Википедиа tgwiki https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3 MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter Медиа Вижа Баҳс Корбар Баҳси корбар Википедиа Баҳси Википедиа Акс Баҳси акс Медиавики Баҳси медиавики Шаблон Баҳси шаблон Роҳнамо Баҳси роҳнамо Гурӯҳ Баҳси гурӯҳ Портал Баҳси портал Лоиҳа Баҳси Лоиҳа TimedText TimedText talk Модул Баҳси Модул Event Event talk 0 2684 1488521 1473045 2026-10-03T00:18:17Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488521 wikitext text/x-wiki {{МА | мақом = Шаҳр | номи тоҷикӣ = Тошканд | номи аслӣ = [[Забони ӯзбекӣ|ӯзб]]. ''Toshkent / Тошкент'' | тасвир = {{Photomontage |photo1a = |photo2a = Tashkent City Park at night 2019.jpg |photo2b = Tashkent skyline 2019.jpg |photo3a = Tashkent, Paque Navoi 3.jpg |photo3b = Milliy bog.jpg |photo4a = |photo4b = Madrasah Kukaldash (Tashkent) 12-07.JPG |spacing = 2 |position = center |color_border = white |color = white |size = 290 |foot_montage = }} | тавсифи тасвир = | тобеият = | кишвар = {{Парчам|Ӯзбекистон|100px}} [[Ӯзбекистон]] | нишон = Tashkent emblem.jpg | парчам = {{flag|Ӯзбекистон|21px}} | тавсифи нишон = | тавсифи парчам = | бари нишон = 100px | бари парчам = | lat_dir = N | lat_deg = 41 | lat_min = 18 | lat_sec = | lon_dir = {{#if:{{{lon_dir|}}}|{{{lon_dir}}}|E}} | lon_deg = 69 | lon_min = 16 | lon_sec = | CoordAddon = | CoordScale = | шакли минтақа = | минтақа = | минтақа дар ҷадвал = | андозаи харитаи давлат = 300 | шакли ноҳия = | ноҳия = | ноҳия дар ҷадвал = | шакли ҳавзаи ҷомеа = | ҳавзаи ҷомеа = | ҳавзаи ҷомеа дар ҷадвал = | шакли ҷомеа = | ҷомеа = | ҷомеа дар ҷадвал = | тақсимоти дохилӣ = | шакли роҳбарӣ = Ҳокими шаҳр | роҳбар = Шавкат Умурзақов<ref name=умурзаков>{{cite web|title=Экс-глава узбекского автопрома Шавкат Умурзаков назначен и.о. мэра Ташкента|url=https://fergana.media/news/129590/|publisher=Информационное агентство Фергана|date=2023-03-28|access-date=2023-03-29|archive-date=2023-03-29|archive-url=https://web.archive.org/web/20230329155724/https://fergana.media/news/129590/|url-status=live|accessdate=2025-07-19|archivedate=2023-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230329155724/https://fergana.media/news/129590/}}</ref> | замони таъсис = Асри II пеш аз милод | аввалин номбарӣ = | номҳои пешина = ''Чоч'', ''Шош'', ''Бинкат'' | мақом аз = | масоҳат = 631.29 | шакли баландӣ = | баландии маркази МА = 455 | иқлим = континенталии мӯътадил | забони расмӣ = ӯзбекӣ | аҳолӣ = 3,095,498 <ref>{{cite web|url=https://toshstat.uz/uz/|title=TOSHKENT SHAHAR STATISTIKA BOSHQARMASI }}</ref> | соли барӯйхатгирӣ = 2024 | зичӣ = 7384 | агломератсия = Беш аз 5,000,000 нафар <ref>{{cite web|url=https://ru.wikipedia.org/wiki/%D0%A2%D0%B0%D1%88%D0%BA%D0%B5%D0%BD%D1%82%D1%81%D0%BA%D0%B0%D1%8F_%D0%B0%D0%B3%D0%BB%D0%BE%D0%BC%D0%B5%D1%80%D0%B0%D1%86%D0%B8%D1%8F|title=Алгомерацияи шахри Тошкент }}</ref> | ҳайати миллӣ = ҳайати миллӣ дар соли 2008<ref name="Нацсостав">{{cite web|lang=ru|url=http://toshkent.uz/ru/articles/354/|title=Население|website=Ташкентский городской Хокимият|access-date=2012-08-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20131022074041/http://toshkent.uz/ru/articles/354/|archive-date=2013-10-22|url-status=dead|accessdate=2017-04-08|archivedate=2013-10-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131022074041/http://toshkent.uz/ru/articles/354/}}</ref>: * ӯзбекон (63,0%), * русҳо (20,0%), * тоторҳо (4,5%), * корейсҳо (2,2%), * қазоқҳо (2,1%), * [[тоҷикон]] (1.2%), * дигарҳо (7%) | ҳайати динӣ = мусулмонон (72%), насрониён (26%), дигар динҳо (2%) | этнохороним = тошкандӣ, тошкандиҳо | вақти минтақавӣ = +5 | DST = | коди телефон = +998 71 | нишонаи почта = | нишонаҳои почта = 100000—100214 | коди мошинҳо = 01 | шакли шиноса = | шиносаи ададӣ = | гурӯҳ дар Commons = Tashkent | сайт = [https://tashkentnews.uz tashkentnews.uz] | забони сайт = }} '''Тошканд''' (Тошкент, [[Забони ӯзбекӣ|ӯзб]]. ''Toshkent / Тошкент'') — шаҳр, пойтахти [[Ӯзбекистон]]. Шаҳри тобеи ҷумҳурӣ. Тошканд шаҳри сераҳолитарини [[Ӯзбекистон]] ва [[Осиёи Миёна]] бо аҳолии зиёда аз 3,1 млн. тан (2024) мебошад <ref>{{cite web|url=https://toshstat.uz/uz/|title=TOSHKENT SHAHAR STATISTIKA BOSHQARMASI }}</ref>. Ин шаҳр инчунин ба панҷгонаи шаҳрҳои сернуфуси [[ИДМ]] дохил мешавад. Созмони байналмилалии исломӣ дар бораи масъалаҳои маориф, илм ва фарҳанг (ISESCO), ки яке аз сохторҳои конфронси созмонҳои Исломӣ ҳисоб мешавад, Тошкандро пойтахти сулҳи фарҳанги [[Ислом]]ӣ дар [[соли 2007]] эълон кард.<ref>{{Cite web |url=http://www.zamon.tj/articles/14/2647.html |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2007-02-07 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927235311/http://www.zamon.tj/articles/14/2647.html |archivedate=2007-09-27 }}</ref> == Номгузорӣ == Дар сарчашмаҳои хаттӣ аз асрҳои IV-V мелодӣ бо номҳои ''Ҷадҷ, Чачкент, Шашкент, Бинкент'' номбар шудааст. Танҳо дар [[Садаи XI|Асри XI]] дар асарҳои олимони осиеи миена [[Абурайҳони Берунӣ|Ал-Бирунӣ]] ва Маҳмуд Ал-Қашгари шакли он бори аввал пайдо мешавад ''Тошканд''. Ал-Қашгари аввалин шуда Тошкандро ҳамчун "шаҳри сангӣ" шарҳ дод ([[Забонҳои туркӣ|туркӣ]] ''таш'' - "санг", ''кент''  шаҳр), ва [[Абурайҳони Берунӣ]], ки ин тафсирро дастгирӣ мекард, қайд кард, ки ''Шашкент''  ин шакли таҳрифшудаи забони туркӣ ''Тошкент'' аст; ва аён аст, ки ''Чачкент'' ин шакли дигари таҳрифи ҳамон ном аст. Интихоби ''Бинкент'' дар асарҳои ҷуғрофидонҳои араб пайдо мешавад{{Sfn|Поспелов|2002|страницы=412}}. А. Берунӣ таъкид мекунад: "Оё намебинӣ, ки Шаш аз номи ин шаҳр бо забони туркӣ гирифта шудааст, яъне ''Тошкент'', яъне деҳаи Сангӣ". Юнониҳо ин минтақаро, ки ҳоло Тошканд (''Тошкент'') ҷойгир аст, ''Тсацен'' ({{Lang-el|Τσατσηνή}}) меномиданд, <ref>{{Cite web|url=https://shosh.uz/pentti-aalto-toshkent/|title=Пентти Аальто. "Тошкент" {{!}} Shosh.uz|date=2015-05-10|lang=ru-RU|accessdate=2021-05-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200218000027/http://shosh.uz/pentti-aalto-toshkent/|archivedate=2020-02-18}}</ref>. == Ҷуғрофия == Тошканд дар қисми шимолу шарқии ҷумҳурӣ, дар ҳамвории водии дарёи Чирчиқ ҷойгир аст , дар баландии 440480 метр аз сатҳи баҳр ва ҳудуди 43 500 [[Ҳектор|гектар]]<nowiki/>ро ишғол мекунад. Дар шарқ ва шимолу шарқи Тошканд канори ғарбӣ Тиён-Шон ҷойгир аст. === Масоҳат === Майдони шаҳр, то васеъшавии он дар соли 2021, 35 784,47 га (357,84 км² )-ро ташкил медод, аз ҷумла 22 186,58 га (62,00 %) заминҳои корхонаҳои саноатӣ, нақлиет, алоқа, мудофиа ва дигар заминҳо; 9248,36 га (25,84 %) заминҳои маҳалҳои аҳолинишин; 2299,71 га (6,43 %) заминҳои таъиноти кишоварзӣ (қариб ҳамаи онҳо дар дар ноҳияи Янгихаёт, ки нисфи қаламрави онро ташкил медиҳад); 1125,95 га (3,15 %) замини захираҳои об; 485,05 га (1,36 %) замини аҳамияти таърихӣ-фарҳангӣ; 315,50 (0,88 %) заминҳо барои ҳифзи табиат; 121,82 (0,34 %) замини мамнӯъгоҳҳо; 1,50 га (0,00 %) замини ҷангал (ҳама дар ноҳияи Чилонзор)<ref name="Территория">{{Cite web|url=https://data.gov.uz/ru/datasets/17859|title=Отчет о земельном фонде|accessdate=2021-10-20|archiveurl=|archivedate=}}{{Пайванди мурда|date=July 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. === Иқлим === Иқлими Тошканд субтропикӣ, дохилиқитъавӣ аст. Дар як сол 457 мм [[борон]] меборад, ки дар муқоиса бо минтақаҳои пастиҳои нимшаҳристон ва [[биёбон]], бинобар наздик будани кӯҳҳо, дар ин ҷо хеле назаррас аст. Сардиҳо одатан хеле кӯтоҳмуддат мебошанд, аммо ҳангоми ҳавои соф ҳарорат баъзан то минус 20 °C пасттар мешавад, дар тобистон ҳарорат аксар вақт дар соя ба +35-40 °C мерасад. Ҳарорати пасттарин -29,5 °C (20 декабри соли 1930), баландтарин +44,6 °C (18 июли соли 1997)<ref>{{Cite web|url=https://darakchi.uz/ru/53469|title=АНОМАЛЬНАЯ ЖАРА ГОТОВА ОБРУШИТЬСЯ НА УЗБЕКИСТАН|publisher=Darakchi|lang=ru|accessdate=2019-10-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191008161312/https://darakchi.uz/ru/53469|archivedate=2019-10-08}}</ref>. Давраи 40-рӯзаи гармии бебориши тобистон, маъруф ҳамчун даври "чила", қисми ҷудонопазири фарҳанги шаҳри Тошканд мебошад<ref>{{Cite web|url=http://www.anons.uz/article/society/2670/|title=Чилля в самом разгаре! — Новости Узбекистана — ANONS.UZ|accessdate=2014-06-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714141858/http://www.anons.uz/article/society/2670/|archivedate=2014-07-14}}</ref>. Баҳор ва тирамоҳ барвақт меояд. Ин асосан аз он сабаб аст, ки гармшавӣ ва хунукшавии ҳаво зуд аз сабаби набудани обанборҳо ба амал меояд. * Ҳарорати миёнаи солона  — +15,2° C. * Суръати миёнаи солонаи [[Бод|шамол]]  1,4 м / с. * Намии миёнаи солонаи обуҳаво — 56 %. {{Иқлими маҳаллӣ |Шаҳр_насаб=Тошканд |Сарчашма=[http://pogoda.ru.net/climate/38457.htm Боду ҳаво ва иқлим] | Янв_м=1.9 | Янв_м_бориш=53 | Фев_м=3.9 | Фев_м_бориш=64 | Мар_м=9.4 | Мар_м_бориш=69 | Апр_м=15.5 | Апр_м_бориш=61 | Май_м=20.5 | Май_м_бориш=41 | Июн_м=25.8 | Июн_м_бориш=14 | Июл_м=27.8 | Июл_м_бориш=4 | Авг_м=26.2 | Авг_м_бориш=1 | Сен_м=20.6 | Сен_м_бориш=6 | Окт_м=13.9 | Окт_м_бориш=24 | Ноя_м=8.5 | Ноя_м_бориш=44 | Дек_м=3.5 | Дек_м_бориш=59 | Сол_м=14.8 | Сол_м_бориш=440 | Янв_м_мин=-1.5 | Янв_м_макс=6.8 | Фев_м_мин=0.0 | Фев_м_макс=9.4 | Мар_м_мин=4.8 | Мар_м_макс=15.2 | Апр_м_мин=9.8 | Апр_м_макс=22.0 | Май_м_мин=13.8 | Май_м_макс=27.5 | Июн_м_мин=18.0 | Июн_м_макс=33.4 | Июл_м_мин=19.7 | Июл_м_макс=35.7 | Авг_м_мин=18.0 | Авг_м_макс=34.7 | Сен_м_мин=12.9 | Сен_м_макс=29.3 | Окт_м_мин=7.8 | Окт_м_макс=21.8 | Ноя_м_мин=4.1 | Ноя_м_макс=14.9 | Дек_м_мин=0.0 | Дек_м_макс=8.8 | Сол_м_мин=8.9 | Сол_м_макс=21.6 | Янв_а_макс=22.2 | Янв_а_мин=-28.0 | Фев_а_макс=25.7 | Фев_а_мин=-25.6 | Мар_а_макс=32.5 | Мар_а_мин=-16.9 | Апр_а_макс=36.4 | Апр_а_мин=-6.3 | Май_а_макс=39.9 | Май_а_мин=-1.7 | Июн_а_макс=43.0 | Июн_а_мин=3.8 | Июл_а_макс=44.6 | Июл_а_мин=8.2 | Авг_а_макс=43.1 | Авг_а_мин=3.4 | Сен_а_макс=39.8 | Сен_а_мин=0.1 | Окт_а_макс=37.5 | Окт_а_мин=-11.2 | Ноя_а_макс=31.1 | Ноя_а_мин=-22.1 | Дек_а_макс=27.3 | Дек_а_мин=-29.5 | Сол_а_макс=44.6 | Сол_а_мин=-29.5 |}} === Олами ҳайвонот === [[Акс:Japanese garden Tashkent 01.jpg|мини|300x300пкс|Боғи Ҷопунӣ]] [[Акс:Milliy bog.jpg|thumb|right|300px|Боғи миллии Ӯзбекистон ба номи Алишер Навоӣ]] Ҳанӯз дар охири асри XIX дар атрофи Тошканд дар буттазори зиёди туғайҳо дар канори дареҳо ва ағбаҳои Чирчиқ мавҷуд ӣуданд ки дар он ҷо [[паланг]]<nowiki/>ҳо низ буданд. Дар моҳи январи соли 1879 [[паланг]]<nowiki/>ҳо, ки дар назди дарвозаи Бешагач сайругашт мекард, ба сокинони Тошканд ва деҳоти атроф, метарсиданд ки барои тайер кардани чӯб, берун аз деворҳои шаҳр барои тайер кардани чӯб бароянд, чунки ташвиши зиёд меовард. Сокинони маҳаллӣ бо сарварии арбоби Шаҳраки Зангиота ҳайвони ваҳширо таъқиб карданд, аммо ҳайвони аз доми онҳо раҳо ёфта, арбоби деҳотро кушт ва ду шикорчии дигарро сахт захмӣ кард<ref>''Андрей Кудряшов'' [http://www.fergananews.com/article.php?id=4898 "Святые покровители Ташкента. Часть V. Чапан-Ота и земли за межой] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20241229022729/https://fergananews.com/article.php?id=4898 |date=2024-12-29 }} // Инф. агентство «Фергана.ру»</ref>. Дар боғи ботаникӣ дар Тошканд зиёда аз 30 намуди [[парранда]], мавҷуданд, ки як қатор онҳо барои боқимондаи қаламрави Тошканд ғайриоддӣ мебошанд <ref>{{Cite web|url=http://sreda.uz/index.php?newsid=977|title=Чёрный гриф над мегаполисом|author=Наталия Шулепина|website=|date=2013-03-30|publisher=Sreda.uz|lang=|accessdate=2015-01-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150413172715/http://sreda.uz/index.php?newsid=977|archivedate=2015-04-13}}</ref>. === Экология === Қариб нисфи қаламрави пойтахтро боғҳои сабз ишғол мекунанд, ки ба ҳар як сар сокини Тошканд тибқи маълумоти соли 2012 69 метри мураббаъ қитъаи сабзгардонда рост меояд<ref>{{Cite web|url=http://toshkent.uz/ru/articles/351/|title=Хокимият города Ташкента|accessdate=2012-08-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131022134832/http://toshkent.uz/ru/articles/351/|archivedate=2013-10-22}}</ref>. Сатҳи ифлосшавии ҳаво дар Тошканд, хусусан дар фасли зимистон, аз меъерҳои байналмилалӣ хеле зиёд аст. Мувофиқи маълумот [[Бонки ҷаҳонӣ]] сатҳи миёнаи солонаи ифлосшавӣ аз сатҳи тавсияшуда беш аз 6 маротиба зиёдтар аст [[Созмони ҷаҳонии тандурустӣ]] (5 мкг / м3). Манбаъҳои асосии ифлосшавии ҳаво инҳоянд [[Гармидиҳӣ|бахши гармидиҳӣ]] (28 %), нақлиёт (16 %) ва саноат (13 %)<ref>{{Cite web|url=https://www.gazeta.uz/ru/2024/10/09/air-pollution-tashkent/|title=Загрязнение воздуха в Ташкенте ежегодно приводит к более 3000 преждевременных смертей — доклад ВБ}}</ref>. Дар атрофи шаҳр 631 маҷмааи гармидиҳӣ фаъолият мекунад, тибқи маълумоти Ҳизби экологии Узбекистон 60 % онҳо [[ангишт]]. баъзан шинаҳои резинӣ ва дигар сӯзишвориро истифода мебаранд <ref>{{Cite web|url=https://kun.uz/ru/news/2024/11/08/60-teplits-vokrug-tashkenta-jgut-ugol-i-rezinovyye-pokryshki-ekologicheskaya-partiya#:~:text=%D0%9F%D0%BE%20%D0%B4%D0%B0%D0%BD%D0%BD%D1%8B%D0%BC%20%D0%AD%D0%BA%D0%BE%D0%BF%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B8%D0%B8,%20%D0%BD%D0%B0%201314,%D1%81%20%D1%83%D1%85%D1%83%D0%B4%D1%88%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5%D0%BC%20%D0%BA%D0%B0%D1%87%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B0%20%D0%B3%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%B4%D1%81%D0%BA%D0%BE%D0%B3%D0%BE%20%D0%B2%D0%BE%D0%B7%D0%B4%D1%83%D1%85%D0%B0.|title=«60% теплиц вокруг Ташкента жгут уголь и резиновые покрышки» — Экологическая партия|last=kunu.uz|website=Kun.uz|lang=ru|accessdate=2025-05-09}}</ref>. == Аҳолӣ == Шумораи аҳолии шаҳр аз рӯи омори 1 январи соли 2015 2 371 300, 1 январи соли 2014 — 2 352 900 сокин<ref>[http://www.stat.uz/upload/str2.jpg Статистический буклет «О населении языком цифр»]</ref>. Ҳайати миллии шаҳр дар соли 2008: 63,0 % — [[узбек]]ҳо, 20,0 % — [[рус]]ҳо, 4,5 % — [[тотор]]ҳо, 2,2 % — куриёиҳо, 2,1 % — [[тоҷик]]ҳо, 1,2 % — [[уйғур]]ҳо ва 7,0 % — дигар миллатҳо<ref>{{Cite web |url=http://toshkent.uz/ru/articles/354/ |title=Этнический состав населения Ташкента на 2008 год |accessdate=2017-04-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131022074041/http://toshkent.uz/ru/articles/354/ |archivedate=2013-10-22 }}</ref>. Тағйироти нуфуси аҳолии шаҳр аз рӯи маълумотҳои омор: {|{{prettytable}} |- ! сол|| 1897 || 1959 || 1970 || 1979 || 1989 || 1991 || 1995 || 2000 || 2005 || 2012 || 2013 || 2014 || 2015 |- | нафар || 155 673 || афзоиш 911 930|| афзоиш 1 384 509 ||афзоиш 1 780 002 || афзоиш 2 072 459|| афзоиш 2 130 200 || афзоиш 2 097 400 || афзоиш 2 142 300 || камшави 2 135 700 || афзоиш 2 309 300 || афзоиш 2 340 900 || афзоиш 2 352 900 || афзоиш 2 371 300 |} ==Таърих== === Солномаи Тошканд === Дар зер солномаи шаҳр оварда шудааст [[Тошканд]], Ӯ[[Ӯзбекистон|збекистон]]. == То асри XIX == * Солҳои 713 - 892 — вилояти Шаш (ё Чач) дар ҳайати [[Хилофати Араб]] (исломишавӣ) * Соли 819 — таъсиси шаҳр аз ҷониби Яҳё ибни Асад (дар ноҳияи ''Чорсу-Ходра-Эски-Ҷува)'' * охири асри X — мулки Тошканд қисми мулкҳои [[Давлати Қарохониён|Давлати Қарохониен]] гардид * Солҳои 998-999 — мулки Тошканд ба [[Қарохониён]] Аҳмад ибни Алӣ тобеъ буд * Солҳои 1177 - 1178 — дар мулки Тошканд Хонии алоҳида ташкил карда шуд * дар ибтидои асри XIII — ба ҳайати [[Давлати Хоразмшоҳиён]]-[[Хоразмшоҳиён|Ануштегинҳо]] тобеъ буд. * Соли 1220 — аз ҷониби [[Чингизхон]] хароб карда шуд * Асрҳои XIV-XV — ба ҳайати [[Темуриён|имперотурии Темуриён]] тобеъ буд * Дар асри XVI — [[Шайбониён|сулолаи Шайбониен]] ба ин мулк идора мекард * Соли 1513 — Суюнчхоҷахон ҳамлаи Қосимхонро ба Тошканд бозмедорад * Соли 1570 — мадрасаи Кӯкалтош сохта шудааст * Солҳои 1598 -1723 — мулки Тошканд дар ҳайати [[Хонии қазоқӣ|Хонии қазоқ ]] буд<ref>History of Civilizations of Central Asia,Volume V, UNESCO Publishing, page 97, https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000130205/PDF/130205eng.pdf.multi {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230203063922/https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000130205/PDF/130205eng.pdf.multi |date=2023-02-03 }}</ref> * Солҳои 1683-1684 — тасарруфи Тошканд аз ҷониби Ҷунгарҳо * Соли 1612 — Ялангтуш Баҳодур саркардаи лашкари хони Бухоро [[Аштархониён|Аштархонӣ]] Имомқулихон, шаҳри Тошкандро забт кард * Соли 1784 — Юнус Хоҷа мустақилияти давлати Тошкандро таъсис дод (то соли 1808) == [[Асри XIX]] == * Солҳои 1808 -1865 — дар ҳайати [[Хонигарии Қӯқанд]] * Соли 1865 ** тасарруфи шаҳрҳо аз ҷониби қӯшунҳои рус таҳти роҳбарии генерал Черняев М. Г. ** дар шарқи шаҳри кӯҳна қалъа ва қисми нави шаҳр сохта мешавад ** Тошканд ба ҳайати имперотурии Русия дохил мешавад * Соли 1867 шаҳри асосии [[Вилояти Сирдарё]] ва [[Генерал-губернатории Туркистон]] ва маркази уезди Тошканд * Соли 1874 қубури оби шаҳр ба кор андохта шуд <ref>{{Cite web|url=http://zerrspiegel.orientphil.uni-halle.de/t301.html|title=НИВА, 1875, № 9, стр.143. Разные известия. Городская хроника|deadlink=yes|accessdate=2007-10-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070609124124/http://zerrspiegel.orientphil.uni-halle.de/t301.html|archivedate=2007-06-09}}</ref> * Соли 1898 ба итмом расидани сохтмони роҳи оҳани Красноводск - Бухоро - Самарқанд - Тошканд == [[Асри XX]] == * Соли 1905 бо кӯшиши дастаи ҷангии 80 нафара кӯшиши қатли [[яҳудиёни бухорӣ]] саркӯб карда шуд * Соли 1906 сохтмони роҳи оҳани Оренбург-Тошканд ба анҷом расид * Соли 1914 Омӯзишгоҳи ҳарбии Тошканд ташкил карда шудааст * Воқеаҳои моҳи сентябри соли 1917 ** кӯшиши ба даст овардани қудрат аз ҷониби намояндагони Шӯрои вакилони аскарон ва коргарон ва Кумитаи муваққатии инқилобӣ, ва як моҳ баъдтар ** боздошти мусаллаҳонаи ҳокимият дар Тошканд аз ҷониби эътилофи эсерҳои чап ва болшевикон ** гузариши ҳокимият дар Тошканд ба Шӯроҳои аскарон ва коргарон * Солҳои 1918 - 1924 Тошканд пойтахти [[Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Сотсиалистии Туркистон]] * Соли 1919 шӯриши зиддиинқилобӣ дар [[Ҷумҳурии Мухтори Шӯравии Сотсиалистии Туркистон|ҶМШС Туркистон]] таҳти роҳбарии вазири ҳарбӣ Константин Осипов. * Соли 1924 дар натиҷаи Тақсимоти миллӣ-ҳудудии Осиёи Миёна Тошканд ба ҳайати [[Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Ӯзбекистон|ҶШС Ӯзбекистон]] дохил шуд * Солҳои 1930 -1991 Тошканд пойтахти [[Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Ӯзбекистон]] * 20 ноябри соли 1941- оғози кори корхонаи авиатситонӣ, ки аз шаҳри Химкии вилояти Маскав кӯчонида шуда буд, баъдтар-иттиҳодияи истеҳсолии авиатсионии Тошканд ба номи В. П. Чкалов (то соли 2014) * Соли 1943 [[Академияи илмҳои Ӯзбекистон|Академияи илмҳои ҶШС Узбекистон]] таъсис ефтааст<ref>{{БСЭ3|заглавие=Академия наук Узбекской ССР}}</ref> * [[Соли 1966]], [[26 апрел]] — Заминларзаи Тошканд * Соли 1968 қаламрави Тошканд бо дохил шудани шаҳри ноҳияи Қарасуй зиёд карда шуд * Соли 1973 — фоҷиа дар канали Оқтепа * Соли 1977 бори аввал дар Осиеи Миена метро дар Тошканд кушода шуд * Соли 1983, сентябр ҷашни 2000-солагии Тошканд * Соли 1991 Тошканд пойтахти [[Ӯзбекистон|Ҷумҳурии Ӯзбекистон]] ва маркази [[Вилояти Тошканд]] гардид * Соли 1999 калонтарин амалиёти террористӣ дар Тошканд == [[Асри XXI]] == * Соли 2009, сентябр ҷашни 2200-солагии Тошканд * Соли 2009, ноябр буридани дарахтон дар майдони Амир Тимур * Соли 2010 ҳаракати троллейбус дар шаҳр қатъ карда шуд <ref>[http://is.park.ru/doc.jsp?urn=23461982 Ташкент прощается с троллейбусом] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170921060941/http://is.park.ru/doc.jsp?urn=23461982 |date=2017-09-21 }} // park.ru</ref> * Соли 2014 масҷиди Минор сохта шудааст * Соли 2016 ҳаракати трамвай дар шаҳр қатъ карда шуд<ref>[http://news.uzreport.uz/news_3_r_140344.html/ В Ташкенте закрылся трамвай] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160329173759/http://news.uzreport.uz/news_3_r_140344.html/ |date=2016-03-29 }} // uzreport.uz</ref> == Тақсимоти маъмурӣ-ҳудудӣ == Тошканд аз 12 ноҳия иборат аст. Ба ҳайати қаламрави шаҳр қитъаи 385,17 га дохил мешавад, ки дар дохили қаламрави [[вилояти Тошканд]] дар 14 км шимолу шарқи Тошканд ҷойгир аст<ref name="Кадастр2">{{Cite web|url=https://data.gov.uz/ru/datasets/1286|title=Кадастровое деление города Ташкент (в разрезе зон)|accessdate=2016-10-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161229190424/http://data.gov.uz/ru/datasets/1286|archivedate=2016-12-29}}</ref> (шаҳраки Улуғбек), ки ба ноҳияи Мирзо-Улуғбеки Тошканд мансуб аст. Маълумоте, ки аз ҷониби Идораи захираҳои замин ва кадастри давлатии шаҳри Тошканд дар шакли тавозуни замини Тошканд (ба ҳолати 1 январи соли 2016) нашр шудааст<ref name="Area 2016">[https://data.gov.uz/ru/datasets/1322 Сведения о земельном балансе города Ташкента (по состоянию на 1 января 2016 г.)] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220517145238/https://data.gov.uz/ru/datasets/1322 |date=2022-05-17 }} Портал открытых данных Республики Узбекистан</ref> ва дар шакли маълумот дар бораи тақсимоти кадастрии шаҳри Тошканд<ref name="Кадастр2"/> дар баъзе ҳолатҳо, онҳо нисбат ба майдони ҳам ноҳияҳои алоҳида ва ҳам тамоми шаҳр фарқиятҳои ҷиддӣ доранд. Ҳамин тавр, тибқи тақсимоти кадастрӣ, то 1 январи соли 2021 майдони шаҳри Тошканд ба 35 788.4 га баробар аст<ref name="Новый район Ташкента">{{Cite web|url=https://www.gazeta.uz/ru/2020/09/09/yangi-hayot/|title=Депутаты утвердили создание Янгихаётского района Ташкента|accessdate=2021-12-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211217114616/https://www.gazeta.uz/ru/2020/09/09/yangi-hayot/|archivedate=2021-12-17}}</ref> === Васеъшавии шаҳр === Моҳи июни соли 2019 бюрои меъмории бритоние нақшаи "Тошканди Нав"-ро пешниҳод кард, ки дар майдони 200 км² ҷанубу шарқи шаҳри мавҷуда ҷойгир аст, ки масоҳати он тақрибан 335 км²-ро ташкил медиҳад. Тошканд дар байни ҷараенҳои Обии Чирчиқ ва Қарасу дар Ноҳияҳои Юқори Чирчиқ ва Урта Чирчиқи вилояти Тошканд васеъ мешавад. Сохтмони маркази нави маъмурӣ ва иқтисодии "в поле" барои кам кардани бори "шаҳри кӯҳна" ва нигоҳ доштани симои меъмории он пешбинӣ шудааст. Гуфта мешуд, ки шаҳри нав метавонад ду миллион нафарро ҷойгир кунад ва сафоратхонаҳо, биноҳои вазорату идораҳо ба минтақаи маъмурии он кӯчонида мешаванд<ref name="какбишкек">{{Cite web|url=https://fergana.media/news/108597/|title=Ташкент прирастет территорией площадью с Бишкек|date=2019-07-01|publisher=Информационное агентство Фергана|accessdate=2023-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230329163409/https://fergana.media/news/108597/|archivedate=2023-03-29}}</ref><ref name="800тысяч">{{Cite web|url=https://fergana.media/news/129457/|title=Население Нового Ташкента решено увеличить до 800 тысяч человек|date=2023-03-11|publisher=Информационное агентство Фергана|accessdate=2023-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230329161916/https://fergana.media/news/129457/|archivedate=2023-03-29}}</ref>. Палатаи қонунгузории Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Узбекистон 16 августи Соли 2021 қарори no 1290-IV "Дар бораи тағйир додани сарҳади ноҳияҳои Зангиота, Юкоричирчиқ, Уртачирчиқ ва Қибрайи вилояти Тошканд ва ноҳияҳои Сергелӣ, Бектемур, Мирзо-Улуғбек ва Яшнободи шаҳри Тошканд, инчунин вилояти Тошканд ва шаҳри Тошканд" - ро қабул кард<ref>{{Cite web|url=https://lex.uz/ru/docs/5658189|title=Постановление № 1290-IV "Об изменении границ Зангиатинского, Юкоричирчикского, Уртачирчикского и Кибрайского районов Ташкентской области и Сергелийского, Бектемирского, Мирзо-Улугбекского и Яшнабадского районов города Ташкента, а также Ташкентской области и города Ташкента"|lang=ru|accessdate=2021-12-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211217120551/https://lex.uz/ru/docs/5658189|archivedate=2021-12-17}}</ref>. Ҳамин тариқ, майдони шаҳри Тошканд дар маҷмӯъ ва аз ҷумла, чор ноҳияи он — Мирзо-Улуғбек, Яшнобод, Сергелӣ ва Бектемур хеле афзуд<ref>{{Cite web|url=http://senat.uz/ru/lists/view/3364|title=ИНФОРМАЦИЯ о восемнадцатом пленарном заседании Сената Олий Мажлиса Республики Узбекистан|website=senat.uz|lang=ru|accessdate=2021-09-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210907101552/https://senat.uz/ru/lists/view/3364|archivedate=2021-09-07}}</ref>. Мувофиқи қарор, ҳудуди Тошканд бо ҳисоби ҳамроҳ кардани 7853,3 гектар заминҳои ноҳияҳои Зангиота, Кибрай, Юқоричирчиқ, Уртачирчиқи [[вилояти Тошканд]] васеъ шуд. Дар айни замон, [[вилояти Тошканд]] аз ҳайати шаҳри Тошканд 171,3 гектар замин гирифт. Майдони маъмуриятӣ ба шаҳри Тошканд тобеъ буда, пас аз тағйири марзҳо 435 км²-ро ташкил дод. Тағйир додани ноҳияҳо: * Ба ҳайати '''Ноҳияи Сергелӣ''' 1827,1 гектар замин ба Тошканд дохил карда шудааст '''[[Ноҳияи Зангиата]]и''' [[Вилояти Тошканд]] (маҳаллаҳои Чорбоғ, Белариқ, Файзлӣ, Ҷалойир, Номданак, Қумариқ, Хонободтепа, Тараққиёт, Қорасув, Хонобод, Қушбегӣ, Сохибкор, Истиқлол, Нурафшон); * Ба ҳайати '''Ноҳияи Бектемур''' 490 гектар замин ба тошканд дохил карда шудааст. [[Ноҳияи Юкоричирчиқ]] (маҳаллаи Гулбоғ, Йик ота) ва 1134,2 га [[Ноҳияи Уртачирчиқ]] [[Вилояти Тошканд]] ("Бектемир", "Нурафшон", "Намуна", "Янги ҳаёт", "Алишер Навоӣ"); * Ба ҳайати '''Ноҳияи Мирзо-Улуғбек''' ки 2294,6 га заминро дар бар мегирад (Геофизика, Алишеробод, Чингелдӣ, Дӯстлик, Тараққиёт, Баркамол, Боғишамол, Ватанпарвар, Амир Темур, Мевазор, Гулбоғ, Гулзор-1, Пастки юз); * Ба ҳайати '''Ноҳияи Яшнабод''' 2107,4 га замин дохил карда шудааст ''' Ноҳияи Қибрай ''' [[Вилояти Тошканд]] ("Ҷарбошӣ", "Ташистӣ", "Ибрат", "Миришкор", "Аргин", "Баҳор", "Чинор", "Товкентеппа"). * Дар айни замон, 33,8 гектар замин '''Ноҳияи Сергелӣ'''-и Тошканд (рӯйхати маҳаллаҳо оварда нашудааст) ба ҳайати '''[[Ноҳияи Зангиата]]и''' [[Вилояти Тошканд]], ва 137,5 гектар замини '''Ноҳияи Бектемир'''  ба ҳайати '''[[Ноҳияи Юкоричирчиқ]]'''. 10 марти соли 2023 лоиҳаи '''"Тошканди Нав"''' ба Президент [[Шавкат Мирзиёев]] пешниҳод карда шуд. Хадамоти матбуотӣ изҳор дошт, ки он барои 800 ҳазор нафар аҳолӣ пешбинӣ шудааст. Консепсияи "Тошканди Нав" қисми нақшаи генералии пойтахт то соли 2045 мебошад<ref name="800тысяч"/>. == Иқтисодиёт == [[Акс:NBU 01.01.2020.jpg|thumb|left|Бонки миллии Ӯзбекистон бузургтарин бонки тиҷоратӣ]] Ба Тошканд дар сохтори истеҳсоли маҳсулоти саноатии [[Ҷумҳурии Ӯзбекистон]] — 19,2% вазни бештар аз ҳаҷми умумии саноати ҷумҳуриявӣ рост меояд. Ҳиссаи зиёди молҳои истеъмолии ҷумҳурӣ низ дар Тошканд — 27,1 % аз ҳаҷми умумии молҳои истеъмолӣ истеҳсол карда мешавад.<ref>{{cite web|url=https://stat.uz/ru/press-tsentr/novosti-komiteta/5084-promyshlennoe-proizvodstvo-respubliki-uzbekistan-za-yanvar-oktyabr-2018-goda|title=Statistika qo'mitasi - Промышленное производство Республики Узбекистан за январь-октябрь 2018 года|author=Super User|publisher=stat.uz|lang=ru|access-date=2018-11-27|archive-date=2018-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20181127114740/https://stat.uz/ru/press-tsentr/novosti-komiteta/5084-promyshlennoe-proizvodstvo-respubliki-uzbekistan-za-yanvar-oktyabr-2018-goda|url-status=live}}</ref>. Соҳаи пешбари саноат — [[мошинсозӣ]]: заводи тракторсозии Тошканд, заводи таъмири тепловозҳои Тошканд, Иттиҳодияи истеҳсолии ҳавопаймоии (авиатсионии) Тошканд ба номи В.П. Чкалов ва бисер дигар коргоҳҳо мебошанд. Заводҳои техникаи барқӣ ба мисли: «Фотон», «Спутник», «Миконд» мавҷуданд, ки резисторҳо, нақшаҳои интегралӣ, маводҳои махсус ва нимфабрикатҳо истеҳсол мекунанд; "Зенит", ки ба нақшаҳои интегралӣ ва таҷҳизоти радио тахассус дорад; заводи техникаи барқӣ, қисман заводи дастгоҳҳои радиобарқии Тошканд ва заводи Мошинҳои ҳисоббарории барқии Тошканд "Алгоритм"; заводи барқӣ-механикии Тошканд, ки ба истеҳсоли системаҳои автоматикунонидашудаи идоракунӣ ва воситаҳои алоқа тахассус дорад.<ref>''Кульчик Юрий Генрихович''. [http://www.igpi.ru/info/people/kulchik/uzb.html Республика Узбекистан в середине 90-х Годов] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070927005632/http://www.igpi.ru/info/people/kulchik/uzb.html |date=2007-09-27 }} на сайте IGPI.RU</ref>. Дар Тошканд ягона Маркази хидматрасонии ҳавопаймоҳо дар [[Иттиҳоди давлатҳои муштаракулманофеъ]] — Boeing 787 Dreamliner ҷойгир аст.<ref>{{cite web|title=В Ташкенте состоялось открытие единственного в СНГ Центра по обслуживанию самолетов Boeing 787 Dreamliner|url=https://podrobno.uz/cat/economic/v-tashkente-sostoyalos-otkrytie-edinstvennogo-v-sng-tsentra-po-obsluzhivaniyu-samoletov-boeing-787-d/|website=Podrobno.uz|access-date=2018-11-26|lang=ru|archive-date=2018-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20181127064835/https://podrobno.uz/cat/economic/v-tashkente-sostoyalos-otkrytie-edinstvennogo-v-sng-tsentra-po-obsluzhivaniyu-samoletov-boeing-787-d/|url-status=live}}</ref>. Инчунин саноати сабук (пахтакорӣ, трикотажӣ, пойафзол ва ғайра), сохтмон, кимиё, нафту кимиё, кимиё ва дорусозӣ, хӯрокворӣ рушд кардааст. [[Акс:IBC Tashkent c.jpg|thumb|right|Маркази байналмилалии тиҷорат]] Дар Тошканд бузургтарин фабрикаи қаннодӣ дар Осиёи Миёна "Crafers" ҷойгир аст. Соҳаи саноати шиша низ, ки аз ду корхонаи калони шишасозии Campalia Glass ва Асл Ойна (Asl Oyna) иборат аст. Ҳаҷми маҳсулоти саноатии истеҳсолшуда — 3472,8 млн сӯм (афзоиш то соли 2007 — 136,8%) мебошад. Дар Тошканд инчунин корхонаҳои зиёди хусусии соҳибкорони хурд фаъолият мекунанд. Ҳаҷми маҳсулоти саноатии истеҳсолкардаи онҳо — 1073,1 миллион сӯмро ташкил медиҳад. Дар Тошканд ду ноҳия мавҷуд аст, ки асосан марказҳои тиҷоратӣ, идораҳои ширкатҳои хориҷӣ ва бонкҳои маҳаллӣ ҷойгиранд. Ин —International Business Center - Маркази байналмилалии тиҷорат ва минтақаи тиҷоратии —Tashkent Business District. Дар Минтақаи махсуси тиҷоратӣ — '''Tashkent Business District''' барои рушди тиҷорати хурд, миёна ва калон дар Ӯзбекистон таъсис дода шудааст. Дар Tashkent Business District намояндагиҳои гуногуни ширкатҳои хориҷӣ, марказҳои тиҷоратӣ, мағозаҳои бисёрбренддор, автосалонҳо, идораҳои ширкатҳои нафту газ, идораҳои асосии бонкҳо<ref name="yp-tashkent">{{cite web| url=https://www.yellowpages.uz/gorod/tashkent| title=Справочник компаний Ташкента (Yellow Pages Uzbekistan)| access-date=2017-12-26| archive-date=2017-12-26| archive-url=https://web.archive.org/web/20171226235224/https://www.yellowpages.uz/gorod/tashkent| url-status=live}}</ref> ва инчунин маҳаллаҳои манзилгоҳҳои бонуфуз ҷойгиранд. Сохтмони Маркази байналмилалии инноватсионии баландтехнологии — Delta City аз он ҷумла дар Тошканд ба нақша гирифта шудааст.<ref>{{cite web|url=https://www.gazeta.uz/ru/2019/06/10/delta-city/|title=Delta City решено построить в другой части Ташкента|date=2019-06-10|publisher=Газета.uz|lang=ru|access-date=2019-06-17|archive-date=2019-06-17|archive-url=https://web.archive.org/web/20190617213145/https://www.gazeta.uz/ru/2019/06/10/delta-city/|url-status=live}}</ref>. Арзиши лоиҳае, ки дар якҷоягӣ бо Кореяи Ҷанубӣ — POSCO Daewoo, дар ин ҷо амалӣ карда мешавад 1,4 миллиард доллар арзебӣ мешавад. == Нақлиёт == Тошканд маркази калони нақлиёти авиатсионӣ, роҳи оҳан ва автомобилӣ мебошад. === Фурудгоҳҳо === [[Акс:Tashkent airport - panoramio.jpg|альт=|мини|Ҳавопаймои «Ӯзбекистон ҳаво йуллари» дар Фурудгоҳи байналмилалии Тошканд ба номи Ислом Каримов]] Дар Тошканд ду фурудгоҳ амал мекунад. * '''''Тошканд Ҷанубӣ''''' Фурудгоҳи байналмилалии "Тошканд" ба номи Ислом Каримов, ки дар қисми ҷанубии шаҳр ҷойгир аст, барои парвозҳои байналмилалӣ, ҷумҳуриявӣ ва ҳукуматӣ истифода мешавад. Ин фурудгоҳ ҳамеша дар инфрасохтори нақлиетии ИҶШС ҷойгоҳи махсусан муҳимро ишғол мекард ва аҳамияти он барои ҷараени нақлиети кишварҳои ИДМ то имрӯз боқӣ мондааст. Ин фурудгоҳи асосӣ барои ҳавопаймоҳои Ширкати миллии ҳавопаймоии Uzbekistan Airways мебошад. * '''''Тошканд Шарқӣ''''' Фурудгоҳи Тошканд Шарқӣ, ки дар канори шарқии шаҳр ҷойгир аст, қаблан ҳамчун фурудгоҳи ҳарбӣ-нақлиётӣ дар якҷоягӣ бо ҳавопаймоҳои боркаши Ширкати ҳавопаймоии Uzbekistan Airways, Нерӯҳои Ҳавоии Ҷумҳурии Ӯзбекистон ва Иттиҳодияи истеҳсолии авиатсионии Тошканд ба номи Чкалов истифода мешуд, ки дар он парвозҳои ҳавопаймоҳои ҳарбӣ-нақлиётӣ, таҷрибавӣ ва давлатӣ иҷро карда мешуданд. Дар айни замон дар он сохтмони як маҷмааи нави ҳавопаймоии шаҳрвандӣ барои ҳавопаймоҳои тиҷоратӣ идома дорад.<ref>{{cite web|title=Часть бывшего ТАПОиЧ передали для создания аэропорта бизнес-авиации|url=https://www.spot.uz/ru/2018/04/05/business-avia/|website=Spot – Бизнес, технологии и инновации в Узбекистане|date=2018-04-05|access-date=2018-11-27|lang=ru|archive-date=2018-11-27|archive-url=https://web.archive.org/web/20181127193547/https://www.spot.uz/ru/2018/04/05/business-avia/|url-status=live}}</ref>. Инчунин то соли 2019 фурудгоҳи "Тошканд-Сергели", ки дар минтақаи ҷойгоҳи "Спутник" ҷойгир буд, вуҷуд дошт ва баъдтар аз истифода бароварда шуд. Дар замони шӯравӣ он барои интиқоли мусофирон дар Ӯзбекистон истифода мешуд. Дар айни замон, фурулгоҳи номбурда истифода бурда намешавад ва амал намекунад. === Нақлиёти Роҳи оҳан === Ду истгоҳи роҳи оҳан ба Тошканд хизмат мерасонанд: * Тошканд-Шимолӣ — самтҳои байналмилалӣ, қатораҳои Afrosiyob. * Тошканд Ҷанубӣ — самтҳои дохилидавлатӣ, рафти қаторҳои барқии наздишаҳрии самтҳои Бекобод, Ҳаваст ва Хоҷикент. Тошканд нуқтаи ибтидоии роҳи оҳани баландсуръати Ӯзбекистон аст. <gallery> Tashkent Railway Station.jpg |Истгоҳи «Тошканд-Шимолӣ» Ташкент - Южный Вокзал.jpg|Истгоҳи «Тошканд-Ҷанубӣ» Hi-speed trains Afrosiyab (Uzbekistan).JPG|Қатори барқии «Afrosiyob» </gallery> === Нақлиёти шаҳрии заминӣ === [[Акс:Man bus Tashkent.jpg|мини|Автобуси [[MAN]] дар Тошканд |альт=]] Қисми асосии нақлиёти шаҳрро ширкати "Тошшаҳартрансхизмат" хидмат мерасонад. Тошканд дорои шабакаи васеи автобусҳо, автобусҳои барқӣ ва микроавтобусҳо мебошад.<ref>{{Cite web|url=https://vzglyad.uz/ru/post/2023/12/06/v-tashkente-na-marshrut-vyshli-18-metrovye-elektrobusy-garmoshki|title=В Ташкенте на маршрут вышли 18-метровые электробусы-гармошки|lang=ru-RU|last=sergei|website=Новости Узбекистана — Взгляд.uz|date=2023-12-06|access-date=2025-05-24|accessdate=2025-07-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250709174148/https://vzglyad.uz/ru/post/2023/12/06/v-tashkente-na-marshrut-vyshli-18-metrovye-elektrobusy-garmoshki|archivedate=2025-07-09}}</ref> Автобусҳои асосии истифодашаванда MAN A22, Mercedes-Benz Conecto LF , SAZ LE60 ва автобусҳои хурди Isuzu мебошанд, ки дар корхонаи муштараки Самарқанд «SamAvto» сохта шудаанд; инчунин автобусхо ва автобусхои барқии истеҳсоли Чин мавҷуданд ва ба сокинони шаҳр ва мусофирон хидмат мерасонад. Хидматрасонии таксӣ васеъ паҳн шудааст, аз ҷумла Яндекс Такси.<ref>{{cite web|title=Яндекс.Такси начал работу в Узбекистане|url=https://www.gazeta.uz/ru/2018/04/04/yandex-taxi/|website=Газета.uz|date=2018-04-04|access-date=2018-04-05|lang=ru|archive-date=2019-05-08|archive-url=https://web.archive.org/web/20190508071549/https://www.gazeta.uz/ru/2018/04/04/yandex-taxi/|url-status=live}}</ref>. Нақлиёти Троллейбус дар Тошканд аз 5 ноябри соли 1947 то 1 майи соли 2010 амал мекард.<ref>[http://is.park.ru/doc.jsp?urn=23461982 Ташкент прощается с троллейбусом] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170921060941/http://is.park.ru/doc.jsp?urn=23461982 |date=2017-09-21 }} // park.ru</ref>. Хадамоти трамвай аз 29 декабри соли 1912 то 2 майи соли 2016 вуҷуд дошт.<ref>[http://news.uzreport.uz/news_3_r_140344.html/ В Ташкенте закрылся трамвай] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160329173759/http://news.uzreport.uz/news_3_r_140344.html/ |date=2016-03-29 }} // uzreport.uz</ref>. Трамвайные пути были демонтированы, вагоны перевезены и запущены в [[Самаркандский трамвай|Самарканде]]. Роҳҳои трамвай аз байн бурда шуданд, вагонҳо интиқол дода шуда, роҳҳои нақлиёт кашонда дар Самарқанд ба истифода дода шуданд. Моҳи августи соли 2016 илова ба ду ҳалқаи мавҷуда – роҳи ҳалқаи Тошканд (TRR) ва Роҳи хурд ҳалқаи (TMKAD) сеюмин ҳалқаи кушода шуд.<ref>{{cite web |url=http://ru.sputniknews-uz.com/infographics/20160330/2334453.html/ |title=Изменения на карте Ташкента: развязки и третье кольцо |access-date=2016-03-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160404180652/http://ru.sputniknews-uz.com/infographics/20160330/2334453.html |archive-date=2016-04-04 |url-status=dead |accessdate=2025-07-19 |archivedate=2016-04-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160404180652/http://ru.sputniknews-uz.com/infographics/20160330/2334453.html }}</ref> === Метрои Тошканд === [[Акс:Tashkent metro logo.svg|150px|left]] Аз соли 1977 инҷониб дар шаҳри Тошканд аввалин метро дар [[Осиёи Марказӣ]] фаъолият мекунад, ки аз се хатти ба ҳам пайваст - Чилонзор <ref>Первый участок Чиланзарской линии был пущен в эксплуатацию 6 ноября 1977 года.</ref>,, Ӯзбекистон, Юнусобод [2] ва хатти 30-солагии Истиқлолияти Ӯзбекистон <ref>Первый участок Юнусабадской линии был пущен в эксплуатацию [[24 октября]] 2001 года.</ref> иборат буда, дар маҷмӯъ 50 истгоҳ дорад. Дар соли 2022 мусофиркашонии метро 125,9 миллион нафарро ташкил дод.<ref name="asmetrottx">{{Cite web |url=http://www.asmetro.ru/upload/docs/2019.pdf |title=Основные технико-эксплуатационные характеристики метрополитенов за 2022 год |access-date=2022-09-11 |archive-date=2021-01-10 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210110011215/http://asmetro.ru/upload/docs/2019.pdf |url-status=live |accessdate=2025-07-19 |archivedate=2021-01-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210110011215/http://asmetro.ru/upload/docs/2019.pdf }}</ref>. Аз рӯи дарозии роҳ метрои Тошканд дар миёни кишварҳои пасошӯравӣ пас аз метрои Санкт-Петербург ва Маскав дар ҷои 3-юм аст. Соли 2017 сохтмони хатти эстакада бахшида ба 30-солагии истиқлолияти Ӯзбекистон оғоз гардид <ref>{{cite web |url = https://www.gazeta.uz/ru/2017/10/18/metro/ |title = Вместо кольцевой электрички будет кольцевое метро |author = |date = 2017-10-18 |website = |publisher = Газета.uz |access-date = 2018-01-07 |lang = |archive-date = 2020-08-30 |archive-url = https://web.archive.org/web/20200830211641/https://www.gazeta.uz/ru/2017/10/18/metro/ |url-status = live }}</ref>, хатти аввал 30 августи соли 2020 ба истифода дода шуд. <gallery class="center"> Metro train 81-718.0-719.0 (cropped).jpg|<small>"81-718/719" барои метрои Тошканд дар истгоҳи Чкаловская (ҳоло Дӯстлик), 2004</small> Tashkent metro drushbanarod.jpg|"81-717/714" дар истгоҳи Дӯстии халқҳо, 2007 81-765-766 for Tashkent Metro.jpg|<small>"81-765/766/767" барои метрои Тошканд дар ҳудуди заводи "Метровагонмаш", ш Митиши, 2019</small> Станция метро Шахристан.jpg|Истгоҳи «Шахристанская», 2020 Станция Yunusobod.jpg|Истгоҳи «Юнусобод», 2020 Станция Дустлик-2 Кольцевой линии.jpg|Қатораи «Москва» 81-765/766/767 дар истгоҳи Дӯстлик-2, 2020 </gallery> == Ҷомеа == === Дин === {{Сабки нигораҳо}}<gallery mode="packed" heights="200px" class="ts-gallerystyle-gray"> Акс:Madrasah_Kukaldash_(Tashkent)_12-07.JPG|пайванд=Файл:Madrasah_Kukaldash_(Tashkent)_12-07.JPG|алт=Медресе Кукельдаш| [[Мадрасаи Кӯкалтош (Тошканд)]] Акс:Medrese_Barakhan_13-21.JPG|пайванд=Файл:Medrese_Barakhan_13-21.JPG|алт=Медресе Баракхана| [[Мадрасаи Бароқхон]] Акс:Mavzoley_Kaffal_Shashi_13-36.JPG|пайванд=Файл:Mavzoley_Kaffal_Shashi_13-36.JPG|алт=Мавзолей Каффаля Шаши| Мақбараи Каффол Шоши </gallery>{{Сабки нигораҳо}}<gallery mode="packed" heights="200px" class="ts-gallerystyle-gray"> Акс:Ensemble_Sheikhantaur.JPG|пайванд=Файл:Ensemble_Sheikhantaur.JPG|алт=Ансамбль Шейхантаур| Маҷмааи Шайхонтавр Акс:Mausoleum_Zangiata_15-12.JPG|пайванд=Файл:Mausoleum_Zangiata_15-12.JPG|алт=Мавзолей Зангиата| Мақбараи Зангиота Акс:Mosque_Khoja_Akhrar_12-13.JPG|пайванд=Файл:Mosque_Khoja_Akhrar_12-13.JPG|алт=Мечеть Ходжа Ахрар Вали| Масҷиди Хоҷа Ахрори Валӣ </gallery>Аксарияти ахолии диндор — мусалмонони [[Суннӣ|суннист]] <ref>{{Cite web|url=https://mfa.uz/ru/press/news/2017/10/12842/|title=Министерство иностранных дел Республики Узбекистан — Онлайн-библиотека|publisher=mfa.uz|accessdate=2019-01-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190107182908/https://mfa.uz/ru/press/news/2017/10/12842/|archivedate=2019-01-07}}</ref> . ==== Маъбадҳои динҳои дигар ==== {{Сабки нигораҳо}}<gallery mode="packed" heights="200px" class="ts-gallerystyle-gray"> Акс:Church_of_St._Felipe_in_Tashkent_5351.JPG|пайванд=Файл:Church_of_St._Felipe_in_Tashkent_5351.JPG|алт=Армянская церковь Святого Филиппа| Калисои армании Филиппус Акс:Евангелическо-лютеранская_церковь_(Ташкент).jpg|пайванд=Файл:Евангелическо-лютеранская_церковь_(Ташкент).jpg|алт=Евангелическо-лютеранская церковь| Калисои евангелӣ лютеранӣ Акс:Cathedral_of_the_Sacred_Heart_of_Jesus_Christ.jpg|пайванд=Файл:Cathedral_of_the_Sacred_Heart_of_Jesus_Christ.jpg|алт=Католический Собор Святейшего Сердца Иисуса| Калисои католикии қалби муқаддаси Исо </gallery> {| class="graytable" style="text-align:center" | width="25%" |[[Акс:Cathedrale_de_la_Dormition_de_Tachkent_13-53.jpg|марказ|152x152пкс]] | width="25%" |[[Акс:St._Alexander_Nevsky_Orthodox_church_in_Tashkent_16-20.JPG|марказ|150x150пкс]] | width="25%" |[[Акс:St._Vladimir_Orthodox_church_in_Tashkent_11-52.JPG|пайванд=Файл:St._Vladimir_Orthodox_church_in_Tashkent_11-52.JPG|200x200пкс]] |- | Кафедраи Фарзияи Модари Худо | Калисои Санкт Александр Невский | Калисои Санкт Владимир |- | width="25%" |[[Акс:Church_of_Hieromartyr_Hermogenes_in_Tashkent_13-59.JPG|пайванд=Файл:Church_of_Hieromartyr_Hermogenes_in_Tashkent_13-59.JPG|200x200пкс]] | width="25%" |[[Акс:Female_monastery_in_Tashkent_16-24.JPG|пайванд=Файл:Female_monastery_in_Tashkent_16-24.JPG|200x200пкс]] | width="25%" |[[Акс:G‘olib_Georgiy_ibodatxonasi_(Toshkent).jpg|пайванд=Файл:G‘olib_Georgiy_ibodatxonasi_(Toshkent).jpg|200x200пкс]] |- | Маъбади шаҳиди муқаддас Гермоген | Конвенти Сегона-Никольский | Капеллаи Георгий Пирӯзӣ |- |} Дар шаҳр якчанд муассисаҳои калисои православии рус амал мекунанд: * Шаҳри руҳониён дар ҳавзаи Митрополити Осиёи Марказӣ ; * Семинарияи теологӣ <ref>{{Cite web|url=http://www.tv-soyuz.ru/videonews/allvideos/10-diocesanlife/28336-po-blagosloveniyu-mitropolita-tashkentskogo-i-uzbekistanskogo-vikentiya-pri-tashkentskoy-duhovnoy-seminarii-nachalo-svoyu-rabotu-regentskoe-otdelenie|title=По благословению митрополита Ташкентского и Узбекистанского Викентия при ташкентской духовной семинарии начало свою работу регентское отделение|accessdate=2012-08-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120906120726/http://www.tv-soyuz.ru/videonews/allvideos/10-diocesanlife/28336-po-blagosloveniyu-mitropolita-tashkentskogo-i-uzbekistanskogo-vikentiya-pri-tashkentskoy-duhovnoy-seminarii-nachalo-svoyu-rabotu-regentskoe-otdelenie|archivedate=2012-09-06}}</ref> . Соли 2012 шӯъбаи махсус кушода шуд, ки дар он роҳбарони хори калисо тайёр карда мешаванд. == Фарҳанг ва санъат == Дар Тошканд марказҳои илмӣ-таълимӣ ва фарҳангӣ, 12 театр ва 22 осорхона мавҷуд аст. Дар шаҳр [[ёдгориҳои таъриху фарҳанг]]ӣ, [[ёдгориҳои меъморӣ]], аз қабили [[мақбара]]и Шайхонтавур ([[асри XV]]) ва Каффол Шошӣ, [[мадраса|мадрасаҳои]] [[Мадрасаи Бароқхон|Бароқхон]] ва [[Мадрасаи Кӯкалтош (Тошканд)|Кӯкалтош]] (ҳарду [[асри XVI]]) мавҷуданд. Театри «Илҳом», ки бо намоишномаҳои таҷрибавӣ ва мутобиқ гардонидашудаи ғайримуқаррарии осори классикӣ маъруф аст, як ҷузъи барҷастаи ҳаёти фарҳангии Тошканд мебошад.<ref>{{Cite web|url=https://samarkandtours.com/ru/uzbekistan/tashkent/|title=Ташкент — столица Узбекистана|archive-url=https://web.archive.org/web/20210214152656/https://samarkandtours.com/ru/uzbekistan/tashkent/|archive-date=2021-02-14|access-date=2021-04-03|url-status=live|accessdate=2025-07-20|archivedate=2021-02-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210214152656/https://samarkandtours.com/ru/uzbekistan/tashkent/}}</ref>. === Театрҳо === * Театри бузурги ба номи Алишер Навоӣ * Театри миллии академии драмавии ӯзбекӣ (Ўзбек Миллий академик драма театри) * Театри драмавии русии Ӯзбекистон (собиқ театри Горький) * Театри Илхом * Театри драмавии ӯзбекӣ ба номи Аброр Ҳидоятов * Театри драмавии мусиқӣ ва мазҳакаи ӯзбекӣ ба номи Муқимӣ * Театри давлатии мазҳакаи мусиқии Тошканд (театри Оперетта) * Маркази фарҳангию эҷодии Аладдин * Театри рақси ба номи Офарин * Театри ҷавонони Ӯзбекистон * Театри ҷумҳуриявии тамошобинони ҷавони Ӯзбекистон * Театри давлатии ҷумҳуриявии лӯхтак * Театри давлатии сатираи Ӯзбекистон === Муассисаҳои фарҳанг === * Национальный симфонический оркестр Узбекистана * Ансамбль Хазрати Имам: здесь хранится одна из древнейших сохранившихся рукописей Корана, датируемой VII веком[1]. * Арт-центр «Ташкент Плаза» (национальное декоративно-прикладное искусство Узбекистана) * Галерея изобразительного искусства Узбекистана[2] * Геологический музей * Государственный литературно-мемориальный дом-музей Сергея Бородина * Государственный музей искусств Узбекистана — основан в 1918 году как Музей народного университета, позднее Центральный художественный музей, с 1924 года — Ташкентский музей искусств, с 1935 года — Государственный музей искусств Узбекистана * Государственный музей истории Тимуридов * Государственный музей истории Узбекистана * Государственный музей литературы имени Алишера Навои: в июне 1870 года в Ташкенте создана Туркестанская библиотека[3], впоследствии ставшая Национальной библиотекой Узбекистана им. Алишера Навои. * Государственный музей прикладного искусства Узбекистана * Государственный музей природы Узбекистана * Дворец творчества молодёжи * Дом-музей Айбека Муса Ташмухамедова * Дом-музей Гафура Гуляма * Дом-музей Мухтара Ашрафи * Дом-музей Сулеймана Юдакова * Дом-музей Юнуса Раджаби * Клуб-музей Анны Ахматовой «Мангалочий дворик» * Мемориальный музей Тамары Ханум * Мемориальный дом-музей Урала Тансыкбаева * Мемориальный дом-музей Юлдаша Ахунбабаева * Музей астрономии * Музей вооружённых сил * Музей здравоохранения имени К.С. Заирова * Музей истории связи * Музей киноискусства Узбекистана * Музей олимпийской славы * Музей памяти жертв репрессий * Музей Сергея Есенина * Ташкентский дом фотографии * Ташкентский зоопарк * Ташкентский музей железнодорожной техники * Ташкентский планетарий * Центральный выставочный зал<ref>{{Cite web|lang=ru-RU|url=https://mytashkent.uz/2019/03/11/vystavochnyj-zal-akademii-hudozhestv/|title=Выставочный зал Академии художеств|website=Письма о Ташкенте|access-date=2022-10-25|archive-date=2022-10-25|archive-url=https://web.archive.org/web/20221025103527/https://mytashkent.uz/2019/03/11/vystavochnyj-zal-akademii-hudozhestv/|url-status=live}}</ref> <gallery>Паровоз П36 в Ташкентском музее.jpg|Паровози Р36 дар Осорхонаи таҷҳизоти роҳи оҳани Тошканд 1973 CPA 4267.jpg|Маркаи почтаи ИҶШС, 1973 Ташкентский зоопарк - panoramio (1).jpg|Боғи ҳайвоноти Тошканд Chorsu Bazaar in Tashkent.jpg|Гумбазт бозори Чорсу Mausoleum of Sheikh Zaynudin 12-44.JPG|Мақбараи Шайх Зайнудин </gallery> === Қасрҳои фарҳанг === * Қасри фарҳанг ва техникам ҳавопаймонсозони ба номи В. Сивтса * Қасри фарҳанги ТТЗ * Қасри ҷумҳупиявии мактаббачагон * Касри фарҳанги коргарони роҳи оҳан === Қасрҳои консертӣ === * Қаср дӯстии халқҳо * Толори санъат «Туркистон» * Толори кино-консертии «Зарафшон» == Варзиш == [[Акс:Milliy_stadioni_(Bunyodkor)_01.jpg|мини|Варзишгоҳи Миллӣ (2012)]] [[Акс:Humo_Arena_2019.jpg|мини|Қасри ях "Хумо Арена" (2019)]] Футбол яке аз намудҳои дӯстдошати варзиш дар Тошканд аст. Дар ин шаҳр се [[Бошгоҳи футбол|бошгоҳи футболи]] маъруфи Ӯзбекистон — "Пахтакор", "Бунёдкор" ва "Локомотив" ҷойгир аст, ки ғолиби феълии Суперлигаи Ӯзбекистон аст. Аз мавсими соли 2002 танҳо бошгоҳҳои Тошканд ғолиби Суперлигаи Ӯзбекистон шудаанд. Ба далели мавқеъҳои пешсафи худ дар футболи Ӯзбекистон ҳар сол ҳадди ақал ду [[Бошгоҳи футбол|бошгоҳи футболи]] пойтахт дар Лигаи қаҳрамонҳои AFC ширкат мекунанд. Ҳар моҳи сентябр дар Тошканд чемпионати кушоди тенниси Тошканд баргузор мешавад. Шаҳр дорои иншооти сершумори бузурги [[Варзиш|варзиш]]<nowiki/>ӣ, аз ҷумла клуби тенниси Юнусобод, [[варзишгоҳ| варзишгоҳҳои]] «Пахтакор» ва «Миллий», қасри яхбандии бисёрфунксионалии «Ҳумо Арена» мебошад. Тошканд аксар вақт мизбони чорабиниҳои бузурги [[варзиш|варзишӣ]]<nowiki/>, ҳам ҷаҳонӣ ва ҳам қитъавӣ мебошад. Ҳамин тариқ, шаҳр се маротиба (солҳои 1995, 1999 ва 2017) Чемпионати Осиё оид ба [[Муштзанӣ|муштзанӣ]]<nowiki/>ро баргузор кардааст. Чемпионати Осиё оид ба футбол ду маротиба ( солҳои 2008 ва 2010 ) баргузор шудааст. Соли 2019 Чемпионати Осиё оид ба [[варзиши дучархасаворӣ]] дар шоҳроҳҳои Тошканд ва [[вилояти Тошканд]] баргузор шуд <ref>{{Cite web|url=http://2019accroadchamp.uz/|title=Asian Cycling Championship 2019. Uzbekistan, Tashkent. Official website.|publisher=2019accroadchamp.uz|accessdate=2019-07-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190725092924/http://2019accroadchamp.uz/|archivedate=2019-07-25}}</ref> . Ҳар сол дар Тошканд марҳилаи Ҷоми ҷаҳон оид ба гимнастикаи бадеӣ баргузор мешавад <ref>{{Cite web|url=http://olympic.uz/ru/22850|title=Открытие этапа Кубка мира по художественной гимнастике в объективе НОК|publisher=Национальный олимпийский комитет Узбекистана|lang=ru|accessdate=2019-07-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191031125717/http://olympic.uz/ru/22850|archivedate=2019-10-31}}</ref>. Тошканд Чемпионати ҷаҳон оид ба гӯштии соли 2014, Чемпионати Осиё оид ба [[гуштӣ]] ду бор (солҳои 1999 ва 2011 ), 3 маротиба Чемпионати Осиё оид ба [[дзюдо]] ( солҳои 2005, 2012 ва 2016 ), соли 2011 [[Чемпионати ҷаҳон]] оид ба [[гуштӣ]]<nowiki/>и тай ва бисёр [[мусобиқа]]<nowiki/>ҳои дигарро мизбонӣ кардааст. == Ташканд:[[Ҷозибаҳои гардишгарӣ]] == {{Сабки нигораҳо}}<gallery mode="packed" heights="200px" class="ts-gallerystyle-gray"> File:Seoul Mun, г. Ташкент (1).jpg|пайванд=Файл:Church_of_St._Felipe_in_Tashkent_5351.JPG|алт=Маркази тиҷорату-фароғатии Seoul Mun| Маркази тиҷорату-фароғатии Seoul Mun File:Seoul Mun, г. Ташкент (3).jpg |пайванд=Файл:Евангелическо-лютеранская_церковь_(Ташкент).jpg|алт=Маркази тиҷорату-фароғатии Seoul Mun| Маркази тиҷорату-фароғатии Seoul Mun File:Seoul Mun, г. Ташкент (2).jpg|пайванд=Файл:Cathedral_of_the_Sacred_Heart_of_Jesus_Christ.jpg|алт=Маркази тиҷорату-фароғатии Seoul Mun| Маркази тиҷорату-фароғатии Seoul Mun </gallery> {| class="graytable" style="text-align:center" | width="25%" |[[File:Медресе Барокхон, г. Ташкент 02.jpg|марказ|150пкс]] | width="25%" |[[File: Медресе Барокхон, г. Ташкент 05.jpg|марказ|150пкс]] | width="25%" |[[File:Медресе Кукалдош, г.Ташкент 01.jpg|марказ|150пкс]] |- | Мадрасаи Бароқхон | Намунаҳои ҳунармандони маҳаллӣ | Мадрасаи Кӯкалдош |- | width="25%" |[[File:Alisher Navoi Theatre in Tashkent 01.jpg|марказ|200пкс]] | width="25%" |[[File:The street of Tashkent City.jpg|марказ|120пкс]] | width="25%" |[[File:Уличные торговцы в Ташкенте.jpg|марказ|350пкс]] |- | Театри ба номи А. Навоӣ | Биноҳои маҳаллаи Tashkent City | Рассомони тошкандӣ дар кӯчаҳои Бродвей |- |} == Пайвандҳо == * [http://www.zamon.tj/articles/14/2647.html Тошканд пойтахти сулҳи фарҳанги Исломӣ дар соли 2007 эълон шуд] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070927235311/http://www.zamon.tj/articles/14/2647.html |date=2007-09-27 }} * [http://www.tashkent.uz Сомонаи расмии шаҳри Тошканд] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200622101606/https://tashkent.uz/ |date=2020-06-22 }} {{Пойтахтҳои Осиё}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Ӯзбекистон]] [[Гурӯҳ:Тошканд]] [[Гурӯҳ:Солномаи шаҳрҳо]] [[Гурӯҳ:Таърихи Тошканд]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои таърихӣ]] pvn8gteiuo8z15tnj26zzputpx79htw 0 10858 1488478 1447432 2026-10-02T13:39:20Z ~2026-53064-26 157635 /* Деҳоти ҷамоат */ 1488478 wikitext text/x-wiki {{ВМ | Ранг1 = #A5D570 | Номи тоҷикӣ = Ҷамоати Зарҳалол | Номи аслӣ = Ҷамоати Зарҳалол | Нишон = | Парчам = | Бари нишон = | Бари парчам = | Тавсифи нишон = | Тавсифи парчам = | Кишвар = {{Парчам|Тоҷикистон}} | lat_dir = N | lat_deg = | lat_min = | lat_sec = | lon_dir = E | lon_deg = | lon_min = | lon_sec = | region = TJ | type = city | Дараҷа = | CoordScale = | Суруди миллӣ = | Мақом = ҷамоат | Тобеъи = [[Ноҳияи Истаравшан]] | Шомили = 2 шаҳрак, 10 деҳа | Пойтахт = [[Истаравшан (шаҳрак)|Истаравшан]] | Шаҳри бузургтарин = | Шаҳрҳои бузургтарин = | Таъсис = | Барҳамхӯрӣ = | Номҳои пешина = Коммунизм | Раис = | Шакли роҳбарӣ = Раиси ҷамоат | Раис2 = | Шакли роҳбарӣ2 = | Раис3 = | Шакли роҳбарӣ3 = | ММД = | Соли ММД = | Ҷой аз рӯи ММД = | ММД ба сари аҳолӣ = | Ҷой аз рӯи ММД ба сари аҳолӣ = | Забон = [[Забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] | Забонҳо = | Аҳолӣ = | Соли барӯйхатгирӣ = | Фоиз аз аҳолӣ = | Ҷой аз рӯи аҳолӣ = | Баҳодиҳии аҳолӣ = | Соли баҳодиҳӣ = | Зичӣ = | Ҷой аз рӯи зичӣ = | Ҳайати миллӣ = [[Мардуми тоҷик|тоҷикон]], [[ӯзбак|ӯзбекон]] | Ҳайати динӣ = [[мусулмон]]он-[[суннӣ|сунниҳо]] | Масоҳат = | Фоиз аз масоҳат = | Ҷой аз рӯи масоҳат = | Баландии бештарин = | Баландии миёна = | Баландии камтарин = | Харита = Istarawshan District in Tajikistan.svg | Андозаи харита = | Харита2 = | Минтақаи замонӣ = UTC+5 | Сарвожа = | ISO = TJ.SU. | Шиносаи ададӣ = | Шакли шиноса = | Шиносаи ададӣ2 = | Шакли шиноса2 = | Шиносаи ададӣ3 = | Шакли шиноса3 = | FIPS = | Коди телефон = +992 3135 | Нишонаи почта = 735610 | Домени интернет = tj | Коди мошинҳо = 02 TJ | Вебгоҳ = | Гурӯҳ дар Commons = <!-- Istarawshan District--> | Эзоҳ = }} '''Ҷамоати Зарҳалол''' (то 2012 ''Коммунизм''<ref>{{Cite web|url=https://ru.wikisource.org/wiki/%D0%9F%D0%BE%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D0%BB%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%BC%D0%B8%D0%BB%D0%BB%D0%B8_%D0%9C%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%BB%D0%B8%D1%81%D0%B8_%D0%9E%D0%BB%D0%B8_%D0%A0%D0%B5%D1%81%D0%BF%D1%83%D0%B1%D0%BB%D0%B8%D0%BA%D0%B8_%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%E2%84%96_305_%D0%BE%D1%82_29_%D0%BC%D0%B0%D1%80%D1%82%D0%B0_2012_%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0|title=Постановление Маджлиси милли Маджлиси Оли Республики Таджикистан № 305 от 29 марта 2012 года — Викитека|website=ru.wikisource.org|lang=ru|accessdate=2022-11-27}}</ref>) — [[ҷамоат]]ест дар [[ноҳияи Истаравшан]]и [[вилояти Суғд]]и [[Тоҷикистон]]. ==Сохтори маъмурию ҳудудии ҷамоат== {{Дар нақша}} ==Шароитҳои табиию иқлимӣ ва захираҳо== ==Мардум== {{Дар нақша}} ==Деҳоти ҷамоат== {| class="wikitable" width= "50%" |- | colspan="12" style="text-align:center; background:#ffdead;"|'''Ҷамоати Зарҳалолх''' |- ! width=30% | Деҳа ! width=30% | Аҳолӣ |- |[[Истаравшан (шаҳрак)]]|| |- |[[Боявут]]|| |- |[[Лакат]]|| |- |[[Қалъачаи Араб]]|| |- |Куҳандиж||10000 |- |[[Қуруқ]]|| |- |[[Суфи Ориф (собиқ Маданият)|Суфи Ориф]]|| |- |[[Навганда (собиқ Парчаюз)|Навганда]]|| |- |[[Симурғ (шаҳрак)]]|| |- |[[Туқузчалак]]|| |- |[[Уялӣ (н. Истаравшан)|Уялӣ]]|| |- |[[Уяс ]]|| |}<ref>Феҳристи номи маҳалҳои Тоҷикистон. — Душанбе: Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, 2013. — 332 с.</ref>: == Пайвандҳо == {{Тоҷикистон-ҷуғ-нопурра}} == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ҷамоати Зарҳалол| ]] [[Гурӯҳ:Ҷамоатҳои ноҳияи Истаравшан]] tcrl1piikpk6mjyan4wpt9chdaq7rwo 0 12984 1488522 1479648 2026-10-03T00:58:59Z محمدعلاء٧٩٩٧٥٤٥ 157428 . 1488522 wikitext text/x-wiki {{Давлати таърихӣ |название = Держава Ахеменидов |самоназвание = {{lang-peo|Ariyānām Xšaçam}} |статус = Империя |флаг = Standard of Cyrus the Great.svg |описание_флага = |герб = Achaemenid Falcon.svg |описание_герба = |карта = Achaemenid Empire ru.svg |описание = |p1 = Мидия |image_p1 = [[Файл:Median Empire.svg|30px]] |p2 = |flag_p2 = |p3 = |flag_p3 = |p4 = |flag_p4 = |образовано = [[550 до н. э.]] |ликвидировано = [[330 до н. э.]] |s1 = Древняя Македония |image_s1 = [[Файл:Vergina Sun.svg|30px]] |s2 = |flag_s2 = |s3 = |flag_s3 = |s4 = |flag_s4 =Neo-Babylonian Empire Elamite Empire Kingdom of Egypt The Hand Empire |девиз = |столица = [[Персеполь]] (50,000), [[Пасаргады]], [[Экбатана]] (50,000), [[Сузы]] (100,000), [[Вавилон]] (200,000) |города = [[Персеполь]], [[Вавилон]], [[Бактра]] (200,000), [[Сарды]] (100,000), [[Сузы]], [[Пасаргады]], [[Экбатана]], [[Мемфис (Египет)|Мемфис]] (50,000), [[Милет]] (40,000), [[Дамаск]] (40,000), [[Мараканда]] (40,000), [[Тир (город)|Сур]] (40,000) |язык = [[Древнеперсидский язык|Древнеперсидский]], [[Арамейские языки#имперский арамейский|имперский арамейский]], [[Эламский язык|Эламский]], [[Аккадский язык|Аккадский]] |валюта = [[Дарик]] |дополнительный_параметр = |содержимое_параметра = |площадь = |население = 50 млн. ч. (480 г. до н. э.) 35 млн. ч. (330 г. до н. э.) |форма_правления = [[Монархия]] |династия = [[Ахемениды]] |титул_правителей = [[Шахиншах]] |правитель1 = [[Кир II Великий]] |год_правителя1 = [[559 год до н. э.|559]]—[[530 до н. э.]] |титул_правителей2 = <!--используется при изменении титула последующего правителя--> |правитель2 = |год_правителя2 = |титул_правителей3 = |правитель3 = |год_правителя3 = |титул_правителей4 = |правитель4 = |год_правителя4 = |титул_правителей5 = |правитель5 = |год_правителя5 = |титул_правителей6 = |правитель6 = |год_правителя6 = |религия = |дополнительный_параметр1 = |содержимое_параметра1 = |Этап1 = Основана |Дата1 = |Год1 = [[550 до н. э.]] |Этап2 = |Дата2 = |Год2 = |Этап3 = |Дата3 = |Год3 = |Этап4 = |Дата4 = |Год4 = |Этап5 = |Дата5 = |Год5 = |Этап6 = Прекратила существование |Дата6 = |Год6 = [[330 до н. э.]] |дополнительный_параметр2 = Административное деление |содержимое_параметра2 = 20 [[Сатрапия|сатрапий]] |до = Мидия |д1 = Персия |д2 = Согдиана |д3 = Бактрия |д4 = |д5 = |д6 = |д7 = |после = Древняя Македония#Македонская империя{{!}}Македонская империя |п1 = Alexander the Great's Empire |п2 = |п3 = |п4 = |п5 = |п6 = |п7 = |прим = }} '''Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ''' ({{lang-peo|'''Ariyānām Xšaçam'''}}; {{lang-fa|شاهنشاهی هخامنشی }}) — як подшоҳии бостонии эронӣ дар бохтари Осиё, ки тавассути [[Куруши Бузург]] дар соли 550 пеш аз мелод бунёдгузорӣ шуд. Дар даврони Хашёёршоҳи якум ба бузургтарин густараи худ расид, ки аз Балкан ва Аврупои Шарқӣ дар бохтар, то дараи Синд дар ховар имтидод дошт. Ин шоҳаншоҳӣ бузургтарин имперотурии ҷаҳон то бад-он рӯз буд ва дар маҷмӯъ 5,5 миллион км² густара дошт. Ҳамчунин ин шоҳаншоҳӣ нахустин абарқудрати ҷаҳон низ буд, ки ниҳоятан дар пайи ҳамлаи [[Искандари Мақдунӣ]] ба Эрон сарнагун шуд ва аз байн рафт. == Таърих == [[File:Persian Empire, 490 BC.png|right|thumb|350px|Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ) ({{lang-fa|شاهنشاهی هخامنشیها }})]] [[File:Cyrus tomb.jpg|right|thumb|350px|Мақбараи Куруши Кабир]] Ба иттифоқи қабилаҳои эронӣ на ҳама вақт муяссар мешуд, ки худро аз ҳуҷумҳои душманон муҳофизат карда тавонанд. Барои ҳамин, ба онҳо лозим меомад, ки иттифоқҳои қабилаҳояшонро калонтару мустаҳкамтар кунанд. Қабилаҳои сершумори хурд омада, бо ихтиёри худ ба иттифоқи қабилаҳои пурзӯртар якҷоя шуда, онҳоро боз ҳам пурқувваттар мегардонанд. Сохти ин иттифоқи қабилаҳо ба сохти давлатӣ монанд мешуд. Дар миёнаҳои асри VI пеш аз милод дар Форс давлате бо номи Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ таъсис меёбад. Асосгузори ин давлат писари Камбуҷи I [[Куруши Кабир|Куруши II]]-ро ([[Куруши Кабир]] ({{lang-fa|کورش بزرگ}}) мешуморанд, ки ӯ солҳои 550—529 пеш аз милод ҳукумронӣ кардааст. Номи давлат аз номи сарсулолаи ин хонадон, ки [[Куруши Кабир]] Ҳахоманиш ном дошт , гирифта шудааст. Куруш худро «шоҳи Ашан» ва «шоҳи Порсу», яъне шоҳи Форс меномид. Барои васеъ кардани давлати худ Куруши II бар зидди шоҳи Модҳо — Астиаг, ки аз руйи маълумотҳои зиёд бобояш маҳсуб мегашт, ҷанг кард ва пойтахти он шаҳри Экбатан (Ҳамадон)-ро забт карда, тобеи давлати худ мегардонад. Ғалабаи Куруши II бар шоҳи Модҳо аз он сабаб осон гардид, ки халқи он бар зидди шоҳ Астиаг шӯриш бардошта буд. Мувофиқи ривояте шӯришгардон шоҳи худ — Астиагро дастгир карда, ба Куруш месупоранд. Вале Куруши II ӯро қатл накарда, баръакс, ба мартабаи баланд мушарраф мегардонад. Баъди забти Модҳо Куруши II ҷангҳои истилогаронаи худро давом дода,соли 547 п.а.м давлати Лидия, ки яке аз давлатҳои пурзури он вақт ба шумор мерафт тасарруф мекунад ва баъдан, ба Арманистон ва Каппадокия лашкар кашида, онҷойҳоро низ забт мекунад. Баъд аз ин [[Куруши Кабир]] нияти ҳуҷум ба Бобулро кард. Шоҳи Бобули нав дар давраи ҳукмронии Навуходоносори II ба давлати пуриқтидор табдил ёфта буд. Барои ҳамин забти он кори осон набуд. Мушкилии забти Бобул дар он буд, ки шоҳи Лидиён Крез ва шоҳи Миср — фиръавн Яхмост II бо ҳамроҳии Бобул бар зидди давлати Форс иттифоқ баста буданд. Барои ҳамин Куруш аввал ҳокимияти худро дар Осиёи Ғарбӣ ва махсусан дар Осиёи Хурд мустаҳкам карда, одамон ва дороии давлатҳои ишғолкардаро барои мустаҳкам намудани давлат ва қӯшуни худ истифода бурд. Курши II аввал давлати заифтари ин иттифоқ — Лидиёнро торумор ва ба давлати худ ҳамроҳ мекунад. Баъд тамоми қувваро бар зидди Бобул равон кард. Миср ба Лидиён ва Бобул ёрӣ нарасонд. Дар ин ҳолат Куруш бо мушкилии зиёд Бобулро ҳам ишғол кард. Куруш ба ин қаноат накарда мамлакатҳои зиёди дигарро ҳам забт карда, Шоҳаншоҳии Ҳахоманишиҳо — империияи бузурги [[Ҳахоманишиён]]ро ташкил намуд. Баъд аз кушта шудани Куруши II дар яке аз ҷангҳо ба тахти подшоҳии Ҳахоманишиён писари ӯ Камбиз менишинад. Дар давраи ҳукмронии ӯ дар мамлакат ошӯбҳои бисёре сар мезананд. Баъзе вилояту давлатҳои забткардашуда аз ҳайати давлати Ҳахоманишиён мебароянд. Ба Камбиз лозим омад, ки барои пахш кардани шӯришҳои сершумор вақти тулонӣ ва қувваи зиёд сарф кунад. ӯ ба мақсад ноил шуданаш қувва ҷамъ карда, соли 526 пеш аз милод ба Миср лашкар мекашад. Ҳангоме, ки лашкари [[Ҳахоманишиён]] ба Миср наздик мешуд, шоҳи Яхмоси II ногаҳон вафот мекунад. Ба тахти фиръавнии Миср Псамтики III менишинад, вале ба ӯ муяссар намешавад, ки Мисрро аз истилои форсҳо наҷот бидиҳад. Лашкари мисриҳо дар наздикии Полузия ва Мемфис аз форсҳо сахт шикаст мехӯрад. Камбуҷия сиёсати кишваркушоии падарашро идома дод. Дар бораи панҷ соли аввали ҳукмронии ӯ дар сарчашмаҳои хаттӣ ягон хел маълумот нест. Муаррихони Юнони қадим аз вақти ҳуҷуми ӯ ба Миср сар карда, дар бораи ӯ ахбор медиҳанд. Куруш баъди Бобулро ишғол кардан бояд ба Миср ҳуҷум мекард. Аммо тавре ки ишора кардем, ӯ бо сабабҳои номаълум ин корро ба таъхир андохт. Дар натиҷаи марги ногаҳонӣ ва фоҷиавии ӯ ин нақша иҷро нашуд. Камбуҷия низ барои ба Миср ҳамла овардан шитоб накард. Эҳтимол ӯ мехост хубтар тайёрӣ бинад ва дар фурсати муносиб ин корро анҷом диҳад. Соли 525-и то мелод Камбуҷия лашкари худро дар Фаластин ҷамъ карда, ба сӯйи Миср равон гардид. Ба ёрии ӯ киштиҳои ҳарбии финикиҳо ва юнониёни Осиёи Хурд омада буданд. Нахустин муҳориба бо лашкари мисриҳо дар назди шаҳри Пелусия ба вуқӯъ пайваст. Дар ин задухӯрди хунин форсҳо пурра ғалаба карданд. Боқимондаҳои лашкари Миср бетартибона қафо гаштанд. Баъди ин муҳориба форсҳо ба сӯйи пойтахти Миср — шаҳри Мемфис ҳаракат карда, ягон муқобилияти ҷиддӣ надиданд. Онҳо ба шаҳр расида, онро муҳосира намуданд. Мисриҳо муқобилияти зиёд нишон надода, ба зудӣ таслим шуданд. Фиръавн Псаметихи Ш асир гирифта шуд. Аммо Камбуҷия сиёсати падарашро давом дода, ӯро афв кард. Августи соли 525-и то мелод Камбуҷияро расман шоҳи Миср эълон карданд. Барои таваҷҷуҳи аҳолии маҳаллиро ба худ ҷалб кардан ӯ либосҳои мисрӣ пӯшид ва маросими батахтинишиниаш мувофиқи қоидаҳои мисрӣ гузаронда шуд. Барои қонунӣ гардонидани ҳукмрониаш ӯ худро вориси фиръавнҳо эълон карда,ба сулолаи 26 - Фиръавнҳо дар Миср асос мегузорад. Баъди Мемфисро ишғол кардани Камбуҷия қабилаҳои Либиё ихтиёран ба ӯ тобеъ шуданд. Баъдтар ӯ қисмати шимолии Куш (Эфиопия)-ро ишғол кард. Аз сарчашмаҳои хаттӣ бармеояд, ки ӯ бо баъзе амалҳояш рӯҳониёни Мисрро ба худ зид карда буд. Ба ӯ вайрону ғорат кардани якчанд ибодатхонаҳоро нисбат медиҳанд. Аммо ба ақидаи як қисми олимон, ин хабарҳо заминаи воқеӣ надоранд ва онҳоро рӯҳониён барои беобрӯ кардани Камбуҷия бофта баровардаанд. Дар ҳар сурат гумон кардан душвор аст, ки рӯҳониён ӯро бесабаб туҳмат карда бошанд. Шояд харобкунии ибодатхонаҳо, ки ба ӯ нисбат медиҳанд, пурра набошад ҳам, қисман ҷой доштааст. Камбуҷия чор сол дар Миср монд.<ref>Дар бораи ҳамлаи Камбуҷия ба Миср ниг: Дандамаев М. А. Политическая история Ахеменидской державы. — С. 55-63</ref>. Дар ин миён дар пойтахти империя вазъият ноором шуда буд. Аз набудани подшоҳ истифода бурда, мубад Гаумата, ки Камбуҷия идораи корҳои давлатиро ба ӯ супорида буд ва ба бародари Камбуҷия Бардия хеле монанд буд, худро шоҳаншоҳ эълон кард. Ҳол он ки мувофиқи ахбори Ҳеродот, Камбуҷия бародараш Бардияро пеш аз ҳуҷумаш ба Миср пинҳонӣ кушта буд. Хабари табаддулоти Бардияи дурӯғин моҳи марти соли 522-и то мелод ба Миср расид. Баъди шунидани ин хабар Камбуҷия лашкарро ҷамъ карда, ба сӯйи Эрон равон гардид, аммо дар роҳ ногаҳон бемор шуда, вафот кард. Марги ӯ асроромез буд ва ривоятҳои зиёдро ба миён овард. Аз рӯйи яке аз онҳо, ӯро ҷосусони мубад Гаумата заҳр дода куштанд. Марги Камбуҷия муборизаҳои дохилисулолавӣ ва дарбориро тезутунд кард.<ref>Дандамаев М. А. Политическая история Ахеменидской державы. — С. 55-63</ref>; Баъди вафоти Камбиз ба тахти подшоҳии Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ [[Дopиуши Бузург]] ё Дорои I соли 522 пеш аз милод менишинад. Дорои як маҷбур мешавад, ки чор сол бар зидди ошубгарону саркашон мубориза барад ва мамлакатро пурра ба даст гирад. Ӯ барои пуриқтидор шудани давлати Ҳахоманишииҳо ҷидду ҷаҳди зиёд ба харҷ медиҳад. Ӯ барои мустаҳкам гардонидани давлат дар соҳаҳои маъмурӣ, молия ва ҳарбӣ як қатор ислоҳот мегузаронад. зимнан, барои вусъат бахшидан ба тиҷорати дохилию хориҷӣ роҳҳои зиёдро тармим месозад. Аз ҷумла, бо ташаббуси ӯ канали Суэтс аз нав барқарор карда мешавад. Баъди ин ҳама ободониҳо, Дорои I (522—486 п.м.) ба як чанд ҷо лашкар кашида, пурра сарзамини Осиёи Миёнаро ба зери тасарруфи [[Ҳахоманишиён]] медарорад. Дар замони Ӯ империяи Ҳахоманишиҳо дар се қитъа доман густурда буд. Солҳои минбаъда сулолаи [[Ҳахоманишиён]] боз дусад сол ҳукмронӣ намуданд, вале зулму истидоди халқҳои тобеи форсҳо ва зиддиятҳои дохили дарборӣ ба заволи ҳукумат оварданд. Шоҳаншоҳии Ҳахоманиширо солҳои 334—327 п.м. [[Искандари Мақдунӣ]] истило мекунад.<ref name="ReferenceA">Б.Ғ. Ғафуров Тоҷикон. Китоби 1. — Душанбе, 2008. — С. 76-82</ref> == Сохтор == Пойтахти Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ шаҳри Пасаргада ва [[Тахти Ҷамшед]] (юн.-қад. Περσέπολις (Персеполь) — маъно ''Шаҳри форсҳо'') баданд. Тахти Ҷамшед (Персополис) солҳои 522-450 п.а.м. сохта шудааст. Тамоми '''Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ''' ба вилоятҳои молиётдиҳандаи ҳарбӣ, яъне [[Сатрапия|сатрапиҳо]] таксим гардида буд, ки онҳоро волиҳо (сатрапҳо) идора мекарданд. Чи навъе, ки Ҳеродот хабар медиҳад (lll,89-94), дар аҳди Дорои l (522—486 пеш аз милод) шумораи ин қабил вилоятҳо ба 20 мерасид. Аз руйи навиштаҷоти "Нақши Рустам" бошад, шумораи он ба 30 адад мерасид. Волиҳо, ки бевосита ба подшоҳ итоат мекарданд аксаран аз байни форсҳо таъйин карда мешуданд. Вазифаи воли асосан аз ҷамъоварии андоз ва нигаҳдории қӯшун иборат буд. Вай инчунин ҳақ дошт бо ҳамсоягони итоат накарда, муносибат намояд ва бо ризоияти подшоҳ метавонист, ҳатто бар зидди онҳо лашкар кашад. Мансаби волӣ бештар меросӣ буд. Зимнан, бояд ёдовар шуд, ки Дорои 1 мамлакатро ба 7 округи ҳарби ҷудо намуд, ки онҳо бевосита ба подшоҳ итоат мекарданд. == Иқтисоди шоҳаншоҳӣ == Мувофиқи ислоҳоти дар соҳаи молиёт ҷорӣ намудаи Дорои I ҳар вилоят мебоист андози солонаро бо пул адо кунад. Мувофиқи ислоҳоти молиявии Дорои 1 аз соли 515 п.а.м дар мамлакат вазни якхелаи пул ҷори карда шуд, ки дар мамлакат дар гардиш буд. Тангаҳои дар муомилотбуда "Дорик" ном дошт. Боҷу хироҷғундорӣ аз муҳимтарин амалҳои дастгоҳи давлатӣ ҳисоб мешуд. Ғайр аз ин, ба тариқи молиёти ҷинсӣ, яъне маҳсулоти зироатӣ ё ки ҳунармандӣ андоз мепардохтанд. Илова бар ҳамаи ин, боҷҳои дохилӣ ва андозҳои роҳ низ вуҷуд доштанд. Махсусан бо сарбоз таъмин кардани кушуни ҳахоманишӣ барои аҳолӣ бори гароне буд. [[Осиёи Миёна]] ба чор сатрапӣ тақсим шуда буд. Қабилаҳои кӯчманчии сокини канораҳои баҳри Каспӣ, ба қавли Ҳеродот, ба таркиби сатрапии ХI дохил шуда, солона ба маблағи 200 таланти нуқраи бобулӣ хироҷ медоданд. [[Хоразм]], [[Суғд]] ва Порт сатрапии XVI буда, 300 талант андоз мепардохтанд. Бохтар сатрапии XII ба шумор рафта, 360 талант андоз мепардохтанд. Ниҳоят сакоиҳои вилояти XV-ро ташкил намуда, ба маблағи 250 талант андоз медоданд. Яке аз воситаҳое, ки Ҳахоманишиҳо аз аҳолии [[Осиёи Миёна]] андозҳои иловагӣ мегирифтанд, бастани дарғот буд. Ахолӣ аз беоби ба танг омада, маҷбур мешуд, ки барои кушодани дарғот хироҷи иловагӣ бидиҳад. Ҳеродот дар ин бора менависад: <blockquote> «…Вақте, ки онҳо беоб монданд, ба аёли худ ба Форс мераванд, дар назди дари қасри подшоҳ ҷамъ шуда, доду фиғон мебардоштанд; подшоҳ аҳволи ин мӯҳтоҷонро дида, амр мекунад, ки дарғотҳоро кушода, обро ба сӯи дашт сар диҳанд. Ҳамин ки замин аз об сер шуд, боз дарғотҳоро мебанданд ва бо амри подшоҳ дарғотҳои дигарро барои дигар мӯҳтоҷони об боз мекунанд. Аз руи ин ривоятҳо ба ман маълум аст, ки подшоҳ ғайр аз андозҳои муқаррарӣ ба ивази кушодани дарғотҳо пули бисёр меситонад». (Тоҷикон,Китоби якум. Б.Ғафуров). </blockquote> Муайян кардани ин ҷои дарғот, ки аз рӯи суханони Ҳеродот дар дарёи Акес вокеъ гардида будааст, кори хеле душвор аст. Ба тибқи ақидаи аксари муҳаққиқон, ин дарғот дар [[дарёи Теҷен]] — Ҳарируд аст, ки аҳъёнан дарёи Мурғоб меноманд. Кӯшишҳои боз ҳам аниқтар муайян кардан хам ба назар мерасад. Зоҳиран, дар аҳди ҳукумронии ҳахоманишиҳо иншоотҳои калони объёрӣ дар дасти (ва ё таҳти назорати) маъмурони ҳахоманишӣ қарор гирифта буданд. Вазъияти аҳолии меҳнатӣ дар давраи ҳукумронии ҳахоманишиҳо фавқулода вазнин буд. Қабилаву халқҳои озодихоҳи Осиёи Миёна муттасил ба муқобили ҷавру зулми подшоҳони форс шӯриш мебардоштанд. Ҳанӯз аз нимаи дуввуми асри IV пеш аз милод хоразмиҳо давлати мустақили худро таъсис менамоянд. Дар ин вақт сакоиҳо ҳам аз тобеяти ҳахоманишиҳо берун меоянд. Давлати Ҳахоманишӣ тазоҳури равшани давлати ҳарбии ашрофии ғуломдорӣ ба шумор мерафт, ки табақаҳои ҳукумрон ва соҳибимтиёзи он аз форсҳо ва қисман мидиҳо иборат буданд. Дар маҳалҳо, алалхусус дар вилоятҳои аз марказ дури давлати ҳахоманишӣ ҳокимияти маъмурони «худӣ», яъне осиёмиёнагӣ хеле қавӣ буд: ҳахоманишиҳо ва ашрофи маҳаллӣ якҷоя ба аҳолии сатрапиҳои Осиёи Миёна зулму ситам мекарданд.<ref name="ReferenceA"/> == Осиёи Миёна ва Эрон дар аҳди салтанати Ҳахоманишиҳо == Созмонҳои иқтисодию сиёсӣ ва анъанаҳои мадание, ки дар давраи Ҳахоманишиҳо ба вуҷуд омада буданд, қарнҳо маҳфуз монда, дар давлати императории [[Искандари Македонӣ|Искандари Макдунӣ]], давлатҳои Портҳо [[Давлати Сосониён|Сосониён]] ва халқҳои [[Осиёи Миёна]] низ давом карданд. Ҳахоманишиҳо бар хилофи дигар подшоҳони пешиназамони Шарқи қадим, нисбат ба оину мазҳабҳои соири халқхо хеле ботаҳаммул муносибат карда, ҳатто маъбаду калисоҳои кишварҳои мухталифро дубора барқарор намуданд. Хусусан асосгузори давлати Ҳахоманишиҳо Куруш дар ин кор шуҳрати зиёде пайдо карда буд. Дар замони Ҳахоманишиҳо барои тичорати байналхалқӣ шароити мусоид фароҳам омада буд. Саёҳон ва донишмандон метавонистанд ба кишварҳои тобеи давлати Ҳахоманишиҳо сафар кунанд. Бисёр намояндагони маъруфи маданияти Юнони Қадим (Гекатей, [[Ҳеродот]], Демокрит) он вақтҳо ба кишварҳои машриқзамин саёҳат намуда, ҳамватанони худро бо комёбиҳои мадании халқҳои Шарқ шиносониданд. Дар давлати Ҳахоманишиҳо, махсусан бохтариҳо, хоразмиҳо, суғдиҳо, портҳо, марвониҳо, сакоиҳо ва дигар халқҳои [[Осиёи Миёна]] нақши бузурге бозидаанд. Достони халқии эронӣ, ки аз фикраҳои бокимондаи, ,Таърихи Форс" ном асари табиби дарбори Ардашери II — Ктесий ба мо маълум аст, аслан дар вилояти Осиёи Миёна, бештар дар маҳалҳои бохтариҳо ва сакоиҳо офарида шудааст. Баъдтар вай ба тарафҳои Ғарб интишор ёфта, пас аз тағироту иловаҳо асоси хамосаи миллии эрониро фароҳам овард. Бисёр сюжетҳои ин достон ба «[[Шоҳнома]]» — [[Фирдавсӣ]] дохил гардидаанд. Оини [[Зардушт]]и, ки дар [[Осиёи Миёна]] ба зуҳур омада буд, дар замони [[Ҳахоманишиён]] ба [[Эрон]] ва боз дуртар ба тарафҳои ғарб паҳн шуда, баъдҳо мазҳаби давлатии эрониҳо қарор гирифт. Ҳануз дар садаи V дар шаҳри Мемфиси Миср маъбади худои эронӣ Митра вуҷуд дошт. Дар давраи империяи [[Рим]] парастиши Митра дар бисёр мамлакатҳо расм гардида, то ҷазираҳои [[Бритониё]] расида буд. Халқҳои Осиёи Миёна ва Эрон дар бобати либос хам умумият доштанд, хусусан либоси хоразмихо, бохтарихо ва дигар халқҳои Осиёи Миёна хеле монанд буд, зимнан сакоиҳои тиграхур бештар бо кулохи худ фарқ мекарданд. Либоси онҳо аз нимтанаи тасмакалон ва шалвори кӯтоҳ иборат буд. Намояндагони халқҳои Осиёи Миёна дар нақшҳои барчастаи Бесутун,Тахти Чамшед ва Накши Рустам татствир ёфтаанд, ки ин барои донистани хусусиятҳои антропологи ва этнографии ин халқхо ахамияти багоят калон дорад. Ин ёдгорихо нишон медиханд.ки либоси форсхо хам айнан мисли либоси мардумони Осиёи Миёна будааст. Нихоят, халқҳои [[Осиёи Миёна]] дар офариниши осори бошукӯҳи санъати [[Ҳахоманишиён]] ҳиссаи бузурги моддӣ гузоштанд. Тибқи навиштаҷоти Доро, барои сохтмони қасри Шуш аз Бохтар [[тило]], аз Суғд [[лоҷувард]] ва ақиқ, аз Хоразм [[фирӯза]] бурдааст.<ref name="ReferenceA"/> Ин маълумот, инчунин ахбори муаллифони қадим ва ҳафриёти бостоншиносӣ аз дараҷаи баланди тараққиёти кори маъдан дар Осиёи Миёна ва таъсири он ба пешрафти кори маъдан дар Эрон шаҳодат медиҳанд. Ногуфта намонад, ки лоҷуварди Осиёи Миёна ва Ҳиндустон, Бобул ва Миср хам мавриди истифода будааст. Мардуми Осиёи Миёна нахустин бор бо хат пас аз дохил шудан ба ҳайати давлати Ҳахоманишӣ ошноӣ пайдо карданд. Ин системаи хат дар Осиёи Миёна ва Эрон муддати чандин аср, то давраи истилои арабҳо мавҷудияти худро нигоҳ дошт. Дар замони [[Ҳахоманишиён]] ба тавассути ривоҷи касбу ҳунар ва муносибатҳои пулию молӣ тараққиёти босуръати шаҳрҳои Осиёи Миёна ҳамчун марказҳои маъмурӣ ва ҳунармандӣ шурӯъ гардид. Ҳаминро бояд хотирнишон кард, ки халқҳои Осиёи Миёна дар давраи [[Ҳахоманишиён]] аввалин бор ба пули танга ([[дороӣ]]) ошно шудаанд. Намунаҳои тангаи тило ва дигар сиккаҳои системаи пули [[Ҳахоманишиён]] аз қаламравӣ Осиёи Миёна пайдо карда шуд. Ба миён омадани иттиҳодияи чандин кишварҳо дар замони [[Ҳахоманишиён]] ба рушди тамаддуни Шарқ ва таҳкими робитаҳои мутақобили иктисодию фарҳангии бисёр халқҳо мусоидат намуд.<ref name="ReferenceA"/> == Боз нигаред == * [[Давлатҳои ниёгони халқи тоҷик]] * [[Таърихи Тоҷикистон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Давлатҳои бостонии мардуми тоҷик}} [[Гурӯҳ:Эрон]] [[Гурӯҳ:Таърихи Осиёи Марказӣ]] [[Гурӯҳ:Таърихи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Давлатдориҳо дар таърихи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ]] [[Гурӯҳ:Эрони бостон]] [[Гурӯҳ:Сулолаҳои Эрони бостон]] ariprda48ywaxz11b67hzgjigvjf08j 0 38673 1488519 1487884 2026-10-02T22:47:00Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488519 wikitext text/x-wiki {{Новбарии сол|2020}} {{Новбарии сада|21}} {{Мавзӯъҳои сол|2020}} == Рӯйдодҳо == * '''Соли 2020''' — дар соли 2020 Паёми алоҳидаи солонаи [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ба [[Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ироа нагардид. [[Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Паёми қаблии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон 26 декабри соли 2019 пешниҳод шуда, Паёми навбатӣ 26 январи соли 2021 баргузор гардид. ]]<ref>{{Cite web |url=https://president.tj/event/missives |title=Паёмҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date= |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/constitution |title=Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон — Моддаи 55 |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date= |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/12/iroai-payomi-prezidenti-um-urii-to-ikiston-ba-ma-lisi-olii-um-urii-to-ikiston-4/ |title=Ироаи Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=АМИТ «Ховар» |date=2019-12-26 |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref> == [[январ]] == * [[20 январ]] — дар шаҳри [[Душанбе]] ҷаласаи васеи [[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]] таҳти раёсати [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Эмомалӣ Раҳмон]] баргузор гардид. Дар ҷаласа натиҷаҳои фаъолияти соли 2019 ва вазифаҳои соли 2020, аз ҷумла татбиқи Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030, баррасӣ шуданд.<ref>{{Cite web |url=https://old.asiaplustj.info/en/news/tajikistan/power/20200120/an-enlarged-session-of-government-taking-place-in-dushanbe-today |title=An enlarged session of government taking place in Dushanbe today |website=Asia-Plus |date=20 January 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/01/ |title=Январи соли 2020 |website=АМИТ «Ховар» |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> * [[22 январ]] — [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] созишномаи сармоягузорӣ оид ба ҷорӣ намудани низоми автоматикунонидашудаи назорат ва баҳисобгирии неруи барқ дар шаҳри Душанбе ро тасдиқ кард. Арзиши умумии лоиҳа '''88 миллион доллари ИМА''' буда, насби беш аз '''250 ҳазор''' ҳисобкунаки нави барқиро дар назар дошт.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/01/22/new-electricity-billing-meters-to-be-installed-in-dushanbe/ |title=New electricity billing meters to be installed in Dushanbe |website=Asia-Plus |date=22 January 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/01/ |title=Январи соли 2020 |website=АМИТ «Ховар» |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> * [[23 январ]] — [[Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон]] номзадии Раиси шаҳри Душанбе [[Рустами Эмомалӣ]]ро ба вакилии Маҷлиси вакилони халқи шаҳри Душанбе пешбарӣ намуд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/01/23/rustam-emomali-nominated-for-dushanbe-legislature/ |title=Rustam Emomali nominated for Dushanbe legislature |website=Asia-Plus |date=23 January 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/01/ |title=Январи соли 2020 |website=АМИТ «Ховар» |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> == [[феврал]] == * [[21 феврал]] — дар шаҳри [[Душанбе]] ба муносибати 27-солагии таъсиси [[Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] паради ҳарбӣ баргузор гардид.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/category/regions/central-asia/tajikistan-en/ |title=Tajikistan — February 2020 news archive |website=Asia-Plus |date=21 February 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/02/ |title=Феврали соли 2020 |website=АМИТ «Ховар» |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> * [[25 феврал]] — Бонки ҷаҳонӣ барои лоиҳаи барқарорсозии молиявии соҳаи энергетикаи Тоҷикистон '''134 миллион доллари ИМА''' маблағгузории грантӣ тасдиқ намуд. Ҳадафи лоиҳа баланд бардоштани устувории молиявӣ ва самаранокии ширкати «Барқи Тоҷик» ва беҳтар намудани таъминоти барқ буд.<ref>{{Cite web |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2020/02/25/world-bank-supports-sustainable-and-efficient-power-sector-in-tajikistan |title=World Bank Supports Sustainable and Efficient Power Sector in Tajikistan |website=World Bank |date=25 February 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/2020/02/27/rossiya-ogranichit-aviasoobshhenie-s-iranom/ |title=World Bank approves $134 million grant for Tajikistan's power sector |website=Asia-Plus |date=25 February 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en }}{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[29 феврал]] — дар [[Тоҷикистон]] ҷаласаи нахустини Ситоди ҷумҳуриявӣ оид ба пешгирии сирояти коронавируси нави [[Дунёгирии COVID-19 дар Тоҷикистон|COVID-19]] ва интиқоли он ба ҷумҳурӣ баргузор гардид.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/02/ |title=Феврали соли 2020 |website=АМИТ «Ховар» |date=29 February 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.who.int/europe/news/item/01-05-2020-who-europe-covid-19-mission-on-route-to-tajikistan-at-government-s-request |title=WHO/Europe COVID-19 mission on route to Tajikistan at Government’s request |website=World Health Organization |date=1 May 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> == [[март]]== * [[1 март]] — дар Тоҷикистон интихоботи [[вакил|вакилон]] ба [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] баргузор гардид. Тибқи натиҷаҳои пешакӣ, Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон 50,40% овозҳои рӯйхати ҳизбиро гирифт.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/03/intihobot-2020-komissiyai-markazii-intihobot-va-rajpurs-nati-a-oi-peshakii-intihoboti-vakiloni-ma-lisi-namoyandagoni-ma-lisi-olii-um-urii-to-ikistonro-elon-namud/ |title=ИНТИХОБОТ-2020. Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсӣ натиҷаҳои пешакии интихоботи вакилони Маҷлиси намояндагонро эълон намуд |website=АМИТ «Ховар» |date=2 March 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://data.ipu.org/parliament/TJ/TJ-LC01/election/TJ-LC01-E20200301 |title=Tajikistan House of Representatives March 2020 Election |website=Inter-Parliamentary Union |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://odihr.osce.org/odihr/elections/tajikistan/443986 |title=Parliamentary Elections, 1 March 2020 |website=OSCE/ODIHR |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[2 март]] — Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсии Ҷумҳурии Тоҷикистон натиҷаҳои пешакии интихоботи [[1 март|1 марти]] [[соли 2020]] эълон намуд. Аз рӯи рӯихати ҳизбӣ [[Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон]] — 50,40%, [[Ҳизби аграрии Тоҷикистон]] — 16,50%, [[Ҳизби ислоҳоти иқтисодии Тоҷикистон]] — 16,61%, [[Ҳизби сотсиалистии Тоҷикистон]] — 5,15% ва [[Ҳизби демократии Тоҷикистон]] — 5,10% овоз гирифтанд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/03/intihobot-2020-komissiyai-markazii-intihobot-va-rajpurs-nati-a-oi-peshakii-intihoboti-vakiloni-ma-lisi-namoyandagoni-ma-lisi-olii-um-urii-to-ikistonro-elon-namud/ |title=Натиҷаҳои пешакии интихоботи вакилони Маҷлиси намояндагон |website=АМИТ «Ховар» |date=2 March 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://data.ipu.org/parliament/TJ/TJ-LC01/election/TJ-LC01-E20200301 |title=Tajikistan House of Representatives March 2020 Election |website=Inter-Parliamentary Union |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[13 март]] — Маҷлиси вакилони халқи шаҳри Душанбе номзадии [[Рустами Эмомалӣ|Рустами Эмомалиро]] ба узвияти [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пешбарӣ намуд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/03/13/dushanbe-mayor-nominated-for-majlisi-milli/ |title=Dushanbe mayor nominated for Majlisi Milli |website=Asia-Plus |date=13 March 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://data.ipu.org/parliament/TJ/TJ-UC01/ |title=National Assembly of Tajikistan |website=Inter-Parliamentary Union |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[17 март]] — [[Маҳмадтоир Зокирзода]] дар иҷлосияи якуми [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]], даъвати шашум, Раиси Маҷлиси намояндагон интихоб гардид.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/tg/2020/03/17/ma%d2%b3madtoir-zokirzoda-raisi-ma%d2%b7lisi-namoyandagon-intihob-shud/ |title=Маҳмадтоир Зокирзода раиси Маҷлиси намояндагон интихоб шуд |website=Asia-Plus |date=17 March 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://data.ipu.org/parliament/TJ/TJ-LC01/election/TJ-LC01-E20200301 |title=Tajikistan House of Representatives March 2020 Election |website=Inter-Parliamentary Union |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[18 март]] — [[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]] барои ҳамоҳангсозии чораҳои пешгирии паҳншавии [[Дунёгирии COVID-19 дар Тоҷикистон]] ситоди байниидоравиро таъсис дод ва нақшаи омодагӣ ва вокуниш ба пандемия таҳия гардид.<ref>{{Cite web |url=https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/334214/WHO-EURO-2020-1083-40829-55183-eng.pdf |title=COVID-19 technical mission of experts to Tajikistan |website=World Health Organization |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en |accessdate=2026-08-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260819231559/https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/334214/WHO-EURO-2020-1083-40829-55183-eng.pdf |archivedate=2026-08-19}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.who.int/about/accountability/results/who-results-report-2020-mtr/country-story/2020/laboratory-system-strengthening-in-tajikistan-important-factor-in-the-response-to-covid-19-during-2020 |title=Laboratory system strengthening in Tajikistan important factor in the response to COVID-19 during 2020 |website=World Health Organization |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[27 март]] — интихоботи [[вакил|вакилони]] [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] баргузор гардид.<ref>{{Cite web |url=https://data.ipu.org/parliament/TJ/TJ-LC01/election/TJ-LC01-E20200301 |title=Tajikistan House of Representatives March 2020 Election |website=Inter-Parliamentary Union |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://data.ipu.org/parliament/TJ/TJ-UC01/ |title=National Assembly of Tajikistan |website=Inter-Parliamentary Union |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> == [[апрел]] == * [[2 апрел]] — Бонки ҷаҳонӣ барои Тоҷикистон ҷиҳати татбиқи Лоиҳаи фаврии[[Дунёгирии COVID-19 дар Тоҷикистон|COVID-19]] '''11,3 миллион доллари ИМА''' [[грант]] тасдиқ намуд. Маблағ барои хариди маҷмӯи ташхис, таҷҳизоти муҳофизатӣ ва омода намудани тақрибан 100 кати муҷаҳҳази бахши эҳё ва табобати шадид пешбинӣ шуда буд.<ref>{{Cite web |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2020/04/02/tajikistan-gets-world-bank-financing-to-respond-to-covid-19-pandemic |title=Tajikistan Gets World Bank Financing to Respond to COVID-19 Pandemic |website=World Bank |date=2 April 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.who.int/europe/news/item/01-05-2020-who-europe-covid-19-mission-on-route-to-tajikistan-at-government-s-request |title=WHO/Europe COVID-19 mission on route to Tajikistan |website=World Health Organization |date=1 May 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[17 апрел]] — Дар иҷлосияи якуми [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]], даъвати шашум, [[Рустами Эмомалӣ]] Раиси Маҷлиси миллӣ интихоб гардид. [[Раҷаббой Аҳмадзода]] муовини якум ва [[Ёдгор Файзов]] муовини Раиси Маҷлиси миллӣ интихоб шуданд.<ref>{{Cite web |url=https://www.mfa.tj/en/vienna/view/5928/address-by-the-president-of-tajikistan-at-the-first-session-of-majlisi-milli-national-assembly-sixth-convocation |title=Address by the President of Tajikistan at the First Session of Majlisi Milli |website=Ministry of Foreign Affairs of Tajikistan |date=17 April 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/04/17/presidents-son-elected-to-hold-the-second-highest-post-in-tajikistan/ |title=President’s son elected to hold the second highest post in Tajikistan |website=Asia-Plus |date=17 April 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://data.ipu.org/parliament/TJ/TJ-UC01/ |title=National Assembly of Tajikistan |website=Inter-Parliamentary Union |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[30 апрел]] — Тоҷикистон аввалин ҳолатҳои расман тасдиқшудаи сирояти [[Дунёгирии COVID-19 дар Тоҷикистон]]-ро эълон кард. Тибқи маълумоти [[Созмони ҷаҳонии тандурустӣ]], дар рӯзи аввал '''15 ҳолат''' тасдиқ шуда буд.<ref>{{Cite web |url=https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/334214/WHO-EURO-2020-1083-40829-55183-eng.pdf |title=COVID-19 technical mission of experts to Tajikistan |website=World Health Organization |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en |accessdate=2026-08-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260819231559/https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/334214/WHO-EURO-2020-1083-40829-55183-eng.pdf |archivedate=2026-08-19}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.who.int/about/accountability/results/who-results-report-2020-mtr/country-story/2020/laboratory-system-strengthening-in-tajikistan-important-factor-in-the-response-to-covid-19-during-2020 |title=Laboratory system strengthening in Tajikistan important factor in the response to COVID-19 during 2020 |website=World Health Organization |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> == [[май]] == * [[1 май]] — [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Эмомалӣ Раҳмон]] ҷаласа оид ба масъалаҳои мубориза бо бемориҳои сироятӣ, аз ҷумла [[Дунёгирии COVID-19 дар Тоҷикистон]], баргузор намуд. Ба мақомоти давлатӣ супориш дода шуд, ки чораҳои беҳдоштӣ, безараргардонии ҷойҳои ҷамъиятӣ ва корҳои фаҳмондадиҳиро пурзӯр намоянд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/05/01/rahmon-holds-meeting-to-discuss-issues-of-combating-infectious-diseases-including-covid-19/ |title=Rahmon holds meeting to discuss issues of combating infectious diseases, including COVID-19 |website=Asia-Plus |date=1 May 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.who.int/europe/news/item/01-05-2020-who-europe-covid-19-mission-on-route-to-tajikistan-at-government-s-request |title=WHO/Europe COVID-19 mission on route to Tajikistan |website=World Health Organization |date=1 May 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[12 май]] — мақомоти шаҳри [[Душанбе]] бо мақсади пешгирии паҳншавии [[Дунёгирии COVID-19 дар Тоҷикистон]] қатъи фаъолияти бозорҳои фурӯши либосро то [[31 май]] тамдид карданд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/05/habari-favr-shumorai-giriftoroni-koronavirus-dar-to-ikiston-ba-461-nafar-rasid/ |title=Қатъи фаъолияти бозорҳои фурӯши либос дар шаҳри Душанбе то 31 май тамдид карда шуд |website=АМИТ «Ховар» |date=12 May 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.ozodi.org/a/30635131.html |title=Дар Тоҷикистон гузарондани тӯю маъракаҳоро манъ карданд. Сабаб бемории COVID-19 |website=Радиои Озодӣ |date=26 May 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> * [[14 май]] — [[Тоҷикистон]] аз [[Созмони ҷаҳонии тандурустӣ]] барои расонидани кӯмаки дастаҳои махсуси тиббии ҳолатҳои фаврӣ дар мубориза бо [[Дунёгирии COVID-19 дар Тоҷикистон|COVID-19]] дархости расмӣ намуд. То 13 май дар кишвар 801 ҳолати сироят ва 28 фавт ба қайд гирифта шуда буд.<ref>{{Cite web |url=https://extranet.who.int/emt/content/emt-request-assistance-tajikistan-14-may-2020 |title=EMT Request for Assistance: Tajikistan |website=World Health Organization |date=14 May 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.who.int/europe/news/item/01-05-2020-who-europe-covid-19-mission-on-route-to-tajikistan-at-government-s-request |title=WHO/Europe COVID-19 mission on route to Tajikistan |website=World Health Organization |date=1 May 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[20 май]] — Шӯрои уламои Маркази исломии Ҷумҳурии Тоҷикистон қарор кард, ки [[Иди Фитр]] рӯзи [[24 май]] таҷлил шавад ва бинобар вазъи эпидемиологӣ [[намоз|намози ид]] дар хонаҳо гузаронида шавад.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/05/dar-hona-samimona-idi-saidi-fitr-dar-to-ikiston-24-maj-ta-lil-karda-meshavad/ |title=Иди саиди Фитр дар Тоҷикистон 24 май таҷлил карда мешавад |website=АМИТ «Ховар» |date=20 May 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.ozodi.org/a/30623662.html |title=Иди Фитр дар Тоҷикистон 24 май аст, вале бе намози дастҷамъӣ |website=Радиои Озодӣ |date=20 May 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> * [[26 май]] — '''Кумитаи дин, танзими анъана ва ҷашну маросими''' назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба мақомоти маҳаллӣ дастур дод, ки то беҳтар шудани вазъи эпидемиологӣ '''барои баргузории маросимҳои арӯсӣ иҷозат надиҳанд'''.<ref>{{Cite web |url=https://www.ozodi.org/a/30635131.html |title=Дар Тоҷикистон гузарондани тӯю маъракаҳоро манъ карданд. Сабаб бемории COVID-19 |website=Радиои Озодӣ |date=26 May 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/05/ |title=Майи соли 2020 |website=АМИТ «Ховар» |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> == [[июн]] == * [[10 июн]] — шумораи расман тасдиқшудаи ҳолатҳои [[Дунёгирии COVID-19 дар Тоҷикистон|COVID-19]] дар Тоҷикистон ба '''4763''' нафар расид; аз онҳо 2947 нафар шифо ёфта, шумораи фавтҳои расман вобаста ба коронавирус 48 нафар буд.<ref>{{Cite web |url=https://old.asiaplustj.info/en/news/tajikistan/society/20200611/coronavirus-4763-officially-confirmed-covid-19-cases-reported-in-tajikistan-as-of-june-10-2020 |title=Coronavirus: 4,763 officially confirmed COVID-19 cases reported in Tajikistan as of June 10, 2020 |website=Asia-Plus |date=11 June 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/334214/WHO-EURO-2020-1083-40829-55183-eng.pdf |title=COVID-19 technical mission of experts to Tajikistan |website=World Health Organization |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en |accessdate=2026-08-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260819231559/https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/334214/WHO-EURO-2020-1083-40829-55183-eng.pdf |archivedate=2026-08-19}}</ref> * [[17 июн]] — Тоҷикистон созишномаи маблағгузорӣ бо Фонди ОПЕК оид ба рушди байналмилалӣ барои ҷудо намудани '''40 миллион доллари ИМА''' барои сохтмони роҳи [[Обигарм]]–[[Нуробод]]ро тасдиқ намуд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/all-news/ |title=Tajikistan news archive — June 2020 |website=Asia-Plus |date=17 June 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/06/ |title=Июни соли 2020 |website=АМИТ «Ховар» |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> * [[18 июн]] — Тоҷикистон созишнома бо Бонки ҷаҳониро оид ба лоиҳаи барқарорсозии молиявии соҳаи энергетика тасдиқ кард. Барои татбиқи он гранти '''134 миллион доллари ИМА''' пешбинӣ шуда буд.<ref>{{Cite web |url=https://old.asiaplustj.info/en/news/tajikistan/power/20200618/tajikistan-ratifies-agreement-with-world-bank-on-the-power-utility-financial-recovery-project |title=Tajikistan ratifies agreement with World Bank on the Power Utility Financial Recovery Project |website=Asia-Plus |date=18 June 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2020/02/25/world-bank-supports-sustainable-and-efficient-power-sector-in-tajikistan |title=World Bank Supports Sustainable and Efficient Power Sector in Tajikistan |website=World Bank |date=25 February 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[24 июн]] — Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳоди Ҳукумати Тоҷикистонро оид ба имтиёзҳо ба аҳолӣ ва соҳибкории хурду миёна дар шароити пандемияи[[Дунёгирии COVID-19 дар Тоҷикистон|COVID-19]] тасдиқ намуд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/category/topics/economics/ |title=Tajikistan economic news archive — June 2020 |website=Asia-Plus |date=24 June 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2020/12/23/tajikistan-economic-update-fall-2020 |title=Tajikistan’s Post COVID-19 Recovery Could be Faster and More Sustainable with Private Sector Participation |website=World Bank |date=23 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> == [[июл]] == * [[2 июл]] — дар шаҳри [[Хуҷанд]], дар мавзеи бозори марказии «Панҷшанбе», гузаргоҳи зеризаминӣ мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифт. Арзиши сохтмони иншоот тақрибан '''20 миллион сомонӣ''' буда, масоҳати он 5054,4 метри мураббаъро ташкил медод.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/07/daroztarin-guzargo-i-zerizamin-dar-to-ikiston-va-osiyoi-markaz-on-imr-z-dar-sha-ri-hu-and-dar-mavzei-bozori-markazii-pan-shanbe-mavridi-istifoda-aror-doda-shud/ |title=Дарозтарин гузаргоҳи зеризаминӣ дар Тоҷикистон ва Осиёи Марказӣ |website=АМИТ «Ховар» |date=2 July 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/category/regions/central-asia/tajikistan-en/ |title=Tajikistan news archive — July 2020 |website=Asia-Plus |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[6 июл]] — дар ноҳияи [[Данғара]]и вилояти Хатлон сохтмони маҷмааи бузурги парандапарварӣ дар деҳаи Хоҷа Шақиқи Балхии Ҷамоати деҳоти Себистон мавриди таваҷҷуҳ қарор гирифт. Тибқи лоиҳа, маҷмаа аз 24 бинои мурғхона иборат буд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/07/ab-ai-buzurgi-sozandag-dar-sha-ru-de-oti-to-ikiston-dar-dan-ara-kompleksi-mu-tashami-parandaparvar-ba-istifoda-doda-meshavad/ |title=Дар Данғара комплекси муҳташами парандапарварӣ ба истифода дода мешавад |website=АМИТ «Ховар» |date=6 July 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/category/topics/economics/ |title=Tajikistan economic news |website=Asia-Plus |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[13 июл]] — Вазири адлияи Тоҷикистон иттилоъ дод, ки дар шаш моҳи аввали сол 41 маҳбус аз бемориҳои гуногун фавтидаанд, аз ҷумла 11 нафар аз илтиҳоби шуш.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/news/tajikistan/society/20200713/41-prison-inmates-have-died-in-tajikistan-over-h1-2020 |title=41 prison inmates have died in Tajikistan over H1 2020 |website=Asia-Plus |date=13 July 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/category/topics/society/ |title=Tajikistan society news |website=Asia-Plus |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> == [[август]] == * [[6 август]] — дар ҷаласаи муштараки Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон қарор қабул гардид, ки интихоботи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон рӯзи [[11 октябр]]и соли 2020 баргузор карда шавад.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/08/5555sfsyfr-zi-intihoboti-prezidenti-um-urii-to-ikiston-tain-karda-shud/ |title=Рӯзи Интихоботи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин карда шуд |website=АМИТ «Ховар» |date=6 August 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/07/20/the-date-for-presidential-election-in-tajikistan-expected-to-be-on-august-6/ |title=The date for presidential election in Tajikistan expected to be on August 6 |website=Asia-Plus |date=20 July 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[11 август]] — тибқи маълумоти Вазорати тандурустӣ, шумораи ҳолатҳои расман тасдиқшудаи [[Дунёгирии COVID-19 дар Тоҷикистон|COVID-19]] дар Тоҷикистон ба '''7827''' нафар расид. Аз онҳо 6614 нафар шифо ёфта, шумораи фавтҳои расман вобаста ба COVID-19 ба 62 нафар расида буд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/08/11/coronavirus-42-new-officially-confirmed-cases-of-covid-19-reported-in-tajikistan-yesterday-2/ |title=42 new officially confirmed cases of COVID-19 reported in Tajikistan yesterday |website=Asia-Plus |date=11 August 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.who.int/about/accountability/results/who-results-report-2020-mtr/country-story/2020/laboratory-system-strengthening-in-tajikistan-important-factor-in-the-response-to-covid-19-during-2020 |title=Laboratory system strengthening in Tajikistan important factor in the response to COVID-19 during 2020 |website=World Health Organization |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[11 август]] — Дар Тоҷикистон дар доираи сиёсати саноатикунонии босуръати кишвар то ин сана 83 корхонаи нави саноатӣ бо таъсиси 1135 ҷойи нави корӣ ба истифода дода шуданд. Аз ҷумла, 34 корхона ба [[вилояти Суғд]], 21 корхона ба [[вилояти Хатлон]], 2 корхона ба [[Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]], 13 корхона ба [[шаҳри Душанбе]] ва 13 корхона ба шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ рост меомаданд. Рушди корхонаҳои нав ба зиёд шудани истеҳсолоти саноатӣ ва ташкили ҷойҳои нави корӣ мусоидат намуд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/08/bunyodi-83-korhonai-navi-sanoat-adami-muassir-dar-samti-sanoatikunonii-mamlakat/ |title=Бунёди 83 корхонаи нави саноатӣ — қадами муассир дар самти саноатикунонии мамлакат |website=АМИТ «Ховар» |date=2020-08-11 |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/08/zav-zav-izoda-imsol-dar-to-ikiston-83-korhonai-navi-sanoat-mavridi-istifoda-aror-girift/ |title=Завқӣ Завқизода: «Имсол дар Тоҷикистон 83 корхонаи нави саноатӣ мавриди истифода қарор гирифт» |website=АМИТ «Ховар» |date=2020-08-03 |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://president.tj/node/25010 |title=Натиҷаҳои рушди иқтисодию иҷтимоии Тоҷикистон дар соли 2020 |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date= |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref> == [[сентябр]] == * [[8 сентябр]]и [[соли 2020]] Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] ба муносибати 29-умин солгарди истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон паёми шодбошӣ ирсол намуд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/09/payomi-shodboshii-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-ba-iftihori-29-umin-solgardi-isti-loli-davlatii-um-urii-to-ikiston/ |title=Паёми шодбошии Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон ба ифтихори 29-умин солгарди истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=АМИТ «Ховар» |date=8 September 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/ |title=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> * [[12 сентябр]]и [[соли 2020]] дар шаҳри [[Панҷакент]] ҷашни '''5500-солагии Саразм''' баргузор гардид. Саразм ҳамчун яке аз қадимтарин марказҳои протошаҳрии Осиёи Марказӣ соли 2010 ба Феҳристи мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО дохил шуда буд.<ref>{{Cite web |url=https://www.mfa.tj/en/london/view/4408/5500th-anniversary-of-the-ancient-city-of-sarazm |title=5 500th anniversary of the ancient city of Sarazm |website=Ministry of Foreign Affairs of Tajikistan |date=12 September 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://icesco.org/en/2020/09/14/almalik-icesco-works-unwaveringly-to-protect-islamic-world-heritage/ |title=AlMalik: ICESCO Works Unwaveringly to Protect Islamic World Heritage |website=ICESCO |date=14 September 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.mfa.tj/en/washington/view/4822/5500th-anniversary-of-the-ancient-city-of-sarazm |title=5,500th anniversary of the ancient city of Sarazm |website=Ministry of Foreign Affairs of Tajikistan |date=14 January 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[15 сентябр]]и [[соли 2020]] барномаи интихоботии номзад ба мансаби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] нашр гардид. Дар он аз ҷумла ду баробар зиёд намудани ҳаҷми маҷмӯи маҳсулоти дохилии кишвар дар давоми ҳафт соли минбаъда пешбинӣ мешуд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/09/15/emomali-rahmon-promises-to-double-tajikistans-gdp-in-seven-years/ |title=Emomali Rahmon promises to double Tajikistan's GDP in seven years |website=Asia-Plus |date=15 September 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.mfa.tj/en/main/information/news-and-events |title=News and events of the Ministry of Foreign Affairs |website=Ministry of Foreign Affairs of Tajikistan |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> == [[октябр]] == * Аз [[1 октябр]] то [[15 октябр]]и [[соли 2020]] дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барӯйхатгирии аҳолӣ ва фонди манзил гузаронида шуд. Натиҷаҳои пешакии барӯйхатгирӣ бояд дар аввали соли 2021 пешниҳод мешуданд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/10/imr-z-r-zi-umumi-a-onii-omor-nati-a-oi-peshakii-bar-jhatgirii-a-ol-va-fondi-manzil-dar-to-ikiston-avvali-soli-2021-peshni-od-meshavand/ |title=Натиҷаҳои пешакии барӯйхатгирии аҳолӣ ва фонди манзил дар Тоҷикистон аввали соли 2021 пешниҳод мешаванд |website=АМИТ «Ховар» |date=20 October 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/category/topics/society/ |title=Tajikistan society news |website=Asia-Plus |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[11 октябр]]и [[соли 2020]] дар Тоҷикистон [[интихоботи президентии Тоҷикистон (2020)|интихоботи президентӣ]] баргузор гардид. Тибқи натиҷаҳои пешакӣ, Президенти амалкунанда [[Эмомалӣ Раҳмон]] бо гирифтани '''90,92%''' овозҳо барои муҳлати нави ҳафтсола интихоб шуд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/10/12/emomali-rahmon-won-the-presidential-elections-in-tajikistan-for-the-fifth-time/ |title=Emomali Rahmon won the presidential elections in Tajikistan for the fifth time |website=Asia-Plus |date=12 October 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://odihr.osce.org/odihr/elections/tajikistan |title=Elections in Tajikistan |website=OSCE/ODIHR |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[14 октябр]]и [[соли 2020]] Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсии Ҷумҳурии Тоҷикистон натиҷаҳои ниҳоии интихоботи президентиро эълон кард. Эмомалӣ Раҳмон '''3 853 987 овоз''' ё '''90,92%''' гирифта, интихобшуда эълон гардид; иштироки интихобкунандагон '''85,44%''' буд.<ref>{{Cite web |url=https://old.asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/power/20201014/tsik-tadzhikistana-oglasila-okonchatelnie-itogi-prezidentskih-viborov |title=ЦИК Таджикистана огласила окончательные итоги президентских выборов |website=Asia-Plus |date=14 October 2020 |access-date=2026-08-19 |language=ru}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/10/15/central-electoral-commission-announces-the-final-results-of-the-presidential-elections/ |title=Central electoral commission announces the final results of the presidential elections |website=Asia-Plus |date=15 October 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[30 октябр]]и [[соли 2020]] дар Қасри «Кохи Сомон»-и шаҳри Душанбе маросими савгандёдкунии [[Эмомалӣ Раҳмон]] барои муҳлати панҷуми президентӣ баргузор гардид.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/10/30/emomali-rahmon-swears-in-for-his-fifth-term-as-tajikistans-president/ |title=Emomali Rahmon swears in for his fifth term as Tajikistan's president |website=Asia-Plus |date=30 October 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://old.asiaplustj.info/en/news/tajikistan/power/20201030/emomali-rahmon-swears-in-for-his-fifth-term-as-tajikistans-president |title=Emomali Rahmon swears in for his fifth term as Tajikistan's president |website=Asia-Plus |date=30 October 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> == [[ноябр]] == * [[2 ноябр]]и [[соли 2020]] Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон баъди интихоб шудани Президент [[Эмомалӣ Раҳмон]] истеъфои худро эълон кард. Баъдан ташкили ҳайати нави Ҳукумат оғоз гардид ва [[Қоҳир Расулзода]] вазифаи Сарвазирро нигоҳ дошт.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/category/topics/governance/ |title=Tajikistan power news archive — November 2020 |website=Asia-Plus |date=2 November 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/11/04/cabinet-reshuffle-who-is-in-emomali-rahmons-new-cabinet/ |title=Cabinet reshuffle: Who is in Emomali Rahmon’s new cabinet |website=Asia-Plus |date=4 November 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[10 ноябр]]и [[соли 2020]] дар Тоҷикистон [[Рӯзи милитсияи тоҷик]] таҷлил гардид ва Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон кормандони мақомоти корҳои дохилиро табрик намуд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/category/topics/governance/ |title=Tajikistan power news archive — November 2020 |website=Asia-Plus |date=10 November 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/ |title=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> * [[13 ноябр]]и [[соли 2020]] дар ноҳияи Мурғобии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон неругоҳи офтобии '''220 киловатт''' ба истифода дода шуд. Он бо дастгирии [[USAID]] ва дар ҳамкорӣ бо Ҳукумати Тоҷикистон ва ширкати Pamir Energy сохта шуда, ҳамчун неругоҳи офтобии баландтарин аз сатҳи баҳр дар ҷаҳон муаррифӣ гардид.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/11/13/tajikistans-largest-solar-power-plant-launched-in-gorno-badakhshan/ |title=Tajikistan’s largest solar power plant launched in Gorno Badakhshan |website=Asia-Plus |date=13 November 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://tj.usembassy.gov/ |title=U.S. Embassy in Tajikistan |website=U.S. Embassy in Tajikistan |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[18 ноябр]]и [[соли 2020]] Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар сохтори мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Суғд ва як қатор сохторҳои давлатӣ тағйироти кадрӣ ворид намуд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/category/topics/governance/ |title=Tajikistan power news archive — November 2020 |website=Asia-Plus |date=18 November 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/ |title=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> * [[24 ноябр]]и [[соли 2020]] Ҳукумати Тоҷикистон барои анҷоми сохтмони [[Нерӯгоҳи барқи обии Роғун]] ҷалби қариб '''340 миллион доллари ИМА''' қарзҳои берунӣ ба нақша гирифт.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/11/24/tajikistan-intends-to-attract-us340-million-of-external-loans-for-completion-of-construction-of-roghun-hpp/ |title=Tajikistan intends to attract US$340 million of external loans for completion of construction of Roghun HPP |website=Asia-Plus |date=24 November 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.worldbank.org/en/country/tajikistan |title=World Bank in Tajikistan |website=World Bank |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> == [[декабр]] == * [[3 декабр]] — Бонки рушди Авруосиё гузориш дод, ки маҳдудиятҳои таъмини неруи барқ ба фаъолияти иқтисодии Тоҷикистон таъсири манфӣ мерасонанд. Дар баъзе ноҳияҳои деҳот таъмини барқ ба чанд соат дар як рӯз маҳдуд шуда буд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/12/03/electricity-rationing-hinders-economic-activity-in-tajikistan-says-edb-report/ |title=Electricity rationing hinders economic activity in Tajikistan, says EDB report |website=Asia-Plus |date=3 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.adb.org/countries/tajikistan/main |title=Tajikistan: Economy and development |website=Asian Development Bank |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[9 декабр]] — ширкати «Барқи Тоҷик» хабар дод, ки аз [[10 декабр]] таъмини мунтазами неруи барқ дар тамоми минтақаҳои кишвар барқарор карда мешавад. Ширкат таъкид намуд, ки корҳои таъмир ва иваз намудани таҷҳизоти кӯҳна дар шабакаҳо ба анҷом мерасанд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/12/09/barqi-tojik-all-regions-will-have-regular-electricity-supplies-beginning-on-december-10/ |title=Barqi Tojik: All regions will have regular electricity supplies beginning on December 10 |website=Asia-Plus |date=9 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.worldbank.org/en/country/tajikistan |title=World Bank in Tajikistan |website=World Bank |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[10 декабр]] — дар ҷаласаи муштараки [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Маҷлиси миллӣ]] ва [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ҳайати нави [[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]] тасдиқ гардид. [[Қоҳир Расулзода]] вазифаи [[Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон|Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистонро]] нигоҳ дошт.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/12/10/parliament-approves-new-composition-of-government-today/ |title=Parliament approves new composition of government today |website=Asia-Plus |date=10 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/ |title=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> * [[10 декабр]] — тибқи маълумоти Вазорати тандурустӣ шумораи расман тасдиқшудаи ҳолатҳои [[Дунёгирии COVID-19 дар Тоҷикистон|COVID-19]] дар [[Тоҷикистон]] ба '''12 588''' нафар расид; 88 нафар фавтида ва қисми зиёди беморон шифо ёфта буданд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/12/11/coronavirus-in-tajikistan-12588-officially-confirmed-cases-of-covid-19-reported-in-tajikistan-as-of-the-evening-of-december-10/ |title=Coronavirus in Tajikistan: 12,588 officially confirmed cases of COVID-19 reported in Tajikistan as of the evening of December 10 |website=Asia-Plus |date=11 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.who.int/about/accountability/results/who-results-report-2020-mtr/country-story/2020/laboratory-system-strengthening-in-tajikistan-important-factor-in-the-response-to-covid-19-during-2020 |title=Laboratory system strengthening in Tajikistan important factor in the response to COVID-19 during 2020 |website=World Health Organization |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[23 декабр]] — баъди тақрибан даҳ соли таваққуф интиқоли [[газ|гази табиии]] [[Ӯзбекистон]] ба [[вилояти Суғд]] аз нав оғоз гардид. Дар марҳилаи аввал [[газ]] барои корхонаҳои саноатӣ ва дигар истеъмолкунандагон пешбинӣ шуда буд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/ru/node/291686 |title=Гази Ӯзбекистон дубора баъди 10 сол ба Суғд омад |website=Asia-Plus |date=23 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.ozodi.org/a/31015476.html |title=Гази табии Узбекистон ба вилояти Суғд расид |website=Радиои Озодӣ |date=23 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://sputnik.tj/20201223/Gazi-tabii-Uzbekiston-ba-Sugd-rasid-masulin-guftand-avval-ba-ki-medihand-1032510954.html |title=Гази табии Ӯзбекистон баъди 10 сол ба Суғд расид |website=Sputnik Тоҷикистон |date=23 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> * [[23 декабр]] — Бонки ҷаҳонӣ дар гузориши иқтисодии тирамоҳии худ қайд кард, ки пандемияи COVID-19 ба иқтисоди Тоҷикистон таъсири назаррас расонида, рушди иқтисодӣ дар нӯҳ моҳи соли 2020 то '''4,2%''' коҳиш ёфтааст, дар ҳоле ки дар ҳамин давраи соли 2019 ин нишондиҳанда 7,2% буд.<ref>{{Cite web |url=https://www.worldbank.org/en/country/tajikistan/publication/economic-update-fall-2020 |title=Tajikistan Economic Update – Fall 2020 |website=World Bank |date=23 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2020/12/23/tajikistan-economic-update-fall-2020 |title=Tajikistan’s Post COVID-19 Recovery Could be Faster and More Sustainable with Private Sector Participation |website=World Bank |date=23 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[24 декабр]] — дар минтақаи саноатии шаҳри [[Душанбе]] корхонаи коркарди сангҳои ороишӣ ва худҷилои ҶДММ «Асрори санг» мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифт.<ref>{{Cite web |url=https://dushanbe.tj/articles/439-iftito-i-korhonai-korkardi-sang-oi-oroish-va-hud-iloi-dmm-asrori-sang-dar-sha-ri-dushanbe |title=Ифтитоҳи корхонаи коркарди сангҳои ороишӣ ва худҷилои ҶДММ «Асрори санг» дар шаҳри Душанбе |website=Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе |date=24 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://sputnik.tj/20201224/Rahmon-guft-panj-sol-hojati-voridot-korkhona-sangi-khoro-marmar-1032515428.html |title=Ифтитоҳи корхонаи коркарди санги хоро ва мармар дар Душанбе |website=Sputnik Тоҷикистон |date=24 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> * [[24 декабр]] — дар минтақаи саноатии шаҳри [[Душанбе]] корхонаи коркарди санги хоро ва мармари «СТОУН Сервис» ба истифода дода шуд. Корхона аз ҷониби ҶДММ «Строй комплекс» сохта шуда, иқтидори солонаи он '''150 ҳазор метри мураббаъ''' маҳсулоти сангӣ буда, барои '''150 нафар''' ҷойи кори доимӣ фароҳам овард.<ref>{{Cite web |url=https://akn.tj/tj/2020/12/24/commissioning-of-a-granite-and-marble-processing-enterprise-in-dushanbe/ |title=Ифтитоҳи корхонаи коркарди санги хоро ва мармар дар шаҳри Душанбе |website=Агентии назорати маводи нашъаовари назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=24 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.medt.tj/ru/news/novosti-ministerstva/1749-sdacha-v-ekspluatatsiyu-predpriyatiya-po-pererabotke-granita-i-mramora-v-gorode-dushanbe |title=Сдача в эксплуатацию предприятия по переработке гранита и мрамора в городе Душанбе |website=Вазорати рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=24 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=ru}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://sputnik.tj/20201224/Rahmon-guft-panj-sol-hojati-voridot-korkhona-sangi-khoro-marmar-1032515428.html |title=Раҳмон гуфт, дар панҷ сол ҳоҷати воридот намемонад: ифтитоҳи корхонаи санги хоро ва мармар |website=Sputnik Тоҷикистон |date=24 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> * [[25 декабр]] — тибқи гузориши расонаҳои Тоҷикистон, ихтироъкори тоҷик Абдусафо Умарҷонов, декани факултети металлургияи [[Донишкадаи кӯҳию металлургии Тоҷикистон]], аз ҷониби Академияи илмҳои табиии Русия бо сертификат ва [[медал|медали]] ба номи [[Алфред Нобел]] қадрдонӣ гардид. Ӯ соҳиби беш аз даҳ патенти ихтироъкорӣ ва тақрибан 60 дастури таълимӣ, мақола ва монография буд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/tg/2020/12/25/donishmandi-to%d2%b7ik-medali-nobel-ba-dast-ovard/ |title=Донишманди тоҷик медали Нобел ба даст овард |website=Asia-Plus |date=25 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://peshina.jumhuriyat.tj/index.php?art_id=43041 |title=Олими тоҷик медали Нобел гирифт |website=Ҷумҳурият |date=8 January 2021 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> * [[25 декабр]]— Дар доираи корҳои созандагӣ ва татбиқи ҳадафи стратегии саноатикунонии босуръати кишвар дар минтақаи саноатии шаҳри [[Левакант]] корхонаҳои нави истеҳсолӣ ва як қатор иншооти соҳаи маориф мавриди истифода қарор гирифтанд. Раванди бунёди корхонаҳои нави саноатӣ ҳамчун қисми сиёсати давлатии рушди истеҳсолоти ватанӣ ва таъсиси ҷойҳои нави корӣ арзёбӣ гардид.<ref>{{Cite web |url=https://president.tj/node/22136 |title=Маҷлиси васеи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва натиҷаҳои рушди иқтисодиву иҷтимоӣ |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date= |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://president.tj/node/25010 |title=Натиҷаҳои рушди иқтисодию иҷтимоии Тоҷикистон дар соли 2020 |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date= |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref> * [[31 декабр]] — дар [[Тоҷикистон]] дар як шабонарӯз ҳолати нави сироятёбӣ аз [[Дунёгирии COVID-19 дар Тоҷикистон|COVID-19]] ба қайд гирифта нашуд. Аз оғози бақайдгирии беморӣ то ин сана дар кишвар '''13 296''' ҳолати сироят, '''12 851''' ҳолати шифоёбӣ ва '''90''' фавт ба қайд гирифта шуд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/12/habari-hush-dar-yak-shabonar-zi-ohir-dar-to-ikiston-yagon-olati-siroyatyob-az-koronavirus-ba-ajd-girifta-nashudaast/ |title=Хабари хуш! Дар як шабонарӯзи охир дар Тоҷикистон ягон ҳолати сироятёбӣ аз коронавирус ба қайд гирифта нашудааст |website=АМИТ «Ховар» |date=31 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.who.int/about/accountability/results/who-results-report-2020-mtr/country-story/2020/laboratory-system-strengthening-in-tajikistan-important-factor-in-the-response-to-covid-19-during-2020 |title=Laboratory system strengthening in Tajikistan important factor in the response to COVID-19 during 2020 |website=World Health Organization |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://kchs.tj/node/1805 |title=Ситуация по коронавирусу на 31 декабря 2020 года: Таджикистан |website=Кумитаи ҳолатҳои фавқулода ва мудофиаи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=31 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=ru}}</ref> * [[Соли 2020]] — дар [[Тоҷикистон]] дар маҷмӯъ 300 корхонаю коргоҳи нави саноатӣ бо 6500 ҷойи нави корӣ мавриди истифода супорида шуд.<ref>{{Cite web |url=https://president.tj/node/25010 |title=Натиҷаҳои рушди иқтисодию иҷтимоии Тоҷикистон дар соли 2020 |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date= |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref> == Нигаред низ == {{новбарӣ}} {{дарахти мақолаҳо|Соли 2020}} == Эзоҳ == {{эзоҳ|2}} [[Гурӯҳ:Соли 2020]] [[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои солҳои 2000-ум]] d472xyac5zte1zrkzuoh25gvyxifgwb 14 49761 1488527 1217156 2026-10-03T01:28:30Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Фаъолиятҳои инсонӣ]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1488527 wikitext text/x-wiki {{catmain}} [[Гурӯҳ:Мақолаҳо|Таҷҳизот]] [[Гурӯҳ:Фаъолиятҳои инсонӣ]] hm63w37z89ren6351nc0kqs1swb21sp 1488528 1488527 2026-10-03T01:32:13Z Шухрат Саъдиев 5132 гурӯҳбандӣ 1488528 wikitext text/x-wiki {{catmain}} [[Гурӯҳ:Фаъолиятҳои инсонӣ]] [[Гурӯҳ:Фаъолиятҳои инсонӣ]] j85lxxrv1qyfewo0uylfgybc7vr44ov 14 49762 1488532 1426264 2026-10-03T01:39:29Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Фазои номҳои Википедия]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1488532 wikitext text/x-wiki {{Асосӣ|Википедиа:Мақола}} {{Метагурӯҳ}} [[Гурӯҳ:Дарунмоя]] [[Гурӯҳ:Фазои номҳои Википедия]] qk27lf7236y1ekdi226jv4kf4c0jdsu 0 63305 1488497 769254 2026-10-02T15:17:18Z Xqbot 1543 Исправление двойного перенаправления с [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш]] на [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш]] 1488497 wikitext text/x-wiki #равона [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш]] 7xryzxopcrt70symxs61nv80dyyr07p 1 66457 1488469 1370197 2026-10-02T12:21:08Z 1234qwer1234qwer4 10764 Вироиши [[Special:Contributions/176.65.96.121|176.65.96.121]] ([[User talk:176.65.96.121|Баҳс]]) вогардонида шуд ба охирин тағйире, ки [[User:SamakBot|SamakBot]] анҷом дода буд 1090568 wikitext text/x-wiki {{Сарлавҳаи баҳс|arpol=yes}} {{Мақолаи лоиҳа |Ном = Русия |Гурӯҳҳои асосӣ = Русия |Акс = Coat of Arms of the Russian Federation 2.svg |Ҳамроҳ шудан = Википедиа:Лоиҳа:Русия/Корбарони лоиҳа |Мақолаи асосӣ = Русия |Бо мақолаи асосӣ = Русия |Портал = |мӯҳимӣ = {{{мӯҳимӣ|}}} |сатҳ = {{{сатҳ|IV}}} |замима = {{{замима|Мақолаҳои ниёзи эҷод ва такмил}}} }}<noinclude> [[Гурӯҳ:Шаблонҳо:Русия||{{PAGENAME}}]] </noinclude> qn34is44s1prvqaoz0794usv7h9yk9c 0 106790 1488498 769233 2026-10-02T15:17:23Z Xqbot 1543 Исправление двойного перенаправления с [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш]] на [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш]] 1488498 wikitext text/x-wiki #равона [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш]] 7xryzxopcrt70symxs61nv80dyyr07p 0 141715 1488518 1325416 2026-10-02T22:38:56Z ElenaDresbach420 157730 1488518 wikitext text/x-wiki {{ширкат}}[[IMAGE:Logo 20th century fox.JPG|250px|thumb|Логотипи 20th Century Fox]] '''20th Century Studios''' (аз {{lang-en|}} Муттаҳидкунии Синамои Бистумин асри Фокс) — яке аз шаш [[киностудия]]ҳои [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|амрикоие]], ки модари компанияи [[21st Century Fox]]. Боз [[телефилм]]ҳоро ба навор мебардорад. Компания асосгузоштааст [[31 май]] [[Соли 1935|1935]] дар баробари муттаҳидкунии ду студия [[Fox Film Corporation]], ки дар [[соли 1915]] ба кор шурӯъ кардааст бо [[Уилям Фокс]] ва [[Twentieth Century Picturеs]], ки дар [[соли 1933]] шурӯъ ба кор кардааст бо [[Дэррил Ф. Занук]], [[Ҷозеф Шенк]], [[Рэимонт Гриффит]] ва [[Уилям Гетз]]. Майдончаи наворбардории компания таърихан ҷойи [[Century City]], квартали [[Лос-Анҷелес]] дар гарб аз [[Беварли-Хиллз]]. Дар вақти ҳозира ин квартал бо хонаҳо ва офисҳо пур шудааст. Штаб-квартираи компания дорои баландошёна 35 ошёнадори [[Fox Plaza]]. Аз ҳама медиафракшизаи Twentien Century Fox дар худ "[[Ҷанги ситораҳо]]" (то гузашт ба [[Дисней]]), "[[Аватар (2009 филм)|Аватар]]", "[[Анастасия (мультфильм)|Анастасия]]", "[[Одамони Икс]]", "[[Кӯҳҳои яхбаста]]", "[[Рио (филми тасвирӣ)|Рио]]", "[[Бегона (филм)|Бегона]]", "[[Бэтмэн (филм)|Бэтмэн]]", "[[Футурама (филми тасвирӣ)|Футурама]]", "[[Гриффин (силсилафилми тасвирӣ)|Гриффин]]", "[[Симписон (силсилафилми тасвирӣ)|Симпсон]]", "[[Падари амрикоӣ (силсилафилми тасвирӣ)|Падари амрикоӣ]]". ===Таърихи Fox Film Corporation=== ===Таърихи Twentieth Century Fox=== ===Корбарӣ=== ===20-ум асри Фокси Видео === ==Сарчашма== * Википедиаи русӣ [[Гурӯҳ:21st Century Fox]] adu6nr638nogdt5zwkm5j4jeprpq5hv 0 144079 1488515 1410951 2026-10-02T19:47:37Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488515 wikitext text/x-wiki {{Футболбоз |ном = Рашид Раҳимов | тасвир = Rashid Rahimov.jpg |бар = |тавсифи тасвир = |номи пурра = Рашид Маҳматқулович Раҳимов |шаҳрвандӣ = {{Парчами СССР|20px}} [[ИҶШС]]<br>{{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[Тоҷикистон]]<br>{{Парчами Русия|20px}} [[Русия]] |мавқеъ = [[ҳимоятгар (футбол)|ҳимоятгар]], [[нимҳимоятгар (футбол)|нимҳимоятгар]] |бошгоҳи кунунӣ = {{Парчами Русия|20px}} [[Терек (бошгоҳи футбол)|Терек]] | навъи фаъолият = ''сармураббӣ'' |бошгоҳҳо = {{маснад дар футбол |1982—1991|{{Парчами СССР|20px}} [[БМВА-Помир|Помир]]|277 (24) |1992|{{Парчами Русия|20px}} [[Спартак (бошгоҳи футбол, Москва)|Спартак (Маскав)]]|11 (0) |1992|{{фарм-клуб}}{{Парчами Русия|20px}} [[Спартак-2 (бошгоҳи футбол, Москва)|Спартак-Д (Москва)]]|4 (2) |1992—1993|{{Парчами Испания|20px}} [[Реал Вальядолид]]|29 (2) |1993—1994|{{Парчами Русия|20px}} [[Локомотив (фбошгоҳи футбол, Москва)|Локомотив (Маскав)]]|14 (0) |1994—1995|{{Парчами Русия|20px}} [[Спартак (бошгоҳи футбол, Москва)|Спартак (Маскав)]]|15 (1) |1995—2000|{{Парчами Австрия|20px}} [[Аустрия (бошгоҳи футбол, Вена)|Аустрия (Вена)]]|120 (12) |2000—2001|{{Парчами Австрия|20px}} [[Адмира Ваккер]]|33 (0) |2001—2002|{{Парчами Австрия|20px}} [[Рид (бошгоҳи футбол)|Рид]]|16 (0) |'''1982—2002'''|'''Ҷамъ'''|'''519 (41)'''}} |мунтахаби миллӣ = {{маснад дар футбол |1992|{{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[Мунтахаби футболи Тоҷикистон|Тоҷикистон]]|1 (0) |1994—1995|{{Парчами Русия|20px}} [[Мунтахаби футболи Русия|Русия]]|4 (0) |1996|{{Парчами Тоҷикистон|20px}} [[Мунтахаби футболи Тоҷикистон|Тоҷикистон]]|1 (0)}} |рост = 180 |бошгоҳи ҷавонон = {{маснад дар футбол ||{{Парчами СССР|20px}} Захираҳои Меҳнатӣ (Душанбе)| ||{{Парчами СССР|20px}} ЦОП (Душанбе)| |1980—1981|{{Парчами СССР|20px}} [[ЦСКА-Помир|Помир]]|}} |бошгоҳи мураббигарӣ = {{маснад дар футбол |2002—2004|{{Парчами Австрия|20px}} [[Адмира Ваккер]]| |2006—2007|{{Парчами Русия|20px}} [[Амкар]]| |2007—2009|{{Парчами Русия|20px}} [[Локомотив (бошгоҳи футбол, Москва)|Локомотив (Маскав)]]| |2009—2011|{{Парчами Русия|20px}} [[Амкар]]| |2013—то ҳол.|{{Парчами Русия|20px}} [[Терек (бошгоҳи футбол)|Терек]]|}} }} '''Рашид Раҳимов''' (''Рашид Маҳматқулович Раҳимов''; тав. [[18 март]]и [[1965]], [[Душанбе]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]) — футболбози [[Иттиҳоди Шӯравӣ|шуравӣ]], [[Тоҷикистон]] ва [[Русия]], баромадкунанда дар мавқеи ҳимоятгар ва нимҳимоятгар. Устоди варзиши ИҶШС (1988). Аз 7 ноябри соли 2013 то мавсими 2017/2018 ба ҳайси сармураббии бошгоҳи футболи «Терек» (Грозний) шуда кор кардааст. == Зиндагинома == Рашид Раҳимов [[18 март]]и [[соли 1965]] дар шаҳри Душанбе таваллуд шудааст. Рашид Раҳимов тарбиядидаи дастаи шаҳри [[Душанбе]] — [[«Захираҳои меҳнатӣ»]] мебошад. Нахустин мураббӣ — Сергей Мусалимович Носиров. === Барои мунтахаби Тоҷикистон === {| class="wikitable" style="margin-bottom: 10px;" ! Таърих !Мақоми бозӣ<br> !Рақиб ! Ҳисоб ! Дар бозӣ |- | 17 июни соли 1992 | Бозии Ҷоми Осиёи Марказӣ Соли 1992 | [[File:Flag of Uzbekistan.svg|22x22px]] Ӯзбекистон | 2:2 | 90 дақиқа |- | 19 июни соли 1996 | Бозии афзалиятноки Ҷоми Осиё 1996 | [[File:Flag of Uzbekistan.svg|22x22px]] Ӯзбекистон | 5:0 | 91 дақиқа [[File:Yellow card.svg|13x13px]][[File:Yellow card.svg|13x13px]][[File:Red card.svg|13x13px]] |} === Барои мунтахаби Русия === {| class="wikitable" style="margin-bottom: 14px;" ! Таърих !Мақоми бозӣ<br> !Рақиб ! Ҳисоб ! Дар бозӣ |- | 29 январи соли 1994 |Бозии дӯстона<br> | [[File:Flag of the United States.svg|22x22px]] ИМА | 1:1 | Берун омад, то иваз дар 8 дақиқа [[File:Yellow card.svg|13x13px]] |- | 23 марти соли 1994 |Бозии дӯстона | [[File:Flag of Ireland.svg|22x22px]] Ирландия | 0:0 | 90 дақиқа |- | 7 августи соли 1994 | Бозӣ ба пӯшидани Бозии гудвил | [[File:Earth Day Flag.png|22x22px]] Тими Ҷаҳон | 2:1 | Иваз дар 77 дақиқа |- | 8 марти соли 1995 |Бозии дӯстона | [[File:Flag of Austria.svg|22x22px]] Австрия | 0:3 | Иваз дар 45 дақиқа [[File:Yellow card.svg|13x13px]] |- | 19 июни соли 1996 |Бозии дӯстона | [[File:Flag of Slovakia.svg|22x22px]] Словакия | 2:1 | Иваз дар 74 дақиқа |} == Дастовард == === Даставӣ === ==== Ба ҳайси футболбоз ==== [[File:Flag of the Soviet Union.svg|20x20px]] «'''Помир (Душанбе)'''» * Ғолиби Лигаи якуми СССР: 1988 [[File:Flag of Russia (1991-1993).svg|20x20px]] «'''Спартак (Маскав)'''» * Дорандаи Ҷоми СССР: 1991/92 * Қаҳрамони Русия: 1992, 1994 [[File:Flag of Austria.svg|20x20px]] «'''Аустрия'''» * Финалисти Ҷоми Австрия: 1999/00 ==== Ба ҳайси мураббӣ ==== [[File:Flag of Russia.svg|20x20px]] «'''Локомотив (Москва)'''» * Финалисти Суперҷоми Русия: 2008 === Шахсӣ === * Дар Рӯйхати 33-ум беҳтарин футболбозони чемпионати ИҶШС: № 3 (1991) * Дар Рӯйхати 33-ум беҳтарин футболбозони чемпионати Русия: № 2 (1994) === Омор ҳамчун сармураббӣ === {| class="wikitable" style="text-align: center; margin-bottom: 10px;" ! rowspan="2" |Бошгоҳ ! rowspan="2" |Мамлакат ! rowspan="2" |Оғози кор ! rowspan="2" |Анҷоми кор ! colspan="7" |Натиҷаҳо |- !И !В !Н !П !В % |- | align="left" |«Адмира» |{{flagicon|Austria}} | align="left" |27 декабри 2002 | align="left" |31 майи 2004 |57 |19 |19 |19 |33,33 |- | align="left" |«Амкар» |{{flagicon|Russia}} | align="left" |5 сентябри 2006 | align="left" |30 ноябри 2007 |48 |20 |14 |14 |41,67 |- | align="left" |«Локомотив» (М) |{{flagicon|Russia}} | align="left" |6 декабри 2007 | align="left" |28 апрели 2009 |39 |16 |11 |12 |41,03 |- | align="left" |«Амкар» |{{flagicon|Russia}} | align="left" |5 сентябри 2009 | align="left" |27 сентябри 2011 |71 |20 |18 |33 |28,17 |- | align="left" |«Терек» |{{flagicon|Russia}} | align="left" |7 ноябри 2013 | align="left" |то ҳол |99 |40 |23 |36 |40,40 |- ! colspan="4" valign="middle" align="center" |Ҳамагӣ !314 !115 !85 !114 !36,62 |} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.rusteam.permian.ru/players/rakhimov.html Профил дар сайти «Сборная России по футболу»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20171127035646/http://www.rusteam.permian.ru/players/rakhimov.html |date=2017-11-27 }} * [http://www.legioner.kulichki.com/index.php?id=11&lang=ru&player=154 Профил дар сайти legioner.kulichki.com] * [http://www.austria-archiv.at/spieler.php?Spieler_ID=77 Профил дар сайти бойгонии КФ «Аустрия» Вена] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160324202840/http://austria-archiv.at/spieler.php?Spieler_ID=77 |date=2016-03-24 }} (олмо.) * [https://web.archive.org/web/20170612004020/http://footballfacts.ru/players/25793 Профил дар сайти ''FootballFacts.ru''] <div class="cx-template-editor-source-container" dir="ltr" style="display: none;" lang="ru"><div class="cx-template-editor-source"><div class="cx-template-editor-title" title="Шаблон предназначен для указания языка около ссылок на страницы на иностранном языке.">Ref-de</div></div></div> {{хурд}} [[Гурӯҳ:Футболбозони Тоҷикистон]] szzhise5h4tzvsahg9cp5wnldk771tn 0 144909 1488548 1441211 2026-10-03T10:50:17Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488548 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Ҷовид Муқим | номи аслӣ = Муқимов Муҳаммадӣ Аминович |тасвир = Ҷовид Муқим.jpg |бар = |тавсифи тасвир = Ҷовид Муқим дар соли 2012. |таърихи таваллуд = 7.02.1961 | зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Ҳисор|ноҳияи Ҳисор}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |шаҳрвандӣ = {{Парчами Тоҷикистон}} [[Тоҷикистон]] |фазои илмӣ = [[филология]] |ҷойҳои кор = {{заъф|Рӯзномаи «Тоҷикистон»}} <br> {{заъф|«Паёми Душанбе»}} <br> {{заъф|Ҳафтаномаи «Нерӯи сухан»}} <br> {{заъф|Радиои Тоҷикистон}} <br> {{заъф|Радиои Озодӣ/Аврупои Озод}} <br> [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]] |дараҷаи илмӣ = {{Дараҷаи илмӣ|доктор|илмҳои филология}} |унвонҳои илмӣ = {{Унвонҳои илмӣ||0}} |алма-матер = Донишкадаи иқтисоди [[Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон|Университети Давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] ([[1986]]), <br> Донишкадаи рӯзноманигории [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии миллии Тоҷикистон]] ([[1992]]) |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = |мукофоту ҷоизаҳо = |имзо = |бари имзо = |сайт = https://jovidmuqim.wordpress.com/ |викитека = |викианбор = }} '''Ҷовид Муқим''' (''Муқимов Муҳаммадӣ Аминович''; [[7 феврал]]и [[1961]]<ref>Аз саҳифаи фейсбукии Ҷовид Муқим</ref>; {{Зодгоҳ|Ҳисор|ноҳияи Ҳисор}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]]) — донишманд, [[рӯзноманигор]] ва {{нависанда}}и тоҷик, доктори илмҳои филология (2006), профессор (2023), узви Иттиҳоди журналистони Тоҷикистон (1990), узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон (2015). == Таҳсилот == Ҷовид Муқим 7 феврали соли 1961 дар деҳаи Чузии ноҳияи Ҳисор (ҳоло Шаҳринав) ба дунё омадааст. Соли 1967 мактаби миёнаи № 16 ноҳияи Ҳисорро хатм кардааст<ref>{{Cite web|url=https://journalism.tnu.tj/tj/ustodon/|title=Устодони факултети журналистика|lang=|accessdate=2025-02-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250218104744/https://journalism.tnu.tj/tj/ustodon/|archivedate=2025-02-18}}</ref>. Соли 1977 ба донишкадаи барномарезӣ ва иқтисодии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин дохил шуда, онро соли 1986 бо тахассуси иқтисоддон хатм кардааст. Ҳамзамон солҳои 1982—1984 хидмати низомиро дар Афғонистон анҷом додааст<ref>{{Cite web|url=https://jovidmuqim.wordpress.com/category/%D1%81%D0%BC%D0%B8/|title=Дӯсти дастбакори ман|author=Саъдулло Ҳайдарӣ|website=Jovidmuqim's Blog|lang=ru-RU|accessdate=2025-02-07}}</ref>. Соли 1987 дар заминаи донишкадаи филолгияи тоҷики ДДТ ба номи В. И. Ленин шуъбаи журналистика дуюмбора таъсис меёбад, ки Ҷовид яке аз довталабони он мегардад ва соли 1992 донишкадаи журналистикаро хатм мекунад. == Фаъолияти корӣ == Аз соли 1984 бозраси Раёсати назорату меъёрии Вазорати нақлиёти Тоҷикистон, соли 1989 мухбири рӯзномаи «Паёми Душанбе», соли 1992 мухбири ҳафтаномаи «Тоҷикистон», аз соли 1992—2000 муҳаррир, муовини сармуҳаррири сарредакцияи иқтисоди «Радиои Тоҷикистон», аз соли 2000 то 2003 муҳаррири нашриёти «Нодир», соли 2000 муаллими калони кафедраи телевизион ва радиои ДМТ, соли 2004 донишёри кафедраи журналистикаи байнулмилалӣ ДМТ, аз соли 2005 то 2006 докторанти кафедраи журналистикаи байнулмилалӣ ДМТ, солҳои 2006—2010 донишёри кафедраи журналистикаи байнулмилали ДМТ, аз соли 2010 то имрӯз профессори кафедраи журналистикаи байнулмилали ДМТ. Ӯ соли 2007 маҳфили «Анис»-ро дар ДМТ таъсис дод, ки бе вақфа то кунун фаъолият дорад. == Таълифот == Ҷовид Муқим муаллифи 2 китоби дарсӣ ва 11 дастури таълимӣ («Гендер ва журналистика» (2006), «Матбуоти тоҷик ва масоили гендерӣ» (2007 бо ҳаммуалифӣ), «Дастур барои радиожурналистони ҷавон» (2008), «Таърихи журналистикаи кишварҳои хориҷӣ» (2011 бо ҳаммуалифӣ), «Мусоҳиба ва техникаи таҳияи он» (2013), «Буҷаи давлатӣ ва журналистика» (2015), «Журналистикаи мултимедиявӣ» (2016)), 6 монография («Ҳақиқат ва дурӯғ» (2000), «Мақоми жанрҳо дар Радиои „Озодӣ“ (2000), Радио „Свобода“: ложь и правда» (2005), «Радиои Би-Би-Си: дирӯз ва имрӯз» (2006), «Сиёсат ва ҷанги иттилоотӣ» (2006), инчунин беш аз 110 мақолаи илмӣ, 6 китоби бадеӣ мебошад. === Рӯзноманигорӣ === Ҷовид Муқим аз соли 1990 узви Иттиҳоди журналистони Тоҷикистон буда, ба қалами ӯ беш аз 1000 маводи журналистӣ тааллуқ дорад. === Нависандагӣ === Ҷовид Муқим аз соли 2015 узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон мебошад. Ӯ ба эҷоди бадеӣ низ машғул буда, 5 китоб («Вақте мард мегиряд» (2007), «Ишқи деромада» (2008) ва «Ишқи мӯйсафед» (2012), «Қасос» (2013), «Хиёнат» (2015) чоп кардааст ва аз соли 2015 мебошад. == Ҷоизаҳо == * 2010 — Аълочии матбуоти Тоҷикистон * 2020 — Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * {{facebook id|100001718982662}} * [https://jovidmuqim.wordpress.com/ Блоги шахсии Ҷовид Муқим] дар [[Wordpress]] * [http://journalism.tnu.tj/index.php/ustodon-2/161-ovid-mu-im Ҷовид Муқим // Сомонаи расмиии факултаи журналистикаи ДМТ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20170313080130/http://www.journalism.tnu.tj/index.php/ustodon-2/161-ovid-mu-im |date=2017-03-13 }} a24a0nbbr1s8bo6qe2npahkdu1tiz0a 0 146303 1488484 1457049 2026-10-02T14:34:43Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488484 wikitext text/x-wiki [[Акс:Vladimir Putin and Emomali Rahmon (2017-02-27) 2.jpg|thumb|left|300px|[[Владимир Путин]] ва [[Эмомалӣ Раҳмон]]]] [[Акс:Vladimir Putin and Emomali Rahmon (2017-02-27) 1.jpg|thumb|left|300px|[[Владимир Путин]] ба [[Эмомалӣ Раҳмон]] [[w:Орден Александра Невского (Россия)|ордени Александр Невскиро месупорад, 27 феврали 2017]]]] {{Муносибатҳои байналмилалӣ}} '''Муносибатҳои Тоҷикистон бо Русия''' — муносибатҳои дуҷонибаи байни [[Тоҷикистон|Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ва [[Русия|Федератсияи Русия]]. [[Муносибатҳои дипломатӣ|Робитаҳои дипломатии]] [[Тоҷикистон|Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ва [[Русия|Федератсияи Русия]] дар марҳилаи навин аз 8 апрели соли 1992 роҳандозӣ шудааст, ки он нахустин солҳои соҳибистиқлолии ду давлати ба ҳам дӯсту бародар мебошад.<ref>{{Cite web |url=http://www.rusemb.tj/ru/index/index/pageId/88/#min_2 |title=Посольство России в Таджикистане, Посольство России в Республике Таджикистан, Посольство РФ в РТ {{!}} Об истории российско-таджикских отношений |accessdate=2017-03-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140420074544/http://www.rusemb.tj/ru/index/index/pageId/88#min_2 |archivedate=2014-04-20}}</ref> Ҳар ду кишвар узви [[Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил|ИДМ (СНГ)]], [[Созмони Аҳдномаи амнияти дастаҷамъӣ]], [[Созмони ҳамкории Шанхай]] мебошанд. Муносибатҳои байни Русия ва Тоҷикистон рушд дар самти шарикии стратегӣ ва манфиати мутақобила. Ин муносибати характеризуются сатҳи баланди боварии мутақобила, доимӣ стремлением ба гармоничному рушд ва иқтидори бузург барои ҳамкориҳои судманд, ки дар қонуни мазкур ва ҳам дар оянда.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.mfa.tj/tg/moscow/view/7123/202201111641903110|title=Муносибатҳои дуҷониба|website=Сафорати Чумхурии Тоҷикистон дар Федератсияи Россия}}</ref> Тоҷикистону русия муносибатҳои ҳамчунин дар пояндаву заминаи. Барои 30 сол аст, ҳамкории кишвар имзо зиеда аз 270 ҳуҷҷатҳои як ҳама муҳим соҳаҳо: сиесӣ, ҳарбӣ, ҳарбӣ-техникӣ, иқтисодӣ, туристическую, илмӣ-технологическую, фарҳангӣ-гуманитарную.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.mfa.tj/tg/moscow/view/7123/202201111641903110/|title=Муносибатҳои дуҷониба|website=Сафорати Чумхурии Тоҷикистон дар Федератсияи Россия}}</ref> [[File:Dmitry Medvedev in Tajikistan, September 2011-13.jpeg|thumb|[[Дмитрий Медведев]] ва [[Эмомалӣ Раҳмон]] дар [[Тоҷикистон]] моҳи сентябри соли 2011.]] == Таърихи робитаҳои дуҷониба == * [[24 май]]и [[соли 1993]] Аҳдномаи дӯстию ҳамкорӣ ва ҳамёрии Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Федератсияи Россия, Аҳдномаи ҳамкории Ҷумҳурии Тоҷикистон ва [[Русия|Федератсияи Россия]]дар соҳаи ҳарбӣ ва ду созишнома дар бораи мақоми ҳуқуқии қисмҳои низомии Қувваҳои Мусаллаҳ ва қисмҳои марзбонии [[Русия|Федератсияи Россия]] дар қаламрави Тоҷикистон ба имзо расид. * [[16 октябр]]и [[соли 2004]] зимни сафари расмии Президенти [[Русия|Федератсияи Россия]] ба Тоҷикистон заминаҳои боэътимод гузошта шуда, 16 октябр дар ҳузури сарони ду давлат — [[Эмомалӣ Раҳмон]] ва [[Владимир Путин]] Созишномаҳо дар бораи иштироки [[Русия|Россия]] дар сохтмони неругоҳҳои барқи обӣ, танзими муҳоҷирати корӣ ва ҳифзи ҳуқуқи шаҳрвандон дар кишварҳои ҳамдигар ва чанд санади байниҳукуматии ҷанбаҳои ҳарбидошта ба имзо расид ва дар низоми муносибатҳои иқтисодии Тоҷикистону [[Русия|Россия]] марҳилаи нав оғоз гардид. * Бунёд ва мавриди баҳрабардорӣ қарор додани Неругоҳи барқи обии Сангтӯда-1 дар таърихи 31 июли соли 2009 бо иштироки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва он замон Президенти [[Русия|Федератсияи Россия]] [[Дмитрий Медведев]] пурарзиштарин самараи санадҳои моҳи октябри соли 2004 имзошуда ва ҳамон вақт бузургтарин лоиҳаи сармоягузории Россия дар кишварҳои [[Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил]] ба шумор мерафт.<ref name="Тоҷикистон-Россия: 25 соли ҳамкорӣ">{{Cite web |url=http://khovar.tj/2017/02/to-ikiston-rossiya-25-soli-amkor/ |title=Тоҷикистон-Россия: 25 соли ҳамкорӣ |accessdate=2017-03-03 |archivedate=2017-02-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170228142408/http://khovar.tj/2017/02/to-ikiston-rossiya-25-soli-amkor/ }}</ref> * Сафари расмии Президенти [[Русия|Федератсияи Россия]] [[Дмитрий Медведев]] ба Тоҷикистон [[29 август]]и [[соли 2008]] ва сафари давлатии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] ба [[Русия|Федератсияи Россия]] , рӯзҳои 21 – [[23 октябр]]и [[соли 2009]], барои ба даст овардани мувофиқаҳои нав доир ба иштироки ҷониби [[Русия|Россия]] дар бунёди як силсила марказҳои фарҳангӣ дар пойтахтҳои ҳамдигар, дар шаҳри Душанбе ба фаъолият шурӯъ намудани филиалҳои [[Филиали Донишгоҳи давлатии Москва ба номи Михаил Ломоносов дар шаҳри Душанбе|Донишгоҳи давлатии Москва ба номи Михаил Ломоносов]], [[Филиали Донишгоҳи миллии тадқиқотӣ-технологии МИСиС дар шаҳри Душанбе|Донишкадаи пӯлод ва хӯлаи Моква]] ва Донишкадаи энергетикии Москва (Донишгоҳи техникӣ) замина гузоштанд.<ref name="Тоҷикистон-Россия: 25 соли ҳамкорӣ"/> * Як намунаи олии ҳамкориҳои фарҳангии Тоҷикистон ва Россия ин баргузории рӯзҳо ва чорабиниҳои дигари фарҳангӣ дар кишварҳои ҳамдигар мебошад. Рӯзҳои фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон дар [[Русия|Федератсияи Россия]] се маротиба – солҳои 2005-2011-2015 ва Рӯзҳои фарҳанги [[Русия|Федератсияи Россия]] дар Ҷумҳурии Тоҷикистон низ се маротиба солҳои 2004-2010-2014 баргузор гардиданд. * Моҳи октябри соли 2012 дар ҳошияи сафари расмии Президенти [[Русия|Федератсияи Россия]] Владимир Путин ба Тоҷикистон 6 санади наву муҳими ҳамкорӣ ба имзо расид, ки онҳо Созишнома миёни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва [[Русия|Федератсияи Россия]] дар бораи мақом ва шартҳои будубоши пойгоҳи ҳарбии [[Русия|Федератсияи Россия]] дар қаламрави Ҷумҳурии Тоҷикистон, Ёддошти тафоҳум миёни Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Вазорати мудофиаи Федератсияи Россия оид ба масъалаҳои ҳамкорӣ дар соҳаи ҳарбӣ, Ёддошти тафоҳум миёни Вазорати энергетика ва саноати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Вазорати энергетикаи [[Русия|Федератсияи Россия]]оид ба ҳамкорӣ дар соҳаи таҳвили маҳсулоти нафтӣ ба Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Ёддошти тафоҳум оид ба иқдомҳо миёни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва [[Русия|Федератсияи Россия]] дар бораи рушди ҳамкорӣ дар соҳаи муҳоҷират мебошанд. * Дар давоми солҳои 1992-2017 дар заминаҳои қарордодию ҳуқуқии муносибатҳои байнидавлатӣ, байниҳукуматӣ ва байниидоравии Тоҷикистону [[Русия|Россия]]ро зиёда аз 260 санад танзим менамоянд.<ref name="Тоҷикистон-Россия: 25 соли ҳамкорӣ"/> * 27 феврал баъди музокироти байнидавлатӣ Изҳороти муштараки Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] ва Президенти [[Русия|Федератсияи Россия]] [[Владимир Путин]] оид ба натиҷаҳои сафари расмӣ қабул карда шуд. Сипас дар ҳузури сарони ду давлат муҳтарам Эмомалӣ Раҳмон ва Владимир Путин 6 санади нави ҳамкорӣ ба имзо расид <ref>{{Cite web |url=http://khovar.tj/2017/02/marosimi-imzoi-sanad-oi-navi-amkor-miyoni-um-urii-to-ikiston-va-federatsiyai-rossiya/ |title=Маросими имзои санадҳои нави ҳамкорӣ миёни Ҷумҳурии Тоҷикистон ва Федератсияи Россия |accessdate=2017-03-03 |archivedate=2017-06-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170619071243/http://khovar.tj/2017/02/marosimi-imzoi-sanad-oi-navi-amkor-miyoni-um-urii-to-ikiston-va-federatsiyai-rossiya/ }}</ref><ref>[https://ru.wikinews.org/wiki/%D0%A2%D0%B0%D0%B4%D0%B6%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%B0%D0%BD_%D0%B8_%D0%A0%D0%BE%D1%81%D1%81%D0%B8%D1%8F_%D0%BF%D0%BE%D0%B4%D0%BF%D0%B8%D1%81%D0%B0%D0%BB%D0%B8_6_%D0%BD%D0%BE%D0%B2%D1%8B%D1%85_%D0%B4%D0%BE%D0%BA%D1%83%D0%BC%D0%B5%D0%BD%D1%82%D0%BE%D0%B2_%D0%BE_%D1%81%D0%BE%D1%82%D1%80%D1%83%D0%B4%D0%BD%D0%B8%D1%87%D0%B5%D1%81%D1%82%D0%B2%D0%B5 ru.wikinews.org Таджикистан и Россия подписали 6 новых документов о сотрудничестве]</ref> * Рӯзҳои 24 ва 26 октябри соли 2022 ба ифтихори 30-умин солгарди барқарории равобити дипломатӣ миёни Русия ва Тоҷикистон дар Федератсияи Русия “Рӯзи фарҳанг” баргузор шуд. Вазоратҳои маданияти мамлакатҳои дӯст ду концерт ташкил карданд: дар Москва ва Уфа. Солистону кол-лективҳои машҳури тоҷик номераҳои худро дар залҳои концертии шаҳрҳои Россия намоиш дода, инчунин санъати амалии устодони санъати халкии республикаро намоиш доданд.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://sputnik-tj.com/20221026/ruzho-farhang-tojikiston-maskav-1052441362.html|title=Бо рақсу мусиқии миллӣ: Рӯзҳои фарҳангии Тоҷикистон дар Маскав чӣ гуна гузашт |website=«Sputnik»|access-date=2022-10-26}}</ref> == Ҳамкории ҳарбӣ == Азбаски Тоҷикистон осебпазиртарин кишвар дар баробари гурӯҳҳои террористӣ боқӣ мемонад, Русия пойгоҳи низомии 201-уми Русияро дар ин ҷумҳурӣ мустақар карда, тавоноии ҷангии худро пайваста афзоиш медиҳад. Федератсияи Русия низ ба артиши миллии Тоҷикистон сармоягузорӣ мекунад, то соли 2025 Русия бояд то 200 миллион доллар сармоягузорӣ кунад. Дар солҳои охир Тоҷикистон аз шарики худ чархболҳои Ми-8 ва Ми-24, беш аз 300 мошини зиреҳпӯш (танкҳои Т-72Б1, мошинҳои ҷангии БМП-2, зиреҳпӯш БТР-80, БТР-70 ва БРДМ-2М), тупҳои артиллерияи Д-30, тачхизоти мудофиаи хавой ва алока.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://tj.sputniknews.ru/20200225/moshchnoe-oruzhie-ucheniya-russia-pomogaet-tajikistan-borba-terrorizm-1030774129.html?ysclid=lacct9lwc5960427230|title=Мощное оружие и тактика: как РФ помогает Таджикистану в борьбе с терроризмом |website=Sputnik|access-date=2020-02-25}}</ref> === Пойгоҳи низомии 201-уми Русия === 17 октябри соли 2004 маросими ифтитоҳи расмии пойгоҳи низомии Русия дар Тоҷикистон баргузор шуд. Дар чорабинӣ президенти Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмонов ва президенти Федератсияи Русия Владимир Путин ширкат доштанд. Президенти Русия дар бораи ҳадафҳои пойгоҳи низомии 201-уми Русия:''«Он ба манфиатҳои куллии ду халқ ҷавобгӯ буда, ба таҳкими кори сулҳу субот дар Осиёи Марказӣ ва амнияти тамоми Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил хидмат мекунад. Якҷоя бо пойгоҳи ҳавоии Қирғизистон дар шаҳри Кант пойгоҳи низомии Тоҷикистон як пайванди боэътимоди низоми ягонаи амнияти дастаҷамъӣ дар минтақа хоҳад шуд. Ин системаест, ки барои безараргардонии ҳамалоти террористӣ ва экстремистӣ дар саросари ИДМ ва Русия шароит фароҳам меорад, инчунин дар мубориза бо қочоқи маводи мухаддир ва ҷиноятҳои муташаккил мусоидат хоҳад кард, гуфт Владимир Путин. - Ба пойгоҳи низомии Русия нерӯҳои вижаи хуб омодашуда шомиланд. Дивизияи 201, ки дар заминаи пойгоҳи низомии Русия қарор дошт, нақши муҳимтарин василаи низомию сиёсӣ барои таъмини суботу амният дар минтақаро бозид. Умедворам, ки вай минбаъд низ иттиҳоди низомиро бо қувваҳои мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон таҳким хоҳад дод»''.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://dushanbe.mid.ru/201-a-gatcinskaa-ordena-zukova-dvazdy-krasnoznamennaa-voennaa-baza?ysclid=laklqmqjls153047063|title=Официальная церемония открытия 201-й российской военной базы|website=Посольство Российской Федерации в Республике Таджикистан}}</ref> == Ҳамкории иқтисодӣ == [[Акс:Vladimir Putin & Emomali Rahmon in Ufa, 8 July 2015.jpg|300px|thumb|Вохӯрии Президенти Русия [[Владимир Путин]] бо Президенти Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]], соли 2015]] [[Акс:Mirzo and Shoigu at CIS Summit 01.jpg|300px|thumb|Вохӯрии вазири мудофиаи Тоҷикистон [[Шералӣ Мирзо]] бо вазири мудофиаи Русия [[Сергей Шойгу]], соли 2017]] Русия шарики асосии тиҷоративу иқтисодии Тоҷикистон аст. Соли 2006 дар Душанбе Намояндагии тиҷории Федератсияи Русия ифтитоҳ ёфт, ки ба рушди равобити дуҷонибаи тиҷоративу иқтисодӣ такони қавӣ бахшид. Татбиқи пайгиронаи маҷмӯи тадбирҳои бисёрсатҳа имкон дод, ки тиҷорати дуҷониба мувофиқи хусусияти шарикии стратегӣ ба сатҳи сифатан нав бароварда шавад. Ба равобити иқтисодии Русия ва Тоҷикистон такони ҷиддӣ бахшид, ки моҳи январи соли 2017 баргузории Комиссияи байниҳукуматии Русияву Тоҷикистон оид ба ҳамкориҳои иқтисодӣ таҳти сарварии муовини аввали сарвазири Русия И.И.Шувалов буд.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://dushanbe.mid.ru/torgovo-ekonomiceskie-otnosenia|title=Торгово-экономическое сотрудничество Торгово-экономическое сотрудничество|website=Посольство Российской Федерации в Республике Таджикистан}}</ref> == Ҳамкории фарҳангӣ == 17 октябри соли 2022 дар толори калони Хонаи синамогарони шаҳри Маскав бахшида ба рӯзҳои фарҳанги Тоҷикистон дар Русия ва 93-юмин солгарди синамои тоҷик бо ташаббуси киностудияҳои давлатии Тоҷикистон «[[Суғдсинамо]]» ва «[[Тоҷикфилм]]», инчунин бо дастгирии [[Сафорати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Федератсияи Русия]] ва Иттифоқи синамогарони Русия, филми тоҷикӣ бадеии «Фортуна» ба намоиш гузошта шуд.<ref>{{Cite web|lang=ru|url=https://www.tajembassy.ru/tj/pressa-taj/novosti-taj/1626-dar-moskva-filmi-to-ikii-fortuna-ba-namoish-guzoshta-shud|title=Дар Москва филми тоҷикии «Фортуна» ба намоиш гузошта шуд|website=«Сафорати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Россия»|access-date=2022-10-18|accessdate=2022-10-29|archivedate=2023-02-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230206132505/https://www.tajembassy.ru/tj/pressa-taj/novosti-taj/1626-dar-moskva-filmi-to-ikii-fortuna-ba-namoish-guzoshta-shud}}</ref> == Нигаред == * [[Сафорати Ҷумҳурии Тоҷикистон дар Федератсияи Русия]] == Наворҳо аз расонаҳои хабарӣ == * [http://www.1tv.ru/news/2017-02-27/320640-vladimir_putin_vstretilsya_s_kollegami_iz_kazahstana_i_tadzhikistana Ташрифи Владимир Путин ба Тоҷикистон ва Қазоқистон.1tv.ru] * == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Муносибатҳои дуҷонибаи Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Муносибатҳои дуҷонибаи Русия]] oteu312s26jzurlv3ou4jx0qjhrwgso 0 171726 1488513 1448143 2026-10-02T18:32:27Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488513 wikitext text/x-wiki {{Варақаи футболбоз |embed = no |ном = Отавио Эднилcон Да Силва Монтейро |акс = Otavio 2023 (cropped).jpg |андозаи_акс = 200 |alt = |шарҳи_акс = |номи_пурра = Отавио Еднилcон да Силва Монтейро<br>(Otávio Edmilson da Silva Monteiro) |ном_ҳангоми_таваллуд = |санаи_таваллуд = {{таърихи таваллуд ва син|1995|2|9|df=y}} |макони_таваллуд = [[Жоан Пессуа]], [[Парайба]], [[Бразилия]]<ref group=қайд>[[:en:Brazil|Brazil]], [[:en:Paraíba|Paraíba]], [[:en:João Pessoa|João Pessoa]]</ref> |санаи_вафот = |макони_вафот = |қад = {{қад|m=1.71}} |мавқеъ = {{afp|AM}} |бошгоҳи_кунунӣ = {{расми парчам|Португалия}} [[Порто]][[:en:FC Porto|^en]] |рақам = 25 |солҳои_ҷавонӣ1 = 2010–2012 |бошгоҳҳои_ҷавонӣ1 = {{расми парчам|Бразилия}} [[Cпорт Клуб Интернасионал|Интернасионал]][[:en:Sport Club Internacional|^en]] |солҳо1 = 2012–2014 |бошгоҳҳо1 = {{расми парчам|Бразилия}} [[Cпорт Клуб Интернасионал|Интернасионал]][[:en:Sport Club Internacional|^en]] |баромадҳо1 = 62 |голҳо1 = 7 |солҳо2 = 2014 |бошгоҳҳо2 = FC Porto B[[:en:FC Porto B|^en]] |баромадҳо2 = 6 |голҳо2 = 2 |солҳо3 = 2014– |бошгоҳҳо3 = {{расми парчам|Португалия}} [[Порто]][[:en:FC Porto|^en]] |баромадҳо3 = 23 |голҳо3 = 2 |солҳо4 = 2015–2016 |бошгоҳҳо4 = {{расми парчам|Португалия}} → [[Виториа C.К.|Виториа Де Гуимаранеш]] (кироӣ)[[:en:Vitória S.C.|^en]] |баромадҳо4 = 35 |голҳо4 = 7 |солҳои_умумӣ = |баромадҳои_умумӣ = |голҳои_умумӣ = |шаблонҳои_медал-title = |шаблонҳои_медал = |шаблонҳои_медал-expand = |module = |азнавсозии_бошгоҳ = 15 December 2016 |азнавсозии_дастаи_миллӣ = }} '''Отавио Еднилcон да Силва Монтейро''' ({{lang-pt|''Otávio Edmilson da Silva Monteiro''}}; [[9 феврал]]и [[1995]], [[Жоан Пессуа]], [[Парайба]], [[Бразилия]]) — футболбози [[Бразилия|бразилӣ]], {{afp|am}}.<ref>[[:en:Otávio Edmilson da Silva Monteiro|Otávio Edmilson da Silva Monteiro]]</ref> == Зиндагинома == 22 августи соли 2023, клуби Saudi Pro League [[Ан-Наср (бошгоҳи футбол)|Al Nassr]] эълон кард, ки Отавиоро бо шартномаи се-сола ба ҳайати худ шомил кард,<ref>{{Cite web|url=https://www.kingfut.com/2023/08/22/al-nassr-announce-otavio/|title=OFFICIAL: Al-Nassr announce €60 million signing of Otávio|author=KingFut Team|website=KingFut|date=2023-08-22|lang=en-GB|accessdate=2025-01-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.arabnews.com/node/2359711/%7B%7B|title=Portugal’s Otavio moves to Saudi club Al-Nassr|website=Arab News|lang=en|accessdate=2025-01-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250115072639/https://www.arabnews.com/node/2359711/%257B%257B|archivedate=2025-01-15}}</ref> баъди фаъол кардани банди озодкунии бозигар бо маблағи 60 миллион евро. Ин қарордод Отавиоро ба гаронтарин бозигар дар таърихи клуби Саудӣ ва гаронтарин фурӯши таърихи "Порту" табдил дод.<ref>{{Cite web|url=https://www.publico.pt/2023/08/22/desporto/noticia/otavio-troca-fc-porto-al-nassr-negocio-60-milhoes-2060685|title=Otávio troca o FC Porto pelo Al Nassr em negócio de 60 milhões|author=Nuno Sousa, David Andrade|website=PÚBLICO|date=2023-08-22|lang=pt|accessdate=2025-01-15}}</ref> == Маснади бошгоҳӣ == 21 майи соли 2024, ӯ ба ҳайати 26-нафара барои UEFA Euro 2024 интихоб шуд.<ref>{{Cite web|url=https://www.fpf.pt/pt/News/Todas-as-not%C3%ADcias/Not%C3%ADcia/news/45104|title=Convocados para o Euro 2024|website=FPF|date=2025-01-13|lang=pt-PT|accessdate=2025-01-15}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://samokazem.org/|title=Go88|website=samokazem.org|date=2024-11-26|lang=vi|accessdate=2025-01-15|archivedate=2025-01-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250115072640/https://samokazem.org/}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.espn.com/soccer/team/squad/_/id/482/portugal|title=Portugal 2024 Squad|website=ESPN|lang=en|accessdate=2025-01-15}}</ref> Аммо, 3 июн, ӯ бо сабаби ҷароҳат аз ҳайат хориҷ карда шуд.<ref>{{Cite web|url=https://www.fpf.pt/pt/News/Todas-as-not%C3%ADcias/Not%C3%ADcia/news/45273|title=Matheus Nunes convocado para o EURO 2024|website=FPF|date=2025-01-13|lang=pt-PT|accessdate=2025-01-15}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ|group=қайд|liststyle=lower-alpha}} == Пайвандҳо == {{эзоҳ}} __FORCETOC__ [[Гурӯҳ:Зодагони 9 феврал]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1995]] [[Гурӯҳ:Ниммуҳофизатгарони футбол]] [[Гурӯҳ:Футболбозони Бразилия]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Cпорт Клуб Интернасионал]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Porto B]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Порто]] [[Гурӯҳ:Бозингарони БФ Виториа C.К.]] {{Brazil-footy-bio-stub}} 7sc3zc33ekksuf0g99r3lwhuvff1y9y 14 173824 1488526 1217108 2026-10-03T01:22:40Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Таҷҳизот]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1488526 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Илмҳои корбурдӣ]] [[Гурӯҳ:Таҷҳизот]] 99890n62lzox2s8x60z0e65z0ccmbkn 0 202870 1488481 1462921 2026-10-02T14:20:13Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:BMW]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1488481 wikitext text/x-wiki {{Ширкат | company_logo = [[File:BMW logo (gray).svg|120px]] | company_type = [[Ширкати саҳомии кушода]] | листинг дар биржа = [[Frankfurt Stock Exchange|FSE]]: BMW | foundation = [[7 март]]и [[1916]] | founders = [[Карл Рапп]], Густав Отто | location = [[Мюнхен]], [[Олмон]] | key_people = Оливер Зипсе (раиси ҳайати директорон) | industry = Худравсозӣ, мотосиклсозӣ | products = Мошинҳои сабук, мотосиклҳо, BMW, MINI, Rolls-Royce | revenue = 155,2 миллиард евро ([[2023]]) | net_income = 12,2 миллиард евро ([[2023]]) | num_employees = 154 950 нафар ([[2023]]) | homepage = [https://www.bmwgroup.com/ bmwgroup.com] }} '''BMW''' ((ба de: Bayerische Motoren Werke), яъне «Заводҳои мотории Бавария») — ширкати олмонии худравсозӣ ва мотосиклсозӣ буда, дар [[Мюнхен]]и [[Олмон]] ҷойгир аст.<ref>{{Cite web |url=https://www.bmwgroup.com/en/company/bmwgroup-at-a-glance.html |title=BMW Group at a Glance |publisher=BMW AG |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> BMW яке аз бузургтарин истеҳсолкунандагони мошинҳои луксус дар ҷаҳон мебошад. BMW гурӯҳи автомобилии «Big Three»-и олмониро бо [[Mercedes-Benz]] ва [[Audi]] ташкил медиҳад. Дар соли [[2023]] BMW ба зиёда аз '''2,55 миллион мошин''' фурӯхт ва даромади ширкат ба 155 миллиард евро расид.<ref>{{Cite web |url=https://www.bmwgroup.com/en/investor-relations/annual-report.html |title=BMW Group Annual Report 2023 |publisher=BMW AG |lang=en |accessdate=2024-01-01 }}{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> BMW гурӯҳи худ дорои се тамға мебошад: '''BMW''', '''MINI''' ва '''Rolls-Royce'''. == Таърих == === Солҳои аввал (1916–1945) === BMW [[7 март]]и [[1916]] ба номи '''Bayerische Flugzeugwerke''' (BFW, яъне «Заводи ҳавопаймои Бавария») таъсис ёфт. Дар соли [[1917]] ширкат ба истеҳсоли двигателҳои ҳавопаймо оғоз намуд. Соли [[1922]] ширкат ба '''Bayerische Motoren Werke''' номгузорӣ шуд ва логотипи маъруфи сафеду кабуд — рамзи парвандаҳои ҳавопаймо — ихтиёр карда шуд.<ref>{{Cite web |url=https://www.bmwgroup.com/en/company/history.html |title=BMW Group History |publisher=BMW AG |lang=en |accessdate=2024-01-01}}</ref> Дар соли [[1923]] BMW '''R32''' — нахустин мотосикли BMW — истеҳсол шуд. Соли [[1928]] BMW аввалин мошинашро — модели Dixi (Остин 7-и литсензионии бритониягӣ) — ба фурӯш баровард. === Баъди Ҷанги Ҷаҳонӣ (1945–1970) === Пас аз Ҷанги Ҷаҳонии Дуюм BMW дар лаби варшикастагӣ буд. Дар солҳои 1950 ширкат мошинҳои хурди мошини Isetta истеҳсол мекард. Соли [[1961]] BMW '''New Class» мошинро нашр дод, ки саноати BMW-ро нажот дод. === Рушди замони нав (1970–ҳол) === Дар солҳои 1970 BMW силсилаи '''3 Series, 5 Series, 7 Series''' ҷорӣ намуд — ки то имрӯз маъмул мебошанд. Соли [[1994]] BMW ширкати бритониягии [[Rover Group]]-ро харидорӣ кард ва соли [[1998]] Rolls-Royce-ро ба даст овард. Дар соли [[2000]] BMW аввалин мошини электрикии худро — '''BMW i3''' — муаррифӣ кард. == Намудҳои маъруф == {| class="wikitable" style="font-size:90%; width:50%;" ! Силсила !! Намуна !! Тавсиф |- | 1-Series || BMW 1 Series || Мошини фишурдаи болоӣ |- | 3-Series || BMW 3 Series || Мошини иҷроиии маъмул |- | 5-Series || BMW 5 Series || Мошини синфи миёнаи бизнес |- | 7-Series || BMW 7 Series || Флагмани луксус |- | X-Series || X5, X7, iX || SUV-ҳои BMW |- | M-Series || M3, M5, M8 || Мошинҳои спортии баландиқтидор |- | i-Series || i4, i7, iX || Мошинҳои барқии BMW |} === BMW M GmbH === '''BMW M''' (Motorsport) — зербахши спортии BMW буда, мошинҳои баландиқтидорро таҳия мекунад. BMW M3 ва M5 дар байни ихлосмандони спорт машҳуртарин мошинҳои ширкат мебошанд. == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ширкатҳои Олмон]] [[Гурӯҳ:Ширкатҳои худравсозӣ]] [[Гурӯҳ:Таъсисёфтагони 1916]] [[Гурӯҳ:BMW]] == Пайвандҳо == * [https://www.bmwgroup.com/ BMW Group — сомонаи расмӣ] * [https://www.bmw.com/ BMW Cars] * [https://www.rolls-roycemotorcars.com/ Rolls-Royce — зербахши BMW] rfpkffsynt8k2dk2anj1s49imvdzwdl 0 208098 1488506 1419713 2026-10-02T15:17:59Z Xqbot 1543 Исправление двойного перенаправления с [[Аҳмадхон Амрохон Муродзода]] на [[Аҳмадхон Муродзода]] 1488506 wikitext text/x-wiki #равона [[Аҳмадхон Муродзода]] bmgxt76loogb3imo2bogt8mwyzhh37x 0 211881 1488512 1487408 2026-10-02T18:28:31Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488512 wikitext text/x-wiki {{Осорхона |ном = Осорхона-мамнуъгоҳи ҷумҳуриявии ба номи Восеъ |номи аслӣ = Муассисаи давлатии «Осорхона-мамнуъгоҳи ҷумҳуриявии ба номи Восеъ» |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |навъ = Таърихӣ-кишваршиносӣ, меъморӣ ва табиӣ |ҷойгиршавӣ = деҳаи Дараи Мухтор, [[Ноҳияи Ховалинг]], [[Вилояти Хатлон]], [[Тоҷикистон]] |соли таъсис = [[1988]] |мақоми ҷумҳуриявӣ = [[25 сентябр]]и [[2015]] |бинои нав = [[2019]] |асосгузор = |директор = |шумораи нигораҳо = 2579 адад (2079 асосӣ, 500 ёрирасон) |сомона = }} '''Осорхона-мамнуъгоҳи ҷумҳуриявии ба номи Восеъ''' — муассисаи давлатии фарҳангиву таҳқиқотӣ дар [[Ноҳияи Ховалинг|ноҳияи Ховалинг]], ки дар мавзеи таърихиву табиии деҳаи Дараи Мухтор (зодгоҳи қаҳрамони халқи тоҷик [[Восеъ]]) ҷойгир шудааст<ref>{{Cite web|url=https://khovaling.tj/2020/03/13/2056/|title=Осорхона-мамнуъгоҳи ҷумҳуриявии ба номи Восеъ|website=Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии ноҳияи Ховалинг|date=2020-03-13|publisher=}}</ref>. == Таърих == Мавзеи таърихиву табиии Дараи Мухтор таърихи зиёда аз 400-сола дошта, аз маркази маъмурии ноҳияи Ховалинг дар масофаи 5–6 км дар қисмати шимолу ғарбӣ ҷойгир аст. Соли [[1988]] ба муносибати 100-солагии [[шӯриши Восеъ]] (1888) дар ин мавзеъ «Боғ-осорхонаи таърихи шӯриши Восеъ» таъсис дода шуд, ки дар марҳалаи аввал наздики 500 нигора дошт. Бо Қарори Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз [[25 сентябр]]и [[соли 2015]] ба осорхона мақоми ҷумҳуриявӣ дода шуда, он Муассисаи давлатии «Осорхона-мамнуъгоҳи ҷумҳуриявии ба номи Восеъ» номгузорӣ гардид. Соли [[2019]] бо дастгирии бевоситаи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон Эмомалӣ Раҳмон ва бо саҳми соҳибкорони маҳаллӣ бинои нави осорхона бо тарҳи муосир бунёд ва мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифт. == Сохтор ва нигораҳо == Осорхона аз ду толори барҳавои намоишӣ ва як таҳхона иборат аст. Фонди осорхона 2579 нигораи таърихиро (2079 асосӣ ва 500 ёрирасон) дар бар мегирад, ки ба давраи аз асри III-и милодӣ то асри XIX тааллуқ доранд. Дар осорхона ашёи оҳанӣ, мисӣ, биринҷӣ, сангӣ, чӯбин, сафолӣ ва дастхатҳои қадима маҳфузанд. Дар миёни онҳо ашёи марбут ба рӯзгору муборизаи Восеъ ва шӯриши соли 1888, аз қабили саллаю ҷома, пойафзол, кундаи ҷувоз, шохини чӯбин, пилтакамон, шамшеру ҷавшан ва кордҳо намоиш дода шудаанд. Дар осорхона гӯшаҳои махсуси намоишӣ амал мекунанд: * «Дараи Мухтор — зодгоҳи Восеъ»; * «Ҷойи ба қатл расонидани Восеъ»; * «Паноҳгоҳи Восеъ»; * «Шаҷараи авлоди Восеъ». == Мамнуъгоҳ ва ҳудуд == Ҳудуди осорхона-мамнуъгоҳ аз иншоот ва мавзеъҳои зерин иборат аст: * Бинои асосии осорхона ва толорҳои экспозитсионӣ; * Муҷассамаи Восеъ — бо баландии 6 метр дар саҳни ҳавлии осорхона; * Ҷувозхонаи Восеъ — дар як гӯшаи ҳавлии осорхона; * Боқимондаҳои хонаи Восеъ; * Дарахтони чандинасраи чинор ва дарахти садда (дастниҳоли Восеъ); * Чашмаи Чирак; * Меҳмонхона — барои қабули 28 нафар дар як вақт. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * {{Cite web |url=http://www.vfarhang.tj/index.php/tj/asos/13-osorkhonakho-to-ikiston/673-osorkhona-mamnu-go-i-um-uriyavii-ba-nomi-vose |title=Осорхона-мамнуъгоҳи ҷумҳуриявии ба номи Восеъ |website=vfarhang.tj |accessdate=2018-08-27 |archivedate=2018-08-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180823162338/http://www.vfarhang.tj/index.php/tj/asos/13-osorkhonakho-to-ikiston/673-osorkhona-mamnu-go-i-um-uriyavii-ba-nomi-vose }} * {{Cite web |url=https://safo-khatlon.tj/asosi/2752-osorhonai-vose-ojinai-muboriza-baroi-adolat.html |title=Осорхонаи Восеъ — оинаи мубориза барои адолат |website=safo-khatlon.tj |accessdate=2026-09-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260923055844/https://safo-khatlon.tj/asosi/2752-osorhonai-vose-ojinai-muboriza-baroi-adolat.html |archivedate=2026-09-23}} [[Гурӯҳ:Осорхонаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ёдгориҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ҷозибаҳои гардишгарии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Осорхонаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Ноҳияи Ховалинг]] l4itt5zbcrnd975fasmus2urjuhozbc 0 221598 1488517 1477699 2026-10-02T21:53:12Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488517 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Себастиан Рулӣ |номи аслӣ = {{lang-es|Sebastián Rulli}} |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = Sebastián Óscar Rulli |таърихи таваллуд = 06.07.1975 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Буэнос Айрес}}, [[Аргентина]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{парчам|Аргентина}}<br>{{парчам|Мексика}} |касб = [[ҳунарпеша]]<br>[[Мудел (шахс)|мудел]] |солҳои фаъолият = 1995-то ҳол |самт = |ҷоизаҳо = }} '''Себастиан Рулӣ''' (номи пурра '''Себастиан Оскар Рулӣ''' {{lang-es|Sebastián Óscar Rulli}}; тав. [[6 июл]], [[1975]], [[Буэнос-Айрес]], [[Аргентина]]) — ҳунарпеша ва мудели аргентинию мексикӣ.<ref>{{Cite web |url=http://m3talent.net/talent_roster/sebastian_rulli |title=m3 talent — Sebastian Rulli<!-- Заголовок добавлен ботом --> |accessdate=2019-12-16 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130328153713/http://m3talent.net/talent_roster/sebastian_rulli |archivedate=2013-03-28 }}</ref> == Зиндагинома == Руллӣ дар [[Буэнос-Айрес]] таваллуд шудааст, ки дар оила ӯ калонтарин миёни се фарзанд буд<ref name="mx.hola">{{cite web|title=Sebastián Rulli Biography|url=https://mx.hola.com/biografias/sebastian-rulli/|website=mx.hola.com|access-date=26 December 2017|language=es|accessdate=2023-07-26|archivedate=2023-10-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20231013115901/https://mx.hola.com/biografias/sebastian-rulli/}}</ref><ref name="formulatv">{{cite web|title=Sebastián Rulli: "Comencé mi carrera en una academia de teatro de España"|url=http://www.formulatv.com/noticias/2064/sebastian-rulli-comence-mi-carrera-en-una-academia-de-teatro-de-espana/|website=formulatv.com|access-date=26 December 2017|language=es|date=13 April 2006}}</ref>. Ӯ дар зодгоҳаш [[Аргентина]] дар соҳаи [[идоракунии тиҷорат]] таҳсил кардааст;<ref name="formulatv" /> аммо пас аз хатми таҳсил тасмим гирифт, ки ба [[Аврупо]] сафар кунад ва бахти худро дар ҷаҳони муделӣ бисанҷад. Ҳангоми кӯчидан ба [[Мексика]], ӯ ба [[Маркази таълими бадеӣ]] дохил шуд<ref name="mx.hola" /> ва дар он ҷо ҳамчун актёр омӯзиши минбаъда гирифт<ref name="formulatv" />, гарчанде ки ӯ аллакай бо якчанд муаллимон дар [[Аргентина]], [[Испания]] ва [[Италия]] дарсҳои актёрӣ гирифта буд<ref name="mx.hola" />. == Фаъолият == Дар байни солҳои 1995 ва 1998, актёр ба нақшофарӣ дар баъзе теленовелҳои [[Аргентина|аргентинӣ]] оғоз кард ва баъдтар тасмим гирифт, ки дар [[Мексика]] зиндагӣ кунад ва дар ''Centro de Educación Artística de Televisa'' таҳсил кунад. Дебюти ӯ соли 2000 дар теленовелаи ''Primer amor, a mil por hora''<ref>{{cite web|title=¿Recuerdas "Primer amor a mil por hora"? Así lucen los protagonistas en la actualidad|url=https://diariocorreo.pe/miscelanea/recuerdas-primer-amor-a-mil-por-hora-asi-lucen-los-protagonistas-en-la-actualidad-776177/|website=diariocorreo.pe|date=26 September 2017 |access-date=26 December 2017|language=es}}</ref>, пасон ''Sin pecado concebido'' ва ''Clase 406'' буд<ref name="peru">{{cite web|title=Sebastián Rulli: Recuerda su paso por las telenovelas (FOTOS)|url=https://peru.com/entretenimiento/telenovelas/sebastian-rulli-recuerda-su-paso-telenovelas-fotos-noticia-374051|website=peru.com|language=es|accessdate=2023-07-26|archivedate=2019-03-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190327020740/https://peru.com/entretenimiento/telenovelas/sebastian-rulli-recuerda-su-paso-telenovelas-fotos-noticia-374051}}</ref>, ҳарду [[мелодрама]]ҳо ӯро ҳамчун яке аз серталабтарин актёрҳо ҷой доданд. Соли 2004, актёр дар теленовелаи Рубӣ ҳамроҳи ҳунарпеша [[Барбара Морӣ]] нақш бозид<ref>{{cite web|title=Bárbara Mori y Sebastián Rulli se encontraron 13 años después del estreno de Rubí|url=http://corazon.pe/famosas/musica-y-cine/barbara-mori-y-sebastian-rulli-se-encontraron-13-anos-despues-del-estreno-de-rubi-noticia-1066547|website=/corazon.pe|access-date=26 December 2017|language=es}}</ref>, ки ӯро ба муваффақияти байналмилалӣ расонд<ref>{{cite web|title=Galán de 'Rubí' sufrió inesperado accidente que preocupó a sus fans|url=https://peru21.pe/espectaculos/galan-rubi-sufrio-inesperado-accidente-383756|website=peru21.pe|date=10 November 2017|access-date=26 December 2017|language=es|accessdate=2023-07-26|archivedate=2019-03-07|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190307054146/https://peru21.pe/espectaculos/galan-rubi-sufrio-inesperado-accidente-383756}}</ref>. Дар давоми солҳои минбаъда, Рулӣ бефосила кор карданро дар теленовелаҳо ба монанди ''Contra viento y marea'', ''Mundo de fieras ва Pasión'' идома дод. Илова ба теленовелаҳо, Руллӣ дар сериалҳои телевизионӣ ҳамчун ''Mujer, casos de la vida real'', ''Alegrijes y rebujos'', ''Ugly Betty'', ва ''Amor mío'' иштирок кардааст<ref name="peoplee">{{cite web|last1=González|first1=Moisés|title=20 cosas que debes conocer del actor Sebastián Rulli por sus 20 años de carrera|url=http://peopleenespanol.com/article/20-cosas-que-debes-conocer-del-actor-sebastian-rulli-por-sus-20-anos-de-carrera/|website=peopleenespanol.com|publisher=[[People en Español]]|access-date=26 December 2017|language=es|accessdate=2023-07-26|archivedate=2020-12-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201216033441/https://peopleenespanol.com/article/20-cosas-que-debes-conocer-del-actor-sebastian-rulli-por-sus-20-anos-de-carrera/}}</ref>. Соли 2008 ӯ дар теленовелаи ''Un hook al corazón'' бар асоси теленовелаи аргентинӣ бо номи "Sos mi vida" бо [[Данна Гарсиа]] нақш бозидааст<ref>{{cite web|last1=Miguelez|first1=Xabier|title=La telenovela 'Un gancho al corazón' se hace un hueco en las mañanas de Nueve|url=http://www.formulatv.com/noticias/29909/telenovela-un-gancho-al-corazon-logra-audiencia-mananas-nueve/|website=formulatv.com|access-date=26 December 2017|language=es}}</ref>. Соли дигар ӯ дар ду эпизоди теленовелаи «Cuando me enamoro» баромад кард<ref>{{cite web|title="Cuando me enamoro" y "Teresa" en América Televisión|url=http://www.todotnv.com/cuando-me-enamoro-y-teresa-en-america-television.html|website=todotnv.com|access-date=26 December 2017|language=es|accessdate=2023-07-26|archivedate=2017-11-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171129215306/http://www.todotnv.com/cuando-me-enamoro-y-teresa-en-america-television.html}}</ref> ва дар теленовелаи ''Teresa'' ​​бо [[Анҷелика Бойер]] нақш бозид<ref name="chicagotribune">{{cite web|last1=Orozco|first1=Gisela|title=Sebastián Rulli, el profesor más asediado de 'Teresa'|url=http://www.chicagotribune.com/hoy/ct-hoy-7995723-sebastian-rulli-el-profesor-mas-asediado-de-teresa-story.html|website=chicagotribune.com|date=25 April 2011 |access-date=26 December 2017|language=es}}</ref>, ки ба туфайли иҷрои худ дар ин теленовела ӯ ду ҷоиза ҳамчун беҳтарин бозигари ҳунарпеша дар ҷоизаҳои New York ACE Latin ACE ва Bravo гирифт. Соли 2012 ӯ ҳамшарики қаҳрамони теленовелаи истеҳсолкардаи [[Никандро Диас Гонсалес]] бо номи ''Amores verdaderos'' буд, ки мутобиқсозии теленовелаи аргентинӣ дар соли 2005 бо номи "Amor en custodia" таҳия шудааст<ref>{{cite web|title=Después de 5 años, así luce el elenco de 'Amores Verdaderos'|url=https://www.univision.com/programas/novelas/despues-de-5-anos-asi-luce-el-elenco-de-amores-verdaderos-fotos|website=univision.com|access-date=27 December 2017|language=es}}</ref>. Ду сол пас аз ''Teresa'', ӯ ба кор бо Анҷелика Бойер баргашт ва дар теленовелаи ''Lo que la vida me robó'' нақш бозид<ref>{{cite web|last1=González|first1=Moisés|title=Angelique Boyer se reencuentra con el elenco de Lo que la vida me robó|url=http://peopleenespanol.com/telenovelas/angelique-boyer-se-reencuentra-con-elenco-de-lo-que-la-vida-me-robo/|website=peopleenespanol.com|publisher=[[People en Español]]|access-date=27 December 2017|language=es}}</ref>. Ин теленовела ӯро водор сохт, ки дар ҷоизаҳои 33-юми [[TVyNovelas]] ҳамчун беҳтарин бозигари асосӣ ғолиб шавад. Пас аз ду сол, ӯ ҳамроҳи Бойер ба теленовелаи ''Tres veces Ana'' баргашт<ref>{{cite web|last1=González|first1=Moisés|title=Sebastián Rulli habla de su gran reto en la nueva telenovela Tres veces Ana|url=http://peopleenespanol.com/article/sebastian-rulli-habla-de-su-gran-reto-en-la-nueva-telenovela-tres-veces-ana/|website=peopleenespanol.com|publisher=[[People en Español]]|access-date=27 December 2017|language=es|accessdate=2023-07-26|archivedate=2021-05-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210514180226/https://peopleenespanol.com/article/sebastian-rulli-habla-de-su-gran-reto-en-la-nueva-telenovela-tres-veces-ana/}}</ref>, ки ин ӯро водор сохт, ки дар ҷоизаҳои TVyNovelas ҳамчун беҳтарин актёр баргардад<ref>{{cite web|title=Angelique Boyer y Sebastián Rulli fueron los reyes de los 'Premios TVyNovelas 2017'|url=https://www.univision.com/novelas/premios-tv-y-novelas/conoce-a-los-ganadores-de-los-premios-tvynovelas-2017|website=univision.com|access-date=27 December 2017|language=es}}</ref>. Соли 2019, Рулӣ бараҳна ба назар мерасид ва дар аксҳо дар соҳил бадани худро нишон дод. Дар тасвирҳо партовҳо дар соҳил низ ба назар мерасид. Бо ин роҳ ӯ кӯшиш кард, ки ба бинандагон нишон диҳад, ки бораи ифлосшавии муҳити зист огоҳӣ бахшад<ref>{{Cite web |title=Sebastián Rulli publica su, tan prometido, tercer desnudo |url=https://www.quien.com/espectaculos/2019/11/29/sebastian-rulli-publica-su-tan-prometido-tercer-desnudo?_amp=true |access-date=2022-11-20 |website=www.quien.com| date=29 November 2019 }}</ref>. Моҳи апрели соли 2022 овозаҳо паҳн шуданд, ки ӯ дар франшизаи [[Ҷеймс Бонд]] ҳамчун қаҳрамони титулӣ нақш мебозад<ref>{{cite web|url=https://primemovies.pl/2022/04/20/sebastian-rulli-jako-james-bond-plotka/|title=Sebastián Rulli – znany z serialu 'El Dragón: Powrót wojownika' – jako nowy James Bond?|work=Prime Movies|date=April 20, 2022|archive-url=https://archive.ph/20220425102810/https://primemovies.pl/2022/04/20/sebastian-rulli-jako-james-bond-plotka/|archive-date=25 April 2022|access-date=April 25, 2022|url-status=live|accessdate=2023-07-26|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220420142447/https://primemovies.pl/2022/04/20/sebastian-rulli-jako-james-bond-plotka/|archivedate=2022-04-20}}</ref>. == Ҳаёти шахсӣ == Себастян [[31 декабр]]и [[соли 2007]] бо дӯстдухтари деринаи худ Сесилия Галлиано дар калисои хурде издивоҷ кард, ки дар он тақрибан сӣ нафар дӯстон ва хешовандон ҳузур доштанд. Онҳо Сантяго ном писар доранд<ref name="uni">{{cite web|title=Para Cecilia Galliano su divorcio de Sebastián Rulli fue tranquilo... salvo por el pleito de la camioneta|url=https://www.univision.com/programas/novelas/para-cecilia-galliano-su-divorcio-de-sebastian-rulli-fue-tranquilo-salvo-por-el-pleito-de-la-camioneta-fotos|website=univision.com|access-date=27 December 2017|language=es}}</ref>. Онҳо соли 2011 ҷуфт аз ҳамдигар ҷудо шуданд<ref>{{Cite web |url=http://www.imdb.com/name/nm0750046/bio |title=Sebastián Rulli — Biography<!-- Заголовок добавлен ботом --> |access-date=2013-05-22 |archive-date=2011-12-30 |archive-url=https://web.archive.org/web/20111230034914/http://www.imdb.com/name/nm0750046/bio |deadlink=no }}</ref>. Ӯ аз соли 2014 бо ҳунарпеша [[Анҷелика Бойер]] муносибат дорад. == Филмнома == === Синамо === {| class="wikitable sortable" |- ! Сол !! Номгӯй !! Нақш !! Шарҳҳо |- | 2005 || ''Tres'' || Virgilio || |- | 2016 || ''Dos policías en apuros''<ref>{{cite web|title=Sebastián Rulli disfruta en playa de Punta Cana: actuará en película grabada en RD|url=http://www.arecoa.com/sabor-latino/2015/10/27/sebastian-rulli-disfruta-en-playa-de-punta-cana-actuara-en-pelicula-grabada-en-rd/|website=arecoa.com|access-date=28 October 2015|language=es}}</ref> || John Torres || |- |} === Телевизион === {| class="wikitable sortable" |- ! Сол !! Номгӯй !! Нақш !! Шарҳҳо |- | 1995 || ''Montaña rusa, otra vuelta'' || Ignacio || Дебюти телевизионӣ |- | 1997 || ''Locas por ellos'' || Jhonny || |- | 1997 || ''Naranja y media'' || Sebastián || |- | 1998 || ''[[Verano del '98]]'' || Willy || 5 қисм |- | 2000 || ''[[Primer amor, a mil por hora]]'' || Mauricio || |- | 2001 || ''[[Primer amor, tres años después]]'' || Mauricio || [[Телефилм]] |- | 2001 || ''[[Sin pecado concebido]]'' || Marco Vinicio Martorel Hernández || |- | 2001–2005 || ''[[Mujer, Casos de la Vida Real]]'' || || |- | 2002–2003 || ''[[Clase 406]]'' || Juan Esteban San Pedro || |- | 2004 || ''[[Rubí]]'' || Héctor Ferrer Garza || |- | 2004 || ''[[Rubí, la descarada]]'' || Héctor Ferrer Garza (archive footage) || Нақши марказӣ |- | 2004 || ''[[Alegrijes y rebujos]]'' || Rogelio Díaz Mercado || 2 қисм |- | 2005 || ''[[Contra viento y marea]]'' || Sebastián Cárdenas Contreras || Нақши марказӣ |- | 2006 || ''[[Ugly Betty]]'' || Padre Pedro / Писари ҷазоб || 4 қисм |- | 2006–2007 || ''[[Mundo de fieras]]'' || Juan Cristóbal Martínez Guerra || |- | 2006 || ''[[Amor mío (Mexican telenovela)|Amor mío]]'' || Juan Cristóbal || Наворҳои бойгонӣ; 1 қисм |- | 2007–2008 || ''[[Pasión]]'' || Santiago Márquez || |- | 2008–2009 || ''[[Un gancho al corazón]]'' || Mauricio Sermeño || Нақши марказӣ |- | 2010 || ''[[Cuando me enamoro]]'' || Roberto Gamba || 2 қисм |- | 2010–2011 || ''[[Teresa]]'' || Arturo de la Barrera Azuela || Нақши марказӣ |- | 2012–2013 || ''[[Amores verdaderos]]'' || Francisco "Frank" Guzmán || Ҳамшарики қаҳрамони марказӣ 182 қисм |- | 2013–2014 || ''[[Lo que la vida me robó]]'' || Alejandro Almonte Domínguez ||Нақши марказӣ |- | 2016–2017 || ''[[Tres veces Ana]]'' || Santiago García / Marcelo Salvaterra || Нақши марказӣ |- | 2017–2018 || ''[[Papá a toda madre]]'' || Mauricio López-Garza Silvetti || Нақши марказӣ<ref>{{cite web|title=Sebastián Rulli vuelve en Papá a toda madre|url=http://www.tvynovelas.com/us/television/telenovelas/17/05/17/sebastian-rulli-vueve-en-papa-a-toda-madre/|website=tvynovelas.com|access-date=28 July 2017|language=es|accessdate=2023-07-26|archivedate=2018-09-22|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180922221004/http://www.tvynovelas.com/us/television/telenovelas/17/05/17/sebastian-rulli-vueve-en-papa-a-toda-madre}}</ref> |- | 2019–2020 || ''[[El Dragón: Return of a Warrior]]'' || Miguel Garza Martínez "El Dragón" || Нақши марказӣ |- | 2021 || ''[[Vencer el pasado]]'' || Mauro Álvarez Llanos / Dario Valencia Grimaldi || Нақши марказӣ |- | 2022 || ''[[Los ricos también lloran]]'' || Luis Alberto Salvatierra Suárez|| Нақши марказӣ |- | 2023 || ''[[Más allá de ti]]'' || || Нақши марказӣ<ref>{{cite web |last1=González |first1=Moisés |title=Ariadne Díaz y Sebastián Rulli protagonizarán Más allá de ti |url=https://peopleenespanol.com/telenovelas/ariadne-diaz-sebastian-rulli-protagonizaran-mas-alla-de-ti/ |website=[[People en Español]] |access-date=11 May 2023 |language=es |date=28 October 2023}}</ref> |- |} == Ҷоизаҳо == === [[TVyNovelas Awards]] === {| class="wikitable" width="85%" |- ! width="5%"|Сол ! width="40%"| Категория ! width="30%"|Кор ! width="10%"| Натиҷа !{{Abbr|Иқт.|Иқтибос}} |- | [[26th TVyNovelas Awards|2008]] | rowspan="7" |[[TVyNovelas Award for Best Lead Actor|Беҳтарин ҳунарпешаи марказӣ]] |''[[Pasión]]'' |{{nom}} | |- | [[28th TVyNovelas Awards|2010]] |''[[Un gancho al corazón]]'' |{{nom}} |<ref>{{cite web|url=http://www2.esmas.com/entretenimiento/telenovelas/137390/conoce-nominados-premios-tvynovelas-2010/|title=Conoce a los nominados de los Premios TvyNovelas 2010|author=Ashbya Meré|work=[[Esmas.com]]|access-date=July 17, 2015|language=es|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304001709/http://www2.esmas.com/entretenimiento/telenovelas/137390/conoce-nominados-premios-tvynovelas-2010|url-status=dead|accessdate=2023-07-26|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304001709/http://www2.esmas.com/entretenimiento/telenovelas/137390/conoce-nominados-premios-tvynovelas-2010}}</ref> |- | [[29th TVyNovelas Awards|2011]] |''[[Teresa]]'' |{{nom}} |<ref>{{cite web |url=http://www.tvyespectaculos.com/2011/03/07/ganadores-premios-tvynovelas-2011/|title=Ganadores de los Prmios TVynovelas 2011|work=Tvyespectaculos |access-date=July 17, 2015|language=es}}</ref> |- | [[32nd TVyNovelas Awards|2014]] |''[[Amores verdaderos]]'' |{{nom}} |<ref>{{cite web|url=http://trome.pe/actualidad/premios-tv-y-novelas-2014-lista-ganadores-evento-televisa-2001289|title=Premios TV y Novelas 2014: Lista de ganadores del evento de Televisa|work=Trome Perú|access-date=July 17, 2015|language=es|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304092304/http://trome.pe/actualidad/premios-tv-y-novelas-2014-lista-ganadores-evento-televisa-2001289|url-status=dead|accessdate=2023-07-26|archivedate=2016-03-04|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304092304/http://trome.pe/actualidad/premios-tv-y-novelas-2014-lista-ganadores-evento-televisa-2001289}}</ref> |- | [[33rd TVyNovelas Awards|2015]] |''[[Lo que la vida me robó]]'' |{{won}} |<ref name="tvynovelas">{{cite web|url=http://peru.com/entretenimiento/telenovelas/premios-tvynovelas-sebastian-rulli-se-consolido-como-mejor-actor-noticia-333833|title=Sebastián Rulli ganó como Mejor actor|work=Perú.com|date=9 March 2015|access-date=July 16, 2015|language=es|accessdate=2023-07-26|archivedate=2017-04-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170424190125/http://peru.com/entretenimiento/telenovelas/premios-tvynovelas-sebastian-rulli-se-consolido-como-mejor-actor-noticia-333833}}</ref> |- | [[35th TVyNovelas Awards|2017]] |''[[Tres veces Ana]]'' |{{won}} | |- |[[36th TVyNovelas Awards|2018]] |''[[Papá a toda madre]]'' |{{Won}} | |- ! colspan=5| Favoritos del público |- | style="text-align:center;"| [[32nd TVyNovelas Awards|2014]] | rowspan="2"| Зеботарин | ''[[Amores verdaderos]]'' | {{nom}} | |- | rowspan="3"; style="text-align:center;"| [[33rd TVyNovelas Awards|2015]] | rowspan="3"| ''[[Lo que la vida me robó]]'' | {{nom}} | |- | Ҷуфти дӯстдошта <small>(бо [[Анҷелика Бойер]])</small> | {{nom}} | |- | Бӯссаи дӯстдошта <small>(бо [[Анҷелика Бойер]])</small> | {{nom}} | |- |} === [[New York Latin ACE Awards]] === {| class="wikitable" width="85%" |- ! width="5%"|Сол ! width="40%"| Категория ! width="30%"|Кор ! width="10%"| Натиҷа ! width="10%"|{{Abbr|Иқт.|Иқтибос}} |- | 2010 |''[[Un gancho al corazón]]'' |Беҳтарин ҳунарпеша |{{won}} |<ref>{{cite web|url=http://entretenimiento.terra.com/novelas/en-nombre-del-amor-gana-cuatro-premios-ace,e508418e80d87410VgnCLD200000bbcceb0aRCRD.html|title='En nombre del amor' gana cuatro premios ACE|author=Terra Network|work=Entretenimiento Terra|access-date=July 17, 2015|language=es|accessdate=2023-07-26|archivedate=2015-07-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150710044016/http://entretenimiento.terra.com/novelas/en-nombre-del-amor-gana-cuatro-premios-ace,e508418e80d87410VgnCLD200000bbcceb0aRCRD.html}}</ref> |- | 2012 |Беҳтарин ҳунарпеша |''[[Teresa (2010 telenovela)|Teresa]]'' |{{won}} |<ref name="latin">{{cite web|url=http://lasnoticiasmexico.com/blog18/2012/02/14/sebastian-rulli-mejor-actor-de-telenovela-en-los-premios-ace-2011/|title=Sebastián Rulli mejor actor de telenovelas en los Premios ACE 2011|work=Las Noticias México|access-date=July 17, 2015|language=es|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150721015250/http://lasnoticiasmexico.com/blog18/2012/02/14/sebastian-rulli-mejor-actor-de-telenovela-en-los-premios-ace-2011/|archive-date=July 21, 2015|accessdate=2023-07-26|archivedate=2015-07-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150721015250/http://lasnoticiasmexico.com/blog18/2012/02/14/sebastian-rulli-mejor-actor-de-telenovela-en-los-premios-ace-2011/}}</ref> |- |} === [[Premios Juventud]] === {| class="wikitable" width="85%" |- ! width="5%"|Сол ! width="40%"| Категория ! width="30%"|Кор ! width="10%"| Натиҷа ! width="10%"|{{Abbr|Иқт.|Иқтибос}} |- | [[2013 Premios Juventud|2013]] |Чӣ ҷаззоб! |''[[Amores verdaderos]]'' |{{won}} |<ref>{{cite web|url=http://es.gossipcenter.com/premios-juventud-2013/sebasti%C3%A1n-rulli-luce-como-todo-un-gal%C3%A1n-en-premios-juventud-2013-891203|title=Sebastián Rulli luce como todo un galán en Premios Juventud 2013|work=Gossipcenter|access-date=July 17, 2015|language=es|archive-date=4 March 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160304055332/http://es.gossipcenter.com/premios-juventud-2013/sebasti%C3%A1n-rulli-luce-como-todo-un-gal%C3%A1n-en-premios-juventud-2013-891203|url-status=dead}}</ref> |- | [[2014 Premios Juventud|2014]] |Чӣ ҷаззоб! |''[[Lo que la vida me robó]]'' |{{nom}} |<ref name="univisión">{{cite web |url=http://musica.univision.com/slideshow/104970/2014-05-07/premios-juventud/fotos/nominados-novelas-mejor-actor-mejor-actriz-mejor-tema-novelero|title=Sus dramas estuvieron buenos, ahora vota por ellos|access-date=May 13, 2014|language= es}}</ref> |- |rowspan="2"|[[2022 Premios Juventud|2022]] |Ҳунарпешаи дӯстдоштаи ман |rowspan="2"|''[[Vencer el pasado]]'' | |rowspan="2"| |- |Беҳтарин ҷуфти экранӣ <small>(бо [[Анҷелика Бойер]])</small> | |- |} === Premios Bravo === {| class="wikitable" width="85%" |- ! width="5%"|Сол ! width="40%"| Категория ! width="30%"|Кор ! width="10%"| Натиҷа ! width="10%"|{{Abbr|Иқт.|Иқтибос}} |- | 2010 |Беҳтарин ҳунарпеша |''[[Teresa]]'' |{{won}} |<ref name="bravo">{{cite web |url=http://rullinaticasworld.blogspot.com/p/premios-y-nominaciones.html|title=Sebastián Rulli recopilación de premios y nominaciones otorgadas a él|work=Rullinaticasworld|access-date=July 17, 2015|language=es}}</ref> |- |} === [[People en Español]] === {| class="wikitable" width="85%" |- ! width="5%"|Сол ! width="40%"| Категория ! width="30%"|Кор ! width="10%"| Натиҷа ! width="10%"|{{Abbr|Иқт.|Иқтибос}} |- |rowspan="2" | 2014 |Best Actor |rowspan="2" |''[[Lo que la vida me robó]]'' |rowspan="2" {{won}} |rowspan="2" |<ref name="winnerss23">{{cite web |url=http://spanish.latinospost.com/articles/12734/20141114/people-en-espa%C3%B1ol-las-estrellas-del-ano-angelique-boyer-sebasti%C3%A1n-rulli-william-levy-y-jlo-entre-los-ganadores-lista-completa.htm|title=People En Español Las Estrellas Del Año 2014: Angelique Boyer, Sebastián Rulli, William Levy y Enrique Iglesias Entre Los Ganadores [LISTA COMPLETA]|work=Spanish Latinos Post |date=November 14, 2014|access-date=August 2, 2015|language=es}}</ref> |- |Беҳтарин эҳсосот дар экран <small>( бо [[Анҷелика Бойер]])</small> |- |} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Аргентина]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони Аргентина]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони Испанӣ ва Амрикои Лотинӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Мексика]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони Мексика]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI]] [[Гурӯҳ:Муделҳои Аргентина]] [[Гурӯҳ:Муделҳои Мексика]] 4n92yzc7p4yc3jikevk2zaffte3gdo3 0 280702 1488544 1441489 2026-10-03T09:15:30Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488544 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Ҳазал Кая |номи аслӣ = {{lang-tr|Hazal Kaya}} |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = Leyla Hazal Kaya |таърихи таваллуд = 01.10.1990 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Истанбул}}, [[Туркия]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Туркия}} |касб = [[ҳунарпеша]] |солҳои фаъолият = 2006-то ҳол |самт = [[синамо]], [[телевизион]] |мукофотҳо = }} '''Лайло Ҳазал Кая''' ({{lang-tr|Leyla Hazal Kaya}}, тав. [[1 октябр]]и [[1990]]; [[Истанбул]], [[Туркия]]) — [[ҳунарпеша]]и [[телевизион]] ва [[синамо]]и [[Туркия|турк]]. == Зиндагинома == Ҳазал Кая дар шаҳри [[Истанбул]]и [[Туркия]] таваллуд шудааст. Таърихи таваллуди ҳунарпеша [[1 октябр]]и [[соли 1990]] мебошад. Падару модари ӯ ба ҳайси вакил кор мекарданд, аз ин рӯ Ҳазали хурдсол ба чизе эҳтиёҷ надошт. Аммо, баъзе манбаъҳо иддао доранд, ки волидони Ҳазал аз ҳам ҷудо шудаанд. Модари ситораи оянда кӯшиш кард, ки истеъдоди духтарро рушд диҳад, ӯро барои таҳсил ба мактаби итолиёвии Истанбул фиристод. Вай дар мактаби ибтидоии Gaziosmanpaşa таҳсил карда, соли 2009 "Liceo Italiano di Istanbul"-ро хатм кардааст. Баъдтар вай барои маълумоти олӣ дар Донишгоҳи Билги Истанбул номнавис шудааст. Ҳазал инчунин мактаби балет, хореография ва скрипка таҳсил намудааст. Вай [[англисӣ]], [[забони олмонӣ|олмонӣ]] ва [[забони итолиёвӣ|итолиёиро]] омӯхтааст. Орзуи кӯдакии Ҳазал Кай бораи ҳунарпеша шудан вақте ба мактаби машҳури театри Истанбул Айла Алга пазируфта шуд, амалӣ гашт. Дар баробари омӯхтан, ӯ ба наворбардорӣ дар [[таблиғот]] шурӯъ кард. Чеҳраи Ҳазал дар муқоваи маҷаллаҳои тобнок ва таблиғи брендҳои косметикӣ ҷой гирифтааст. == Фаъолият == Ҳунарпеша Ҳазал Кая нақши аввалини худро дар синни 16-солагӣ бозидааст. Ин нақши духтарчаи хурдсол Беррин дар силсилафилми машҳури «Сила. Бозгашт ба хона» мебошад, ки бо [[Ҷонсу Дере]] дар нақши асосӣ бозидаанд. Пас аз ин нақш нақшҳои хурдро бозидааст, ки маъруфияти Ҳазалро ба бор наоварданд. Аммо духтарак корашро идома додп умед дошт, ки рӯзе ситораи дурахшон ба рӯи ӯ низ медурахшад. Муваффақияти ҳунарпешаи ҷавон даъвати коргардон Ҳилол Сарал барои нақш дар мелодрамаи [[Ишқи мамнӯъ]] соли 2008 буд. Нақши Ниҳол Зиёгил на танҳо дар ватани худ [[Туркия]], балки берун аз марзи он шуҳрати Ҳазал Каяро овард. Ҳуқуқи пахши филмро 20 кишвар харидаанд. Ситораҳои синамо [[Киванч Татлитуғ]] ва [[Набоҳат Чеҳра]] бо Ҳазал дар як майдон кор кардаанд. Дар лоҳаи "Ишқи мамнӯъ" ситораи дигари синамои турк [[Берен Саат]] низ муваффақ шуд. Моҳи январи соли 2011 силсилафилми "Ман ӯро Фериҳа ном мебарам" бо Ҳазал Кая дар нақши асосӣ баромад. Дар силсилафилм ҳунарпеша духтари боистеъдоди хидматкори оилаи марди сарватманд Фаррух Йилмазро бозидааст. Тибқи нақшаи филм, духтарак ба донишгоҳи бонуфузе дохил мешавад ва Амир Саррафоғлуро ба худ ошиқ мекунад. Вай бояд вазъи молиявии оилаашро бодиққат пинҳон кунад, зеро ҳамсинфони духтар аз оилаҳои бонуфузи [[Туркия]] мебошанд. Ҳунарпешаи турк [[Чағатой Ӯлусой]] шарики филм шуд. Силсилафилмро мебоист ба сабаби бемории [[Воҳида Гердюм]], иҷрокунандаи нақши модари Фериҳа пеш аз муҳлат ба анҷом расонанд. Филмнома ба ситкомаи "Роҳи Амир" идома кард, аммо Ҳазал Кая дар он ширкат надошт. Дар соли 2012, ҳунарпеша дар филмҳои "Son Yaz-Balkanlar 1912", "Bu Son Olsun" нақш бозидааст. Соли 2013 филмномаи Ҳазал Кая бо филми "Мавҷи кабуд" пурра карда шуд. Қаҳрамони Ҳазал Кая дар силсилафилми навбатии "A.Ş.K" Азра ном дорад. Филм соли 2013 ба намоиш гузошта шуд. Дар наворгирии лоиҳа ҳамроҳ бо ҳунарпешаҳои ҷавон ва маъруф [[Ҳоқон Куртош]], [[Набоҳат Чеҳра]], [[Каан Ӯрганҷиоғлу]], [[Аслӣ Тандоған]] ва дигарон ширкат варзиданд. Ва соли 2014 Ҳазал Кая дар нақши асосӣ дар мазҳакаи полиси "Ман эътироз дорам" -и Онур Унлу нақш офарид. Соли 2015 вай ба нақши асосӣ дар силсилафилми "Марал" даъват карда шуд. Ҳазал нақши зебои Маралро мебозад, ки дар як мағозаи олии [[Лондон]] ба ҳайси маъмур таҷрибаомӯзӣ мекунад. Ду писар ба духтар ошиқ мешаванд: писари соҳиби универмаг ва фурӯшанда. Вай киро интихоб кард? [[Арас Булут Ийнемлӣ]] дар филм яке аз ҷуфти Ҳазал Каяро бозидааст. Соли 2016, ҳунарпеша курси ошпазро дар Академияи Санъати Кулинарӣ хатм кард. Орзуи Ҳазал Кая кушодани тарабхона дар [[Италия]] аст. Дар соли 2017 гузориш дода шуд, ки Ҳазал Кая барои нақши Филиз Элибол дар азнавсозии туркии силсилафилми ҳаҷвии маъруфи амрикоӣ ''Бешармон'' тасдиқ шудааст. Филм аз саргузаштҳои як оилаи марди майзада Фикрӣ Элибол қисса мекунад. Филиҳ духтари калонии Фикрӣ аст, ки масъули нигоҳубини аъзои зиёди хонаашон мебошад. Соли 2020 Ҳазал дар филми "Benden Ne Olur" нақши асосиро бо [[Онур Туна]] бозид. == Ҳаёти шахсӣ == Ҳазал Кая бо [[Алӣ Атай]] тӯли 5 сол мулоқот кард ва соли 2019 ҷуфт муносибатҳои худро қонунӣ кард. Онҳо соҳиби писаре мебошанд, ки онро Фикрат Алӣ Атай номгӯзорӣ намуданд. Дар 22-солагии ӯ маълум шуд, ки Ҳазал гирифтори диабети қанд аст, ӯ хеле рӯҳафтода шуда муддати дароз сиҳат шуда наметавонист. Хушбахтона худро ба даст гирифта барои табобат ба [[ИМА]] рафт. == Филмнома == === Филм === {| class="wikitable sortable" |- ! Сол ! Номгӯй ! Нақш ! Шарҳҳо |- |2011 | ''Çalgı Çengi'' | Духтарча дар анбор | Намоиши махсус |- | 2011 | ''Behzat Ç. Seni Kalbime Gömdüm'' | Берна | Намоиши махсус |- | 2011 | ''Ay Büyürken Uyuyamam'' | Хулия | Нақши асосӣ |- | 2012 | ''Bu Son Olsun'' | Лола | Нақши асосӣ |- | 2013 | ''Mavi Dalga'' | Орзу | Нақши дуюмдараҷа |- | 2014 | ''İtirazım Var'' | Зайнаб Булут | Нақши асосӣ |- | 2016 | ''Kırık Kalpler Bankası'' | Аслим | Нақши асосӣ |- | 2020 | ''Benden Ne Olur'' | Сертаб Бал | Нақши асосӣ |} === Силсилафилм === {| class="wikitable sortable" |- ! Сол ! Номгӯй ! Нақш ! Шарҳҳо |- | 2006–2007 | ''Acemi Cadı'' | Пелин | Намоиши меҳмонӣ |- | 2006 | ''Taşların Sırrı'' | Бенгу | Намоиши меҳмонӣ |- | 2006–2008 | ''Sıla'' | Беррин | Намоиши меҳмонӣ |- | 2007–2008 | ''Genco'' | Озга (Гулай Эркая) | Нақши дуюмдараҷа |- | 2008–2010 | ''[[Ишқи мамнӯъ]]'' | Ниҳол Зиёгил | Нақши дуюмдараҷа |- | 2010 | ''Behzat Ç. Bir Ankara Polisiyesi'' | Берна | Намоиши меҳмонӣ |- | 2011–2012 | ''Adını Feriha Koydum'' | Фериҳа Йилмаз Саррафоғлу | Нақши асосӣ |- | 2012 | ''Son Yaz-Balkanlar 1912'' | Омина | Нақши асосӣ |- | 2013 | ''A.Ş.K.'' | Азра Озак | Нақши асосӣ |- | 2015 | ''Maral: En Güzel Hikayem'' | Марал Эрдем | Нақши асосӣ |- | 2017–2019 | ''Bizim Hikaye'' | Филиз Элибол Актан | Нақши асосӣ |- | 2020 | ''Menajerimi Ara'' | Худаш | Намоиши меҳмонӣ |} ==Дар ВАО== === Дар таблиғот === {| class="wikitable sortable" |- ! Сол ! Тиҷоат |- | 2006 || Tofita |- | 2007 || Nescafé |- | 2007 || Molped |- | 2007 || [[Turkcell]] |- | 2008 || Eti Burçak |- | 2010 || Penti |- | 2012 || Bingo |- | 2014 || Lux Arabia |} ===Дар музиквидео === {| class="wikitable sortable" |- ! Сол ! Музиквидео |- | 2008 || [[Аслӣ Гӯнгор]] - "İzmir Bilir Ya"<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=norsUm1BwGA|title=Aslı Güngör - İzmir Bilir Ya|date=4 March 2014|publisher=|via=YouTube}}</ref> |- | 2011 || [[Салчуқ Балҷӣ]] - "Deniz Üstünde Fener"<ref>{{cite web|url=http://www.hurriyet.com.tr/magazin/magazinhatti/18299490.asp/|title=Hazal oynadı Necati çaldı|author=Hürriyet Haber|date=21 July 2011|publisher=|accessdate=2020-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130627211348/http://www.hurriyet.com.tr/magazin/magazinhatti/18299490.asp|archivedate=2013-06-27}}</ref> |- | 2017 || [[Чағатой Атман]] - "Bizim Hikaye"<ref>{{Cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=psC_3JKcZV8|title=Çağatay Akman - Bizim Hikaye|date=14 September 2017|publisher=|via=YouTube}}</ref> |} == Ҷоизаҳо == [[Акс:Hazal Kaya İstanbul Aydın Üniversitesi İletişim Ödülleri’nde (2).jpg|thumb|right|200px|Ҳазал ҳангоми маросими ҷоизасупории ҷоизаи Донишгоҳи Айдини Истанбул соли 2019]] {| class="wikitable |- ! colspan="4"| Ҷоизаҳо ва момзадиҳо |- ! Сол ! Ҷоиза ! Category ! Натиҷа |- | 2010 | Ҷоизаҳои Kavram Olympic | Беҳтарин ҳунарпешаи ҷавон<ref>{{cite web|url=http://www.hurriyet.com.tr/kavram-olimpiyatlari-odul-toreni-14418867|title=Kavram Olimpiyatları ödül töreni|author=Hürriyet Haber|date=14 April 2010|publisher=}}</ref> | {{won}} |- | 2011 | Ҷоизаҳои Ayaklıgazete.com | Зеботарин ҳунарпеша<ref name="gecce magazine">{{cite web|title=Kivanç Tatlıtuğ ve Hazal Kaya birinci sırada!|url=https://gecce.com/haber/kivanc-tatlitug-ve-hazal-kaya-birinci-sirada-174787.html|publisher=gecce magazine|accessdate=30 September 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20151001170629/https://gecce.com/haber/kivanc-tatlitug-ve-hazal-kaya-birinci-sirada-174787.html|archive-date=1 October 2015|url-status=dead|df=dmy-all|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151001170629/https://gecce.com/haber/kivanc-tatlitug-ve-hazal-kaya-birinci-sirada-174787.html|archivedate=2015-10-01}}</ref> | {{won}} |- | 2011 | Dizifilm.com Oscars | Беҳтарин ҳунарпешаи драма<ref name="dizi film">{{cite web|title=En İyi Drama Kadın Oyuncusu |url=http://forum.dizifilm.com/forum/showthread.php?t=116618|publisher=dizi film|accessdate=30 September 2015}}</ref> | {{won}} |- | 2012 | Ҷоизаҳои Ayaklıgazete.com | Беҳтарин ҳунарпеша дар таърихи силсилафилмҳо<ref name="ayakligazete.com">{{cite web|url=http://www.ayakligazete.com/|title=Magazin haberleri anında Ayaklı Gazete`de|author=SiteNano Internet Works|work=AYAKLI GAZETE}}</ref> | {{nom}} |- | 2012 | Ҷоизаҳои Televizyondizisi.com | Ҳунарпешаи маъруфтарин<ref>{{cite web|url=http://www.televizyondizisi.com/2012-yilinin-en-populer-kadin-dizi-oyunucusu-kimdi/116063/25/|title=2012 Yılının En Popüler Kadın Dizi Oyuncusu kimdi?|work=Televizyon Dizisi|access-date=5 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20170924142105/http://www.televizyondizisi.com/2012-yilinin-en-populer-kadin-dizi-oyunucusu-kimdi/116063/25/|archive-date=24 September 2017|url-status=dead|df=dmy-all|accessdate=2020-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170924142105/http://www.televizyondizisi.com/2012-yilinin-en-populer-kadin-dizi-oyunucusu-kimdi/116063/25/|archivedate=2017-09-24}}</ref> | {{nom}} |- | 2012 | Ҷоизаҳои Sosyalmedya.cc | Беҳтарин ҳунарпеша<ref>{{cite web |url=http://sosyalmedya.cc/magazin/anket/2012-en-iyi-kadin-oyunculari-anket/ |title=Archived copy |accessdate=2016-02-05 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140522072802/http://sosyalmedya.cc/magazin/anket/2012-en-iyi-kadin-oyunculari-anket/ |archivedate=22 May 2014 |df=dmy-all }}</ref> | {{won}} |- | 2012 | Ҷоизаҳои Eniyiyisec.com | Беҳтарин ҳунарпеша<ref>{{cite web |url=http://eniyiyisec.com/2012-en-iyi-kadin-oyuncu-adaylari/ |title=Archived copy |accessdate=2016-02-05 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160125221924/http://eniyiyisec.com/2012-en-iyi-kadin-oyuncu-adaylari/ |archivedate=25 January 2016 |df=dmy-all }}</ref> | {{won}} |- | 2012 | Ҷоизаҳои Bakmoda.com | Беҳтарин ҳунарпеша<ref>{{cite web|url=http://www.bakmoda.com/anket/2012-en-iyi-kadin-oyuncu-adaylari/|title=prize-survey.com|access-date=5 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20130206103619/http://www.bakmoda.com/anket/2012-en-iyi-kadin-oyuncu-adaylari/|archive-date=6 February 2013|url-status=dead|df=dmy-all|accessdate=2020-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130206103619/http://www.bakmoda.com/anket/2012-en-iyi-kadin-oyuncu-adaylari/|archivedate=2013-02-06}}</ref> | {{won}} |- | 2013 | Sayidaty Arab Journal | Беҳтарин Ситоразани Туркия<ref name="sayidaty magazine">{{cite web|title=En İyi Türk Kadın Yıldızı|url=http://www.sayidaty.net/%D8%B5%D9%88%D9%91%D8%AA%D9%88%D8%A7-%D9%84%D9%84%D9%86%D8%AC%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B1%D9%83%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%81%D8%B6%D9%84#pd_a_6820860|publisher=sayidaty magazine|accessdate=30 September 2015|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130213005851/http://www.sayidaty.net/%D8%B5%D9%88%D9%91%D8%AA%D9%88%D8%A7-%D9%84%D9%84%D9%86%D8%AC%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%AA%D8%B1%D9%83%D9%8A%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D8%A3%D9%81%D8%B6%D9%84#pd_a_6820860|archivedate=2013-02-13}}</ref> | {{won}} |- | 2013 | Ҷоизаҳои 2.Crystal Mouse Media | Беҳтарин ҳунарпеша<ref>{{Cite web |url=https://gezenvatandas.com/hazal-kayanin-yeni-projesi-ne-dizi-mi-film-mi/ |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2020-12-14 |archivedate=2013-05-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130521164315/http://www.gazete5.com/anket/en-iyi-kadin-oyuncu-255.htm }}</ref> | {{nom}} |- | 2013 | MagaziMedya.com | Зеботарин чеҳраи экрании Туркия<ref>{{cite web|url=http://www.magazimedya.com/turkiyenin-en-guzel-ekran-yuzu-kim|title=Türkiye'nin en güzel ekran yüzü kim? - MagaziMedya.Com|work=MagaziMedya.Com|access-date=5 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160206025115/http://www.magazimedya.com/turkiyenin-en-guzel-ekran-yuzu-kim|archive-date=6 February 2016|url-status=dead|df=dmy-all|accessdate=2020-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206025115/http://www.magazimedya.com/turkiyenin-en-guzel-ekran-yuzu-kim|archivedate=2016-02-06}}</ref> | {{nom}} |- | 2013 | Gazete5.com | Беҳтарин ҳунарпеша<ref>{{cite web|date=30 July 2020|title=Hazal Kaya’nın Yeni Projesi Ne, Dizi mi, Film mi?|url=https://gezenvatandas.com/hazal-kayanin-yeni-projesi-ne-dizi-mi-film-mi/|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130521164315/http://www.gazete5.com/anket/en-iyi-kadin-oyuncu-255.htm|archivedate=21 May 2013|accessdate=2020-07-30|website=gezenvatandas.com|df=dmy-all}}</ref> | {{nom}} |- | 2013 | Ҷоизаҳои Sizcene.com | Зеботарин ҳунарпешаи телевизион дар Туркия<ref name="senin fikrin">{{cite web|title=Türkiye'nin En Güzel Bayan Dizi Oyuncusu|url=http://www.seninfikrin.com/showvotes.php|publisher=seninfikrin.com|accessdate=30 September 2015|archivedate=2021-04-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210411045833/http://www.seninfikrin.com/showvotes.php}}</ref> | {{won}} |- | 2013 | Ҷоизаҳои Magazincity.com | Беҳтарин ҳунарпеша дар телевизион<ref name="magazincity">{{cite web|title=En İyi Kadın Dizi Oyuncusu Hazal Kaya oldu|url=http://www.magazincity.com/en-iyi-kadin-dizi-oyuncusu-hazal-kaya-oldu/|publisher=magazincity|accessdate=30 September 2015|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151001192244/http://www.magazincity.com/en-iyi-kadin-dizi-oyuncusu-hazal-kaya-oldu/|archivedate=1 October 2015|df=dmy-all}}</ref> | {{won}} |- | 2013 | Ҷоизаҳои Politics Magazine | Ҳунарпешаи телевизиони сол<ref>{{cite web |url=http://www.siyasetdergisi.com.tr/AnketSonuc/Yilin-Tv-Kadin-Oyuncusu/297 |title=Archived copy |accessdate=2016-02-05 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160126124545/http://www.siyasetdergisi.com.tr/AnketSonuc/Yilin-Tv-Kadin-Oyuncusu/297 |archivedate=26 January 2016 |df=dmy-all }}</ref> | {{nom}} |- | 2013 | YılınFenomeni.com | Ҳунарпешаи падидаи сол<ref>{{Cite web |url=http://www.yilinfenomeni.com/kategoriler.php |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2020-12-14 |archivedate=2013-11-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131102222540/http://www.yilinfenomeni.com/index.php }}</ref> | {{nom}} |- | 2013 | Ҷоизаҳои OMÜ 3. Media | Беҳтарин ҳунарпеша<ref>{{cite web|url=http://omumedyaodulleri.omu.edu.tr/index.php|title=OMÜ 3. Medya Ödülleri 2013|url-status=dead|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140220061626/http://omumedyaodulleri.omu.edu.tr/index.php|archivedate=20 February 2014|df=dmy-all}}</ref> | {{nom}} |- | 2014 | Ҷоизаҳои Ayaklıgazete.com | Беҳтарин ҳунарпешаи драма<ref name="ayakligazete.com"/> | {{nom}} |- | 2014 | Ҷоизаҳои 2.Düzce University Media | Беҳтарин ҳунарпеша<ref>{{cite web|url=http://medyaodulleri.duzce.edu.tr/Anket.aspx|title=Düzce Üniversitesi - Medya Ödülleri 2013|author=Çağatay AY|access-date=5 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20160206025155/http://medyaodulleri.duzce.edu.tr/Anket.aspx|archive-date=6 February 2016|url-status=dead|df=dmy-all|accessdate=2020-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160206025155/http://medyaodulleri.duzce.edu.tr/Anket.aspx|archivedate=2016-02-06}}</ref> | {{nom}} |- | 2014 | Ҷоизаҳои 5.KTÜ Media | Писандидатарин ҳунарпеша<ref>{{cite web|url=http://www.iekodulgecesi.com/|title=KTÜ 2015 Medya Ödülleri|work=İŞLETME VE EKONOMİ KULÜBÜ MEDYA ÖDÜLLERİ GECESİ|accessdate=2020-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160120211751/http://www.iekodulgecesi.com/|archivedate=2016-01-20}}</ref> | {{nom}} |- | 2014 | Bilgisefi.com | Зеботарин ҳунарпешаи Туркия<ref>[http://www.bilgisefi.com/2014/05/en-iyi-turk-kadn-oyuncu-ankeyi.html?m=1 ]{{dead link|date=October 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> | {{nom}} |- | 2014 | Felsebiyat Journal Cinema Nominees | Ҳунарпешаи сол<ref>{{cite web|url=http://www.felsebiyatdergisi.com/anket-2014-y305l305nda-sineman305n-en-304yileri.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20170202001829/http://www.felsebiyatdergisi.com/anket-2014-y305l305nda-sineman305n-en-304yileri.html|url-status=dead|archive-date=2017-02-02|title=Felse Biyat Dergisi|website=Felse Biyat Dergisi|accessdate=2020-12-14|archivedate=2017-02-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170202001829/http://www.felsebiyatdergisi.com/anket-2014-y305l305nda-sineman305n-en-304yileri.html}}</ref> | {{nom}} |- | 2014 | Медали аъло барои таъсирбахштарин чеҳраҳо дар ҷоизаҳои ҷаҳонӣ | Медали аъло<ref name="ichaps">{{cite web|title=Winners of Medal of Excellence for the Most Influential Figures in the World 2014|url=http://www.ichaps.org/voting/medalofexcellence.php#.U_3WkcV_s4r/|publisher=ichaps|accessdate=30 September 2015|archivedate=2014-09-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140903053521/http://www.ichaps.org/voting/medalofexcellence.php#.U_3WkcV_s4r/}}</ref> | {{won}} |- | 2014 | Беҳтарин 33 занони зеботарин дар ҷоизаҳои телевизионӣ | <ref name="summitrans.com">{{cite web|title=Most Beautiful Women In The World 2014|url=http://summitrans.com/bvct/dich/186/most-beautiful-women-in-the-world-2014.html|publisher=summitrans.com|accessdate=9 October 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20180208053139/http://summitrans.com/bvct/dich/186/most-beautiful-women-in-the-world-2014.html|archive-date=8 February 2018|url-status=dead|archivedate=2018-02-08|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180208053139/http://summitrans.com/bvct/dich/186/most-beautiful-women-in-the-world-2014.html}}</ref> | {{won}} |- | 2015 | Ҷоизаҳои Лубнон | Беҳтарин ҳунарпеша<ref>{{cite web|url=https://twitter.com/lebanonidol/status/664916131262693376|title=Lebanon IdoL|work=Twitter}}</ref> | {{won}} |- | 2015 | Ҷоизаҳои TelevizyonDizisi.com | Беҳтарин ҳунарпеша<ref>{{cite web|url=http://www.televizyondizisi.com/televizyondizisi-com-2015-en-iyi-kadin-oyuncu-kim/249901/25/|title=TelevizyonDizisi.com 2015 En İyi Kadın Oyuncu Kim?|work=Televizyon Dizisi|access-date=5 February 2016|archive-url=https://web.archive.org/web/20170710111231/http://www.televizyondizisi.com/televizyondizisi-com-2015-en-iyi-kadin-oyuncu-kim/249901/25/|archive-date=10 July 2017|url-status=dead|df=dmy-all|accessdate=2020-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170710111231/http://www.televizyondizisi.com/televizyondizisi-com-2015-en-iyi-kadin-oyuncu-kim/249901/25/|archivedate=2017-07-10}}</ref> | {{nom}} |- | 2015 | Marie Claire Turkey | Маъруфтарин ҳунарпеша<ref>{{cite web|url=https://www.poltio.com/qf/21533/dizilerdeki-en-favori-kadin-oyuncunuz-hangisi|title=Dizilerdeki en favori kadın oyuncunuz hangisi?|work=Poltio|accessdate=2020-12-14|archivedate=2016-01-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160129190312/https://www.poltio.com/qf/21533/dizilerdeki-en-favori-kadin-oyuncunuz-hangisi}}</ref> | {{nom}} |- | 2015 | Ҷоизаҳои беҳтарини Авруосиё | Беҳтарин ҳунарпеша<ref>[http://avrasyaenleri.com/oy-ver/] {{dead link|date=October 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes}}</ref> | {{nom}} |- | 2015 | Ҷоизаҳои 4.Crystal Mouse Media | Беҳтарин ҳунарпеша<ref>{{Cite web |url=https://www.medyafaresi.com/kristalfare |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2020-12-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170212125226/http://www.medyafaresi.com/kristalfare |archivedate=2017-02-12 }}</ref> | {{nom}} |- | 2016 | Ҷоизаҳои 7.KTÜ Media | Писандидатарин ҳунарпеша<ref>{{cite web|url=http://www.iekodulgecesi.com/anket.php|title=BU YILIN MEDYATİKLERİNİ SEN SEÇ! - KTÜ İŞLETME VE EKONOMİ KULÜBÜ 7. MEDYA ÖDÜLLERİ|work=İŞLETME VE EKONOMİ KULÜBÜ MEDYA ÖDÜLLERİ GECESİ|accessdate=2020-12-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160120211828/http://www.iekodulgecesi.com/anket.php|archivedate=2016-01-20}}</ref> | {{nom}} |- | 2017 | Ҷоизаҳои Latina Turkish | Беҳтарин бӯсаи саҳнавӣ (Ҳазал Кая - [[Чағатой Ӯлусой]])<ref>{{cite web|url=https://www.gazetemag.com/iste-latine-tv-perunin-duzenledigi-latina-turkish-awardsin-kazananlari/|title=İşte Latine TV (Peru)’nin düzenlediği Latina Turkish Awards’ın Kazananları|publisher=gazetemag.com|accessdate=24 January 2017|archivedate=2017-01-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170125154205/http://www.gazetemag.com/iste-latine-tv-perunin-duzenledigi-latina-turkish-awardsin-kazananlari}}</ref> | {{won}} |- | 2017 | Ҷоизаҳои Turkey Youth | Беҳтарин ҳунарпешаи телевизионӣ<ref>{{cite web|url=http://www.turkiyegenclikodulleri.com/|title=Türkiye Gençlik Ödülleri|first=|last=HostAvrupa|website=www.turkiyegenclikodulleri.com}}</ref> | {{nom}} |- | 2017 | Stars of the Year Awards | Маъруфтарин зани телевизионӣ<ref>{{Cite web |url=https://yilinyildizlari.com/anket |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2020-12-14 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20200116001445/https://yilinyildizlari.com/anket |archivedate=2020-01-16 }}</ref> | {{nom}} |- | 2018 | Ҷоизаҳои IU Student Council 1453 | Беҳтарин ҳунарпешаи сол<ref>https://twitter.com/1453odulleri/status/982728882494279680</ref> | {{nom}} |- | 2019 | Ҷоизаҳои Latina Turkish | Беҳтарин ҳунарпеша<ref name="auto">{{cite web|url=https://www.fox.com.tr/Bizim-Hikaye/haber/2043/Bizim-Hikaye-Latin-Amerika-yi-fethetti|title=Bizim Hikaye Latin Amerika'yı fethetti|publisher=FOX|accessdate=15 March 2019|archivedate=2019-05-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190524210237/https://www.fox.com.tr/Bizim-Hikaye/haber/2043/Bizim-Hikaye-Latin-Amerika-yi-fethetti}}</ref> | {{won}} |- | 2019 | Ҷоизаҳои Latina Turkish | Беҳтарин ҷуфти телевизионӣ (Ҳазал Кая - [[Бурак Дениз]])<ref name="auto"/> | {{won}} |- | 2019 | Ҷоизаҳои беҳтарини сол 19.Internet Media | Беҳтарин ҳунарпеша<ref>{{cite web|url=https://www.gazetebirlik.com/haber/internet-medyasi-yilin-en-iyileri-odulleri-sahiplerini-buldu-7796/|title=İnternet Medyası Yılın En İyileri Ödülleri Sahiplerini Buldu|publisher=gazetebirlik.com|accessdate=22 March 2019|archivedate=2020-01-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200116001447/https://www.gazetebirlik.com/haber/internet-medyasi-yilin-en-iyileri-odulleri-sahiplerini-buldu-7796/}}</ref> | {{won}} |- | 2019 | Ҷоизаҳои İstanbul Aydın University Communication | Беҳтарин ҳунарпеша<ref>{{cite web|url=https://www.birgun.net/haber/hazal-kaya-dan-odul-konusmasi-her-sey-cok-guzel-olacak-255391|title=Hazal Kaya’dan Ödül Konuşması|publisher=birgun.net|accessdate=9 May 2019}}</ref> | {{won}} |} == Нигаред низ == [[Феҳристи ҳунарпешазанҳои Туркия]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Туркия]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои телевизиони Туркия]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI]] 60tho3nbzz842g8hkv9izj7x9gzxmgv 14 281692 1488530 1330309 2026-10-03T01:35:50Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Фаъолиятҳои инсонӣ]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1488530 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Илмҳои техникӣ]] [[Гурӯҳ:Фаъолиятҳои инсонӣ]] 9p1vk85vaj21bw9o0opneapyaw1wekr 1488531 1488530 2026-10-03T01:36:38Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Таснифоти мавзӯи асосӣ]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1488531 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Илмҳои техникӣ]] [[Гурӯҳ:Фаъолиятҳои инсонӣ]] [[Гурӯҳ:Таснифоти мавзӯи асосӣ]] lxblwsaumdnm1o3otdqf73eostgb217 0 284967 1488546 1456230 2026-10-03T10:39:48Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488546 wikitext text/x-wiki {{Шахсият | имя = Ҷефф Безос | таърихи таваллуд = 12.1.1964 | зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Албукерке}}, [[Ню-Мексико]], [[ИМА]] }} '''Ҷе́ффри Престон «Ҷефф» Бе́зос''' ({{lang-en|Jeffrey Preston «Jeff» Bezos}}; тав. [[12 январ]]и [[соли 1964]], [[Албукерке]], [[Ню-Мексико]], [[ИМА]]) — [[соҳибкор]]и [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|амрикоӣ]], асосгузор ва роҳбари [[интернет]]-ширкати [[Amazon.com]], асосгузор ва молики ширкати ҳаво-кайҳонии [[Blue Origin]]<ref name=orig1>[http://www.forbes.ru/forbes/issue/2007-12/11260-prostye-litsa Простые лица: Джефри Безос, $8,7 млрд (35-е место)] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150327033447/http://www.forbes.ru/forbes/issue/2007-12/11260-prostye-litsa |date=2015-03-27 }}. // [[Forbes]] Россия № 12 (45), декабрь 2007.</ref> ва молики хонаи нашриявии ''[[The Washington Post]]''<ref name=wash1>{{cite web|url=http://www.cybersecurity.ru/net/179068.html|title=Основатель Amazon купил за 250 млн долларов The Washington Post|author=|date=|work=|publisher=[[Cybersecurity]]|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130817062230/http://cybersecurity.ru/net/179068.html|9=|archivedate=2013-08-17|deadlink=yes}}</ref>. Дар соли 2017 шахси сарватмандтарини олам ар рӯи маҷаллаи ''[[Forbes]]'' гашта'','' ҷойи аввалро бо дороии $90,5 млрд ишғол кард.<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.ru/milliardery/348511-dzheff-bezos-stal-samym-bogatym-chelovekom-v-mire|title=Джефф Безос стал самым богатым человеком в мире|website=Forbes.ru|lang=ru|accessdate=2021-01-07}}</ref> Дар охири моҳи августи соли 2020 дороии Безос $204,6 млрд-ро ташкил кард ва ҳамингуна ӯ аввалин шахсе дар таърих гашт, ки дороияш аз $200 млрд гузашт.<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/jonathanponciano/2020/08/26/worlds-richest-billionaire-jeff-bezos-first-200-billion/|title=Jeff Bezos Becomes The First Person Ever Worth $200 Billion|author=Jonathan Ponciano|website=Forbes|lang=en|accessdate=2021-01-07}}</ref> Дар моҳи январи соли 2021 дар рӯйхати сарватмандтарин шахсон CEO-и ширкати [[Tesla]] ва асосгузори ширкати [[SpaceX]] [[Илон Маск]] ҷойи ӯро ишғол кард.<ref>{{Cite web|url=https://www.forbes.com/sites/sergeiklebnikov/2021/01/08/elon-musk-is-now-the-richest-person-in-the-world-officially-surpassing-jeff-bezos/|title=Elon Musk Is Now The Richest Person In The World, Officially Surpassing Jeff Bezos|author=Sergei Klebnikov|website=Forbes|lang=en|accessdate=2021-01-10}}</ref> Дороии Безос $185 млрд баҳогузорӣ карда мешавад. == Зиндагинома == Вақте ки Ҷефф чорсола буд, модараш бо муҳоҷири кубагӣ Мигел Безоси хурдӣ, ки писаракро ба фарзандӣ қабул карда буд, издивоҷ кард. Ҷефф бо баҳои аъло [[Донишгоҳи Принстон]]ро дар соли 1986 бо дараҷаи муҳандиси барқ ва илмҳои компютерӣ хатм кард<ref>{{Cite web|url=https://www.princeton.edu/news/2011/12/13/jeff-and-mackenzie-bezos-donate-15-million-create-center-princeton-neuroscience|title=Jeff and MacKenzie Bezos donate $15 million to create center in Princeton Neuroscience Institute|publisher=Princeton University|lang=en|accessdate=2020-02-12}}</ref>. То оғози соли 1994 аз рӯи ихтисосаш дар вазифаҳои гуногун дар [[Уолл-стрит]] кор мекард<ref>{{cite web|url=http://www.achievement.org/autodoc/page/bez0bio-1|title=Jeff Bezos Biography|archiveurl=https://www.webcitation.org/65rP9SPPk?url=http://www.achievement.org/autodoc/page/bez0bio-1|archivedate=2012-03-02}}</ref>. Баъдтар ӯ вазифиаи ноиби президентро дар ширкати D. E. Shaw & Co соҳиб шуд, ва онҷоро тобистони соли 1994 тарк кард<ref name="wsj">{{cite web|url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052970203914304576627102996831200.html|title=Jeff Bezos of Amazon: Birth of a Salesman|publisher=The Wall Street Journal|archiveurl=https://www.webcitation.org/65rPAbuT7?url=http://online.wsj.com/article/SB10001424052970203914304576627102996831200.html|archivedate=2012-03-02}}</ref>. Дар охири соли 1994, ҳангоми сафар аз Ню-Йорк ба Сиэтл, Безос [[интернет-мағоза]]и [[Amazon.com]]-ро таъсис дод, ки саҳмгузории аввалинааш ба 300 ҳазор доллар рост меомад<ref>{{cite web|url=http://www.guardian.co.uk/technology/2000/jun/27/efinance.books?INTCMP=ILCNETTXT3487|title=Amazon.bomb: How the internet's biggest success story turned sour|date=2000-06-27|publisher=The Guardian|archiveurl=https://www.webcitation.org/65rPBp8OM?url=http://www.guardian.co.uk/technology/2000/jun/27/efinance.books?INTCMP=ILCNETTXT3487|archivedate=2012-03-02}}</ref>. Сомона 16 июли 1995 ба фаъолият шурӯъ намуд, гарчанде ки то он вақт он то ҳол ҳам нотамом буд: мисол, дар он миқдори манфии (-) китоб фармоиш дод. Безос инро барои аз рақибонаш пешсафтар шудан ворид намуда будааст<ref name="wsj" />. Ширкат кори худро чун онлайн-мағозаи китоб сар карда, то ба фурӯши меваҷоту хидматрасониҳо, видео- ва аудиопахшҳо васеъ шудааст. Дар с. 1997 ширкат ба [[IPO]] баромад. Дар соли 1999 маҷаллаи амрикоии ''[[Time]]'' Безосро шахси сол номид<ref>{{cite web|url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,992927,00.html|title=Jeffrey Preston Bezos: 1999 PERSON OF THE YEAR|publisher=Time magazine|archiveurl=https://www.webcitation.org/65rP8GN3y?url=http://www.time.com/time/magazine/article/0,9171,992927,00.html|archivedate=2012-03-02}}</ref>. Безос соҳаи тиҷории худро дар соли 2000 васеъ дода, ширкати ҳавовукайҳонии [[Blue Origin]]-ро таъсис дод<ref name="orig12">[http://www.forbes.ru/forbes/issue/2007-12/11260-prostye-litsa Простые лица: Джефри Безос, $8,7 млрд (35-е место)] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20150327033447/http://www.forbes.ru/forbes/issue/2007-12/11260-prostye-litsa|date=2015-03-27}}. // [[Forbes]] Россия № 12 (45), декабрь 2007.</ref>. Blue Origin парвозҳои санҷиширо ба кайҳон дар соли 2015 оғоз кард, ва дар он вақт пешбинӣ шуда буд, ки тиҷорати парвозҳои суборбиталиро бо иштироки одамон дар охири 2018 оғоз мекунанд. Дар охири соли 2013 соҳибкор бо нархи 250 млн доллар хонаи ноширии амрикоии ''[[The Washington Post]]-ро харид''<ref name="wash12">{{cite web|url=http://www.cybersecurity.ru/net/179068.html|title=Основатель Amazon купил за 250 млн долларов The Washington Post|author=|work=|date=|publisher=[[Cybersecurity]]|deadlink=yes|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130817062230/http://cybersecurity.ru/net/179068.html|archivedate=2013-08-17|9=}}</ref>. Безос сармоягузориҳои дигари тиҷории худро тариқи фонди венчурии худ Bezos Expeditions идора мекунад. 24 ноябри соли 2017 шахси сарватмандтарини олам бо дороии $100,3 млрд шуд. Ба вазъи 10 январи 2018 дороияш ба $106 млрд расид<ref>{{Cite news|title=Jeff Bezos’s Net Worth Just Broke $100 Billion|url=https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-11-24/jeff-bezos-fortune-hits-100-billion-on-black-friday-stock-surge|work=Bloomberg.com|date=2017-11-24|accessdate=2017-11-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171125001503/https://www.bloomberg.com/news/articles/2017-11-24/jeff-bezos-fortune-hits-100-billion-on-black-friday-stock-surge|archivedate=2017-11-25}}</ref>. То моҳи июни соли 2018 дороии Безос то $139,6 млрд доллар боло рафт — ӯ сатри аввали рейтинги Bloomberg Billionaires Index-ро забт кард. Тибқи маълумоти ''Forbes'' дар рӯйхати одамони сертаъсири соли 2018 Безос дар ҷои 5-ум меистад<ref>{{Cite web|url=http://stevsky.ru/power2018|title=Forbes — самые влиятельные люди мира 2018|author=|website=|date=|publisher=}}{{Пайванди мурда|date=March 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 16 июли соли 2018 Безос ҷои аввалро дар рӯйхати одамони сарватмандтарин аз рӯи натиҷаи оҷонсии Bloomberg бт дороии $150 млрд доллари ИМА еасб кард<ref>{{Cite news|title=Кто такой Джефф Безос: биография и секреты успеха самого богатого человека планеты|url=https://24tv.ua/techno/ru/dzheff_bezos_biografija_sostojanie_istorija_sekret_uspeha_osnovatelja_amazon_n1018181|work=24tv.ua|accessdate=2019-10-14|language=ru}}</ref>. Дар як саҳнаи филми «[[Стартрек: Абадият]]» дар нақши аҷнабӣ аз сайёраи дигар нақшбозӣ кардааст<ref>[https://lenta.ru/news/2016/07/18/jeff_bezos/ Основатель Amazon сыграл инопланетянина в новом «Стартреке»] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160719133956/https://lenta.ru/news/2016/07/18/jeff_bezos/|date=2016-07-19}}</ref>. 9 январи 2019 Безос дар бораи ҷудошавӣ бо ҳамсараш [[Скотт, Маккензи|Маккензи Безос]] баъди 25 соли зиндагии ҳамроҳ хабаре эълон кард<ref>{{Cite web|url=https://twitter.com/JeffBezos/status/1083004911380393985|title=@JeffBezos|author=Jeff Bezos|website=|date=2019-01-09|publisher=@JeffBezos|accessdate=2019-01-10}}</ref>. Дар он замон Безос шахси сарватмандтарини олам буд. Дар моҳи апрели ҳамон сол онҳо расман ҷудо шуданд: ҳамсари собиқи миллиардер срҳиби 4 % саҳмияҳои (19,7 млн) Amazon шуд, ки нархи бозории онҳо ҳангоми таваллуд $37,5 млрд-ро ташкил медод. ==== Рейтинги Форбс ==== Ҷефф Безос аввалин бор дар рӯйхати Форбс соли 1999 бо дороии 10,1 миллиард доллар пайдо шуд. Дар давоми даҳ сол сарваташ аз ин зиёд намешуд, аммо дар соли 2010 афзоиши босуръат оғоз ёфт, ки ӯро дар соли 2018 шахси сарватмандтарин аз рӯи натиҷаи Форбс кард (112 млрд. долл.). Сармояи Ҷефф Безос асосан аз саҳмияҳои ширкати Amazon-аш иборат аст. Тибқи листинги расмии биржавӣ<ref>{{Cite web|url=http://openinsider.com/search?q=AMZN|title=Openinsider - Insider Trading Screener|author=|website=|date=|publisher=|lang=English}}</ref>, ба вазъи 1 декабри 2020 ӯ соҳиби 53 474 763 саҳмияҳои ширкат, яъне 10%-и ҳамаи саҳмияҳо аст. {| class="wikitable" |+Мақоми Ҷефф Безос дар Рейтинги Форбс<ref>{{Cite web|url=https://stevsky.ru/forbes2020|title=Форбс 2020 - самые богатые люди мира|author=|website=Stevsky.ru|date=27.12.2020|publisher=|lang=Русский}} {{Пайванди мурда|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> !Сол !Пой дар рейтинг в рейтинге !Сармоя, млрд.$ !Тағйирот, млрд $ |- |1999 |н/д |10,1 | - |- |2000 |н/д |6,1 | -4 |- |2001 |н/д |2,0 | -4,1 |- |2002 |н/д |1,5 | -0,5 |- |2003 |н/д |2,5 | +1 |- |2004 |82 |5,1 | +2,6 |- |2005 |136 |4,1 | -1 |- |2006 |н/д |4,3 | +0,2 |- |2007 |н/д |8,7 | +4,4 |- |2008 |н/д |8,2 | -0,5 |- |2009 |68 |6,8 | -1,4 |- |2010 |43 |12,6 | +5,8 |- |2011 |30 |18,1 | +5,5 |- |2012 |26 |18,4 | +0,3 |- |2013 |19 |25,2 | +6,8 |- |2014 |18 |32 | +6,8 |- |2015 |15 |34,8 | +2,8 |- |2016 |5 |45,2 | +10,4 |- |2017 |3 |72,8 | +27,6 |- |2018 |1 |112 | +39,2 |- |2019 |1 |131 | +19 |- |2020 |1 |113 | -18 |} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Мултимиллиардерҳо]] [[Гурӯҳ:Миллиардерҳои ИМА]] [[Гурӯҳ:Соҳибкорони ИМА]] [[Гурӯҳ:Соҳибкорон аз рӯи алифбо]] j2zqs2thj9fv7elrgw6p8hx1skfk33u 0 288504 1488477 1487056 2026-10-02T12:58:02Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488477 wikitext text/x-wiki {{МА | мақом = шаҳр | номи тоҷикӣ = Мари | номи аслӣ = {{lang-tk|Mary}}</div> | тасвир = | кишвар = Туркманистон | lat_deg = 37 | lon_deg = 61 | lat_min = 36 | lat_dir = | lon_min = 50 | lon_dir = | аҳолӣ = 126 000 | соли барӯйхатгирӣ = 2010 | ҳайати миллӣ = туркманҳо, русҳо, тоторҳо, ӯзбекҳо, озарбойҷониҳо | ҳайати динӣ = [[мусулмон]]они [[ҳанафӣ|ҳанафимазҳаб]], масеҳиён | этнохороним = | DST = | коди телефон = +993 137 | нишонаҳои почта = 745205 | сайт = }} '''Мари''' <ref>[[Суперанская, Александра Васильевна|Суперанская А. В.]] Словарь географических названий. — М.: АСТ-ПРЕСС КНИГА, 2013. — 208 с. — С. 75: Мары [ранее Мерв и Мервь] (Туркм.).</ref> ( туркм. <span lang="tk" style="font-style:italic;">Mary</span> [[Алифбои овонигории байналмилалӣ|[maɾɯ]]], то [[соли 1937]] ба забони {{Lang-fa|مرو}} ''Марв'' ном дошт.<span lang="fa" dir="rtl" style="font-size: 110%;font-style: normal; line-height: 1em;">‎</span> - шаҳрест дар ҷануби [[Туркманистон]], ба номи шаҳри бостонии [[Марв]], маркази [[вилояти Марв]] гузошта шудааст. Сеюмин шаҳр дар Туркманистон. Он дар қисми ҷанубу шарқии пастии Турон дар қаламрави вохаи Мурғоб дар резишгоҳи дарёи Мурғоб, ки аз кӯҳҳои Афғонистон сарчашма мегирад, ҷойгир аст. Аз ҷануб, шаҳрро канали Қароқум давр мезанад. Шаҳр пайванди муҳими роҳи оҳан, узели муҳими роҳи автомобилгард аст. Аҳолӣ - 126 141 нафар (2010) <ref>[http://bevoelkerungsstatistik.de/wg.php?x=1318383097&men=gpro&lng=de&des=wg&geo=468095296&srt=npan&col=adhoq&msz=1500&geo=459348182 Население Мары]</ref>. Раиси шаҳр, хаким номида мешавад. == Таърих == === Таърихи пайдоиш === Шаҳри Мари (Марв) соли [[Соли 1884|1884]] ҳамчун маркази ҳарбии маъмурии Русия дар маҳалли қалъаи Текин, шаҳраке воқеъ дар 30 километр дуртар аз ғарби харобаoҳои [[Марв|шаҳри бостонии Марв]], ки дар миёнаи ҳазорсолаи 1 пеш аз милод ба вуҷуд омадааст, таъсис ёфтааст <ref>{{Cite web|url=http://www.tatworld.ru/article.shtml?article=598&section=0&heading=0)|title=Татарский мир • По средней Азии|deadlink=yes|accessdate=2009-06-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150208113546/http://www.tatworld.ru/article.shtml?article=598&section=0&heading=0)|archivedate=2015-02-08}}</ref>. Санаи дақиқи пайдошавии шаҳр маълум нест. Аммо муқаррар карда шуд, ки номи қалъа таърихан форсизабон буд. Дар натиҷаи равандҳои муҳоҷират ва ассимилятсия аҳолии водӣ дар асри XVII [[Забони туркманӣ|тадриҷан ба забони туркманӣ гузаштанд.]]{{Сарчашма нест|10|3|2016}}. === Давраи пеш аз пайвастан ба империяи Русия === Дар давоми ҳуҷуми туркистонии генерал Михаил Скобелев дар соли 1884, пас аз шикасти қалъаи Гёк-Тепа, Марв ҳамроҳ бо вохаи Мурғоб <ref>[http://www.hrono.ru/sobyt/1800sob/1880geok.html Осада и взятие Геок-Тепе]</ref> [[Империяи Русия|ба империяи Русия]] ҳамроҳ карда шуд. Барои пешгирӣ аз хунрезӣ пеш аз ҳамла ба шаҳр ба М. Алиханов-Аварский, бо ҳамроҳии зодаи қабилаи текин майор Махтум-Қулиҳон, ки ба сарулибоси тоҷир пинҳон шуда буд, ба суи пирони Марв ( оксақолҳо ) роҳ пеш гирифт ва онҳоро бовар кунонд, ки аз муқовимат даст кашанд ва шаҳрвандии Русияро қабул кунанд <ref>[http://www.vostlit.info/Texts/Dokumenty/M.Asien/XIX/1880-1900/Charykov/text.htm «Мирное завоевание Мерва»]</ref><ref>[http://www.krotov.info/history/19/57/laviss_58.htm «III. Русские завоевания и колонизация Средней Азии»]</ref>. [[Акс:Pokrovkaya_Church,_Mary.jpg|мини|Калисои православӣ дар Мари]] Натиҷаи музокирот дархосте буд, ки 25 январи соли 1884 дар [[Ашқобод]] аз ҷониби намояндагони Марв дар бораи қабули Марв ба тобеияти Русия навишта шуда буд <ref>[http://www.biografija.ru/show_bio.aspx?id=64598 Комаров Александр Виссарионович]{{Пайванди мурда|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Соли 1884 Алиханов-Аварский аввалин губернатори Марв таъйин шуд <ref>{{Cite web |url=http://wiki-linki.ru/Citates/877404 |title=Бой на Кушке (страница 1) |accessdate=2021-04-15 |archivedate=2016-03-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160305045139/http://wiki-linki.ru/Citates/877404 }}</ref>. === Давраи аз соли 1884 то 1921 === Пас аз ҳамроҳ шудан ба Русия дар соли 1884, Марв қисми вилояти Закаспий буд. [[6 феврал|Марв аз 6 феврали соли]] [[Соли 1890|1890]] маркази уезди Марви вилояти Закаспий буд. === Давраи Шӯравӣ (1921-1991) === [[7 август|7 августи соли]] [[Соли 1921|1921]] вилояти Закаспий ба вилояти Туркманистон табдили ном кард. Ҳамин тариқ, Марв маркази уезди Марви вилояти Туркманистони ҶМШС Туркистон шуд, ки он то [[4 декабр]]и [[Соли 1924|1924]] боқӣ монд. То [[13 август|13 августи соли]] [[Соли 1926|1926]] шаҳр маркази ноҳияи Марв буд, ки [[27 октябр|27 октябри соли]] 1924 дар заминаи вилояти Туркманистони ҶШС Туркманистон ташкил шуда буд. 13 августи соли 1926 ноҳияи Марв барҳам дода шуд ва Марв маркази вилоят шуд. Дар [[соли 1937]], Марв номи Мариро гирифт. [[21 ноябр|21 ноябри соли]] [[Соли 1939|1939]] Мари маркази вилоятии вилояти Марв гардид. [[10 январ|10 январи соли]] [[Соли 1963|1963 ин]] вилоят барҳам дода шуд ва Мари маркази ноҳявии тобеи ҷумҳурӣ гардид. [[14 декабр|14 декабри соли]] [[Соли 1970|1970]] вилоят аз нав барқарор шуд. === Давраи пас аз соли 1991 === Пас аз пошхӯрии [[Иттиҳоди Шӯравӣ]] [[18 май|ва 18 майи]] соли [[Соли 1992|1992]] [[Туркманистон|аз ҷониби Туркманистон]] эълон шудани истиқлол, Мари ба маркази [[вилояти Марв]] табдил ёфт <ref>{{Cite web|url=http://whp057.narod.ru/marwi.htm|title=МАРЫЙСКИЙ ВЕЛАЯТ|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090728111947/http://whp057.narod.ru/marwi.htm|archivedate=2009-07-28}}</ref>. Дар солҳои 2000-ум, кӯчаҳои шаҳр обод карда шуданд ва лоиҳаҳои калони манзилсозӣ ба истифода дода мешаванд. Сохтмони оммавии манзил идома дорад. Маҷмааи нави аэровокзал, бинои нави ТСЭИ, театр, китобхонаи минтақавӣ, осорхонаи таърихӣ- кишваршиносӣ, қасри Рухет, меҳмонхонаи Маргуш, маркази ташхиси тиббӣ, маркази тиббии Эна мяхри, масҷиди асосии ҷомеи Гурбонгулӣ ҳоҷӣ, стадион, варзишгоҳи аспдавонӣ , ҳавзи шиноварии болопӯшида, истгоҳи роҳи оҳан дар шаҳр сохта шуданд.<ref>{{Cite web |url=http://www.turkmenistan.gov.tm/?id=1587 |title=Гостеприимство древнего и вечно юного города |accessdate=2021-04-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190402204646/http://www.turkmenistan.gov.tm/?id=1587 |archivedate=2019-04-02 }}</ref>. Соли [[Соли 2012|2012]] шаҳр пойтахти фарҳангии [[ИДМ]] эълон карда шуд <ref>[http://www.turkmenistan.ru/ru/articles/37338.html Туркменский город Мары получил сертификат культурной столицы СНГ]</ref><ref>[http://www.turkmenistaninfo.ru/?page_id=6&type=article&elem_id=page_6/magazine_137/1208&lang_id=ru Культурная столица СНГ]</ref>. Соли 2014 дар шаҳр маҷмааи заводҳои истеҳсоли аммиак ва мочевина, як нерӯгоҳи турбина газӣ, маркази савдои бисёрҳадаф ва меҳмонхонаи Мери кушода шуданд <ref>{{Cite web |url=http://turkmenistan.gov.tm/?id=7463 |title=Президент Гурбангулы Бердымухамедов принял участие в открытии новых объектов в Марыйском велаяте |accessdate=2021-04-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20171107165700/http://turkmenistan.gov.tm/?id=7463 |archivedate=2017-11-07 }}</ref>. Дар соли 2015 вай пойтахти фарҳангии ҷаҳони туркзабонон интихоб шуд <ref>[http://www.business-gazeta.ru/article/119645/ Культурная столица тюркского, диаметром в 70 метров и высотой 35 метров]</ref><ref>[http://www.interfax.ru/world/477227 В Туркмении построят трёхэтажную юрту на три тысячи человек]</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.euronews.com/nocomment/2015/11/30/turkmenistan-biggest-yourte/|title=Turkmenistan’s biggest Yourte|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151206034344/http://www.euronews.com/nocomment/2015/11/30/turkmenistan-biggest-yourte|archivedate=2015-12-06}}</ref>. == Мавқеи ҷуғрофӣ == Шаҳри Мари саввумин шаҳри бузурги Туркманистон аст, ки дар қисми ҷанубу шарқии пастии Турон дар қаламрави вохаи Мурғоб дар резишгоҳи дарёи Мурғоб, ки аз кӯҳҳои [[Афғонистон]] сарчашма мегирад. Аз ҷануби шаҳр канали Қароқумро ҷорист<ref>[http://geoman.ru/geography/item/f00/s09/e0009135/index.shtml ТУРКМЕНСКАЯ СОВЕТСКАЯ СОЦИАЛИСТИЧЕСКАЯ РЕСПУБЛИКА]</ref>. == Иқлим == Иқлими дохилии субтропикӣ; ҳарорати миёнаи январ аз −2 то +4&nbsp;°C, июл +28 - +32&nbsp;°C; бориш дар як сол 100-300 мм <ref>{{БСЭ3|заглавие=Марыйская область}}</ref>. * Ҳарорати миёнаи солонаи ҳаво - +17,1&nbsp;°C * Намии нисбии ҳаво - 41,8% * Суръати миёнаи бод - 4,0 м / с == Аҳолӣ == 120,000 нафар барои соли 2017. [[Акс:151127-worlds-largest-yurt-Mary-Turkmenistan.jpg|мини|Хаймаи азим барои 3000 нафар дар Мари.]] Тибқи [[Соли 1998|барӯйхатгирии соли 1998]], аҳолии Мари 94,000 нафар буд. То [[соли 2005]] аҳолии Мари ба 100,000 нафар расид <ref>{{Cite web |url=http://www.krugosvet.ru/enc/strany_mira/TURKMENISTAN.html |title=Туркменистан |accessdate=2021-04-15 |archivedate=2011-12-26 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20111226134411/http://krugosvet.ru/enc/strany_mira/TURKMENISTAN.html }}</ref> ва дар соли 2017 он ба 120,000 нафар наздик шуд.{{Сарчашма нест|31|3|2016}} Мувофиқи таркиби қавмӣ, шаҳри Марям асосан туркманҳо, [[русҳо]], тоторҳо, арманиҳо зиндагӣ мекунанд <ref>[http://www.refine.com.ru/pageid-1798-7.html Refine — РПС Туркменистана] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160304213035/http://www.refine.com.ru/pageid-1798-7.html |date=2016-03-04 }}<sup class="noprint" style="white-space: nowrap">&#x5B;''[[Википедия:Проверяемость|<span style="" title="утверждение не найдено в указанном источнике">нет в источнике</span>]]''&#x5D;</sup></ref>. == Иқтисод == === Саноат === Дар Мари заводи мошинсозӣ <ref>[http://maryzavod.ru/ Марыйский машиностроительный завод]</ref>, як заводи таъмири мошин <ref>{{Cite web |url=http://cis.trifle.net/index.php?do=12&id=15572 |title=Марыйский авторемонтный завод |accessdate=2021-04-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304123029/http://cis.trifle.net/index.php?do=12&id=15572 |archivedate=2016-03-04}}</ref>, як пахтатозакунӣ <ref>{{Cite web |url=http://cis.trifle.net/index.php?do=12&id=27511 |title=Марыйский хлопкоочистительный завод им. В. П. Чкалова ТПО «Заготхлопкопром» |accessdate=2021-04-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304100126/http://cis.trifle.net/index.php?do=12&id=27511 |archivedate=2016-03-04}}</ref>, як корхонаи пӯсттозакунӣ <ref>[http://www.aboutcompanies.ru/company/mariyskiy_kojevenniy_zavod.html Марыйский кожевенный завод]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, як корхонаи масолеҳи сохтмон, заводи азоти нуриҳои минералии Туркманистон (TZAU) <ref>[http://chemindustry.ru/rus/branches/branch.php?ent=92 Туркменский завод азотных удобрений]</ref>, ва корхонаи шакар мавҷуд аст. Дар шаҳр <ref>[http://www.aboutcompanies.ru/company/mariyskaya_fabrika_pervichnoy_obrabotki_shersti.html Марыйская фабрика первичной обработки шерсти]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, ресандагӣ ва бофандагӣ <ref>[http://www.aboutcompanies.ru/company/mariyskaya_hlopchatobumajnaya_pryadilno_tkatskaya_fabrika.html Марыйская хлопчато-бумажная прядильно-ткацкая фабрика]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, дӯзандагӣ, қолин <ref>[http://www.aboutcompanies.ru/company/mariyskaya_krasilno_kovrovaya_fabrika.html Марыйская ковровая фабрика]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, корхонаҳои қаннодӣ ва мебел <ref>[http://www.aboutcompanies.ru/company/mariyskaya_mebelnaya_fabrika_oao_turkmenmebel.html Марыйская мебельная фабрика]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> заводҳои пиво ва шир мавҷуданд. Марям маркази асосии саноати гази ҷумҳурӣ мебошад <ref>{{Cite web|url=http://gorod-maru.turmir.com/|title=ТУРКМЕНИСТАН. Форум Туркменистан. Карта Туркменистан. Фото. город Туркменистан|deadlink=yes|accessdate=2009-06-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090813031631/http://gorod-maru.turmir.com/|archivedate=2009-08-13}}</ref>. Калонтарин дар Туркманистон - Нерӯгоҳи барқи обии Мари, ки иқтидораш 1 миллиону 250 ҳазор кВт мебошад, дар масофаи 19 км аз шаҳр ҷойгир аст , ки бо гази кони Шодлик кор мекунад ва зиёда аз 80% қувваи барқи ҷумҳуриро истеҳсол мекунад. Дар Мари як чопхона мавҷуд аст <ref>{{Cite web|url=http://www.milfirm.ru/fc5/firm4592.htm|title=Марыйская типография|deadlink=yes|accessdate=2009-06-01|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120204012055/http://www.milfirm.ru/fc5/firm4592.htm|archivedate=2012-02-04}}</ref><ref>[http://vladsc.narod.ru/library/enc_tur/m.htm Энциклопедия туриста. М &#x7C; The Encyclopaedia Of Tourist. M]</ref>. === Қолинбофӣ === [[Акс:Tekinka-mary-01.jpg|чап|мини|200x200пкс| Савдои қолинҳои дастии текинӣ дар бозори Текин дар Мари (1981))]] Истеҳсоли қолинҳои дӯхти дастӣ ва мошинӣ мояи ифтихор барои сокинони шаҳр мебошад. === Асппарварӣ === [[Акс:Akhalteke craem.jpg|thumb|150px|[[Аспи аҳалтекинӣ|аспи Ахалтекинӣ]] ]] [[Акс:Ahal Velayat Hippodrome - Flickr - Kerri-Jo (109).jpg|thumb|150px|Ҳайкали [[Аспи аҳалтекинӣ|аспи Ахалтекинӣ]] ]] Дар хоҷагии асппарварии Мари, зоти аспи дар ҷаҳон маъруфи [[Аспи аҳалтекинӣ|аспи Ахалтекинӣ]] мояи ифтихор аст. Дар [[вилояти Аҳал]] ба [[аспи Ахалтекинӣ]] ҳайкал гузошта шудааст<ref>[http://tdh.gov.tm/?id=6765 Во славу туркменского скакуна]{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> === Нақлиёт === Роҳи оҳане, ки солҳои [[Соли 1880|1880]] - [[Соли 1896|1896]] сохта шудааст, аз Мари мегузарад. бо роҳбарии генерали рус Михаил Анненков ва роҳи оҳани [[Осиёи Миёна]], ки [[Туркманбошӣ|Туркманбоширо]] (Красноводск) бо [[Тошканд]] мепайвандад. Аз он роҳ шохае ҳаст - роҳи Мари - [[Сарҳадобод|Кушка]], ки [[соли 1900]] ба истифода супорида шудааст <ref>{{Cite web|url=http://www.humanities.edu.ru/db/msg/38052|title=Закаспийская железная дорога|deadlink=yes|accessdate=2009-06-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071111224917/http://humanities.edu.ru/db/msg/38052|archivedate=2007-11-11}}</ref>. Соли [[Соли 2003|2003]] истгоҳи роҳи оҳан навсозӣ шуд <ref>[http://www.turkmenistan.ru/ru/node/15060 После коренной реконструкции открылся для приема пассажиров железнодорожный вокзал в городе Мары]</ref>. Дар шаҳр як автовокзали нав бо иқтидори 500 мусофир дар як соат, истгоҳи роҳи оҳани барқароршуда <ref>{{Cite web|url=http://tourism-sport.ru/_new_merv_station.html|title=Новый вокзал в Марах.|deadlink=yes}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>, фурудгоҳи нав бо иқтидори интиқол дар як соат 300 мусофир дар як соат, бо парвоз бо дарозии 3500 м муҷаҳҳаз шудааст, ки ки барои қабули ҳавопаймоҳо бо вазни то 400 тонна пешбинӣ шудааст <ref>[http://www.turkmeninform.com/ru/news/20090305/00788.html Президент Туркменистана даёт старт Совету Старейшин]</ref>. Нақлиёти дохили шаҳрро автобусҳои мунисипалӣ, таксиҳои мустақим, таксиҳо намояндагӣ мекунанд. === Маориф ва фарҳанг === Мари дорои якчанд мактабҳои миёна, литсейҳо, техникумҳо, омӯзишгоҳҳои педагогӣ ва тиббӣ, мактаби санъат ва Институти давлатии энергетикии Туркманистон мебошад. Дар шаҳр осорхонаи кишваршиносӣ, Театри давлатии драмавии Кемине, кинотеатрҳо, мактабҳои бадеӣ ва мусиқӣ, мактаби варзишии бачагона ва наврасон, истгоҳи техникҳои ҷавон, якчанд китобхонаҳо ва Қасри фарҳанг мавҷуданд <ref>{{Cite web|url=http://search.ukr.net/yandex/search.php?search_mode=ordinal&geo=11000187&PerformSearch=1&search_query=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9+%D0%B4%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%86+%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D1%83%D1%80%D1%8B|title=Марыйский дворец культуры|deadlink=yes|accessdate=2009-06-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120323055159/http://search.ukr.net/yandex/search.php?search_mode=ordinal&geo=11000187&PerformSearch=1&search_query=%D0%9C%D0%B0%D1%80%D1%8B%D0%B9%D1%81%D0%BA%D0%B8%D0%B9+%D0%B4%D0%B2%D0%BE%D1%80%D0%B5%D1%86+%D0%BA%D1%83%D0%BB%D1%8C%D1%82%D1%83%D1%80%D1%8B|archivedate=2012-03-23}}</ref>. === Тиб === Маркази ташхиси минтақавии ба номи президенти якуми Туркманистон С. А. Ниёзов. Хонаи минтақавии модар ва кӯдак. === Варзиш === Дар Мари мактаби варзишии бачагона ва наврасон мавҷуд аст. Клуби футболи " Марв " -и Марӣ дар лигаи олии Туркманистон бозӣ мекунад. Стадиони "Марв" дар ташкил ва баргузории бозиҳои чемпионат ва Ҷоми Туркманистон беҳтарин шинохта шуд <ref>[http://tmsportnewphp.4bb.ru/viewtopic.php?pid=150 футбол в Туркменистане (Спорт Туркменистана)]{{Пайванди мурда|date=June 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Дар маркази шаҳр ҳавзи шиноварии марказии дарунӣ ҷойгир аст, ки соли [[Соли 2005|2005]] <ref>[http://www.turkmenistan.ru/ru/node/17000 В городе Мары построили Центральный крытый плавательный бассейн]</ref>. Соли 2009 стадиони Sports Toplumy бо 10000 ҷойи нишаст кушода шуд <ref>[http://www.trend.az/casia/turkmenistan/1451362.html Российская и турецкая компании построили в областных центрах Туркменистана стадионы]</ref>. == Ҷойҳои тамошобоб == [[Акс:Merv-eshaby.jpg|чап|мини|200x200пкс| Қабри бародарони Эсхабовҳо - асосгузорони [[ислом]] дар қаламрави қадимаи Марв]] [[Акс:1991_CPA_6297.jpg|чап|мини|287x287пкс| [[Масҷид]] - [[Мавзолей|мақбараи]] Талхатан Баба]] Ёдгориҳои шоирон ва маорифпарварони туркман Молланепес, Кемине, [[Махтумқулӣ|Махтумқули]], қаҳрамони ҷанги шаҳрвандӣ Павел Полторатский ( [[Соли 1888|1888]] - [[Соли 1918|1918]] ), яке аз ташкилотчиёни мубориза барои Ҳокимияти Шӯравӣ дар Туркистон, раиси Шӯрои хоҷагии халқ ва узви Кумитаи Марказии Иҷроияи ТСР, ки онро контрреволюционерон дар канори шаҳри Мари парронда буданд,<ref>{{Cite web|url=http://ritter-parkin.blog.ru/|title=Предисловие к роману «Конкиста по-русски»|deadlink=yes|accessdate=2009-06-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20130524151744/http://ritter-parkin.blog.ru/|archivedate=2013-05-24}}</ref> Қаҳрамони Иттиҳоди Шӯравӣ К.Азалов, марзбононе, ки дар мубориза бар зидди [[Босмачиҳо|босмачиён]] дар [[Соли 1925|соли 1925 ҳалок шудаанд]], муҷассамаҳои " Ватан " ва "Шӯҳрати ҷовидон", ки дар қабри дастаҷамъонаи қаҳрамонони ҷанги шаҳрвандӣ гузошта шудаанд. " [[Оташи абадӣ]] " - муҷассамаи онҳое, ки дар [[Ҷанги Бузурги Ватанӣ|Ҷанги Бузурги Ватанӣ ҳалок шудаанд]] ва иштирокчиёни амалиёти ҷангӣ дар Афғонистон ( [[Соли 1979|1979]] - [[Соли 1989|1989]] ). ) <ref>[http://vladsc.narod.ru/library/enc_tur/m.htm Энциклопедия туриста]</ref> Дар ин шаҳр калисои Покров Богородитса ҷойгир аст, ки соли 1900 сохта шудааст. 30 км шарқтар аз шаҳри Мари, ки дар канори шимолии шаҳри [[Байрамалӣ|Байрам-Алӣ,]] аст, маҷмӯи ёдгориҳои археологӣ ва меъмории бостонӣ вуҷуд дорад [[Марв|Merv]], аз ҷумла: Gyaur-Kala ( [[Садаи III|асри III]] ), Big ва хурд Kyz-Kala, Sultan- Калъа, қабрҳои бародарони Эсхаб ( [[Садаи XV|асри XV]] ), қалъаи Эрк-Калъа, мақбараи Муҳаммад-ибн Зайд ва дигарон, ки машҳуртарини онҳо мақбараи Салҷуқиён [[Султон]] Санҷар ( [[Садаи XI|асри XI]] ) мебошад 30 км ҷануби Мари дар шаҳраки Талхатан [[масҷид]] - [[Мавзолей|мақбараи]] Талхатан Баба (асри XI) вуҷуд дорад <ref>{{Cite web|url=http://tourism-sport.ru/index-41.htm|title=Исторические памятники Туркменистана|deadlink=yes}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>[http://www.advantour.com/rus/turkmenistan/mary/kyz-kala.htm Достопримечательности Мары]</ref> == Иншооти ҳарбӣ == Дар давоми ҷанги Афғонистон дар солҳои 1979-1989, фурудгоҳҳои низомии Мари-1 ва Мари-2, ки дар наздикии шаҳр ҷойгиранд, барои таҳкими ҳавопаймоҳои бомбаандоз, ки аз онҳо ба Афғонистон парвоз мекарданд, истифода мешуданд <ref>[http://www.usva.org.ua/mambo3/index.php?option=com_content&task=view&id=262 «Дальняя авиация в Афганистане»]</ref><ref>[http://www.airwar.ru/history/locwar/afgan/40aa/40aa.html Части ВВС 40-й армии в Афганистане]</ref>. Мактаби 8-уми байниноҳиявии ТҒҲ-ҳои Қӯшунҳои сарҳадии СССР, рамзи қисми ҳарбии 2420 (1927-1992). 8-уми МОШСС аз 9 посгоҳҳои омӯзишӣ, як ширкати дастгирӣ ва эскадрони таъмир (савора) иборат буд, ки дар онҳо аспҳо барои хидмат дар посгоҳҳои асп омода карда мешуданд. == Муассисаҳои иҷрои ҷазо == Дар ҳудуди шаҳри Мари, як боздоштгоҳи мурофиавии СИЗО-5 бо боштшгоҳи 400 нафар ва ҳабсхонаи қатъии-кории колонияи корҳои ислоҳӣ ИТК-6-ро бо ғунҷоиши то 800 нафар мавҷуд аст <ref>{{Cite web |url=http://www.memo.ru/hr/politpr/cntrasia/tu010720.htm |title=Туркменистан: ситуация в пенитенциарных учреждениях |accessdate=2021-04-15 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110131121820/http://memo.ru/hr/politpr/cntrasia/tu010720.htm |archivedate=2011-01-31 }}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.watan.ru/rus/view.php?nomer=864&razd=new_pra_ru&pg=1|title=«Исправительные учреждения Марыйской области»|deadlink=yes}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Бародаршаҳрҳо == * [[Истанбул|Стамбул]], [[Туркия|Турция]] * [[Ҷидда|Джидда]], [[Арабистони Саудӣ|Саудовская Аравия]] * {{Flagicon|Узбекистан}} [[Самарқанд|Самарканд]], [[Ӯзбекистон|Узбекистан]] * {{Flagicon|Россия}} [[Орёл]], [[Русия|Россия]] == инчунин == * [[Марв]] - дар бораи шаҳри бостонӣ * Вилояти Марям * [[Вилояти Марв|Марям velayat]] * [[Аспи аҳалтекинӣ|Аспи Ахалтеке]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ|2}} == Пайвандҳо == * [https://www.youtube.com/watch?v=REtBH2mIBZo Видео дар бораи Мари] * [http://www.horse-kontinent.ucoz.ru/publ/41-1-0-62 Аспи Аҳалтекинӣ] * {{Cite web|url=http://ashgabad.info/photo/turkmenistan/drevnij_mary/13|title=Манзараи шаҳри Мари аксҳо|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140415134755/http://ashgabad.info/photo/turkmenistan/drevnij_mary/13|archivedate=2014-04-15}} {{ПБ}} {{Шаҳрҳои Туркманистон}} [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Туркманистон]] 01ldsirq9yatmazvf3ffbpn1xqgs4vl 0 302020 1488516 1487883 2026-10-02T20:59:52Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 3 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488516 wikitext text/x-wiki {{Новбарии сол|2020}} {{Новбарии сада|21}} {{Мавзӯъҳои сол|2020}} == Рӯйдодҳо == * '''Соли 2020''' — дар соли 2020 Паёми алоҳидаи солонаи [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ба [[Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ироа нагардид. [[Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Паёми қаблии Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон 26 декабри соли 2019 пешниҳод шуда, Паёми навбатӣ 26 январи соли 2021 баргузор гардид. ]]<ref>{{Cite web |url=https://president.tj/event/missives |title=Паёмҳои Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date= |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/constitution |title=Конститутсияи Ҷумҳурии Тоҷикистон — Моддаи 55 |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date= |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2019/12/iroai-payomi-prezidenti-um-urii-to-ikiston-ba-ma-lisi-olii-um-urii-to-ikiston-4/ |title=Ироаи Паёми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон ба Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=АМИТ «Ховар» |date=2019-12-26 |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref> == [[январ]] == * [[20 январ]] — дар шаҳри [[Душанбе]] ҷаласаи васеи [[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]] таҳти раёсати [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Эмомалӣ Раҳмон]] баргузор гардид. Дар ҷаласа натиҷаҳои фаъолияти соли 2019 ва вазифаҳои соли 2020, аз ҷумла татбиқи Стратегияи миллии рушди Ҷумҳурии Тоҷикистон барои давраи то соли 2030, баррасӣ шуданд.<ref>{{Cite web |url=https://old.asiaplustj.info/en/news/tajikistan/power/20200120/an-enlarged-session-of-government-taking-place-in-dushanbe-today |title=An enlarged session of government taking place in Dushanbe today |website=Asia-Plus |date=20 January 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/01/ |title=Январи соли 2020 |website=АМИТ «Ховар» |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> * [[22 январ]] — [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] созишномаи сармоягузорӣ оид ба ҷорӣ намудани низоми автоматикунонидашудаи назорат ва баҳисобгирии неруи барқ дар шаҳри Душанбе ро тасдиқ кард. Арзиши умумии лоиҳа '''88 миллион доллари ИМА''' буда, насби беш аз '''250 ҳазор''' ҳисобкунаки нави барқиро дар назар дошт.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/01/22/new-electricity-billing-meters-to-be-installed-in-dushanbe/ |title=New electricity billing meters to be installed in Dushanbe |website=Asia-Plus |date=22 January 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/01/ |title=Январи соли 2020 |website=АМИТ «Ховар» |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> * [[23 январ]] — [[Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон]] номзадии Раиси шаҳри Душанбе [[Рустами Эмомалӣ]]ро ба вакилии Маҷлиси вакилони халқи шаҳри Душанбе пешбарӣ намуд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/01/23/rustam-emomali-nominated-for-dushanbe-legislature/ |title=Rustam Emomali nominated for Dushanbe legislature |website=Asia-Plus |date=23 January 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/01/ |title=Январи соли 2020 |website=АМИТ «Ховар» |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> == [[феврал]] == * [[21 феврал]] — дар шаҳри [[Душанбе]] ба муносибати 27-солагии таъсиси [[Қувваҳои Мусаллаҳи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] паради ҳарбӣ баргузор гардид.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/category/regions/central-asia/tajikistan-en/ |title=Tajikistan — February 2020 news archive |website=Asia-Plus |date=21 February 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/02/ |title=Феврали соли 2020 |website=АМИТ «Ховар» |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> * [[25 феврал]] — Бонки ҷаҳонӣ барои лоиҳаи барқарорсозии молиявии соҳаи энергетикаи Тоҷикистон '''134 миллион доллари ИМА''' маблағгузории грантӣ тасдиқ намуд. Ҳадафи лоиҳа баланд бардоштани устувории молиявӣ ва самаранокии ширкати «Барқи Тоҷик» ва беҳтар намудани таъминоти барқ буд.<ref>{{Cite web |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2020/02/25/world-bank-supports-sustainable-and-efficient-power-sector-in-tajikistan |title=World Bank Supports Sustainable and Efficient Power Sector in Tajikistan |website=World Bank |date=25 February 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/2020/02/27/rossiya-ogranichit-aviasoobshhenie-s-iranom/ |title=World Bank approves $134 million grant for Tajikistan's power sector |website=Asia-Plus |date=25 February 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en }}{{Пайванди мурда|date=August 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * [[29 феврал]] — дар [[Тоҷикистон]] ҷаласаи нахустини Ситоди ҷумҳуриявӣ оид ба пешгирии сирояти коронавируси нави [[Дунёгирии COVID-19 дар Тоҷикистон|COVID-19]] ва интиқоли он ба ҷумҳурӣ баргузор гардид.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/02/ |title=Феврали соли 2020 |website=АМИТ «Ховар» |date=29 February 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.who.int/europe/news/item/01-05-2020-who-europe-covid-19-mission-on-route-to-tajikistan-at-government-s-request |title=WHO/Europe COVID-19 mission on route to Tajikistan at Government’s request |website=World Health Organization |date=1 May 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> == [[март]]== * [[1 март]] — дар Тоҷикистон интихоботи [[вакил|вакилон]] ба [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] баргузор гардид. Тибқи натиҷаҳои пешакӣ, Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон 50,40% овозҳои рӯйхати ҳизбиро гирифт.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/03/intihobot-2020-komissiyai-markazii-intihobot-va-rajpurs-nati-a-oi-peshakii-intihoboti-vakiloni-ma-lisi-namoyandagoni-ma-lisi-olii-um-urii-to-ikistonro-elon-namud/ |title=ИНТИХОБОТ-2020. Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсӣ натиҷаҳои пешакии интихоботи вакилони Маҷлиси намояндагонро эълон намуд |website=АМИТ «Ховар» |date=2 March 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://data.ipu.org/parliament/TJ/TJ-LC01/election/TJ-LC01-E20200301 |title=Tajikistan House of Representatives March 2020 Election |website=Inter-Parliamentary Union |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://odihr.osce.org/odihr/elections/tajikistan/443986 |title=Parliamentary Elections, 1 March 2020 |website=OSCE/ODIHR |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[2 март]] — Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсии Ҷумҳурии Тоҷикистон натиҷаҳои пешакии интихоботи [[1 март|1 марти]] [[соли 2020]] эълон намуд. Аз рӯи рӯихати ҳизбӣ [[Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон]] — 50,40%, [[Ҳизби аграрии Тоҷикистон]] — 16,50%, [[Ҳизби ислоҳоти иқтисодии Тоҷикистон]] — 16,61%, [[Ҳизби сотсиалистии Тоҷикистон]] — 5,15% ва [[Ҳизби демократии Тоҷикистон]] — 5,10% овоз гирифтанд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/03/intihobot-2020-komissiyai-markazii-intihobot-va-rajpurs-nati-a-oi-peshakii-intihoboti-vakiloni-ma-lisi-namoyandagoni-ma-lisi-olii-um-urii-to-ikistonro-elon-namud/ |title=Натиҷаҳои пешакии интихоботи вакилони Маҷлиси намояндагон |website=АМИТ «Ховар» |date=2 March 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://data.ipu.org/parliament/TJ/TJ-LC01/election/TJ-LC01-E20200301 |title=Tajikistan House of Representatives March 2020 Election |website=Inter-Parliamentary Union |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[13 март]] — Маҷлиси вакилони халқи шаҳри Душанбе номзадии [[Рустами Эмомалӣ|Рустами Эмомалиро]] ба узвияти [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] пешбарӣ намуд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/03/13/dushanbe-mayor-nominated-for-majlisi-milli/ |title=Dushanbe mayor nominated for Majlisi Milli |website=Asia-Plus |date=13 March 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://data.ipu.org/parliament/TJ/TJ-UC01/ |title=National Assembly of Tajikistan |website=Inter-Parliamentary Union |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[17 март]] — [[Маҳмадтоир Зокирзода]] дар иҷлосияи якуми [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]], даъвати шашум, Раиси Маҷлиси намояндагон интихоб гардид.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/tg/2020/03/17/ma%d2%b3madtoir-zokirzoda-raisi-ma%d2%b7lisi-namoyandagon-intihob-shud/ |title=Маҳмадтоир Зокирзода раиси Маҷлиси намояндагон интихоб шуд |website=Asia-Plus |date=17 March 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://data.ipu.org/parliament/TJ/TJ-LC01/election/TJ-LC01-E20200301 |title=Tajikistan House of Representatives March 2020 Election |website=Inter-Parliamentary Union |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[18 март]] — [[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]] барои ҳамоҳангсозии чораҳои пешгирии паҳншавии [[Дунёгирии COVID-19 дар Тоҷикистон]] ситоди байниидоравиро таъсис дод ва нақшаи омодагӣ ва вокуниш ба пандемия таҳия гардид.<ref>{{Cite web |url=https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/334214/WHO-EURO-2020-1083-40829-55183-eng.pdf |title=COVID-19 technical mission of experts to Tajikistan |website=World Health Organization |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en |accessdate=2026-08-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260819231559/https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/334214/WHO-EURO-2020-1083-40829-55183-eng.pdf |archivedate=2026-08-19}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.who.int/about/accountability/results/who-results-report-2020-mtr/country-story/2020/laboratory-system-strengthening-in-tajikistan-important-factor-in-the-response-to-covid-19-during-2020 |title=Laboratory system strengthening in Tajikistan important factor in the response to COVID-19 during 2020 |website=World Health Organization |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[27 март]] — интихоботи [[вакил|вакилони]] [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] баргузор гардид.<ref>{{Cite web |url=https://data.ipu.org/parliament/TJ/TJ-LC01/election/TJ-LC01-E20200301 |title=Tajikistan House of Representatives March 2020 Election |website=Inter-Parliamentary Union |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://data.ipu.org/parliament/TJ/TJ-UC01/ |title=National Assembly of Tajikistan |website=Inter-Parliamentary Union |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> == [[апрел]] == * [[2 апрел]] — Бонки ҷаҳонӣ барои Тоҷикистон ҷиҳати татбиқи Лоиҳаи фаврии[[Дунёгирии COVID-19 дар Тоҷикистон|COVID-19]] '''11,3 миллион доллари ИМА''' [[грант]] тасдиқ намуд. Маблағ барои хариди маҷмӯи ташхис, таҷҳизоти муҳофизатӣ ва омода намудани тақрибан 100 кати муҷаҳҳази бахши эҳё ва табобати шадид пешбинӣ шуда буд.<ref>{{Cite web |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2020/04/02/tajikistan-gets-world-bank-financing-to-respond-to-covid-19-pandemic |title=Tajikistan Gets World Bank Financing to Respond to COVID-19 Pandemic |website=World Bank |date=2 April 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.who.int/europe/news/item/01-05-2020-who-europe-covid-19-mission-on-route-to-tajikistan-at-government-s-request |title=WHO/Europe COVID-19 mission on route to Tajikistan |website=World Health Organization |date=1 May 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[17 апрел]] — Дар иҷлосияи якуми [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]], даъвати шашум, [[Рустами Эмомалӣ]] Раиси Маҷлиси миллӣ интихоб гардид. [[Раҷаббой Аҳмадзода]] муовини якум ва [[Ёдгор Файзов]] муовини Раиси Маҷлиси миллӣ интихоб шуданд.<ref>{{Cite web |url=https://www.mfa.tj/en/vienna/view/5928/address-by-the-president-of-tajikistan-at-the-first-session-of-majlisi-milli-national-assembly-sixth-convocation |title=Address by the President of Tajikistan at the First Session of Majlisi Milli |website=Ministry of Foreign Affairs of Tajikistan |date=17 April 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/04/17/presidents-son-elected-to-hold-the-second-highest-post-in-tajikistan/ |title=President’s son elected to hold the second highest post in Tajikistan |website=Asia-Plus |date=17 April 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://data.ipu.org/parliament/TJ/TJ-UC01/ |title=National Assembly of Tajikistan |website=Inter-Parliamentary Union |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[30 апрел]] — Тоҷикистон аввалин ҳолатҳои расман тасдиқшудаи сирояти [[Дунёгирии COVID-19 дар Тоҷикистон]]-ро эълон кард. Тибқи маълумоти [[Созмони ҷаҳонии тандурустӣ]], дар рӯзи аввал '''15 ҳолат''' тасдиқ шуда буд.<ref>{{Cite web |url=https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/334214/WHO-EURO-2020-1083-40829-55183-eng.pdf |title=COVID-19 technical mission of experts to Tajikistan |website=World Health Organization |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en |accessdate=2026-08-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260819231559/https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/334214/WHO-EURO-2020-1083-40829-55183-eng.pdf |archivedate=2026-08-19}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.who.int/about/accountability/results/who-results-report-2020-mtr/country-story/2020/laboratory-system-strengthening-in-tajikistan-important-factor-in-the-response-to-covid-19-during-2020 |title=Laboratory system strengthening in Tajikistan important factor in the response to COVID-19 during 2020 |website=World Health Organization |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> == [[май]] == * [[1 май]] — [[Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон]] [[Эмомалӣ Раҳмон]] ҷаласа оид ба масъалаҳои мубориза бо бемориҳои сироятӣ, аз ҷумла [[Дунёгирии COVID-19 дар Тоҷикистон]], баргузор намуд. Ба мақомоти давлатӣ супориш дода шуд, ки чораҳои беҳдоштӣ, безараргардонии ҷойҳои ҷамъиятӣ ва корҳои фаҳмондадиҳиро пурзӯр намоянд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/05/01/rahmon-holds-meeting-to-discuss-issues-of-combating-infectious-diseases-including-covid-19/ |title=Rahmon holds meeting to discuss issues of combating infectious diseases, including COVID-19 |website=Asia-Plus |date=1 May 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.who.int/europe/news/item/01-05-2020-who-europe-covid-19-mission-on-route-to-tajikistan-at-government-s-request |title=WHO/Europe COVID-19 mission on route to Tajikistan |website=World Health Organization |date=1 May 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[12 май]] — мақомоти шаҳри [[Душанбе]] бо мақсади пешгирии паҳншавии [[Дунёгирии COVID-19 дар Тоҷикистон]] қатъи фаъолияти бозорҳои фурӯши либосро то [[31 май]] тамдид карданд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/05/habari-favr-shumorai-giriftoroni-koronavirus-dar-to-ikiston-ba-461-nafar-rasid/ |title=Қатъи фаъолияти бозорҳои фурӯши либос дар шаҳри Душанбе то 31 май тамдид карда шуд |website=АМИТ «Ховар» |date=12 May 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.ozodi.org/a/30635131.html |title=Дар Тоҷикистон гузарондани тӯю маъракаҳоро манъ карданд. Сабаб бемории COVID-19 |website=Радиои Озодӣ |date=26 May 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> * [[14 май]] — [[Тоҷикистон]] аз [[Созмони ҷаҳонии тандурустӣ]] барои расонидани кӯмаки дастаҳои махсуси тиббии ҳолатҳои фаврӣ дар мубориза бо [[Дунёгирии COVID-19 дар Тоҷикистон|COVID-19]] дархости расмӣ намуд. То 13 май дар кишвар 801 ҳолати сироят ва 28 фавт ба қайд гирифта шуда буд.<ref>{{Cite web |url=https://extranet.who.int/emt/content/emt-request-assistance-tajikistan-14-may-2020 |title=EMT Request for Assistance: Tajikistan |website=World Health Organization |date=14 May 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.who.int/europe/news/item/01-05-2020-who-europe-covid-19-mission-on-route-to-tajikistan-at-government-s-request |title=WHO/Europe COVID-19 mission on route to Tajikistan |website=World Health Organization |date=1 May 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[20 май]] — Шӯрои уламои Маркази исломии Ҷумҳурии Тоҷикистон қарор кард, ки [[Иди Фитр]] рӯзи [[24 май]] таҷлил шавад ва бинобар вазъи эпидемиологӣ [[намоз|намози ид]] дар хонаҳо гузаронида шавад.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/05/dar-hona-samimona-idi-saidi-fitr-dar-to-ikiston-24-maj-ta-lil-karda-meshavad/ |title=Иди саиди Фитр дар Тоҷикистон 24 май таҷлил карда мешавад |website=АМИТ «Ховар» |date=20 May 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.ozodi.org/a/30623662.html |title=Иди Фитр дар Тоҷикистон 24 май аст, вале бе намози дастҷамъӣ |website=Радиои Озодӣ |date=20 May 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> * [[26 май]] — '''Кумитаи дин, танзими анъана ва ҷашну маросими''' назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ба мақомоти маҳаллӣ дастур дод, ки то беҳтар шудани вазъи эпидемиологӣ '''барои баргузории маросимҳои арӯсӣ иҷозат надиҳанд'''.<ref>{{Cite web |url=https://www.ozodi.org/a/30635131.html |title=Дар Тоҷикистон гузарондани тӯю маъракаҳоро манъ карданд. Сабаб бемории COVID-19 |website=Радиои Озодӣ |date=26 May 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/05/ |title=Майи соли 2020 |website=АМИТ «Ховар» |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> == [[июн]] == * [[10 июн]] — шумораи расман тасдиқшудаи ҳолатҳои [[Дунёгирии COVID-19 дар Тоҷикистон|COVID-19]] дар Тоҷикистон ба '''4763''' нафар расид; аз онҳо 2947 нафар шифо ёфта, шумораи фавтҳои расман вобаста ба коронавирус 48 нафар буд.<ref>{{Cite web |url=https://old.asiaplustj.info/en/news/tajikistan/society/20200611/coronavirus-4763-officially-confirmed-covid-19-cases-reported-in-tajikistan-as-of-june-10-2020 |title=Coronavirus: 4,763 officially confirmed COVID-19 cases reported in Tajikistan as of June 10, 2020 |website=Asia-Plus |date=11 June 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/334214/WHO-EURO-2020-1083-40829-55183-eng.pdf |title=COVID-19 technical mission of experts to Tajikistan |website=World Health Organization |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en |accessdate=2026-08-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20260819231559/https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/334214/WHO-EURO-2020-1083-40829-55183-eng.pdf |archivedate=2026-08-19}}</ref> * [[17 июн]] — Тоҷикистон созишномаи маблағгузорӣ бо Фонди ОПЕК оид ба рушди байналмилалӣ барои ҷудо намудани '''40 миллион доллари ИМА''' барои сохтмони роҳи [[Обигарм]]–[[Нуробод]]ро тасдиқ намуд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/all-news/ |title=Tajikistan news archive — June 2020 |website=Asia-Plus |date=17 June 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/06/ |title=Июни соли 2020 |website=АМИТ «Ховар» |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> * [[18 июн]] — Тоҷикистон созишнома бо Бонки ҷаҳониро оид ба лоиҳаи барқарорсозии молиявии соҳаи энергетика тасдиқ кард. Барои татбиқи он гранти '''134 миллион доллари ИМА''' пешбинӣ шуда буд.<ref>{{Cite web |url=https://old.asiaplustj.info/en/news/tajikistan/power/20200618/tajikistan-ratifies-agreement-with-world-bank-on-the-power-utility-financial-recovery-project |title=Tajikistan ratifies agreement with World Bank on the Power Utility Financial Recovery Project |website=Asia-Plus |date=18 June 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2020/02/25/world-bank-supports-sustainable-and-efficient-power-sector-in-tajikistan |title=World Bank Supports Sustainable and Efficient Power Sector in Tajikistan |website=World Bank |date=25 February 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[24 июн]] — Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон пешниҳоди Ҳукумати Тоҷикистонро оид ба имтиёзҳо ба аҳолӣ ва соҳибкории хурду миёна дар шароити пандемияи[[Дунёгирии COVID-19 дар Тоҷикистон|COVID-19]] тасдиқ намуд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/category/topics/economics/ |title=Tajikistan economic news archive — June 2020 |website=Asia-Plus |date=24 June 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2020/12/23/tajikistan-economic-update-fall-2020 |title=Tajikistan’s Post COVID-19 Recovery Could be Faster and More Sustainable with Private Sector Participation |website=World Bank |date=23 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> == [[июл]] == * [[2 июл]] — дар шаҳри [[Хуҷанд]], дар мавзеи бозори марказии «Панҷшанбе», гузаргоҳи зеризаминӣ мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифт. Арзиши сохтмони иншоот тақрибан '''20 миллион сомонӣ''' буда, масоҳати он 5054,4 метри мураббаъро ташкил медод.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/07/daroztarin-guzargo-i-zerizamin-dar-to-ikiston-va-osiyoi-markaz-on-imr-z-dar-sha-ri-hu-and-dar-mavzei-bozori-markazii-pan-shanbe-mavridi-istifoda-aror-doda-shud/ |title=Дарозтарин гузаргоҳи зеризаминӣ дар Тоҷикистон ва Осиёи Марказӣ |website=АМИТ «Ховар» |date=2 July 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/category/regions/central-asia/tajikistan-en/ |title=Tajikistan news archive — July 2020 |website=Asia-Plus |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[6 июл]] — дар ноҳияи [[Данғара]]и вилояти Хатлон сохтмони маҷмааи бузурги парандапарварӣ дар деҳаи Хоҷа Шақиқи Балхии Ҷамоати деҳоти Себистон мавриди таваҷҷуҳ қарор гирифт. Тибқи лоиҳа, маҷмаа аз 24 бинои мурғхона иборат буд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/07/ab-ai-buzurgi-sozandag-dar-sha-ru-de-oti-to-ikiston-dar-dan-ara-kompleksi-mu-tashami-parandaparvar-ba-istifoda-doda-meshavad/ |title=Дар Данғара комплекси муҳташами парандапарварӣ ба истифода дода мешавад |website=АМИТ «Ховар» |date=6 July 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/category/topics/economics/ |title=Tajikistan economic news |website=Asia-Plus |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[13 июл]] — Вазири адлияи Тоҷикистон иттилоъ дод, ки дар шаш моҳи аввали сол 41 маҳбус аз бемориҳои гуногун фавтидаанд, аз ҷумла 11 нафар аз илтиҳоби шуш.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/news/tajikistan/society/20200713/41-prison-inmates-have-died-in-tajikistan-over-h1-2020 |title=41 prison inmates have died in Tajikistan over H1 2020 |website=Asia-Plus |date=13 July 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/category/topics/society/ |title=Tajikistan society news |website=Asia-Plus |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> == [[август]] == * [[6 август]] — дар ҷаласаи муштараки Маҷлиси миллӣ ва Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон қарор қабул гардид, ки интихоботи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон рӯзи [[11 октябр]]и соли 2020 баргузор карда шавад.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/08/5555sfsyfr-zi-intihoboti-prezidenti-um-urii-to-ikiston-tain-karda-shud/ |title=Рӯзи Интихоботи Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин карда шуд |website=АМИТ «Ховар» |date=6 August 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/07/20/the-date-for-presidential-election-in-tajikistan-expected-to-be-on-august-6/ |title=The date for presidential election in Tajikistan expected to be on August 6 |website=Asia-Plus |date=20 July 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[11 август]] — тибқи маълумоти Вазорати тандурустӣ, шумораи ҳолатҳои расман тасдиқшудаи [[Дунёгирии COVID-19 дар Тоҷикистон|COVID-19]] дар Тоҷикистон ба '''7827''' нафар расид. Аз онҳо 6614 нафар шифо ёфта, шумораи фавтҳои расман вобаста ба COVID-19 ба 62 нафар расида буд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/08/11/coronavirus-42-new-officially-confirmed-cases-of-covid-19-reported-in-tajikistan-yesterday-2/ |title=42 new officially confirmed cases of COVID-19 reported in Tajikistan yesterday |website=Asia-Plus |date=11 August 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.who.int/about/accountability/results/who-results-report-2020-mtr/country-story/2020/laboratory-system-strengthening-in-tajikistan-important-factor-in-the-response-to-covid-19-during-2020 |title=Laboratory system strengthening in Tajikistan important factor in the response to COVID-19 during 2020 |website=World Health Organization |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[11 август]] — Дар Тоҷикистон дар доираи сиёсати саноатикунонии босуръати кишвар то ин сана 83 корхонаи нави саноатӣ бо таъсиси 1135 ҷойи нави корӣ ба истифода дода шуданд. Аз ҷумла, 34 корхона ба [[вилояти Суғд]], 21 корхона ба [[вилояти Хатлон]], 2 корхона ба [[Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон]], 13 корхона ба [[шаҳри Душанбе]] ва 13 корхона ба шаҳру ноҳияҳои тобеи ҷумҳурӣ рост меомаданд. Рушди корхонаҳои нав ба зиёд шудани истеҳсолоти саноатӣ ва ташкили ҷойҳои нави корӣ мусоидат намуд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/08/bunyodi-83-korhonai-navi-sanoat-adami-muassir-dar-samti-sanoatikunonii-mamlakat/ |title=Бунёди 83 корхонаи нави саноатӣ — қадами муассир дар самти саноатикунонии мамлакат |website=АМИТ «Ховар» |date=2020-08-11 |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/08/zav-zav-izoda-imsol-dar-to-ikiston-83-korhonai-navi-sanoat-mavridi-istifoda-aror-girift/ |title=Завқӣ Завқизода: «Имсол дар Тоҷикистон 83 корхонаи нави саноатӣ мавриди истифода қарор гирифт» |website=АМИТ «Ховар» |date=2020-08-03 |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref> <ref>{{Cite web |url=https://president.tj/node/25010 |title=Натиҷаҳои рушди иқтисодию иҷтимоии Тоҷикистон дар соли 2020 |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date= |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref> == [[сентябр]] == * [[8 сентябр]]и [[соли 2020]] Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] ба муносибати 29-умин солгарди истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон паёми шодбошӣ ирсол намуд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/09/payomi-shodboshii-peshvoi-millat-emomal-ra-mon-ba-iftihori-29-umin-solgardi-isti-loli-davlatii-um-urii-to-ikiston/ |title=Паёми шодбошии Пешвои миллат Эмомалӣ Раҳмон ба ифтихори 29-умин солгарди истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=АМИТ «Ховар» |date=8 September 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/ |title=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> * [[12 сентябр]]и [[соли 2020]] дар шаҳри [[Панҷакент]] ҷашни '''5500-солагии Саразм''' баргузор гардид. Саразм ҳамчун яке аз қадимтарин марказҳои протошаҳрии Осиёи Марказӣ соли 2010 ба Феҳристи мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО дохил шуда буд.<ref>{{Cite web |url=https://www.mfa.tj/en/london/view/4408/5500th-anniversary-of-the-ancient-city-of-sarazm |title=5 500th anniversary of the ancient city of Sarazm |website=Ministry of Foreign Affairs of Tajikistan |date=12 September 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://icesco.org/en/2020/09/14/almalik-icesco-works-unwaveringly-to-protect-islamic-world-heritage/ |title=AlMalik: ICESCO Works Unwaveringly to Protect Islamic World Heritage |website=ICESCO |date=14 September 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.mfa.tj/en/washington/view/4822/5500th-anniversary-of-the-ancient-city-of-sarazm |title=5,500th anniversary of the ancient city of Sarazm |website=Ministry of Foreign Affairs of Tajikistan |date=14 January 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[15 сентябр]]и [[соли 2020]] барномаи интихоботии номзад ба мансаби Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон [[Эмомалӣ Раҳмон]] нашр гардид. Дар он аз ҷумла ду баробар зиёд намудани ҳаҷми маҷмӯи маҳсулоти дохилии кишвар дар давоми ҳафт соли минбаъда пешбинӣ мешуд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/09/15/emomali-rahmon-promises-to-double-tajikistans-gdp-in-seven-years/ |title=Emomali Rahmon promises to double Tajikistan's GDP in seven years |website=Asia-Plus |date=15 September 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.mfa.tj/en/main/information/news-and-events |title=News and events of the Ministry of Foreign Affairs |website=Ministry of Foreign Affairs of Tajikistan |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> == [[октябр]] == * Аз [[1 октябр]] то [[15 октябр]]и [[соли 2020]] дар Ҷумҳурии Тоҷикистон барӯйхатгирии аҳолӣ ва фонди манзил гузаронида шуд. Натиҷаҳои пешакии барӯйхатгирӣ бояд дар аввали соли 2021 пешниҳод мешуданд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/10/imr-z-r-zi-umumi-a-onii-omor-nati-a-oi-peshakii-bar-jhatgirii-a-ol-va-fondi-manzil-dar-to-ikiston-avvali-soli-2021-peshni-od-meshavand/ |title=Натиҷаҳои пешакии барӯйхатгирии аҳолӣ ва фонди манзил дар Тоҷикистон аввали соли 2021 пешниҳод мешаванд |website=АМИТ «Ховар» |date=20 October 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/category/topics/society/ |title=Tajikistan society news |website=Asia-Plus |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[11 октябр]]и [[соли 2020]] дар Тоҷикистон [[интихоботи президентии Тоҷикистон (2020)|интихоботи президентӣ]] баргузор гардид. Тибқи натиҷаҳои пешакӣ, Президенти амалкунанда [[Эмомалӣ Раҳмон]] бо гирифтани '''90,92%''' овозҳо барои муҳлати нави ҳафтсола интихоб шуд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/10/12/emomali-rahmon-won-the-presidential-elections-in-tajikistan-for-the-fifth-time/ |title=Emomali Rahmon won the presidential elections in Tajikistan for the fifth time |website=Asia-Plus |date=12 October 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://odihr.osce.org/odihr/elections/tajikistan |title=Elections in Tajikistan |website=OSCE/ODIHR |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[14 октябр]]и [[соли 2020]] Комиссияи марказии интихобот ва раъйпурсии Ҷумҳурии Тоҷикистон натиҷаҳои ниҳоии интихоботи президентиро эълон кард. Эмомалӣ Раҳмон '''3 853 987 овоз''' ё '''90,92%''' гирифта, интихобшуда эълон гардид; иштироки интихобкунандагон '''85,44%''' буд.<ref>{{Cite web |url=https://old.asiaplustj.info/ru/news/tajikistan/power/20201014/tsik-tadzhikistana-oglasila-okonchatelnie-itogi-prezidentskih-viborov |title=ЦИК Таджикистана огласила окончательные итоги президентских выборов |website=Asia-Plus |date=14 October 2020 |access-date=2026-08-19 |language=ru}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/10/15/central-electoral-commission-announces-the-final-results-of-the-presidential-elections/ |title=Central electoral commission announces the final results of the presidential elections |website=Asia-Plus |date=15 October 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[30 октябр]]и [[соли 2020]] дар Қасри «Кохи Сомон»-и шаҳри Душанбе маросими савгандёдкунии [[Эмомалӣ Раҳмон]] барои муҳлати панҷуми президентӣ баргузор гардид.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/10/30/emomali-rahmon-swears-in-for-his-fifth-term-as-tajikistans-president/ |title=Emomali Rahmon swears in for his fifth term as Tajikistan's president |website=Asia-Plus |date=30 October 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://old.asiaplustj.info/en/news/tajikistan/power/20201030/emomali-rahmon-swears-in-for-his-fifth-term-as-tajikistans-president |title=Emomali Rahmon swears in for his fifth term as Tajikistan's president |website=Asia-Plus |date=30 October 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> == [[ноябр]] == * [[2 ноябр]]и [[соли 2020]] Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон баъди интихоб шудани Президент [[Эмомалӣ Раҳмон]] истеъфои худро эълон кард. Баъдан ташкили ҳайати нави Ҳукумат оғоз гардид ва [[Қоҳир Расулзода]] вазифаи Сарвазирро нигоҳ дошт.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/category/topics/governance/ |title=Tajikistan power news archive — November 2020 |website=Asia-Plus |date=2 November 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/11/04/cabinet-reshuffle-who-is-in-emomali-rahmons-new-cabinet/ |title=Cabinet reshuffle: Who is in Emomali Rahmon’s new cabinet |website=Asia-Plus |date=4 November 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[10 ноябр]]и [[соли 2020]] дар Тоҷикистон [[Рӯзи милитсияи тоҷик]] таҷлил гардид ва Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон кормандони мақомоти корҳои дохилиро табрик намуд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/category/topics/governance/ |title=Tajikistan power news archive — November 2020 |website=Asia-Plus |date=10 November 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/ |title=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> * [[13 ноябр]]и [[соли 2020]] дар ноҳияи Мурғобии Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон неругоҳи офтобии '''220 киловатт''' ба истифода дода шуд. Он бо дастгирии [[USAID]] ва дар ҳамкорӣ бо Ҳукумати Тоҷикистон ва ширкати Pamir Energy сохта шуда, ҳамчун неругоҳи офтобии баландтарин аз сатҳи баҳр дар ҷаҳон муаррифӣ гардид.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/11/13/tajikistans-largest-solar-power-plant-launched-in-gorno-badakhshan/ |title=Tajikistan’s largest solar power plant launched in Gorno Badakhshan |website=Asia-Plus |date=13 November 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://tj.usembassy.gov/ |title=U.S. Embassy in Tajikistan |website=U.S. Embassy in Tajikistan |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[18 ноябр]]и [[соли 2020]] Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар сохтори мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии вилояти Суғд ва як қатор сохторҳои давлатӣ тағйироти кадрӣ ворид намуд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/category/topics/governance/ |title=Tajikistan power news archive — November 2020 |website=Asia-Plus |date=18 November 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/ |title=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> * [[24 ноябр]]и [[соли 2020]] Ҳукумати Тоҷикистон барои анҷоми сохтмони [[Нерӯгоҳи барқи обии Роғун]] ҷалби қариб '''340 миллион доллари ИМА''' қарзҳои берунӣ ба нақша гирифт.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/11/24/tajikistan-intends-to-attract-us340-million-of-external-loans-for-completion-of-construction-of-roghun-hpp/ |title=Tajikistan intends to attract US$340 million of external loans for completion of construction of Roghun HPP |website=Asia-Plus |date=24 November 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.worldbank.org/en/country/tajikistan |title=World Bank in Tajikistan |website=World Bank |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> == [[декабр]] == * [[3 декабр]] — Бонки рушди Авруосиё гузориш дод, ки маҳдудиятҳои таъмини неруи барқ ба фаъолияти иқтисодии Тоҷикистон таъсири манфӣ мерасонанд. Дар баъзе ноҳияҳои деҳот таъмини барқ ба чанд соат дар як рӯз маҳдуд шуда буд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/12/03/electricity-rationing-hinders-economic-activity-in-tajikistan-says-edb-report/ |title=Electricity rationing hinders economic activity in Tajikistan, says EDB report |website=Asia-Plus |date=3 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.adb.org/countries/tajikistan/main |title=Tajikistan: Economy and development |website=Asian Development Bank |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[9 декабр]] — ширкати «Барқи Тоҷик» хабар дод, ки аз [[10 декабр]] таъмини мунтазами неруи барқ дар тамоми минтақаҳои кишвар барқарор карда мешавад. Ширкат таъкид намуд, ки корҳои таъмир ва иваз намудани таҷҳизоти кӯҳна дар шабакаҳо ба анҷом мерасанд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/12/09/barqi-tojik-all-regions-will-have-regular-electricity-supplies-beginning-on-december-10/ |title=Barqi Tojik: All regions will have regular electricity supplies beginning on December 10 |website=Asia-Plus |date=9 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.worldbank.org/en/country/tajikistan |title=World Bank in Tajikistan |website=World Bank |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[10 декабр]] — дар ҷаласаи муштараки [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Маҷлиси миллӣ]] ва [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] ҳайати нави [[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]] тасдиқ гардид. [[Қоҳир Расулзода]] вазифаи [[Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон|Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистонро]] нигоҳ дошт.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/12/10/parliament-approves-new-composition-of-government-today/ |title=Parliament approves new composition of government today |website=Asia-Plus |date=10 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.president.tj/ |title=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> * [[10 декабр]] — тибқи маълумоти Вазорати тандурустӣ шумораи расман тасдиқшудаи ҳолатҳои [[Дунёгирии COVID-19 дар Тоҷикистон|COVID-19]] дар [[Тоҷикистон]] ба '''12 588''' нафар расид; 88 нафар фавтида ва қисми зиёди беморон шифо ёфта буданд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/en/2020/12/11/coronavirus-in-tajikistan-12588-officially-confirmed-cases-of-covid-19-reported-in-tajikistan-as-of-the-evening-of-december-10/ |title=Coronavirus in Tajikistan: 12,588 officially confirmed cases of COVID-19 reported in Tajikistan as of the evening of December 10 |website=Asia-Plus |date=11 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.who.int/about/accountability/results/who-results-report-2020-mtr/country-story/2020/laboratory-system-strengthening-in-tajikistan-important-factor-in-the-response-to-covid-19-during-2020 |title=Laboratory system strengthening in Tajikistan important factor in the response to COVID-19 during 2020 |website=World Health Organization |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[23 декабр]] — баъди тақрибан даҳ соли таваққуф интиқоли [[газ|гази табиии]] [[Ӯзбекистон]] ба [[вилояти Суғд]] аз нав оғоз гардид. Дар марҳилаи аввал [[газ]] барои корхонаҳои саноатӣ ва дигар истеъмолкунандагон пешбинӣ шуда буд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/ru/node/291686 |title=Гази Ӯзбекистон дубора баъди 10 сол ба Суғд омад |website=Asia-Plus |date=23 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.ozodi.org/a/31015476.html |title=Гази табии Узбекистон ба вилояти Суғд расид |website=Радиои Озодӣ |date=23 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://sputnik.tj/20201223/Gazi-tabii-Uzbekiston-ba-Sugd-rasid-masulin-guftand-avval-ba-ki-medihand-1032510954.html |title=Гази табии Ӯзбекистон баъди 10 сол ба Суғд расид |website=Sputnik Тоҷикистон |date=23 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> * [[23 декабр]] — Бонки ҷаҳонӣ дар гузориши иқтисодии тирамоҳии худ қайд кард, ки пандемияи COVID-19 ба иқтисоди Тоҷикистон таъсири назаррас расонида, рушди иқтисодӣ дар нӯҳ моҳи соли 2020 то '''4,2%''' коҳиш ёфтааст, дар ҳоле ки дар ҳамин давраи соли 2019 ин нишондиҳанда 7,2% буд.<ref>{{Cite web |url=https://www.worldbank.org/en/country/tajikistan/publication/economic-update-fall-2020 |title=Tajikistan Economic Update – Fall 2020 |website=World Bank |date=23 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2020/12/23/tajikistan-economic-update-fall-2020 |title=Tajikistan’s Post COVID-19 Recovery Could be Faster and More Sustainable with Private Sector Participation |website=World Bank |date=23 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref> * [[24 декабр]] — дар минтақаи саноатии шаҳри [[Душанбе]] корхонаи коркарди сангҳои ороишӣ ва худҷилои ҶДММ «Асрори санг» мавриди баҳрабардорӣ қарор гирифт.<ref>{{Cite web |url=https://dushanbe.tj/articles/439-iftito-i-korhonai-korkardi-sang-oi-oroish-va-hud-iloi-dmm-asrori-sang-dar-sha-ri-dushanbe |title=Ифтитоҳи корхонаи коркарди сангҳои ороишӣ ва худҷилои ҶДММ «Асрори санг» дар шаҳри Душанбе |website=Мақомоти иҷроияи ҳокимияти давлатии шаҳри Душанбе |date=24 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://sputnik.tj/20201224/Rahmon-guft-panj-sol-hojati-voridot-korkhona-sangi-khoro-marmar-1032515428.html |title=Ифтитоҳи корхонаи коркарди санги хоро ва мармар дар Душанбе |website=Sputnik Тоҷикистон |date=24 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> * [[24 декабр]] — дар минтақаи саноатии шаҳри [[Душанбе]] корхонаи коркарди санги хоро ва мармари «СТОУН Сервис» ба истифода дода шуд. Корхона аз ҷониби ҶДММ «Строй комплекс» сохта шуда, иқтидори солонаи он '''150 ҳазор метри мураббаъ''' маҳсулоти сангӣ буда, барои '''150 нафар''' ҷойи кори доимӣ фароҳам овард.<ref>{{Cite web |url=https://akn.tj/tj/2020/12/24/commissioning-of-a-granite-and-marble-processing-enterprise-in-dushanbe/ |title=Ифтитоҳи корхонаи коркарди санги хоро ва мармар дар шаҳри Душанбе |website=Агентии назорати маводи нашъаовари назди Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=24 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.medt.tj/ru/news/novosti-ministerstva/1749-sdacha-v-ekspluatatsiyu-predpriyatiya-po-pererabotke-granita-i-mramora-v-gorode-dushanbe |title=Сдача в эксплуатацию предприятия по переработке гранита и мрамора в городе Душанбе |website=Вазорати рушди иқтисод ва савдои Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=24 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=ru}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://sputnik.tj/20201224/Rahmon-guft-panj-sol-hojati-voridot-korkhona-sangi-khoro-marmar-1032515428.html |title=Раҳмон гуфт, дар панҷ сол ҳоҷати воридот намемонад: ифтитоҳи корхонаи санги хоро ва мармар |website=Sputnik Тоҷикистон |date=24 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> * [[25 декабр]] — тибқи гузориши расонаҳои Тоҷикистон, ихтироъкори тоҷик Абдусафо Умарҷонов, декани факултети металлургияи [[Донишкадаи кӯҳию металлургии Тоҷикистон]], аз ҷониби Академияи илмҳои табиии Русия бо сертификат ва [[медал|медали]] ба номи [[Алфред Нобел]] қадрдонӣ гардид. Ӯ соҳиби беш аз даҳ патенти ихтироъкорӣ ва тақрибан 60 дастури таълимӣ, мақола ва монография буд.<ref>{{Cite web |url=https://asiaplus.news/tg/2020/12/25/donishmandi-to%d2%b7ik-medali-nobel-ba-dast-ovard/ |title=Донишманди тоҷик медали Нобел ба даст овард |website=Asia-Plus |date=25 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://peshina.jumhuriyat.tj/index.php?art_id=43041 |title=Олими тоҷик медали Нобел гирифт |website=Ҷумҳурият |date=8 January 2021 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref> * [[25 декабр]]— Дар доираи корҳои созандагӣ ва татбиқи ҳадафи стратегии саноатикунонии босуръати кишвар дар минтақаи саноатии шаҳри [[Левакант]] корхонаҳои нави истеҳсолӣ ва як қатор иншооти соҳаи маориф мавриди истифода қарор гирифтанд. Раванди бунёди корхонаҳои нави саноатӣ ҳамчун қисми сиёсати давлатии рушди истеҳсолоти ватанӣ ва таъсиси ҷойҳои нави корӣ арзёбӣ гардид.<ref>{{Cite web |url=https://president.tj/node/22136 |title=Маҷлиси васеи Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон ва натиҷаҳои рушди иқтисодиву иҷтимоӣ |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date= |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://president.tj/node/25010 |title=Натиҷаҳои рушди иқтисодию иҷтимоии Тоҷикистон дар соли 2020 |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date= |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref> * [[31 декабр]] — дар [[Тоҷикистон]] дар як шабонарӯз ҳолати нави сироятёбӣ аз [[Дунёгирии COVID-19 дар Тоҷикистон|COVID-19]] ба қайд гирифта нашуд. Аз оғози бақайдгирии беморӣ то ин сана дар кишвар '''13 296''' ҳолати сироят, '''12 851''' ҳолати шифоёбӣ ва '''90''' фавт ба қайд гирифта шуд.<ref>{{Cite web |url=https://khovar.tj/2020/12/habari-hush-dar-yak-shabonar-zi-ohir-dar-to-ikiston-yagon-olati-siroyatyob-az-koronavirus-ba-ajd-girifta-nashudaast/ |title=Хабари хуш! Дар як шабонарӯзи охир дар Тоҷикистон ягон ҳолати сироятёбӣ аз коронавирус ба қайд гирифта нашудааст |website=АМИТ «Ховар» |date=31 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=tg}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.who.int/about/accountability/results/who-results-report-2020-mtr/country-story/2020/laboratory-system-strengthening-in-tajikistan-important-factor-in-the-response-to-covid-19-during-2020 |title=Laboratory system strengthening in Tajikistan important factor in the response to COVID-19 during 2020 |website=World Health Organization |date=2020 |access-date=2026-08-19 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://kchs.tj/node/1805 |title=Ситуация по коронавирусу на 31 декабря 2020 года: Таджикистан |website=Кумитаи ҳолатҳои фавқулода ва мудофиаи граждании назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон |date=31 December 2020 |access-date=2026-08-19 |language=ru}}</ref> * [[Соли 2020]] — дар [[Тоҷикистон]] дар маҷмӯъ 300 корхонаю коргоҳи нави саноатӣ бо 6500 ҷойи нави корӣ мавриди истифода супорида шуд.<ref>{{Cite web |url=https://president.tj/node/25010 |title=Натиҷаҳои рушди иқтисодию иҷтимоии Тоҷикистон дар соли 2020 |website=Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон |date= |accessdate=2026-08-23 |lang=tg }}</ref> == Нигаред низ == {{новбарӣ}} {{дарахти мақолаҳо|Соли 2020}} == Эзоҳ == {{эзоҳ|2}} [[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои кунунӣ]] [[Гурӯҳ:Соли 2020| ]] [[Гурӯҳ:Рӯйдодҳои соли 2020]] 0ggrfxbi4g8x6wxp6440btsnt9fwvve 0 305479 1488514 1471330 2026-10-02T19:28:56Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488514 wikitext text/x-wiki '''Пурим''' ({{lang-he|פּוּרִים}}, аз пуру аккадӣ "бисёр" аст) — иди яҳудиён, ки тибқи Китоби Библиявии ({{lang-he|אסתר}} — Эстер), муқаррар шудааст. == Эзоҳ == {{Эзоҳ|2}} == Сарчашма == * [http://machanaim-2.org/sidur/index_1.htm Сидур «Врата Молитвы» (Шаарей Тфила) на будни, субботу и праздники; нусах ашкеназ; транслитерация, перевод, комментарий и пояснения к порядку молитв] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20190312061222/http://machanaim-2.org/sidur/index_1.htm |date=2019-03-12 }} / под ред. [[Полонский, Пинхас|Пихаса Полонского]]; «[[Маханаим (организация)|Маханаим]]». Иерусалим, 2008. == Пайвандҳо == * [http://www.machanaim.org/holidays/in_pur.htm Пурим] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230206122340/https://www.machanaim.org/holidays/in_pur.htm |date=2023-02-06 }} на machanaim.org * [http://www.synagoge-karlsruhe.de/library/article_cdo/aid/549018 Заповеди и традиции праздника Пурим] * [https://ph.yhb.org.il/ru/category/05/05-15/ Месяц адар и праздник Пурим, законы и обычаи — рав Элиэзер Меламед] * [https://toldot.com/purim.html Пурим. Самый полный обзор статей о Празднике] на сайте www.toldot.com * [http://www.toldot.ru/torah/torah.php?id=ksuvim/ester Свиток Эстер] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20090316041618/http://toldot.ru/torah/torah.php?id=ksuvim%2Fester |date=2009-03-16 }} Книга Эсфири. Полный текст * [http://www.purim.ru Пурим.ру]{{Пайванди мурда|date=April 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} Сайт посвящённый празднику Пурим * [http://nauka.bible.com.ua/sokr/index.htm Проклятые сокровища. Археологическое исследование книг Есфирь и Руфь] {{Пайванди мурда|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}, А. А. Опарин * [https://web.archive.org/web/20110219144640/http://www.mjcc.ru/Religiia/Evreiskie_prazdniki/Pyrim_2011/index.html Пурим — 2011] Как отпраздновать Пурим в Москве? * [http://talkiza.ru/?cat=72 Уроки Пурима]{{Недоступная ссылка|date=Ноябрь 2018 |bot=InternetArchiveBot }}. Сборник статей. * [https://web.archive.org/web/20090315023644/http://booknik.ru/context/?id=28739 Переменчивые традиции Пурима] на booknik.ru * [https://web.archive.org/web/20120411221041/http://boti.ru/node/79486 Старое кино: Пурим в Меа Шеарим] Фоторепортаж [[Гурӯҳ:Пурим| ]] g52s0kbsyd4s5fsen0fe40g1zbbxjts 0 309021 1488500 1355515 2026-10-02T15:17:29Z Xqbot 1543 Исправление двойного перенаправления с [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш]] на [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш]] 1488500 wikitext text/x-wiki #равона [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш]] 7xryzxopcrt70symxs61nv80dyyr07p 0 309427 1488501 1367630 2026-10-02T15:17:33Z Xqbot 1543 Исправление двойного перенаправления с [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш]] на [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш]] 1488501 wikitext text/x-wiki #равона [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш]] 7xryzxopcrt70symxs61nv80dyyr07p 0 309428 1488502 1367631 2026-10-02T15:17:38Z Xqbot 1543 Исправление двойного перенаправления с [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш]] на [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш]] 1488502 wikitext text/x-wiki #равона [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш]] 7xryzxopcrt70symxs61nv80dyyr07p 0 309429 1488503 1367632 2026-10-02T15:17:44Z Xqbot 1543 Исправление двойного перенаправления с [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш]] на [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш]] 1488503 wikitext text/x-wiki #равона [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш]] 7xryzxopcrt70symxs61nv80dyyr07p 0 309919 1488504 1369680 2026-10-02T15:17:49Z Xqbot 1543 Исправление двойного перенаправления с [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи А. Дониш]] на [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш]] 1488504 wikitext text/x-wiki #равона [[Институти таърих, бостоншиносӣ ва мардумшиносии ба номи Аҳмади Дониш]] 7xryzxopcrt70symxs61nv80dyyr07p 14 310660 1488524 1372416 2026-10-03T01:17:47Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Одамон аз рӯи касб]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1488524 wikitext text/x-wiki Муҳандисон [[Гурӯҳ:Одамон аз рӯи касб]] dt9wg9b7ir6tgfqnscmwvirgsn8opon 1488525 1488524 2026-10-03T01:18:52Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Муҳандисӣ]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1488525 wikitext text/x-wiki Муҳандисон [[Гурӯҳ:Одамон аз рӯи касб]] [[Гурӯҳ:Муҳандисӣ]] 529ci6q088znbtebovp1u8cq6v1c81v 0 312036 1488547 1481929 2026-10-03T10:44:56Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488547 wikitext text/x-wiki {{Олим}} '''Ҷилолӣ Исҳоқ Бушҳоқӣ''' ({{lang-ar|جيلالي إسحاق بوسحاقي}}, {{lang-en|Djilali Ishak Boushaki}}, {{ВД-Дебоча}}, [[Алҷазоир]]) як [[нависанда]]и [[Алҷазоир|алҷазоирӣ]] аст, ки дар [[Омӯзгорӣ|масъалаҳои]] таълимӣ ва [[Ҷомеъа|иҷтимоӣ]] тахассус дорад.<ref>https://everybodywiki.com/Djilali_Ishak_Boushaki</ref><ref>{{Cite web |url=https://culture-people.fandom.com/fr/wiki/Djilali_Ishak_Boushaki |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2023-11-04 |archivedate=2023-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231104095130/https://culture-people.fandom.com/fr/wiki/Djilali_Ishak_Boushaki }}</ref><ref>https://plus.wikimonde.com/wiki/Djilali_Ishak_Boushaki</ref><ref>{{Cite web |url=https://fr.vikidia.org/wiki/Djilali_Ishak_Boushaki |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2023-11-05 |archivedate=2023-11-05 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231105095013/https://fr.vikidia.org/wiki/Djilali_Ishak_Boushaki }}</ref><ref>https://www.amazon.com/stores/Djil-Ishak-Boushaki/author/B004N8LZUE</ref> == Тарҷумаи ҳол == Ҷилолӣ соли 1957 дар деҳаи Мералдене дар ҷанубу ғарби шаҳри [[Тения]] (собиқ Менервил) дар Алҷазоир ба дунё омадааст ва дар соли 1963 бо волидонаш дар Бесансон ба Фаронса омадааст.<ref>https://www.profildinfo.fr/index.php?lvl=author_see&id=9202</ref><ref>http://sections.se-unsa.org/bordeaux/UserFiles/File/dirAdj_SEGPA.pdf</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.payot.ch/Dynamics/Result?author=Djil%20Ishak-Boushaki&cId=0 |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2023-11-02 |archivedate=2023-11-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231102095055/https://www.payot.ch/Dynamics/Result?author=Djil%20Ishak-Boushaki&cId=0 }}</ref> Пас аз он, вай то соли 1970 дар мактаби ибтидоии ҷамъиятии Бернард Тристан маълумоти ибтидоӣ гирифт ва то соли 1975 имтиҳони ибтидоии соли шашуми худро супорид, то ба мактаби миёнаи шаҳр дохил шавад.<ref>https://sections.se-unsa.org/bordeaux/IMG/pdf/publi_rentree_fonctionnaires_stagiaires__2022_23.pdf</ref><ref>{{Cite web |url=http://blogs17.ac-poitiers.fr/iensaintes/files/2016/02/Synth%C3%A8se-manuels-Segpa-Word_ASH16.pdf |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2023-11-02 |archivedate=2023-11-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231102095047/http://blogs17.ac-poitiers.fr/iensaintes/files/2016/02/Synth%C3%A8se-manuels-Segpa-Word_ASH16.pdf }}</ref><ref>https://www.librairie-ledivan.com/livre/9782210411142-mon-cahier-d-activites-mathematiques-segpa-livre-du-professeur-noel-maillard-happe-ishak-boushaki/{{Пайванди мурда|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Пас аз таҳсили бомуваффақияти миёна дар мактаби миёна дар Бесансон, ӯ таҳсили донишгоҳии худро дар Донишгоҳи Бордо идома дод ва дар он ҷо пас аз 4 соли таҳсил соҳиби унвони омӯзгорӣ шуд. Пас аз он, ӯро дар мактаби миёнаи Бесансон ҳангоми курси такмили ихтисос дар Донишгоҳи Бордо барои рушди таҳсилаш ба ҳайси муаллим ба кор гирифтанд.<ref>http://livreacces.free.fr/les%20auteurs.htm</ref><ref>{{Cite web |url=http://cosoter-ressources.info/index.php?lvl=author_see&id=7072 |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2023-11-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231102095053/http://cosoter-ressources.info/index.php?lvl=author_see&id=7072 |archivedate=2023-11-02}}</ref><ref>https://copainsdavant.linternaute.com/p/djilali-ishak-boushaki-1797107</ref> Пас аз он ӯ самти худро дигар кард ва тасмим гирифт, ки фаъолияти адабӣ кунад, ки дар навиштани як қатор корҳои таълимӣ ва оммавӣ ва шаҳрвандӣ дар Фаронса иштирок кард.<ref>{{Cite web |url=https://parol-grandest.fr/images/outils_ressources/biblio_savoirs_de_base.pdf |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2023-11-02 |archivedate=2023-11-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231102095045/https://parol-grandest.fr/images/outils_ressources/biblio_savoirs_de_base.pdf }}</ref><ref>https://bib.henallux.be/index.php?lvl=author_see&id=177161</ref> Бо вуҷуди ин, Исҳоқ Бушҳоқӣ дар заминаи касбии худ ба мониторинги дарсҳо дар Бахши мутобиқшудаи таҳсилоти умумӣ ва касбӣ (SEGPA) тахассус дорад, то ба онҳое, ки дар дастгирии донишҷӯёни донишҷӯёни гирифтори мушкилоти хониш машғуланд ва ба донишҷӯёни осебпазир имкон медиҳанд, ки худро барқарор кунанд таълимӣ ва сохтани нақшаи роҳнамоии устувор.<ref>https://enseignants.se-unsa.org/La-Segpa-une-structure-a-proteger-et-valoriser</ref><ref>https://sections.se-unsa.org/bordeaux/IMG/pdf/Bordeaux_dir_adj_segpa.pdf</ref> Китобҳое, ки ӯ бо Éditions Magnard нашр кардааст, ҳадафи рушди малакаҳо ва малакаҳои зарурӣ ва зарурӣ барои кӯдакони хурдсол барои азхуд кардани забони гуфторӣ ва хаттӣ буданд.<ref>{{Cite web |url=http://www.agefma.org/uploads/pdf/ressources_documentaires/Catalogue_Outils_CRI_AGEFMA.pdf |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2023-11-02 |archivedate=2023-11-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231102095044/http://www.agefma.org/uploads/pdf/ressources_documentaires/Catalogue_Outils_CRI_AGEFMA.pdf }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.sa-autrement.com/livre/9782210411142-mon-cahier-d-activites-mathematiques-segpa-livre-du-professeur-noel-maillard-happe-ishak-boushaki/ |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2023-11-02 |archivedate=2024-12-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241203145815/https://www.sa-autrement.com/livre/9782210411142-mon-cahier-d-activites-mathematiques-segpa-livre-du-professeur-noel-maillard-happe-ishak-boushaki/ }}</ref> Сарлавҳаҳое, ки бо мусоидати муаллиф Ҷилолӣ ба табъ расидаанд, мавзӯҳои марбут ба арзишҳои иҷтимоӣ, инсонӣ, дастаҷамъӣ, ахлоқӣ ва ҳамоҳангиро таҳия намудаанд ва ин асарҳо дар самти марбут ба марказҳои таълимӣ, таваҷҷуҳи наврасону ҷавонон дар байни хонандагон комёбиҳои назаррас пайдо кардаанд.<ref>https://sections.se-unsa.org/bordeaux/IMG/pdf/No1_-_equipe_se.pdf</ref><ref>https://www.profildinfo.fr/doc_num.php?explnum_id=17098</ref> Ҳарчанд нависанда Исҳоқ Бушҳоқӣ дар ҳоли ҳозир масъулияти мудири як муассисаи ҷамъиятии Бордоро ба ӯҳда дорад, аммо бо иштироки худ дар навъҳои гуногуни истеҳсолоти фарҳангию маърифатӣ рӯбарӯи мутахассисони соҳаи маориф ва хонандагонро идома медиҳад.<ref>https://sections.se-unsa.org/bordeaux/IMG/pdf/bv_ccpdasegpa_bor.pdf</ref><ref>https://www.lelivrebl.eu/livre/9782210411142-mon-cahier-d-activites-mathematiques-segpa-livre-du-professeur-noel-maillard-happe-ishak-boushaki/{{Пайванди мурда|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Ин саҳми таълимӣ ва адабӣ ӯро ҳамчун муаллими касбӣ эътироф кард, ки вай инчунин дар фаъъолияти иттифоқҳои касаба дар бахши муаллимони иттифоқи миллии иттифоқҳои автономӣ (SE-UNSA) барои муттаҳид кардани мафҳуми мактаби фарогир, ки бояд дар бар гирад ҳама ниёзҳои махсуси таълимӣ, ва на танҳо ба донишҷӯёни маъюб.<ref>http://sections.se-unsa.org/bordeaux/spip.php?article7</ref><ref>{{Cite web |url=https://cdu.univ-mayotte.fr/opac_css/index.php?lvl=author_see&id=27513 |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2023-11-02 |archivedate=2023-11-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231102095046/https://cdu.univ-mayotte.fr/opac_css/index.php?lvl=author_see&id=27513 }}</ref> Ҳамин тариқ, манзараи китобшиносӣ ва адабии фаронсавӣ як сухангӯи коршиносеро пайдо кард, ки бо ҳамкорони худ фонди китобхонаро бо матнҳои адабии ибратбахше, ки барои оммаи васеъ бахшида шудаанд, ғанӣ гардонида, ташаббускоронро ба мутолиа барои завқ ва таваҷҷӯҳи амалӣ раҳнамоӣ намуда, дар баробари андешаи онҳост дар асоси матнхое, ки Исхок Бушакй ба онхо марок зохир кардааст.<ref>http://sections.se-unsa.org/24/IMG/pdf/rentree_fonctionnaires_stagiaires__2021_2022_avec_fiche_contact.pdf</ref><ref>http://sections.se-unsa.org/24/IMG/pdf/BV_DEGPA.pdf</ref> == Китобҳо == Ҷилолӣ Исҳоқ Бушҳоқӣ чанд китоб навиштааст, аз ҷумла:<ref>https://openlibrary.org/authors/OL13246805A/</ref><ref>https://www.librarything.com/author/djilaliishakboushaki</ref><ref>https://www.profildinfo.fr/index.php?lvl=author_see&id=9202</ref><ref>https://fr.shopping.rakuten.com/search/djil+ishak-boushaki</ref><ref>https://sections.se-unsa.org/bordeaux/IMG/pdf/Bordeaux_dir_adj_segpa.pdf</ref> * Бартараф кардани нокомӣ ({{Lang-fr|Dépasser l'échec}}).<ref>https://openlibrary.org/books/OL49821068M/</ref><ref>https://www.librarything.com/work/31150698/</ref><ref>https://www.goodreads.com/book/show/83654223/</ref><ref>https://www.decitre.fr/livres/depasser-l-echec-9782210411500.html</ref><ref>https://www.amazon.com/D%C3%A9passer-l%C3%A9chec/dp/2210411505</ref> * Зиндагии синну соли худ ({{Lang-fr|Vivre son âge}}).<ref>https://openlibrary.org/books/OL49821060M/</ref><ref>https://www.librarything.com/work/31150732/</ref><ref>https://www.goodreads.com/book/show/83654275/</ref><ref>https://www.amazon.fr/Vivre-son-%C3%A2ge-B%C3%A9atrice-Happe/dp/2210411017</ref><ref>https://www.decitre.fr/livres/vivre-son-age-9782210411012.html</ref> * Бадани худро зинда кунед ({{Lang-fr|Vivre son corps}}).<ref>https://openlibrary.org/books/OL49821053M/</ref><ref>https://www.librarything.com/work/31150743/</ref><ref>https://www.goodreads.com/book/show/83654269/</ref><ref>https://www.sudoc.fr/075765616{{Пайванди мурда|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.sudoc.fr/082072116{{Пайванди мурда|date=February 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> * Зиндагӣ дар ҷои кор ({{Lang-fr|Vivre au travail}}).<ref>https://openlibrary.org/books/OL49821049M/</ref><ref>https://www.librarything.com/work/31150761/</ref><ref>https://www.goodreads.com/book/show/83606790/</ref><ref>https://www.decitre.fr/livres/vivre-au-travail-9782210411043.html</ref><ref>{{Cite web |url=http://cosoter-ressources.info/index.php?lvl=notice_display&id=8703 |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2023-11-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231029132631/http://cosoter-ressources.info/index.php?lvl=notice_display&id=8703 |archivedate=2023-10-29}}</ref> * Дар чамъият зиндагй кардан ({{Lang-fr|Vivre en société}}).<ref>https://openlibrary.org/books/OL49821046M/</ref><ref>https://www.librarything.com/work/31150774/</ref><ref>https://www.goodreads.com/book/show/83654310/</ref><ref>{{Cite web |url=https://nicea-bmvr.nice.fr/PATRIMOINE/doc/SYRACUSE/171972/vivre-en-societe-francoise-noel-anne-maillard-beatrice-happe-djil-ishak-boushaki |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2023-11-02 |archivedate=2023-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231104095131/https://nicea-bmvr.nice.fr/PATRIMOINE/doc/SYRACUSE/171972/vivre-en-societe-francoise-noel-anne-maillard-beatrice-happe-djil-ishak-boushaki }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://bibliotheques.ctguyane.fr/FRANCONIE/doc/SYRACUSE/96782/vivre-en-societe-francoise-noel-anne-maillard-beatrice-happe-djil-ishak-boushaki?_lg=fr-FR |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2023-11-02 |archivedate=2024-12-03 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20241203060842/https://bibliotheques.ctguyane.fr/FRANCONIE/doc/SYRACUSE/96782/vivre-en-societe-francoise-noel-anne-maillard-beatrice-happe-djil-ishak-boushaki?_lg=fr-FR }}</ref> * Одами хуб ({{Lang-fr|Quelqu'un de bien}}).<ref>https://openlibrary.org/books/OL49821043M/</ref><ref>https://www.librarything.com/work/31150783/</ref><ref>https://www.goodreads.com/book/show/122685440/</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.librairiesglenat.com/livre/826629-quelqu-un-de-bien-philippe-chapelle-magnard |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2023-11-02 |archivedate=2023-11-04 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231104095132/https://www.librairiesglenat.com/livre/826629-quelqu-un-de-bien-philippe-chapelle-magnard }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.payot.ch/Detail/quelquun_de_bien-beatrice_happe-9782210411128 |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2023-11-02 |archivedate=2023-11-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231102095054/https://www.payot.ch/Detail/quelquun_de_bien-beatrice_happe-9782210411128 }}</ref> * Шаҳрванд шавед ({{Lang-fr|Devenir citoyen}}).<ref>https://openlibrary.org/books/OL49821042M/</ref><ref>https://www.librarything.com/work/31150796/</ref><ref>https://www.goodreads.com/book/show/78487953/</ref><ref>https://www.decitre.fr/livres/devenir-citoyen-9782210411111.html</ref><ref>https://www.amazon.com/devenir-citoyen/dp/2210411114</ref> * Математика дар кор ({{Lang-fr|Maths au travail}}).<ref>https://openlibrary.org/books/OL49821040M/</ref><ref>https://www.librarything.com/work/31150802/</ref><ref>https://www.goodreads.com/book/show/102786740/</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.ammareal.fr/livre/4082000-e-116-411-maths-au-travail-fiches-photocopiables-9782210411142.html |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2023-11-02 |archivedate=2023-10-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20231028103729/https://www.ammareal.fr/livre/4082000-e-116-411-maths-au-travail-fiches-photocopiables-9782210411142.html }}</ref><ref>https://books.google.dz/books/about/Maths_au_travail.html?id=JtzQOwAACAAJ</ref> * Китоби фаъолияти ман: Математика ({{Lang-fr|Mon cahier d'activités: Mathématiques}}).<ref>https://www.librairie-ledivan.com/livre/9782210411142/{{Пайванди мурда|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.lelivrebl.eu/livre/9782210411142/{{Пайванди мурда|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.sa-autrement.com/livre/9782210411142/{{Пайванди мурда|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.lamartine.fr/livre/9782210411142/{{Пайванди мурда|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>https://www.liragif.com/livre/9782210411142/{{Пайванди мурда|date=December 2024 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ|2|}} {{Пайвандҳои беруна}} [[Гурӯҳ:Нависандаҳо]] ge6jx7o1n7n4sdg8myojpl45o3ny3vj 0 314356 1488485 1388753 2026-10-02T14:35:04Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Мошинсозон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1488485 wikitext text/x-wiki {{Олим}} [[Акс:Badenian army staff messenger.jpg|мини|Дрезина]] Барон '''Карл Дрез''' (номи пурра — {{lang-de|Karl Friedrich Christian Ludwig Freiherr Drais von Sauerbronn}}; ''Карл Фридрих Кристиан Людвиг [[Фрайгерр|фрайхерр]] Драйз фон Зауерброн''; {{ВД-Дебоча}}) — ихтирокори олмонӣ, ихтироҳои сохтаи ӯ дучарха, гуштқиймакунак ва ғайраҳо. == Зиндагинома == Карл Дрез соли 1817 аввалин самокатро кашф кардааст ва дар вақти аслиаш ӯро «беговел» меномиданд. Ин самокатро ба номи ихтирокор Карл Дрез «дрезина» номидаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Мошинсозон]] m70z5amm6o3wnkv09jae6sa16cal6ay 1488491 1488485 2026-10-02T14:46:43Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Ихтироъкорон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1488491 wikitext text/x-wiki {{Олим}} [[Акс:Badenian army staff messenger.jpg|мини|Дрезина]] Барон '''Карл Дрез''' (номи пурра — {{lang-de|Karl Friedrich Christian Ludwig Freiherr Drais von Sauerbronn}}; ''Карл Фридрих Кристиан Людвиг [[Фрайгерр|фрайхерр]] Драйз фон Зауерброн''; {{ВД-Дебоча}}) — ихтирокори олмонӣ, ихтироҳои сохтаи ӯ дучарха, гуштқиймакунак ва ғайраҳо. == Зиндагинома == Карл Дрез соли 1817 аввалин самокатро кашф кардааст ва дар вақти аслиаш ӯро «беговел» меномиданд. Ин самокатро ба номи ихтирокор Карл Дрез «дрезина» номидаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Мошинсозон]] [[Гурӯҳ:Ихтироъкорон]] lbyqwxujxkhwczzmqc77jtj0qva4trn 1488492 1488491 2026-10-02T14:51:56Z Шухрат Саъдиев 5132 навсозӣ, гурӯҳбандӣ 1488492 wikitext text/x-wiki {{Олим}} [[Акс:Badenian army staff messenger.jpg|мини|Дрезина]] Барон '''Карл Дрез''' (номи пурра — {{lang-de|Karl Friedrich Christian Ludwig Freiherr Drais von Sauerbronn}}; ''Карл Фридрих Кристиан Людвиг [[Фрайгерр|фрайхерр]] Драйз фон Зауерброн''; {{ВД-Дебоча}}) — ихтирокори олмонӣ, ихтироҳои сохтаи ӯ дучарха, гуштқиймакунак ва ғайраҳо. == Зиндагинома == Карл Дрез соли 1817 аввалин самокатро кашф кардааст ва дар вақти аслиаш ӯро «беговел» меномиданд. Ин самокатро ба номи ихтирокор Карл Дрез «дрезина» номидаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Мошинсозон]] [[Гурӯҳ:Ихтирокорони Олмон]] qgdpfaepqxn3eyulsyt0ig89wtn4glu 0 314370 1488482 1392461 2026-10-02T14:24:14Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз BMW]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1488482 wikitext text/x-wiki {{Шахс}} '''Карл Фридрих Рапп''' ({{ВД-Дебоча}}) — муҳандиси аҳли [[Суис]], яке аз асосгузорони ширкати «[[BMW]]» мебошад. == Зиндагинома == Карл Фридрих Рапп 24 сентябри соли 1882 дар шаҳраки олмон Эниген ба дунё омадааст. Дар бораи ҷавониаш хеле кам маълумот аст, барои он ки Фридрих Рапп он қадар ҳам ҷавониашро ба ёд намеовард. == Фаъолият == Карл Рапп фаъолияти худро ӯ аввал дар ширкати «Züst» тақрибан солҳои 1908—1911 оғоз кардааст. Баъдтар ҳамчун директори техникӣ дар «Daimler Benz» то соли 1912. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз BMW]] dw0aovzsuf7jbbtn18pqv2ml7s5u5yf 1488523 1488482 2026-10-03T01:16:44Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Муҳандисон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1488523 wikitext text/x-wiki {{Шахс}} '''Карл Фридрих Рапп''' ({{ВД-Дебоча}}) — муҳандиси аҳли [[Суис]], яке аз асосгузорони ширкати «[[BMW]]» мебошад. == Зиндагинома == Карл Фридрих Рапп 24 сентябри соли 1882 дар шаҳраки олмон Эниген ба дунё омадааст. Дар бораи ҷавониаш хеле кам маълумот аст, барои он ки Фридрих Рапп он қадар ҳам ҷавониашро ба ёд намеовард. == Фаъолият == Карл Рапп фаъолияти худро ӯ аввал дар ширкати «Züst» тақрибан солҳои 1908—1911 оғоз кардааст. Баъдтар ҳамчун директори техникӣ дар «Daimler Benz» то соли 1912. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз BMW]] [[Гурӯҳ:Муҳандисон]] e6oe7wz2pgsvk49941qtlwzm3iizniy 0 319029 1488511 1439505 2026-10-02T17:32:32Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488511 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |ном = {{Парчами ИҶШС}} «Нури Норак» |мавсими ҷорӣ = |логотип = |номи пурра = Бошгоҳи футболи «Нури Норак» |лақаб = |таъсис = [[1966]] |барҳам = |майдон = |ғунҷоиш = |молик = |президент = |мудир = |мудири кул = |мураббӣ = |капитан = |рейтинг = |буҷет = |мусобиқа = [[Лигаи олии футболи Тоҷикистон]] |мавсим = [[Лигаи олии футболи Тоҷикистон 2014|2014]] |мавқеъ = 6 |сайт = }} '''Нури Норак''' — [[бошгоҳи футбол]]и [[тоҷик]] аз [[Норак]]. На дертар аз соли 1966 таъсис ёфтааст. == Таърих == Дар замони шӯравӣ дар мусобиқоти дастаҳои устодон аз соли 1966 то 1970 ва солҳои дигар дар сатҳи дастаҳои тарбияи ҷисмонӣ ширкат мекард. Дар [[Тоҷикистон]]и соҳибистиқлол дар лигаи аввал бо номҳои «Барқ» ва «Нури Норак» бозӣ кардааст. == Номҳо == * 1966—1969 — «Вахш»; * 1969—1980 — «Энергетик»; * ~2009—2012 — «Барқ»; * 2013—то ҳол — «Нури Норак». == Муваффақиятҳо == Дар лигаи дуюми ИҶШС — ҷои 9-ум (дар мусобиқаи минтақавии класси «Б» соли 1967). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} * [https://web.archive.org/web/20200222054033/http://footballfacts.ru/clubs/154137-energetik-nurek#tab49_154137r Клуб в базе footballfacts] * [http://wildstat.ru/p/2097/club/URS_Energetik_Nurek Матчи клуба в базе Wildstat] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20240814125655/https://wildstat.ru/p/2097/club/URS_Energetik_Nurek |date=2024-08-14 }} * [https://web.archive.org/web/20150104200141/http://lena-dvorkina.narod.ru/FOOTBALL_2013/FC_SNG_2013/Tajik.html#m195 История футбольных клубов] == Пайвандҳо == [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Тоҷикистон]] hv3y5q8kgzjjnvzqf2ztmbwar9epx8r 0 319510 1488468 1412977 2026-10-02T12:03:19Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488468 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |ном = {{Парчами Тоҷикистон}} Локомотив-Помир |мавсими ҷорӣ = |логотип = |номи пурра = Бошгоҳи футболи «Локомотив-Помир» Душанбе |лақаб = |таъсис = [[1961]], [[2008]] |барҳам = [[2000]] |майдон = {{Парчами Тоҷикистон}} Локомотив |ғунҷоиш = 2 000 |молик = |президент = |мудир = |мудири кул = |мураббӣ = |капитан = |рейтинг = |буҷет = |мусобиқа = [[Лигаи олии футболи Тоҷикистон]] |мавсим = [[2020]] |мавқеъ = 9 |сайт = | <!-- либос -->| pattern_la2 = _redborder | pattern_b2 = _collarred | pattern_ra2 = _redborder | leftarm2 = ffffff | body2 = ffffff | rightarm2 = ffffff | shorts2 = ffffff | socks2 = ffffff | pattern_la1 = _greenborder | pattern_ra1 = _greenborder | pattern_b1 = _collargreen | leftarm1 = ff0000 | body1 = ff0000 | rightarm1 = ff0000 | shorts1 = ffffff | socks1 = 008000 }} '''Локомотив-Помир''' — [[бошгоҳи футбол]]и [[Тоҷикистон|тоҷик]] дар шаҳри [[Душанбе]], ки соли 1961 таъсис ёфта, дар авоили солҳои 1990-ум барҳам хӯрд. Он дар аввали соли 1999 эҳё шуд ва дар охири соли 2000 дубора пароканда шуд ва дар соли 2008 дубора барқарор шуд. Бозиҳои хонагӣ дар варзишгоҳи хурди «Локомотив»-и Душанбе баргузор мешавад<ref>{{Cite web |url=http://footballfacts.ru/stadiums/1929082-stadion-lokomotiv |title=Стадион «Локомотив» Душанбе |access-date=2017-05-17 |archive-date=2018-10-25 |archive-url=https://web.archive.org/web/20181025041701/http://footballfacts.ru/stadiums/1929082-stadion-lokomotiv |deadlink=no |accessdate=2024-08-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181025041701/http://footballfacts.ru/stadiums/1929082-stadion-lokomotiv |archivedate=2018-10-25 }}</ref>. Дар замони шӯравӣ умдатан дар [[чемпионати ҶШС Тоҷикистон]] ширкат карда, чанд мавсим дар лигаи дуюми [[Чемпионати СССР]] буд. Солҳои 1999 ва 2000 дар [[Лигаи олии футболи Тоҷикистон]] бозӣ кардааст. Дар мавсими соли 1999 ӯ зинаи охирини 11-умро гирифт ва дар мавсими соли 2000 дар зинаи охирини 10-ум қарор гирифт ва аз Лигаи олӣ хориҷ шуд. Худи ҳамон сол он пароканда шуд, вале баъдан дубора эҳё шуд. Аз соли 2008 ба бозӣ дар [[Лигаи якуми Тоҷикистон]] шурӯъ карда, асосан дар зинаи поёнии ҷадвал ҷой гирифтааст. Соли 2017 бо бошгоҳи “Помир”-и Душанбе (бо “[[ССКА-Помир]]” омехта нашавад) муттаҳид шуд ва ҳоло “Локомотив-Помир” (пеш аз ин “Локомотив” ном дошт). Соли 2019 дар Лигаи аввал ҷои 1-умро ишғол кард ва мавсими соли 2020-ро дар [[Лигаи олии футболи Тоҷикистон|лигаи олӣ]] гузаронида, дар байни 10 даста ҷои 9-умро гирифт. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Тоҷикистон]] fz7b75smznhvgcsymkuzyjxf5kx04ll 0 319600 1488545 1446288 2026-10-03T09:58:19Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488545 wikitext text/x-wiki {{Ҷаъбаи БФ |ном = {{Парчами Тоҷикистон}} Ҳосилот |мавсими ҷорӣ = |логотип = |номи пурра = Бошгоҳи футболи «Ҳосилот» Фархор |лақаб = Фархориҳо |таъсис = [[1981]] |барҳам = |майдон = {{Парчами Тоҷикистон}} [[Варзишгоҳи марказии Фархор|Марказӣ]] |ғунҷоиш = 10 000 |молик = Убайдов Холназар |президент = Нурулло Маҳмудов |мудир = |мудири кул = |мураббӣ = |капитан = [[Иброҳим Рабимов]] |рейтинг = |буҷет = |мусобиқа = [[Лигаи олии футболи Тоҷикистон|Лигаи олии Тоҷикистон]] |мавсим = 2025 |мавқеъ = 9 аз 12 |сайт = | <!-- либос -->| pattern_la1 = _yellowborder | pattern_b1 = | pattern_ra1 = _yellowborder | leftarm1 = FF0000 | body1 = FF0000 | rightarm1 = FF0000 | shorts1 = FF0000 | socks1 = FF0000 | pattern_la2 = | pattern_b2 = | pattern_ra2 = | leftarm2 = 000000 | body2 = 000000 | rightarm2 = 000000 | shorts2 = FF0000 | socks2 = FF0000 }} '''Ҳосилот''' — [[бошгоҳи футбол]]и [[Тоҷикистон|тоҷик]] аз шаҳри [[Фархор]]и [[ноҳияи Фархор]], [[вилояти Хатлон]]. Моликият бошгоҳ соҳибкори тоҷик [[Убайдов Холназар]] мебошад. Собиқ иштирокчии Лигаи олии қаҳрамони Тоҷикистон, дар мавсими соли 2016 қаҳрамони кишвар шуд. Барандаи [[Суперҷоми Тоҷикистон]]-2017, финалисти [[Ҷоми Тоҷикистон]]-2016, барандаи медали дукаратаи нуқраи [[Лигаи якуми Тоҷикистон]] (солҳои 2010 ва 2011), қаҳрамони Лигаи якуми Тоҷикистон (2015). == Таърих == «Ҳосилот» соли 1981 таъсис ёфта, то замони [[Фурӯпошии ИҶШС|пошхӯрии ИҶШС]] ба ҷамъияти варзишии «Ҳосилот» тааллуқ дошт. Дар замони шӯравӣ дар қаҳрамони ҶШС Тоҷикистон ширкат карда, дар мавсими соли 1991 дар лигаи дуюми поёнии чемпионати ИҶШС бозӣ кардааст<ref>{{Cite web |url=http://wildstat.ru/p/1/club/URS_Khosilot_Farkhad |title=wildstat.ru: ФК «Хосилот» |access-date=2017-03-10 |archive-date=2017-03-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170312072438/http://wildstat.ru/p/1/club/URS_Khosilot_Farkhad |url-status=live |accessdate=2024-09-02 |archivedate=2017-03-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170312072438/http://wildstat.ru/p/1/club/URS_Khosilot_Farkhad }}</ref>. Пас аз ба даст овардани истиқлолияти Тоҷикистон дар соли 1992 ин бошгоҳ ширкат дар Лигаи олиро оғоз кард, вале танҳо дар нимаи аввали мавсим бозӣ карда, ба далели ихтилофоти сиёсӣ ва сар задани ҷанги шаҳрвандӣ дар Тоҷикистон аз даври дуюми чемпионат маҳрум монд. Дар соли 1993, ӯ боз дар Лигаи олӣ, то мавсими 1997 бозӣ кард. Дар поёни соли 1997, пас аз поёни [[Ҷанги шаҳрвандӣ дар Тоҷикистон|ҷанги дохилӣ]] дар кишвар ва имзои созишномаҳои сулҳ, Фархор, ба гуфтаи бархе аз манобеъ, воқеан аз фаъолият бозмонд. Тибқи иттилои дигар, вай дар лигаҳои поёнии чемпионати кишвар номунтазам ширкат кардааст. Соли 2003 бошгоҳи «СКА-Хатлон» ба Лигаи олӣ баргашт, вале дарҳол ба Лигаи якум афтод ва дар ҷои охирин – 15-ум қарор гирифт. Дар охири соли 2005 даста воқеан аз фаъолият бозмонд ва танҳо дар соли 2010 бо номи аслии «Ҳосилот» дубора эҳё шуд. Дар мавсимҳои 2010 ва 2011 бошгоҳ дар Лигаи якум (дар минтақаи [[Душанбе]]) ширкат карда, ҳарду бор барандаи медали нуқра гардид. Соли 2012 «Ҳосилот» аллакай дар Лигаи олӣ бозӣ мекард ва барои аввалин бор бозигарони хориҷӣ аз кишварҳои [[Африқо]] ба даста даъват шуда буданд. Аммо дар охири он мавсим ӯ ҳамагӣ ҷои 11-умро гирифт ва дубора ба Лигаи якум баргашт. Дар соли 2016 дастаи «Ҳосилот» боз дар Лигаи олии Тоҷикистон баромад карда, ба таври сенсатсионӣ медалҳои нуқра ба даст оварда, ҳаққи ширкат дар бозиҳои интихобии Ҷоми AFC-2017-ро ба даст овард, нахуст дар ду бозӣ бар қаҳрамони [[Афғонистон]] [[Шоҳин Асмайе]] шикаст хӯрд, вале натавонист дастаи «[[Дордой]]»-и [[Қирғизистон]]ро дар даври баъдӣ шикаст диҳад ва аз Ҷоми AFC хориҷ шуд. == Ивазкунии номҳо == {| class="wikitable" |- ! Мавсим !! Ном |- | 1981-1994 || «Ҳосилот» |- | 1995-1997 || «Фархор» |- | 1998-2003 || СКА-«Хатлон» |- | 2004-2005 || «Фархор» |- |2005 |СКА |- | 2006-то ҳол|| «Ҳосилот» |} == Дастовардҳо == * '''[[Лигаи олии футболи Тоҷикистон|Лигаи олии Тоҷикистон]]:''' **[[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Дорандаи медали нуқра (1):''' [[2016]]. * '''[[Ҷоми футболи Тоҷикистон|Ҷоми Тоҷикистон]]:''' **[[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Финалист (1):''' [[:en:2016 Tajik Cup|2016]]. * '''[[Суперҷоми Тоҷикистон]]:''' Ғолиб **[[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] (1): 2017. *'''[[Лигаи олии футболи Тоҷикистон|Лигаи якуми Тоҷикистон]]''': **[[Акс:Gold medal icon.svg|15px]] Ғолиб (1): 2015: *[[Акс:Silver medal icon.svg|15px]] '''Дорандаи медали нуқра (2)''': 2010, 2011. == Намоишҳо дар мусобиқаҳои байналмилалӣ == {| class="wikitable" style="font-size:95%; text-align: center;" ! Мавсим ! Бозӣ ! Давр ! Ҳариф ! Хона ! Дар меҳмонӣ ! Ҳисоби умумӣ ! |- ! style="background:#e6e6fa" rowspan=3| [[:en:2017 AFC Cup|2017]] | style="background:#e6e6fa" rowspan=3| [[Ҷоми АФК]] | style="background:#e6e6fa"| Даври пешакӣ | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| {{Парчам|Афғонистон}} [[Шоҳин Асмайе]] | style="background-color: #CFF" align="center"| 0:0 | style="background-color: #CFF" align="center"| 0:1 | style="background-color: #CFF" align="center"| '''1:0''' | style="background-color: #CFF" align="center"| [[Акс:Symbol keep vote.svg|17px|Ба марҳилаи оянда гузашт]] |- | style="background:#e6e6fa"|Даври плей-офф | bgcolor="#ddffdd" style="text-align:center;"| {{парчам|Қирғизистон}} [[Дордой (бошгоҳи футбол)|Дордой]] | bgcolor="#ffdddd" style="text-align:center;"| 1:1 | bgcolor="#ffdddd" style="text-align:center;"| 1:0 | bgcolor="#ffdddd" style="text-align:center;"| '''1:2''' | bgcolor="#ffdddd" style="text-align:center;"| [[Акс:Symbol delete vote.svg|17px|Баромад]] |- |} == Мураббиён == ''Маълумоти нопурра оварда шудааст.'' {| class="wikitable" |- ! Мавсим !! Мураббӣ |- | 2010—2012 || {{Парчами Тоҷикистон}} [[Тағой Дустов]] |- | 2015 || {{Парчами Тоҷикистон}} [[Маҳмадҷон Ҳабибуллоев]] |- | 2016 || {{Парчами Тоҷикистон}} [[Маруф Рустамов]] |- | 2016—2017 || {{Парчами Тоҷикистон}} [[Маҳмадҷон Ҳабибуллоев]] |- | 2018—н.в || {{Парчами Тоҷикистон}} [[Хуршед Гулонов]] |} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://web.archive.org/web/20190923184344/http://footballfacts.ru/clubs/293226-hosilot-pgt-farhar Маълумот оиди бошгоҳ дар сомонаи footballfacts.ru] * [http://wildstat.ru/p/1/club/TJK_Khosilot_Farkhor Маълумот оиди бошгоҳ дар сомонаи wildstat.ru] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20240902154330/https://wildstat.ru/p/1/club/TJK_Khosilot_Farkhor |date=2024-09-02 }} [[Гурӯҳ:Бошгоҳҳои футболи Тоҷикистон]] 9zac83xtbf3ex8e4amiw4omacy2cgd0 0 319671 1488479 1487540 2026-10-02T14:04:16Z Шухрат Саъдиев 5132 Барҳам додани зарурати ҳазфи сареъ 1488479 wikitext text/x-wiki {{Мусиқидон |ном = Фараҳноз Шарафова |номи аслӣ = Фараҳноз Шарафова |тасвир = Farahnoz Sharafova.png |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 01.01.2003 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|ноҳияи Восеъ}}, [[Хатлон]], [[Тоҷикистон]] |маҳалли марг = |мамлакат = {{Парчам|Тоҷикистон}} |касб = [[овозхон]] |сабк = |номи мустаъор = }} '''Фараҳноз Шарафова''' (тав. [[1 январ]]и [[2003]]; [[ноҳияи Восеъ]], [[Хатлон]], [[Тоҷикистон]]) — [[овозхон]]и [[Тоҷикистон|тоҷик]].<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=FHn_jLQEfNM Фарахноз ( МЕДОНИ Ё НЕ ) - ДУРУГГУЙИ ФАРАХНОЗ ОШКОР ШУД]. Youtube. (ҷ. тоҷикӣ). — 2026.</ref> == Зиндагинома == '''Фараҳноз''' 1 январи соли 2003 дар оилаи соҳибкор таваллуд шудааст. Ӯ дар оила ягона духтар буда, се бародар дорад. Хешовандони модарии Фараҳноз санъаткор мебошанд ва ин сабаби ба ҳунар рӯ овардани ӯ шудааст. Фараҳноз баъди хатми синфи 9 ба коллеҷи санъати ба номи [[Акашариф Ҷураев]] дохил шуд, аммо пас аз як соли таҳсил онро тарк кард. Фараҳноз соҳаи тиббро дӯст медорад ва пас аз тарки таҳсил ҳуҷҷатҳояшро ба коллеҷи тиббӣ супурда онҷоро хатм кардааст. <ref>{{Cite web |title= Фараҳноз Шарафова: «Дар мактаб фақат ҷӯра доштам…» |url= https://pressa.tj/fara%D2%B3noz-sharafova-dar-maktab-fa%D2%9Bat-%D2%B7%D3%AFra-doshtam/ |website= Pressa.tj |access-date= 2026-05-22}}</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=H5UtGyOyuFw Ногуфтахо Фарахноз Шарафова]. ORZU ISO Youtube. (ҷ. тоҷикӣ). — 2026.</ref> Сабаби ба саҳна ворид шудани ӯ ин дӯсти ӯ Парвиз, ки ҳоло продюсераш мебошад аст. Бародаронаш ба касби интихобнамудаи хоҳарашон розӣ набуданд аммо дар охир пас аз иштирок дар барномаи телевизионии «'''Парвин'''», дигар зид набаромаданд. Баъдтар ӯ маълумоти мусиқӣ низ гирифт.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=g8ERIybxPXk&t=2878s Навори видеоӣ: Шоми Дидор бо Фараҳноз Шарафова]. Телевизиони Душанбе. (ҷ. тоҷикӣ). — 2026.</ref> Ҳоло Фараҳноз яке аз беҳтарин овозхонҳои [[Тоҷикистон]] ба ҳисоб меравад. Бо вуҷуди ҷавонии худ, ӯ ҳам дар шоу-бизнеси тоҷик ва ҳам дар шабакаҳои иҷтимоӣ машҳур ва таъсиргузор шудааст. Шӯҳрат ва овози Фараҳноз берун аз марзҳои кишвар паҳн шуда, ӯро на танҳо дар [[Осиёи Марказӣ]], балки дар якчанд кишварҳои [[Қафқоз]] низ маҳбуб гардонидааст. Илова бар кишвари худаш, консертҳои ӯ дар [[Русия]] ва [[Австралия]] низ баргузор шудаанд. <ref>{{Cite web |title= Фараҳноз Шарафова дар Австралия консерт медиҳад |url= https://pressa.tj/fara%D2%B3noz-sharafova-dar-avstraliya-konsert-medi%D2%B3ad/ |website= Pressa.tj |access-date= 2026-05-22}}</ref> == Ҳаёти шахсӣ == '''Фараҳноз Шарафова''' соли 2024 оиладор шудааст ва соҳиби як духтар аст. == Сурудҳо == * Куҷоӣ * Дӯстат дорам * То кай * Кӯлобибача * Биё * Қаҳрӣ накун * Адреста намедонам * Меравам * Ёвонибача * Нест ошиқ * Ишқи ту * Чорбоғи боло * Азизтарин * Нашавед мунтазирам * Ту ҳамонӣ * Рақами 2 * Саршӯён * Анор анор * Нозам * Нало кун булбул * Хабибӣ * Хоҳарум * Камар борик * Худо бувад * Каҷкуло * Нагӯ нагӯ * Нашнохтӣ маро * Ҷонам * Оча * Рамадар * Ишқи рафта * Хирманак * Ношинос * Медонам == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳои беруна == * Саҳифаi [https://open.spotify.com/artist/3xy2j8LYfZbiKyjf5xT3Dx Фараҳноз Шарафова] дар Spotify * Саҳифаи расмии [https://www.instagram.com/farahnozmusic_official Фараҳноз Шарафова] дар Instagram * Канали расмии [https://www.youtube.com/@farahnozofficialmusic Фараҳноз Шарафова] дар YouTube * Профили [https://www.shazam.com/en-gb/artist/farahnoz-sharafova/1582343932/releases Фараҳноз Шарафова] дар Shazam chidjd4ffryvcpe8dszutnieyf9l23l 1488480 1488479 2026-10-02T14:07:33Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1488480 wikitext text/x-wiki {{Мусиқидон |ном = Фараҳноз Шарафова |номи аслӣ = Фараҳноз Шарафова |тасвир = Farahnoz Sharafova.png |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 01.01.2003 |зодгоҳ = {{зодгоҳ|ноҳияи Восеъ}}, [[Хатлон]], [[Тоҷикистон]] |маҳалли марг = |мамлакат = {{Парчам|Тоҷикистон}} |касб = [[овозхон]] |сабк = |номи мустаъор = }} '''Фараҳноз Шарафова''' (тав. [[1 январ]]и [[2003]]; [[ноҳияи Восеъ]], [[Хатлон]], [[Тоҷикистон]]) — [[овозхон]]и [[Тоҷикистон|тоҷик]].<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=FHn_jLQEfNM Фарахноз ( МЕДОНИ Ё НЕ ) - ДУРУГГУЙИ ФАРАХНОЗ ОШКОР ШУД]. Youtube. (ҷ. тоҷикӣ). — 2026.</ref> == Зиндагинома == '''Фараҳноз''' 1 январи соли 2003 дар оилаи соҳибкор таваллуд шудааст. Ӯ дар оила ягона духтар буда, се бародар дорад. Хешовандони модарии Фараҳноз санъаткор мебошанд ва ин сабаби ба ҳунар рӯ овардани ӯ шудааст. Фараҳноз баъди хатми синфи 9 ба коллеҷи санъати ба номи [[Акашариф Ҷураев]] дохил шуд, аммо пас аз як соли таҳсил онро тарк кард. Фараҳноз соҳаи тиббро дӯст медорад ва пас аз тарки таҳсил ҳуҷҷатҳояшро ба коллеҷи тиббӣ супурда онҷоро хатм кардааст. <ref>{{Cite web |title= Фараҳноз Шарафова: «Дар мактаб фақат ҷӯра доштам…» |url= https://pressa.tj/fara%D2%B3noz-sharafova-dar-maktab-fa%D2%9Bat-%D2%B7%D3%AFra-doshtam/ |website= Pressa.tj |access-date= 2026-05-22}}</ref><ref>[https://www.youtube.com/watch?v=H5UtGyOyuFw Ногуфтахо Фарахноз Шарафова]. ORZU ISO Youtube. (ҷ. тоҷикӣ). — 2026.</ref> Сабаби ба саҳна ворид шудани ӯ ин дӯсти ӯ Парвиз, ки ҳоло продюсераш мебошад аст. Бародаронаш ба касби интихобнамудаи хоҳарашон розӣ набуданд аммо дар охир пас аз иштирок дар барномаи телевизионии «'''Парвин'''», дигар зид набаромаданд. Баъдтар ӯ маълумоти мусиқӣ низ гирифт.<ref>[https://www.youtube.com/watch?v=g8ERIybxPXk&t=2878s Навори видеоӣ: Шоми Дидор бо Фараҳноз Шарафова]. Телевизиони Душанбе. (ҷ. тоҷикӣ). — 2026.</ref> Ҳоло Фараҳноз яке аз беҳтарин овозхонҳои [[Тоҷикистон]] ба ҳисоб меравад. Бо вуҷуди ҷавонии худ, ӯ ҳам дар шоу-бизнеси тоҷик ва ҳам дар шабакаҳои иҷтимоӣ машҳур ва таъсиргузор шудааст. Шӯҳрат ва овози Фараҳноз берун аз марзҳои кишвар паҳн шуда, ӯро на танҳо дар [[Осиёи Марказӣ]], балки дар якчанд кишварҳои [[Қафқоз]] низ маҳбуб гардонидааст. Илова бар кишвари худаш, консертҳои ӯ дар [[Русия]] ва [[Австралия]] низ баргузор шудаанд. <ref>{{Cite web |title= Фараҳноз Шарафова дар Австралия консерт медиҳад |url= https://pressa.tj/fara%D2%B3noz-sharafova-dar-avstraliya-konsert-medi%D2%B3ad/ |website= Pressa.tj |access-date= 2026-05-22}}</ref> == Ҳаёти шахсӣ == '''Фараҳноз Шарафова''' соли 2024 оиладор шудааст ва соҳиби як духтар аст. == Сурудҳо == * Куҷоӣ * Дӯстат дорам * То кай * Кӯлобибача * Биё * Қаҳрӣ накун * Адреста намедонам * Меравам * Ёвонибача * Нест ошиқ * Ишқи ту * Чорбоғи боло * Азизтарин * Нашавед мунтазирам * Ту ҳамонӣ * Рақами 2 * Саршӯён * Анор анор * Нозам * Нало кун булбул * Хабибӣ * Хоҳарум * Камар борик * Худо бувад * Каҷкуло * Нагӯ нагӯ * Нашнохтӣ маро * Ҷонам * Оча * Рамадар * Ишқи рафта * Хирманак * Ношинос * Медонам == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳои беруна == * Саҳифаi [https://open.spotify.com/artist/3xy2j8LYfZbiKyjf5xT3Dx Фараҳноз Шарафова] дар Spotify * Саҳифаи расмии [https://www.instagram.com/farahnozmusic_official Фараҳноз Шарафова] дар Instagram * Канали расмии [https://www.youtube.com/@farahnozofficialmusic Фараҳноз Шарафова] дар YouTube * Профили [https://www.shazam.com/en-gb/artist/farahnoz-sharafova/1582343932/releases Фараҳноз Шарафова] дар Shazam [[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]] swizunzl6sn4te0bjgcy36tbtqlumqy 0 321860 1488507 1419710 2026-10-02T15:18:04Z Xqbot 1543 Исправление двойного перенаправления с [[Аҳмадхон Амрохон Муродзода]] на [[Аҳмадхон Муродзода]] 1488507 wikitext text/x-wiki #равона [[Аҳмадхон Муродзода]] bmgxt76loogb3imo2bogt8mwyzhh37x 1 321861 1488505 1419712 2026-10-02T15:17:54Z Xqbot 1543 Исправление двойного перенаправления с [[Баҳс:Аҳмадхон Амрохон Муродзода]] на [[Баҳс:Аҳмадхон Муродзода]] 1488505 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳс:Аҳмадхон Муродзода]] ihldi7maxjajux25g98qdv2uimmmbwg 0 327054 1488476 1486011 2026-10-02T12:45:19Z Rbd-tnu 12415 1488476 wikitext text/x-wiki {{Шахс | ном = Файзулло Мирзо | номи аслӣ = | ном ҳангоми таваллуд = | тасвир = Файзулло Мирзо.jpg | бар = | тавсифи тасвир = | таърихи таваллуд = 11.08.1942 | зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Сари Хосор|ноҳияи Балҷувон}}, ҶШС Тоҷикистон | табаият = {{парчамбандӣ|Тоҷикистон}} | таърихи даргузашт = 11.11.2024 | маҳалли даргузашт = Душанбе | модар = | ҳамсар = | фарзандон = | пеша = ҳисобдор, [[кишоварз]], занбӯрпарвар, {{нависанда}} | ҷоизаҳо = | соядаст = | сайт = | викианбор = | фарзанд = [[Зафар Мирзо]] }} '''Файзулло Мирзо''' ([[11 август]]и [[1942]], [[ноҳияи Сари Хосор]] — [[11 ноябр]]и [[2024]], [[Душанбе]]) — ҳисобдор, [[кишоварз]], занбӯрпарвар<ref name=":1" /> ва нависандаи тоҷик. Доктори фахрии [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон]] (2025)<ref>{{Cite web|url=https://jumhuriyat.tj/7003-zanbriasalparvar-nashri-kitobi-soav-taozoi-zamon-ast.html|title=“ЗАНБӮРИАСАЛПАРВАРӢ”. НАШРИ КИТОБИ СОҲАВӢ ТАҚОЗОИ ЗАМОН АСТ|author=Ташрифулло Саъдуллоев|website=|date=2025-11-05|publisher=[[Ҷумҳурият]]|lang=tg|accessdate=2025-11-10}}</ref>. == Зиндагинома == Файзулло Мирзо 11 августи соли 1942 дар хонадони марди деҳқон дар деҳоти ноҳияи Сарихосор ба дунё омадааст. Таҳсилоти ибтидоии худро дар мактабҳои деҳоти ноҳияи Сарихосор ва сипас дар ноҳияи Москва фаро гирифтааст. Пас аз хатми мактаб, ду сол дар [[Кӯлоб|шаҳри Кӯлоб]] ба ҳайси муаллим фаъолият кардааст. Сипас, таҳсилро дар факултаи иқтисодиёти ягонаи [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленин]] идома дода, онро бо муваффақият хатм намудааст<ref name=":0">{{Cite web|url=https://kmt.tj/kitobi-nav-fajzullo-mirzo-zanburiasalparvary/|title=Китоби нав. Файзулло Мирзо: «Занбӯриасалпарварӣ»|website=Китобхонаи миллии Тоҷикистон|date=2025-08-19|lang=|accessdate=2025-10-30|archivedate=2025-09-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250918092119/https://kmt.tj/kitobi-nav-fajzullo-mirzo-zanburiasalparvary/}}</ref>. Баъд аз анҷоми таҳсил, ба [[Ноҳияи Ҳамадонӣ|ноҳияи Москва]] баргашта, ба фаъолияти меҳнатӣ шуруъ намудааст. === Хонавода === Файзулло Мирзо падари ҳашт фарзанди соҳиби маълумоти олӣ мебошад. == Корнома == Фаъолияти касбии худро дар совхози ба номи Саидқул Турдиеви ноҳияи Ҳамадонӣ ба ҳайси [[сармуҳосиб|сармуҳосиби]] хоҷагӣ оғоз намуда, дар ташаккули низоми муҳосибӣ ва рушди хоҷагии халқ саҳми арзанда гузоштааст. Ӯ бо расидан ба синни бознишастагӣ низ фаъолияти худро идома додааст ва корҳои ободониро роҳандозӣ намудааст. Ӯ на танҳо мутахассиси шинохтаи соҳаи муҳосибӣ, балки ҳамзамон муҳандисе мебошад, ки тарҳҳои техникиро ба таври мустақил таҳия мекунад. === Кишоварзӣ === Ӯ баландтарин қуллаҳои кӯҳистон об интиқол дода, дар заминҳои душворгузар боғҳои сабз бунёд намудааст. Боғпарварӣ ва ободкориҳои деҳот яке аз фаъолиятҳои ӯ буда, ӯ дарахтони камёб ва ороишиву мевадиҳандаро ба зодгоҳи худ овардааст. Бо истифода аз пайвандсозӣ ва омезиши илми кишоварзии анъанавӣ бо дастовардҳои муосир, ӯ ба сифати баланди маҳсулот ноил гардидааст. === Занбӯрпарварӣ === [[Занбӯрпарварӣ|Занбӯрпарвариро]] низ ҳамчун соҳаи муҳими иқтисодии кӯҳистон ва манбаи даромади устувор, мавриди таваҷҷуҳ қарор дода, бо дарки амиқи арзиши [[гиёҳҳои шифобахш]]<nowiki/>и кӯҳӣ ва нақши занбӯрпарварӣ дар экосистемаи табииро ба назар гирифта, таҷрибаи андӯхтаи худро дар шакли як дастури мукаммали илмӣ ба риштаи таҳрир даровардааст<ref name=":0" /><ref name=":1">{{Cite web|url=https://khovar.tj/dar-dushanbe-kitobi-zanb-riasalparvar-i-fajzullo-mirzo-r-namo-karda-shud/|title=Дар Душанбе китоби «Занбӯриасалпарварӣ»-и Файзулло Мирзо рӯнамоӣ карда шуд|date=2025-10-29|publisher=АМИТ "Ховар"|lang=|accessdate=2025-10-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://dushanbetv.tj/news/3084-rnamoii-kitobi-fajzullo-mirzo-zeri-unvoni-zanbriasalparvar.html|title=Рӯнамоии китоби Файзулло Мирзо зери унвони "Занбӯриасалпарварӣ"|author=Раҳими Карим|website=|date=2025-10-29|publisher=[[ТВ Душанбе]]|lang=|accessdate=2026-02-13}}</ref>. == Ҷоизаву медалҳо == Ду маротиба дар шаҳри Маскав бо медали «Барои дастовардҳо дар хоҷагии халқи ИҶШС» қадр шудааст. == Бузургдошт == Дар [[Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон]] бо мақсади рушди соҳаи занбӯриасалпарварӣ ва омода намудани мутахассисони ин самт 1 сентябри соли 2026 ду синфхона ба истифода дода шуд, ки яке аз онҳо ба номи Файзулло Мирзо гузошта шудааст<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/dar-donishgo-i-agrarii-to-ikiston-sinfhonai-zamonav-baroi-donish-yon-ba-istifoda-doda-shud/|title=Дар Донишгоҳи аграрии Тоҷикистон синфхонаи замонавӣ барои донишҷӯён ба истифода дода шуд|date=2026-09-02|publisher=АМИТ "Ховар"|lang=|accessdate=2026-09-02}}</ref>. == Осор == * Файзулло Мирзо. Занбӯриасалпарварӣ. — Душанбе, 2024. — 496 с. — ISBN 987-99975-2-339-7<ref>{{Cite web|url=https://acadlib.org/ru/2025/12/01/%d1%84%d0%b0%d0%b9%d0%b7%d1%83%d0%bb%d0%bb%d0%be-%d0%bc%d0%b8%d1%80%d0%b7%d0%be-%d0%b7%d0%b0%d0%bd%d0%b1%d3%af%d1%80%d0%b8%d0%b0%d1%81%d0%b0%d0%bb%d0%bf%d0%b0%d1%80%d0%b2%d0%b0%d1%80%d3%a3-%d0%b4/|title=Файзулло Мирзо. Занбӯриасалпарварӣ. – Душанбе: «Ирфон», 2024. – 496 с.|website=БИБЛИОТЕКА НАН ТАДЖИКИСТАНА|date=2025-12-01|lang=ru|accessdate=2026-02-13}}</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} lhbc9knethtalmd2m59g6srafd3tvbv 0 327673 1488543 1452952 2026-10-03T07:51:51Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 2 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488543 wikitext text/x-wiki '''Энергияи офтобӣ''' — [[энергия]] аз [[Офтоб]] дар шакли радиатсия ва рӯшноӣ. Ин энергия ба таври назаррас иқлим ва обу ҳаворо идора мекунад ва асоси ҳаёт мебошад. Технологияе, ки энергияи офтобиро истифода мебарад, [[Энергетикаи офтобӣ|энергетикаи офтобӣ]] номида мешавад. == Энергияи офтобӣ ва Замин == Ба қабатҳои болоии атмосфераи [[Замин]] пайваста 174 [[Ватт|ПВт]] радиатсияи офтобӣ ([[Инсолятсия|инсолятсия]]) ворид мешавад<ref name="Smil 1991">Smil (1991), p. 240</ref>. Тақрибан 6 % инсолятсия аз [[Атмосфераи Замин|атмосфера]] инъикос меёбад ва 16 % аз ҷониби он ҷаббида мешавад. Қабатҳои миёнаи атмосфера вобаста ба шароити обу ҳаво (абрҳо, чанг, олудагии атмосфера) то 20 % инсолятсияро инъикос намуда, 3 %-ро ҷабб мекунанд. Атмосфера на танҳо миқдори энергияи офтобии ба сатҳи Замин расандаро кам мекунад, балки тақрибан 20 %-и онро [[Диффузия|диффузия]] (паҳн) карда, қисме аз спектри онро филтр менамояд. Пас аз гузаштан аз атмосфера, тақрибан нисфи инсолятсия дар қисми намоёни [[спектр]] воқеъ аст. Нисфи дигар асосан дар қисми инфрасурхи спектр ҷойгир аст. Танҳо қисми ночизи ин инсолятсия ба [[Афканишоти ултрабунафш|афканишоти ултрабунафш]] рост меояд<ref>{{Cite web |url=[http://geology.lnu.edu.ua/phis_geo/fourman/E-books-FVV/Interactive%20books/Meteorology/Meteo-climat/Meteo-insolation.htm](http://geology.lnu.edu.ua/phis_geo/fourman/E-books-FVV/Interactive%20books/Meteorology/Meteo-climat/Meteo-insolation.htm) |title=Радиационный и световой режим |access-date=2018-04-06 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20131012012949/http://geology.lnu.edu.ua/phis_geo/fourman/E-books-FVV/Interactive%20books/Meteorology/Meteo-climat/Meteo-insolation.htm](https://web.archive.org/web/20131012012949/http://geology.lnu.edu.ua/phis_geo/fourman/E-books-FVV/Interactive%20books/Meteorology/Meteo-climat/Meteo-insolation.htm) |archive-date=2013-10-12 |url-status=dead }}{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |title=Natural Forcing of the Climate System |publisher=Intergovernmental Panel on Climate Change |url=http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg1/041.htm#121 |access-date=2007-09-29 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20070929100134/http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg1/041.htm#121](https://web.archive.org/web/20070929100134/http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg1/041.htm#121) |archive-date=2007-09-29 |url-status=dead |accessdate=2026-01-09 |archivedate=2007-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070929100134/http://www.grida.no/climate/ipcc_tar/wg1/041.htm#121 }}</ref>. Радиатсияи офтобӣ аз ҷониби сатҳи хушкӣ, уқёнусҳо (ки тақрибан 71 %-и сатҳи кураи заминро фаро мегиранд) ва атмосфера ҷаббида мешавад. [[Абсорбсия]]и энергияи офтобӣ тавассути [[Конвексия дар атмосфера|конвексияи атмосферӣ]], [[бухоршавӣ]] ва [[конденсатсия]]и [[Бухори об|бухори об]] қувваи пешбарандаи [[Гардиши об|гардиши об]] буда, бодҳоро идора мекунад. Нури офтоб, ки аз ҷониби уқёнус ва хушкӣ абсорбсия шудааст, ҳарорати миёнаи сатҳи Заминро нигоҳ медорад, ки ҳоло 14 °C-ро ташкил медиҳад<ref>{{cite web |author=Сомервилл, Richard |title=Historical Overview of Climate Change Science |url=[http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-chapter1.pdf](http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-chapter1.pdf) |publisher=Intergovernmental Panel on Climate Change |access-date=2007-09-29 |format=PDF |archive-date=2018-11-26 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20181126204443/http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-chapter1.pdf](https://web.archive.org/web/20181126204443/http://www.ipcc.ch/pdf/assessment-report/ar4/wg1/ar4-wg1-chapter1.pdf) |url-status=live }}{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Ба шарофати [[фотосинтез]]и рустаниҳо, энергияи офтобӣ метавонад ба энергияи кимиёвӣ табдил ёбад, ки дар шакли ғизо, ҳезум ва [[Биомасса|биомасса]] нигоҳ дошта мешавад ва дар ниҳоят ба сӯзишвории канданиҳои фоиданок мубаддал мегардад<ref>{{cite web |author=Vermass, Wim |title=An Introduction to Photosynthesis and Its Applications |publisher=Arizona State University |url=[http://photoscience.la.asu.edu/photosyn/education/photointro.html](http://photoscience.la.asu.edu/photosyn/education/photointro.html) |access-date=2007-09-29 |archive-url=[https://web.archive.org/web/19981203020943/http://photoscience.la.asu.edu/photosyn/education/photointro.html](https://web.archive.org/web/19981203020943/http://photoscience.la.asu.edu/photosyn/education/photointro.html) |archive-date=1998-12-03 |url-status=dead }}{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Дурнамои истифода == {{main|Энергетикаи офтобӣ}} Энергияи офтобӣ сарчашмаи энергияи бод, об, гармии баҳрҳо, биомасса ва инчунин сабаби пайдоиши торф, ангишти бӯр ва сангӣ, [[Нафт|нафт]] ва [[Гази табиӣ|гази табиӣ]] дар тӯли ҳазорсолаҳо мебошад, аммо ин энергияи бавосита ва захирашуда дар тӯли ҳазорҳо ва миллионҳо сол аст. Энергияи Офтобро метавон мустақиман ҳамчун манбаи қувваи барқ ва гармӣ истифода бурд. Барои ин дастгоҳҳое сохтан лозим аст, ки энергияи Офтобро дар масоҳатҳои хурд ва ҳаҷмҳои хурд мутамарказ кунанд. Миқдори умумии энергияи офтобие, ки атмосфера, сатҳи хушкӣ ва уқёнус ҷабб мекунанд, тақрибан 3 850 000 [[Ҷоул#Воҳидҳои каратию ҳиссагӣ|эксаҷоул]] (ЭДж) дар як солро ташкил медиҳад<ref name="Smil 2006, p. 12"/>. Дар як соат ин нисбат ба тамоми энергияе, ки ҷаҳон дар тӯли соли 2002 истифода бурдааст, бештар энергия медиҳад<ref>{{Cite web |url=[http://www.nature.com/nature/journal/v443/n7107/full/443019a.html](http://www.nature.com/nature/journal/v443/n7107/full/443019a.html) |title=A new day dawning?: Silicon Valley sunrise {{!}} Nature |access-date=2018-04-06 |archive-date=2008-07-06 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20080706200949/http://www.nature.com/nature/journal/v443/n7107/full/443019a.html](https://web.archive.org/web/20080706200949/http://www.nature.com/nature/journal/v443/n7107/full/443019a.html) |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web |url=[http://web.mit.edu/mitpep/pdf/DGN_Powering_Planet.pdf](http://web.mit.edu/mitpep/pdf/DGN_Powering_Planet.pdf) |format=PDF |title=Powering the Planet: Chemical challenges in solar energy utilization |access-date=2008-08-07 |archive-date=2008-12-17 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20081217063355/http://web.mit.edu/mitpep/pdf/DGN_Powering_Planet.pdf](https://web.archive.org/web/20081217063355/http://web.mit.edu/mitpep/pdf/DGN_Powering_Planet.pdf) |url-status=live }}{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Фотосинтез барои тавлиди биомасса дар як сол тақрибан 3 000 ЭДж сарф мекунад<ref name="fao.org">{{cite web |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |url=[http://www.fao.org/docrep/w7241e/w7241e06.htm#TopOfPage](http://www.fao.org/docrep/w7241e/w7241e06.htm#TopOfPage) |title=Energy conversion by organisms photosynthetic |access-date=2008-05-25 |archive-date=2008-04-10 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20080410085556/http://www.fao.org/docrep/w7241e/w7241e06.htm#TopOfPage](https://web.archive.org/web/20080410085556/http://www.fao.org/docrep/w7241e/w7241e06.htm#TopOfPage) |url-status=live }}</ref>. Миқдори энергияи офтобие, ки ба сатҳи замин мерасад, чунон зиёд аст, ки дар як сол он тақрибан ду баробар аз тамоми энергияе, ки метавон аз ҳамаи манбаъҳои таҷдиднашаванда (ангишт, нафт, маъданҳои уран) ба даст овард, бештар хоҳад буд<ref>{{cite web |url=[http://gcep.stanford.edu/research/exergycharts.html](http://gcep.stanford.edu/research/exergycharts.html) |title=Exergy Flow Charts - GCEP |work=stanford.edu |access-date=2018-04-06 |archive-date=2017-09-11 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20170911015912/http://gcep.stanford.edu/research/exergycharts.html](https://web.archive.org/web/20170911015912/http://gcep.stanford.edu/research/exergycharts.html) |url-status=live }}{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. {| class="wikitable floatleft" style="margin-right: 12px;" ! colspan=3 style="font-weight: normal;" |«'Воридоти солонаи радиатсияи офтобӣ ва истеъмоли энергия аз ҷониби инсон»'¹ |- |Офтоб | align=right | 3 850 000 | align=center |<ref name="Smil 2006, p. 12">Smil (2006), p. 12</ref> |- |бод | align=right | 2 250 | align=center |<ref>{{cite web |author=Archer, Cristina |coauthors=Jacobson, Mark |title=Evaluation of Global Wind Power |publisher=Stanford |url=[http://www.stanford.edu/group/efmh/winds/global_winds.html](http://www.stanford.edu/group/efmh/winds/global_winds.html) |access-date=2008-06-03 |archive-date=2008-05-25 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20080525114202/http://www.stanford.edu/group/efmh/winds/global_winds.html](https://web.archive.org/web/20080525114202/http://www.stanford.edu/group/efmh/winds/global_winds.html) |url-status=live }}{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |Потенсиали биомасса | align=right |~200 | align=center |<ref name="fa.upc.es">{{cite web | publisher=Renewable and Appropriate Energy Laboratory | url=[http://www.fa.upc.es/personals/fluids/oriol/ale/eolss.pdf](http://www.fa.upc.es/personals/fluids/oriol/ale/eolss.pdf) | title=Renewable Energy Sources | pages=12 | access-date=2012-12-06 }}{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- |[[Истеъмоли ҷаҳонии энергия]]² | align=right |539 | align=center |<ref>{{cite web |publisher=[[Energy Information Administration]] |url=[http://www.eia.gov/cfapps/ipdbproject/IEDIndex3.cfm?tid=44&pid=44&aid=2](http://www.eia.gov/cfapps/ipdbproject/IEDIndex3.cfm?tid=44&pid=44&aid=2) |title=Total Primary Energy Consumption |access-date=2013-06-30 |archive-date=2013-06-14 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20130614010704/http://www.eia.gov/cfapps/ipdbproject/IEDIndex3.cfm?tid=44&pid=44&aid=2](https://web.archive.org/web/20130614010704/http://www.eia.gov/cfapps/ipdbproject/IEDIndex3.cfm?tid=44&pid=44&aid=2) |url-status=live }}</ref> |- |Қувваи барқ² | align=right |~67 | align=center |<ref>{{cite web |publisher=[[Energy Information Administration]] |url=[http://www.eia.gov/cfapps/ipdbproject/IEDIndex3.cfm?tid=2&pid=2&aid=2](http://www.eia.gov/cfapps/ipdbproject/IEDIndex3.cfm?tid=2&pid=2&aid=2) |title=Total Electricity Consumption Net |access-date=2013-06-30 |archive-date=2016-08-16 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20160816184855/http://www.eia.gov/CFapps/ipdbproject/IEDIndex3.cfm?tid=2&pid=2&aid=2](https://web.archive.org/web/20160816184855/http://www.eia.gov/CFapps/ipdbproject/IEDIndex3.cfm?tid=2&pid=2&aid=2) |url-status=live }}</ref> |- ! colspan=3 style="font-size: 80%; font-weight: normal; text-align: left; padding: 6px 2px 4px 4px;"| ¹ Миқдори энергия — бо эксаҷоулҳо, 1 ЭДж = 10¹⁸ [[Ҷоул|Дж]] = 278 [[Киловатт-соат|ТВт*соат]] ² Истеъмол то ҳолати соли 2010 |} Миқдори энергияи офтобие, ки инсон метавонад истифода барад, аз миқдори энергияе, ки дар наздикии сатҳи замин мавҷуд аст, фарқ мекунад. Омилҳое ба монанди ивазшавии шабу рӯз, абрнокӣ ва масоҳати дастраси хушкӣ миқдори энергияи барои истифода мувофиқро кам мекунанд. Мавқеи ҷуғрофӣ ба потенсиали энергетикӣ таъсир мерасонад, зеро минтақаҳои наздик ба [[экватор]] миқдори бештари радиатсияи офтобиро мегиранд. Бо вуҷуди ин, истифодаи дастгоҳҳои [[Фотоволтаика|фотоволтаикӣ]], ки метавонанд самти худро вобаста ба [[Мавқеи Офтоб|мавқеи Офтоб]] дар осмон тағйир диҳанд, метавонад потенсиали энергияи офтобиро дар минтақаҳои дур аз экватор ба таври назаррас афзоиш диҳад<ref name="World Energy Assessment">{{cite web|url=[http://www.undp.org/content/dam/aplaws/publication/en/publications/environment-energy/www-ee-library/sustainable-energy/world-energy-assessment-energy-and-the-challenge-of-sustainability/World%20Energy%20Assessment-2000.pdf](http://www.undp.org/content/dam/aplaws/publication/en/publications/environment-energy/www-ee-library/sustainable-energy/world-energy-assessment-energy-and-the-challenge-of-sustainability/World%20Energy%20Assessment-2000.pdf)|title=Energy and the challenge of sustainability|work=[[Барномаи рушди СММ|UN Development Programme]] and [[Шӯрои ҷаҳонии энергетикӣ|World Energy Council]]|date=2000-09|format=PDF|access-date=2017-01-17|archive-date=2020-11-12|archive-url=[https://web.archive.org/web/20201112004050/http://www.undp.org/content/dam/aplaws/publication/en/publications/environment-energy/www-ee-library/sustainable-energy/world-energy-assessment-energy-and-the-challenge-of-sustainability/World%20Energy%20Assessment-2000.pdf](https://web.archive.org/web/20201112004050/http://www.undp.org/content/dam/aplaws/publication/en/publications/environment-energy/www-ee-library/sustainable-energy/world-energy-assessment-energy-and-the-challenge-of-sustainability/World%20Energy%20Assessment-2000.pdf)|url-status=live}}</ref>. Дастрасии заминҳо ба истихроҷи имконпазири энергия таъсири ҷиддӣ мерасонад, зеро панелҳои офтобиро танҳо дар заминҳое насб кардан мумкин аст, ки барои ин мувофиқанд ва барои дигар мақсадҳо истифода намешаванд. Масалан, бомҳо ҷои мувофиқ барои насби панелҳо гаштанд<ref name="World Energy Assessment" />. Системаҳои офтобӣ вобаста ба тарзи ҷабби энергияи офтобӣ, коркард ва тақсими он ба фаъол ва ғайрифаъол тақсим мешаванд. Технологияҳои офтобии фаъол фотоволтаика, [[Гелиоконсентратор|энергияи офтобии мутамарказ]], [[Коллектори офтобӣ|коллекторҳои офтобӣ]], насосҳо ва вентиляторҳоро истифода мебаранд, то радиатсияи офтобиро ба баромади муфиди энергия табдил диҳанд. Дар байни технологияҳои офтобии ғайрифаъол: истифодаи материалҳо бо хусусиятҳои мусоиди гармӣ, тарҳи биноҳо бо гардиши табиии ҳаво ва ҷойгиршавии фоиданоки биноҳо нисбат ба мавқеи Офтоб мебошанд. Технологияҳои офтобии фаъол таъминоти энергияро афзоиш медиҳанд, дар ҳоле ки технологияҳои ғайрифаъол ниёз ба манбаъҳои иловагии энергияро кам мекунанд<ref name="IEA Solar Thermal"/>. Соли 2000 [[Барномаи рушди СММ]], [[Департаменти масоили иқтисодӣ ва иҷтимоии СММ]] ва [[Шӯрои ҷаҳонии энергетикӣ]] арзёбии потенсиали энергияи офтобиро, ки башарият метавонад ба даст орад, бо назардошти омилҳое ба монанди инсолятсия, абрнокӣ ва сатҳи хушкии барои истифода дастрас нашр карданд. Арзёбӣ нишон дод, ки потенсиали ҷаҳонии энергияи офтобӣ дар як сол 1,575-49,837 ЭДж-ро ташкил медиҳад «(ба ҷадвали зер нигаред)»<ref name="World Energy Assessment" />. {| class="wikitable" style="text-align: center; font-size: 0.9 em;" |- |+Потенсиали солонаи энергияи офтобӣ аз рӯи минтақаҳо (ЭДж)<ref name="World Energy Assessment" /> ! Минтақа !! Амрикои Шимолӣ !! Амрикои Лотинӣ ва Кариб !! Аврупои Гурбӣ !! Аврупои Марказӣ ва Шарқӣ !! Кишварҳои собиқ Иттиҳоди Шӯравӣ !! Шарқи Наздик ва Африқои Шимолӣ !! Африқои зерсаҳроӣ !! Осиёи Назди уқёнуси Ором !! Осиёи Ҷанубӣ !! Осиёи марказии банақшагирифташуда !! OECD-и Назди уқёнуси Ором |- | align=left | Минимум|| 181,1 || 112,6 || 25,1 || 4,5 || 199,3 || 412,4 || 371,9 || 41,0 || 38,8 || 115,5 || 72,6 |- | align=left | Максимум|| 7 410 || 3 385 || 914 || 154 || 8 655 || 11 060 || 9 528 || 994 || 1 339 || 4 135 || 2 263 |- |} Дар ин вақт дастгоҳҳои гармидиҳӣ, ки энергияи Офтобро ҷамъ мекунанд, инчунин намунаҳои озмоишии электромоторҳо ва автомобилҳо, ки энергияи Офтобро истифода мебаранд, кор мекунанд. Энергияи офтобӣ, тавре ки гумон меравад, то охири аср метавонад на бештар аз 1 % аз миқдори умумии энергияи истифодашавандаро ташкил диҳад. Ҳанӯз дар соли 1870 дар Чили дастгоҳи офтобии шӯрибахши [[Оби баҳр|оби баҳр]] сохта шуда буд, ки дар як шабонарӯз то 30 т оби тоза истеҳсол мекард ва зиёда аз 40 сол кор кард. Ба шарофати истифодаи гетерогузаришҳо [[зариби амали муфид]]и [[Батареяи офтобӣ|батареяҳои офтобӣ]] аллакай ба 25 % мерасад. Истеҳсоли батареяҳои офтобӣ дар шакли лентаи дарози кремнийи поликристаллӣ ба роҳ монда шудааст, ки ЗАМ-и зиёда аз 10 % доранд. == Энергияи гармӣ == {{Main|Энергетикаи гелиотермалӣ}} Технологияҳоеро, ки энергияи гармии офтобро истифода мебаранд, метавон барои гарм кардани об, гарм кардани биноҳо, хунук кардани биноҳо ва тавлиди гармии технологӣ истифода бурд<ref>{{cite web | title=Solar Energy Technologies and Applications | publisher=Canadian Renewable Energy Network | url=[http://www.canren.gc.ca/tech_appl/index.asp?CaId=5&PgId=121](http://www.canren.gc.ca/tech_appl/index.asp?CaId=5&PgId=121) | access-date=2007-10-22 | archive-url=[http://webarchive.bac-lac.gc.ca:8080/wayback/20071115014356/http://www.canren.gc.ca/tech_appl/index.asp?caid=5&pgid=121](http://webarchive.bac-lac.gc.ca:8080/wayback/20071115014356/http://www.canren.gc.ca/tech_appl/index.asp?caid=5&pgid=121) | archive-date=2007-11-15 | url-status=dead }}{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Соли 1897 [[Франк Шуман]], ихтироъкори амрикоӣ, муҳандис ва пешрави истифодаи энергияи офтобӣ, як муҳаррики хурди намоишии офтобӣ сохт, ки принсипи кори он аз инъикоси нури офтоб ба контейнерҳои квадратии пур аз эфир иборат буд, ки [[ҳарорати ҷӯшиш]]аш нисбат ба об камтар аст. Дар дохили контейнерҳо қубурҳои сиёҳ насб шуда буданд, ки муҳаррики бухориро ба ҳаракат меоварданд. Соли 1908 Шуман ширкати Sun Power Company-ро таъсис дод, ки бояд дастгоҳҳои калони энергияи офтобӣ месохт. Якҷоя бо мушовири техникии худ А. С. Э. Аккерман ва физики бритониёӣ [[Чарлз Вернон Бойз]]<ref>{{cite web|url=[http://www.yatedo.com/p/C](http://www.yatedo.com/p/C). V.+Boys/famous/4c880e9645e2ca90f61156a9efa6d16a|title=C. V. Boys - Scientist|work=yatedo.com}}</ref> Шуман системаи такмилёфтаро таҳия кард, ки аз системаи оинаҳо иборат буд. Онҳо нурҳои офтобро ба қуттиҳои [[Коллектори офтобӣ|коллекторҳои офтобӣ]] инъикос мекарданд ва самаранокии гармшавиро то сатҳе баланд мебардоштанд, ки метавонистанд ба ҷои эфир обро истифода баранд. Сипас Шуман муҳаррики бухории пурраҳаҷмро сохт, ки бо оби зери фишори паст кор мекард. Ин ба ӯ имкон дод, ки соли 1912 тамоми системаро бо муҳаррики офтобӣ патент кунад. Дар байни солҳои 1912 ва 1913 Шуман аввалин [[Энергетикаи гелиотермалӣ|неругоҳи барқии гелиотермалӣ]]-ро дар ҷаҳон дар шаҳри [[Маадӣ]]-и [[Миср]] сохт. Неругоҳи Шуман [[консентратори параболосилиндрӣ]]-ро истифода мебурд, то муҳаррики иқтидораш 45 — 52 кВт-ро ба ҳаракат дарорад, ки дар як дақиқа зиёда аз 22 000 литр обро аз дарёи [[Нил]] ба пахтазорҳои наздик мекашид. Ҳарчанд [[Ҷанги якуми ҷаҳон]], инчунин кашфи нафти арзон дар солҳои 1930 ба пешрафти минбаъдаи энергияи офтобӣ монеъ шуданд, аммо дидгоҳи Шуман ва тарҳи асосии ӯ дар солҳои 1970 дар мавҷи нави таваҷҷӯҳ ба энергияи гелиотермалӣ эҳё шуд<ref> {{книга |заглавие=Renewable And Alternative Energy Resources: A Reference Handbook |издательство=[[ABC-CLIO]] |страницы=174 |isbn=978-1-59884-089-6 |ref=Smith |язык=en |автор=Smith, Zachary Alden; Taylor, Katrina D. |год=2008 }}. </ref>. Соли 1916 дар матбуот зуд-зуд суханони Шуманро иқтибос меоварданд, ки дар онҳо ӯ аз истифодаи энергияи офтобӣ дифоъ мекард: {{цитата| Мо исбот кардем, ки истифодаи энергияи офтобӣ метавонад дар тропикҳо аз ҷиҳати тиҷоратӣ фоидаовар бошад ва ҳатто бештар аз он, исбот кардем, ки пас аз тамом шудани захираҳои нафт ва ангишт, башарият манбаи тамомнашавандаи энергияро дар шакли нурҳои офтоб хоҳад гирифт. {{oq|en|We have proved the commercial profit of sun power in the tropics and have more particularly proved that after our stores of oil and coal are exhausted the human race can receive unlimited power from the rays of the sun.}}|40|Франк Шуман|New York Times, 2 июли 1916<ref name="nytimes.com">{{cite web|url=[http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?res=F60616FE355B17738DDDAB0894DF405B868DF1D3](http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?res=F60616FE355B17738DDDAB0894DF405B868DF1D3)|title=American Inventor Uses egypt's Sun for Power - Appliance Concentrates the Heat Rays and Produces Steam, Which Can Be Used to Drive Irrigation Pumps in Hot Climates - View Article - [NYTimes.com/date=2](https://www.google.com/search?q=https://NYTimes.com/date%3D2) July 1916|work=nytimes.com|access-date=2018-04-06|archive-date=2013-05-20|archive-url=[https://web.archive.org/web/20130520200444/http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?res=F60616FE355B17738DDDAB0894DF405B868DF1D3](https://web.archive.org/web/20130520200444/http://query.nytimes.com/mem/archive-free/pdf?res=F60616FE355B17738DDDAB0894DF405B868DF1D3)|url-status=live}}</ref>|}} === Гарм кардани об === {{Main|Овгармкунаки офтобӣ}} [[Файл:Twice Cropped Zonnecollectoren.JPG|thumb|upright|Обгармкунакҳои офтобӣ ба сӯи [[Офтоб]] нигаронида шудаанд, то самаранокиро баланд бардоранд.]] Дар арзҳои ҷуғрофии паст (аз 40 дараҷа паст) аз 60 то 70 % тамоми оби гарми рӯзгор бо ҳарорати то 60 °C-ро системаҳои офтобӣ барои гарм кардани об таъмин карда метавонанд<ref>{{cite web |title=Renewables for Heating and Cooling |publisher=International Energy Agency |url=[http://www.iea.org/textbase/npsum/Renewables_Heating_Cooling07SUM.pdf](http://www.iea.org/textbase/npsum/Renewables_Heating_Cooling07SUM.pdf) |access-date=2015-08-13 |format=PDF |archive-url=[https://web.archive.org/web/20150924045820/http://www.iea.org/textbase/npsum/Renewables_Heating_Cooling07SUM.pdf](https://web.archive.org/web/20150924045820/http://www.iea.org/textbase/npsum/Renewables_Heating_Cooling07SUM.pdf) |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead }}</ref>. Намудҳои маъмултарини обгармкунакҳои офтобӣ иборатанд аз: коллекторҳои қубурии вакуумӣ (44 %) ва коллекторҳои ҳамвор (34 %), ки одатан барои гарм кардани оби гарми рӯзгор истифода мешаванд; инчунин коллекторҳои пластикии шаффоф (21 %), ки асосан барои гарм кардани ҳавзҳои шиноварӣ истифода мешаванд<ref>{{cite web |title=Solar Heat Worldwide (Markets and Contributions to the Energy Supply 2005) |publisher=International Energy Agency |author=Weiss, Werner |coauthors=Bergmann, Irene; Faninger, Gerhard |url=[http://www.iea-shc.org/publications/statistics/IEA-SHC_Solar_Heat_Worldwide-2007.pdf](http://www.iea-shc.org/publications/statistics/IEA-SHC_Solar_Heat_Worldwide-2007.pdf) |access-date=2008-05-30 |format=PDF |archive-url=[https://web.archive.org/web/20080910052102/http://www.iea-shc.org/publications/statistics/IEA-SHC_Solar_Heat_Worldwide-2007.pdf](https://web.archive.org/web/20080910052102/http://www.iea-shc.org/publications/statistics/IEA-SHC_Solar_Heat_Worldwide-2007.pdf) |archive-date=2008-09-10 }} {{Пайванди мурда|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. То ҳолати соли 2007 иқтидори умумии [[иқтидори насбшуда|насбшудаи]] системаҳои офтобӣ барои гарм кардани об тақрибан 154 ГВт-и гармӣ ташкил медод<ref name="SWH 2008">{{cite web|title=Solar Heat Worldwide – Markets and Contribution to the Energy Supply 2006|author=Weiss, Werner|coauthors=Bergmann, Irene; Faninger, Gerhard|publisher=International Energy Agency|url=[http://www.iea-shc.org/data/sites/1/publications/IEA-SHC_Solar_Heat_Worldwide-2008.pdf](http://www.iea-shc.org/data/sites/1/publications/IEA-SHC_Solar_Heat_Worldwide-2008.pdf)|access-date=2008-06-09|format=PDF|archive-date=2020-09-28|archive-url=[https://web.archive.org/web/20200928055613/http://www.iea-shc.org/data/sites/1/publications/IEA-SHC_Solar_Heat_Worldwide-2008.pdf](https://web.archive.org/web/20200928055613/http://www.iea-shc.org/data/sites/1/publications/IEA-SHC_Solar_Heat_Worldwide-2008.pdf)|url-status=live}} {{Пайванди мурда|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Чин дар ин соҳа пешсафи ҷаҳонӣ мебошад, ки то соли 2006 70 ГВт-и гармӣ насб кардааст ва нақша дорад, ки то соли 2020 ба 210 ГВт-и гармӣ расад<ref name="Renewables 2007">{{cite web |title=Renewables 2007 Global Status Report |publisher=Worldwatch Institute |url=[http://www.ren21.net/pdf/RE2007_Global_Status_Report.pdf](http://www.ren21.net/pdf/RE2007_Global_Status_Report.pdf) |access-date=2008-04-30 |format=PDF |archive-url=[https://web.archive.org/web/20080529090731/http://www.ren21.net/pdf/RE2007_Global_Status_Report.pdf](https://web.archive.org/web/20080529090731/http://www.ren21.net/pdf/RE2007_Global_Status_Report.pdf) |archive-date=2008-05-29 }}{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. [[Исроил]] ва [[Ҷумҳурии Кипр]] дар истифодаи системаҳои офтобӣ барои гарм кардани об ба ҳар сари аҳолӣ пешсафони ҷаҳонӣ ҳастанд ва 90 % хонаводаҳо онҳоро насб кардаанд<ref name="Environment California SWH">{{cite web|author=Del Chiaro, Bernadette |coauthors=Telleen-Lawton, Timothy |title=Solar Water Heating (California How Can Reduce Its Dependence on Natural Gas) |publisher=Environment California Research and Policy Center |url=[http://www.environmentcalifornia.org/uploads/at/56/at563bKwmfrtJI6fKl9U_w/Solar-Water-Heating.pdf](http://www.environmentcalifornia.org/uploads/at/56/at563bKwmfrtJI6fKl9U_w/Solar-Water-Heating.pdf) |access-date=2007-09-29 |format=PDF |archive-url=[https://web.archive.org/web/20070927082332/http://www.environmentcalifornia.org/uploads/at/56/at563bKwmfrtJI6fKl9U_w/Solar-Water-Heating.pdf](https://web.archive.org/web/20070927082332/http://www.environmentcalifornia.org/uploads/at/56/at563bKwmfrtJI6fKl9U_w/Solar-Water-Heating.pdf) |archive-date=2007-09-27 }}</ref>. Дар ИМА, Канада ва Австралия обгармкунакҳои офтобӣ асосан барои гарм кардани ҳавзҳои шиноварӣ хизмат мекунанд, ки иқтидори насбшудаи онҳо то соли 2005 тақрибан 18 ГВт-и гармиро ташкил медод<ref name="IEA Solar Thermal">{{cite web |url=[http://philibert.cedric.free.fr/Downloads/solarthermal.pdf](http://philibert.cedric.free.fr/Downloads/solarthermal.pdf) |title=The Present and Future use of Solar Thermal Energy as a Primary Source of Energy |last=Philibert |first=Cédric |date=2005 |publisher=IEA |archive-url=[https://www.webcitation.org/63rZo6Rn2?url=http://philibert.cedric.free.fr/Downloads/solarthermal.pdf](https://www.webcitation.org/63rZo6Rn2?url=http://philibert.cedric.free.fr/Downloads/solarthermal.pdf) |archive-date=2011-12-12 |access-date=2018-04-06 |url-status=live }}{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. === Гармидиҳӣ, хунуккунӣ ва вентилятсия === Дар ИМА ба [[Гармидиҳӣ, вентилятсия ва кондитсионеркунии ҳаво|HVAC]] 30 % (4.65 EJ/yr) энергияе, ки дар биноҳои тиҷоратӣ ва тақрибан 50 % (10.1 EJ/yr) энергияе, ки дар хонаҳои истиқоматӣ истифода мешавад, рост меояд<ref name="ASHRAE windows">{{cite web | author=Apte, J. | title=Future Advanced for Windows Zero-Energy Homes | publisher=American Society of Heating, Refrigerating and Air-Conditioning Engineers | url=[http://windows.lbl.gov/adv_Sys/ASHRAE%20Final%20Dynamic%20Windows.pdf](http://windows.lbl.gov/adv_Sys/ASHRAE%20Final%20Dynamic%20Windows.pdf) | access-date=2008-04-09 | format=PDF | archive-url=[https://web.archive.org/web/20080410212544/http://windows.lbl.gov/adv_Sys/ASHRAE%20Final%20Dynamic%20Windows.pdf](https://web.archive.org/web/20080410212544/http://windows.lbl.gov/adv_Sys/ASHRAE%20Final%20Dynamic%20Windows.pdf) | archive-date=2008-04-10 | url-status=dead }}{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web | title=Energy Consumption Characteristics of Commercial Building HVAC Systems Volume III: Energy Savings Potential | publisher=United States Department of Energy | url=[http://www.doas-radiant.psu.edu/DOE_report.pdf](http://www.doas-radiant.psu.edu/DOE_report.pdf) | access-date=2008-06-24 | pages=2—2 | format=PDF | archive-date=2017-08-29 | archive-url=[https://web.archive.org/web/20170829210157/http://www.doas-radiant.psu.edu/DOE_report.pdf](https://web.archive.org/web/20170829210157/http://www.doas-radiant.psu.edu/DOE_report.pdf) | url-status=live }}{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Системаҳои офтобии гармидиҳӣ, хунуккунӣ ва вентилятсияро метавон истифода бурд, то як қисми ин энергияро ҷуброн намоянд. [[Файл:Flipped MIT Solar One house.png|thumb|left|Хонаи офтобии № 1-и [[Институти технологии Массачусетс]], ки соли 1939 дар ИМА сохта шудааст, [[Захиракунии мавсимии энергияи гармӣ|захиракунии мавсимии энергияи гармӣ]]-ро барои гармидиҳӣ дар тӯли тамоми сол истифода мебурд.]] Массаи гармӣ — ин ҳар як материалест, ки метавонад барои нигоҳ доштани гармӣ, аз ҷумла гармии офтобӣ истифода шавад. Дар байни материалҳое, ки метавонанд вазифаи массаи гармиро иҷро кунанд, санг, семент ва об ҳастанд. Дар тӯли таърих онҳоро дар иқлими хушк ё гарм истифода мебурданд, то биноро салқин нигоҳ доранд, зеро онҳо энергияи офтобиро дар давоми рӯз ҷабб намуда, гармии ҷамъшударо шабона хориҷ мекунанд. Аммо онҳоро дар минтақаҳои хунук низ барои нигоҳ доштани гармӣ истифода бурдан мумкин аст. Андоза ва ҷойгиршавии массаи гармӣ аз якчанд омилҳо, ба монанди иқлим, таносуби вақти равшании офтоб ва мондан дар соя вобаста аст. Агар массаи гармӣ дуруст ҷойгир карда шавад, он ҳароратро дар бино дар доираи мусоид нигоҳ медорад ва ниёз ба дастгоҳҳои гармидиҳӣ ва хунуккунии иловагиро кам мекунад<ref>Mazria(1979), p. 29-35</ref>. [[Мӯри офтобӣ]] (ё мӯрии гармӣ, дар ин контекст) — ин системаи ғайрифаъоли вентилятсияи офтобӣ мебошад, ки аз як танаи амудӣ иборат буда, қисми дарунӣ ва берунии биноро мепайвандад. Агар мӯрӣ гарм шавад, ҳавои дохили он низ гарм шуда, боиси [[лоиҳаи амудӣ|ҷараёни амудии ҳаво]] мегардад, ки ҳаворо аз хона мекашад. Кори онро метавон беҳтар кард, агар материалҳои ношаффоф ва массаи гармиро истифода баред<ref name=PassiveSolar>{{cite web|last=Bright|first=David|date=1977-02-18|title=Passive solar heating simpler for the average owner.|url=[https://news.google.com/newspapers?id=beAzAAAAIBAJ&sjid=UDgHAAAAIBAJ&pg=1418,1115815&dq=improved+by+using+glazing+and+thermal+mass&hl=en](https://news.google.com/newspapers?id=beAzAAAAIBAJ&sjid=UDgHAAAAIBAJ&pg=1418,1115815&dq=improved+by+using+glazing+and+thermal+mass&hl=en)|publisher=Bangor Daily News|access-date=2011-07-03|archive-date=2013-10-25|archive-url=[https://web.archive.org/web/20131025021709/http://news.google.com/newspapers?id=beAzAAAAIBAJ&sjid=UDgHAAAAIBAJ&pg=1418,1115815&dq=improved+by+using+glazing+and+thermal+mass&hl=en](https://web.archive.org/web/20131025021709/http://news.google.com/newspapers?id=beAzAAAAIBAJ&sjid=UDgHAAAAIBAJ&pg=1418,1115815&dq=improved+by+using+glazing+and+thermal+mass&hl=en)|url-status=live}}</ref> ба тавре ки ба гармхона шабоҳат дорад. [[Рустаниҳои баргрез]] ҳамчун роҳи назорати гармшавӣ ва хунукшавии офтобӣ пешниҳод шудаанд. Агар онҳо дар тарафи ҷанубии бино дар нимкураи шимолӣ ё тарафи шимолии бино дар нимкураи ҷанубӣ сабзанд, баргҳои онҳо дар давоми тобистон сояро таъмин мекунанд, дар ҳоле ки танаҳои бараҳна нурҳои офтобро дар зимистон бе монеа мегузаронанд<ref>Mazria(1979), p. 255</ref>. === Пухтани хӯрок === {{Main|Печи офтобӣ}} [[Файл:Auroville Solar Bowl.JPG|thumb|Табақи параболӣ барои пухтани хӯрок бухор тавлид мекунад, [[Ауровил]] (Ҳиндустон)]] Печҳои офтобӣ нури офтобро барои пухтани хӯрок, хушконидан ва [[Пастеризатсия|пастеризатсия]] истифода мебаранд. Онҳоро ба се категорияи васеъ тақсим кардан мумкин аст: печҳои камерагӣ ({{lang-en|box cookers}}), печҳои панелӣ ({{lang-en|panel cookers}}) ва печҳои инъикоскунанда ({{lang-en|reflector cookers}})<ref>Anderson and Palkovic (1994), p. xi</ref>. Соддатарин печи офтобӣ — камерагӣ мебошад, ки онро бори аввал [[Орас Бенедикт де Соссюр]] соли 1767 сохтааст<ref>Butti and Perlin (1981), p. 54-59</ref>. Печи оддии камерагӣ аз контейнери изолятсияшуда бо сарпӯши шаффоф иборат аст. Он метавонад ҳангоми осмони қисман абрнок самаранок истифода шавад ва одатан ба ҳарорати 90-150 °C мерасад<ref>Anderson and Palkovic (1994), p. xii</ref>. Печи панелӣ панели инъикоскунандаро истифода мебарад, то нурҳои офтобро ба контейнери изолятсияшуда равона кунад ва ба ҳарорати бо печи камерагӣ муқоисашаванда расад. Печҳои инъикоскунанда геометрияҳои гуногуни инъикоскунандаро (табақ, охур, [[оинаҳои Френел]]) истифода мебаранд, то нурҳоро ба контейнер фокус кунанд. Ин печҳо ба ҳарорати 315 °C мерасанд, аммо нури мустақимро талаб мекунанд ва онҳоро бояд ҳамроҳ бо тағйирёбии мавқеи Офтоб кӯчонид<ref>Anderson and Palkovic (1994), p. xiii</ref>. === Гармии технологӣ === Системаҳои консентратсияи энергияи офтобӣ, ба монанди табақҳои параболӣ, охурҳо ва инъикоскунандаҳои Шеффлер метавонанд гармии технологиро барои ниёзҳои тиҷоратӣ ва индустриалӣ таъмин кунанд. Аввалин системаи тиҷоратӣ [[Total Solar Energy Project]] (STEP) дар Шенандоа (Ҷорҷия, ИМА) буд, ки дар он майдони иборат аз 114 табақи параболӣ 50 % гармии технологӣ, вентилятсияи ҳаво ва ниёзҳои қувваи барқро барои як фабрикаи дӯзандагӣ таъмин мекард. Ин дастгоҳи когенератсионии ба шабака пайвастшуда 400 кВт қувваи барқ, инчунин энергияи гармиро дар шакли 401 Вт бухор ва 468 кВт оби хунуккардашуда таъмин намуда, захираи гармиро бо бори қуллавии яксоата таъмин мекард<ref>{{cite web | title=Shenandoah Total Solar Energy Project | author=Stine, W B and Harrigan, R W | publisher=John Wiley | url=[http://www.powerfromthesun.net/Book/chapter16/chapter16.html](http://www.powerfromthesun.net/Book/chapter16/chapter16.html) | access-date=2008-07-20 | archive-date=2020-08-07 | archive-url=[https://web.archive.org/web/20200807053334/http://www.powerfromthesun.net/Book/chapter16/chapter16.html](https://web.archive.org/web/20200807053334/http://www.powerfromthesun.net/Book/chapter16/chapter16.html) | url-status=live }}{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Ҳавзҳои бухоршавӣ — ин ҳавзҳои начандон амиқ ҳастанд, ки моддаҳои сахти дар об ҳалшударо бо ёрии [[бухоршавӣ]] мутамарказ мекунанд. Истифодаи ҳавзҳои бухоршавӣ барои ба даст овардани намак аз оби баҳр яке аз қадимтарин истифодаҳои энергияи офтобӣ мебошад. Дар байни истифодаҳои муосир: баланд бардоштани консентратсияи намакҳо ҳангоми истихроҷи металлҳо бо усули [[Шустагарӣ|шустагарӣ]], инчунин нест кардани моддаҳои сахт аз обҳои партов<ref>Bartlett (1998), p.393-394</ref>. Ҳангоми истифодаи [[Арғамчини либосовезӣ|арғамчинҳо]], [[Хушккунаки либос|хушккунакҳо]] ва овезаҳо, либос дар ҷараёни бухоршавӣ зери таъсири бод ва нурҳои офтоб бидуни истеъмоли қувваи барқ ва газ хушк мешавад. Дар қонунҳои баъзе иёлотҳо ҳатто махсус ҳифзи «ҳуқуқи хушк кардан»-и либос сабт шудааст<ref>{{cite web | title=Right to Dry Legislation in New England States and Other | publisher=Connecticut General Assembly | author=Thomson-Philbrook, Julia | url=[http://www.cga.ct.gov/2008/rpt/2008-R-0042.htm](http://www.cga.ct.gov/2008/rpt/2008-R-0042.htm) | access-date=2008-05-27 | archive-date=2017-07-10 | archive-url=[https://web.archive.org/web/20170710091514/https://www.cga.ct.gov/2008/rpt/2008-R-0042.htm](https://web.archive.org/web/20170710091514/https://www.cga.ct.gov/2008/rpt/2008-R-0042.htm) | url-status=live }}{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Коллекторҳои мунфазирии бешиша ([[UTC]]) — ин деворҳои перфоратсияшуда («девор-коллектор») мебошанд, ки ба сӯи офтоб нигаронида шудаанд ва барои гармкунии пешакии ҳавои вентилятсия истифода мешаванд. UTC-ҳо метавонанд ҳарорати ҳавои воридшавандаро то {{convert|22|C-change}} бардоранд ва ҳарорати ҳаворо дар баромад ба {{convert|45|C-change}}-{{convert|60|C-change}} расонанд<ref name="UTC">{{cite web | title=Solar Buildings (Transpired Air Collectors - Ventilation Preheating) | publisher=National Renewable Energy Laboratory | url=[http://www.nrel.gov/docs/fy06osti/29913.pdf](http://www.nrel.gov/docs/fy06osti/29913.pdf) | access-date=2007-09-29 | format=PDF | archive-date=2019-04-03 | archive-url=[https://web.archive.org/web/20190403101552/https://www.nrel.gov/docs/fy06osti/29913.pdf](https://web.archive.org/web/20190403101552/https://www.nrel.gov/docs/fy06osti/29913.pdf) | url-status=live }}</ref>. Мӯҳлати кӯтоҳи баргардонидани маблағҳои сарфшуда (аз 3 то 12 сол) коллекторҳои мунфазириро нисбат ба системаҳои коллектории шишабандшуда аз ҷиҳати молиявӣ фоидаовартар мекунад<ref name="UTC"/>. То соли 2003 зиёда аз 80 система бо масоҳати умумии коллектории 35 000 м² дар тамоми ҷаҳон насб карда шуданд, аз ҷумла коллектори дорои масоҳати 860 м² дар [[Коста-Рика]] барои хушконидани донаҳои қаҳва ва коллектори дорои масоҳати 1300 м² дар [[Коимбатур]] (Ҳиндустон) барои хушконидани камол (бархатсиҳо)<ref name="Leon 2006"/>. == Истеҳсоли нерӯи барқ == {{Main|Энергетикаи офтобӣ}} {{multiple image |direction = horizontal |align = right |width1= 225 |width2= 225 |image1=IvanpahRunning.JPG|link=Ivanpah Solar Power Facility |image2=Topaz Solar Farm, California Valley.jpg |footer=Яке аз бузургтарин неругоҳҳои офтобӣ дар ҷаҳон: [[СТЕС Айвонпа]] ва [[Topaz Solar Farm|PV Topaz]] }} Энергетикаи офтобӣ тавассути табдил додани нури офтоб ба [[Энергияи барқ|нерӯи барқ]] кор мекунад. Ин метавонад мустақиман бо истифода аз [[Фотоволтаика]], ё бавосита бо истифода аз системаҳои [[Гелиоконсентратор|энергияи офтобии мутамарказ]] амалӣ шавад, ки дар онҳо линзаҳо ва оинаҳо нури офтобро аз масоҳати калон ба як нури борик ҷамъ мекунанд ва механизми пайгирӣ мавқеи Офтобро назорат менамояд. Фотоволтаика нурро бо ёрии [[фотоэффект]] ба ҷараёни барқ табдил медиҳад. Пешгӯӣ мешавад, ки энергетикаи офтобӣ то соли 2050 ба бузургтарин манбаи нерӯи барқ табдил меёбад, ки дар он ҳиссаи фотоволтаика ва энергияи офтобии мутамарказ мутаносибан 16 ва 11 % аз истеҳсоли ҷаҳонии барқро ташкил хоҳад дод<ref name=IEA-roadmap-PV-2014>{{cite web |author=International Energy Agency |website=[http://www.iea.org](http://www.iea.org) |title=Technology Roadmap: Solar Photovoltaic Energy |url=[http://www.iea.org/publications/freepublications/publication/TechnologyRoadmapSolarPhotovoltaicenergy_2014edition.pdf](http://www.iea.org/publications/freepublications/publication/TechnologyRoadmapSolarPhotovoltaicenergy_2014edition.pdf) |publisher=IEA |access-date=2014-10-07 |archive-url=[https://www.webcitation.org/6T92GIRhW?url=http://www.iea.org/publications/freepublications/publication/TechnologyRoadmapSolarPhotovoltaicEnergy_2014edition.pdf](https://www.webcitation.org/6T92GIRhW?url=http://www.iea.org/publications/freepublications/publication/TechnologyRoadmapSolarPhotovoltaicEnergy_2014edition.pdf) |archive-date=2014-10-07 |format=PDF |date=2014 |url-status=dead }}</ref>. Неругоҳҳои тиҷоратии энергияи офтобии мутамарказ бори аввал дар солҳои 1980-ум пайдо шуданд. Пас аз соли 1985, насби ин навъи {{Не переведено|Solar Energy Generating Systems|SEGS|en|Solar Energy Generating Systems}} дар биёбони [[Мохаве (биёбон)|Мохаве]] (Калифорния) бо иқтидори 354 МВт бузургтарин неругоҳи офтобӣ дар ҷаҳон гардид. Дар байни дигар неругоҳҳои ин навъ [[НБО Солнова]] (150 МВт) ва [[НБО Андасол]] (100 МВт) дар Испания мебошанд. Дар байни [[Рӯйхати неругоҳҳои дорои батареяҳои офтобӣ|бузургтарин неругоҳҳо бо батареяҳои офтобӣ]]: [[Agua Caliente Solar Project]] (250 МВт) дар ИМА ва [[Gujarat Solar Park|Charanka Solar Park]] (221 МВт) дар [[Ҳиндустон]] ҳастанд. Лоиҳаҳои дорои иқтидори зиёда аз 1 ГВт дар марҳилаи коркард қарор доранд, аммо аксари дастгоҳҳои дорои батареяҳои офтобӣ бо иқтидори то 5 кВт ҳаҷми хурд дошта, дар бомҳо ҷойгир шудаанд. То ҳолати соли 2013 ҳиссаи энергияи офтобӣ камтар аз 1 % аз нерӯи барқ дар шабакаи ҷаҳониро ташкил медод<ref>{{Cite web |url=[http://www.bp.com/content/dam/bp/excel/Energy-Economics/statistical-review-2014/BP-Statistical_Review_of_world_energy_2014_workbook.xlsx](http://www.bp.com/content/dam/bp/excel/Energy-Economics/statistical-review-2014/BP-Statistical_Review_of_world_energy_2014_workbook.xlsx) |title=Historical Data Workbook (2013 calendar year) |access-date=2018-04-06 |archive-date=2014-06-22 |archive-url=[https://web.archive.org/web/20140622090917/http://www.bp.com/content/dam/bp/excel/Energy-Economics/statistical-review-2014/BP-Statistical_Review_of_world_energy_2014_workbook.xlsx](https://web.archive.org/web/20140622090917/http://www.bp.com/content/dam/bp/excel/Energy-Economics/statistical-review-2014/BP-Statistical_Review_of_world_energy_2014_workbook.xlsx) |url-status=live }}</ref>. == Архитектура ва банақшагирии шаҳрӣ == {{Main|Тарҳи биноҳои дорои энергияи офтобии ғайрифаъол|Ҷазираи гармии шаҳрӣ}} Мавҷудияти нури офтоб ба тарҳи биноҳо аз худи оғози таърихи архитектура таъсир мерасонд<ref name="Schittich 2003">Schittich (2003), p. 14</ref>. Бори аввал усулҳои пешрафтаи архитектураи офтобӣ ва банақшагирии шаҳриро юнониёни қадим ва чиниҳо ҷорӣ карданд, ки хонаҳои худро ба сӯи ҷануб нигаронида месохтанд, то онҳоро бо рӯшноӣ ва гармӣ таъмин кунанд<ref>Butti and Perlin (1981), p. 4, 159</ref>. Дар байни хусусиятҳои умумии [[Тарҳи биноҳои дорои энергияи офтобии ғайрифаъол|архитектураи офтобии ғайрифаъол]]: самти мусоиди биноҳо нисбат ба Офтоб, таносуби паймон (нисбати хурди масоҳати сатҳ ба ҳаҷм), сояафкании интихобӣ (пешпешгоҳҳо) ва [[Массаи термалӣ|массаи гармӣ]] мебошанд<ref name="Schittich 2003"/>. Вақте ки ин хусусиятҳо бо назардошти иқлими маҳаллӣ дуруст интихоб мешаванд, ин рӯшноии хуби биноҳоро таъмин намуда, имкон медиҳад, ки ҳарорат дар доираи мусоид боқӣ монад. Хонаи навъи мегаронии [[Сократ]] намунаи классикии архитектураи офтобии ғайрифаъол мебошад<ref name="Schittich 2003"/>. Дар марҳилаи кунунии тарҳи офтобӣ моделсозии компютериро истифода мебаранд, ки бо ёрии он [[Рӯшноии рӯзона]], инчунин системаҳои гармидиҳӣ ва вентилятсияи офтобиро ба як маҷмӯи ягонаи тарҳи офтобӣ пайваст мекунанд<ref>Balcomb(1992)</ref>. Таҷҳизоти офтобии фаъол, ба монанди насосҳо, вентиляторҳо ва тирезаҳои танзимшаванда метавонанд тарҳи ғайрифаъолро такмил дода, нишондиҳандаҳои кори системаро беҳтар кунанд. [[Ҷазираи гармии шаҳрӣ]] — ин минтақаи шаҳрӣ мебошад, ки ҳарорати он нисбат ба деҳоти атроф баландтар аст. Баландшавии ҳарорат натиҷаи истифодаи материалҳое ба монанди асфалт ва бетон аст, ки нури офтобро беҳтар ҷабб мекунанд, зеро [[албедо]]-и пасттар ва [[иқтидори гармӣ|гармиғунҷоиши]] баландтар нисбат ба муҳити атроф доранд. Барои муқовимати мустақим ба ин эффект, биноҳоро бо ранги сафед ранг мекунанд ва дар кӯчаҳо дарахтон мешинонанд. Тибқи лоиҳаи барномаи фарзии «cool communities» дар [[Лос-Анҷелес]], бо истифода аз ин усулҳо ҳарорати шаҳрро метавон тақрибан 3 °C паст кард. Арзиши лоиҳа US530 млн-ро ташкил диҳад<ref name="Heat Islands">{{cite web| author=Rosenfeld, Arthur| coauthors=[[Joseph J. Romm|Romm, Joseph]]; Akbari, Hashem; Lloyd, Alan| title=Painting the Town White -- and Green| publisher=Heat Island Group| url=[http://eetd.lbl.gov/HeatIsland/PUBS/PAINTING/](http://eetd.lbl.gov/HeatIsland/PUBS/PAINTING/)| access-date=2007-09-29| archive-url=[https://web.archive.org/web/20070714173907/http://eetd.lbl.gov/HeatIsland/PUBS/PAINTING/](https://web.archive.org/web/20070714173907/http://eetd.lbl.gov/HeatIsland/PUBS/PAINTING/)| archive-date=2007-07-14| url-status=dead}}{{Пайванди мурда|date=January 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Кишоварзӣ ва рустанипарварӣ == [[Файл:Westland kassen.jpg|thumb|Дар чунин [[Гармхона|гармхонаҳо]] дар муниципалитети Вестланд дар [[Нидерланд]] сабзавот, мева ва гулҳо парвариш карда мешаванд.]] [[Кишоварзӣ]] ва [[рустанипарварӣ]] роҳҳои оптимизатсияи ҷабби энергияи офтобиро меҷӯянд, то ҳосилнокии рустаниҳоро баланд бардоранд. [[Гармхона]] нури офтобро ба гармӣ табдил дода, парвариши рустаниҳоро дар тӯли сол таъмин мекунад, ки дар табиат ба ин иқлим мутобиқ нашудаанд. Соддатарин гармхонаҳо дар замонҳои Рум истифода мешуданд, то дар тӯли сол барои император [[Тиберий]] [[бодиринг]] парвариш кунанд<ref>Butti and Perlin (1981), p. 19</ref>. Дар Аврупо дар асри XVI гармхонаҳои муосир барои парвариши рустаниҳои аз сафарҳои тадқиқотӣ овардашуда пайдо шуданд<ref>Butti and Perlin (1981), p. 41</ref>. == Инчунин нигаред == * [[Энергетикаи офтобӣ]] * [[Сарфаи энергия]] * [[Энергоаудит]] * [[Энергиясамарбахшӣ]] * [[Хонаи ғайрифаъол]] * [[Энергетикаи бод]] * [[Лампаи каммасраф]] * [[Экспертизаи экологӣ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ|2|refs= <ref name="Leon 2006">Leon (2006), p. 62</ref> }} == Пайвандҳо == {{Новбарӣ}} * {{cite book|last=Denzer |first=Anthony |title=The Solar House: Pioneering Sustainable Design |publisher=Rizzoli |date=2013 |url=[http://solarhousehistory.com/book/](http://solarhousehistory.com/book/) |isbn=978-0-8478-4005-2 |url-status=dead |archive-url=[https://web.archive.org/web/20130726200811/http://solarhousehistory.com/book/](https://web.archive.org/web/20130726200811/http://solarhousehistory.com/book/) |archive-date=26 July 2013 }} {{пайвандҳои берунӣ}} {{Офтоб}} [[Гурӯҳ:Офтоб]] [[Гурӯҳ:Энергия]] [[Гурӯҳ:Энергияи офтобӣ|*]] 5w5ulahohe5my2tmle6rjzfedn8lmyq 0 330246 1488539 1463612 2026-10-03T04:14:01Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488539 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Чунцин Ҷянбэй | nativename = 重庆江北国际机场 | IATA = CKG | ICAO = ZUCK | type = Ҷамъиятӣ | operator = Chongqing Airport Group | city-served = [[Чунцин]] | location = [[Чунцин]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] | elevation-m = 416 | coordinates = {{coord|29|43|09|N|106|38|32|E|type:airport}} | website = {{URL|cqa.cn}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 02L/20R | r1-length-m = 3200 | r1-surface = Бетон | r2-number = 02R/20L | r2-length-m = 3600 | r2-surface = Бетон | r3-number = 03/21 | r3-length-m = 3800 | r3-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Чунцин Ҷянбэй''' — фурудгоҳи байналмилалии асосии [[Чунцин]] — яке аз чор шаҳри тобеи марказии [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] мебошад.<ref>[https://www.cqa.cn Дар бораи фурудгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120526063302/http://cqa.cn/ |date=2012-05-26 }}. Сайти расмии фурудгоҳ.</ref> Соли [[2019]] фурудгоҳ 44,7 миллион мусофир қабул намуд ва нӯҳумин фурудгоҳи серодами Чин буд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1990]] кушода шуд. Чунцин маркази муҳими саноатии ғарби Чин мебошад ва дар давраи [[Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ]] пойтахти муваққатии Чин буд. === Тараққиёт === Терминалҳои 2 ва 3 дар солҳои [[2004]] ва [[2017]] кушода шуданд. Рохи парвози сеюм дар соли [[2017]] ба истифода дода шуд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Chongqing airport T3 opens]. Reuters, 2017.</ref> === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази [[China Southern Airlines]], [[Sichuan Airlines]] ва [[West Air]] дар Чунцин мебошад. Иқтидори кунунӣ 55 миллион мусофир дар сол аст. Хатти метрои 3 ва 10 фурудгоҳро ба маркази шаҳр мепайванданд. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[China Southern Airlines]] || Пекин, Шанхай, Гуанҷжоу |- | [[Sichuan Airlines]] || Чэнду, Пекин |- | [[West Air]] || Шанхай, Ҳайкоу |- | [[Korean Air]] || Сеул |- | [[Thai AirAsia]] || Бангкок |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 02L/20R || 3 200 || Бетон |- | 02R/20L || 3 600 || Бетон |- | 03/21 || 3 800 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ се терминал дорад (T1, T2, T3). Терминали 3 дар соли [[2017]] кушода шуд ва масоҳаташ 530 000 метри мурабба мебошад. Масоҳати умумии ҳамаи терминалҳо 730 000 метри мурабба аст. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2015]] || 32,4 |- | [[2016]] || 35,9 |- | [[2017]] || 38,7 |- | [[2018]] || 41,6 |- | [[2019]] || 44,7 |} == Нигаред низ == * [[Чунцин]] * [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] * [[China Southern Airlines]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://web.archive.org/web/20120526063302/http://cqa.cn/ Сайти расмии фурудгоҳ] * [https://www.flightradar24.com/airport/CKG Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Чин]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Чунцин]] dtsy02hci6ekkm9pxfrz6nu08jtldrj 0 330443 1488538 1465072 2026-10-03T04:14:00Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488538 wikitext text/x-wiki {{Infobox airport | ном = Фурудгоҳи байналмилалии Чунтсин Ҷянбей | nativename = 重庆江北国际机场 | IATA = CKG | ICAO = ZUCK | type = Ҷамъиятӣ | operator = Chongqing Airport Group | city-served = [[Чунтсин]] | location = [[Чунтсин]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] | elevation-m = 416 | coordinates = {{coord|29|43|09|N|106|38|28|E|type:airport}} | website = {{URL|cqa.cn}} | metric-elev = Y | metric-rwy = Y | r1-number = 05L/23R | r1-length-m = 3200 | r1-surface = Бетон | r2-number = 05R/23L | r2-length-m = 3600 | r2-surface = Бетон | r3-number = 06/24 | r3-length-m = 3800 | r3-surface = Бетон }} '''Фурудгоҳи байналмилалии Чунтсин Ҷянбей''' — фурудгоҳи байналмилалии [[Чунтсин]] буда, яке аз серодамтарин фурудгоҳҳои ғарбии [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] мебошад.<ref>[https://www.cqa.cn Дар бораи фурудгоҳ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20120526063302/http://cqa.cn/ |date=2012-05-26 }}. Chongqing Airport Group.</ref> Чунтсин муниципалитети марказии ҳукумат бо зиёда аз 30 миллион аҳолӣ мебошад. Соли [[2019]] фурудгоҳ 48,7 миллион мусофир қабул намуд ва нуҳумин фурудгоҳи серодами Чин буд.<ref>[https://www.aci.aero/data-centre/annual-traffic-data/ Омори мусофирони ҷаҳон]. ACI World.</ref> == Таърих == === Солҳои аввал === Фурудгоҳ дар соли [[1990]] кушода шуд ва ҷойгузини фурудгоҳи кӯҳнаи Байши гардид. Чунтсин маркази калони саноатии ғарби Чин дар соҳили дарёи [[Янтсзи]] мебошад. === Тараққиёт === Терминали 2 дар соли [[2004]] ва терминали 3 дар соли [[2017]] кушода шуд. Рохи парвози сеюм низ дар соли [[2017]] ба истифода дода шуд.<ref>[https://www.reuters.com/article/ Chongqing airport T3 opens]. Reuters, 2017.</ref> Иқтидори фурудгоҳ ба 45 миллион мусофир расид. === Замони муосир === Фурудгоҳ маркази ҳавоии ғарби Чин ва дарвозаи муҳим ба [[Осиёи Ҷанубу Шарқӣ]] мебошад. Парвозҳо ба Пекин, Шанхай, Гуанҷжоу, Токио, Сеул, Бангкок ва Лондон иҷро мешаванд. Лоиҳаи терминали 4 дар ҳоли тарҳрезӣ аст. == Авиакомпанияҳо ва хатҳои парвоз == {| class="wikitable sortable" style="font-size:90%; width:70%;" ! Ширкат !! Хатҳои асосӣ |- | [[China Southern Airlines]] || Пекин, Шанхай, Гуанҷжоу |- | [[Sichuan Airlines]] || Чэнду, Ласа, Пекин |- | [[West Air]] || Чэнду, Куньмин |- | [[Hainan Airlines]] || Пекин, Шанхай |- | [[Korean Air]] || Сеул |- | [[Thai AirAsia]] || Бангкок |} == Зерсохтор == === Рохҳои парвоз === {| class="wikitable" ! Рақам !! Дарозӣ (м) !! Рӯйпӯш |- | 05L/23R || 3 200 || Бетон |- | 05R/23L || 3 600 || Бетон |- | 06/24 || 3 800 || Бетон |} === Терминалҳо === Фурудгоҳ се терминал дорад: T1, T2 ва T3. Терминали 3 бузургтарин аст ва дар соли [[2017]] кушода шуд. Хатти метрои 3 ва 10 фурудгоҳро ба маркази Чунтсин мепайвандад. == Оморҳо == {| class="wikitable" |+ Шумораи мусофирон ! Сол !! Мусофирон (млн) |- | [[2016]] || 35,9 |- | [[2017]] || 38,7 |- | [[2018]] || 41,6 |- | [[2019]] || 48,7 |} == Нигаред низ == * [[Чунтсин]] * [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]] * [[Янтсзи]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://web.archive.org/web/20120526063302/http://cqa.cn/ Сайти расмии фурудгоҳ] * [https://www.flightradar24.com/airport/CKG Парвозҳо дар FlightRadar24] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои Чин]] [[Гурӯҳ:Фурудгоҳҳои байналмилалӣ]] [[Гурӯҳ:Чунтсин]] 11fjtbf0tyh010cz7apx4fy9wc2b7gr 0 331214 1488510 1472199 2026-10-02T17:25:53Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488510 wikitext text/x-wiki {{Short description|Ноҳияи собиқ дар вилояти Хуросони Ҷанубӣ, Эрон}} {{Use dmy dates|date=November 2024}} {{Infobox settlement |name = Ноҳияи Хусф |native_name = {{langx|fa|بخش خوسف}} |native_name_lang = fa |settlement_type = [[Bakhsh|Ноҳияи собиқ]] |image_skyline = |imagesize = |image_alt = |image_caption = |image_flag = |flag_alt = |image_seal = |seal_alt = |image_shield = |shield_alt = |etymology = |nickname = |motto = |image_map = |map_alt = |map_caption = |pushpin_map = Iran |pushpin_map_alt = |pushpin_map_caption = |pushpin_label_position = |coordinates = {{Coord|32|19|N|58|38|E|dim:110km|display=inline,title}} |coordinates_footnotes = <ref>{{Cite map |author=((OpenStreetMap contributors)) |url=https://www.openstreetmap.org/?mlat=32.316667&mlon=58.633333&zoom=9#map=9/32.317/58.633|website=[[OpenStreetMap]] |title=Khusf District (Birjand County) |date=18 March 2023 |access-date=18 March 2023|lang=fa}}</ref> |subdivision_type = Кишвар |subdivision_name = [[Iran]] |subdivision_type1 = [[Provinces of Iran|Вилоят]] |subdivision_name1 = [[South Khorasan province|Хуросони Ҷанубӣ]] |subdivision_type2 = [[Counties of Iran|Шаҳристон]] |subdivision_name2 = [[Birjand County|Бирҷанд]] |established_title = |established_date = |founder = |seat_type = Марказ |seat = [[Khusf]] |leader_title = |leader_name = |leader_title1 = |leader_name1 = |unit_pref = Metric |area_footnotes = |area_total_km2 = |elevation_footnotes = |elevation_m = |population_footnotes = <ref name="2011 South Khorasan Province"/> |population_as_of = 2011 |population_total = 29019 |population_density_km2 = auto |population_note = |population_demonym = |timezone = [[Iran Standard Time|IRST]] |utc_offset = +3:30 |postal_code = |area_code = |website = |module = |footnotes = }} '''Ноҳияи Хусф''' ({{lang-fa|بخش خوسف}}) як воҳиди маъмурии собиқи [[Шаҳристони Бирҷанд]], вилояти [[Хуросони Ҷанубӣ|Хуросони Ҷанубӣ]], [[Эрон]] мебошад. Маркази он шаҳри [[Хусф]] буд.<ref name="Khorasan Province Structure">{{cite web |title=Approval of the organization and chain of citizenship of the elements and units of the divisions of Khorasan province, centered in Mashhad |url=https://rc.majlis.ir/fa/law/show/113047 |website=rc.majlis.ir |publisher=Ministry of the Interior, Defense Political Commission of the Government Council |last=Habibi |first=Hassan |date=2015 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151117024415/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/113047 |archive-date=17 November 2015 |access-date=6 January 2024 |language=fa |accessdate=2026-05-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151117024415/https://rc.majlis.ir/fa/law/show/113047 |archivedate=2015-11-17 }}</ref> == Таърих == Дар соли 2007 деҳаи Муҳаммадия ба мақоми шаҳр бо номи [[Муҳаммадшаҳр, Хуросони Ҷанубӣ|Муҳаммадшаҳр]] бардошта шуд.<ref name="Mohammadshahr City">{{cite web |title=Letter of approval regarding the conversion of Mohammadiyeh village to Mohammadshahr city |url=https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/131836 |website=lamtakam.com |publisher=Ministry of the Interior, Political-Defense Commission of the Government Board |last=Davodi |first=Parviz |date=2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240712213419/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/131836 |archive-date=12 July 2024 |access-date=12 July 2024 |language=fa |accessdate=2026-05-01 |archivedate=2024-07-12 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20240712213419/https://lamtakam.com/law/council_of_ministers/131836 }}</ref> Пас аз барӯйхатгирии миллии соли 2011, ноҳия аз шаҳристони худ ҷудо шуда, дар таъсиси [[Ноҳияи Хусф]] иштирок кард.<ref name="Khusf County Establishment">{{cite web |title=Approval letter regarding country divisions in South Khorasan province (Birjand County) |url=https://rrk.ir/Files/Laws/تصویب‌نامه%20درخصوص%20تقسیمات%20کشوری%20در%20استان%20خراسان%20جنوبی%20شهرستان%20بیرجند.pdf |website=rrk.ir |publisher=Ministry of the Interior, Council of Ministers |last=Rahimi |first=Mohammad Reza |date=6 May 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20231109193642/https://rrk.ir/Files/Laws/تصویب‌نامه%20درخصوص%20تقسیمات%20کشوری%20در%20استان%20خراسان%20جنوبی%20شهرستان%20بیرجند.pdf |archive-date=9 November 2023 |access-date=9 November 2023 |language=fa }}{{Пайванди мурда|date=May 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Аҳолӣ == === Шумораи аҳолӣ === Бар асоси барӯйхатгирии соли 2006, аҳолии ноҳия 24,922 нафар дар 7,254 хонавода буд.<ref name="2006 South Khorasan Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1385 (2006): South Khorasan Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=amar.org.ir|url=http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/29.xls|access-date=25 September 2022|archive-url=https://web.archive.org/web/20110920092820/http://www.amar.org.ir/DesktopModules/FTPManager/upload/upload2360/newjkh/newjkh/29.xls|format=Excel|archive-date=20 September 2011}}</ref> Барӯйхатгирии баъдӣ дар соли 2011 29,019 нафар аҳолиро дар 7,564 хонавода нишон дод.<ref name="2011 South Khorasan Province">{{cite report|title=Census of the Islamic Republic of Iran, 1390 (2011): South Khorasan Province|language=fa|publisher=The Statistical Center of Iran|website=irandataportal.syr.edu|via=Iran Data Portal, Syracuse University|url=https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/South-Khorasan.xls|archive-url=https://web.archive.org/web/20230120174134/https://irandataportal.syr.edu/wp-content/uploads/South-Khorasan.xls|archive-date=20 January 2023|access-date=19 December 2022|format=Excel}}</ref> === Тақсимоти маъмурӣ === {| class="wikitable" |+ Аҳолии ноҳияи Хусф |- ! Тақсимоти маъмурӣ !! 2006<ref name="2006 South Khorasan Province"/> !! 2011<ref name="2011 South Khorasan Province"/> |- | [[Ноҳияи деҳоти Баракӯҳ|Ноҳияи деҳоти Баракӯҳ]] || style="text-align: right;"| 3,919 || style="text-align: right;"| 2,496 |- | [[Ноҳияи деҳоти Ҷолгеҳ-е Мазан|Ноҳияи деҳоти Ҷолгеҳ-е Мазан]] || style="text-align: right;"| 4,280 || style="text-align: right;"| 4,536 |- | [[Ноҳияи деҳоти Хусф|Ноҳияи деҳоти Хусф]] || style="text-align: right;"| 9,419 || style="text-align: right;"| 11,464 |- | [[Ноҳияи деҳоти Қалъа Зарӣ|Ноҳияи деҳоти Қалъа Зарӣ]] || style="text-align: right;"| 4,118 || style="text-align: right;"| 3,896 |- | [[Хусф]] (шаҳр) || style="text-align: right;"| 3,186 || style="text-align: right;"| 4,920 |- | [[Муҳаммадшаҳр, Хуросони Ҷанубӣ|Муҳаммадшаҳр]] (шаҳр){{efn|Қаблан деҳаи [[Mohammadshahr, South Khorasan|Mohammadiyeh]]<ref name="Mohammadshahr City"/>}} || style="text-align: right;"| || style="text-align: right;"| 1,707 |- | '''Ҳамагӣ''' || style="text-align: right;"| '''24,922''' || style="text-align: right;"| '''29,019''' |- | colspan=3 | {{small|RD {{=}} деҳистон}} |} == Нигаред инчунин == {{clear}} == Эзоҳҳо == {{notelist}} == Манбаъҳо == {{reflist}} {{Authority control}} {{Iran-stub}} <!-- {{Birjand County|state=collapsed}} --> [[fa:شهرستان خوسف]] [[Гурӯҳ:Ноҳияҳои Эрон]] ny6h5xh9xmxdma95u2umuqfr72hrju2 0 331552 1488470 1481519 2026-10-02T12:21:59Z Rbd-tnu 12415 1488470 wikitext text/x-wiki {{Созмон | ном = Федератсияи шоҳмоти Тоҷикистон | узвият = [[FIDE]] | намуд = Федератсияи варзишӣ | Таъсис = соли 1992 | сомона = https://tjchess.tj | вазифаи_роҳбар1 = Президент | номи_роҳбар1 = [[Зафар Мирзо]] }}'''Федератсияи шоҳмоти Тоҷикистон''' ('''ФШТ''') — ташкилоти ҷамъиятии миллии варзишии Тоҷикистон буда, ба рушд ва тарғиби шоҳмот дар кишвар машғул аст. Федератсия Тоҷикистонро дар [[FIDE|Федератсияи байналмилалии шоҳмот (FIDE)]] намояндагӣ намуда, чемпионатҳои миллӣ ва дигар мусобиқаҳоро баргузор мекунад. Федератсия ҳамоҳангсозии фаъолияти шоҳмот дар ҷумҳурӣ, баргузории чемпионатҳои байналмилалӣ ва миллӣ, мусобиқаҳои ҷумҳуриявӣ ва минтақавӣ, инчунин омодасозии варзишгаронро барои мусобиқаҳои байналмилалӣ амалӣ менамояд. == Таърих == Федератсияи шоҳмоти Тоҷикистон соли 1992 таъсис ёфта, ҳамон сол яке аз аввалин федератсияҳои варзишии Тоҷикистони соҳибистиқлол гардид, ки узви [[FIDE]] шуд. Нахустин раиси Федератсияи шоҳмоти Тоҷикистон '''Одил Собитов''' интихоб гардид. Соли 1994 дастаи мардонаи Тоҷикистон бори аввал дар Олимпиадаи ҷаҳонии шоҳмот дар Москва иштирок намуд. Ҳамон сол '''Фаррух Амонатов''' қаҳрамони Осиё байни наврасони то 16-сола гардида, унвони устоди ФИДЕ-ро соҳиб шуд. === Раисони Федератсия === * '''1992—1995''' — Одил Собитов * '''1995—1996''' — Баходур Зоиров * '''1996—1999''' — Қаюм Қавмиддинов, раиси собиқи Бонки миллии Ҷумҳурии Тоҷикистон * '''1999—2003''' — Анвар Назаров (иҷрокунандаи вазифаи раис, устоди байналмилалӣ) * '''2003—2007''' — Ёралӣ Кукузов * '''2007—2014''' — Зафар Мирзо * '''2014—2022''' — Давлаталӣ Саид (муовини аввали Сарвазири Ҷумҳурии Тоҷикистон) * '''аз 2022''' — Зафар Мирзо (муҳлати дуюм) Дар давраи роҳбарии Зафар Мирзо солҳои 2007—2014 фаъолияти федератсия ба таври назаррас фаъол гардид: мусобиқаҳои ҷумҳуриявӣ мунтазам баргузор мешуданд, ба ғолибони чемпионатҳои кишвар байни кӯдакон, наврасон ва ҷавонон стипендияҳо пардохт карда мешуданд ва шоҳмотбозони ҷавон бештар дар мусобиқаҳои байналмилалӣ иштирок менамуданд. Солҳои 2014—2022 раиси Федератсия Давлаталӣ Саид буд. Бо дастгирии ӯ моҳи июни соли 2015 дар осоишгоҳи «Хоҷа Оби Гарм» Чемпионати Осиёи Марказӣ оид ба шоҳмот байни мардон ва занон баргузор гардид. === Давраи муосир (аз соли 2022) === Соли 2022 дар конфронси ҳисоботӣ-интихоботӣ Зафар Мирзо дубора раиси Федератсияи шоҳмоти Тоҷикистон интихоб гардид. Аз 20 то 29 апрели соли 2025 бори аввал дар Тоҷикистон, дар шаҳри Душанбе, '''Чемпионати Осиёи Ғарбӣ оид ба шоҳмот байни кӯдакон ва наврасон''' баргузор шуд. Дар мусобиқа тақрибан 400 кӯдак ва наврас аз 8 кишвар иштирок намуданд. Аз 9 то 16 ноябри соли 2025 дар Душанбе '''Мусобиқаи байналмилалии шоҳмот «Ҷоми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон»''' бо фонди ҷоизавии 50 ҳазор доллари ИМА баргузор гардид. Дар он тақрибан 300 шоҳмотбоз аз 16 кишвари ҷаҳон, аз ҷумла ҳудуди 70 гроссмейстер ва устодони байналмилалӣ иштирок карданд. Соли 2025 шоҳмотбозони тоҷик '''Мустафохӯҷа Ҳусейнхоҷаев''' ва '''Илҳомӣ Ҷалолиддин''' меъёрҳои заруриро иҷро намуда, устоди байналмилалӣ гардиданд. Соли 2026 устоди ФИДЕ '''Меҳриддин Шарифов''' ҳангоми иштирок дар силсилаи мусобиқаҳои байналмилалӣ дар Испания ду меъёри устоди байналмилалӣ ва як меъёри гроссмейстериро иҷро намуд. Роҳбарияти ФШТ '''Нақшаи рушди шоҳмот барои соли 2026'''-ро таҳия намуд, ки рушди шоҳмотро ҳам дар Душанбе ва ҳам дар минтақаҳои кишвар, омодасозии гроссмейстерҳои нав, инчунин омодагии дастаҳои кӯдакона, ҷавонон ва олимпиро барои иштирок дар мусобиқаҳо ва олимпиадаҳои байналмилалӣ пешбинӣ мекунад. == Фаъолият == Федератсия ташкил менамояд: * чемпионатҳои Тоҷикистон оид ба шоҳмот байни мардон, занон, ҷавонон ва кӯдакон; * мусобиқаҳои кӯдакон ва наврасон; * ҷамъомадҳои таълимии дастаи миллӣ; * иштироки шоҳмотбозони тоҷик дар мусобиқаҳои байналмилалӣ ва олимпиадаҳои шоҳмот; * мусобиқаҳои байналмилалӣ дар қаламрави Ҷумҳурии Тоҷикистон. == Ҳамкории байналмилалӣ == Федератсия узви [[FIDE]] буда, дар чорабиниҳои байналмилалии шоҳмот, аз ҷумла Олимпиадаҳои ҷаҳонии шоҳмот ва мусобиқаҳои минтақавию қитъавӣ иштирок менамояд. == Ҳамчунин нигаред == * [[FIDE]] * [[Шоҳмот дар Тоҷикистон]] * [[Чемпионати Тоҷикистон оид ба шоҳмот]] * [[Амонатов, Фаррух]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳои беруна == * [https://tjchess.tj/ Сомонаи расмии Федератсияи шоҳмоти Тоҷикистон] * [https://ratings.fide.com/rankings.phtml?country=TJK Тоҷикистон дар сомонаи FIDE] 1ylj4snd5zhi6au2frm3bpojuy9fdwv 0 333848 1488541 1487437 2026-10-03T06:14:18Z EmausBot 3642 Ислоҳи масири дукарата ба [[Дастаи мусиқӣ]] 1488541 wikitext text/x-wiki #равона [[Дастаи мусиқӣ]] 5jxms1oqt0xc46nafsf8nt3k7lxpetj 0 333849 1488542 1487438 2026-10-03T06:14:28Z EmausBot 3642 Ислоҳи масири дукарата ба [[Дастаи мусиқӣ]] 1488542 wikitext text/x-wiki #равона [[Дастаи мусиқӣ]] 5jxms1oqt0xc46nafsf8nt3k7lxpetj 0 333870 1488529 1487815 2026-10-03T01:33:43Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488529 wikitext text/x-wiki '''Фаъолият''' ({{lang-en| activity}}) — раванд (равандҳо)-и таъсири мутақобилаи фаъол байни субъект ва [[объект]], ки дар давоми он субъект ниёзҳои худро қонеъ мекунад ё ба ҳадаф ноил мегардад. Фаъолиятро ҳар гуна фаъолияти [[инсон]] номидан мумкин аст, ки худаш ба он маъное медиҳад. Фаъолият ҷанбаи [[шуур]]<nowiki/>и шахсияти [[Инсон|инсонро]] (бар хилофи [[рафтор]] ) тавсиф мекунад. Иштирокчиёни доираи мантиқии Маскав ва Доираи методологии Маскав ( Г.П.Щедровитский ва дигарон) методологияи тафаккури системавӣ ва амал (методологияи SMD)-ро — дастгоҳи категориявӣ барои таҳқиқ, ташкил ва идоракунии системаҳои [[Андеша|тафаккур]] ва фаъолиятро таҳия карданд. [[Илм|Илме]], ки фаъолияти инсонро меомӯзад, праксеология мебошад. Масалан, арақи [[Шахс|шахсе]], ки дар рӯзи [[гарм]] аз [[биёбон]] мегузарад, фаъолият нест, зеро ин як амали рефлексӣ аст. Аммо, агар ин [[шахс]] — [[Ҳунарпеша|ҳунарпешае]], ки таблиғи дезодорантро ба навор мегирад ва дар саҳнаи муайян (мувофиқи [[Филмнома|сенария]]) бояд [[арақ]] кунад, сипас арақкунӣ барои ӯ амали комилан пурмазмун мегардад ва аз ин рӯ, ба фаъолият табдил меёбад. * Раванди иштирок дар фаъолият, * Раванди муқаррар кардани ҳадафҳо * Раванди тарҳрезии амалҳо, * Раванди андешидани чораҳо, * Раванди таҳлили натиҷаҳои амалҳо ва муқоисаи онҳо бо ҳадафҳои муқарраршуда. Фаъолиятро метавон ба марҳилаҳо тақсим кард. Марҳилаҳои зеринро ҷудо кардан мумкин аст: Шумора ва мундариҷаи марҳилаҳое, ки муҳаққиқони гуногун дар фаъолияти худ ҷудо мекунанд, танҳо аз вазифаҳо ва ҳадафҳои муҳаққиқ муайян карда мешавад. Моделҳои фаъолият дар ин ҳолат бо сабабҳои қулайӣ, судмандӣ ва кофӣ сохта мешаванд. Иштирокчиёни Доираи мантиқии Маскав ва Доираи методологии Маскав ( Г.П.Шедровитский ва дигарон) методологияи тафаккури системавӣ ва амал (методологияи SMD)-ро — дастгоҳи категориявӣ барои таҳқиқ, ташкил ва идоракунии системаҳои [[Андеша|тафаккур]] ва фаъолият.таҳия карданд. == Намудҳои фаъолият нисбат ба субъект ба объекти амалӣ == Аввалин дар [[Равоншиносӣ|равоншиносии]<nowiki/>и шӯравӣ, ки консепсияи бисёрсатҳаи ташкили [[рафтор]], равоншиносии фаъолият, равоншиносии шахсият ва назарияи равонии рушди субъектро дар фаъолият ва [[муошират]] таҳия кардааст, буд. М.Я.Басов, ва баъдтар он С.Л. Рубинштейн, В.С.Мерлин ва О.М.&nbsp;Леонтйев таҳия карда шуд * Фаъолияти амалӣ пеш аз ҳама барои тағйир додани ҷаҳон мувофиқи ҳадафҳои муқарраркардаи инсон нигаронида шудааст. * Фаъолияти маърифатӣ ба мақсади дарки қонунҳои объективии вуҷуди ҷаҳон хизмат мекунад, ки бидуни онҳо иҷрои вазифаҳои амалӣ ғайриимкон аст. * Фаъолияти эстетикӣ, ки бо дарк ва эҷоди асарҳои санъат алоқаманд аст, тарҷумаи (интиқоли) маъноҳоеро дар бар мегирад, ки аз ҷониби самтҳои арзишии [[ҷомеъа]] ва шахси мушаххас муайян карда мешаванд. == Нигаред низ == * Сохтори фаъолият * Мушкилот * [[Фаъолияти инсонӣ]] * [[Ҳадаф]] * [[Амал]] * [[Амалиёт]] * Праксеология * [[Назарияи фаъолият]] * [[Фаъолияти сиёсӣ]] * [[Фаъолият (мазмунҳо)]] == Манбаъ == * [http://esu.com.ua/search_articles.php?id=26502 АМАЛ ва ФАЪОЛИЯТ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160304095535/http://esu.com.ua/search_articles.php?id=26502|date=4 березня 2016}} ESU * [http://eprints.zu.edu.ua/11783/1/етикa-1.pdf ''Тофтул М. Г.'' Луғати муосири ахлоқ : Луғат. –Житомир: Нашриёти И. Франко ЖДУ, 2014. – 416 саҳ. ISBN 978-966-485-156-2] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20201026073858/http://eprints.zu.edu.ua/11783/1/етикa-1.pdf|date=26 жовтня 2020}} * [http://www.pharmencyclopedia.com.ua/article/2551/diyalnist ФАЪОЛИЯТ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160310180518/http://www.pharmencyclopedia.com.ua/article/2551/diyalnist|date=10 березня 2016}} // Энсиклопедияи фармасевтӣ * Минг, Ҷон. [http://www.newadvent.org/cathen/01115a.htm Амалҳои инсонӣ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180902004339/http://www.newadvent.org/cathen/01115a.htm|date=2 вересня 2018}} // ''Энсиклопедияи католикӣ'' . Ҷилди 1. Ню Йорк: Ширкати Роберт Эпплтон, 1907. * Мелодӣ, Ҷон. [http://www.newadvent.org/cathen/01116a.htm Амалҳои бепарво] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20180817161304/http://www.newadvent.org/cathen/01116a.htm|date=17 серпня 2018}} // ''Энсиклопедияи католикӣ'' . Ҷилди 1. Ню Йорк: Ширкати Роберт Эпплтон, 1907. == Адабиёт == # ''С. Кримський''. Діяльність //   # [https://web.archive.org/web/20080518005924/http://www.libertarium.ru/libertarium/humanact Людвіг фон Мізес, «Людська діяльність»] [Архівовано 18 травня 2008 у Wayback Machine.] # [http://www.zpu-journal.ru/zpu/2004_1/Noskova/17.pdf Носкова О.&nbsp;Г.&nbsp;Діяльність] [Архівовано 19 лютого 2009 у Wayback Machine.] # Петровський А.&nbsp;В.&nbsp;Особистість. Діяльність. Колектив. М.: Политиздат.&nbsp;— 1982.&nbsp;— 255 с. # Подолець В.&nbsp;В.&nbsp;Соціальна діяльність як вища форма самоорганізації матеріальних систем / / Самоврядування в суспільстві: походження, суть, розвиток. Дис. … Канд. філос. наук.&nbsp;— Л.: ЛГУ&nbsp;— 1988.&nbsp;— 179 с. # Подолець В.&nbsp;В.&nbsp;Самоорганізація, діяльність і проблеми людини / / Нове розуміння філософії: проблеми і перспективи.&nbsp;— М.: РАН. −1993.&nbsp;— С. 116–118. # [https://web.archive.org/web/20120127145758/http://ruidea04.ru/pages/a-7.html Подолець В.&nbsp;В.&nbsp;Діяльність як соціальна форма самоорганізації / / Російська ідея та ідея глобалізації.&nbsp;— 1993] [Архівовано 27 січня 2012 у Wayback Machine.]. # Подолець В.&nbsp;В.&nbsp;Російська ідея та ідея глобалізації / / Філософія, людина, цивілізація: нові горизонти XXI століття. Частина I.&nbsp;— Саратов: ТОВ видавництво «Наукова книга».&nbsp;— 2004.&nbsp;— С. 171–175. {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Мафҳумҳои равоншиносӣ]] [[Гурӯҳ:Истилоҳоти фалсафӣ]] fbhc9ok45rol5dazgv4wt32xoklamgg 0 333893 1488540 1487717 2026-10-03T06:03:57Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 3 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488540 wikitext text/x-wiki {{Маҷалла |ном = Хорпуштак |номи аслӣ = |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |навъ = маҷаллаи ҳаҷвию танқидӣ |забон = [[забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] |кишвар = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}} |шаҳр = [[Душанбе]] |муҳаррир = [[Хайрандеш]] (сармуҳаррир) |асосгузор = |соли таъсис = [[27 сентябр]]и [[1925]] |басомад = 1 маротиба дар як моҳ |адади нашр = 400 нусха (соли 2023); собиқ 130 000 нусха |ISSN = |сомона = }} '''«Хорпуштак»''' — маҷаллаи машҳури ҳаҷвию танқидӣ дар Тоҷикистон, ки аз моҳи сентябри соли [[1925]] чоп мешавад. Нашрия дар давраҳои гуногуни фаъолияти худ бо номҳои «[[Мулло Мушфиқӣ]]», «[[Мушфиқӣ]]», «[[Бигиз]]», «Калтак» чоп шуда, аз соли [[1953]] то инҷониб бо номи «Хорпуштак» ба табъ мерасад<ref name="khorpushtak_100">{{cite web |url=https://kmt.tj/hamoishi-ilmi-farhangi-bakhshida-ba-100-solagii-majallai-khorpushtak/ |title=Ҳамоиши илмӣ-фарҳангӣ бахшида ба 100-солагии маҷаллаи «Хорпуштак» |author=Инобат Бобоева |publisher=Сомонаи расмии Китобхонаи миллии Тоҷикистон |date=2026-09-25 |lang=tg |accessdate=2026-09-25}} {{Пайванди мурда|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Таърих == Маҷалла 27 сентябри соли 1925 кори худро ҳамчун аввалин нашрияи ҳаҷвии тоҷикӣ оғоз намудааст. Дар даврони Шӯравӣ «Хорпуштак» ягона маҷаллаи ҳаҷвии Ҳизби коммунистӣ дар Тоҷикистон маҳсуб ёфта, адади нашраш ба 130 ҳазор нусха мерасид<ref name="habarnigor_2023">{{cite web |url=https://khabarnigor.tj/simoi-chiddii-zurnalistikai-havvi-charo-havv-ba-buhron-muvodzeh-shud/ |title=Симои ҷиддии журналистикаи ҳаҷвӣ. Чаро ҳаҷв ба «буҳрон» мувоҷеҳ шуд? |author=Меҳрофарин Наҷибӣ |publisher=Хабарнигори муосир |date=2023-04-18 |lang=tg |accessdate=2026-09-25}} {{Пайванди мурда|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. Дар давраҳои аввал (солҳои 1920—1930) адибону мухбирони маҷалла мақолаву асарҳои худро бештар бо тахаллусҳои мустаор (масалан, «Ҳардамхаёл» — А. Деҳотӣ, «Торсакӣ» — Б. Азизӣ, «Синбарсар» — Ҷ. Суҳайлӣ, «Қӯчқори Бешох» — Т. Зеҳнӣ ва ғ.) нашр мекарданд<ref name="emt_bigiz">{{ЭМТ|Бигиз|2|муаллиф=С. Солеҳов}}</ref>. 25 сентябри соли 2026 дар Китобхонаи миллии Тоҷикистон бахшида ба 100-солагии маҷаллаи «Хорпуштак» ҳамоиши илмӣ-фарҳангӣ баргузор гардид<ref name="khorpushtak_100" />. == Жанрҳо ва муҳтаво == Маҷалла дар саҳифаҳои худ аз жанрҳои гуногуни ҳаҷвӣ ва публитсистӣ, аз қабили фелетон, памфлет, карикатура, шеъри ҳаҷвӣ, латифа ва рубрикаҳои махсус (монанди «Дар омади гап») истифода мебарад. Адибон ва рассомони шинохтаи кишвар, аз ҷумла Мирзо Турсунзода, Мастон Шералӣ, Сафармуҳаммад Аюбӣ, Абдусалом Деҳотӣ ва дигарон бо маҷалла ҳамкорӣ намудаанд<ref name="habarnigor_2023" /><ref name="khorpushtak_100" />. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * {{cite web |url=https://kmt.tj/hamoishi-ilmi-farhangi-bakhshida-ba-100-solagii-majallai-khorpushtak/ |title=Ҳамоиши илмӣ-фарҳангӣ бахшида ба 100-солагии маҷаллаи «Хорпуштак» |publisher=Китобхонаи миллии Тоҷикистон |lang=tg |date=2026-09-25 |accessdate=2026-09-25}} {{Пайванди мурда|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }} [[Гурӯҳ:Маҷаллаҳои Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Маҷаллаҳои ҳаҷвӣ]] [[Гурӯҳ:Маҷаллаҳои Душанбе]] [[Гурӯҳ:Нашрияҳои забони тоҷикӣ]] [[Гурӯҳ:Нашрияҳои дар соли 1925 таъсисёфта]] dasdntinjp6lq6zjlrbfzyluucnn2xa 0 333899 1488520 1488292 2026-10-03T00:01:37Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488520 wikitext text/x-wiki '''Техникаи кишоварзӣ''', '''таҷҳизоти кишоварзӣ''' — доираи васеи воситаҳои техникӣ, ки барои баланд бардоштани ҳосилнокии меҳнат дар кишоварзӣ тавассути механиконидан ва автоматикунонии амалиётҳои алоҳида ё равандҳои технологӣ пешбинӣ шудаанд. Дар соҳаи кишоварзӣ, техника одатан дар майдонҳо ва корхонаҳои кишоварзӣ, дар ҳама марҳилаҳои истеҳсолоти кишоварзӣ истифода мешавад: дар кишт ва омода кардани хок, ҷамъоварии хӯроки чорво, кишт ва ҷамъоварӣ, инчунин барои нигоҳ доштани ҳайвоноти хонагӣ. Барои истифодаи доимии техникаи кишоварзӣ барои мақсадҳои кишоварзӣ, пойгоҳҳои кишоварзӣ таъсис дода мешаванд, ки барои асосгузорӣ, истифода ва таъмири техникаи кишоварзӣ, инчунин нигоҳдории ҳайвоноти хонагӣ, тайёр кардани хӯроки чорво ва фурӯш дар бозор дар дигар иншооти хурди кишоварзӣ масъуланд. == Намудҳои асосии техникаи кишоварзӣ барои кишоварзӣ == Техникаи кишоварзӣ инҳоро дар бар мегирад: тракторҳои асосии тасмачархдор ва чархдор ва таҷҳизоти кишоварзии тирдор ва васлшаванда, техникаи кишоварзии кишт (кишткунандаҳо, тухмипошакҳо <ref>[http://repository.vsau.org/getfile.php/13138.pdf Машини для обробітку ґрунту, посіву, догляду за рослинами.] {{Пайванди мурда|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>) ), техникаи кишоварзии ҷамъоварӣ (нимпиркетҳои тракторӣ, картошкакобонҳо), техникаи кишоварзии ҷамъоварии хӯроки чорво (чинакҳо, мошинҳои алафдаравӣ, мошинҳои ҷамъоварии хӯроки чорво, майдакунакҳо), комбайнҳо барои мақсадҳои гуногун, техникаи кишоварзӣ барои коркарди хок (дорупошакҳо, плугҳо, култиваторҳо, борони дискӣ, пошидани нуриҳо) <ref>Сільськогосподарські і меліоративні машини: Навчальний посібник / Кошук О. Б., Лузан П. Г., Мося І. А., Герлянд Т. М., Романов Л. А.&nbsp;— К. : ІПТО НАПН України, 2015.&nbsp;— 291 с</ref>; ва роботҳо ва дронҳои гуногуни кишоварзӣ. <gallery mode="packed" heights="180px"> Kverneland harrow.jpg|thumb|275px|Борона Estirpatore g1.jpg|thumb|275px|Култиватор Forage harvester Don-680M.JPG|thumb|275px|Комбайни ғизодиҳии дон-680М Lite-trac Spreader.jpg|Паҳнкунандаи нуриҳои худгард Forage harvester Don-680M.JPG|Комбайн «Дон-680М» для збирання корму Production of ChCMP 5.jpg|[[Загорнювач стрічок льону|Згортувач стрічок льону]] Module Express.JPG|Чотирирядна [[бавовнозбиральна машина]] Braud SB 60 b.jpg|[[Машина для збирання винограду]] Pöttinger plough, Werktuigendagen 2005.jpg|[[Плуг]] Kverneland harrow.jpg|[[Борона|Борони]] Estirpatore g1.jpg|[[Культиватор]] Furrow press near Barwick Hall Farm - geograph.org.uk - 440037.jpg|Загортач Lite-Trac Crop Sprayer.jpg|[[Оприскувач]] </gallery> == Адабиёт == * Истифода ва таъмири техникаи кишоварзӣ: дастури таълимӣ. [барои донишҷӯёни муассисаҳои таълимии касбӣ-техникӣ]: дар 3 китоб. / А. Ф.Головчук, В. Ф. Орлов, О. П. Строков. — К. : Грамота, 2009; Китоб. 1 : Тракторҳо. — 2009. — 335 саҳ. : бемор. , ҷадвал.— Библиограф : саҳ. 332 (6 унвон). — 1,000 адад — ISBN 966-8066-30-8 * Бозори мақсадноки техникаи кишоварзӣ / Н. Гронска, И. Сушко, И. Шувар; Миллӣ. Донишгоҳи политехникии Лвов.— Л. , 2000.— 238 саҳифа.— Библиограф : 48 унвон. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Воситаҳо барои кишоварзӣ]] 7nqcjyyny49lb8augc2chdasfkoyl8c 0 333945 1488472 2026-10-02T12:32:20Z Rbd-tnu 12415 Саҳифаи нави ходими соҳаи шоҳмот 1488472 wikitext text/x-wiki {{Шахс | ном = Зафар Мирзо | тасвир = Зафар Мирзо.jpg | таърихи таваллуд = 01.05.1972 | зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Ҳамадонӣ}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] | шаҳрвандӣ = {{Парчам|Тоҷикистон}} | самти фаъолият = ходими соҳаи шоҳмот }}'''Зафар Мирзо''' (1 майи 1972, [[ноҳияи Ҳамадонӣ]]<ref name="vipzone">{{Cite journal|url=https://www.calameo.com/read/008022244a45afa943300|author=Милана Ена|title=Ход конём. Как Зафар Мирзо учит мыслить с помощью шахмат|journal=VIPZONE|year=2026|pages=20–22|language=ru}}</ref>) — ходими соҳаи шоҳмоти Тоҷикистон<ref name="tjchess">{{Cite web|url=https://tjchess.tj/about|title=История федерации шахмат Таджикистана|website=Федерация шахмат Таджикистана|lang=ru|accessdate=2026-10-02}}</ref>. Раиси [[Федератсияи шоҳмоти Тоҷикистон]] дар солҳои 2007—2014 ва аз соли 2022<ref name="asiaplus2022">{{Cite web|url=https://asiaplus.news/2022/04/29/vicze-premer-davlatali-said-ushel-iz-federaczii-shahmat/|title=Вице-премьер Давлатали Саид ушел из Федерации шахмат|website=[[Азия-Плюс]]|date=2022-04-29|lang=ru|accessdate=2026-10-02}}</ref>. Муаллифи китоби «Восхищение жизнью» («Шефтагӣ ба зиндагӣ», 2024). == Зиндагинома == Зафар Мирзо 1 майи соли 1972 дар ноҳияи Ҳамадонӣ ба дунё омадааст. Тибқи маълумоти маҷаллаи ''VIPZONE'', ӯ дар мактаби ноҳияи Мир Саид Алии Ҳамадонӣ таҳсил карда, онро бо медали тилло хатм кардааст. Дар солҳои мактабхонӣ дар олимпиадаҳои ҷумҳуриявӣ ва умумииттифоқӣ оид ба математика ва шоҳмот иштирок намудааст<ref name="vipzone" />. == Фаъолият дар соҳаи шоҳмот == Соли 2007 Зафар Мирзо раиси Федератсияи шоҳмоти Тоҷикистон интихоб шуд ва то соли 2014 дар ин вазифа фаъолият кард<ref name="tjchess" /><ref name="asiaplus2022" />. Пас аз он ки соли 2014 [[Давлаталӣ Саид]] раиси Федератсия интихоб гардид, Зафар Мирзо фаъолияти худро дар сохтори Федератсия ба сифати ноиби президент идома дод<ref name="asiaplus2022" />. Моҳи апрели соли 2022 дар конфронси ҳисоботию интихоботӣ Зафар Мирзо дубора раиси Федератсияи шоҳмоти Тоҷикистон интихоб гардид<ref name="asiaplus2022" />. Дар давраи дуюми роҳбарии ӯ Тоҷикистон мизбони як қатор мусобиқаҳои бузурги байналмилалии шоҳмот гардид: чемпионати минтақаи 3.4-и [[FIDE]] (2023), Чемпионати Осиёи Ғарбӣ оид ба шоҳмот байни кӯдакон ва наврасон (Душанбе, 20—29 апрели 2025) бо шумораи рекордии иштирокчиён — 391 шоҳмотбози ҷавон аз 13 кишвар<ref name="fide2025">{{Cite web|url=https://www.fide.com/kazakhstan-dominates-2025-western-asia-youth-championship/|title=Kazakhstan dominates 2025 Western Asia Youth Championship|website=FIDE|date=2025-05-02|lang=en|accessdate=2026-10-02}}</ref> — ва Мусобиқаи байналмилалии шоҳмот барои дарёфти Ҷоми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон (9—16 ноябри 2025), ки дар он 230 шоҳмотбоз аз 16 кишвар иштирок карданд<ref name="avesta2025">{{Cite web|url=https://en.avesta.tj/2025/11/11/the-international-chess-tournament-for-the-presidents-cup-of-tajikistan-has-kicked-off-in-dushanbe/|title=The International Chess Tournament for the President's Cup of Tajikistan has kicked off in Dushanbe|website=Avesta|date=2025-11-11|lang=en|accessdate=2026-10-02}}</ref>. Моҳи сентябри соли 2025 Федератсия бо платформаи байналмилалии World Chess созишномаи ҳамкорӣ ба имзо расонд. Дар доираи он платформа ҳашт мусобиқаи интихобии миллии онлайниро ба Ҷоми Президент баргузор кард. Созишнома инчунин ҳамкориро дар самти омӯзиши онлайн ва бозии ҳалол пешбинӣ мекунад<ref name="worldchess2025">{{Cite web|url=https://worldchess.com/news/world-chess-signs-partnership-with-chess-federation-of-tajikistan|title=Welcome to family, Tajikistan! Why you'll be seeing more Tajiks on WorldChess.com|website=World Chess|date=2025-09-26|lang=en|accessdate=2026-10-02}}</ref><ref name="investing2025">{{Cite web|url=https://www.investing.com/news/company-news/world-chess-to-host-tajikistans-presidents-cup-qualifiers-online-93CH-4257492|title=World Chess to host Tajikistan's President's Cup qualifiers online|website=Investing.com|lang=en|accessdate=2026-10-02}}</ref>. == Фаъолияти эҷодӣ == Аз соли 2017 Зафар Мирзо андешаҳо ва гуфторҳои кӯтоҳи худро дар мавзуъҳои фалсафа, илм ва рушди шахсият нашр мекунад<ref name="jumhuriyat">{{Cite web|url=https://jumhuriyat.tj/7590-vate-baroi-dil-menavis.html|title=ВАҚТЕ БАРОИ ДИЛ МЕНАВИСӢ... Ё чӣ тавр ба зиндагӣ шефта бимонем?|author=Бузургмеҳри Баҳодур|website=[[Ҷумҳурият (рӯзнома)|Ҷумҳурият]]|date=2026-01-15|lang=tg}}</ref>. Соли 2024 дар нашриёти «Ирфон» (Душанбе) китоби ӯ «Восхищение жизнью» («Шефтагӣ ба зиндагӣ») дар ҳаҷми 510 саҳифа ба табъ расид<ref>{{Китоб|муаллиф=Мирзо З.|заглавие=Восхищение жизнью: сборник кратких мыслей в форме изречений и понятий|шаҳр=Душанбе|нашриёт=Ирфон|сол=2024|саҳифа=510|шуморгон=1000|isbn=978-99975-1-440-0|язык=ru}}</ref><ref name="acadlib">{{Cite web|url=https://acadlib.org/ru/2025/02/19/%D0%B7%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%BE-%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%85%D0%B8%D1%89%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D0%B6%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D1%8C%D1%8E-%D1%81%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%B8/|title=Зафар Мирзо. Восхищение жизнью. Сборник. Русский язык. Душанбе: «ИРФОН», 2024. — 510 с.|website=Центральная научная библиотека имени Индиры Ганди Национальной академии наук Таджикистана|date=2025-02-19|lang=ru}}</ref>. == Осор == * {{Китоб|муаллиф=Мирзо З.|заглавие=Восхищение жизнью: сборник кратких мыслей в форме изречений и понятий|шаҳр=Душанбе|нашриёт=Ирфон|сол=2024|саҳифа=510|шуморгон=1000|isbn=978-99975-1-440-0|язык=ru}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} dcs78mkuzuh5w7fm5i7ahnyxbo4ik2i 1488473 1488472 2026-10-02T12:35:31Z Rbd-tnu 12415 1488473 wikitext text/x-wiki {{Шахс | ном = Зафар Мирзо | тасвир = Зафар Мирзо.jpg | таърихи таваллуд = 01.05.1972 | зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Ҳамадонӣ}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] | шаҳрвандӣ = {{Парчам|Тоҷикистон}} | самти фаъолият = ходими соҳаи шоҳмот }}'''Зафар Мирзо''' (1 майи 1972, [[ноҳияи Ҳамадонӣ]]<ref name="vipzone">{{Cite journal|url=https://www.calameo.com/read/008022244a45afa943300|author=Милана Ена|title=Ход конём. Как Зафар Мирзо учит мыслить с помощью шахмат|journal=VIPZONE|year=2026|pages=20–22|language=ru}}</ref>) — ходими соҳаи шоҳмоти Тоҷикистон<ref name="tjchess">{{Cite web|url=https://tjchess.tj/about|title=История федерации шахмат Таджикистана|website=Федерация шахмат Таджикистана|lang=ru|accessdate=2026-10-02}}</ref>. Раиси [[Федератсияи шоҳмоти Тоҷикистон]] дар солҳои 2007—2014 ва аз соли 2022<ref name="asiaplus2022">{{Cite web|url=https://asiaplus.news/2022/04/29/vicze-premer-davlatali-said-ushel-iz-federaczii-shahmat/|title=Вице-премьер Давлатали Саид ушел из Федерации шахмат|website=[[Азия-Плюс]]|date=2022-04-29|lang=ru|accessdate=2026-10-02}}</ref>. Муаллифи китоби «Восхищение жизнью» («Шефтагӣ ба зиндагӣ», 2024). == Зиндагинома == Зафар Мирзо 1 майи соли 1972 дар ноҳияи Ҳамадонӣ ба дунё омадааст. Тибқи маълумоти маҷаллаи ''VIPZONE'', ӯ дар мактаби ноҳияи Мир Саид Алии Ҳамадонӣ таҳсил карда, онро бо медали тилло хатм кардааст. Дар солҳои мактабхонӣ дар олимпиадаҳои ҷумҳуриявӣ ва умумииттифоқӣ оид ба математика ва шоҳмот иштирок намудааст<ref name="vipzone" />. == Фаъолият дар соҳаи шоҳмот == Соли 2007 Зафар Мирзо раиси Федератсияи шоҳмоти Тоҷикистон интихоб шуд ва то соли 2014 дар ин вазифа фаъолият кард<ref name="tjchess" /><ref name="asiaplus2022" />. Пас аз он ки соли 2014 [[Давлаталӣ Саид]] раиси Федератсия интихоб гардид, Зафар Мирзо фаъолияти худро дар сохтори Федератсия ба сифати ноиби президент идома дод<ref name="asiaplus2022" />. Моҳи апрели соли 2022 дар конфронси ҳисоботию интихоботӣ Зафар Мирзо дубора раиси Федератсияи шоҳмоти Тоҷикистон интихоб гардид<ref name="asiaplus2022" />. Дар давраи дуюми роҳбарии ӯ Тоҷикистон мизбони як қатор мусобиқаҳои бузурги байналмилалии шоҳмот гардид: чемпионати минтақаи 3.4-и [[FIDE]] (2023), Чемпионати Осиёи Ғарбӣ оид ба шоҳмот байни кӯдакон ва наврасон (Душанбе, 20—29 апрели 2025) бо шумораи рекордии иштирокчиён — 391 шоҳмотбози ҷавон аз 13 кишвар<ref name="fide2025">{{Cite web|url=https://www.fide.com/kazakhstan-dominates-2025-western-asia-youth-championship/|title=Kazakhstan dominates 2025 Western Asia Youth Championship|website=FIDE|date=2025-05-02|lang=en|accessdate=2026-10-02}}</ref> — ва Мусобиқаи байналмилалии шоҳмот барои дарёфти Ҷоми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон (9—16 ноябри 2025), ки дар он 230 шоҳмотбоз аз 16 кишвар иштирок карданд<ref name="avesta2025">{{Cite web|url=https://en.avesta.tj/2025/11/11/the-international-chess-tournament-for-the-presidents-cup-of-tajikistan-has-kicked-off-in-dushanbe/|title=The International Chess Tournament for the President's Cup of Tajikistan has kicked off in Dushanbe|website=Avesta|date=2025-11-11|lang=en|accessdate=2026-10-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://javonon.tj/news/social/iftito-i-musobi-ai-baynalmilalii-sho-mot-baroi-daryefti-omi-prezidenti-um-urii-to-ikiston-/|title=Ифтитоҳи Мусобиқаи байналмилалии шоҳмот барои дарёфти “Ҷоми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон”|author=Яҳё МАҲМАДНАБИЕВ|website=Ҷавонони Тоҷикистон|date=2025.11.11|publisher=Ҷавонони Тоҷикистон}}</ref>. Моҳи сентябри соли 2025 Федератсия бо платформаи байналмилалии World Chess созишномаи ҳамкорӣ ба имзо расонд. Дар доираи он платформа ҳашт мусобиқаи интихобии миллии онлайниро ба Ҷоми Президент баргузор кард. Созишнома инчунин ҳамкориро дар самти омӯзиши онлайн ва бозии ҳалол пешбинӣ мекунад<ref name="worldchess2025">{{Cite web|url=https://worldchess.com/news/world-chess-signs-partnership-with-chess-federation-of-tajikistan|title=Welcome to family, Tajikistan! Why you'll be seeing more Tajiks on WorldChess.com|website=World Chess|date=2025-09-26|lang=en|accessdate=2026-10-02}}</ref><ref name="investing2025">{{Cite web|url=https://www.investing.com/news/company-news/world-chess-to-host-tajikistans-presidents-cup-qualifiers-online-93CH-4257492|title=World Chess to host Tajikistan's President's Cup qualifiers online|website=Investing.com|lang=en|accessdate=2026-10-02}}</ref>. == Фаъолияти эҷодӣ == Аз соли 2017 Зафар Мирзо андешаҳо ва гуфторҳои кӯтоҳи худро дар мавзуъҳои фалсафа, илм ва рушди шахсият нашр мекунад<ref name="jumhuriyat">{{Cite web|url=https://jumhuriyat.tj/7590-vate-baroi-dil-menavis.html|title=ВАҚТЕ БАРОИ ДИЛ МЕНАВИСӢ... Ё чӣ тавр ба зиндагӣ шефта бимонем?|author=Бузургмеҳри Баҳодур|website=[[Ҷумҳурият (рӯзнома)|Ҷумҳурият]]|date=2026-01-15|lang=tg}}</ref>. Соли 2024 дар нашриёти «Ирфон» (Душанбе) китоби ӯ «Восхищение жизнью» («Шефтагӣ ба зиндагӣ») дар ҳаҷми 510 саҳифа ба табъ расид<ref>{{Китоб|муаллиф=Мирзо З.|заглавие=Восхищение жизнью: сборник кратких мыслей в форме изречений и понятий|шаҳр=Душанбе|нашриёт=Ирфон|сол=2024|саҳифа=510|шуморгон=1000|isbn=978-99975-1-440-0|язык=ru}}</ref><ref name="acadlib">{{Cite web|url=https://acadlib.org/ru/2025/02/19/%D0%B7%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%BE-%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%85%D0%B8%D1%89%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D0%B6%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D1%8C%D1%8E-%D1%81%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%B8/|title=Зафар Мирзо. Восхищение жизнью. Сборник. Русский язык. Душанбе: «ИРФОН», 2024. — 510 с.|website=Центральная научная библиотека имени Индиры Ганди Национальной академии наук Таджикистана|date=2025-02-19|lang=ru}}</ref>. == Осор == * {{Китоб|муаллиф=Мирзо З.|заглавие=Восхищение жизнью: сборник кратких мыслей в форме изречений и понятий|шаҳр=Душанбе|нашриёт=Ирфон|сол=2024|саҳифа=510|шуморгон=1000|isbn=978-99975-1-440-0|язык=ru}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} 4ecivp0ubzlmombsfg8caqm2jzm74b4 1488474 1488473 2026-10-02T12:42:05Z Rbd-tnu 12415 1488474 wikitext text/x-wiki {{Шахс | ном = Зафар Мирзо | тасвир = Зафар Мирзо.jpg | таърихи таваллуд = 01.05.1972 | зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Ҳамадонӣ}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] | шаҳрвандӣ = {{Парчам|Тоҷикистон}} | самти фаъолият = ходими соҳаи шоҳмот }}'''Зафар Мирзо''' (1 майи 1972, [[ноҳияи Ҳамадонӣ]]<ref name="vipzone">{{Cite journal|url=https://www.calameo.com/read/008022244a45afa943300|author=Милана Ена|title=Ход конём. Как Зафар Мирзо учит мыслить с помощью шахмат|journal=VIPZONE|year=2026|pages=20–22|language=ru}}</ref>) — ходими соҳаи шоҳмоти Тоҷикистон<ref name="tjchess">{{Cite web|url=https://tjchess.tj/about|title=История федерации шахмат Таджикистана|website=Федерация шахмат Таджикистана|lang=ru|accessdate=2026-10-02}}</ref>. Раиси [[Федератсияи шоҳмоти Тоҷикистон]] дар солҳои 2007—2014 ва аз соли 2022<ref name="asiaplus2022">{{Cite web|url=https://asiaplus.news/2022/04/29/vicze-premer-davlatali-said-ushel-iz-federaczii-shahmat/|title=Вице-премьер Давлатали Саид ушел из Федерации шахмат|website=[[Азия-Плюс]]|date=2022-04-29|lang=ru|accessdate=2026-10-02}}</ref>. Муаллифи китоби «Восхищение жизнью» («Шефтагӣ ба зиндагӣ», 2024). == Зиндагинома == Зафар Мирзо 1 майи соли 1972 дар ноҳияи Ҳамадонӣ ба дунё омадааст. Тибқи маълумоти маҷаллаи ''VIPZONE'', ӯ дар мактаби ноҳияи Мир Саид Алии Ҳамадонӣ таҳсил карда, онро бо медали тилло хатм кардааст. Дар солҳои мактабхонӣ дар олимпиадаҳои ҷумҳуриявӣ ва умумииттифоқӣ оид ба математика ва шоҳмот иштирок намудааст<ref name="vipzone" />. == Фаъолият дар соҳаи шоҳмот == Соли 2007 Зафар Мирзо раиси Федератсияи шоҳмоти Тоҷикистон интихоб шуд ва то соли 2014 дар ин вазифа фаъолият кард<ref name="tjchess" /><ref name="asiaplus2022" />. Пас аз он ки соли 2014 [[Давлаталӣ Саид]] раиси Федератсия интихоб гардид, Зафар Мирзо фаъолияти худро дар сохтори Федератсия ба сифати ноиби президент идома дод<ref name="asiaplus2022" />. Моҳи апрели соли 2022 дар конфронси ҳисоботию интихоботӣ Зафар Мирзо дубора раиси Федератсияи шоҳмоти Тоҷикистон интихоб гардид<ref name="asiaplus2022" />. Дар давраи дуюми роҳбарии ӯ Тоҷикистон мизбони як қатор мусобиқаҳои бузурги байналмилалии шоҳмот гардид: чемпионати минтақаи 3.4-и [[FIDE]] (2023), Чемпионати Осиёи Ғарбӣ оид ба шоҳмот байни кӯдакон ва наврасон (Душанбе, 20—29 апрели 2025) бо шумораи рекордии иштирокчиён — 391 шоҳмотбози ҷавон аз 13 кишвар<ref name="fide2025">{{Cite web|url=https://www.fide.com/kazakhstan-dominates-2025-western-asia-youth-championship/|title=Kazakhstan dominates 2025 Western Asia Youth Championship|website=FIDE|date=2025-05-02|lang=en|accessdate=2026-10-02}}</ref> — ва Мусобиқаи байналмилалии шоҳмот барои дарёфти Ҷоми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон (9—16 ноябри 2025), ки дар он 230 шоҳмотбоз аз 16 кишвар иштирок карданд<ref name="avesta2025">{{Cite web|url=https://en.avesta.tj/2025/11/11/the-international-chess-tournament-for-the-presidents-cup-of-tajikistan-has-kicked-off-in-dushanbe/|title=The International Chess Tournament for the President's Cup of Tajikistan has kicked off in Dushanbe|website=Avesta|date=2025-11-11|lang=en|accessdate=2026-10-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://javonon.tj/news/social/iftito-i-musobi-ai-baynalmilalii-sho-mot-baroi-daryefti-omi-prezidenti-um-urii-to-ikiston-/|title=Ифтитоҳи Мусобиқаи байналмилалии шоҳмот барои дарёфти “Ҷоми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон”|author=Яҳё МАҲМАДНАБИЕВ|website=Ҷавонони Тоҷикистон|date=2025.11.11|publisher=Ҷавонони Тоҷикистон}}</ref>. Моҳи сентябри соли 2025 Федератсия бо платформаи байналмилалии World Chess созишномаи ҳамкорӣ ба имзо расонд<ref>{{Cite web|url=https://asiaplus.news/2025/10/08/v-tadzhikistane-startovali-onlajn-otbory-k-kubku-prezidenta-po-shahmatam/|title=В Таджикистане стартовали онлайн-отборы к Кубку президента по шахматам|website=asia+|date=2025.10.08|publisher=ООО «ИА Азия-Плюс»}}</ref>. Дар доираи он платформа ҳашт мусобиқаи интихобии миллии онлайниро ба Ҷоми Президент баргузор кард. Созишнома инчунин ҳамкориро дар самти омӯзиши онлайн ва бозии ҳалол пешбинӣ мекунад<ref name="worldchess2025">{{Cite web|url=https://worldchess.com/news/world-chess-signs-partnership-with-chess-federation-of-tajikistan|title=Welcome to family, Tajikistan! Why you'll be seeing more Tajiks on WorldChess.com|website=World Chess|date=2025-09-26|lang=en|accessdate=2026-10-02}}</ref><ref name="investing2025">{{Cite web|url=https://www.investing.com/news/company-news/world-chess-to-host-tajikistans-presidents-cup-qualifiers-online-93CH-4257492|title=World Chess to host Tajikistan's President's Cup qualifiers online|website=Investing.com|lang=en|accessdate=2026-10-02}}</ref>. == Фаъолияти эҷодӣ == Аз соли 2017 Зафар Мирзо андешаҳо ва гуфторҳои кӯтоҳи худро дар мавзуъҳои фалсафа, илм ва рушди шахсият нашр мекунад<ref name="jumhuriyat">{{Cite web|url=https://jumhuriyat.tj/7590-vate-baroi-dil-menavis.html|title=ВАҚТЕ БАРОИ ДИЛ МЕНАВИСӢ... Ё чӣ тавр ба зиндагӣ шефта бимонем?|author=Бузургмеҳри Баҳодур|website=[[Ҷумҳурият (рӯзнома)|Ҷумҳурият]]|date=2026-01-15|lang=tg}}</ref>. Соли 2024 дар нашриёти «Ирфон» (Душанбе) китоби ӯ «Восхищение жизнью» («Шефтагӣ ба зиндагӣ») дар ҳаҷми 510 саҳифа ба табъ расид<ref>{{Китоб|муаллиф=Мирзо З.|заглавие=Восхищение жизнью: сборник кратких мыслей в форме изречений и понятий|шаҳр=Душанбе|нашриёт=Ирфон|сол=2024|саҳифа=510|шуморгон=1000|isbn=978-99975-1-440-0|язык=ru}}</ref><ref name="acadlib">{{Cite web|url=https://acadlib.org/ru/2025/02/19/%D0%B7%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%BE-%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%85%D0%B8%D1%89%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D0%B6%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D1%8C%D1%8E-%D1%81%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%B8/|title=Зафар Мирзо. Восхищение жизнью. Сборник. Русский язык. Душанбе: «ИРФОН», 2024. — 510 с.|website=Центральная научная библиотека имени Индиры Ганди Национальной академии наук Таджикистана|date=2025-02-19|lang=ru}}</ref>. == Осор == * {{Китоб|муаллиф=Мирзо З.|заглавие=Восхищение жизнью: сборник кратких мыслей в форме изречений и понятий|шаҳр=Душанбе|нашриёт=Ирфон|сол=2024|саҳифа=510|шуморгон=1000|isbn=978-99975-1-440-0|язык=ru}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} eg89j48igfvw7j4qwux7ou3aq0tf3yg 1488475 1488474 2026-10-02T12:44:40Z Rbd-tnu 12415 1488475 wikitext text/x-wiki {{Шахс | ном = Зафар Мирзо | тасвир = Зафар Мирзо.jpg | таърихи таваллуд = 01.05.1972 | зодгоҳ = {{Зодгоҳ|ноҳияи Ҳамадонӣ}}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] | шаҳрвандӣ = {{Парчам|Тоҷикистон}} | самти фаъолият = ходими соҳаи шоҳмот | падар = [[Файзулло Мирзо]] }}'''Зафар Мирзо''' (1 майи 1972, [[ноҳияи Ҳамадонӣ]]<ref name="vipzone">{{Cite journal|url=https://www.calameo.com/read/008022244a45afa943300|author=Милана Ена|title=Ход конём. Как Зафар Мирзо учит мыслить с помощью шахмат|journal=VIPZONE|year=2026|pages=20–22|language=ru}}</ref>) — ходими соҳаи шоҳмоти Тоҷикистон<ref name="tjchess">{{Cite web|url=https://tjchess.tj/about|title=История федерации шахмат Таджикистана|website=Федерация шахмат Таджикистана|lang=ru|accessdate=2026-10-02}}</ref>. Раиси [[Федератсияи шоҳмоти Тоҷикистон]] дар солҳои 2007—2014 ва аз соли 2022<ref name="asiaplus2022">{{Cite web|url=https://asiaplus.news/2022/04/29/vicze-premer-davlatali-said-ushel-iz-federaczii-shahmat/|title=Вице-премьер Давлатали Саид ушел из Федерации шахмат|website=[[Азия-Плюс]]|date=2022-04-29|lang=ru|accessdate=2026-10-02}}</ref>. Муаллифи китоби «Восхищение жизнью» («Шефтагӣ ба зиндагӣ», 2024). == Зиндагинома == Зафар Мирзо 1 майи соли 1972 дар ноҳияи Ҳамадонӣ ба дунё омадааст. Тибқи маълумоти маҷаллаи ''VIPZONE'', ӯ дар мактаби ноҳияи Мир Саид Алии Ҳамадонӣ таҳсил карда, онро бо медали тилло хатм кардааст. Дар солҳои мактабхонӣ дар олимпиадаҳои ҷумҳуриявӣ ва умумииттифоқӣ оид ба математика ва шоҳмот иштирок намудааст<ref name="vipzone" />. == Фаъолият дар соҳаи шоҳмот == Соли 2007 Зафар Мирзо раиси Федератсияи шоҳмоти Тоҷикистон интихоб шуд ва то соли 2014 дар ин вазифа фаъолият кард<ref name="tjchess" /><ref name="asiaplus2022" />. Пас аз он ки соли 2014 [[Давлаталӣ Саид]] раиси Федератсия интихоб гардид, Зафар Мирзо фаъолияти худро дар сохтори Федератсия ба сифати ноиби президент идома дод<ref name="asiaplus2022" />. Моҳи апрели соли 2022 дар конфронси ҳисоботию интихоботӣ Зафар Мирзо дубора раиси Федератсияи шоҳмоти Тоҷикистон интихоб гардид<ref name="asiaplus2022" />. Дар давраи дуюми роҳбарии ӯ Тоҷикистон мизбони як қатор мусобиқаҳои бузурги байналмилалии шоҳмот гардид: чемпионати минтақаи 3.4-и [[FIDE]] (2023), Чемпионати Осиёи Ғарбӣ оид ба шоҳмот байни кӯдакон ва наврасон (Душанбе, 20—29 апрели 2025) бо шумораи рекордии иштирокчиён — 391 шоҳмотбози ҷавон аз 13 кишвар<ref name="fide2025">{{Cite web|url=https://www.fide.com/kazakhstan-dominates-2025-western-asia-youth-championship/|title=Kazakhstan dominates 2025 Western Asia Youth Championship|website=FIDE|date=2025-05-02|lang=en|accessdate=2026-10-02}}</ref> — ва Мусобиқаи байналмилалии шоҳмот барои дарёфти Ҷоми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон (9—16 ноябри 2025), ки дар он 230 шоҳмотбоз аз 16 кишвар иштирок карданд<ref name="avesta2025">{{Cite web|url=https://en.avesta.tj/2025/11/11/the-international-chess-tournament-for-the-presidents-cup-of-tajikistan-has-kicked-off-in-dushanbe/|title=The International Chess Tournament for the President's Cup of Tajikistan has kicked off in Dushanbe|website=Avesta|date=2025-11-11|lang=en|accessdate=2026-10-02}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://javonon.tj/news/social/iftito-i-musobi-ai-baynalmilalii-sho-mot-baroi-daryefti-omi-prezidenti-um-urii-to-ikiston-/|title=Ифтитоҳи Мусобиқаи байналмилалии шоҳмот барои дарёфти “Ҷоми Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон”|author=Яҳё МАҲМАДНАБИЕВ|website=Ҷавонони Тоҷикистон|date=2025.11.11|publisher=Ҷавонони Тоҷикистон}}</ref>. Моҳи сентябри соли 2025 Федератсия бо платформаи байналмилалии World Chess созишномаи ҳамкорӣ ба имзо расонд<ref>{{Cite web|url=https://asiaplus.news/2025/10/08/v-tadzhikistane-startovali-onlajn-otbory-k-kubku-prezidenta-po-shahmatam/|title=В Таджикистане стартовали онлайн-отборы к Кубку президента по шахматам|website=asia+|date=2025.10.08|publisher=ООО «ИА Азия-Плюс»}}</ref>. Дар доираи он платформа ҳашт мусобиқаи интихобии миллии онлайниро ба Ҷоми Президент баргузор кард. Созишнома инчунин ҳамкориро дар самти омӯзиши онлайн ва бозии ҳалол пешбинӣ мекунад<ref name="worldchess2025">{{Cite web|url=https://worldchess.com/news/world-chess-signs-partnership-with-chess-federation-of-tajikistan|title=Welcome to family, Tajikistan! Why you'll be seeing more Tajiks on WorldChess.com|website=World Chess|date=2025-09-26|lang=en|accessdate=2026-10-02}}</ref><ref name="investing2025">{{Cite web|url=https://www.investing.com/news/company-news/world-chess-to-host-tajikistans-presidents-cup-qualifiers-online-93CH-4257492|title=World Chess to host Tajikistan's President's Cup qualifiers online|website=Investing.com|lang=en|accessdate=2026-10-02}}</ref>. == Фаъолияти эҷодӣ == Аз соли 2017 Зафар Мирзо андешаҳо ва гуфторҳои кӯтоҳи худро дар мавзуъҳои фалсафа, илм ва рушди шахсият нашр мекунад<ref name="jumhuriyat">{{Cite web|url=https://jumhuriyat.tj/7590-vate-baroi-dil-menavis.html|title=ВАҚТЕ БАРОИ ДИЛ МЕНАВИСӢ... Ё чӣ тавр ба зиндагӣ шефта бимонем?|author=Бузургмеҳри Баҳодур|website=[[Ҷумҳурият (рӯзнома)|Ҷумҳурият]]|date=2026-01-15|lang=tg}}</ref>. Соли 2024 дар нашриёти «Ирфон» (Душанбе) китоби ӯ «Восхищение жизнью» («Шефтагӣ ба зиндагӣ») дар ҳаҷми 510 саҳифа ба табъ расид<ref>{{Китоб|муаллиф=Мирзо З.|заглавие=Восхищение жизнью: сборник кратких мыслей в форме изречений и понятий|шаҳр=Душанбе|нашриёт=Ирфон|сол=2024|саҳифа=510|шуморгон=1000|isbn=978-99975-1-440-0|язык=ru}}</ref><ref name="acadlib">{{Cite web|url=https://acadlib.org/ru/2025/02/19/%D0%B7%D0%B0%D1%84%D0%B0%D1%80-%D0%BC%D0%B8%D1%80%D0%B7%D0%BE-%D0%B2%D0%BE%D1%81%D1%85%D0%B8%D1%89%D0%B5%D0%BD%D0%B8%D0%B5-%D0%B6%D0%B8%D0%B7%D0%BD%D1%8C%D1%8E-%D1%81%D0%B1%D0%BE%D1%80%D0%BD%D0%B8/|title=Зафар Мирзо. Восхищение жизнью. Сборник. Русский язык. Душанбе: «ИРФОН», 2024. — 510 с.|website=Центральная научная библиотека имени Индиры Ганди Национальной академии наук Таджикистана|date=2025-02-19|lang=ru}}</ref>. == Осор == * {{Китоб|муаллиф=Мирзо З.|заглавие=Восхищение жизнью: сборник кратких мыслей в форме изречений и понятий|шаҳр=Душанбе|нашриёт=Ирфон|сол=2024|саҳифа=510|шуморгон=1000|isbn=978-99975-1-440-0|язык=ru}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} r7xzgpgswt4ia8ceo6uiujycn290l25 14 333946 1488483 2026-10-02T14:24:55Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Эзоҳ */ навсозӣ, гурӯҳбандӣ 1488483 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:BMW]] 5iq9ctmnym94yb43umrrpbx1z1t7cdg 14 333947 1488486 2026-10-02T14:37:23Z Шухрат Саъдиев 5132 гурӯҳбандӣ 1488486 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Одамон аз рӯи касб]] i49jtwkjqr0cckay7dd9al9j6vhux0b 1488487 1488486 2026-10-02T14:40:59Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо:Техника]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1488487 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Одамон аз рӯи касб]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо:Техника]] 032mvuqm9xmvlb6qp85ps8v03ljjb3v 1488488 1488487 2026-10-02T14:42:19Z Шухрат Саъдиев 5132 навсозӣ, гурӯҳбандӣ 1488488 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Одамон аз рӯи касб]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо:Таҷҳизот]] hxovdbvecevvvgurrxyhko6ynyh2crp 14 333948 1488489 2026-10-02T14:42:58Z Шухрат Саъдиев 5132 гурӯҳбандӣ 1488489 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Таҷҳизот]] 6ctmed2fdn3kxq738wbbrp2ybgmh0wx 1488490 1488489 2026-10-02T14:45:22Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Одамон аз рӯи муносибат]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1488490 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Таҷҳизот]] [[Гурӯҳ:Одамон аз рӯи муносибат]] 7v84t7rzcnbjh9ni4bwc5jb87pz16fk 1488534 1488490 2026-10-03T01:51:39Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Одамони марбут ба технология]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1488534 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Таҷҳизот]] [[Гурӯҳ:Одамон аз рӯи муносибат]] [[Гурӯҳ:Одамони марбут ба технология]] qbwp0hmvpp7r3x6rnhugh3gs5wc93eo 1488537 1488534 2026-10-03T02:05:30Z Шухрат Саъдиев 5132 1488537 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Таҷҳизот]] [[Гурӯҳ:Одамон аз рӯи муносибат]] 7v84t7rzcnbjh9ni4bwc5jb87pz16fk 14 333949 1488493 2026-10-02T15:00:57Z Шухрат Саъдиев 5132 гурӯҳбандӣ 1488493 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Шахсиятҳои Олмон аз рӯи касб] [[Гурӯҳ:Ихтирокорон аз рӯи кишвар]] sjol4c44adkqfvyppv5yzcxr2ogvtwm 1488495 1488493 2026-10-02T15:05:25Z Шухрат Саъдиев 5132 1488495 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Шахсиятҳои Олмон аз рӯи касб]] [[Гурӯҳ:Ихтирокорон аз рӯи кишвар]] 8u5m11jom9x27t2rg61uu03xhz8ze2i 14 333950 1488494 2026-10-02T15:03:53Z Шухрат Саъдиев 5132 гурӯҳбандӣ 1488494 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Ихтирокорон]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи касб ва кишвар]] 571rmyg2s9uluezam899gpphfmfsk87 14 333951 1488496 2026-10-02T15:10:41Z Шухрат Саъдиев 5132 гурӯҳбандӣ 1488496 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Ихтироот]] 5q18fmg9pty5xwtddth88gz4fbvtkrp 1488499 1488496 2026-10-02T15:17:26Z Шухрат Саъдиев 5132 гурӯҳбандӣ 1488499 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Ихтироот]] [[Гурӯҳ:Одамон аз рӯи нақшҳо]] 2oigo7z1h736u6phjb6lxd409kh9syj 14 333952 1488508 2026-10-02T15:19:16Z Шухрат Саъдиев 5132 гурӯҳбандӣ 1488508 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Одамон]] 44rugs45vni673gvp5c7wg9p3e9sr2s 1488509 1488508 2026-10-02T15:21:04Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Ихтироот]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1488509 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Одамон]] [[Гурӯҳ:Ихтироот]] eu0j5llavotpiqu893robfwcnuzhhdj 14 333953 1488533 2026-10-03T01:41:36Z Шухрат Саъдиев 5132 гурӯҳбандӣ 1488533 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Маъмурияти фазои номи Википедия]] gf6bwjbhs7b7up3x4gi5pozrchlj519 14 333954 1488535 2026-10-03T01:55:48Z Шухрат Саъдиев 5132 гурӯҳбандӣ 1488535 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Одамон аз рӯи муносибат]] ikh6oikyjx31sdckcusgmsx6m3xn9a5 1488536 1488535 2026-10-03T02:03:53Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Фанноварӣ]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1488536 wikitext text/x-wiki [[Гурӯҳ:Одамон аз рӯи муносибат]] [[Гурӯҳ:Фанноварӣ]] 321916t7g4zwualgnxxuex3lz9mca2o