мегузарад, остонаҳо дорад. Шохобҳои ҷараёни болоии индигирка аз чап – Қуйдусун, Кюенте, Чибагалаҳ, Элги ва аз рост – Нера. Поинобаш аз пастхамиҳои Момаю Селленях ҷорӣ ва паҳн шуда, ба тунукобаҳои зиёде тақсим мешавад. Поинтар аз қаторкӯҳи Мома дарё каҷу килеб буда, дар пастии Яну Индигирка толобҳои барашон 350–500 м дорад. Шохобҳои калони ҷараёни поин: аз рост – Мома, Бадяриха, аз чап – Селленях, Бёрёлёх, Уяндина. 130 км болотар аз резишгоҳ Индигирка ба 4 шохоб ҷудо шуда, шохоби масоҳаташ 7600 км²-ро ташкил медиҳад. Манбаи асосиаш борон (50–65%), барф (20–40%) ва обҳои зеризаминӣ (5–10%). Моҳи октябр ях баста, моҳҳои май – июн об мешавад. Сарфи миёнаи солонаи об дар Уст-Нера 428 м²/с. Индигирка маъмулан, моҳҳои июн ва аввали июл сероб аст (дар ҳудуди шаҳраки [[Воронсово (деҳа)|Воронсово]] сатҳи об то 7,5 – 11,1 м баланд мешавад). Дар ҳавзаи дарё зиёда аз 80 ҳазор (масоҳати умумиашон 11,8 ҳазор км²) кӯл мавҷуд аст. Индигирка моҳии бисёр дорад. Аз резишгоҳи дарёи Мома ба масофаи 1154 км киштигард аст. Аз саргаҳ то резишгоҳ неругоҳҳои калонаш Хонуу, Дружина, Чокурдах, Табор мебошанд. Дар ҳавзаи Индигирка захираи кони тилло мавҷуд аст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индигирка|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Дарёҳои Русия]]</text>
      <sha1>stjrdy0mv1njv8jy2z3wv20km82tagf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Индикатор</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333937</id>
    <revision>
      <id>1488438</id>
      <timestamp>2026-10-02T05:59:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: Индикатор ({{lang-lat|indicator}} – нишондиҳанда, муайянкунанда) — абзор, ҷиҳоз, олате, ки барои андозагирӣ, сабт ва муайян кардани сифат ё миқдори мудрак (объект)-и мушоҳида истифода мешавад. Индикаторро дар таҳқиқоти илмӣ ва рӯзгор истифода мекунанд. Индикатор одамр...</comment>
      <origin>1488438</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1662" sha1="34xmjk57cec09oos422h0snc7xqivw6" xml:space="preserve">Индикатор ({{lang-lat|indicator}} – нишондиҳанда, муайянкунанда) — абзор, ҷиҳоз, олате, ки барои андозагирӣ, сабт ва муайян кардани сифат ё миқдори мудрак (объект)-и мушоҳида истифода мешавад. Индикаторро дар таҳқиқоти илмӣ ва рӯзгор истифода мекунанд. Индикатор одамро аз рух додани ҳолатҳои садамавӣ ва ворид шудани иттилооти фаврӣ огоҳ карда, тасмимгириро осон мекунад ва яке аз воситаҳои асосии алоқаи иттилоотии байни мошин ва одам мебошад. Индикатори биноӣ, акустикӣ (савтӣ) ва тактили (ламси)-ро фарқ мекунанд. Индикатори биноӣ бештар маъмул аст, зеро одам 90 дарсади иттилоотро бо чашм қабул мекунад. Бо Индикатори акустикӣ теъдоди бисёри истифодабаронро дар ҳолати мавҷуд набудани Индикатори биноӣ (масалан, дар ҳолати бад будани аёният) ва ғ. огоҳ кардан мумкин аст. Индикатори тактилиро бо Индикатори биноӣ якҷо истифода мекунанд. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индикатор|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Лавозимот]]</text>
      <sha1>34xmjk57cec09oos422h0snc7xqivw6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488439</id>
      <parentid>1488438</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T06:02:45Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488439</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1670" sha1="fbced0cr75uco2sfp3jvbs839xzqpnj" xml:space="preserve">'''Индикатор''' ({{lang-lat|indicator}} – нишондиҳанда, муайянкунанда) — абзор, ҷиҳоз, олате, ки барои андозагирӣ, сабт ва муайян кардани сифат ё миқдори мудрак (объект)-и мушоҳида истифода мешавад. 

Индикаторро дар таҳқиқоти илмӣ ва рӯзгор истифода мекунанд. Индикатор одамро аз рух додани ҳолатҳои садамавӣ ва ворид шудани иттилооти фаврӣ огоҳ карда, тасмимгириро осон мекунад ва яке аз воситаҳои асосии алоқаи иттилоотии байни мошин ва одам мебошад. Индикатори биноӣ, акустикӣ (савтӣ) ва тактили (ламси)-ро фарқ мекунанд. Индикатори биноӣ бештар маъмул аст, зеро одам 90 дарсади иттилоотро бо чашм қабул мекунад. Бо индикатори акустикӣ теъдоди бисёри истифодабаронро дар ҳолати мавҷуд набудани индикатори биноӣ (масалан, дар ҳолати бад будани аёният) ва ғ. огоҳ кардан мумкин аст. Индикатори тактилиро бо индикатори биноӣ якҷо истифода мекунанд. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индикатор|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Лавозимот]]</text>
      <sha1>fbced0cr75uco2sfp3jvbs839xzqpnj</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488440</id>
      <parentid>1488439</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T06:08:40Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488440</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1668" sha1="e2x45rjb7pi4ccc4uuns1cwurnazmlv" xml:space="preserve">'''Индикатор''' ({{lang-lat|indicator}} – нишондиҳанда, муайянкунанда) — абзор, ҷиҳоз, олате, ки барои андозагирӣ, сабт ва муайян кардани сифат ё миқдори мудрак (объект)-и мушоҳида истифода мешавад. 

Индикаторро дар таҳқиқоти илмӣ ва рӯзгор истифода мекунанд. Индикатор одамро аз рух додани ҳолатҳои садамавӣ ва ворид шудани иттилооти фаврӣ огоҳ карда, тасмимгириро осон мекунад ва яке аз воситаҳои асосии алоқаи иттилоотии байни мошин ва одам мебошад. Индикатори биноӣ, акустикӣ (савтӣ) ва тактили (ламси)-ро фарқ мекунанд. Индикатори биноӣ бештар маъмул аст, зеро одам 90 дарсади иттилоотро бо чашм қабул мекунад. Бо индикатори акустикӣ теъдоди бисёри истифодабаронро дар ҳолати мавҷуд набудани индикатори биноӣ (масалан, дар ҳолати бад будани аёният) ва ғ. огоҳ кардан мумкин аст. Индикатори тактилиро бо индикатори биноӣ якҷо истифода мекунанд. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индикатор|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Калимаҳо]]</text>
      <sha1>e2x45rjb7pi4ccc4uuns1cwurnazmlv</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488441</id>
      <parentid>1488440</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T06:10:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488441</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1693" sha1="meii37c65skbedar6med617prd8pkie" xml:space="preserve">'''Индикатор''' ({{lang-lat|indicator}} – нишондиҳанда, муайянкунанда) — [[абзор]], ҷиҳоз, олате, ки барои андозагирӣ, сабт ва муайян кардани сифат ё миқдори мудрак (объект)-и мушоҳида истифода мешавад. 

Индикаторро дар таҳқиқоти илмӣ ва рӯзгор истифода мекунанд. Индикатор одамро аз рух додани ҳолатҳои садамавӣ ва ворид шудани иттилооти фаврӣ огоҳ карда, тасмимгириро осон мекунад ва яке аз воситаҳои асосии алоқаи иттилоотии байни мошин ва одам мебошад. Индикатори биноӣ, акустикӣ (савтӣ) ва тактили (ламси)-ро фарқ мекунанд. Индикатори биноӣ бештар маъмул аст, зеро одам 90 дарсади иттилоотро бо чашм қабул мекунад. Бо индикатори [[Акустика|акустикӣ]] теъдоди бисёри истифодабаронро дар ҳолати мавҷуд набудани индикатори биноӣ (масалан, дар ҳолати бад будани аёният) ва ғ. огоҳ кардан мумкин аст. Индикатори тактилиро бо индикатори биноӣ якҷо истифода мекунанд. 

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индикатор|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Калимаҳо]]</text>
      <sha1>meii37c65skbedar6med617prd8pkie</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Александр Инострансев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333938</id>
    <revision>
      <id>1488443</id>
      <timestamp>2026-10-02T06:31:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{}} Инострансев Александр Александрович (12 (24).7.1843, деҳаи Фарфоровои Санкт-Петербург – 31.12.1919, Петроград) — бостоншинос ва геологи рус, узви вобастаи АИ Петербург (1901); аз соли 1917 узви вобастаи АИ Руссия), асосгузори мактаби геологии Донишгоҳи Санкт-Петербург. Х...</comment>
      <origin>1488443</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3717" sha1="gncz95l4x4fcidfrixow3koc4j7ryxi" xml:space="preserve">{{}}
Инострансев Александр Александрович (12 (24).7.1843, деҳаи Фарфоровои Санкт-Петербург – 31.12.1919, Петроград) — бостоншинос ва геологи рус, узви вобастаи АИ Петербург (1901); аз соли 1917 узви вобастаи АИ Руссия), асосгузори мактаби геологии Донишгоҳи Санкт-Петербург. Хатмкардаи гимназия ва шуъбаи табиатшиносии факултаи физикаю математикаи Донишгоҳи Санкт-Петербург (1867). Солҳои 1871–72 дар давлатҳои Аврупо таҷриба омӯхт. Аз соли 1868 корманди илмии Донишгоҳи Санкт-Петербург. Бунёдгузори Осорхонаи геологӣ ва нахустин кафедраи геология дар Руссия (Донишгоҳи Санкт-Петербург). Дар курсҳои Бестужев, Донишкадаи технологӣ, академияи ҳарбӣ-тиббӣ, Академияи муҳандисии ба номи Николаев ва Ситоди генералӣ дарс гуфтааст. Котиби илмӣ (1869), раиси шуъбаи геология ва маъданшиносӣ (1877) ва президенти Ҷамъияти табиатшиносони Санкт-Петербург (1900); созмондиҳанда ва намояндаи Ҷамъияти антропологони рус дар назди Донишгоҳи Санкт-Петербург (1888). Самти асосии фаъолияти илмии Инострансев: омӯзиши сохти геологӣ ва захираҳои табиии шимоли Руссия, Олтой ва Қафқоз, масъалаҳои бо оби ошомиданӣ таъмин кардани аҳолии ш. Санкт-Петербург, усулҳои мубориза бо обхезӣ, таҳқиқи бошишгоҳи неолитӣ дар соҳили ҷанубии кӯли Ладога. Инострансев аз аввалин олимонест, ки барои таҳқиқи ҷинсҳои кӯҳӣ аз микроскопҳои қутбноккунанда (поляризатсионӣ) истифода кардааст (1867). Ӯ усулҳои сохтани Ҷадвали байналмилалии стратиграфӣ (чиншиносӣ, чиннигорӣ) ва ба як шакл даровардани истилоҳоти геологияро таҳқиқ кардааст (1881). Муаллифи асарҳои бисёри геологӣ (аз ҷумла, яке аз аввалин воситаҳои таълим) оид ба петрография, палеонтология, ҳидрогеология ва археология (бостоншиносӣ). Асарҳои машҳураш «Ҷустуҷӯҳои геологӣ дар шимоли Руссия дар солҳои 1869–1870» ва «Инсони қадимии асри санг дар соҳили кӯли Ладога» имрӯз ҳам дар соҳаи илмҳои геология ва антропология аҳаммияти бузурги илмӣ доранд. Халиҷ дар ҷазираи Замини Нав ва чандин маъдан ба ифтихори ӯ номгузорӣ шудаанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инострансев Александр Александрович|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Олимони Русия]]</text>
      <sha1>gncz95l4x4fcidfrixow3koc4j7ryxi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488444</id>
      <parentid>1488443</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T06:34:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488444</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3731" sha1="fg3p723n4z16xw7v359cjfavlt2k6y2" xml:space="preserve">{{Олим}}
'''Александр Александрович Инострансев''' (12 (24).7.1843, деҳаи Фарфоровои Санкт-Петербург – 31.12.1919, Петроград) — бостоншинос ва геологи рус, узви вобастаи АИ Петербург (1901); аз соли 1917 узви вобастаи АИ Руссия), асосгузори мактаби геологии Донишгоҳи Санкт-Петербург. Хатмкардаи гимназия ва шуъбаи табиатшиносии факултаи физикаю математикаи Донишгоҳи Санкт-Петербург (1867). Солҳои 1871–72 дар давлатҳои Аврупо таҷриба омӯхт. Аз соли 1868 корманди илмии Донишгоҳи Санкт-Петербург. Бунёдгузори Осорхонаи геологӣ ва нахустин кафедраи геология дар Руссия (Донишгоҳи Санкт-Петербург). Дар курсҳои Бестужев, Донишкадаи технологӣ, академияи ҳарбӣ-тиббӣ, Академияи муҳандисии ба номи Николаев ва Ситоди генералӣ дарс гуфтааст. Котиби илмӣ (1869), раиси шуъбаи геология ва маъданшиносӣ (1877) ва президенти Ҷамъияти табиатшиносони Санкт-Петербург (1900); созмондиҳанда ва намояндаи Ҷамъияти антропологони рус дар назди Донишгоҳи Санкт-Петербург (1888). Самти асосии фаъолияти илмии Инострансев: омӯзиши сохти геологӣ ва захираҳои табиии шимоли Руссия, Олтой ва Қафқоз, масъалаҳои бо оби ошомиданӣ таъмин кардани аҳолии ш. Санкт-Петербург, усулҳои мубориза бо обхезӣ, таҳқиқи бошишгоҳи неолитӣ дар соҳили ҷанубии кӯли Ладога. Инострансев аз аввалин олимонест, ки барои таҳқиқи ҷинсҳои кӯҳӣ аз микроскопҳои қутбноккунанда (поляризатсионӣ) истифода кардааст (1867). Ӯ усулҳои сохтани Ҷадвали байналмилалии стратиграфӣ (чиншиносӣ, чиннигорӣ) ва ба як шакл даровардани истилоҳоти геологияро таҳқиқ кардааст (1881). Муаллифи асарҳои бисёри геологӣ (аз ҷумла, яке аз аввалин воситаҳои таълим) оид ба петрография, палеонтология, ҳидрогеология ва археология (бостоншиносӣ). Асарҳои машҳураш «Ҷустуҷӯҳои геологӣ дар шимоли Руссия дар солҳои 1869–1870» ва «Инсони қадимии асри санг дар соҳили кӯли Ладога» имрӯз ҳам дар соҳаи илмҳои геология ва антропология аҳаммияти бузурги илмӣ доранд. Халиҷ дар ҷазираи Замини Нав ва чандин маъдан ба ифтихори ӯ номгузорӣ шудаанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инострансев Александр Александрович|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Олимони Русия]]</text>
      <sha1>fg3p723n4z16xw7v359cjfavlt2k6y2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488445</id>
      <parentid>1488444</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T06:35:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488445</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3640" sha1="9lqrxyxtvi8x6r5p225bvgpuan55odu" xml:space="preserve">{{Олим}}
'''Александр Александрович Инострансев''' ({{ВД-Дебоча}}) — бостоншинос ва геологи рус, узви вобастаи АИ Петербург (1901); аз соли 1917 узви вобастаи АИ Руссия), асосгузори мактаби геологии Донишгоҳи Санкт-Петербург. Хатмкардаи гимназия ва шуъбаи табиатшиносии факултаи физикаю математикаи Донишгоҳи Санкт-Петербург (1867). Солҳои 1871–72 дар давлатҳои Аврупо таҷриба омӯхт. Аз соли 1868 корманди илмии Донишгоҳи Санкт-Петербург. Бунёдгузори Осорхонаи геологӣ ва нахустин кафедраи геология дар Руссия (Донишгоҳи Санкт-Петербург). Дар курсҳои Бестужев, Донишкадаи технологӣ, академияи ҳарбӣ-тиббӣ, Академияи муҳандисии ба номи Николаев ва Ситоди генералӣ дарс гуфтааст. Котиби илмӣ (1869), раиси шуъбаи геология ва маъданшиносӣ (1877) ва президенти Ҷамъияти табиатшиносони Санкт-Петербург (1900); созмондиҳанда ва намояндаи Ҷамъияти антропологони рус дар назди Донишгоҳи Санкт-Петербург (1888). Самти асосии фаъолияти илмии Инострансев: омӯзиши сохти геологӣ ва захираҳои табиии шимоли Руссия, Олтой ва Қафқоз, масъалаҳои бо оби ошомиданӣ таъмин кардани аҳолии ш. Санкт-Петербург, усулҳои мубориза бо обхезӣ, таҳқиқи бошишгоҳи неолитӣ дар соҳили ҷанубии кӯли Ладога. Инострансев аз аввалин олимонест, ки барои таҳқиқи ҷинсҳои кӯҳӣ аз микроскопҳои қутбноккунанда (поляризатсионӣ) истифода кардааст (1867). Ӯ усулҳои сохтани Ҷадвали байналмилалии стратиграфӣ (чиншиносӣ, чиннигорӣ) ва ба як шакл даровардани истилоҳоти геологияро таҳқиқ кардааст (1881). Муаллифи асарҳои бисёри геологӣ (аз ҷумла, яке аз аввалин воситаҳои таълим) оид ба петрография, палеонтология, ҳидрогеология ва археология (бостоншиносӣ). Асарҳои машҳураш «Ҷустуҷӯҳои геологӣ дар шимоли Руссия дар солҳои 1869–1870» ва «Инсони қадимии асри санг дар соҳили кӯли Ладога» имрӯз ҳам дар соҳаи илмҳои геология ва антропология аҳаммияти бузурги илмӣ доранд. Халиҷ дар ҷазираи Замини Нав ва чандин маъдан ба ифтихори ӯ номгузорӣ шудаанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инострансев Александр Александрович|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Олимони Русия]]</text>
      <sha1>9lqrxyxtvi8x6r5p225bvgpuan55odu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488446</id>
      <parentid>1488445</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T06:43:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488446</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3752" sha1="fer3qrciiakq199o4m7y94ln53ednpm" xml:space="preserve">{{Олим}}
'''Александр Александрович Инострансев''' ({{ВД-Дебоча}}) — [[Бостоншиносӣ|бостоншинос]] ва геологи рус, узви вобастаи АИ Петербург (1901); аз соли 1917 узви вобастаи АИ Руссия), асосгузори мактаби геологии Донишгоҳи Санкт-Петербург. 

== Зиндагинома ==
Хатмкардаи гимназия ва шуъбаи табиатшиносии факултаи физикаю математикаи Донишгоҳи Санкт-Петербург (1867). Солҳои 1871–72 дар давлатҳои Аврупо таҷриба омӯхт. Аз соли 1868 корманди илмии Донишгоҳи Санкт-Петербург. Бунёдгузори Осорхонаи геологӣ ва нахустин кафедраи геология дар Руссия (Донишгоҳи Санкт-Петербург). Дар курсҳои Бестужев, Донишкадаи технологӣ, академияи ҳарбӣ-тиббӣ, Академияи муҳандисии ба номи Николаев ва Ситоди генералӣ дарс гуфтааст. Котиби илмӣ (1869), раиси шуъбаи геология ва маъданшиносӣ (1877) ва президенти Ҷамъияти табиатшиносони Санкт-Петербург (1900); созмондиҳанда ва намояндаи Ҷамъияти антропологони рус дар назди Донишгоҳи Санкт-Петербург (1888). 

== Фаъолияти илмӣ ==
Самти асосии фаъолияти илмии Инострансев: омӯзиши сохти геологӣ ва захираҳои табиии шимоли Руссия, Олтой ва Қафқоз, масъалаҳои бо оби ошомиданӣ таъмин кардани аҳолии ш. Санкт-Петербург, усулҳои мубориза бо обхезӣ, таҳқиқи бошишгоҳи неолитӣ дар соҳили ҷанубии кӯли Ладога. Инострансев аз аввалин олимонест, ки барои таҳқиқи ҷинсҳои кӯҳӣ аз микроскопҳои қутбноккунанда (поляризатсионӣ) истифода кардааст (1867). Ӯ усулҳои сохтани Ҷадвали байналмилалии стратиграфӣ (чиншиносӣ, чиннигорӣ) ва ба як шакл даровардани истилоҳоти геологияро таҳқиқ кардааст (1881). Муаллифи асарҳои бисёри геологӣ (аз ҷумла, яке аз аввалин воситаҳои таълим) оид ба [[петрография]], [[палеонтология]], [[ҳидрогеология]] ва [[археология]] (бостоншиносӣ). Асарҳои машҳураш «Ҷустуҷӯҳои геологӣ дар шимоли Руссия дар солҳои 1869–1870» ва «Инсони қадимии асри санг дар соҳили кӯли Ладога» имрӯз ҳам дар соҳаи илмҳои геология ва антропология аҳаммияти бузурги илмӣ доранд. Халиҷ дар ҷазираи Замини Нав ва чандин маъдан ба ифтихори ӯ номгузорӣ шудаанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инострансев Александр Александрович|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Олимони Русия]]</text>
      <sha1>fer3qrciiakq199o4m7y94ln53ednpm</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488463</id>
      <parentid>1488446</parentid>
      <timestamp>2026-10-02T11:13:47Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zolfeqar Fatihzadeh</username>
        <id>30846</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>Zolfeqar Fatihzadeh moved page [[Инострансев Александр Александрович]] to [[Александр Инострансев]]: Misspelled title</comment>
      <origin>1488446</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3752" sha1="fer3qrciiakq199o4m7y94ln53ednpm" xml:space="preserve">{{Олим}}
'''Александр Александрович Инострансев''' ({{ВД-Дебоча}}) — [[Бостоншиносӣ|бостоншинос]] ва геологи рус, узви вобастаи АИ Петербург (1901); аз соли 1917 узви вобастаи АИ Руссия), асосгузори мактаби геологии Донишгоҳи Санкт-Петербург. 

== Зиндагинома ==
Хатмкардаи гимназия ва шуъбаи табиатшиносии факултаи физикаю математикаи Донишгоҳи Санкт-Петербург (1867). Солҳои 1871–72 дар давлатҳои Аврупо таҷриба омӯхт. Аз соли 1868 корманди илмии Донишгоҳи Санкт-Петербург. Бунёдгузори Осорхонаи геологӣ ва нахустин кафедраи геология дар Руссия (Донишгоҳи Санкт-Петербург). Дар курсҳои Бестужев, Донишкадаи технологӣ, академияи ҳарбӣ-тиббӣ, Академияи муҳандисии ба номи Николаев ва Ситоди генералӣ дарс гуфтааст. Котиби илмӣ (1869), раиси шуъбаи геология ва маъданшиносӣ (1877) ва президенти Ҷамъияти табиатшиносони Санкт-Петербург (1900); созмондиҳанда ва намояндаи Ҷамъияти антропологони рус дар назди Донишгоҳи Санкт-Петербург (1888). 

== Фаъолияти илмӣ ==
Самти асосии фаъолияти илмии Инострансев: омӯзиши сохти геологӣ ва захираҳои табиии шимоли Руссия, Олтой ва Қафқоз, масъалаҳои бо оби ошомиданӣ таъмин кардани аҳолии ш. Санкт-Петербург, усулҳои мубориза бо обхезӣ, таҳқиқи бошишгоҳи неолитӣ дар соҳили ҷанубии кӯли Ладога. Инострансев аз аввалин олимонест, ки барои таҳқиқи ҷинсҳои кӯҳӣ аз микроскопҳои қутбноккунанда (поляризатсионӣ) истифода кардааст (1867). Ӯ усулҳои сохтани Ҷадвали байналмилалии стратиграфӣ (чиншиносӣ, чиннигорӣ) ва ба як шакл даровардани истилоҳоти геологияро таҳқиқ кардааст (1881). Муаллифи асарҳои бисёри геологӣ (аз ҷумла, яке аз аввалин воситаҳои таълим) оид ба [[петрография]], [[палеонтология]], [[ҳидрогеология]] ва [[археология]] (бостоншиносӣ). Асарҳои машҳураш «Ҷустуҷӯҳои геологӣ дар шимоли Руссия дар солҳои 1869–1870» ва «Инсони қадимии асри санг дар соҳили кӯли Ладога» имрӯз ҳам дар соҳаи илмҳои геология ва антропология аҳаммияти бузурги илмӣ доранд. Халиҷ дар ҷазираи Замини Нав ва чандин маъдан ба ифтихори ӯ номгузорӣ шудаанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Инострансев Александр Александрович|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Олимони Русия]]</text>
      <sha1>fer3qrciiakq199o4m7y94ln53ednpm</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Аҳмадхон Амрохон Муродзода</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333939</id>
    <redirect title="Аҳмадхон Муродзода" />
    <revision>
      <id>1488450</id>
      <timestamp>2026-10-02T10:32:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>VASHGIRD moved page [[Аҳмадхон Амрохон Муродзода]] to [[Аҳмадхон Муродзода]]</comment>
      <origin>1488450</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53" sha1="bmgxt76loogb3imo2bogt8mwyzhh37x" xml:space="preserve">#равона [[Аҳмадхон Муродзода]]</text>
      <sha1>bmgxt76loogb3imo2bogt8mwyzhh37x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Аҳмадхон Амрохон Муродзода</title>
    <ns>1</ns>
    <id>333940</id>
    <redirect title="Баҳс:Аҳмадхон Муродзода" />
    <revision>
      <id>1488452</id>
      <timestamp>2026-10-02T10:32:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>VASHGIRD moved page [[Баҳс:Аҳмадхон Амрохон Муродзода]] to [[Баҳс:Аҳмадхон Муродзода]]</comment>
      <origin>1488452</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="62" sha1="ihldi7maxjajux25g98qdv2uimmmbwg" xml:space="preserve">#равона [[Баҳс:Аҳмадхон Муродзода]]</text>
      <sha1>ihldi7maxjajux25g98qdv2uimmmbwg</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333941</id>
    <redirect title="Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш" />
    <revision>
      <id>1488456</id>
      <timestamp>2026-10-02T10:36:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>VASHGIRD moved page [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш]] to [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш]]</comment>
      <origin>1488456</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="145" sha1="7xryzxopcrt70symxs61nv80dyyr07p" xml:space="preserve">#равона [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш]]</text>
      <sha1>7xryzxopcrt70symxs61nv80dyyr07p</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Инострансев Александр Александрович</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333942</id>
    <redirect title="Александр Инострансев" />
    <revision>
      <id>1488464</id>
      <timestamp>2026-10-02T11:13:48Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zolfeqar Fatihzadeh</username>
        <id>30846</id>
      </contributor>
      <comment>Zolfeqar Fatihzadeh moved page [[Инострансев Александр Александрович]] to [[Александр Инострансев]]: Misspelled title</comment>
      <origin>1488464</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="59" sha1="ro356n4z5xrwwgxradk1tlppy1xyj3q" xml:space="preserve">#равона [[Александр Инострансев]]</text>
      <sha1>ro356n4z5xrwwgxradk1tlppy1xyj3q</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Институти таърихи ҳунари Руссия</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333943</id>
    <revision>
      <id>1488465</id>
      <timestamp>2026-10-02T11:17:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав:  '''Институти таърихи ҳунари Руссия''' — муассисаи таҳқиқоти илмии АИ ва Вазорати фарҳанги Федератсияи Русия, ки ҳамоҳангсозии таҳқиқоти бунёдии [[таърих]] ва назарияи [[ҳунар]] ([[театр]], [[Мусиқӣ|мусиқӣ,]] санъати ороиши амалӣ ва [[меъморӣ]], [[кино]], [[созшиносӣ]]), ...</comment>
      <origin>1488465</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3437" sha1="rhp26xzur4zmh6yjjs35ijq6l01tska" xml:space="preserve">
'''Институти таърихи ҳунари Руссия''' — муассисаи таҳқиқоти илмии АИ ва Вазорати фарҳанги Федератсияи Русия, ки ҳамоҳангсозии таҳқиқоти бунёдии [[таърих]] ва назарияи [[ҳунар]] ([[театр]], [[Мусиқӣ|мусиқӣ,]] санъати ороиши амалӣ ва [[меъморӣ]], [[кино]], [[созшиносӣ]]), [[фарҳанг]], [[фолклор]], маъхазшиносиро ба уҳда дорад.

== Таърих ==
Соли 1912 таъсис ёфтааст. Институт тибқи тарҳҳои илмӣ-таълимӣ ва меъмории Институти таърихи санъати Флоренсия ([[Соли 1843|1843]]–[[Соли 1847|1847]], меъмор Г. Ю. Боссе) бунёд шудааст. Баъди [[Инқилоби Октябр]] ([[Соли 1917|1917]]) ба тобеияти ҳукумати нав гузашта, мақоми давлатӣ гирифт. Дар ибтидо Институти таърихи санъат (1912–[[Соли 1920|1920]]), Институти таърихи санъати Русия ([[Соли 1920|1920]]–[[Соли 1924|1924]]), Институти давлатии таърихи санъат ([[Соли 1924|1924]]–[[Соли 1931|1931]]), филиали Академияи давлатии санъатшиносӣ дар шаҳри Ленинград ([[Соли 1931|1931]]–[[Соли 1933|1933]], ҳоло [[Санкт-Петербург]]), Академияи давлатии санъатшиносӣ ([[Соли 1933|1933]]–[[Соли 1937|1937]]), Институти давлатии таҳқиқоти илмии мусиқӣ ([[Соли 1937|1937]]–[[Соли 1939|1939]]), Институти давлатии илмӣ-таҳқиқии [[театр]], [[мусиқӣ]] ва [[кинематография]] (1958–62), шуъбаи илмӣ-таҳқиқотии Институти давлатии театр, мусиқӣ ва кинематографияи [[Ленинград]] (1963–92) ном дошт. Соли 1992 мақоми муассисаи илмӣ-таҳқиқиро гирифта, аз соли 1998 бо номи имрӯзааш амал мекунад. Институт 8 шуъба: санъати тасвирӣ ва меъморӣ; мусиқӣ; фолклор; созшиносӣ; кино ва телевизион; театр; маъхазшиносӣ; масъалаҳои муҳимми фарҳанги муосир, инчунин китобхонаи илмӣ, утоқи нусхаҳои хаттӣ ва аспирантура дорад. Таҳқиқоти илмӣ дар Институт асосан дар самтҳои таърихи ҳунар; ташаккули ҳувияти ҳунарии мардуми рус; таърих, назария ва методологияи ҳунаршиносӣ; ҳунаршиносии қавмӣ, фолклоршиносӣ, антропологияи мусиқӣ; фарҳанги мусиқии халқҳои Авруосиё ва ғайра, ки ҷанбаҳои бунёдӣ доранд, анҷом дода мешаванд.
== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Институти таърихи ҳунари Руссия|8|муаллиф=}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:таърих]]</text>
      <sha1>rhp26xzur4zmh6yjjs35ijq6l01tska</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Александр Инострансев</title>
    <ns>1</ns>
    <id>333944</id>
    <revision>
      <id>1488466</id>
      <timestamp>2026-10-02T11:19:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zolfeqar Fatihzadeh</username>
        <id>30846</id>
      </contributor>
      <comment>/* Сарлавҳа */ бахши ҷадид</comment>
      <origin>1488466</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1001" sha1="64qjwktjxboulzojuhqoa6fvx0utx0v" xml:space="preserve">== Сарлавҳа ==
Салом [[Корбар:Сунатулло Сафарзода|&lt;bdi&gt;Сунатулло Сафарзода&lt;/bdi&gt;]] увмедворам ки хуб ҳастед, дар википедиаи тоҷикӣ аввал ном ва баъд насаб гузошта мешавад мисли ҳамин оқо ки дар русӣ Иностранцев '''Александр Александрович  ҳаст дар вики тоҷикӣ он ҳамчун &quot;Александр Инострансев&quot;  навишта мешавад ва дар сархати аввали мақола номаш пурра оварда мешавад. Аз таваҷҷуҳатон сипосгузорам ва барои вирошҳои пайваста, ки дар викии тоҷикӣ анҷом медиҳед, як ҷаҳон ташаккур!'''  [[Корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|Afrand]] ([[Баҳси корбар:Zolfeqar Fatihzadeh|баҳс]]) 11:19, 2 октябри 2026 (UTC)</text>
      <sha1>64qjwktjxboulzojuhqoa6fvx0utx0v</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>