Баҳс:Саҳифаи аслӣ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tg">
  <siteinfo>
    <sitename>Википедиа</sitename>
    <dbname>tgwiki</dbname>
    <base>https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.22</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">Медиа</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">Вижа</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">Баҳс</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">Корбар</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">Баҳси корбар</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">Википедиа</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">Баҳси Википедиа</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">Акс</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">Баҳси акс</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">Медиавики</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">Баҳси медиавики</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">Шаблон</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">Баҳси шаблон</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">Роҳнамо</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">Баҳси роҳнамо</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">Гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">Баҳси гурӯҳ</namespace>
      <namespace key="100" case="first-letter">Портал</namespace>
      <namespace key="101" case="first-letter">Баҳси портал</namespace>
      <namespace key="102" case="first-letter">Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="103" case="first-letter">Баҳси Лоиҳа</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Модул</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Баҳси Модул</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>Баҳс:Саҳифаи аслӣ</title>
    <ns>1</ns>
    <id>787</id>
    <revision>
      <id>1488671</id>
      <parentid>1431098</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T00:31:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>~2026-53315-24</username>
        <id>158127</id>
      </contributor>
      <comment>/* Title discrepancy */ бахши ҷадид</comment>
      <origin>1488671</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="32414" sha1="eptfm8ypzw2w76jz8h2xnerjlmglnpz" xml:space="preserve">{{Сарлавҳаи баҳс|arpol=yes}}

==Имрӯз==

Санаи имрӯз ҳамчу 8-уми август омадааст, ҳол он ки аз 11-уми август се рӯз фарқ мекунад. Хостам иваз кунам, вале мебинам, ки худи роботро бояд таъмир кард.

==Мубоҳисавии is not a correct translation for discussion==

&quot;Discussion&quot; nominally is translated as &quot;баҳс&quot; or &quot;мубоҳиса&quot;. I would prefer to have &quot;саҳифаи баҳс&quot; as a translation of &quot;discussion&quot;. However, &quot;мубоҳисавӣ&quot; is also accepted version, since &quot;вӣ&quot; together with &quot;мубоҳиса&quot; plays the role of the &quot;саҳифаи баҳс&quot;. 

But &quot;мубоҳисавии&quot; as it is there, makes no sence in Tajik language. Of course it would have a meaning in the sentense like:

Рӯзҳои мубоҳисавии файласуфон бароям хеле ҷолиб буд. 

Thanks. [[баҳси корбар:Farid2053|⊛]] 13:43, 18 Июл 2007 (UTC)
        
==Messages to be written in Russian or Farsi==

Wouldn't it make more sense to have all the messages in Russian, or at least Farsi?  Tajikistan is a far from anglophone country. - [[User:Mustafaa|Mustafaa]] 16:41, 15 Dec 2004 (UTC)

Two useful links for editors that don't speak Tajik too well (like me:) may be [http://medlem.spray.se/celvin/tojiki.html], [http://geonames.de] - [[User:Mustafaa|Mustafaa]]

[[зобоншеноси]]
       
== Саҳв! Mistake! Error! ==

Мо бисёр хурсанд ҳастем, ки Википедиа бо забони тоҷикӣ дастрас шуд.
Лекин дар инҷо саҳв рафтааст: http://tg.wikipedia.org
бояд http://tj.wikipedia.org бошад, чунки дар Интернет Тоҷикистонро ҳамчун tj мешиносанд, ва ҳамаи доменҳои тоҷикӣ tj аст.
Бо эҳтиром Фурузонфар (дизайнер) !

:The [[:en:ISO 639-2]] language code for Tajik is 'tg', which is why it is tg.wikipedia.org, not tj.wikipedia.org. Hope this helps. - [[корбар:Francis Tyers|Francis Tyers]] [[баҳси корбар:Francis Tyers|⊛]] 12:29, 19 Июн 2007 (UTC)
Ин таҳқир аст? он чизе ки ба Шумо писанд ояд хамон мекунед? 
&quot;Tg&quot; ба Тоҷикситон ягон таалуқ надорад!!! он чи вобаста ба Тоҷикистон аст бигзор бо стандарти ҷаҳонӣ эътироф карда шавад! Тоҷикони русшуда, дар ООН Тоҷикистонро ҳамчун TAJIKISTAN муаррифӣ намуданд, ҳол он ки дар забони EN ҳарфҳои &quot;О&quot; мавҷуд ҳаст ва озодона метавонад TOJIKISTON навишт. Нишони стандартии Тоҷикистон &quot;TJ&quot; аст!!!

::Дар аввал боёд одоби мубоҳиса дар интернет ([[Нетикет]]) риоя шавад. Дувум ин ки ин таҳқир нест. Коди кишвар барои Тоҷикистон TJ аст, коди забон бошад аз рӯи стандарти ISO http://www.iso.org ҳамчун TG аст. Агар пешниҳодатонро ба http://www.iso.org менавиштед, шояд онҳо коди забонро монанди коди кишвар дигар мекарданд. Забони Тоҷикӣ барои фақат Тоҷикистон гуфтан иштибоҳ аст. Забони тоҷикӣ ин забони тоҷикони ҷаҳон аст. - [[корбар:Francis Tyers|Francis Tyers]] [[баҳси корбар:Francis Tyers|⊛]] 14:56, 28 Июл 2007 (UTC)

Ташаккур Francis Tyers барои маълумот. ҳатман ба он сайт менависам.

Лутфан дар Википедиаи Тоҷикӣ [http://tg.wikipedia.org/w/index.php?title=Special:Userlogin&amp;type=signup номнависӣ] кунед.--[[Корбар:Ibrahim|ibrahim]] 15:12, 28 Июл 2007 (UTC)

== Translations ==

Here are some translations for the interface. I've only made ones I'm 99% confident of.

Мақолаҳо бо тоҷикӣ навишта нашудаанд. Тоҷикӣ навиштан ва тоҷикӣ кардан дигар маъноро дошта метавонад. Онҳо бо забони тоҷикӣ навишта шудаанд.

Recent changes -&gt;
вироишҳо тоза

َRandom page-&gt;
саҳифаи тасодуфи

== Help learning Tajik ==
I have a keyboard layout for Tajik (to handle typing Tajik), as well as [http://69.246.228.115/td/EngTaj_en.php this] dictionary (to somewhat handle vocabulary). Is there any free resource on the Internet for learning Tajik grammar? I know the alphabet (Алифбои Тоҷикӣ) and some minor grammar already. Any help would be greatly appreciated. Thanks. --[[Корбар:24.148.133.36|24.148.133.36]] 16:30, 30 Январ 2007 (UTC)

:Hey, first you should get an account here. Regarding Tajik grammar, I'm not aware of any sites that specifically do Tajik, although there is one I think but it is in German. I'll go and have a look. What other languages do you speak? - [[корбар:Francis Tyers|Francis Tyers]] [[баҳси корбар:Francis Tyers|⊛]] 16:33, 30 Январ 2007 (UTC)
        
==Маълумот дар бораи Мадаминбек==
:''Moved [[Маълумот дар бораи Мадаминбе]]'' - [[корбар:Francis Tyers|Francis Tyers]] [[баҳси корбар:Francis Tyers|⊛]] 10:36, 23 Июл 2007 (UTC)

== &quot;Лубоб - ул - албоб&quot;-и Мухаммад Авфии Бухорои. ==

:''Moved [[Тазкираи Мухаммад Авфии Бухорои]]'' - [[корбар:Francis Tyers|Francis Tyers]] [[баҳси корбар:Francis Tyers|⊛]] 10:33, 23 Июл 2007 (UTC)
         
== Мавлавия. ==

Силсилаи тасаввуф, ки аз асои 13 аз тарафи [[Чалолуддини Руми]] таъсис ёфта, дар Шарки Миёна ва Наздик маълуму машҳур буд. Барои ахли Мавлавия раксу самоъи пуршур, ки рамзи гардиши афлоку чирмҳои  осмонист, хос аст. Пайравони Мавлавия дар атрофи шайх давр зада, ба истилохи халки чахр кашида, ба саодати рухони наздик мешаванд. Аз ин ру бо номи [[&quot;дарвешони тавофкунанда&quot;]] (&quot;давргард&quot;) низ машҳуранд. Тавассути раксу самоъ ахли Мавлавия худро ба вачд расонда, инро воситаи каробат  бо Худо медонанд. Силсилаи Мавлавия дар ахди давлати Усмонихо дар [[Туркия]] нуфузи зиёде пайдо карда буд ва то соли 1825 вучуд дошт...
      
== tajiki haman farsi ast ==
farsi va tajiki yek zaban hastand , ijade in site bi manast.
     
== Чаро &quot;Энтсиклопедияи озодӣ&quot;? ==

Free encyclopedia ба тоҷикӣ &quot;Энтсиклопедияи озод&quot; тарҷума мешавад, на &quot;Энтсиклопедияи озодӣ&quot; (Encyclopedia of freedom). Ба фикрам дар забони тоҷикӣ аллакай ҳарфи '''ц''' (ё '''тс''') низ бардошта шудааст. Пас '''Энсиклопедияи озод''' тарҷумаи беҳтарин аст. Бо эҳтиром [[Корбар:Farid2053|Фарид]]

== No habla Tajik, sorry! ==

'''English:''' I have two things to say. Firstly, the language box is very outdated (e.g. some of the languages in the 10,000 article section have already exceeded 100,000 articles, etc.). Secondly, is the Romanisation of Tajik really necessary? I mean, does anyone in Tajikistan and other Tajik-speaking areas actually use the Latin alphabet for Tajik?
&lt;br&gt;
:I think Romanization is really not necessary. There is no official use for this method of Romanization. Some Tajiks in Uzbekistan may use Latin script, but their method of Romanization is different.  [[Корбар:Jahongard|Jahongard]] 17:30، 14 Апрел 2008 (UTC)
'''Français:''' J'ai deux choses à dire. Premièrement, la boîte des langues est très périméé (par exemple, quelques langues dans la part des éditions de Wikipedia avec plus de 10.000 articles ont déjà surpassé 100.000, etc., et il faut changer cette boîte). Deuxièmement, la romanisation du tadjik, est-elle nécessaire? Ça veut dire que est-ce qu'on utilise l'alphabet latin en Tadjikistan et autres lieus tadjikophones?
&lt;br&gt;
'''Türkçe:''' İki tane söyleyeceğim şey var. İlk önce, dil kutusu güncelliğini kaybetmiş (örneğin, 10.000 maddeli sürümlerin bölümündeki bazı diller artık 100.000 maddeden fazlaya sahip olmaktalardır, v.b.). İkinci olarak, Tacikce'nin romanizasyonlaması şart mıdır? Yani, Tacikistan ve diğer Tacikce konuşulan bölgelerde Tacikce için Latin alfabesi kullanan var mı?

- [[:en:User:Runningfridgesrule|Runningfridgesrule]], 13:49, April 10th 2008

:&lt;center&gt;'''[[Баҳси шаблон:Википедиа ба забонҳои дигар|NEW MESSAGE - MUST READ / NOUVEAU MESSAGE - IL FAUT LE LIRE / YENİ MESAJ - OKUNULMASI ŞART]]!!!'''
- [[:en:User:Runningfridgesrule|Runningfridgesrule]], 23:30, April 11th 2008
&lt;/center&gt;
        
==Лотинӣ==

Ҳеч баҳсе бар сари истифода аз хатти лотинӣ дар Тоҷикистон нест. Ин шеваи хосси навиштан ба хатти лотинӣ ҳам акнун дар ҳеч ҷо равоҷ надорад (тоҷикони Ӯзбекистон ҳам ингуна наменависанд ва ба ҷои &quot;y&quot;, &quot;j&quot; наменависанд). Дар куҷо бар сари он баҳс шудааст? ба назари ман набояд чизеро ки ҳануз расмият наёфтааст, дар инҷо ба кор бурд. [[Корбар:Jahongard|Jahongard]] 16:49، 14 Апрел 2008 (UTC)

Забони Тоҷикиро арабшудагон пур аз гапҳои арабӣ карданд. Имрӯз мо мепиндорем, ки забону фарҳанги биёбониҳо аз ориён беҳтар бошад. 
Агар Тоҷикон мехоҳанд забонашон аз забони ӯзбеку қирғиз ва қазоқ фарқ кунад, пас бояд ҳар чӣ камтар гапҳои арабиро ба кор баранд.
Зи шири шутур хурдану сусмор,
арабро ба ҷое расидаст кор,
Ки тахти Каёнро кунад орзу
Туфу бар ту эй гардуни дун туфу!

Ардашер (Linguist)

ҒӢҶ

== کسی اینجا می تواند الفبای فارسی را بخواند؟ ==

سلام بر تاجیکان عزیز حالتان خوب هست؟

من احسان هستم از ایران

ehsan_1987@yahoo.com 

کسی می تواند نوشته ی فارسی متن زیر را به سیریلیک بنویسد؟ البته با همان لهجه تاجیکی. یعنی اگر شما در تاجیکی از کلمه دیگری بجای کلمه فارسی که من نوشته ام استفاده می کنید آن را به کار ببرید. من می توانم سریلیک تاجیکی را بخوانم ولی نمی توانم آنرا بنویسم.

English: Is there anybody here who can translation this English lyric to Tajik? Or can anybody transliteration the perso/arabic text (It is translation the lyric to the Farsi) to the Tajik with cirilic alphabet? Or not, do you know where I can do this? (in which site?)

Turn The Page

On a long and lonesome highway east of Omaha‏ 

بر روی یک بزرگراه طولانی و خلوت در شرق اُماها

You can listen to the engines moaning out‏ ‏as one note song‏ 

تو می توانی به صدای ناله و شکایت موتورهای ماشین ها گوش بدی که شبیه به یک نوت موسیقی است  

You think about the woman or the girl you knew the night‏ ‏before‏ 

تو می تونی به دختر و یا زنی که شب قبل باهاش آشنا شدی فکر کنی

But your thoughts will soon be wandering the way they always‏ ‏do‏ 

اما طولی نخواهد کشید که تفکرات تو مثل همیشه به چیزهای دیگر منحرف می شود 

When you're riding sixteen hours and there's nothing much to do‏ 

وقتی تو شانزده  ساعت را رانندگی می کنی و هیچ کار با ارزش دیگری برای انجام دادن نیست 

And‏ ‏you don't feel much like riding, you just wish the trip was through‏ 

و تو احساس میکنی که دیگر نمی خواهی رانندگی کنی، تو فقط آرزو می کنی که سفر تمام شده بود

Here I am - on the road again‎‏ 

من اینجا هستم - دوباره بر روی جاده 

There I am - up on the stage‎‏ 

من آنجا هستم - بالا بر روی صحنه 

Here‏ ‏I go - playing star again‏ 

من از اینجا می روم -  با نواختن بهترین ها 

There I go - turn the‎‏ ‏page‏ 

من به آنجا می روم - و سرنوشتم را رقم میزنم‏

So you walk into this restaurant strung out from the road‏ 

پس تو وارد رستوران کنار جاده می شوی 

And you feel the eyes upon you, as you're‏ ‏shaking off the cold‏ 

و تو چشم هایی که نظاره گر تو هستند را احساس می کنی، مثل اینکه تو از سرما می لرزی 

You pretend it doesn't bother you, but you‏ ‏just want to explode‏ 

وانمود میکنی که تو را اذیت نمی کند، اما تو در دم می خوای منفجر شوی

Yeah, most times you can't hear 'em talk, other times you‏ ‏can‏ 

اره، اکثر اوقات تو نمی توانی صدای مرا بشنوی، و دیگر مواقع تو تنها میشنوی... 

All the same old clichés, &quot;Is it woman? Is it man‎‏&quot;? 

تمامی حرفهای رکیک قدیمی را، &quot;او یک زن است؟ او یک مرد است؟&quot; 

And you always seem‏ ‏outnumbered, you don't dare make a stand‏ 

و به نظر میرسه که تو همیشه از دیگران برتری، ولی شهامت ایستادگی و مقاومت را نداری و کم میاری 

Make your‏ ‏stand‏ 

مقاومت کن

Here I am - on the road again‎‏ 

من اینجا هستم - دوباره بر روی جاده 

There I am - up on the stage‎‏ 

من آنجا هستم - بالا بر روی صحنه 

Here‏ ‏I go - playing star again‎‏ 

من از اینجا می روم -  با نواختن بهترین ها 

There I go - turn the‎‏ ‏page‏ 

من به آنجا میروم - و سرنوشتم را رقم می زنم

Oo-ooh, out there in the spotlight, you're a million miles‏ ‏away‏ 

اه-ه ه، بیرون آنجا بر روی صحنه نمایش زیر نورافکن، تو فرسنگ ها فاصله داری 

Every ounce of energy you try to give away‏ 

تمام انرژیی که تو تلاش می کنی به دیگران منتقل کنی  

As the sweat pours out your body like the music that‏ ‏you play, yeah‏ 

بهمان اندازه که ریزش عرق به هنگام نواختن موسیقی تمام وجودت را فرا می گیرد، اره

Later in the evening, you lie awake in bed‏ 

بعداً در یک غروب، که تو بر روی رختخواب بیدار میشوی 

With the echoes of the amplifiers ringing in‏ ‏your head‏ 

با انعکاس صدای بلندگوها که در مغزت سوت می کشد 

You smoke the day's last‏ ‏cigarette, remembering what she said‏ 

تو آخرین سیگار باقی مانده از دیروز را میکشی، حرف های او را بخاطر می آوری 

What she said‏ 

که او چه گفت

Here I am - on the road again‎‏ 

من اینجا هستم - دوباره بر روی جاده 

There I am - up on the stage‎‏ 

من آنجا هستم - بالا بر روی صحنه 

Here‏ ‏I go - playing star again‎‏ 

من از اینجا می روم -  با نواختن بهترین ها 

There I go - turn the‎‏ ‏page‏ 

من به آنجا میروم - و سرنوشتم را رقم میزنم 

And there I go - turn the‎‏ ‏page‏ 

و من به آنجا میروم - و سرنوشتم را رقم میزنم 

There I go, yeah‎‏ 

من به آنجا میروم 

Here I go, yeah(3x)‎‏ 

من از اینجا میروم 

There I go, there I go‏ 

من به آنجا میروم، من به آنجا میروم 

‎(And I'm gone)‎
    
       
==2010 Fundraising Is Almost Here==
[[File:Wikimedia_Foundation_RGB_logo_with_text.svg|80px|left]] Hello Wikimedians, my name is Sam and I am working for the Wikimedia Foundation during the 2010 Fundraiser. My job is to be the liaison between the Tajik community and the Foundation. This year's fundraiser is intended to be a collaborative and global effort; we recognize that banner messages which may  perform well in the United States don't necessarily translate well, or appeal to international audiences. &lt;Br&gt;

I am currently looking for translators who are willing to contribute to this project by helping translate and localize messages into Tajik and suggesting messages that would appeal to Tajik readers on the Fundraising Meta Page. We've started the setup on [http://meta.wikimedia.org/wiki/Fundraising_2010 meta] for both [http://meta.wikimedia.org/wiki/Fundraising_2010/Messages banner submission], [http://meta.wikimedia.org/wiki/Fundraising_2010/Banner_testing statistical analysis], and [http://meta.wikimedia.org/wiki/Fundraising_2010/Committee grouping volunteers together].&lt;br&gt;Use the talk pages on meta, talk to your local communities, talk to others, talk to us, and add your feedback to the proposed messages as well! I look forward to working with you during this year's fundraiser. If someone could translate this message I would really appreciate it so that everyone is able to understand our goals and contribute to this year's campaign.&lt;br&gt;[[Корбар:Schapman|Schapman]] 19:41، 19 Октябр 2010 (UTC)
         
==Article requests==
Hi! Here are some articles that need Tajik versions:
* [[:en:Somon Air]] done [[Somon Air]]
* [[:en:Tajik Air]]
* [[:en:Dushanbe Airport]]
* [[:en:Tajik State National University]]
* [[:en:Khudzhand Airport]]
* [[:en:Interstate Aviation Committee]]
Thanks,
[[Корбар:WhisperToMe|WhisperToMe]] 18:59، 4 Декабри 2010 (UTC)
        
==Editor Appeals Need Translations==
Hi everyone! Sorry for the English, anyone who is able to translate is welcome (and encouraged). Translations are very important to the 2010 fundraiser and those of you who have contributed have done great work. We still have a long way to go though and will continue to need your indispensable skills. Currently, the appeals from Wikipedia editors  [[m:Fundraising_2010/Kartika_Appeal/en|Kartika]], [[m:Fundraising_2010/Lilaroja_Appeal/en|Liliaroja]], [[m:Fundraising_2010/Abbas_Appeal/en|Abbas]] and [[m:Fundraising_2010/Joan_Gomà/en|Joan Gomà]] need to be translated and localized. 
Also some [[m:Fundraising_2010/Core_messages/en|core messages]] need to be updated for certain languages. You can find all translation requests at the [[m:Fundraising_2010/Translation|translation hub]] on meta and you can follow the progress of the fundraiser in real time by tracking the [[wmf:Special:FundraiserStatistics|fundraiser statistics]]. Also for those of you who haven't already, you can subscribe to the [[mail:translators-l|translators-l]] mailing list for all new requests and major changes. Many thanks for your help in truly making this a global fundraiser that you can [[m:Fundraising_2010/Translation|edit.]]  [[m:User:Schapman|schapman]]
       
==Wikipedia in Tatar ==
Esselamü aleyküm, brothers and sisters. may I ask you to add Wikipedia in Tatar language http://tt.wikipedia.org (Tatars are muslim nation that was captured by russians, the second biggest nation on the territory of Russia). Our people need support from their brothers, sincerely yours, [[Корбар:Muhtac|Muhtac]] 20:44، 20 марти 2011 (UTC)
        
== Multilingual Challenge ==
         
{| class=&quot;center&quot; style=&quot;border:2px double; color:#009900; background-color:#CCFFCC;&quot;
|-
| style=&quot;color:red;&quot; | Please help: replace this red text with a translation of the English message below. Thank you!
|-
| style=&quot;color:black;&quot; | '''Announcing [[:en:Wikipedia:GLAM/Derby/Multilingual Challenge|the Derby Multilingual Challenge]]'''&lt;br /&gt;
This is the first multilingual Wikipedia collaboration. All Wikipedians can take part, in any Wikipedia language. The challenge runs from 1 May until 3 September 2011.&lt;br /&gt;
'''[[:en:Wikipedia:GLAM/Derby/Multilingual Challenge/Participants|Sign up now!]]'''&lt;br /&gt;
&lt;small&gt;&quot; Wikipedia is particularly pleased to see that Derby Museums are encouraging the creation of articles in languages other than English.&quot; ([http://uk.wikimedia.org/wiki/Press_releases/First_GLAMWIKI_outside_Capital Jimmy Wales, 14 January 2011])&lt;/small&gt;
|}
[[Корбар:Andrew Dalby|Andrew Dalby]] 14:09، 2 май 2011 (UTC)
      
== Rah ahen keshemar to cyrillic ==

Could article [[Rah ahen keshemar]] be transliterated into Cyrillic?
         
== Wikimania 2015 scholarships ==

Dear Wikimedians,

Wikimedia Polska Association will fund up to two international scholarships to this year's Wikimania conference, to take place in Mexico City, on July 15-19, 2015, covering air fare, conference fee, accomodation and insurance. See [https://pl.wikimedia.org/wiki/Wikimania_2015/regulamin/en here] for information on how to apply for the scholarship, what the requirements are and how to contact us. Feel free to distribute this message to any relevant Wiki pages and mailing lists. On behalf of the WIkimedia Polska Scholarship Commitee, [[Корбар:Wpedzich|Wpedzich]] ([[Баҳси корбар:Wpedzich|talk]]) 20:39، 24 Феврал 2015 (UTC)
    
== Wikimania 2015 additional scholarships ==

:Dear Wikimedians, Wikimedia Polska Association has made a decision to fund two more scholarships for this year’s Wikimania, to be hosted in Mexico City 15-19 July 2015, due to some candidates withdrawing from our programme. The procedure is identical to the one described [[:pl:chapter:Wikimania 2015/regulamin/en|here]], so if you have not applied, but meet the criteria and would like to attend Wikimedia’s biggest international event, please submit your application until April 23, midnight. Kind regards, [[Корбар:Tufor|Tufor]] ([[Баҳси корбар:Tufor|talk]]) 11:01، 19 Апрел 2015 (UTC)

== Пешниход ==

&quot;'''Саҳифаи аслӣ'''&quot; ба фикри ман ин ғалат аст чун ба назар менамояд, ки гуё дигар саҳифахо нусха ва ё қалбакӣ бошанд. Аз ин рӯ &quot;Саҳифаи аслӣ&quot;-ро ба &quot;'''Саҳифаи аввал'''&quot; иваз намоед. Бо эҳтиром --[[Вижа:Contributions/91.218.169.101|Нурмуҳаммад]] 12:20، 22 Июн 2016 (UTC)
:Фикр мекунам '''Саҳифаи аслӣ''' аз фасли форсҳо ба мо омадааст. '''Саҳифаи аввал''' ба ҳақиқат наздиктар аст, лекин дар фаслҳои англисӣ, русӣ ва ғ. ҳамчун '''Сарсаҳифа''' номбар шудааст. [[Корбар:MutarjiM|MutarjiM]] ([[Баҳси корбар:MutarjiM|talk]]) 16:00، 16 январи 2017 (UTC)


==  МАЪЛУМОТХОИ КУТОХ ДАР БОРАИ КАЗДОН ==
 '''--[[Корбар:Рахмонзода Каздони|Рахмонзода Каздони]] ([[Баҳси корбар:Рахмонзода Каздони|talk]]) 12:18، 3 ноябри 2017 (UTC)Каздони Рахмонзода
 МАЪЛУМОТХОИ КУТОХ ДАР БОРАИ КАЗДОН.

# 1. Ар-арасанг дар деҳаи Каздон, 5494 метр аз сатҳи баҳр баланд аст ва дар микёси ноҳияи Айни баландтарин кулла ба хисоб рафта дар микёси Чумхури дар чои 9 меистад.
# 2. Дар Баландии 5100 метр аз сатҳи баҳр дар пушти Ар арасанги Каздон як куле мавчуд аст. дарозии кул 256 метр буда бараш ба 170 метр мерасад, чукуриаш 67 метр буда обаш хело софу тоза буда, аз пиряхи Каздон сарчашма мегирад дар фасли тобистон обаш хело хунук буда, дар баъзан субх яхбанди ба вучуд меояд. 
# 3. Шаршараи баландтарини ноҳия аз Каздон сар мешавад,ки аз дили санг аз баландии 143 метр ба замин мерезад. Ачоибии ин Шаршара дар он аст, ки бо амри Илохи мохи март чори мешаваду мохи ноябр боз бо амри Илохи аз резиш боз меистад.
# 4. Дарёи Каздон аз Шарашараи Каздон огоз гардида то ба дарёи Зарафшон рафта мерасад. Дарозии дарё аз зери Шаршара то деҳаи Каздон 17 клометр буда, то дарёи Зарафшон 35 километр аст.
# 5. Масчиди бостонаи Каздон соли 1720 бо тарики хашар сохта шуда то имруз фаъолият дорад.Дар давоми солхо 3 маротиба бозсози шуда охирон бор соли 1999 масоҳаташ то 300 квадрат калон карда шуд.
# 6. Мардуми Каздон пурра тоҷик буда, дигар халку миллатхо мавчуд нест. То имруз деҳаи Каздон аз хисоби кадр дар микёси Чумхури дар яке аз чойҳои намоён меистад. Аз номзади илм то доктору профессор ва сафиру консулгари барои ободонии Ватани азизамон Тоҷикистон сахмгузоранд.
# 7. Каздон минтикаи сайёхи буда, солона то 1000 сайёх ба ин мавзеъ аз тамоми дунё барои тамошои куху шаршараву манзараҳои дилфиребаш меоянд.'''

== [[Википедиа:Жарфо]] ==

Это конечно хорошо, что вы цените русский язык, но технические страницы всё же нельзя давать на неродном для проекта языке. ~ [[Корбар:Чръный человек|Чръный человек]] ([[Баҳси корбар:Чръный человек|talk]]) 13:00، 28 январи 2018 (UTC)

== Алло!  ==

Дигар маколаҳои баргузида ва маколаҳои хуб нест? Оё мешавад боз тагироту навовари дар ВП Тоҷики? Мо харруз чустучу ва тамошо карда истодаем, иштирокчиён маколаҳои хубро вироиш кунед, аз барои савоб.  [[Корбар:Ohangar|Ohangar]] ([[Баҳси корбар:Ohangar|talk]]) 16:42, 22 Декабри 2018 (UTC)
:Иштирокчиён мегӯеду касеро қариб ки дар ВТ аз таҳти дил кор намекунад. Мақолаи хубу баргузида ҳам тавассути овоздиҳӣ интихоб мешавад, ки айни ҳол дар он сатҳ мақолаҳо ҳам надорем :(( --[[Корбар:VASHGIRD|Дӯстмурод Саид]] ([[Баҳси корбар:VASHGIRD|talk]]) 05:02, 23 Декабри 2018 (UTC)

== Happy birthday!  ==

Happy birthday to you dear Wikipedia!
I wish you success and long life ;) [[Корбар:Ohangar|Ohangar]] ([[Баҳси корбар:Ohangar|talk]]) 13:31, 14 январи 2019 (UTC)

== Бингаред ==

Мақолаҳои [[Лайло Фуруҳар]] ва [[Жежмаряй]]-ро бинед ва навоварӣ, иловаҳо, пайвандсозӣ ба забонҳои Википедияро фаромӯш накунед. Мамнунам:) [[Корбар:Ohangar|Ohangar]] ([[Баҳси корбар:Ohangar|talk]]) 18:08, 18 январи 2019 (UTC)

== Мухтори Саидбурҳони Боқизода  ==

Соли таваллуд 15 02 1962, ҷои таваллуд деҳаи Каздони ноҳияи Айнии вилояти Суғди Ҷумҳурии Тоҷикистон. Аз рӯи ихтисос рӯзноманигор. Соли 1980 ба Донишгоҳи Давлатии Тоҷикистон дохил шуда онро соли 1988 хатм кардааст.  Соли 1981 то соли 1983 дар сафи қувваҳои мусаллаҳи Шӯравӣ дар шаҳрҳои Омск, Новосибирск, Барнаул ва Алтайский край хидмат кардааст. Рутбаи ҳарбияш подполковник. Соли 1989 дар идораи рӯзномаи &quot;Ҷавонони Тоҷикистон&quot; аввал ба ҳайси хабарнигор, баъдан котиби масъул то  соли 1991 кор карда,баъдан ба идораи &quot;Садои мардум&quot; ба ҳайси ҷонишини котиби масъул ба кор омад. Дар рафти кори дар ин рӯзнома ба ҳайси хабарнигор, мудири шуъба то соли 1993 кор кардааст. Баъдан дар рӯзномаҳои &quot;Мизон&quot; ба ҳайси ҷонишини сармуҳаррир, пасон дар идораи рӯзномаи &quot;Посух&quot; ба ҳайси мудири шуъба ва ҷонишини сармуҳарир фаъолият дошт. Аз соли 1996 дар ҳафтаномаи &quot;Тоҷикистон&quot; ба ҳайси муҳаррири масъул то соли 1998 кор кардааст. Аз соли 1999 раиси Хазинаи гиромидошт ва дифоъ аз ҳуқуқи журналистони Тоҷикистон  ба уҳда дорад. Дар ин миён саруҳарририи ҳафтанома &quot;Неруи сухан&quot; буда, онро аз моҳи январи  соли 2003 то соли 2006 рӯи чоп овардааст. Муаллифи зиёда аз 200 мақолаҳои сисёсиву иҷтимоӣ буда, дар рушди матбуоти озоди тоҷик саҳми босазое дорад. Ӯ муаллифи 6 дастури таълимии гуногун буда, китобҳои бадеии  &quot;Каздон&quot;,&quot;Гулоби сиришк&quot;, &quot;Кадевар&quot;, &quot;Арӯси сари қабр&quot;,&quot;Мирхон&quot;,&quot;Номус&quot;, &quot;Аллома Лоиқ&quot; романи &quot;Ургут &quot; , &quot;Фурӯзонахтарон&quot;,маҷмуаи шеърҳо бо номи &quot;Саъди нуҷум&quot;  меболшад. [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/62.89.209.205|62.89.209.205]] 15:16, 27 августи 2022 (UTC)

== Оё медонед? ==

Оё медонед? [[Корбар:Қурбонов Муҳаммад|Қурбонов Муҳаммад]] ([[Баҳси корбар:Қурбонов Муҳаммад|баҳс]]) 02:27, 17 ноябри 2022 (UTC)

== Title discrepancy ==
Hi, most of the main page shows &quot;Википеди'''Я'''&quot; but the logo says &quot;Википеди'''А'''&quot;. Is it showing like this for others as well? [[Вижа:Ҳиссагузориҳо/~2026-53315-24|~2026-53315-24]] ([[Баҳси корбар:~2026-53315-24|talk]]) 00:31, 7 октябри 2026 (UTC)</text>
      <sha1>eptfm8ypzw2w76jz8h2xnerjlmglnpz</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Лутфӣ Кабирова</title>
    <ns>0</ns>
    <id>14115</id>
    <revision>
      <id>1488725</id>
      <parentid>1318206</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T11:19:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1488725</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7131" sha1="9ayryf33qowuci8jrooih9gwdiart4s" xml:space="preserve">{{Мусиқидон
|замина               = solo_singer
|ном                  = Лутфӣ Кабирова
|номи аслӣ            = Лутфӣ Раҳимҷоновна Кабирова
|тасвир               = 
|бар                  = 
|тавсифи тасвир       = 
|ном ҳангоми таваллуд = 
|номи пурра           = Лутфӣ Раҳимҷоновна Кабирова
|таърихи таваллуд     = 7.10.1932
|зодгоҳ              = {{Зодгоҳ|Самарқанд|шаҳри Самарқанд}}, [[ҶШС Ӯзбекистон]], [[ИҶШС]]
|таърихи даргузашт    = 19.05.2013
|маҳалли даргузашт    = {{МаҳаллиМарг|Душанбе|шаҳри Душанбе}}, [[Тоҷикистон]]
|солҳои фаъолият     = 1954—2013
|кишвар               = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}} &lt;br&gt; {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
|касб                 = [[овозхон]], [[операхон]]
|навъи садо          = [[сопрано]]
|асбоб                = 
|сабк                 = [[мусиқии классикӣ]], [[опера]]
|номи мустаъор        = 
|гурӯҳ                = 
|ҳамкорӣ              = 
|ношир                = 
|ҷоизаҳо              = {{Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат}}
|викианбор            = 
|викитека             = 
|вебгоҳ               = 
}}

'''Лутфӣ Раҳимҷоновна Кабирова''' ([[7 октябр]]и [[1932]], [[Самарқанд]] — [[19 май]]и [[2013]], [[Душанбе]]) — овозхони опера (сопранои лирикӣ-драмавӣ), [[Ҳунарпешаи халқии ИҶШС]] ([[1977]]). 

== Зиндагинома ==
Лутфӣ Кабирова хатмкардаи Омӯзишгоҳи мусиқии шаҳри Душанбе (1949) ва Консерваторияи давлатии Маскав (1954) мебошад. Аз соли 1954 ӯ ба ҳайси солисткаи [[Театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ]] фаъолият намудааст.

Овози Лутфӣ Кабирова васеъ, дилнишин, тобишнок, хушифода ва таъсирбахш буд. Ҳунарпеша ҳиссиёти ботинӣ ва олами маънавии қаҳрамонони худро табиӣ ва фасеҳ ифода мекард.

Маҷалла ва муҳаққиқон маҳорати ӯро чунин баҳо додаанд:
{{аввали иқтибос}}«Овозаш фораму ҷарангдор буда, услуби овозхониро дар ҳамаи регистрҳо моҳирона истифода намудааст. Ӯ тавассути овозхонӣ ҳолатҳои гуногуни қаҳрамонон ва шӯру ғалаёни ботинии онҳоро амиқу равшан ифода месозад».{{охири иқтибос|сарчашма=Н. Нурҷонов&lt;ref name=&quot;obidpur_2019&quot; /&gt;}}

== Образҳои саҳнавӣ ==
Кабирова дар операҳои классикии русу Ғарб як силсила образҳои барҷаста офаридааст:
* Мария, Татяна, Лиза («Мазепа», «Евгений Онегин» ва «Модкаи қарамашшоқ»-и [[Пётр Ильич Чайковский|П. Чайковский]], 1957, 1958, 1962);
* Дездемона, Леонора («Отелло» ва «Трубадур»-и [[Ҷузеппе Верди|Ҷ. Верди]], 1966, 1967);
* Чио-чио-сан (операи ҳамноми [[Ҷакомо Пуччинӣ|Ҷ. Пуччинӣ]], 1971).

Дар операҳои тоҷик низ нақшҳои хотирмон офаридааст:
* Нисо («Бахтиёр ва Нисо»-и [[Сергей Баласанян|С. Баласанян]], 1954);
* Гулрӯ («Пӯлод ва Гулрӯ»-и [[Шарофиддин Сайфиддинов]], 1957);
* Сурма («Домоди номдор»-и [[Самуил Урбах|С. Урбах]], 1961);
* Малоҳат («Бозгашт»-и [[Ёқуб Сабзанов|Я. Сабзанов]], 1976).

Дар операҳои композиторони шӯравии рус нақшҳои зеринро иҷро намудааст:
* Анхела («Духтари Куба»-и К. Листов, 1963);
* Наталия («Дони ором»-и И. Дзержинский, 1975);
* Катерина («Духтари ромшуда»-и В. Шебалин, 1959, 1976).

Дар опереттаҳо низ ба бозёфтҳои эҷодӣ ноил гардид, аз ҷумла Силва ва Маритса (аз опереттаҳои ҳамноми И. Калман). Дар барномаи консертии ӯ арияҳо аз операҳо ва сурудҳои композиторони тоҷик, рус ва дигарон ҷой доштанд. Кабирова ба мамлакатҳои Полша, Эрон, Олмон, Белгия, Дания, Австрия, Туркия ва дигар кишварҳо сафарҳои ҳунарӣ дошт&lt;ref name=&quot;obidpur_2019&quot; /&gt;.

== Ҷоизаҳо ва унвонҳо ==
* [[Ҳунарпешаи халқии ИҶШС]] (1977);
* [[Ҳунарпешаи халқии ҶШС Тоҷикистон]];
* [[Ордени Байрақи Сурхи Меҳнат]];
* Медалҳо ва Грамотаҳои Ифтихории Раёсати Шӯрои Олии ҶШС Тоҷикистон&lt;ref name=&quot;obidpur_2019&quot;&gt;{{cite book |author=[[Ҷӯрахон Обидпур|Обидпур Ҷ.]] |title=Луғатномаи тафсирии мусиқӣ |editor=зери назари Б. Қобилова |location=Душанбе |publisher=Аржанг |year=2019 |pages=163—164 |isbn=978-999-47-43-90-2 |lang=tg}}&lt;/ref&gt;.

== Адабиёт ==
* [[Ҷӯрахон Обидпур|Обидпур Ҷ.]] Луғатномаи тафсирии мусиқӣ / зери назари Б. Қобилова. — Душанбе: Аржанг, 2019. — С. 163—164. — 480 с. — ISBN 978-999-47-43-90-2.
* Народные артисты СССР. В 2-х тт. / Авторы-составители М. В. Музалевский и В. Л. Иванов. — М.: РИЦ «Кавалер», 2007.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Овозхонҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Овозхонҳои тоҷик]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони халқии ИҶШС]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешагони халқии ҶШС Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешаи театри давлатии академии опера ва балети ба номи Садриддин Айнӣ]]
[[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои театри Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Байрақи Сурхи Меҳнат]]</text>
      <sha1>9ayryf33qowuci8jrooih9gwdiart4s</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Бемориҳои сироятӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>62646</id>
    <revision>
      <id>1488692</id>
      <parentid>1324648</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T06:05:26Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Аноргул Тоҳирзода</username>
        <id>157371</id>
      </contributor>
      <origin>1488692</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11166" sha1="9q66o25gtseuerlr6h3w8r3e9t04wc5" xml:space="preserve">
{{Ҳолати тиббӣ
 |ном            = 
 |синонимҳо        = &lt;!-- ё |синоним= --&gt;
 |тасвир           = 
 |андозаи тасвир   = 
 |матани алт       = 
 |тасвир_thumbtime = 
 |зернависи_тасвир = 
 |бар           = 
 |тасвир2           = 
 |андозаи тасвир2   = 
 |матани алт2       = 
 |тасвир_thumbtime2 = 
 |зернависи_тасвир2 = 
 |бар2            = 
 |талаффуз        = 
 |талаффуз2      = 
 |ихтисос         = &lt;!-- аз Wikidata; аз нав навиштан мумкин аст --&gt;
 |нишонаҳо        = 
 |вазниншавӣ   = 
 |оғози беморӣ    = 
 |давомнокӣ        = 
 |навъҳо           = 
 |сабабҳо          = &lt;!-- ё |сабаб= --&gt;
 |хавфҳо           = &lt;!-- ё |хавф= --&gt;
 |ташхис           = 
 |дифференсиалӣ    = 
 |пешгирӣ      = 
 |табобат       = &lt;!-- ё |муолиҷа= --&gt;
 |доруворӣ      = 
 |пешгӯиҳо       = 
 |паҳншавӣ       = &lt;!-- инчунин |адади беморон= ё |Frequency= --&gt;
 |маргҳо          = 
}}

{{ТаснифиБеморӣ
 | Name           = Бемориҳои сироятӣ
 | Image          = Malaria.jpg
 | Width          = 220
 | Alt            =
 | Caption        = [[Малярия]]
 | DiseasesDB     =
 | ICD10          = {{ICD10|A|00||a|00}}-{{ICD10|B|99||b|99}}
 | ICD9           = {{ICD9|001-139}}
 | ICDO           =
 | OMIM           =
 | OMIM_mult      =
 | MedlinePlus    =
 | eMedicineSubj  =
 | eMedicineTopic =
 | eMedicine_mult =
 | MeshID         = D003141
}}
'''Бемориҳои сироятӣ''' — [[беморӣ|касалиҳое]], ки зери таъсири микробҳо, занбӯруғҳо, вирусҳо, тухми кирмҳои паразит ва содатаринҳои бемориовар ба вуҷуд меоянд&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://meshb-prev.nlm.nih.gov/|title=MeSH Browser|website=meshb-prev.nlm.nih.gov|accessdate=2026-10-07}}&lt;/ref&gt;. Мавҷудоти сироятовар ба организм ба воситаи ҳаво (нафас), ғизо, нӯшокӣ, пешоброҳа, пӯст ва ғайра дохил шуда, афзоиш меёбанд ва фаъолияти онро халалдор месозанд.

== Таърих ==
Аз давра­ҳои қадим хурӯҷи баъзе бемориҳои сироятӣ дар байни аҳолии як мамлакат (эпидемия) ё мамлакатҳои гуногун (пандемия) оқиба­ти ҷангро муайян намуда, тақдири шаҳрҳо ва давлатҳоро ҳал мекард. Масалан, дар садаи VI пандемияи тоун Империяи Шарқии Римро ба таназзул ва қис­ми зиёди аҳолии онро ба марг расонд.

== Авомил ==
Бемориҳои сироятӣ аз се омили асосӣ таркиб ёфтаанд: манбаи сироят (одам ё ҳайвони сироятёфта); ноқили ангезанда; одамони ба сироят ҳассос. Ба пайдоиши бемориҳои сироятӣ гуруснагӣ, ғизои номунтазаму якхела, камвитаминӣ, хастагӣ, гармии аз ҳад зиёд, таъсири сармо, гелминтозҳо, зичии аҳолӣ ва ғайра мусоидат менамоянд. Ангезандаҳои бемориҳои сироятии рӯда (домана, исҳоли хунин ва ғайра) аз обу хӯрок, косаву табақ ва дигар ашё паҳн мешаванд; интиқоли ангезандаҳои [[грипп]], [[сурхча]], хуноқ ва ғайра ба шахси солим аз ҳаво (ҳангоми сурфидан, атса задан, гуфтугӯ) ба амал меояд; бемориҳои сироятии пӯст дар аснои тамос бо ҳайвонот ё одами [[бемор]] ([[бемориҳои занбӯруғӣ]] ва ғайра) мегузаранд; ҳасба, тифи раҷъӣ, энсефалитҳо ва ғайраро аз одам (ё ҳайвонот) ба одам ҳашароти хунмак ([[шабуш]], [[пашша]], кана, мағилмак ва ғайра) мегузаронанд.

== Давраҳо ==
Бемориҳои сироятӣ аз давраҳои ниҳонӣ, оғоз, зуҳуроти асосӣ, сабукӣ ва шифо иборат аст. Дар давраи зуҳури асосии беморӣ ҳам аломатҳои барои бемориҳои сироятии умумӣ (масалан, заҳролудӣ – табларза, ҳарор. баланд, сустӣ, дарди сар ва ғайра), ҳам аломатҳои хосси ҳар як бемориҳои сироятӣ (масалан, бесаранҷом кардани хоҳиши дурӯғини қазои ҳоҷат, бо хун ва луоб олуда будани наҷосат зимни исҳоли хунин) пайдо мешаванд. Дар давраи рӯ ба беҳбудӣ овардани беморӣ нишонаҳои асосии он кам мегарданд, ҳарор. бадан тадриҷан ё зуд паст мешавад, бемор шифо меёбад ё беморӣ музмин давом мекунад. Дар давраи офият, сарфи назар аз барҳам хӯрдани аломатҳои клиникӣ, дар узвҳои иллатёфта тағйирот боқӣ мемонад (масалан, осеби луобпардаи рӯдаи рост ҳангоми исҳоли хунин камаш баъди як моҳ дуруст мешавад, аммо шифои комил баъди чанд рӯз фаро мерасад).

== Гурӯҳбандӣ ==
Бемориҳои сироятӣ ба антропонозҳо ва зоонозҳо ҷудо карда мешаванд. Антропонозҳо фақат хосси одам буда, одам танҳо аз одам сироят меёбад ([[Бемории вабо|вабо]], нағзак, [[домана]], исҳоли хунин, хуноқ, [[сурхча]] ва ғайра). Зоонозҳо хосси ҳайвонот буда, ба он­ҳо одам низ гирифтор мешавад, масалан, ҳангоми тамос бо ҳайвони касал, ба воситаи пӯсти осебёфта ё луоб­пардаҳо (сӯхтанӣ, манқагӣ, оқсил), газидани саги касал (ҳорӣ), ҳашароти хунмак (тоун, [[вараҷа]]) ва ғайра Ҳангоми бемориҳои сироятии рӯда ([[исҳоли хунин]], [[домана]], паратифҳо, вабо ва ғайра) ангезан­даҳо ба муҳит асосан бо пасафканди бемор ё ҳо­ми­лони бактерия паҳн ва ба организми одами солим ҳамроҳи ғизо дохил мешаванд. Тобистон бемориҳои сироятии рӯдаро бештар пашшаҳо мегузаронанд. Дар мавриди бемориҳои сироятии роҳҳои нафас (грипп, назла, гулӯзиндонак, ханозир, сурхча, сурфакабутак ва ғайра) ангезандаҳо дар вақти гуфтугӯ, сурфа ва атса задан паҳн мегарданд. Онҳо ба организми одами солим бо роҳи нафас ворид мешаванд. Баъзе бемориҳои сироятии роҳи нафас (масалан, грипп) дар байни одамон зуд паҳн мешаванд. Бинобар ин, дар мавсими хурӯҷи грипп ҳангоми сурфидан ё таб кардан, беморро дар хона нигоҳ дошта, духтурро даъват кардан лозим аст; дар аснои парастории бемор шахси солим бояд даҳону биниашро бо дока бандад, бемор ҳангоми ҳарф задан, сурфидан ё атса задан даҳону биниашро бо рӯймолча пӯшад. Ҳангоми бемориҳои сироятии хун ангезандаҳо бо хун давр зада, бинобар бо муҳит алоқа надоштан, аз бемор ба шахси солим фақат ба воситаи ҳашароти хунмак мегузаранд. Ангезандаҳои бемориҳои сироятии хунро пашша  (вараҷа, пашшахӯрда, вараҷаи зард ва ғайра), шабуш (ҳасба ва тифи раҷъӣ), кана (риккетсиозҳои кана­гӣ, энсе­фалити канагӣ ва ғайра) ва [[кайк]] (тоун, тифи канагӣ) интиқол медиҳанд. Дар мавриди бемориҳои сироятии пӯст ангезандаҳо ба организми одам аз пардаи луобӣ ва пӯсти иллатёфта дохил мешаванд. Одам чӣ дар аснои тамос (бемориҳои олоти таносул) ва чӣ аз истифодаи кӯрпаву болин ё са­чоқи бемор (трахома, [[хоришак]], бемориҳои занбӯруғии пӯст ва ғайра) сироят меёбад. Шахсони гирифтори бемориҳои сироятиро дар беморхона, дар баъзе ҳолатҳо дар хона табобат мекунанд. Нигоҳубини дуруст ва ғизои хуб муолиҷаи бисёр бемориҳои сироятиро осон мегардонад. Барои пешгирии бемориҳои сироятӣ аз моягузаронӣ истифода мебаранд. Кам шудан ва барҳам хӯрдани бемориҳои сироятӣ бештар ба сохти ҷамъият, тараққиёти хоҷагии халқ, дараҷаи некӯаҳволии аҳолӣ, хадамоти тандурустӣ ва ғайра вобастагӣ дорад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
*Қамардинов Х. Қ., Раҳмонов Э. Р. Бемориҳои сироятӣ. Душанбе, 2000; 
*Камардинов Х. К. Клиника опасных инфекционных болезней. Душанбе, 2007; 
*Қамардинов Х. Қ. Инфекционные и паразитарные болезни. Душанбе, 2009.

== Сарчашма ==
* {{ЭМТ|Бемориҳои сироятӣ|2}}
{{Пизишкӣ-нопурра}}
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Бемориҳои сироятӣ| ]]
[[Гурӯҳ:Бемориҳо]]</text>
      <sha1>9q66o25gtseuerlr6h3w8r3e9t04wc5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488693</id>
      <parentid>1488692</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T06:05:53Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Аноргул Тоҳирзода</username>
        <id>157371</id>
      </contributor>
      <comment>Ботили нусхаи [[Special:Diff/1488692|1488692]] аз тарафи [[Special:Contributions/Аноргул Тоҳирзода|Аноргул Тоҳирзода]] ([[User talk:Аноргул Тоҳирзода|Баҳс]])</comment>
      <origin>1488693</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="11035" sha1="p9r0i7j9r46l2d4nnr407nl2ai31eow" xml:space="preserve">
{{Ҳолати тиббӣ
 |ном            = 
 |синонимҳо        = &lt;!-- ё |синоним= --&gt;
 |тасвир           = 
 |андозаи тасвир   = 
 |матани алт       = 
 |тасвир_thumbtime = 
 |зернависи_тасвир = 
 |бар           = 
 |тасвир2           = 
 |андозаи тасвир2   = 
 |матани алт2       = 
 |тасвир_thumbtime2 = 
 |зернависи_тасвир2 = 
 |бар2            = 
 |талаффуз        = 
 |талаффуз2      = 
 |ихтисос         = &lt;!-- аз Wikidata; аз нав навиштан мумкин аст --&gt;
 |нишонаҳо        = 
 |вазниншавӣ   = 
 |оғози беморӣ    = 
 |давомнокӣ        = 
 |навъҳо           = 
 |сабабҳо          = &lt;!-- ё |сабаб= --&gt;
 |хавфҳо           = &lt;!-- ё |хавф= --&gt;
 |ташхис           = 
 |дифференсиалӣ    = 
 |пешгирӣ      = 
 |табобат       = &lt;!-- ё |муолиҷа= --&gt;
 |доруворӣ      = 
 |пешгӯиҳо       = 
 |паҳншавӣ       = &lt;!-- инчунин |адади беморон= ё |Frequency= --&gt;
 |маргҳо          = 
}}

{{ТаснифиБеморӣ
 | Name           = Бемориҳои сироятӣ
 | Image          = Malaria.jpg
 | Width          = 220
 | Alt            =
 | Caption        = [[Малярия]]
 | DiseasesDB     =
 | ICD10          = {{ICD10|A|00||a|00}}-{{ICD10|B|99||b|99}}
 | ICD9           = {{ICD9|001-139}}
 | ICDO           =
 | OMIM           =
 | OMIM_mult      =
 | MedlinePlus    =
 | eMedicineSubj  =
 | eMedicineTopic =
 | eMedicine_mult =
 | MeshID         = D003141
}}
'''Бемориҳои сироятӣ''' — [[беморӣ|касалиҳое]], ки зери таъсири микробҳо, занбӯруғҳо, вирусҳо, тухми кирмҳои паразит ва содатаринҳои бемориовар ба вуҷуд меоянд. Мавҷудоти сироятовар ба организм ба воситаи ҳаво (нафас), ғизо, нӯшокӣ, пешоброҳа, пӯст ва ғайра дохил шуда, афзоиш меёбанд ва фаъолияти онро халалдор месозанд.

== Таърих ==
Аз давра­ҳои қадим хурӯҷи баъзе бемориҳои сироятӣ дар байни аҳолии як мамлакат (эпидемия) ё мамлакатҳои гуногун (пандемия) оқиба­ти ҷангро муайян намуда, тақдири шаҳрҳо ва давлатҳоро ҳал мекард. Масалан, дар садаи VI пандемияи тоун Империяи Шарқии Римро ба таназзул ва қис­ми зиёди аҳолии онро ба марг расонд.

== Авомил ==
Бемориҳои сироятӣ аз се омили асосӣ таркиб ёфтаанд: манбаи сироят (одам ё ҳайвони сироятёфта); ноқили ангезанда; одамони ба сироят ҳассос. Ба пайдоиши бемориҳои сироятӣ гуруснагӣ, ғизои номунтазаму якхела, камвитаминӣ, хастагӣ, гармии аз ҳад зиёд, таъсири сармо, гелминтозҳо, зичии аҳолӣ ва ғайра мусоидат менамоянд. Ангезандаҳои бемориҳои сироятии рӯда (домана, исҳоли хунин ва ғайра) аз обу хӯрок, косаву табақ ва дигар ашё паҳн мешаванд; интиқоли ангезандаҳои [[грипп]], [[сурхча]], хуноқ ва ғайра ба шахси солим аз ҳаво (ҳангоми сурфидан, атса задан, гуфтугӯ) ба амал меояд; бемориҳои сироятии пӯст дар аснои тамос бо ҳайвонот ё одами [[бемор]] ([[бемориҳои занбӯруғӣ]] ва ғайра) мегузаранд; ҳасба, тифи раҷъӣ, энсефалитҳо ва ғайраро аз одам (ё ҳайвонот) ба одам ҳашароти хунмак ([[шабуш]], [[пашша]], кана, мағилмак ва ғайра) мегузаронанд.

== Давраҳо ==
Бемориҳои сироятӣ аз давраҳои ниҳонӣ, оғоз, зуҳуроти асосӣ, сабукӣ ва шифо иборат аст. Дар давраи зуҳури асосии беморӣ ҳам аломатҳои барои бемориҳои сироятии умумӣ (масалан, заҳролудӣ – табларза, ҳарор. баланд, сустӣ, дарди сар ва ғайра), ҳам аломатҳои хосси ҳар як бемориҳои сироятӣ (масалан, бесаранҷом кардани хоҳиши дурӯғини қазои ҳоҷат, бо хун ва луоб олуда будани наҷосат зимни исҳоли хунин) пайдо мешаванд. Дар давраи рӯ ба беҳбудӣ овардани беморӣ нишонаҳои асосии он кам мегарданд, ҳарор. бадан тадриҷан ё зуд паст мешавад, бемор шифо меёбад ё беморӣ музмин давом мекунад. Дар давраи офият, сарфи назар аз барҳам хӯрдани аломатҳои клиникӣ, дар узвҳои иллатёфта тағйирот боқӣ мемонад (масалан, осеби луобпардаи рӯдаи рост ҳангоми исҳоли хунин камаш баъди як моҳ дуруст мешавад, аммо шифои комил баъди чанд рӯз фаро мерасад).

== Гурӯҳбандӣ ==
Бемориҳои сироятӣ ба антропонозҳо ва зоонозҳо ҷудо карда мешаванд. Антропонозҳо фақат хосси одам буда, одам танҳо аз одам сироят меёбад ([[Бемории вабо|вабо]], нағзак, [[домана]], исҳоли хунин, хуноқ, [[сурхча]] ва ғайра). Зоонозҳо хосси ҳайвонот буда, ба он­ҳо одам низ гирифтор мешавад, масалан, ҳангоми тамос бо ҳайвони касал, ба воситаи пӯсти осебёфта ё луоб­пардаҳо (сӯхтанӣ, манқагӣ, оқсил), газидани саги касал (ҳорӣ), ҳашароти хунмак (тоун, [[вараҷа]]) ва ғайра Ҳангоми бемориҳои сироятии рӯда ([[исҳоли хунин]], [[домана]], паратифҳо, вабо ва ғайра) ангезан­даҳо ба муҳит асосан бо пасафканди бемор ё ҳо­ми­лони бактерия паҳн ва ба организми одами солим ҳамроҳи ғизо дохил мешаванд. Тобистон бемориҳои сироятии рӯдаро бештар пашшаҳо мегузаронанд. Дар мавриди бемориҳои сироятии роҳҳои нафас (грипп, назла, гулӯзиндонак, ханозир, сурхча, сурфакабутак ва ғайра) ангезандаҳо дар вақти гуфтугӯ, сурфа ва атса задан паҳн мегарданд. Онҳо ба организми одами солим бо роҳи нафас ворид мешаванд. Баъзе бемориҳои сироятии роҳи нафас (масалан, грипп) дар байни одамон зуд паҳн мешаванд. Бинобар ин, дар мавсими хурӯҷи грипп ҳангоми сурфидан ё таб кардан, беморро дар хона нигоҳ дошта, духтурро даъват кардан лозим аст; дар аснои парастории бемор шахси солим бояд даҳону биниашро бо дока бандад, бемор ҳангоми ҳарф задан, сурфидан ё атса задан даҳону биниашро бо рӯймолча пӯшад. Ҳангоми бемориҳои сироятии хун ангезандаҳо бо хун давр зада, бинобар бо муҳит алоқа надоштан, аз бемор ба шахси солим фақат ба воситаи ҳашароти хунмак мегузаранд. Ангезандаҳои бемориҳои сироятии хунро пашша  (вараҷа, пашшахӯрда, вараҷаи зард ва ғайра), шабуш (ҳасба ва тифи раҷъӣ), кана (риккетсиозҳои кана­гӣ, энсе­фалити канагӣ ва ғайра) ва [[кайк]] (тоун, тифи канагӣ) интиқол медиҳанд. Дар мавриди бемориҳои сироятии пӯст ангезандаҳо ба организми одам аз пардаи луобӣ ва пӯсти иллатёфта дохил мешаванд. Одам чӣ дар аснои тамос (бемориҳои олоти таносул) ва чӣ аз истифодаи кӯрпаву болин ё са­чоқи бемор (трахома, [[хоришак]], бемориҳои занбӯруғии пӯст ва ғайра) сироят меёбад. Шахсони гирифтори бемориҳои сироятиро дар беморхона, дар баъзе ҳолатҳо дар хона табобат мекунанд. Нигоҳубини дуруст ва ғизои хуб муолиҷаи бисёр бемориҳои сироятиро осон мегардонад. Барои пешгирии бемориҳои сироятӣ аз моягузаронӣ истифода мебаранд. Кам шудан ва барҳам хӯрдани бемориҳои сироятӣ бештар ба сохти ҷамъият, тараққиёти хоҷагии халқ, дараҷаи некӯаҳволии аҳолӣ, хадамоти тандурустӣ ва ғайра вобастагӣ дорад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
*Қамардинов Х. Қ., Раҳмонов Э. Р. Бемориҳои сироятӣ. Душанбе, 2000; 
*Камардинов Х. К. Клиника опасных инфекционных болезней. Душанбе, 2007; 
*Қамардинов Х. Қ. Инфекционные и паразитарные болезни. Душанбе, 2009.

== Сарчашма ==
* {{ЭМТ|Бемориҳои сироятӣ|2}}
{{Пизишкӣ-нопурра}}
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Бемориҳои сироятӣ| ]]
[[Гурӯҳ:Бемориҳо]]</text>
      <sha1>p9r0i7j9r46l2d4nnr407nl2ai31eow</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Файзулло Абдуллозода</title>
    <ns>0</ns>
    <id>115309</id>
    <revision>
      <id>1488648</id>
      <parentid>1420587</parentid>
      <timestamp>2026-10-06T17:04:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>VASHGIRD moved page [[Файзулло Абдуллоев]] to [[Файзулло Абдуллозода]]</comment>
      <origin>1420587</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4849" sha1="6cjoa9pl27vyyybeh567v12ed42l5jk" xml:space="preserve">{{Ҳамномҳо|Файзулло}}
{{Ҳамнасабҳо|Абдуллоев}}

{{Ходими давлатӣ
|ном = Файзулло Абдуллоев
| номи аслӣ     = Файзулло Абдуллоев
| тасвир     = 
| таърихи таваллуд     = 30.10.1946  
| зодгоҳ     = [[Ноҳияи Темурмалик|ноҳияи Совет]]
| таърихи даргузашт     =  
| навъи фаъолият     = [[ҳуқуқшинос]]   
}}
'''Файзулло Абдуллоев''' ([[30 октябр]]и [[соли 1946]]&lt;span class=&quot;noprint&quot; style=&quot;display:none&quot;&gt;(&lt;span class=&quot;bday&quot;&gt;19461030&lt;/span&gt;)&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;white-space:nowrap;&quot;&gt;&lt;/span&gt;) — ҳуқуқшинос, ходими давлатӣ, собиқ Раиси Суди Конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон (1996-2000) ва вазири адлияи Тоҷикистон ([[Соли 1990|1990]]-[[Соли 1993|1993]]), Ҳуқуқшиноси шоистаи Ҷумҳурии [[Тоҷикистон]].

==Зиндагинома==
Файзулло Абдуллоев [[30 октябр]]и  [[соли 1946]] дар совхози Кангурти [[Ноҳияи Темурмалик|ноҳияи Совет]], вилояти Хатлон таваллуд шудааст.
Соли 1973  факултети ҳуқуқшиносии [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи. В. И. Ленин]]&lt;nowiki/&gt;ро хатм кардааст. Фаъолияти кориашро аз вазифаи коромӯзи Вазорати адлияи ҶШС Тоҷикистон сар кардааст (солҳои 1974-1976).
* Солҳои 1976-1977 — судяи халқии [[ноҳияи Восеъ]] 
* Солҳои 1977-1980 — Муовини Раиси суди вилояти [[Кӯлоб]]  
* Солҳои 1980-1987 — Раиси суди халқии шаҳри Кӯлоб.
* Солҳои 1987-1990 — Муовини Раиси Суди Олии ҶШС Тоҷикистон.
* Солҳои 1990-1993 — Вазири адлияи ҶШС Тоҷикистон.
* Солҳои 1993-1994 — мутахассиси пешбари Комитети телевизион ва радиошунавонии Ҷумҳурии Тоҷикистон.
* Солҳои 1994-1995 — Президенти ширкати ҳуқуқии &quot;Мадад&quot;.
* Соли 1995. — мушовири калони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба робита бо Парлумон ва масъалаҳои ҳуқуқӣ.
* Солҳои 1995-1996 — Раиси Суди Олии Иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон.
* Солҳои 1996-2000 — Раиси Суди Конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон.
* Солҳои 2000-2004 — муовини аввали Вазири адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон.
* Солҳои 2004-2008 — судяи Суди Иқтисодии Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил.
* Солҳои 2008-2011 — Раиси Суди Иқтисодии Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил.
23 декабри соли 2011-ум дар ҷаласаи 13 (ғайринавбатии) Ассамблеяи АврАзЭС ба вазифаи судяи Суди  АврАзЭС таъйин шуд, ки он фаъолияти худро аз [[1 январ]]и соли [[Соли 2012|2012]] оғоз кардааст.

== Ҷоизаҳо ==
Бо фармони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 28 августи соли 2006 бо Ордени &quot;Исмоили Сомонӣ&quot; дараҷаи II-ум ва 22 июни соли 2007 бо Ифтихорномаи Суди Иқтисодии ИДМ сарфароз шудааст.

Ҳуқуқшиноси шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон. Бо унвони олии Мушовири давлатии адлия дараҷаи якум мушарраф гардидааст.

==Пайвандҳо==
* [http://www.minjust.tj/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=19&amp;Itemid=34 Маълумот дар сомонаи Вазорати адлияи ҶТ]{{Пайванди мурда|date=October 2022 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}

[[Гурӯҳ:Вазирони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҳуқуқшиносони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Иттиҳоди давлатҳои муштаракулманофеъ]]
[[Гурӯҳ:Зодагони 30 октябр]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1946]]
[[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Темурмалик]]
[[Гурӯҳ:Ҳуқуқшиносон аз рӯи алифбо]]</text>
      <sha1>6cjoa9pl27vyyybeh567v12ed42l5jk</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488652</id>
      <parentid>1488648</parentid>
      <timestamp>2026-10-06T17:06:29Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1488652</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7037" sha1="cwra28j4pp2pd8zidf5obonj2d3veiq" xml:space="preserve">{{Ҳамномҳо|Файзулло}}
{{Ҳамнасабҳо|Абдуллоев}}

{{Давлатмард
 |ном            = Файзулло Абдуллоев
 |номи аслӣ      = Абдуллоев Файзулло
 |тасвир         = 
 |бар            = 
 |тавсифи тасвир = 
 |вазифа         = [[Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазири адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
 |аввалдавр      = [[1990]]
 |охирдавр       = [[1993]]
 |пешгузашта     = 
 |ҷонишин        = 
 |вазифа_2       = Муовини аввали Вазири адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон
 |аввалдавр_2    = [[2000]]
 |охирдавр_2     = [[2004]]
 |вазифа_3       = Раиси Суди конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон
 |аввалдавр_3    = [[1996]]
 |охирдавр_3     = [[2000]]
 |вазифа_4       = Раиси Суди Олии иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон
 |аввалдавр_4    = [[1995]]
 |охирдавр_4     = [[1996]]
 |вазифа_5       = Раиси Суди иқтисодии ИДМ
 |аввалдавр_5    = [[2008]]
 |охирдавр_5     = [[2011]]
 |вазифа_6       = Судяи Суди ЕврАзЭС
 |аввалдавр_6    = [[1 январ]]и [[2012]]
 |охирдавр_6     = 
 |таърихи таваллуд = 30.10.1946
 |зодгоҳ           = {{Зодгоҳ|Кангурт}}, [[Ноҳияи Темурмалик|ноҳияи Совет]], [[Вилояти Хатлон]], [[ҶШС Тоҷикистон]]
 |таърихи даргузашт = 2026
 |маҳалли даргузашт = [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]]
 |шаҳрвандӣ        = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |навъи фаъолият   = [[ҳуқуқшинос]], [[сиёсатмадор]], [[судя]]
 |таҳсилот         = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон]] (1973)
 |фарзандон        = Зебонисо Абдуллозода
 |ҷоизаҳо          = {{Орпени Исмоили Сомонӣ дараҷаи II}}
}}

'''Файзулло Абдуллоев''' ([[30 октябр]]и [[1946]], совхози Кангурт, [[Ноҳияи Темурмалик|ноҳияи Совет]] — [[29 сентябр]]и [[2026]], [[Душанбе]]) — ҳуқуқшинос, арбоби давлатӣ ва судии тоҷик. Вазири адлияи Тоҷикистон (1990—1993), Раиси Суди Олии иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон (1995—1996), Раиси Суди конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон (1996—2000), Раиси Суди иқтисодии ИДМ (2008—2011). Ҳуқуқшиноси шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон. Мушовири давлатии адлия дараҷаи якум.

== Зиндагинома ==
Файзулло Абдуллоев 30 октябри соли 1946 дар совхози Кангурти ноҳияи Совет (ҳозира ноҳияи Темурмалики вилояти Хатлон) ба дунё омадааст. 

Соли 1973 факултети ҳуқуқшиносии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро хатм кардааст. Фаъолияти кориашро соли 1974 ҳамчун коромӯз дар Вазорати адлияи ҶШС Тоҷикистон оғоз намудааст&lt;ref name=&quot;pressa_2026&quot;&gt;{{cite web |url=https://pressa.tj |title=Файзулло Абдуллозода – нахустин вазири адлияи Тоҷикистон даргузашт |publisher=Pressa.tj |date=2026-09-29 |lang=tg |accessdate=2026-10-06}}&lt;/ref&gt;.

== Фаъолияти меҳнатӣ ==
* 1974—1976 — коромӯзи Вазорати адлияи ҶШС Тоҷикистон;
* 1976—1977 — судяи халқии [[ноҳияи Восеъ]];
* 1977—1980 — муовини раиси Суди вилояти [[Кӯлоб]];
* 1980—1987 — раиси Суди халқии шаҳри Кӯлоб;
* 1987—1990 — муовини раиси Суди Олии ҶШС Тоҷикистон;
* 1990—1993 — вазири адлияи ҶШС Тоҷикистон / Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 1993—1994 — мутахассиси пешбари Кумитаи телевизион ва радиошунавонии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 1994—1995 — президенти ширкати ҳуқуқии «Мадад»;
* 1995 — мушовири калони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба робита бо Парлумон ва масъалаҳои ҳуқуқӣ;
* 1995—1996 — раиси Суди Олии иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 1996—2000 — раиси Суди конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 2000—2004 — муовини аввали вазири адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 2004—2008 — судяи Суди иқтисодии Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил (ИДМ);
* 2008—2011 — раиси Суди иқтисодии ИДМ;
* Аз 1 январи соли 2012 — судяи Суди Иттиҳоди иқтисодии Евро-Осиё (ЕврАзЭС)&lt;ref name=&quot;pressa_2026&quot; /&gt;.

== Ҷоизаҳо ва унвонҳо ==
* [[Ордени Исмоили Сомонӣ]] дараҷаи II (28 августи 2006);
* Ифтихорномаи Суди иқтисодии ИДМ (22 июни 2007);
* Ҳуқуқшиноси шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* Мушовири давлатии адлия дараҷаи якум&lt;ref name=&quot;pressa_2026&quot; /&gt;.

== Оила ==
Духтараш — Зебонисо Абдуллозода, ҳуқуқшинос, Раиси Суди Олии иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз январи соли 2025)&lt;ref name=&quot;pressa_2026&quot; /&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://www.minjust.tj/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=19&amp;Itemid=34 Маълумот дар сомонаи Вазорати адлияи ҶТ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20221001000000/http://www.minjust.tj |date=2022-10-01 }}


[[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Темурмалик]]
[[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Вазирони адлияи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Судяҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҳуқуқшиносони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Исмоили Сомонӣ]]</text>
      <sha1>cwra28j4pp2pd8zidf5obonj2d3veiq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488653</id>
      <parentid>1488652</parentid>
      <timestamp>2026-10-06T17:08:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>/* Ҷоизаҳо ва унвонҳо */</comment>
      <origin>1488653</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7105" sha1="180h468wk0yyf9lpahfkgv6ndu59mdb" xml:space="preserve">{{Ҳамномҳо|Файзулло}}
{{Ҳамнасабҳо|Абдуллоев}}

{{Давлатмард
 |ном            = Файзулло Абдуллоев
 |номи аслӣ      = Абдуллоев Файзулло
 |тасвир         = 
 |бар            = 
 |тавсифи тасвир = 
 |вазифа         = [[Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазири адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
 |аввалдавр      = [[1990]]
 |охирдавр       = [[1993]]
 |пешгузашта     = 
 |ҷонишин        = 
 |вазифа_2       = Муовини аввали Вазири адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон
 |аввалдавр_2    = [[2000]]
 |охирдавр_2     = [[2004]]
 |вазифа_3       = Раиси Суди конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон
 |аввалдавр_3    = [[1996]]
 |охирдавр_3     = [[2000]]
 |вазифа_4       = Раиси Суди Олии иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон
 |аввалдавр_4    = [[1995]]
 |охирдавр_4     = [[1996]]
 |вазифа_5       = Раиси Суди иқтисодии ИДМ
 |аввалдавр_5    = [[2008]]
 |охирдавр_5     = [[2011]]
 |вазифа_6       = Судяи Суди ЕврАзЭС
 |аввалдавр_6    = [[1 январ]]и [[2012]]
 |охирдавр_6     = 
 |таърихи таваллуд = 30.10.1946
 |зодгоҳ           = {{Зодгоҳ|Кангурт}}, [[Ноҳияи Темурмалик|ноҳияи Совет]], [[Вилояти Хатлон]], [[ҶШС Тоҷикистон]]
 |таърихи даргузашт = 2026
 |маҳалли даргузашт = [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]]
 |шаҳрвандӣ        = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |навъи фаъолият   = [[ҳуқуқшинос]], [[сиёсатмадор]], [[судя]]
 |таҳсилот         = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон]] (1973)
 |фарзандон        = Зебонисо Абдуллозода
 |ҷоизаҳо          = {{Орпени Исмоили Сомонӣ дараҷаи II}}
}}

'''Файзулло Абдуллоев''' ([[30 октябр]]и [[1946]], совхози Кангурт, [[Ноҳияи Темурмалик|ноҳияи Совет]] — [[29 сентябр]]и [[2026]], [[Душанбе]]) — ҳуқуқшинос, арбоби давлатӣ ва судии тоҷик. Вазири адлияи Тоҷикистон (1990—1993), Раиси Суди Олии иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон (1995—1996), Раиси Суди конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон (1996—2000), Раиси Суди иқтисодии ИДМ (2008—2011). Ҳуқуқшиноси шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон. Мушовири давлатии адлия дараҷаи якум.

== Зиндагинома ==
Файзулло Абдуллоев 30 октябри соли 1946 дар совхози Кангурти ноҳияи Совет (ҳозира ноҳияи Темурмалики вилояти Хатлон) ба дунё омадааст. 

Соли 1973 факултети ҳуқуқшиносии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро хатм кардааст. Фаъолияти кориашро соли 1974 ҳамчун коромӯз дар Вазорати адлияи ҶШС Тоҷикистон оғоз намудааст&lt;ref name=&quot;pressa_2026&quot;&gt;{{cite web |url=https://pressa.tj/fajzullo-abdullozoda-nahustin-vaziri-adliyai-tojikiston-darguzasht/ |title=Файзулло Абдуллозода – нахустин вазири адлияи Тоҷикистон даргузашт |publisher=Pressa.tj |date=2026-09-29 |lang=tg |accessdate=2026-10-06}}&lt;/ref&gt;.

== Фаъолияти меҳнатӣ ==
* 1974—1976 — коромӯзи Вазорати адлияи ҶШС Тоҷикистон;
* 1976—1977 — судяи халқии [[ноҳияи Восеъ]];
* 1977—1980 — муовини раиси Суди вилояти [[Кӯлоб]];
* 1980—1987 — раиси Суди халқии шаҳри Кӯлоб;
* 1987—1990 — муовини раиси Суди Олии ҶШС Тоҷикистон;
* 1990—1993 — вазири адлияи ҶШС Тоҷикистон / Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 1993—1994 — мутахассиси пешбари Кумитаи телевизион ва радиошунавонии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 1994—1995 — президенти ширкати ҳуқуқии «Мадад»;
* 1995 — мушовири калони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба робита бо Парлумон ва масъалаҳои ҳуқуқӣ;
* 1995—1996 — раиси Суди Олии иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 1996—2000 — раиси Суди конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 2000—2004 — муовини аввали вазири адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 2004—2008 — судяи Суди иқтисодии Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил (ИДМ);
* 2008—2011 — раиси Суди иқтисодии ИДМ;
* Аз 1 январи соли 2012 — судяи Суди Иттиҳоди иқтисодии Евро-Осиё (ЕврАзЭС)&lt;ref name=&quot;pressa_2026&quot; /&gt;.

== Ҷоизаҳо ва унвонҳо ==
* [[Ордени Исмоили Сомонӣ]] дараҷаи II (28 августи 2006);
* Ифтихорномаи Суди иқтисодии ИДМ (22 июни 2007);
* Ҳуқуқшиноси шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* Мушовири давлатии адлия дараҷаи якум&lt;ref name=&quot;pressa_2026&quot; /&gt;.

== Оила ==
Духтараш — Зебонисо Абдуллозода, ҳуқуқшинос, Раиси Суди Олии иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз январи соли 2025)&lt;ref name=&quot;pressa_2026&quot; /&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://www.minjust.tj/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=19&amp;Itemid=34 Маълумот дар сомонаи Вазорати адлияи ҶТ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20221001000000/http://www.minjust.tj |date=2022-10-01 }}


[[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Темурмалик]]
[[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Вазирони адлияи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Судяҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҳуқуқшиносони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Исмоили Сомонӣ]]</text>
      <sha1>180h468wk0yyf9lpahfkgv6ndu59mdb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488654</id>
      <parentid>1488653</parentid>
      <timestamp>2026-10-06T17:08:56Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1488654</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7091" sha1="4oirdkep8mf03922qkzs1txw4f7lkns" xml:space="preserve">{{Ҳамномҳо|Файзулло}}
{{Ҳамнасабҳо|Абдуллоев}}

{{Давлатмард
 |ном            = Файзулло Абдуллоев
 |номи аслӣ      = Абдуллоев Файзулло
 |тасвир         = 
 |бар            = 
 |тавсифи тасвир = 
 |вазифа         = [[Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазири адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
 |аввалдавр      = [[1990]]
 |охирдавр       = [[1993]]
 |пешгузашта     = 
 |ҷонишин        = 
 |вазифа_2       = Муовини аввали Вазири адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон
 |аввалдавр_2    = [[2000]]
 |охирдавр_2     = [[2004]]
 |вазифа_3       = Раиси Суди конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон
 |аввалдавр_3    = [[1996]]
 |охирдавр_3     = [[2000]]
 |вазифа_4       = Раиси Суди Олии иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон
 |аввалдавр_4    = [[1995]]
 |охирдавр_4     = [[1996]]
 |вазифа_5       = Раиси Суди иқтисодии ИДМ
 |аввалдавр_5    = [[2008]]
 |охирдавр_5     = [[2011]]
 |вазифа_6       = Судяи Суди ЕврАзЭС
 |аввалдавр_6    = [[1 январ]]и [[2012]]
 |охирдавр_6     = 
 |таърихи таваллуд = 30.10.1946
 |зодгоҳ           = {{Зодгоҳ|Кангурт}}, [[Ноҳияи Темурмалик|ноҳияи Совет]], [[Вилояти Хатлон]], [[ҶШС Тоҷикистон]]
 |таърихи даргузашт = 2026
 |маҳалли даргузашт = [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]]
 |шаҳрвандӣ        = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |навъи фаъолият   = [[ҳуқуқшинос]], [[сиёсатмадор]], [[судя]]
 |таҳсилот         = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон]] (1973)
 |фарзандон        = [[Зебонисо Абдуллозода]]
 |ҷоизаҳо          = {{Ордени Исмоили Сомонӣ}}
}}

'''Файзулло Абдуллоев''' ([[30 октябр]]и [[1946]], совхози Кангурт, [[Ноҳияи Темурмалик|ноҳияи Совет]] — [[29 сентябр]]и [[2026]], [[Душанбе]]) — ҳуқуқшинос, арбоби давлатӣ ва судии тоҷик. Вазири адлияи Тоҷикистон (1990—1993), Раиси Суди Олии иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон (1995—1996), Раиси Суди конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон (1996—2000), Раиси Суди иқтисодии ИДМ (2008—2011). Ҳуқуқшиноси шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон. Мушовири давлатии адлия дараҷаи якум.

== Зиндагинома ==
Файзулло Абдуллоев 30 октябри соли 1946 дар совхози Кангурти ноҳияи Совет (ҳозира ноҳияи Темурмалики вилояти Хатлон) ба дунё омадааст. 

Соли 1973 факултети ҳуқуқшиносии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро хатм кардааст. Фаъолияти кориашро соли 1974 ҳамчун коромӯз дар Вазорати адлияи ҶШС Тоҷикистон оғоз намудааст&lt;ref name=&quot;pressa_2026&quot;&gt;{{cite web |url=https://pressa.tj/fajzullo-abdullozoda-nahustin-vaziri-adliyai-tojikiston-darguzasht/ |title=Файзулло Абдуллозода – нахустин вазири адлияи Тоҷикистон даргузашт |publisher=Pressa.tj |date=2026-09-29 |lang=tg |accessdate=2026-10-06}}&lt;/ref&gt;.

== Фаъолияти меҳнатӣ ==
* 1974—1976 — коромӯзи Вазорати адлияи ҶШС Тоҷикистон;
* 1976—1977 — судяи халқии [[ноҳияи Восеъ]];
* 1977—1980 — муовини раиси Суди вилояти [[Кӯлоб]];
* 1980—1987 — раиси Суди халқии шаҳри Кӯлоб;
* 1987—1990 — муовини раиси Суди Олии ҶШС Тоҷикистон;
* 1990—1993 — вазири адлияи ҶШС Тоҷикистон / Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 1993—1994 — мутахассиси пешбари Кумитаи телевизион ва радиошунавонии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 1994—1995 — президенти ширкати ҳуқуқии «Мадад»;
* 1995 — мушовири калони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба робита бо Парлумон ва масъалаҳои ҳуқуқӣ;
* 1995—1996 — раиси Суди Олии иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 1996—2000 — раиси Суди конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 2000—2004 — муовини аввали вазири адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 2004—2008 — судяи Суди иқтисодии Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил (ИДМ);
* 2008—2011 — раиси Суди иқтисодии ИДМ;
* Аз 1 январи соли 2012 — судяи Суди Иттиҳоди иқтисодии Евро-Осиё (ЕврАзЭС)&lt;ref name=&quot;pressa_2026&quot; /&gt;.

== Ҷоизаҳо ва унвонҳо ==
* [[Ордени Исмоили Сомонӣ]] дараҷаи II (28 августи 2006);
* Ифтихорномаи Суди иқтисодии ИДМ (22 июни 2007);
* Ҳуқуқшиноси шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* Мушовири давлатии адлия дараҷаи якум&lt;ref name=&quot;pressa_2026&quot; /&gt;.

== Оила ==
Духтараш — Зебонисо Абдуллозода, ҳуқуқшинос, Раиси Суди Олии иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз январи соли 2025)&lt;ref name=&quot;pressa_2026&quot; /&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://www.minjust.tj/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=19&amp;Itemid=34 Маълумот дар сомонаи Вазорати адлияи ҶТ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20221001000000/http://www.minjust.tj |date=2022-10-01 }}


[[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Темурмалик]]
[[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Вазирони адлияи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Судяҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҳуқуқшиносони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Исмоили Сомонӣ]]</text>
      <sha1>4oirdkep8mf03922qkzs1txw4f7lkns</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488655</id>
      <parentid>1488654</parentid>
      <timestamp>2026-10-06T17:09:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1488655</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7097" sha1="2qtc68x0p0cylbt4f8ylw12tj7grcg0" xml:space="preserve">{{Ҳамномҳо|Файзулло}}
{{Ҳамнасабҳо|Абдуллоев}}

{{Давлатмард
 |ном            = Файзулло Абдуллоев
 |номи аслӣ      = Абдуллоев Файзулло
 |тасвир         = 
 |бар            = 
 |тавсифи тасвир = 
 |вазифа         = [[Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазири адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
 |аввалдавр      = [[1990]]
 |охирдавр       = [[1993]]
 |пешгузашта     = 
 |ҷонишин        = 
 |вазифа_2       = Муовини аввали Вазири адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон
 |аввалдавр_2    = [[2000]]
 |охирдавр_2     = [[2004]]
 |вазифа_3       = Раиси Суди конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон
 |аввалдавр_3    = [[1996]]
 |охирдавр_3     = [[2000]]
 |вазифа_4       = Раиси Суди Олии иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон
 |аввалдавр_4    = [[1995]]
 |охирдавр_4     = [[1996]]
 |вазифа_5       = Раиси Суди иқтисодии ИДМ
 |аввалдавр_5    = [[2008]]
 |охирдавр_5     = [[2011]]
 |вазифа_6       = Судяи Суди ЕврАзЭС
 |аввалдавр_6    = [[1 январ]]и [[2012]]
 |охирдавр_6     = 
 |таърихи таваллуд = 30.10.1946
 |зодгоҳ           = {{Зодгоҳ|Кангурт}}, [[Ноҳияи Темурмалик|ноҳияи Совет]], [[Вилояти Хатлон]], [[ҶШС Тоҷикистон]]
 |таърихи даргузашт = 29.09.2026
 |маҳалли даргузашт = [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]]
 |шаҳрвандӣ        = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |навъи фаъолият   = [[ҳуқуқшинос]], [[сиёсатмадор]], [[судя]]
 |таҳсилот         = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон]] (1973)
 |фарзандон        = [[Зебонисо Абдуллозода]]
 |ҷоизаҳо          = {{Ордени Исмоили Сомонӣ}}
}}

'''Файзулло Абдуллоев''' ([[30 октябр]]и [[1946]], совхози Кангурт, [[Ноҳияи Темурмалик|ноҳияи Совет]] — [[29 сентябр]]и [[2026]], [[Душанбе]]) — ҳуқуқшинос, арбоби давлатӣ ва судии тоҷик. Вазири адлияи Тоҷикистон (1990—1993), Раиси Суди Олии иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон (1995—1996), Раиси Суди конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон (1996—2000), Раиси Суди иқтисодии ИДМ (2008—2011). Ҳуқуқшиноси шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон. Мушовири давлатии адлия дараҷаи якум.

== Зиндагинома ==
Файзулло Абдуллоев 30 октябри соли 1946 дар совхози Кангурти ноҳияи Совет (ҳозира ноҳияи Темурмалики вилояти Хатлон) ба дунё омадааст. 

Соли 1973 факултети ҳуқуқшиносии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро хатм кардааст. Фаъолияти кориашро соли 1974 ҳамчун коромӯз дар Вазорати адлияи ҶШС Тоҷикистон оғоз намудааст&lt;ref name=&quot;pressa_2026&quot;&gt;{{cite web |url=https://pressa.tj/fajzullo-abdullozoda-nahustin-vaziri-adliyai-tojikiston-darguzasht/ |title=Файзулло Абдуллозода – нахустин вазири адлияи Тоҷикистон даргузашт |publisher=Pressa.tj |date=2026-09-29 |lang=tg |accessdate=2026-10-06}}&lt;/ref&gt;.

== Фаъолияти меҳнатӣ ==
* 1974—1976 — коромӯзи Вазорати адлияи ҶШС Тоҷикистон;
* 1976—1977 — судяи халқии [[ноҳияи Восеъ]];
* 1977—1980 — муовини раиси Суди вилояти [[Кӯлоб]];
* 1980—1987 — раиси Суди халқии шаҳри Кӯлоб;
* 1987—1990 — муовини раиси Суди Олии ҶШС Тоҷикистон;
* 1990—1993 — вазири адлияи ҶШС Тоҷикистон / Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 1993—1994 — мутахассиси пешбари Кумитаи телевизион ва радиошунавонии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 1994—1995 — президенти ширкати ҳуқуқии «Мадад»;
* 1995 — мушовири калони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба робита бо Парлумон ва масъалаҳои ҳуқуқӣ;
* 1995—1996 — раиси Суди Олии иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 1996—2000 — раиси Суди конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 2000—2004 — муовини аввали вазири адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 2004—2008 — судяи Суди иқтисодии Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил (ИДМ);
* 2008—2011 — раиси Суди иқтисодии ИДМ;
* Аз 1 январи соли 2012 — судяи Суди Иттиҳоди иқтисодии Евро-Осиё (ЕврАзЭС)&lt;ref name=&quot;pressa_2026&quot; /&gt;.

== Ҷоизаҳо ва унвонҳо ==
* [[Ордени Исмоили Сомонӣ]] дараҷаи II (28 августи 2006);
* Ифтихорномаи Суди иқтисодии ИДМ (22 июни 2007);
* Ҳуқуқшиноси шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* Мушовири давлатии адлия дараҷаи якум&lt;ref name=&quot;pressa_2026&quot; /&gt;.

== Оила ==
Духтараш — Зебонисо Абдуллозода, ҳуқуқшинос, Раиси Суди Олии иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз январи соли 2025)&lt;ref name=&quot;pressa_2026&quot; /&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://www.minjust.tj/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=19&amp;Itemid=34 Маълумот дар сомонаи Вазорати адлияи ҶТ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20221001000000/http://www.minjust.tj |date=2022-10-01 }}


[[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Темурмалик]]
[[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Вазирони адлияи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Судяҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҳуқуқшиносони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Исмоили Сомонӣ]]</text>
      <sha1>2qtc68x0p0cylbt4f8ylw12tj7grcg0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488656</id>
      <parentid>1488655</parentid>
      <timestamp>2026-10-06T17:09:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>/* Оила */</comment>
      <origin>1488656</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="7101" sha1="hkd2n14hucz1f72tolce2h4cegajw38" xml:space="preserve">{{Ҳамномҳо|Файзулло}}
{{Ҳамнасабҳо|Абдуллоев}}

{{Давлатмард
 |ном            = Файзулло Абдуллоев
 |номи аслӣ      = Абдуллоев Файзулло
 |тасвир         = 
 |бар            = 
 |тавсифи тасвир = 
 |вазифа         = [[Вазорати адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон|Вазири адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон]]
 |аввалдавр      = [[1990]]
 |охирдавр       = [[1993]]
 |пешгузашта     = 
 |ҷонишин        = 
 |вазифа_2       = Муовини аввали Вазири адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон
 |аввалдавр_2    = [[2000]]
 |охирдавр_2     = [[2004]]
 |вазифа_3       = Раиси Суди конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон
 |аввалдавр_3    = [[1996]]
 |охирдавр_3     = [[2000]]
 |вазифа_4       = Раиси Суди Олии иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон
 |аввалдавр_4    = [[1995]]
 |охирдавр_4     = [[1996]]
 |вазифа_5       = Раиси Суди иқтисодии ИДМ
 |аввалдавр_5    = [[2008]]
 |охирдавр_5     = [[2011]]
 |вазифа_6       = Судяи Суди ЕврАзЭС
 |аввалдавр_6    = [[1 январ]]и [[2012]]
 |охирдавр_6     = 
 |таърихи таваллуд = 30.10.1946
 |зодгоҳ           = {{Зодгоҳ|Кангурт}}, [[Ноҳияи Темурмалик|ноҳияи Совет]], [[Вилояти Хатлон]], [[ҶШС Тоҷикистон]]
 |таърихи даргузашт = 29.09.2026
 |маҳалли даргузашт = [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]]
 |шаҳрвандӣ        = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |навъи фаъолият   = [[ҳуқуқшинос]], [[сиёсатмадор]], [[судя]]
 |таҳсилот         = [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон|Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон]] (1973)
 |фарзандон        = [[Зебонисо Абдуллозода]]
 |ҷоизаҳо          = {{Ордени Исмоили Сомонӣ}}
}}

'''Файзулло Абдуллоев''' ([[30 октябр]]и [[1946]], совхози Кангурт, [[Ноҳияи Темурмалик|ноҳияи Совет]] — [[29 сентябр]]и [[2026]], [[Душанбе]]) — ҳуқуқшинос, арбоби давлатӣ ва судии тоҷик. Вазири адлияи Тоҷикистон (1990—1993), Раиси Суди Олии иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон (1995—1996), Раиси Суди конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон (1996—2000), Раиси Суди иқтисодии ИДМ (2008—2011). Ҳуқуқшиноси шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон. Мушовири давлатии адлия дараҷаи якум.

== Зиндагинома ==
Файзулло Абдуллоев 30 октябри соли 1946 дар совхози Кангурти ноҳияи Совет (ҳозира ноҳияи Темурмалики вилояти Хатлон) ба дунё омадааст. 

Соли 1973 факултети ҳуқуқшиносии Донишгоҳи давлатии Тоҷикистон ба номи В. И. Ленинро хатм кардааст. Фаъолияти кориашро соли 1974 ҳамчун коромӯз дар Вазорати адлияи ҶШС Тоҷикистон оғоз намудааст&lt;ref name=&quot;pressa_2026&quot;&gt;{{cite web |url=https://pressa.tj/fajzullo-abdullozoda-nahustin-vaziri-adliyai-tojikiston-darguzasht/ |title=Файзулло Абдуллозода – нахустин вазири адлияи Тоҷикистон даргузашт |publisher=Pressa.tj |date=2026-09-29 |lang=tg |accessdate=2026-10-06}}&lt;/ref&gt;.

== Фаъолияти меҳнатӣ ==
* 1974—1976 — коромӯзи Вазорати адлияи ҶШС Тоҷикистон;
* 1976—1977 — судяи халқии [[ноҳияи Восеъ]];
* 1977—1980 — муовини раиси Суди вилояти [[Кӯлоб]];
* 1980—1987 — раиси Суди халқии шаҳри Кӯлоб;
* 1987—1990 — муовини раиси Суди Олии ҶШС Тоҷикистон;
* 1990—1993 — вазири адлияи ҶШС Тоҷикистон / Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 1993—1994 — мутахассиси пешбари Кумитаи телевизион ва радиошунавонии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 1994—1995 — президенти ширкати ҳуқуқии «Мадад»;
* 1995 — мушовири калони Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба робита бо Парлумон ва масъалаҳои ҳуқуқӣ;
* 1995—1996 — раиси Суди Олии иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 1996—2000 — раиси Суди конститутсионии Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 2000—2004 — муовини аввали вазири адлияи Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* 2004—2008 — судяи Суди иқтисодии Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил (ИДМ);
* 2008—2011 — раиси Суди иқтисодии ИДМ;
* Аз 1 январи соли 2012 — судяи Суди Иттиҳоди иқтисодии Евро-Осиё (ЕврАзЭС)&lt;ref name=&quot;pressa_2026&quot; /&gt;.

== Ҷоизаҳо ва унвонҳо ==
* [[Ордени Исмоили Сомонӣ]] дараҷаи II (28 августи 2006);
* Ифтихорномаи Суди иқтисодии ИДМ (22 июни 2007);
* Ҳуқуқшиноси шоистаи Ҷумҳурии Тоҷикистон;
* Мушовири давлатии адлия дараҷаи якум&lt;ref name=&quot;pressa_2026&quot; /&gt;.

== Оила ==
Духтараш — [[Зебонисо Абдуллозода]], ҳуқуқшинос, Раиси Суди Олии иқтисодии Ҷумҳурии Тоҷикистон (аз январи соли 2025)&lt;ref name=&quot;pressa_2026&quot; /&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Пайвандҳо ==
* [http://www.minjust.tj/index.php?option=com_content&amp;task=view&amp;id=19&amp;Itemid=34 Маълумот дар сомонаи Вазорати адлияи ҶТ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20221001000000/http://www.minjust.tj |date=2022-10-01 }}


[[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Темурмалик]]
[[Гурӯҳ:Хатмкардагони Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Вазирони адлияи Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Судяҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Ҳуқуқшиносони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Исмоили Сомонӣ]]</text>
      <sha1>hkd2n14hucz1f72tolce2h4cegajw38</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Файзулло Абдуллоев (ҳуқуқшинос)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>148312</id>
    <revision>
      <id>1488647</id>
      <parentid>1429028</parentid>
      <timestamp>2026-10-06T17:03:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1488647</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3277" sha1="71gh2dyb9z715g5liqymsiud3vzobqu" xml:space="preserve">{{Ходими ҳарбӣ
 |ном                  = Файзулло Абдуллоев
 |номи аслӣ            = 
 |зодрӯз               = 1952
 |зодгоҳ               = 
 |таърихи даргузашт    = 
 |маҳали вафот         = 
 |тасвир               = 
 |бар                  = 
 |тавсифи тасвир       = 
 |лақаб                = 
 |тахаллус             = 
 |мансубият            = 
 |солҳои хидмат        = 1970 – 1972
 |рутба                = генерал-майор
 |намуди қушун         = 
 |фармондеҳ            = 
 |қисм                 = 
 |ҷанг                 = 
 |ҷоизаҳо              = {{{!}} style=&quot;background: transparent&quot;
{{!}} ордени Спитамен (дараҷаи 1)
{{!}}}
 |викианбор            = &lt;!-- БЕ пешванди Category: --&gt;
 |равобит              = 
 |истеъфо              = 
 |соядаст              = 
}}
'''Файзулло Абдулло́ев''' ([[1952]], деҳаи Нишорак, [[ноҳияи Москва]]) — генерал-майори [[милитсия]]. Ҳуқуқшиноси хидматнишондодаи Ҷумҳурии Тоҷикистон.

== Зиндагинома ==
Хатмкардаи Институти давлатии педагогии Душанбе (1979) ва Мактаби олии милитсияи ВКД ҶТ (1993). Хидмат дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи Иттифоқи Советӣ (1970 — 72), сафари хидматии дарозмуддат дар [[Афғонистон]] (1982 — 84). Солҳои 1984 — 90 ваколатдори фаврии Раёсати кофтукови ҷиноятии ВКД ҶТ, 1990 — 92 сарваколатдори фаврии Раёсати кофтукови ҷиноятии ВКД ҶТ, 1992 — 93 сардори шуъбаи Раёсати кофтукови ҷиноятии ВКД ҶТ, 1993—1995 муовини сардори Раёсати кофтукови ҷиноятии ВКД ҶТ. 1995—1996 сардори ШКД шаҳри Конибодоми вилояти Суғд, 1996—1997 муовини сардори Раёсати кофтукови ҷиноятии ВКД ҶТ, 1997—2000 сардори ШКД ноҳияи Фрунзеи шаҳри Душанбе, 2000—2003 сардори ШКД ноҳияи Ленин, 2003—2005 сардори Раёсати мубориза бо ҷиноятҳои муташаккили ВКД ҶТ, 2005—2006 муовини аввали директори Агентии назорати маводи нашъаовари назди Президенти ҶТ буд. Аз соли 2006 сардори Раёсати Агентии назорати маводи нашъаовари назди Президенти ҶТ дар вилояти Суғд.

== Ордену медалҳо ==
Бо ордени Спитамен (дараҷаи 1) ва дигар медалҳо сарфароз гардидааст.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Сарчашма ==
* {{ЭМТ|Абдуллоев Файзулло|1}}

[[Гурӯҳ:Милитсияҳои тоҷик]]</text>
      <sha1>71gh2dyb9z715g5liqymsiud3vzobqu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Файзулло Абдуллозода (омӯзгор)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>148558</id>
    <revision>
      <id>1488645</id>
      <parentid>1488618</parentid>
      <timestamp>2026-10-06T17:00:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>VASHGIRD moved page [[Файзулло Абдуллозода]] to [[Файзулло Абдуллозода (омӯзгор)]]</comment>
      <origin>1488618</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2401" sha1="n44dcs1cx9fl34qu4a2f6dfg58z2bz5" xml:space="preserve">{{Ҳамномҳо|Файзулло (Ҳамном)| Файзулло}}
{{Ҳамнасабҳо |Абдуллозода (Ҳамнасаб)|Абдуллозода}}
{{Шахсият
 |ном                  = Файзулло Абдуллозода
 |номи аслӣ            = 
 |ном ҳангоми таваллуд = 
 |тасвир               = 
 |бар                  = 
 |тавсифи тасвир       = 
 |таърихи таваллуд     = 1909
 |зодгоҳ               = {{Зодгоҳ|Хуҷанд|шаҳри Хуҷанд}}
 |шаҳрвандӣ            = 
 |табаият              = 
 |таърихи даргузашт    = 1966
 |маҳалли даргузашт    = {{МаҳаллиМарг|Хуҷанд|шаҳри Хуҷанд}}, [[ҶШС Тоҷикистон]]
 |падар                = 
 |модар                = 
 |ҳамсар               = 
 |завҷа                = 
 |фарзандон            = 
 |навъи фаъолият       = [[педагог]]
 |ҷоизаҳо     = Муаллими хизматнишондодаи мактаби ҶШС Тоҷикистон (1958)
 |соядаст              = 
 |сайт                 = 
 |викианбор            = 
}}

'''Файзулло Абдуллозода''' ([[1909]], [[Хуҷанд]] – [[1966]], ҳамон ҷо) — [[педагог]], Муаллими хизматнишондодаи мактаби ҶШС Тоҷикистон (1958).

== Зиндагинома ==
Дар мактаби куҳна ва мактабҳои шӯравӣ савод омӯхта, аз соли 1927 ба кори омӯзгорӣ шурӯъ кардааст. Хатмкардаи Институти олии педагогӣ-аграрии Тошканд (1932) ва курси назариявии аспирантураи Институти забони АИ СССР (1949). Аз рӯзи таъсиси Институти педагогии Ленинобод (ҳоло Донишгоҳи давлатии Хуҷанд) то поёни умр дар ин мактаби олӣ муаллими забону адабиёт ва муддате мудири кафедраи адабиёти тоҷик буд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Сарчашма ==
* {{ЭМТ|Абдуллозода Файзулло|1}}

[[Гурӯҳ:Омӯзгорони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>n44dcs1cx9fl34qu4a2f6dfg58z2bz5</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Файзулло Абдуллозода</title>
    <ns>1</ns>
    <id>207632</id>
    <redirect title="Баҳс:Файзулло Абдуллоев (генерал-майор)" />
    <revision>
      <id>1488650</id>
      <parentid>991531</parentid>
      <timestamp>2026-10-06T17:04:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>VASHGIRD moved page [[Баҳс:Файзулло Абдуллоев]] to [[Баҳс:Файзулло Абдуллозода]]</comment>
      <origin>991531</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="86" sha1="stfaqfyhadg1o44562n3w6y3a782y1c" xml:space="preserve">#REDIRECT [[Баҳс:Файзулло Абдуллоев (генерал-майор)]]</text>
      <sha1>stfaqfyhadg1o44562n3w6y3a782y1c</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Шаблон:ЭМТ</title>
    <ns>10</ns>
    <id>210299</id>
    <revision>
      <id>1488716</id>
      <parentid>1382840</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T09:29:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1488716</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4165" sha1="lang9qb8sdjfs86nelk9ei0dicjqn5j" xml:space="preserve">{{нашр
 | қисм                = &lt;!--
--&gt;{{#if:{{{1|{{{мақола|{{{унвон|{{{ном|{{{title|}}}}}}}}}}}}}}}
 | {{#if:{{{алт|{{{alt|}}}}}}|{{{алт|{{{alt}}}}}}
       | {{{1|{{{мақола|{{{унвон|{{{ном|{{{title|}}}}}}}}}}}}}}}}}}}
 | пайванди қисм       = 
 | масъули қисм        = {{{муаллиф|}}}
 | унвон               = {{replace|{{#switch:{{{2|{{{ҷилд|}}}}}}
  |  1  = А — Асос
  |  2  = Асос — Боз
  |  3  = Боз — Вичкут
  |  4  = Вичлас — Гӯянда
  |  5  = Ғ — Дироя
  |  6  = Дирҳам — Замин
  |  7  = Замин — Илля
  |  8  = Илм — Исҳоқ
  |  9  = Исҳоқ — Кашиш
  |  10 = Кашиш — Косон
  |  11 = Косон — Қурбон
  |  12 = Қурбон — Май
  |  13 = Май — Метин
  | [[Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|&lt;!--
   --&gt;Энсиклопедияи Миллии Тоҷик]]}}| —|&amp;nbsp;—}}
 | инфо                = {{#if:{{{2|{{{ҷилд|}}}}}}||{{nobr|[{{comment|тахм. 25 ҷ.|То ҳол 13 ҷилд чоп шудааст, нашр идома дорад.}}]}}}}
 | масъул              = {{#if:{{{2|{{{ҷилд|}}}}}}||сармуҳаррир {{nobr
  | {{#switch:{{{2|{{{ҷилд|}}}}}}
 | |1 = [[Алибой Қурбонов|А. Қурбонов]]
 | 2|3|4|5|6|7|8|9|10|11|12 = [[Нурмуҳаммад Амиршоҳӣ|Н. Амиршоҳӣ]]
 | [[Саидҷалол Ҳусайнӣ|С. Ҳусайнӣ]]
}}}}}}
 | ҷой                 = Д.
 | нашриёт             = [[Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|СИЭМТ]]
 | сол                 = {{#switch:{{{2|{{{ҷилд|}}}}}}
  | 1    = 2011
  | 2    = 2013
  | 3    = 2014
  | 4    = 2015
  | 5    = 2016
  | 6    = 2017
  | 7    = 2018
  | 8    = 2019
  | 9    = 2020
  | 10   = 2022
  | 11   = 2023
  | 12   = 2025
  | 13   = 2026
  | &lt;nowiki&gt;2011—2026&lt;/nowiki&gt;}}
 | саҳифаҳо          = {{#if:{{{2|{{{ҷилд|}}}}}}|{{{3|{{{саҳифаҳо|}}}}}}}}
 | саҳифа            = &lt;!--
--&gt;{{#if:{{{1|{{{мақола|{{{унвон|{{{ном|{{{title|&lt;!--
--&gt;{{{3|{{{саҳифаҳо|}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}}||{{#switch:{{{2|}}}{{{ҷилд|}}}
  | 1     = 608
  | 2|5|6 = 664
  | 3     = 676
  | 4     = 660
  | 7     = 648
  | 8     = 672
  | 9     = 676
  | 10    = 664
  | 11    = 660
  | 12    = 664}}}}
 | силсила               = {{#if:{{{2|{{{ҷилд|}}}}}}
  | [[Энсиклопедияи Миллии Тоҷик|&lt;!--
   --&gt;Энсиклопедияи Миллии Тоҷик]]&amp;nbsp;: {{nobr|[{{comment|тахм. 25 ҷ.|То ҳол 13 ҷилд чоп шудааст, нашр идома дорад.}}]}}}}
 | масъули силсила = {{nobr
  | {{#switch:{{{2|{{{ҷилд|}}}}}}
 | 1 = сармуҳаррир [[Алибой Қурбонов|А. Қурбонов]]
 | 2|3|4|5|6|7|8|9|10|11|12 = сармуҳаррир [[Нурмуҳаммад Амиршоҳӣ|Н. Амиршоҳӣ]]
 | сармуҳаррир [[Саидҷалол Ҳусайнӣ|С. Ҳусайнӣ]]
}}}}
 | соли силсила        = {{#if:{{{2|{{{ҷилд|}}}}}}
  | 2011—2026}}
 | ҷилдҳои силсила     = 
 | ҷилди силсила       =  {{#switch:{{{2|{{{ҷилд|}}}}}}
  | 1=1|2=2|3=3|4=4|5=5|6=6|7=7|8=8|9=9|10=10|11=11|12=12|13=13}}
 | isbn                = {{#switch:{{{2|{{{ҷилд|}}}}}}
  |  1 =  978-99947-33-45-3
  |  2 =  978-99947-33-52-4
  |  3 =  978-99947-33-46-0
  |  4 =  978-99947-33-77-4
  |  5 =  978-99947-33-67-5
  |  6 =  978-99947-33-69-9
  |  7 =  978-99947-33-89-9
  |  8 =  978-99947-33-98-9
  |  9 =  978-99975-68-17-5
  |  10 = 978-99985-0-006-8
  |  11 = 978-99985-0-053-2 
  |  12 = 978-99985-0-094-5 
  |  13 = 978-99985-0- }}
 | ref                 = {{{ref|ЭМТ}}}
}}
&lt;includeonly&gt;[[Гурӯҳ:Мақолаҳое, ки бар асоси маводи ЭМТ навишта шудаанд]]&lt;/includeonly&gt;
&lt;noinclude&gt;{{doc}}
&lt;!-- Гурӯҳҳо — дар сафҳаи ҳуҷҷатгузорӣ, интервики — дар Викидода --&gt;
&lt;/noinclude&gt;</text>
      <sha1>lang9qb8sdjfs86nelk9ei0dicjqn5j</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Захарий Палиашвили</title>
    <ns>0</ns>
    <id>282405</id>
    <revision>
      <id>1488657</id>
      <parentid>1355659</parentid>
      <timestamp>2026-10-06T17:13:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>VASHGIRD moved page [[Палиашвили Захарий]] to [[Захарий Палиашвили]]</comment>
      <origin>1355659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2674" sha1="4hrkkp21hu5who3884h3cj0dce5uuok" xml:space="preserve">{{мусиқидон}} 
'''Палиашвили Захарий Петрович''' (1871-1933) — [[композитор]]и барҷаста ва омӯзгори гурҷӣ. Ҳунарпешаи халқии [[Гурҷистон|ҶШС Гурҷистон]] (1925). 
== Зиндагинома == 
Палиашвили таҳсили ибтидоии мусиқиро аз бародари калониаш И. Палиашвилӣ гирифт. Солҳои 1900-03 фанҳои мусиқӣ-назариявиро бо роҳбарии С.И.Танеев дар Консерваторияи Маскав омӯхт. Аз соли 1903 дар ҳаёти мусиқии Гурҷистон фаъолона иштирок кардааст. Ҳамчун органнавоз (арғунун) ва дирижёр дар консертҳо баромад дошт. Ӯ яке аз ташкилкунандагони ҷамъияти филармонияи Гурҷистон буд (1905), дар назди он кор ва оркестро ташкил карда, директори мактаби мусиқӣ дар назди ҷамъият буд (1908-ё917). Сурудҳои халқии гурҷиро омӯхта, гирд овард. С. 1910 «Маҷмӯаи сурудҳои халқии гурҷиро…» (40 суруд; бо фам. Палиев аз чоп баромад), инчунин маҷмӯаи такмили «Ҳашт сурудҳои халқии гурҷӣ». Аз соли 1917 дар Консерваторияи Тбилиси таълим додааст (аз с.1919 профессор; дар 1919, 1923 ва 1929-1932 директор). Дар мероси эҷодии Палиашвили операҳои ӯ «Абесалом ва Этери» ва «Даиси» мавқеи муҳим доранд. Театри опера ва балети Гурҷистон ба номи Палиашвили мебошад (1937). Дар с.1971 Ҷоизаи давлати Гурҷистон дар соҳаи санъат ба номи Палиашвили муқаррар карда шудааст.&lt;ref&gt;Обидпур Ҷ.  Луғатномаи тафсирии мусиқӣ / зери назари Б.Қобилова. – Душанбе: Аржанг, 2019. – С.295. – 480 с. ISBN 978-999-47-43-90-2{{ref-tg}}&lt;/ref&gt;
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{ПБ}}

[[Гурӯҳ:Оҳангсозон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Мусиқидонон аз рӯи алифбо]]
[[Гурӯҳ:Оҳангсозони Гурҷистон]]
[[Гурӯҳ:Оҳангсозони ИҶШС]]
[[Гурӯҳ:Оҳангсозони асри XX]]</text>
      <sha1>4hrkkp21hu5who3884h3cj0dce5uuok</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>NCIS</title>
    <ns>0</ns>
    <id>290944</id>
    <revision>
      <id>1488672</id>
      <parentid>1478472</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T02:31:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Stephan1000000</username>
        <id>28486</id>
      </contributor>
      <comment>|num_episodes=508|num_seasons=24}}</comment>
      <origin>1488672</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="493" sha1="dkhkeed0qtjaxqezbame2imn0cshmm6" xml:space="preserve">{{Телесериал 
|сайт= 
|num_episodes=508|num_seasons=24}}

«'''NCIS'''» ({{Lang-en|NCIS}}) — як силсилаи телевизиони [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|амрикоӣ]] мебошад, ки аз ҷониби [[CBS]] пахш мешавад. Нахустнамоиши ин сериал 23 сентябри соли 2003 буд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Силсилафилмҳои телевизионӣ ИМА]]
{{ПБ}}</text>
      <sha1>dkhkeed0qtjaxqezbame2imn0cshmm6</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Хонии толишӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>316097</id>
    <revision>
      <id>1488659</id>
      <parentid>1396192</parentid>
      <timestamp>2026-10-06T17:27:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>CommonsDelinker</username>
        <id>163</id>
      </contributor>
      <comment>Removing [[:c:File:Safavid_Flag.svg|Safavid_Flag.svg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Jameslwoodward|Jameslwoodward]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/Files uploaded by ConflictFan|]].</comment>
      <origin>1488659</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1738" sha1="gn0oagf9m1uk9qlqe11bd5w2haqzt6k" xml:space="preserve">{{Давлати таърихӣ| p1 = Толишии Сафавӣ
| flag_p1 =
| s1 = Эрони Қоҷорӣ{{!}}Хонии Намин
| flag_s1 = Fath Ali Shah Flag 1.svg
| s2 = Хонии Карганруд
| flag_s2 =
| s3 = Уезди Ланкаран
| flag_s3 = Flag of Russia.svg}}
'''Хонии толишӣ''' (толишӣ: Tolışə xanəti) — давлати толиш дар Озарбойҷон. Дар натичаи пароканда шудани давлати Нодиршоххо дар миёнахои асри 18 дар сохили чанубу гарбии бахри Хазар таъсис ёфт. Муассис Сайид Аббос, яке аз соҳибони маҳаллӣ мебошад. Баъди маргаш писараш Гара ба тахт нишаст (1747—86). Иқтисодиёт ба кишоварзӣ ва чорводорӣ асос ёфтааст; пойтахти хониш Ленкоран ба маркази савдо ва хунармандй табдил ёфт. Бар асари таљовузи доимии Эрон хонии Толиш кўшиш мекард, ки дар сиёсати хориљї ба Русия наздик шавад. Соли 1795 хон Мир Мустафо ба Россия барои сарпарастй мурочиат кард. Соли 1802 хонии Толиш ба тасарруфи Русия гузашт. Мувофики шартномаи туркманчои соли 1828 Россия хонии Толишро пурра ба хоки худ хамрох кард.
[[Гурӯҳ:Давлатдориҳо дар таърихи Озарбойҷон]]
[[Гурӯҳ:Давлатдориҳо дар таърихи Эрон]]</text>
      <sha1>gn0oagf9m1uk9qlqe11bd5w2haqzt6k</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Қосимҷон Зарифӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333981</id>
    <revision>
      <id>1488632</id>
      <parentid>1488631</parentid>
      <timestamp>2026-10-06T11:59:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>/* Фаъолияти корӣ ва эҷодӣ */</comment>
      <origin>1488632</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3523" sha1="c243oujxdgj8jtqy89mm6gfaezpjc9z" xml:space="preserve">{{Адиб
 |ном            = Қосимҷон Зарифӣ
 |номи аслӣ      = 
 |тасвир         = 
 |бар            = 
 |тавсифи тасвир = 
 |ном ҳангоми таваллуд = 
 |таърихи таваллуд = 3.08.1962
 |зодгоҳ           = деҳаи Сайроб, {{Зодгоҳ|ноҳияи Москва|ноҳияи Ҳамадонӣ}}, [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]]
 |таърихи даргузашт = 
 |маҳалли даргузашт = 
 |шаҳрвандӣ        = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |навъи фаъолият   = {{шоир|Тоҷикистон}}, [[рассом]], [[омӯзгор]]
 |забони асарҳо    = [[забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]]
 |таҳсилот         = Коллеҷи рассомии ба номи Мирзораҳмат Олимов (1985)
 |ҷоизаҳо          = 
}}

'''Қосимҷон Зарифӣ''' (зод. [[3 август]]и [[1962]], [[ноҳияи Москва]], [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — [[шоир]] ва [[рассом]]и тоҷик.

== Зиндагинома ==
Қосимҷон Зарифӣ 3 августи соли 1962 дар деҳаи Сайроби хоҷагии ба номи Одина Ҳошимови ноҳияи Ҳамадонии вилояти Хатлон, дар оилаи деҳқон ба дунё омадааст.

Соли 1979 мактаби миёнаи № 23-и ба номи Саъдии Шерозии зодгоҳашро ба итмом расонида, ҳамон сол ба Коллеҷи рассомии ба номи Мирзораҳмат Олимови шаҳри Душанбе шомил шуд. Солҳои 1980—1982 дар қушӯнҳои зиддиҳавоии Артиши шӯравӣ дар вилояти Хмелнитскийи Ҷумҳурии Украина адои хизмати ҳарбӣ намудааст. Соли 1985 омӯзишгоҳро муваффақона хатм кардааст.

== Фаъолияти корӣ ва эҷодӣ ==
Солҳои 1985—1992 ҳамчун муаллими мактаби рассомии бачагонаи шаҳраки Москва фаъолият намудааст. Аз соли 2003 ба сифати рассом-ороишгар дар шаҳри Душанбе фаъолият дорад.

Аз хурдӣ ба шеъргӯӣ машғул аст. Ашъори ӯ дар рӯзномаҳои «Зафар», «Пионери Тоҷикистон», «Гулбарг», «Тоҷикистони советӣ», «СССР», маҷаллаи «Машъал» ва маҷмӯаҳои дастҷамъии «Суханреза», «Лолаҳои марз» (1999), «Дилрезаҳо» (2006) ба чоп расидаанд&lt;ref name=&quot;sohili_chashm&quot;&gt;Қосимҷон Зарифӣ. Соҳили чашм. – Д. : Бебок, 2019. – 448 с. – ISBN 978-99975-75-09-8.&lt;/ref&gt;.

== Китобҳо ==
* «Агар дастам мерасид…» (2003)
* «Либоси шир» (2007)
* «Фалахмон» (2008)
* «Соҳили чашм» (2019)&lt;ref name=&quot;sohili_chashm&quot; /&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Зодагони 3 август]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1962]]
[[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Ҳамадонӣ]]
[[Гурӯҳ:Шоирони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Рассомони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>c243oujxdgj8jtqy89mm6gfaezpjc9z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488633</id>
      <parentid>1488632</parentid>
      <timestamp>2026-10-06T12:01:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1488633</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3526" sha1="iya9yvziradqudfd0hrneysnza2xywh" xml:space="preserve">{{Адиб
 |ном            = Қосимҷон Зарифӣ
 |номи аслӣ      = 
 |тасвир         = 
 |бар            = 
 |тавсифи тасвир = 
 |ном ҳангоми таваллуд = 
 |таърихи таваллуд = 3.08.1962
 |зодгоҳ           = деҳаи Сайроб, {{Зодгоҳ|ноҳияи Москва|ноҳияи Ҳамадонӣ}}, [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]]
 |таърихи даргузашт = 
 |маҳалли даргузашт = 
 |шаҳрвандӣ        = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |навъи фаъолият   = {{шоир|Тоҷикистон}}, [[рассом]], [[омӯзгор]]
 |забони асарҳо    = [[забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]]
 |таҳсилот         = Коллеҷи рассомии ба номи Мирзораҳмат Олимов (1985)
 |ҷоизаҳо          = 
}}

'''Қосимҷон Зарифӣ''' (зод. [[3 август]]и [[1962]], [[ноҳияи Москва]], [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — [[шоир]] ва [[рассом]]и тоҷик.

== Зиндагинома ==
Қосимҷон Зарифӣ 3 августи соли 1962 дар деҳаи Сайроби хоҷагии ба номи Одина Ҳошимови ноҳияи Ҳамадонии вилояти Хатлон, дар оилаи деҳқон ба дунё омадааст.

Соли 1979 мактаби миёнаи № 23-и ба номи Саъдии Шерозии зодгоҳашро ба итмом расонида, ҳамон сол ба Коллеҷи рассомии ба номи Мирзораҳмат Олимови шаҳри Душанбе шомил шуд. Солҳои 1980—1982 дар қушӯнҳои зиддиҳавоии Артиши шӯравӣ дар вилояти Хмелнитскийи Ҷумҳурии Украина адои хизмати ҳарбӣ намудааст. Соли 1985 омӯзишгоҳро муваффақона хатм кардааст.

== Фаъолияти корӣ ва эҷодӣ ==
Солҳои 1985—1992 ҳамчун муаллими мактаби рассомии бачагонаи шаҳраки Москва фаъолият намудааст. Аз соли 2003 ба сифати рассом-ороишгар дар шаҳри Душанбе фаъолият дорад.

Аз хурдӣ ба шеъргӯӣ машғул аст. Ашъори ӯ дар рӯзномаҳои «Зафар», «Пионери Тоҷикистон», «Гулбарг», «Тоҷикистони советӣ», «СССР», маҷаллаи «Машъал» ва маҷмӯаҳои дастҷамъии «Суханреза», «Лолаҳои марз» (1999), «Дилрезаҳо» (2006) ба чоп расидаанд&lt;ref name=&quot;sohili_chashm&quot;&gt;Қосимҷон Зарифӣ. Соҳили чашм. — Д. : Бебок, 2019. — 448 с. — ISBN 978-99975-75-09-8.&lt;/ref&gt;.

== Китобҳо ==
* «Агар дастам мерасид…» (2003)
* «Либоси шир» (2007)
* «Фалахмон» (2008)
* «Соҳили чашм» (2019)&lt;ref name=&quot;sohili_chashm&quot; /&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Зодагони 3 август]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1962]]
[[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Ҳамадонӣ]]
[[Гурӯҳ:Шоирони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Рассомони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>iya9yvziradqudfd0hrneysnza2xywh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488634</id>
      <parentid>1488633</parentid>
      <timestamp>2026-10-06T12:03:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1488634</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4074" sha1="4jo3e527n4tgdns3qmbatirazm6sbkb" xml:space="preserve">{{Адиб
 |ном            = Қосимҷон Зарифӣ
 |номи аслӣ      = 
 |тасвир         = 
 |бар            = 
 |тавсифи тасвир = 
 |ном ҳангоми таваллуд = 
 |таърихи таваллуд = 3.08.1962
 |зодгоҳ           = деҳаи Сайроб, {{Зодгоҳ|ноҳияи Москва|ноҳияи Ҳамадонӣ}}, [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]]
 |таърихи даргузашт = 
 |маҳалли даргузашт = 
 |шаҳрвандӣ        = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |навъи фаъолият   = {{шоир|Тоҷикистон}}, [[рассом]], [[омӯзгор]]
 |забони асарҳо    = [[забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]]
 |таҳсилот         = Коллеҷи рассомии ба номи Мирзораҳмат Олимов (1985)
 |ҷоизаҳо          = 
}}

'''Қосимҷон Зарифӣ''' (зод. [[3 август]]и [[1962]], [[ноҳияи Москва]], [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — [[шоир|шоири]] ҳаҷвнавис&lt;ref&gt;{{Cite news|accessdate=2026-10-06|author=Хиромон Бақозода|date=2020-05-23|language=tg|work=Радиои Озодӣ|title=&quot;Бубин, то бар куҷоҳое расидем&quot;|url=https://www.ozodi.org/a/%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%82-%D0%B1%D0%BE-%D1%88%D0%B5%D1%8A%D1%80-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B0%D2%B3%D0%B4%D0%B8-%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD/30629098.html}}&lt;/ref&gt; ва [[рассом]]и тоҷик.

== Зиндагинома ==
Қосимҷон Зарифӣ 3 августи соли 1962 дар деҳаи Сайроби хоҷагии ба номи Одина Ҳошимови ноҳияи Ҳамадонии вилояти Хатлон, дар оилаи деҳқон ба дунё омадааст.

Соли 1979 мактаби миёнаи № 23-и ба номи Саъдии Шерозии зодгоҳашро ба итмом расонида, ҳамон сол ба Коллеҷи рассомии ба номи Мирзораҳмат Олимови шаҳри Душанбе шомил шуд. Солҳои 1980—1982 дар қушӯнҳои зиддиҳавоии Артиши шӯравӣ дар вилояти Хмелнитскийи Ҷумҳурии Украина адои хизмати ҳарбӣ намудааст. Соли 1985 омӯзишгоҳро муваффақона хатм кардааст.

== Фаъолияти корӣ ва эҷодӣ ==
Солҳои 1985—1992 ҳамчун муаллими мактаби рассомии бачагонаи шаҳраки Москва фаъолият намудааст. Аз соли 2003 ба сифати рассом-ороишгар дар шаҳри Душанбе фаъолият дорад.

Аз хурдӣ ба шеъргӯӣ машғул аст. Ашъори ӯ дар рӯзномаҳои «Зафар», «Пионери Тоҷикистон», «Гулбарг», «Тоҷикистони советӣ», «СССР», маҷаллаи «Машъал» ва маҷмӯаҳои дастҷамъии «Суханреза», «Лолаҳои марз» (1999), «Дилрезаҳо» (2006) ба чоп расидаанд&lt;ref name=&quot;sohili_chashm&quot;&gt;Қосимҷон Зарифӣ. Соҳили чашм. — Д. : Бебок, 2019. — 448 с. — ISBN 978-99975-75-09-8.&lt;/ref&gt;.

== Китобҳо ==
* «Агар дастам мерасид…» (2003)
* «Либоси шир» (2007)
* «Фалахмон» (2008)
* «Соҳили чашм» (2019)&lt;ref name=&quot;sohili_chashm&quot; /&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Зодагони 3 август]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1962]]
[[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Ҳамадонӣ]]
[[Гурӯҳ:Шоирони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Рассомони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>4jo3e527n4tgdns3qmbatirazm6sbkb</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488635</id>
      <parentid>1488634</parentid>
      <timestamp>2026-10-06T12:04:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1488635</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4438" sha1="lol2x6uemfh0pkhcd700vbr41bx5r1i" xml:space="preserve">{{Адиб
 |ном            = Қосимҷон Зарифӣ
 |номи аслӣ      = 
 |тасвир         = 
 |бар            = 
 |тавсифи тасвир = 
 |ном ҳангоми таваллуд = 
 |таърихи таваллуд = 3.08.1962
 |зодгоҳ           = деҳаи Сайроб, {{Зодгоҳ|ноҳияи Москва|ноҳияи Ҳамадонӣ}}, [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]]
 |таърихи даргузашт = 
 |маҳалли даргузашт = 
 |шаҳрвандӣ        = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |навъи фаъолият   = {{шоир|Тоҷикистон}}, [[рассом]], [[омӯзгор]]
 |забони асарҳо    = [[забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]]
 |таҳсилот         = Коллеҷи рассомии ба номи Мирзораҳмат Олимов (1985)
 |ҷоизаҳо          = 
}}

'''Қосимҷон Зарифӣ''' (зод. [[3 август]]и [[1962]], [[ноҳияи Москва]], [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — [[шоир|шоири]] ҳаҷвнавис&lt;ref&gt;{{Cite news|accessdate=2026-10-06|author=Хиромон Бақозода|date=2020-05-23|language=tg|work=Радиои Озодӣ|title=&quot;Бубин, то бар куҷоҳое расидем&quot;|url=https://www.ozodi.org/a/%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%82-%D0%B1%D0%BE-%D1%88%D0%B5%D1%8A%D1%80-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B0%D2%B3%D0%B4%D0%B8-%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD/30629098.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|accessdate=2026-10-06|language=tg|work=Китобхонаи миллии Тоҷикистон|title=Китобхонаи миллии Тоҷикистон шуморо ба “БАҲОРИ ХАНДА” – и Маҳфили “ҲАМЕШАБАҲОР” даъват мекунад!|url=https://kmt.tj/kitobhonai-millii-to-ikiston-shumoro/}}&lt;/ref&gt; ва [[рассом]]и тоҷик.

== Зиндагинома ==
Қосимҷон Зарифӣ 3 августи соли 1962 дар деҳаи Сайроби хоҷагии ба номи Одина Ҳошимови ноҳияи Ҳамадонии вилояти Хатлон, дар оилаи деҳқон ба дунё омадааст.

Соли 1979 мактаби миёнаи № 23-и ба номи Саъдии Шерозии зодгоҳашро ба итмом расонида, ҳамон сол ба Коллеҷи рассомии ба номи Мирзораҳмат Олимови шаҳри Душанбе шомил шуд. Солҳои 1980—1982 дар қушӯнҳои зиддиҳавоии Артиши шӯравӣ дар вилояти Хмелнитскийи Ҷумҳурии Украина адои хизмати ҳарбӣ намудааст. Соли 1985 омӯзишгоҳро муваффақона хатм кардааст.

== Фаъолияти корӣ ва эҷодӣ ==
Солҳои 1985—1992 ҳамчун муаллими мактаби рассомии бачагонаи шаҳраки Москва фаъолият намудааст. Аз соли 2003 ба сифати рассом-ороишгар дар шаҳри Душанбе фаъолият дорад.

Аз хурдӣ ба шеъргӯӣ машғул аст. Ашъори ӯ дар рӯзномаҳои «Зафар», «Пионери Тоҷикистон», «Гулбарг», «Тоҷикистони советӣ», «СССР», маҷаллаи «Машъал» ва маҷмӯаҳои дастҷамъии «Суханреза», «Лолаҳои марз» (1999), «Дилрезаҳо» (2006) ба чоп расидаанд&lt;ref name=&quot;sohili_chashm&quot;&gt;Қосимҷон Зарифӣ. Соҳили чашм. — Д. : Бебок, 2019. — 448 с. — ISBN 978-99975-75-09-8.&lt;/ref&gt;.

== Китобҳо ==
* «Агар дастам мерасид…» (2003)
* «Либоси шир» (2007)
* «Фалахмон» (2008)
* «Соҳили чашм» (2019)&lt;ref name=&quot;sohili_chashm&quot; /&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Зодагони 3 август]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1962]]
[[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Ҳамадонӣ]]
[[Гурӯҳ:Шоирони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Рассомони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>lol2x6uemfh0pkhcd700vbr41bx5r1i</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488636</id>
      <parentid>1488635</parentid>
      <timestamp>2026-10-06T12:05:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1488636</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4481" sha1="9472sty2cp4qvj5nua6olvkfg8v2zvj" xml:space="preserve">{{Адиб
 |ном            = Қосимҷон Зарифӣ
 |номи аслӣ      = 
 |тасвир         = 
 |бар            = 
 |тавсифи тасвир = 
 |ном ҳангоми таваллуд = 
 |таърихи таваллуд = 3.08.1962
 |зодгоҳ           = деҳаи Сайроб, {{Зодгоҳ|ноҳияи Москва|ноҳияи Ҳамадонӣ}}, [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]]
 |таърихи даргузашт = 
 |маҳалли даргузашт = 
 |шаҳрвандӣ        = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |навъи фаъолият   = {{шоир|Тоҷикистон}}, [[рассом]], [[омӯзгор]]
 |забони асарҳо    = [[забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]]
 |таҳсилот         = Коллеҷи рассомии ба номи Мирзораҳмат Олимов (1985)
 |ҷоизаҳо          = 
}}

'''Қосимҷон Зарифӣ''' (зод. [[3 август]]и [[1962]], [[ноҳияи Москва]], [[вилояти Кӯлоб]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — [[шоир|шоири]] ҳаҷвнавис&lt;ref&gt;{{Cite news|accessdate=2026-10-06|author=Хиромон Бақозода|date=2020-05-23|language=tg|work=Радиои Озодӣ|title=&quot;Бубин, то бар куҷоҳое расидем&quot;|url=https://www.ozodi.org/a/%D1%82%D0%B0%D0%B1%D0%BE%D0%B1%D0%B0%D1%82-%D0%B1%D0%BE-%D1%88%D0%B5%D1%8A%D1%80-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D0%B0%D2%B3%D0%B4%D0%B8-%D0%BA%D0%BE%D1%80%D0%BE%D0%BD%D0%B0%D0%B2%D0%B8%D1%80%D1%83%D1%81-%D0%B4%D0%B0%D1%80-%D1%82%D0%BE%D2%B7%D0%B8%D0%BA%D0%B8%D1%81%D1%82%D0%BE%D0%BD/30629098.html}}&lt;/ref&gt;&lt;ref&gt;{{Cite news|accessdate=2026-10-06|language=tg|work=Китобхонаи миллии Тоҷикистон|title=Китобхонаи миллии Тоҷикистон шуморо ба “БАҲОРИ ХАНДА” – и Маҳфили “ҲАМЕШАБАҲОР” даъват мекунад!|url=https://kmt.tj/kitobhonai-millii-to-ikiston-shumoro/}}&lt;/ref&gt; ва [[рассом]]и тоҷик.

== Зиндагинома ==
Қосимҷон Зарифӣ 3 августи соли 1962 дар деҳаи Сайроби хоҷагии ба номи Одина Ҳошимови ноҳияи Ҳамадонии вилояти Хатлон, дар оилаи деҳқон ба дунё омадааст.

Соли 1979 мактаби миёнаи № 23-и ба номи Саъдии Шерозии зодгоҳашро ба итмом расонида, ҳамон сол ба Коллеҷи рассомии ба номи Мирзораҳмат Олимови шаҳри Душанбе шомил шуд. Солҳои 1980—1982 дар қушӯнҳои зиддиҳавоии Артиши шӯравӣ дар вилояти Хмелнитскийи Ҷумҳурии Украина адои хизмати ҳарбӣ намудааст. Соли 1985 омӯзишгоҳро муваффақона хатм кардааст.

== Фаъолияти корӣ ва эҷодӣ ==
Солҳои 1985—1992 ҳамчун муаллими мактаби рассомии бачагонаи шаҳраки Москва фаъолият намудааст. Аз соли 2003 ба сифати рассом-ороишгар дар шаҳри Душанбе фаъолият дорад.

Аз хурдӣ ба шеъргӯӣ машғул аст. Ашъори ӯ дар рӯзномаҳои «Зафар», «[[Пионери Тоҷикистон]]», «Гулбарг», «[[Тоҷикистони Советӣ|Тоҷикистони Cоветӣ]]», «СССР», маҷаллаи «Машъал» ва маҷмӯаҳои дастҷамъии «Суханреза», «Лолаҳои марз» (1999), «Дилрезаҳо» (2006) ба чоп расидаанд&lt;ref name=&quot;sohili_chashm&quot;&gt;Қосимҷон Зарифӣ. Соҳили чашм. — Д. : Бебок, 2019. — 448 с. — ISBN 978-99975-75-09-8.&lt;/ref&gt;.

== Китобҳо ==
* «Агар дастам мерасид…» (2003)
* «Либоси шир» (2007)
* «Фалахмон» (2008)
* «Соҳили чашм» (2019)&lt;ref name=&quot;sohili_chashm&quot; /&gt;

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Зодагони 3 август]]
[[Гурӯҳ:Зодагони соли 1962]]
[[Гурӯҳ:Зодагони ноҳияи Ҳамадонӣ]]
[[Гурӯҳ:Шоирони Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Рассомони Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>9472sty2cp4qvj5nua6olvkfg8v2zvj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Риштасим</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333982</id>
    <revision>
      <id>1488637</id>
      <timestamp>2026-10-06T14:56:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>Бо тарҷумаи саҳифаи &quot;[[:uk:Special:Redirect/revision/46094502|Канат]]&quot; сохта шудааст</comment>
      <origin>1488637</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="13893" sha1="trb4zdvuegrhfien7q2snxztohxcqo7" xml:space="preserve">[[Файл:Ancient_Egypt_rope_manufacture.jpg|рост|мини|300x300пкс| Тасвири занони Мисри қадим, ки ба ресмонсозии механикӣ машғуланд, аввалин далели графикии ин ҳунар аст, дар ду қатори поёнии расм нишон дода шудааст.]]
[[Файл:Канат.JPG|мини|700x700пкс| Ресмон]]
'''Риштасим''' (инчунин '''арғамчин''' ) — маҳсулоти чандир, ки аз [[сим]] ё нахҳои органикӣ сохта шудааст. Риштасимҳоро печондан ё бофтан мумкин аст.

Дар забони гуфтугӯӣ, калимаи '''&quot;риштасим&quot;''' барои маҳсулоте истифода мешавад, ки аз нахҳои нарми эластикии органикӣ ё синтетикии диаметри калон ва '''кабел''' сохта шудаанд.— дар бораи маҳсулоти [[сим]]&lt;nowiki/&gt;ӣ (металлӣ).

== Ном ==
'''Риштасим''' як [[арғамчин]]&lt;nowiki/&gt;и хеле мустаҳкам ва дағал аст, ки аз нах ё [[сим]] сохта шудааст. 

== Таърих ==
Рушди назарраси сайёҳии баҳрӣ дар [[Кафшиёти бузурги ҷуғрофиёӣ|давраи кашфиёт]] шумораи зиёди риштасимҳоро талаб мекард, ки боиси афзоиши босуръати истеҳсоли онҳо ва пайдоиши касби риштасоз гардид.

Ҳунармандон , рамзгузорон ва истеҳсолкунандагони риштасим (&quot;krutels&quot;)  дастгоҳҳои механикиро барои печондан истифода мебурданд. Мошини печонидани риштасимҳои соддатарин (сайёр) аз як маховик иборат буд, ки амудӣ ҷойгир карда шуда, бо гардиши муш ба ҳаракат медаровард ва бо гардонандаи тасма ба чархи дуюми диаметри хурдтар пайваст карда шуда буд, ки ба маркази он қалмоқчаи [[оҳан]]&lt;nowiki/&gt;ин васл карда шуда буд. Як ришта ё якчанд ришта ба қалмоқ часпонида мешаванд, ки ҳангоми чарх задани маховик ба ришта ё риштасим печонида мешаванд. Мошинҳои мураккабтар дар чарх якчанд қалмоқ доранд &lt;ref name=&quot;ЕСБЕ&quot;&gt;{{ВТ-ЭСБЕ|Канатное производство}}&lt;/ref&gt; .

Истеҳсоли корхонаҳо дар шаҳрҳои соҳилӣ муддати тӯлонӣ вуҷуд дошт, дар ҳоле ки истеҳсоли ҳунармандӣ дар минтақаҳои кишоварзӣ васеъ паҳн шуда буд ва бо назардошти аҳамияти бузург барои иқтисоди миллӣ, оилаҳои деҳқонро дар вақти холии худ аз корҳои саҳроӣ машғул мекарданд &lt;ref name=&quot;ЕСБЕ&quot; /&gt; .

Риштасимсозони ҳунарманд , рамзгузорон ва истеҳсолкунандагони арғамчини симин (&quot;krutels&quot;)  дастгоҳҳои механикиро барои печондан истифода мебурданд. Мошини печонидани риштаҳои соддатарин (сайёр) аз як маховик иборат буд, ки амудӣ ҷойгир карда шуда, бо гардиши муш ба ҳаракат медаровард ва бо гардонандаи тасма ба чархи дуюми диаметри хурдтар пайваст карда шуда буд, ки ба маркази он қалмоқчаи оҳанин васл карда шуда буд. Як ришта ё якчанд ришта ба қалмоқ часпонида мешаванд, ки ҳангоми чарх задани маховик ба риштасим  печонида мешаванд. Мошинҳои мураккабтар дар чарх якчанд қалмоқ доранд &lt;ref name=&quot;ЕСБЕ&quot; /&gt; .
[[Файл:Канат.JPG|мини|700x700пкс| Ресмон]]

== Арғамчин ==
'''Арғамчин''', андоза. '''риштасим''' &amp;nbsp;— сими борик ва чандир. Он аз маводҳои гуногун ( ришта, [[пашм]], [[абрешим]], нахҳои синтетикӣ) сохта шудааст ва барои бастан ё бастани касе ё чизе пешбинӣ шудааст.

* '''Сатр'''&amp;nbsp;— ресмон барои овезон кардани [[гаҳвора]]
* '''Кашолакунӣ'''&amp;nbsp;— ресмон барои бастани сутунҳои кат
* '''Сим'''&amp;nbsp;— ресмони ноҳамвор
* '''Сатр'''&amp;nbsp;— ресмони тунук, лента барои бастани либос
* '''Очкур'''&amp;nbsp;— ресмон барои танг кардани шим, шими ҳарам
* '''Сатр'''&amp;nbsp;— ресмони борик, ресмон ва умуман ресмон 
* '''Сим'''&amp;nbsp;— ресмони борике, ки аз риштаҳои печида ё риштаҳои ришта бофта шудааст
* '''Ришта'''&amp;nbsp;— ресмони борики бастабандӣ, бастан ва дӯхтан

== Арғамчинҳои пӯлодӣ ==
Арғамчинҳои пӯлодӣ (кабелҳо) — қисми асосии мошинҳо ва механизмҳои борбардорӣ, нақлиётӣ, заминканӣ ва мошинҳои сохтмонии роҳ.

Истеҳсоли риштасим аз замонҳои қадим дар байни ҳамаи халқҳо маълум буд. риштасимҳо ва тӯрҳои моҳидорӣ, ки аз [[чӯб]]&lt;nowiki/&gt;и [[бед]] сохта шудаанд, аллакай хоси [[Мезолит|давраи мезолит]] мебошанд  . Маълум нест, ки оё риштасимҳо аллакай барои интиқоли [[санг]]&lt;nowiki/&gt;ҳо ва сохтани сохторҳои мегалитӣ ( менгирҳо, долменҳо ) ба қадри кофӣ ғафс ва қавӣ буданд ё не. риштасиме, ки аз чӯби линден сохта шудааст, ки диаметри он тақрибан 4 аст см, ки ба тақрибан соли 1500 пеш аз милод тааллуқ дорад, дар кони намаки Ҳаллштатт кашф шудааст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nhm-wien.ac.at/hallstatt/bergwerk/bronzezeit/transportablauf/seile__co|title=Seile &amp; Co: Binde- und Zugmaterialien im Bergwerk|website=Naturhistorisches Museum Wien|publisher=Naturhistorisches Museum Wien|lang=нім|accessdate=28 серпня 2024}}&lt;/ref&gt; Аввалин тасвирҳои устохонаҳои Завлонсозӣ аз [[Мисри Қадим]] пайдо шудаанд.

Арғамчинҳои пӯлодӣ&amp;nbsp;— яке аз маҳсулоти маъмултарини металлӣ буда, дар ҳама соҳаҳо истифода мешаванд: истеҳсоли нафт ва газ, истихроҷи маъдан, ангишт, мошинсозӣ, нақлиёти баҳрӣ, дарёӣ, хушкӣ ва ғайра.

== Риштаҳои истихроҷ ==
Риштаҳое, ки аз нахҳои растанӣ сохта шудаанд, хеле пеш аз давраи мо дар истихроҷи [[маъдан]] истифода мешуданд.&amp;nbsp;ҳастанд. , металлӣ&amp;nbsp;- аз охири асри XVIII.

=== Тавсифи умумӣ ===
Дар дастгоҳҳои борбардории конҳо барои пайваст кардани кишти борбардор ба барабан ё шкиви гардонандаи соишӣ ва ғелонидани аробачаҳо тавассути конҳои кӯҳӣ бо истифода аз лебедкаҳо ва ғайра истифода мешавад. Маводи асосии тайёр кардани ресмонҳо, ки дар истихроҷи маъдан истифода мешаванд. ҳолат,&amp;nbsp;— пӯлод, камтар [[Капрон|нейлон]] ва дигар маводҳои синтетикӣ ; баъзан нахҳои бангдона ва алоэ барои сохтани мағзи ресмонҳои пӯлодӣ истифода мешаванд. Сими ресмонҳо, ки барои истифода дар муҳитҳои хашмгин пешбинӣ шудаанд, бо руҳ пӯшонида шудаанд. Намудҳои зерини ресмонҳо мавҷуданд: печида, печиданашуда, бофташуда. Мувофиқи самти печиш, ресмонҳо ба печҳои рост ва чап, салибӣ, мувозӣ ва печҳои омехта тақсим карда мешаванд. Сим дар як амалиёт ё дар якчанд қабат пайдарпай дар атрофи ядро печонида мешавад. Барои муҳофизат кардани унсурҳои ресмон аз зангзанӣ, соишҳои махсус ва дигар равғанҳои молиданӣ истифода мешаванд (ресмонҳои ҳамвор [[Резина|бо резин]] пӯшонида шудаанд). Бо ҳамин мақсад, инчунин барои баланд бардоштани муқовимати фарсудашавии ресмонҳои пӯлод, рӯйпӯшҳо аз қатронҳои полиамидӣ истифода мешаванд. Мӯҳлати хидмати ресмонҳои бардорандаи кон аз 1,5 то 3 сол аст.

=== Сохтмон ===
Маводи асосии тайёр кардани ресмонҳо, ки дар истихроҷи маъдан истифода мешаванд. ҳолат,&amp;nbsp;— пӯлод, камтар нейлон ва дигар маводҳои синтетикӣ; баъзан нахҳои бангдона ва алоэ барои сохтани асли ресмонҳои пӯлодӣ истифода мешаванд. Сими ресмонҳо, ки барои истифода дар муҳитҳои хашмгин пешбинӣ шудаанд, бо руҳ пӯшонида шудаанд. Сим дар як амалиёт ё дар якчанд қабат пайдарпай дар атрофи ядро печонида мешавад. Дар ҳолати аввал, ресмоне бо печиши оддӣ (яккарата) ба даст оварда мешавад. Бо истифода аз онҳо ҳамчун ришта, ресмони дуқабата сохта мешавад. Дар навбати худ, ресмонҳои дуқабата метавонанд ҳамчун ресмон барои истеҳсоли ресмонҳои сеқабата (кабелӣ) хизмат кунанд.&amp;nbsp;— кабелҳо. Риштаҳои ресмонҳо (кабелҳо) шаклҳои мудаввар ва шаклдор доранд.&amp;nbsp;— секунҷа, байзашакл ва ҳамвор.

== Кабелҳои баҳрӣ ==
{{Асосӣ|Трос (морська справа)}}У морській справі троси&amp;nbsp;— загальне найменування канатно-мотузкових виробів, використовуваних на суднах (кораблях). Залежно від матеріалу троси бувають: сталеві, рослинні&amp;nbsp;— з волокон трав і рослин (прядив'яні, манільські, сизальські, кокосові та інші), комбіновані (зі сталевих дротів і рослинних волокон), а також з штучних волокон (капронові, нейлонові, перлонові). На військових кораблях троси використовуються для нерухомого і рухомого такелажу, для буксирних кранців і швартовів, у навантажувальних пристроях, у мінно-траловій справі, для кріплення предметів на кораблі, такелажних робіт та іншого.

Аз рӯи диаметр (&quot;таснифоти баҳрӣ&quot;): {{Сарчашма нест}}

* Риштае, ки то 25 мм (то 1 [[Инч|дюйм]] ) дорад, &quot;лента&quot; номида мешавад.
* Сими 25-101.6 мм (1-4 дюйм) (номҳои махсус надорад)
* Риштаи 101.6–152.4 мм (4–6 дюйм) &quot;марворид&quot; номида мешавад
* Арғамчинҳои 152.4–330.2 мм (6–13 дюйм) &quot;сим&quot; номида мешаванд.
* Сими зиёда аз 330.2 мм (13 дюйм) &quot;ресмон&quot; номида мешавад.

== Нигаред инчунин ==

* Қад кашидани арғамчин
* арраи симӣ
* Кашиданиарғамчин

== Эзоҳ ==
&lt;templatestyles src=&quot;Reflist/styles.css&quot; /&gt;{{Эзоҳ}}

== Манбаъҳо ==

*  &lt;templatestyles src=&quot;Шаблон:Comment/styles.css&quot; /&gt;

== Пайвандҳо ==

*  
*  
{{Пайвандҳои беруна}}
[[Гурӯҳ:Технология]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>trb4zdvuegrhfien7q2snxztohxcqo7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488638</id>
      <parentid>1488637</parentid>
      <timestamp>2026-10-06T16:20:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>Риштасим</comment>
      <origin>1488638</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="12488" sha1="pzy1fs2mc8lr37vr7gajzmdrdwxm8t6" xml:space="preserve">

[[Акс:Ancient_Egypt_rope_manufacture.jpg|рост|мини|300x300пкс| Тасвири занони Мисри қадим, ки ба риштасимсозии механикӣ машғуланд, аввалин далели графикии ин [[ҳунар]] аст, дар ду қатори поёнии расм нишон дода шудааст.]]

'''Риштасим''' (инчунин '''арғамчин''') — маҳсулоти чандир, ки аз [[сим]] ё нахҳои органикӣ сохта шудааст. Риштасимҳоро печондан ё бофтан мумкин аст.

Дар забони гуфтугӯӣ, калимаи '''&quot;риштасим&quot;''' барои маҳсулоте истифода мешавад, ки аз нахҳои нарми эластикии органикӣ ё синтетикии диаметри калон ва '''кабел''' сохта шудаанд.— дар бораи маҳсулоти [[сим]]&lt;nowiki/&gt;ӣ (металлӣ).

== Ном ==
'''Риштасим''' як [[арғамчин]]&lt;nowiki/&gt;и хеле мустаҳкам ва дағал аст, ки аз нах ё [[сим]] сохта шудааст. 

== Таърих ==
Рушди назарраси сайёҳии баҳрӣ дар [[Кафшиёти бузурги ҷуғрофиёӣ|давраи Кафшиёти бузурги ҷуғрофиёӣ]] шумораи зиёди риштасимҳоро талаб мекард, ки боиси афзоиши босуръати истеҳсоли онҳо ва пайдоиши касби риштасоз гардид.

[[Ҳунарманд|Ҳунармандон]], рамзгузорон ва истеҳсолкунандагони риштасим (&quot;krutels&quot;)  дастгоҳҳои механикиро барои печондан истифода мебурданд. Мошини печонидани риштасимҳои соддатарин (сайёр) аз як маховик иборат буд, ки амудӣ ҷойгир карда шуда, бо гардиши муш ба ҳаракат медаровард ва бо гардонандаи тасма ба чархи дуюми диаметри хурдтар пайваст карда шуда буд, ки ба маркази он қалмоқчаи [[оҳан]]&lt;nowiki/&gt;ин васл карда шуда буд. Як ришта ё якчанд ришта ба қалмоқ часпонида мешаванд, ки ҳангоми чарх задани маховик ба ришта ё риштасим печонида мешаванд. Мошинҳои мураккабтар дар чарх якчанд қалмоқ доранд 
Истеҳсоли [[корхона]]ҳо дар [[шаҳр|шаҳрҳои]] соҳилӣ муддати тӯлонӣ вуҷуд дошт, дар ҳоле ки истеҳсоли [[Ҳунарманд|ҳунармандӣ]] дар минтақаҳои [[кишоварзӣ]] васеъ паҳн шуда буд ва бо назардошти аҳамияти бузург барои иқтисоди миллӣ, [[оила|оилаҳои]] [[деҳқон|деҳқонро]] дар вақти холии худ аз корҳои саҳроӣ машғул мекарданд.

Риштасимсозони [[ҳунарманд]], рамзгузорон ва истеҳсолкунандагони [[арғамчин|арғамчини]] [[сим|симин]] (&quot;krutels&quot;)  дастгоҳҳои механикиро барои печондан истифода мебурданд. Мошини печонидани риштасимҳои соддатарин (сайёр) аз як маховик иборат буд, ки амудӣ ҷойгир карда шуда, бо гардиши муш ба ҳаракат медаровард ва бо гардонандаи [[тасма]] ба чархи дуюми диаметри хурдтар пайваст карда шуда буд, ки ба маркази он қалмоқчаи оҳанин васл карда шуда буд. Як ришта ё якчанд ришта ба қалмоқ часпонида мешаванд, ки ҳангоми чарх задани маховик ба риштасим  печонида мешаванд. Мошинҳои мураккабтар дар чарх якчанд қалмоқ доранд.

== Арғамчин ==
'''Арғамчин''', андоза. '''риштасим''' &amp;nbsp; — сими борик ва чандир. Он аз маводҳои гуногун (ришта, [[пашм]], [[абрешим]], нахҳои синтетикӣ) сохта шудааст ва барои бастан ё бастани касе ё чизе пешбинӣ шудааст.

* '''Сатр'''&amp;nbsp;— арғамчин барои овезон кардани [[гаҳвора]]
* '''Кашолакунӣ'''&amp;nbsp;— арғамчин барои бастани сутунҳои кат
* '''Сим'''&amp;nbsp;— арғамчини ноҳамвор
* '''Сатр'''&amp;nbsp;— арғамчини тунук, лента барои бастани либос
* '''Очкур'''&amp;nbsp;— арғамчин барои танг кардани шим, шими ҳарам
* '''Сатр'''&amp;nbsp;— арғамчини борик, ресмон ва умуман ресмон 
* '''Сим'''&amp;nbsp;— арғамчини борике, ки аз риштаҳои печида ё риштаҳои ришта бофта шудааст
* '''Ришта'''&amp;nbsp;— арғамчини борики бастабандӣ, бастан ва дӯхтан

== Арғамчинҳои пӯлодӣ ==
Арғамчинҳои пӯлодӣ (кабелҳо) — қисми асосии мошинҳо ва механизмҳои борбардорӣ, нақлиётӣ, заминканӣ ва мошинҳои сохтмонии роҳ.

Истеҳсоли риштасим аз замонҳои қадим дар байни ҳамаи халқҳо маълум буд. Риштасимҳо ва тӯрҳои моҳидорӣ, ки аз [[чӯб]]&lt;nowiki/&gt;и [[бед]] сохта шудаанд, аллакай хоси [[Мезолит|давраи мезолит]] мебошанд. Маълум нест, ки оё риштасимҳо аллакай барои интиқоли [[санг]]&lt;nowiki/&gt;ҳо ва сохтани сохторҳои мегалитӣ (менгирҳо, долменҳо) ба қадри кофӣ ғафс ва қавӣ буданд ё не. риштасиме, ки аз чӯби линден сохта шудааст, ки диаметри он тақрибан 4 см аст, ки ба тақрибан соли 1500 пеш аз милод тааллуқ дорад, дар [[кон|кони]] [[намак|намаки]] Ҳаллштатт кашф шудааст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nhm-wien.ac.at/hallstatt/bergwerk/bronzezeit/transportablauf/seile__co|title=Seile &amp; Co: Binde- und Zugmaterialien im Bergwerk|website=Naturhistorisches Museum Wien|publisher=Naturhistorisches Museum Wien|lang=нім|accessdate=28 серпня 2024}}&lt;/ref&gt; Аввалин [[тасвир|тасвирҳои]] [[устохона|устохонаҳои]] риштасимсозӣ аз [[Мисри Қадим]] пайдо шудаанд.

Арғамчинҳои пӯлодӣ&amp;nbsp;— яке аз маҳсулоти маъмултарини металлӣ буда, дар ҳама соҳаҳо истифода мешаванд: истеҳсоли нафт ва газ, истихроҷи маъдан, ангишт, мошинсозӣ, нақлиёти баҳрӣ, дарёӣ, хушкӣ ва ғайра.

== Риштаҳои истихроҷ ==
Риштаҳое, ки аз нахҳои растанӣ сохта шудаанд, хеле пеш аз давраи мо дар истихроҷи [[маъдан]] истифода мешуданд.&amp;nbsp;ҳастанд, металлӣ&amp;nbsp;- аз охири асри XVIII.

=== Тавсифи умумӣ ===
Дар дастгоҳҳои борбардории [[кон|конҳо]] барои пайваст кардани киштии борбардор ба барабан ё шкиви гардонандаи соишӣ ва ғелонидани [[ароба]]чаҳо тавассути [[кон|конҳои]] [[кӯҳ|кӯҳӣ]] бо истифода аз лебедкаҳо ва ғайра истифода мешавад. Маводи асосии тайёр кардани ресмонҳо, ки дар истихроҷи [[маъдан]] истифода мешаванд. ҳолат,&amp;nbsp;— [[пӯлод]], камтар [[Капрон|нейлон]] ва дигар маводҳои синтетикӣ; баъзан нахҳои [[банг]]дона ва [[алоэ]] барои сохтани мағзи арғамчинҳои пӯлодӣ истифода мешаванд. Сими риштаҳо, ки барои истифода дар муҳитҳои хашмгин пешбинӣ шудаанд, бо руҳ пӯшонида шудаанд. Намудҳои зерини риштаҳо мавҷуданд: печида, печиданашуда, бофташуда. Мувофиқи самти печиш, риштаҳо ба печҳои рост ва чап, салибӣ, мувозӣ ва печҳои омехта тақсим карда мешаванд. [[Сим]] дар як амалиёт ё дар якчанд қабат пайдарпай дар атрофи ядро печонида мешавад. Барои муҳофизат кардани унсурҳои риштаҳо аз зангзанӣ, соишҳои махсус ва дигар равғанҳои молиданӣ истифода мешаванд (риштаҳои ҳамвор бо [[Резина| резин]] пӯшонида шудаанд). Бо ҳамин мақсад, инчунин барои баланд бардоштани муқовимати фарсудашавии риштаҳои пӯлодин, рӯйпӯшҳо аз қатронҳои полиамидӣ истифода мешаванд. Мӯҳлати хидмати риштаҳои бардорандаи [[кон]] аз 1,5 то 3 сол аст.

=== Сохтмон ===
Маводи асосии тайёр кардани риштаҳои, ки дар истихроҷи [[маъдан]] истифода мешаванд. ҳолат,&amp;nbsp;— пӯлод, камтар нейлон ва дигар маводҳои синтетикӣ; баъзан нахҳои бангдона ва алоэ барои сохтани асли риштаҳои пӯлодӣ истифода мешаванд. Сими ресмонҳо, ки барои истифода дар муҳитҳои хашмгин пешбинӣ шудаанд, бо руҳ пӯшонида шудаанд. Сим дар як амалиёт ё дар якчанд қабат пайдарпай дар атрофи ядро печонида мешавад. Дар ҳолати аввал, риштае бо печиши оддӣ (яккарата) ба даст оварда мешавад. Бо истифода аз онҳо ҳамчун ришта, риштаи дуқабата сохта мешавад. Дар навбати худ, риштаҳои  дуқабата метавонанд ҳамчун ресмон барои истеҳсоли риштаҳои сеқабата (кабелӣ) хизмат кунанд.&amp;nbsp;— кабелҳо. Риштаҳои (кабелҳо) шаклҳои мудаввар ва шаклдор доранд.&amp;nbsp;— секунҷа, байзашакл ва ҳамвор.


* Риштае, ки то 25 мм (то 1 [[Инч|дюйм]] ) дорад, &quot;лента&quot; номида мешавад.
* Сими 25-101.6 мм (1-4 дюйм) (номҳои махсус надорад)
* Риштаи 101.6–152.4 мм (4–6 дюйм) &quot;марворид&quot; номида мешавад
* Арғамчинҳои 152.4–330.2 мм (6–13 дюйм) &quot;сим&quot; номида мешаванд.
* Сими зиёда аз 330.2 мм (13 дюйм) &quot;ресмон&quot; номида мешавад.

== Нигаред инчунин ==

* Қад кашидани арғамчин
* арраи симӣ
* Кашиданиарғамчин

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

 
{{Пайвандҳои беруна}}
[[Гурӯҳ:Технология]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>pzy1fs2mc8lr37vr7gajzmdrdwxm8t6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488639</id>
      <parentid>1488638</parentid>
      <timestamp>2026-10-06T16:23:54Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Арғамчин */</comment>
      <origin>1488639</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15406" sha1="bhafstqup5fq22w8hkxcwybzri0xwet" xml:space="preserve">

[[Акс:Ancient_Egypt_rope_manufacture.jpg|рост|мини|300x300пкс| Тасвири занони Мисри қадим, ки ба риштасимсозии механикӣ машғуланд, аввалин далели графикии ин [[ҳунар]] аст, дар ду қатори поёнии расм нишон дода шудааст.]]

'''Риштасим''' (инчунин '''арғамчин''') — маҳсулоти чандир, ки аз [[сим]] ё нахҳои органикӣ сохта шудааст. Риштасимҳоро печондан ё бофтан мумкин аст.

Дар забони гуфтугӯӣ, калимаи '''&quot;риштасим&quot;''' барои маҳсулоте истифода мешавад, ки аз нахҳои нарми эластикии органикӣ ё синтетикии диаметри калон ва '''кабел''' сохта шудаанд.— дар бораи маҳсулоти [[сим]]&lt;nowiki/&gt;ӣ (металлӣ).

== Ном ==
'''Риштасим''' як [[арғамчин]]&lt;nowiki/&gt;и хеле мустаҳкам ва дағал аст, ки аз нах ё [[сим]] сохта шудааст. 

== Таърих ==
Рушди назарраси сайёҳии баҳрӣ дар [[Кафшиёти бузурги ҷуғрофиёӣ|давраи Кафшиёти бузурги ҷуғрофиёӣ]] шумораи зиёди риштасимҳоро талаб мекард, ки боиси афзоиши босуръати истеҳсоли онҳо ва пайдоиши касби риштасоз гардид.

[[Ҳунарманд|Ҳунармандон]], рамзгузорон ва истеҳсолкунандагони риштасим (&quot;krutels&quot;)  дастгоҳҳои механикиро барои печондан истифода мебурданд. Мошини печонидани риштасимҳои соддатарин (сайёр) аз як маховик иборат буд, ки амудӣ ҷойгир карда шуда, бо гардиши муш ба ҳаракат медаровард ва бо гардонандаи тасма ба чархи дуюми диаметри хурдтар пайваст карда шуда буд, ки ба маркази он қалмоқчаи [[оҳан]]&lt;nowiki/&gt;ин васл карда шуда буд. Як ришта ё якчанд ришта ба қалмоқ часпонида мешаванд, ки ҳангоми чарх задани маховик ба ришта ё риштасим печонида мешаванд. Мошинҳои мураккабтар дар чарх якчанд қалмоқ доранд 
Истеҳсоли [[корхона]]ҳо дар [[шаҳр|шаҳрҳои]] соҳилӣ муддати тӯлонӣ вуҷуд дошт, дар ҳоле ки истеҳсоли [[Ҳунарманд|ҳунармандӣ]] дар минтақаҳои [[кишоварзӣ]] васеъ паҳн шуда буд ва бо назардошти аҳамияти бузург барои иқтисоди миллӣ, [[оила|оилаҳои]] [[деҳқон|деҳқонро]] дар вақти холии худ аз корҳои саҳроӣ машғул мекарданд.

Риштасимсозони [[ҳунарманд]], рамзгузорон ва истеҳсолкунандагони [[арғамчин|арғамчини]] [[сим|симин]] (&quot;krutels&quot;)  дастгоҳҳои механикиро барои печондан истифода мебурданд. Мошини печонидани риштасимҳои соддатарин (сайёр) аз як маховик иборат буд, ки амудӣ ҷойгир карда шуда, бо гардиши муш ба ҳаракат медаровард ва бо гардонандаи [[тасма]] ба чархи дуюми диаметри хурдтар пайваст карда шуда буд, ки ба маркази он қалмоқчаи оҳанин васл карда шуда буд. Як ришта ё якчанд ришта ба қалмоқ часпонида мешаванд, ки ҳангоми чарх задани маховик ба риштасим  печонида мешаванд. Мошинҳои мураккабтар дар чарх якчанд қалмоқ доранд.

== Арғамчин ==
'''Арғамчин''', андоза. '''риштасим''' &amp;nbsp; — сими борик ва чандир. Он аз маводҳои гуногун (ришта, [[пашм]], [[абрешим]], нахҳои синтетикӣ) сохта шудааст ва барои бастан ё бастани касе ё чизе пешбинӣ шудааст.

* '''Сатр'''&amp;nbsp;— арғамчин барои овезон кардани [[гаҳвора]]
* '''Кашолакунӣ'''&amp;nbsp;— арғамчин барои бастани сутунҳои кат
* '''Сим'''&amp;nbsp;— арғамчини ноҳамвор
* '''Сатр'''&amp;nbsp;— арғамчини тунук, лента барои бастани либос
* '''Очкур'''&amp;nbsp;— арғамчин барои танг кардани шим, шими ҳарам
* '''Сатр'''&amp;nbsp;— арғамчини борик, ресмон ва умуман ресмон 
* '''Сим'''&amp;nbsp;— арғамчини борике, ки аз риштаҳои печида ё риштаҳои ришта бофта шудааст
* '''Ришта'''&amp;nbsp;— арғамчини борики бастабандӣ, бастан ва дӯхтан
&lt;gallery mode=&quot;slideshow&quot;&gt;
Rope MET DP228247.jpg|Лён египетский, [[среднее царство]], [[Метрополитен-музей]]
Rope_of_palm_fiber,_Deir_el-Bahri,_western_Thebes,_Egypt,_New_Kingdom,_1567-1085_BC_-_Royal_Ontario_Museum_-_DSC09719.JPG|Пальмовая веревка кабельной работы 2-е тысячелетие до н. э., [[Королевский музей Онтарио]]
Rope Jar Sling MET 22.3.310-ef.jpeg|Тростниковая веревка XXI-XVII век до н. э., Метрополитен-музей
Ancient_Egypt_rope_manufacture.jpg|Древнеегипетское произведение искусства, изображающее изготовление веревки механическим способом
Cordes-originales-barque-kh%C3%A9ops.jpg|веревка, обнаруженная на корабле [[Солнечные ладьи]]
Man_Making_Leather_Rope,_Tomb_of_Rekhmire_MET_eg33.8.2x.jpg|Изготовление кожанной веревки, [[Рехмира]] около 1479г.
Cachalot_MHNT_ETH_AC_NC_172_Saves.jpg|Зуб кашалота снабжен подвесным шнуром, сплетенным из лианы, Новая Каледония XIX век
Cerveliere_(Cap_Worn_Under_Mail)_MET_sfsb14.25.609s1.jpg|[[Цервельер]] из веревок XV век
Model_Donkey_Bag_MET_26.3.252-ef.jpeg|веревочная сумка, Среднее царство
Rope_stretching.jpg|Измерением земли и восстановлением границ земельных участков занимались в Древнем Египте специальные землемеры, которые и были, по-видимому, первыми геометрами. Они пользовались при этом веревками, отчего греки называли их герпедонаптами — веревковязателями&lt;ref&gt;Александров А.Д. [https://books.google.ru/books?hl=ru&amp;lr=&amp;id=RmX-AgAAQBAJ&amp;oi=fnd&amp;pg=PA10 Основания геометрии.] — C.11 — 1987&lt;/ref&gt;. Measuring and recording the harvest, tomb of Menna.
Net, 7840-1870 BC, Danger Cave, Utah, milkweed cordage - Natural History Museum of Utah - DSC07275.JPG|Сеть из Ваточника [[Дэнджер]], XIX век до н. э.
SMT D197 Maya twisting strands of rope.jpg|[[Майя (цивилизация)]] пластина подготовки материала из Мадридского кодекса&lt;ref&gt;[https://en.wikisource.org/wiki/A_Study_of_the_Manuscript_Troano/Chapter_5 A Study of the Manuscript Troano] / by Cyrus Thomas; with an introduction by D. G. Brinton; U.S. Geographical and Geological Survey of the Rocky Mountain Region, J. W. Powell (in charge).— p. 131 — Washington: Government Printing Office, 1882.&lt;/ref&gt;
&lt;/gallery&gt;

== Арғамчинҳои пӯлодӣ ==
Арғамчинҳои пӯлодӣ (кабелҳо) — қисми асосии мошинҳо ва механизмҳои борбардорӣ, нақлиётӣ, заминканӣ ва мошинҳои сохтмонии роҳ.

Истеҳсоли риштасим аз замонҳои қадим дар байни ҳамаи халқҳо маълум буд. Риштасимҳо ва тӯрҳои моҳидорӣ, ки аз [[чӯб]]&lt;nowiki/&gt;и [[бед]] сохта шудаанд, аллакай хоси [[Мезолит|давраи мезолит]] мебошанд. Маълум нест, ки оё риштасимҳо аллакай барои интиқоли [[санг]]&lt;nowiki/&gt;ҳо ва сохтани сохторҳои мегалитӣ (менгирҳо, долменҳо) ба қадри кофӣ ғафс ва қавӣ буданд ё не. риштасиме, ки аз чӯби линден сохта шудааст, ки диаметри он тақрибан 4 см аст, ки ба тақрибан соли 1500 пеш аз милод тааллуқ дорад, дар [[кон|кони]] [[намак|намаки]] Ҳаллштатт кашф шудааст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nhm-wien.ac.at/hallstatt/bergwerk/bronzezeit/transportablauf/seile__co|title=Seile &amp; Co: Binde- und Zugmaterialien im Bergwerk|website=Naturhistorisches Museum Wien|publisher=Naturhistorisches Museum Wien|lang=нім|accessdate=28 серпня 2024}}&lt;/ref&gt; Аввалин [[тасвир|тасвирҳои]] [[устохона|устохонаҳои]] риштасимсозӣ аз [[Мисри Қадим]] пайдо шудаанд.

Арғамчинҳои пӯлодӣ&amp;nbsp;— яке аз маҳсулоти маъмултарини металлӣ буда, дар ҳама соҳаҳо истифода мешаванд: истеҳсоли нафт ва газ, истихроҷи маъдан, ангишт, мошинсозӣ, нақлиёти баҳрӣ, дарёӣ, хушкӣ ва ғайра.

== Риштаҳои истихроҷ ==
Риштаҳое, ки аз нахҳои растанӣ сохта шудаанд, хеле пеш аз давраи мо дар истихроҷи [[маъдан]] истифода мешуданд.&amp;nbsp;ҳастанд, металлӣ&amp;nbsp;- аз охири асри XVIII.

=== Тавсифи умумӣ ===
Дар дастгоҳҳои борбардории [[кон|конҳо]] барои пайваст кардани киштии борбардор ба барабан ё шкиви гардонандаи соишӣ ва ғелонидани [[ароба]]чаҳо тавассути [[кон|конҳои]] [[кӯҳ|кӯҳӣ]] бо истифода аз лебедкаҳо ва ғайра истифода мешавад. Маводи асосии тайёр кардани ресмонҳо, ки дар истихроҷи [[маъдан]] истифода мешаванд. ҳолат,&amp;nbsp;— [[пӯлод]], камтар [[Капрон|нейлон]] ва дигар маводҳои синтетикӣ; баъзан нахҳои [[банг]]дона ва [[алоэ]] барои сохтани мағзи арғамчинҳои пӯлодӣ истифода мешаванд. Сими риштаҳо, ки барои истифода дар муҳитҳои хашмгин пешбинӣ шудаанд, бо руҳ пӯшонида шудаанд. Намудҳои зерини риштаҳо мавҷуданд: печида, печиданашуда, бофташуда. Мувофиқи самти печиш, риштаҳо ба печҳои рост ва чап, салибӣ, мувозӣ ва печҳои омехта тақсим карда мешаванд. [[Сим]] дар як амалиёт ё дар якчанд қабат пайдарпай дар атрофи ядро печонида мешавад. Барои муҳофизат кардани унсурҳои риштаҳо аз зангзанӣ, соишҳои махсус ва дигар равғанҳои молиданӣ истифода мешаванд (риштаҳои ҳамвор бо [[Резина| резин]] пӯшонида шудаанд). Бо ҳамин мақсад, инчунин барои баланд бардоштани муқовимати фарсудашавии риштаҳои пӯлодин, рӯйпӯшҳо аз қатронҳои полиамидӣ истифода мешаванд. Мӯҳлати хидмати риштаҳои бардорандаи [[кон]] аз 1,5 то 3 сол аст.

=== Сохтмон ===
Маводи асосии тайёр кардани риштаҳои, ки дар истихроҷи [[маъдан]] истифода мешаванд. ҳолат,&amp;nbsp;— пӯлод, камтар нейлон ва дигар маводҳои синтетикӣ; баъзан нахҳои бангдона ва алоэ барои сохтани асли риштаҳои пӯлодӣ истифода мешаванд. Сими ресмонҳо, ки барои истифода дар муҳитҳои хашмгин пешбинӣ шудаанд, бо руҳ пӯшонида шудаанд. Сим дар як амалиёт ё дар якчанд қабат пайдарпай дар атрофи ядро печонида мешавад. Дар ҳолати аввал, риштае бо печиши оддӣ (яккарата) ба даст оварда мешавад. Бо истифода аз онҳо ҳамчун ришта, риштаи дуқабата сохта мешавад. Дар навбати худ, риштаҳои  дуқабата метавонанд ҳамчун ресмон барои истеҳсоли риштаҳои сеқабата (кабелӣ) хизмат кунанд.&amp;nbsp;— кабелҳо. Риштаҳои (кабелҳо) шаклҳои мудаввар ва шаклдор доранд.&amp;nbsp;— секунҷа, байзашакл ва ҳамвор.


* Риштае, ки то 25 мм (то 1 [[Инч|дюйм]] ) дорад, &quot;лента&quot; номида мешавад.
* Сими 25-101.6 мм (1-4 дюйм) (номҳои махсус надорад)
* Риштаи 101.6–152.4 мм (4–6 дюйм) &quot;марворид&quot; номида мешавад
* Арғамчинҳои 152.4–330.2 мм (6–13 дюйм) &quot;сим&quot; номида мешаванд.
* Сими зиёда аз 330.2 мм (13 дюйм) &quot;ресмон&quot; номида мешавад.

== Нигаред инчунин ==

* Қад кашидани арғамчин
* арраи симӣ
* Кашиданиарғамчин

== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

 
{{Пайвандҳои беруна}}
[[Гурӯҳ:Технология]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>bhafstqup5fq22w8hkxcwybzri0xwet</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488640</id>
      <parentid>1488639</parentid>
      <timestamp>2026-10-06T16:29:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <origin>1488640</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15490" sha1="fv3x51361xusj2guyjrd7jttdfuvbeo" xml:space="preserve">

[[Акс:Ancient_Egypt_rope_manufacture.jpg|рост|мини|300x300пкс| Тасвири занони Мисри қадим, ки ба риштасимсозии механикӣ машғуланд, аввалин далели графикии ин [[ҳунар]] аст, дар ду қатори поёнии расм нишон дода шудааст.]]

'''Риштасим''' (инчунин '''арғамчин''') — маҳсулоти чандир, ки аз [[сим]] ё нахҳои органикӣ сохта шудааст. Риштасимҳоро печондан ё бофтан мумкин аст.

Дар забони гуфтугӯӣ, калимаи '''&quot;риштасим&quot;''' барои маҳсулоте истифода мешавад, ки аз нахҳои нарми эластикии органикӣ ё синтетикии диаметри калон ва '''кабел''' сохта шудаанд.— дар бораи маҳсулоти [[сим]]&lt;nowiki/&gt;ӣ (металлӣ).

== Ном ==
[[Акс:Fraying wire rope.jpg|мини|риштасими канда]]
'''Риштасим''' як [[арғамчин]]&lt;nowiki/&gt;и хеле мустаҳкам ва дағал аст, ки аз нах ё [[сим]] сохта шудааст. 

== Таърих ==
Рушди назарраси сайёҳии баҳрӣ дар [[Кафшиёти бузурги ҷуғрофиёӣ|давраи Кафшиёти бузурги ҷуғрофиёӣ]] шумораи зиёди риштасимҳоро талаб мекард, ки боиси афзоиши босуръати истеҳсоли онҳо ва пайдоиши касби риштасоз гардид.

[[Ҳунарманд|Ҳунармандон]], рамзгузорон ва истеҳсолкунандагони риштасим (&quot;krutels&quot;)  дастгоҳҳои механикиро барои печондан истифода мебурданд. Мошини печонидани риштасимҳои соддатарин (сайёр) аз як маховик иборат буд, ки амудӣ ҷойгир карда шуда, бо гардиши муш ба ҳаракат медаровард ва бо гардонандаи тасма ба чархи дуюми диаметри хурдтар пайваст карда шуда буд, ки ба маркази он қалмоқчаи [[оҳан]]&lt;nowiki/&gt;ин васл карда шуда буд. Як ришта ё якчанд ришта ба қалмоқ часпонида мешаванд, ки ҳангоми чарх задани маховик ба ришта ё риштасим печонида мешаванд. Мошинҳои мураккабтар дар чарх якчанд қалмоқ доранд 
Истеҳсоли [[корхона]]ҳо дар [[шаҳр|шаҳрҳои]] соҳилӣ муддати тӯлонӣ вуҷуд дошт, дар ҳоле ки истеҳсоли [[Ҳунарманд|ҳунармандӣ]] дар минтақаҳои [[кишоварзӣ]] васеъ паҳн шуда буд ва бо назардошти аҳамияти бузург барои иқтисоди миллӣ, [[оила|оилаҳои]] [[деҳқон|деҳқонро]] дар вақти холии худ аз корҳои саҳроӣ машғул мекарданд.

Риштасимсозони [[ҳунарманд]], рамзгузорон ва истеҳсолкунандагони [[арғамчин|арғамчини]] [[сим|симин]] (&quot;krutels&quot;)  дастгоҳҳои механикиро барои печондан истифода мебурданд. Мошини печонидани риштасимҳои соддатарин (сайёр) аз як маховик иборат буд, ки амудӣ ҷойгир карда шуда, бо гардиши муш ба ҳаракат медаровард ва бо гардонандаи [[тасма]] ба чархи дуюми диаметри хурдтар пайваст карда шуда буд, ки ба маркази он қалмоқчаи оҳанин васл карда шуда буд. Як ришта ё якчанд ришта ба қалмоқ часпонида мешаванд, ки ҳангоми чарх задани маховик ба риштасим  печонида мешаванд. Мошинҳои мураккабтар дар чарх якчанд қалмоқ доранд.

== Арғамчин ==
'''Арғамчин''', андоза. '''риштасим''' &amp;nbsp; — сими борик ва чандир. Он аз маводҳои гуногун (ришта, [[пашм]], [[абрешим]], нахҳои синтетикӣ) сохта шудааст ва барои бастан ё бастани касе ё чизе пешбинӣ шудааст.

* '''Сатр'''&amp;nbsp;— арғамчин барои овезон кардани [[гаҳвора]]
* '''Кашолакунӣ'''&amp;nbsp;— арғамчин барои бастани сутунҳои кат
* '''Сим'''&amp;nbsp;— арғамчини ноҳамвор
* '''Сатр'''&amp;nbsp;— арғамчини тунук, лента барои бастани либос
* '''Очкур'''&amp;nbsp;— арғамчин барои танг кардани шим, шими ҳарам
* '''Сатр'''&amp;nbsp;— арғамчини борик, ресмон ва умуман ресмон 
* '''Сим'''&amp;nbsp;— арғамчини борике, ки аз риштаҳои печида ё риштаҳои ришта бофта шудааст
* '''Ришта'''&amp;nbsp;— арғамчини борики бастабандӣ, бастан ва дӯхтан
&lt;gallery mode=&quot;slideshow&quot;&gt;
Rope MET DP228247.jpg|Лён египетский, [[среднее царство]], [[Метрополитен-музей]]
Rope_of_palm_fiber,_Deir_el-Bahri,_western_Thebes,_Egypt,_New_Kingdom,_1567-1085_BC_-_Royal_Ontario_Museum_-_DSC09719.JPG|Пальмовая веревка кабельной работы 2-е тысячелетие до н. э., [[Королевский музей Онтарио]]
Rope Jar Sling MET 22.3.310-ef.jpeg|Тростниковая веревка XXI-XVII век до н. э., Метрополитен-музей
Ancient_Egypt_rope_manufacture.jpg|Древнеегипетское произведение искусства, изображающее изготовление веревки механическим способом
Cordes-originales-barque-kh%C3%A9ops.jpg|веревка, обнаруженная на корабле [[Солнечные ладьи]]
Man_Making_Leather_Rope,_Tomb_of_Rekhmire_MET_eg33.8.2x.jpg|Изготовление кожанной веревки, [[Рехмира]] около 1479г.
Cachalot_MHNT_ETH_AC_NC_172_Saves.jpg|Зуб кашалота снабжен подвесным шнуром, сплетенным из лианы, Новая Каледония XIX век
Cerveliere_(Cap_Worn_Under_Mail)_MET_sfsb14.25.609s1.jpg|[[Цервельер]] из веревок XV век
Model_Donkey_Bag_MET_26.3.252-ef.jpeg|веревочная сумка, Среднее царство
Rope_stretching.jpg|Измерением земли и восстановлением границ земельных участков занимались в Древнем Египте специальные землемеры, которые и были, по-видимому, первыми геометрами. Они пользовались при этом веревками, отчего греки называли их герпедонаптами — веревковязателями&lt;ref&gt;Александров А.Д. [https://books.google.ru/books?hl=ru&amp;lr=&amp;id=RmX-AgAAQBAJ&amp;oi=fnd&amp;pg=PA10 Основания геометрии.] — C.11 — 1987&lt;/ref&gt;. Measuring and recording the harvest, tomb of Menna.
Net, 7840-1870 BC, Danger Cave, Utah, milkweed cordage - Natural History Museum of Utah - DSC07275.JPG|Сеть из Ваточника [[Дэнджер]], XIX век до н. э.
SMT D197 Maya twisting strands of rope.jpg|[[Майя (цивилизация)]] пластина подготовки материала из Мадридского кодекса&lt;ref&gt;[https://en.wikisource.org/wiki/A_Study_of_the_Manuscript_Troano/Chapter_5 A Study of the Manuscript Troano] / by Cyrus Thomas; with an introduction by D. G. Brinton; U.S. Geographical and Geological Survey of the Rocky Mountain Region, J. W. Powell (in charge).— p. 131 — Washington: Government Printing Office, 1882.&lt;/ref&gt;
&lt;/gallery&gt;

== Арғамчинҳои пӯлодӣ ==
Арғамчинҳои пӯлодӣ (кабелҳо) — қисми асосии мошинҳо ва механизмҳои борбардорӣ, нақлиётӣ, заминканӣ ва мошинҳои сохтмонии роҳ.

Истеҳсоли риштасим аз замонҳои қадим дар байни ҳамаи халқҳо маълум буд. Риштасимҳо ва тӯрҳои моҳидорӣ, ки аз [[чӯб]]&lt;nowiki/&gt;и [[бед]] сохта шудаанд, аллакай хоси [[Мезолит|давраи мезолит]] мебошанд. Маълум нест, ки оё риштасимҳо аллакай барои интиқоли [[санг]]&lt;nowiki/&gt;ҳо ва сохтани сохторҳои мегалитӣ (менгирҳо, долменҳо) ба қадри кофӣ ғафс ва қавӣ буданд ё не. риштасиме, ки аз чӯби линден сохта шудааст, ки диаметри он тақрибан 4 см аст, ки ба тақрибан соли 1500 пеш аз милод тааллуқ дорад, дар [[кон|кони]] [[намак|намаки]] Ҳаллштатт кашф шудааст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nhm-wien.ac.at/hallstatt/bergwerk/bronzezeit/transportablauf/seile__co|title=Seile &amp; Co: Binde- und Zugmaterialien im Bergwerk|website=Naturhistorisches Museum Wien|publisher=Naturhistorisches Museum Wien|lang=нім|accessdate=28 серпня 2024}}&lt;/ref&gt; Аввалин [[тасвир|тасвирҳои]] [[устохона|устохонаҳои]] риштасимсозӣ аз [[Мисри Қадим]] пайдо шудаанд.

Арғамчинҳои пӯлодӣ&amp;nbsp;— яке аз маҳсулоти маъмултарини металлӣ буда, дар ҳама соҳаҳо истифода мешаванд: истеҳсоли нафт ва газ, истихроҷи маъдан, ангишт, мошинсозӣ, нақлиёти баҳрӣ, дарёӣ, хушкӣ ва ғайра.

== Риштаҳои истихроҷ ==
Риштаҳое, ки аз нахҳои растанӣ сохта шудаанд, хеле пеш аз давраи мо дар истихроҷи [[маъдан]] истифода мешуданд.&amp;nbsp;ҳастанд, металлӣ&amp;nbsp;- аз охири асри XVIII.

=== Тавсифи умумӣ ===
Дар дастгоҳҳои борбардории [[кон|конҳо]] барои пайваст кардани киштии борбардор ба барабан ё шкиви гардонандаи соишӣ ва ғелонидани [[ароба]]чаҳо тавассути [[кон|конҳои]] [[кӯҳ|кӯҳӣ]] бо истифода аз лебедкаҳо ва ғайра истифода мешавад. Маводи асосии тайёр кардани ресмонҳо, ки дар истихроҷи [[маъдан]] истифода мешаванд. ҳолат,&amp;nbsp;— [[пӯлод]], камтар [[Капрон|нейлон]] ва дигар маводҳои синтетикӣ; баъзан нахҳои [[банг]]дона ва [[алоэ]] барои сохтани мағзи арғамчинҳои пӯлодӣ истифода мешаванд. Сими риштаҳо, ки барои истифода дар муҳитҳои хашмгин пешбинӣ шудаанд, бо руҳ пӯшонида шудаанд. Намудҳои зерини риштаҳо мавҷуданд: печида, печиданашуда, бофташуда. Мувофиқи самти печиш, риштаҳо ба печҳои рост ва чап, салибӣ, мувозӣ ва печҳои омехта тақсим карда мешаванд. [[Сим]] дар як амалиёт ё дар якчанд қабат пайдарпай дар атрофи ядро печонида мешавад. Барои муҳофизат кардани унсурҳои риштаҳо аз зангзанӣ, соишҳои махсус ва дигар равғанҳои молиданӣ истифода мешаванд (риштаҳои ҳамвор бо [[Резина| резин]] пӯшонида шудаанд). Бо ҳамин мақсад, инчунин барои баланд бардоштани муқовимати фарсудашавии риштаҳои пӯлодин, рӯйпӯшҳо аз қатронҳои полиамидӣ истифода мешаванд. Мӯҳлати хидмати риштаҳои бардорандаи [[кон]] аз 1,5 то 3 сол аст.

=== Сохтмон ===
Маводи асосии тайёр кардани риштаҳои, ки дар истихроҷи [[маъдан]] истифода мешаванд. ҳолат,&amp;nbsp;— пӯлод, камтар нейлон ва дигар маводҳои синтетикӣ; баъзан нахҳои бангдона ва алоэ барои сохтани асли риштаҳои пӯлодӣ истифода мешаванд. Сими ресмонҳо, ки барои истифода дар муҳитҳои хашмгин пешбинӣ шудаанд, бо руҳ пӯшонида шудаанд. Сим дар як амалиёт ё дар якчанд қабат пайдарпай дар атрофи ядро печонида мешавад. Дар ҳолати аввал, риштае бо печиши оддӣ (яккарата) ба даст оварда мешавад. Бо истифода аз онҳо ҳамчун ришта, риштаи дуқабата сохта мешавад. Дар навбати худ, риштаҳои  дуқабата метавонанд ҳамчун ресмон барои истеҳсоли риштаҳои сеқабата (кабелӣ) хизмат кунанд.&amp;nbsp;— кабелҳо. Риштаҳои (кабелҳо) шаклҳои мудаввар ва шаклдор доранд.&amp;nbsp;— секунҷа, байзашакл ва ҳамвор.


* Риштае, ки то 25 мм (то 1 [[Инч|дюйм]] ) дорад, &quot;лента&quot; номида мешавад.
* Сими 25-101.6 мм (1-4 дюйм) (номҳои махсус надорад)
* Риштаи 101.6–152.4 мм (4–6 дюйм) &quot;марворид&quot; номида мешавад
* Арғамчинҳои 152.4–330.2 мм (6–13 дюйм) &quot;сим&quot; номида мешаванд.
* Сими зиёда аз 330.2 мм (13 дюйм) &quot;ресмон&quot; номида мешавад.

== Нигаред инчунин ==

* Қад кашидани арғамчин
* арраи симӣ
* Кашиданиарғамчин
{{хурд}}
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

 
{{Пайвандҳои беруна}}
[[Гурӯҳ:Технология]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>fv3x51361xusj2guyjrd7jttdfuvbeo</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488641</id>
      <parentid>1488640</parentid>
      <timestamp>2026-10-06T16:36:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>/* Арғамчинҳои пӯлодӣ */ мусаввара</comment>
      <origin>1488641</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15619" sha1="ib19n5hkvx66qk82h2uwj7uevao6viu" xml:space="preserve">

[[Акс:Ancient_Egypt_rope_manufacture.jpg|рост|мини|300x300пкс| Тасвири занони Мисри қадим, ки ба риштасимсозии механикӣ машғуланд, аввалин далели графикии ин [[ҳунар]] аст, дар ду қатори поёнии расм нишон дода шудааст.]]

'''Риштасим''' (инчунин '''арғамчин''') — маҳсулоти чандир, ки аз [[сим]] ё нахҳои органикӣ сохта шудааст. Риштасимҳоро печондан ё бофтан мумкин аст.

Дар забони гуфтугӯӣ, калимаи '''&quot;риштасим&quot;''' барои маҳсулоте истифода мешавад, ки аз нахҳои нарми эластикии органикӣ ё синтетикии диаметри калон ва '''кабел''' сохта шудаанд.— дар бораи маҳсулоти [[сим]]&lt;nowiki/&gt;ӣ (металлӣ).

== Ном ==
[[Акс:Fraying wire rope.jpg|мини|риштасими канда]]
'''Риштасим''' як [[арғамчин]]&lt;nowiki/&gt;и хеле мустаҳкам ва дағал аст, ки аз нах ё [[сим]] сохта шудааст. 

== Таърих ==
Рушди назарраси сайёҳии баҳрӣ дар [[Кафшиёти бузурги ҷуғрофиёӣ|давраи Кафшиёти бузурги ҷуғрофиёӣ]] шумораи зиёди риштасимҳоро талаб мекард, ки боиси афзоиши босуръати истеҳсоли онҳо ва пайдоиши касби риштасоз гардид.

[[Ҳунарманд|Ҳунармандон]], рамзгузорон ва истеҳсолкунандагони риштасим (&quot;krutels&quot;)  дастгоҳҳои механикиро барои печондан истифода мебурданд. Мошини печонидани риштасимҳои соддатарин (сайёр) аз як маховик иборат буд, ки амудӣ ҷойгир карда шуда, бо гардиши муш ба ҳаракат медаровард ва бо гардонандаи тасма ба чархи дуюми диаметри хурдтар пайваст карда шуда буд, ки ба маркази он қалмоқчаи [[оҳан]]&lt;nowiki/&gt;ин васл карда шуда буд. Як ришта ё якчанд ришта ба қалмоқ часпонида мешаванд, ки ҳангоми чарх задани маховик ба ришта ё риштасим печонида мешаванд. Мошинҳои мураккабтар дар чарх якчанд қалмоқ доранд 
Истеҳсоли [[корхона]]ҳо дар [[шаҳр|шаҳрҳои]] соҳилӣ муддати тӯлонӣ вуҷуд дошт, дар ҳоле ки истеҳсоли [[Ҳунарманд|ҳунармандӣ]] дар минтақаҳои [[кишоварзӣ]] васеъ паҳн шуда буд ва бо назардошти аҳамияти бузург барои иқтисоди миллӣ, [[оила|оилаҳои]] [[деҳқон|деҳқонро]] дар вақти холии худ аз корҳои саҳроӣ машғул мекарданд.

Риштасимсозони [[ҳунарманд]], рамзгузорон ва истеҳсолкунандагони [[арғамчин|арғамчини]] [[сим|симин]] (&quot;krutels&quot;)  дастгоҳҳои механикиро барои печондан истифода мебурданд. Мошини печонидани риштасимҳои соддатарин (сайёр) аз як маховик иборат буд, ки амудӣ ҷойгир карда шуда, бо гардиши муш ба ҳаракат медаровард ва бо гардонандаи [[тасма]] ба чархи дуюми диаметри хурдтар пайваст карда шуда буд, ки ба маркази он қалмоқчаи оҳанин васл карда шуда буд. Як ришта ё якчанд ришта ба қалмоқ часпонида мешаванд, ки ҳангоми чарх задани маховик ба риштасим  печонида мешаванд. Мошинҳои мураккабтар дар чарх якчанд қалмоқ доранд.

== Арғамчин ==
'''Арғамчин''', андоза. '''риштасим''' &amp;nbsp; — сими борик ва чандир. Он аз маводҳои гуногун (ришта, [[пашм]], [[абрешим]], нахҳои синтетикӣ) сохта шудааст ва барои бастан ё бастани касе ё чизе пешбинӣ шудааст.

* '''Сатр'''&amp;nbsp;— арғамчин барои овезон кардани [[гаҳвора]]
* '''Кашолакунӣ'''&amp;nbsp;— арғамчин барои бастани сутунҳои кат
* '''Сим'''&amp;nbsp;— арғамчини ноҳамвор
* '''Сатр'''&amp;nbsp;— арғамчини тунук, лента барои бастани либос
* '''Очкур'''&amp;nbsp;— арғамчин барои танг кардани шим, шими ҳарам
* '''Сатр'''&amp;nbsp;— арғамчини борик, ресмон ва умуман ресмон 
* '''Сим'''&amp;nbsp;— арғамчини борике, ки аз риштаҳои печида ё риштаҳои ришта бофта шудааст
* '''Ришта'''&amp;nbsp;— арғамчини борики бастабандӣ, бастан ва дӯхтан
&lt;gallery mode=&quot;slideshow&quot;&gt;
Rope MET DP228247.jpg|Лён египетский, [[среднее царство]], [[Метрополитен-музей]]
Rope_of_palm_fiber,_Deir_el-Bahri,_western_Thebes,_Egypt,_New_Kingdom,_1567-1085_BC_-_Royal_Ontario_Museum_-_DSC09719.JPG|Пальмовая веревка кабельной работы 2-е тысячелетие до н. э., [[Королевский музей Онтарио]]
Rope Jar Sling MET 22.3.310-ef.jpeg|Тростниковая веревка XXI-XVII век до н. э., Метрополитен-музей
Ancient_Egypt_rope_manufacture.jpg|Древнеегипетское произведение искусства, изображающее изготовление веревки механическим способом
Cordes-originales-barque-kh%C3%A9ops.jpg|веревка, обнаруженная на корабле [[Солнечные ладьи]]
Man_Making_Leather_Rope,_Tomb_of_Rekhmire_MET_eg33.8.2x.jpg|Изготовление кожанной веревки, [[Рехмира]] около 1479г.
Cachalot_MHNT_ETH_AC_NC_172_Saves.jpg|Зуб кашалота снабжен подвесным шнуром, сплетенным из лианы, Новая Каледония XIX век
Cerveliere_(Cap_Worn_Under_Mail)_MET_sfsb14.25.609s1.jpg|[[Цервельер]] из веревок XV век
Model_Donkey_Bag_MET_26.3.252-ef.jpeg|веревочная сумка, Среднее царство
Rope_stretching.jpg|Измерением земли и восстановлением границ земельных участков занимались в Древнем Египте специальные землемеры, которые и были, по-видимому, первыми геометрами. Они пользовались при этом веревками, отчего греки называли их герпедонаптами — веревковязателями&lt;ref&gt;Александров А.Д. [https://books.google.ru/books?hl=ru&amp;lr=&amp;id=RmX-AgAAQBAJ&amp;oi=fnd&amp;pg=PA10 Основания геометрии.] — C.11 — 1987&lt;/ref&gt;. Measuring and recording the harvest, tomb of Menna.
Net, 7840-1870 BC, Danger Cave, Utah, milkweed cordage - Natural History Museum of Utah - DSC07275.JPG|Сеть из Ваточника [[Дэнджер]], XIX век до н. э.
SMT D197 Maya twisting strands of rope.jpg|[[Майя (цивилизация)]] пластина подготовки материала из Мадридского кодекса&lt;ref&gt;[https://en.wikisource.org/wiki/A_Study_of_the_Manuscript_Troano/Chapter_5 A Study of the Manuscript Troano] / by Cyrus Thomas; with an introduction by D. G. Brinton; U.S. Geographical and Geological Survey of the Rocky Mountain Region, J. W. Powell (in charge).— p. 131 — Washington: Government Printing Office, 1882.&lt;/ref&gt;
&lt;/gallery&gt;

== Арғамчинҳои пӯлодӣ ==
[[File:Heavy Duty 2 TON Car Towing Rope.jpg|thumb|сими кашолакунии автомобилӣ аз полиэстер]]
Арғамчинҳои пӯлодӣ (кабелҳо) — қисми асосии мошинҳо ва механизмҳои борбардорӣ, нақлиётӣ, заминканӣ ва мошинҳои сохтмонии роҳ.

Истеҳсоли риштасим аз замонҳои қадим дар байни ҳамаи халқҳо маълум буд. Риштасимҳо ва тӯрҳои моҳидорӣ, ки аз [[чӯб]]&lt;nowiki/&gt;и [[бед]] сохта шудаанд, аллакай хоси [[Мезолит|давраи мезолит]] мебошанд. Маълум нест, ки оё риштасимҳо аллакай барои интиқоли [[санг]]&lt;nowiki/&gt;ҳо ва сохтани сохторҳои мегалитӣ (менгирҳо, долменҳо) ба қадри кофӣ ғафс ва қавӣ буданд ё не. риштасиме, ки аз чӯби линден сохта шудааст, ки диаметри он тақрибан 4 см аст, ки ба тақрибан соли 1500 пеш аз милод тааллуқ дорад, дар [[кон|кони]] [[намак|намаки]] Ҳаллштатт кашф шудааст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nhm-wien.ac.at/hallstatt/bergwerk/bronzezeit/transportablauf/seile__co|title=Seile &amp; Co: Binde- und Zugmaterialien im Bergwerk|website=Naturhistorisches Museum Wien|publisher=Naturhistorisches Museum Wien|lang=нім|accessdate=28 серпня 2024}}&lt;/ref&gt; Аввалин [[тасвир|тасвирҳои]] [[устохона|устохонаҳои]] риштасимсозӣ аз [[Мисри Қадим]] пайдо шудаанд.

Арғамчинҳои пӯлодӣ&amp;nbsp;— яке аз маҳсулоти маъмултарини металлӣ буда, дар ҳама соҳаҳо истифода мешаванд: истеҳсоли нафт ва газ, истихроҷи маъдан, ангишт, мошинсозӣ, нақлиёти баҳрӣ, дарёӣ, хушкӣ ва ғайра.

== Риштаҳои истихроҷ ==
Риштаҳое, ки аз нахҳои растанӣ сохта шудаанд, хеле пеш аз давраи мо дар истихроҷи [[маъдан]] истифода мешуданд.&amp;nbsp;ҳастанд, металлӣ&amp;nbsp;- аз охири асри XVIII.

=== Тавсифи умумӣ ===
Дар дастгоҳҳои борбардории [[кон|конҳо]] барои пайваст кардани киштии борбардор ба барабан ё шкиви гардонандаи соишӣ ва ғелонидани [[ароба]]чаҳо тавассути [[кон|конҳои]] [[кӯҳ|кӯҳӣ]] бо истифода аз лебедкаҳо ва ғайра истифода мешавад. Маводи асосии тайёр кардани ресмонҳо, ки дар истихроҷи [[маъдан]] истифода мешаванд. ҳолат,&amp;nbsp;— [[пӯлод]], камтар [[Капрон|нейлон]] ва дигар маводҳои синтетикӣ; баъзан нахҳои [[банг]]дона ва [[алоэ]] барои сохтани мағзи арғамчинҳои пӯлодӣ истифода мешаванд. Сими риштаҳо, ки барои истифода дар муҳитҳои хашмгин пешбинӣ шудаанд, бо руҳ пӯшонида шудаанд. Намудҳои зерини риштаҳо мавҷуданд: печида, печиданашуда, бофташуда. Мувофиқи самти печиш, риштаҳо ба печҳои рост ва чап, салибӣ, мувозӣ ва печҳои омехта тақсим карда мешаванд. [[Сим]] дар як амалиёт ё дар якчанд қабат пайдарпай дар атрофи ядро печонида мешавад. Барои муҳофизат кардани унсурҳои риштаҳо аз зангзанӣ, соишҳои махсус ва дигар равғанҳои молиданӣ истифода мешаванд (риштаҳои ҳамвор бо [[Резина| резин]] пӯшонида шудаанд). Бо ҳамин мақсад, инчунин барои баланд бардоштани муқовимати фарсудашавии риштаҳои пӯлодин, рӯйпӯшҳо аз қатронҳои полиамидӣ истифода мешаванд. Мӯҳлати хидмати риштаҳои бардорандаи [[кон]] аз 1,5 то 3 сол аст.

=== Сохтмон ===
Маводи асосии тайёр кардани риштаҳои, ки дар истихроҷи [[маъдан]] истифода мешаванд. ҳолат,&amp;nbsp;— пӯлод, камтар нейлон ва дигар маводҳои синтетикӣ; баъзан нахҳои бангдона ва алоэ барои сохтани асли риштаҳои пӯлодӣ истифода мешаванд. Сими ресмонҳо, ки барои истифода дар муҳитҳои хашмгин пешбинӣ шудаанд, бо руҳ пӯшонида шудаанд. Сим дар як амалиёт ё дар якчанд қабат пайдарпай дар атрофи ядро печонида мешавад. Дар ҳолати аввал, риштае бо печиши оддӣ (яккарата) ба даст оварда мешавад. Бо истифода аз онҳо ҳамчун ришта, риштаи дуқабата сохта мешавад. Дар навбати худ, риштаҳои  дуқабата метавонанд ҳамчун ресмон барои истеҳсоли риштаҳои сеқабата (кабелӣ) хизмат кунанд.&amp;nbsp;— кабелҳо. Риштаҳои (кабелҳо) шаклҳои мудаввар ва шаклдор доранд.&amp;nbsp;— секунҷа, байзашакл ва ҳамвор.


* Риштае, ки то 25 мм (то 1 [[Инч|дюйм]] ) дорад, &quot;лента&quot; номида мешавад.
* Сими 25-101.6 мм (1-4 дюйм) (номҳои махсус надорад)
* Риштаи 101.6–152.4 мм (4–6 дюйм) &quot;марворид&quot; номида мешавад
* Арғамчинҳои 152.4–330.2 мм (6–13 дюйм) &quot;сим&quot; номида мешаванд.
* Сими зиёда аз 330.2 мм (13 дюйм) &quot;ресмон&quot; номида мешавад.

== Нигаред инчунин ==

* Қад кашидани арғамчин
* арраи симӣ
* Кашиданиарғамчин
{{хурд}}
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

 
{{Пайвандҳои беруна}}
[[Гурӯҳ:Технология]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]</text>
      <sha1>ib19n5hkvx66qk82h2uwj7uevao6viu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488642</id>
      <parentid>1488641</parentid>
      <timestamp>2026-10-06T16:40:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>иловаи [[Гурӯҳ:Таҷҳизоти кӯҳнавардӣ]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]]</comment>
      <origin>1488642</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="15674" sha1="jme6gz6xacphwajprs2xoektu4wlxyt" xml:space="preserve">

[[Акс:Ancient_Egypt_rope_manufacture.jpg|рост|мини|300x300пкс| Тасвири занони Мисри қадим, ки ба риштасимсозии механикӣ машғуланд, аввалин далели графикии ин [[ҳунар]] аст, дар ду қатори поёнии расм нишон дода шудааст.]]

'''Риштасим''' (инчунин '''арғамчин''') — маҳсулоти чандир, ки аз [[сим]] ё нахҳои органикӣ сохта шудааст. Риштасимҳоро печондан ё бофтан мумкин аст.

Дар забони гуфтугӯӣ, калимаи '''&quot;риштасим&quot;''' барои маҳсулоте истифода мешавад, ки аз нахҳои нарми эластикии органикӣ ё синтетикии диаметри калон ва '''кабел''' сохта шудаанд.— дар бораи маҳсулоти [[сим]]&lt;nowiki/&gt;ӣ (металлӣ).

== Ном ==
[[Акс:Fraying wire rope.jpg|мини|риштасими канда]]
'''Риштасим''' як [[арғамчин]]&lt;nowiki/&gt;и хеле мустаҳкам ва дағал аст, ки аз нах ё [[сим]] сохта шудааст. 

== Таърих ==
Рушди назарраси сайёҳии баҳрӣ дар [[Кафшиёти бузурги ҷуғрофиёӣ|давраи Кафшиёти бузурги ҷуғрофиёӣ]] шумораи зиёди риштасимҳоро талаб мекард, ки боиси афзоиши босуръати истеҳсоли онҳо ва пайдоиши касби риштасоз гардид.

[[Ҳунарманд|Ҳунармандон]], рамзгузорон ва истеҳсолкунандагони риштасим (&quot;krutels&quot;)  дастгоҳҳои механикиро барои печондан истифода мебурданд. Мошини печонидани риштасимҳои соддатарин (сайёр) аз як маховик иборат буд, ки амудӣ ҷойгир карда шуда, бо гардиши муш ба ҳаракат медаровард ва бо гардонандаи тасма ба чархи дуюми диаметри хурдтар пайваст карда шуда буд, ки ба маркази он қалмоқчаи [[оҳан]]&lt;nowiki/&gt;ин васл карда шуда буд. Як ришта ё якчанд ришта ба қалмоқ часпонида мешаванд, ки ҳангоми чарх задани маховик ба ришта ё риштасим печонида мешаванд. Мошинҳои мураккабтар дар чарх якчанд қалмоқ доранд 
Истеҳсоли [[корхона]]ҳо дар [[шаҳр|шаҳрҳои]] соҳилӣ муддати тӯлонӣ вуҷуд дошт, дар ҳоле ки истеҳсоли [[Ҳунарманд|ҳунармандӣ]] дар минтақаҳои [[кишоварзӣ]] васеъ паҳн шуда буд ва бо назардошти аҳамияти бузург барои иқтисоди миллӣ, [[оила|оилаҳои]] [[деҳқон|деҳқонро]] дар вақти холии худ аз корҳои саҳроӣ машғул мекарданд.

Риштасимсозони [[ҳунарманд]], рамзгузорон ва истеҳсолкунандагони [[арғамчин|арғамчини]] [[сим|симин]] (&quot;krutels&quot;)  дастгоҳҳои механикиро барои печондан истифода мебурданд. Мошини печонидани риштасимҳои соддатарин (сайёр) аз як маховик иборат буд, ки амудӣ ҷойгир карда шуда, бо гардиши муш ба ҳаракат медаровард ва бо гардонандаи [[тасма]] ба чархи дуюми диаметри хурдтар пайваст карда шуда буд, ки ба маркази он қалмоқчаи оҳанин васл карда шуда буд. Як ришта ё якчанд ришта ба қалмоқ часпонида мешаванд, ки ҳангоми чарх задани маховик ба риштасим  печонида мешаванд. Мошинҳои мураккабтар дар чарх якчанд қалмоқ доранд.

== Арғамчин ==
'''Арғамчин''', андоза. '''риштасим''' &amp;nbsp; — сими борик ва чандир. Он аз маводҳои гуногун (ришта, [[пашм]], [[абрешим]], нахҳои синтетикӣ) сохта шудааст ва барои бастан ё бастани касе ё чизе пешбинӣ шудааст.

* '''Сатр'''&amp;nbsp;— арғамчин барои овезон кардани [[гаҳвора]]
* '''Кашолакунӣ'''&amp;nbsp;— арғамчин барои бастани сутунҳои кат
* '''Сим'''&amp;nbsp;— арғамчини ноҳамвор
* '''Сатр'''&amp;nbsp;— арғамчини тунук, лента барои бастани либос
* '''Очкур'''&amp;nbsp;— арғамчин барои танг кардани шим, шими ҳарам
* '''Сатр'''&amp;nbsp;— арғамчини борик, ресмон ва умуман ресмон 
* '''Сим'''&amp;nbsp;— арғамчини борике, ки аз риштаҳои печида ё риштаҳои ришта бофта шудааст
* '''Ришта'''&amp;nbsp;— арғамчини борики бастабандӣ, бастан ва дӯхтан
&lt;gallery mode=&quot;slideshow&quot;&gt;
Rope MET DP228247.jpg|Лён египетский, [[среднее царство]], [[Метрополитен-музей]]
Rope_of_palm_fiber,_Deir_el-Bahri,_western_Thebes,_Egypt,_New_Kingdom,_1567-1085_BC_-_Royal_Ontario_Museum_-_DSC09719.JPG|Пальмовая веревка кабельной работы 2-е тысячелетие до н. э., [[Королевский музей Онтарио]]
Rope Jar Sling MET 22.3.310-ef.jpeg|Тростниковая веревка XXI-XVII век до н. э., Метрополитен-музей
Ancient_Egypt_rope_manufacture.jpg|Древнеегипетское произведение искусства, изображающее изготовление веревки механическим способом
Cordes-originales-barque-kh%C3%A9ops.jpg|веревка, обнаруженная на корабле [[Солнечные ладьи]]
Man_Making_Leather_Rope,_Tomb_of_Rekhmire_MET_eg33.8.2x.jpg|Изготовление кожанной веревки, [[Рехмира]] около 1479г.
Cachalot_MHNT_ETH_AC_NC_172_Saves.jpg|Зуб кашалота снабжен подвесным шнуром, сплетенным из лианы, Новая Каледония XIX век
Cerveliere_(Cap_Worn_Under_Mail)_MET_sfsb14.25.609s1.jpg|[[Цервельер]] из веревок XV век
Model_Donkey_Bag_MET_26.3.252-ef.jpeg|веревочная сумка, Среднее царство
Rope_stretching.jpg|Измерением земли и восстановлением границ земельных участков занимались в Древнем Египте специальные землемеры, которые и были, по-видимому, первыми геометрами. Они пользовались при этом веревками, отчего греки называли их герпедонаптами — веревковязателями&lt;ref&gt;Александров А.Д. [https://books.google.ru/books?hl=ru&amp;lr=&amp;id=RmX-AgAAQBAJ&amp;oi=fnd&amp;pg=PA10 Основания геометрии.] — C.11 — 1987&lt;/ref&gt;. Measuring and recording the harvest, tomb of Menna.
Net, 7840-1870 BC, Danger Cave, Utah, milkweed cordage - Natural History Museum of Utah - DSC07275.JPG|Сеть из Ваточника [[Дэнджер]], XIX век до н. э.
SMT D197 Maya twisting strands of rope.jpg|[[Майя (цивилизация)]] пластина подготовки материала из Мадридского кодекса&lt;ref&gt;[https://en.wikisource.org/wiki/A_Study_of_the_Manuscript_Troano/Chapter_5 A Study of the Manuscript Troano] / by Cyrus Thomas; with an introduction by D. G. Brinton; U.S. Geographical and Geological Survey of the Rocky Mountain Region, J. W. Powell (in charge).— p. 131 — Washington: Government Printing Office, 1882.&lt;/ref&gt;
&lt;/gallery&gt;

== Арғамчинҳои пӯлодӣ ==
[[File:Heavy Duty 2 TON Car Towing Rope.jpg|thumb|сими кашолакунии автомобилӣ аз полиэстер]]
Арғамчинҳои пӯлодӣ (кабелҳо) — қисми асосии мошинҳо ва механизмҳои борбардорӣ, нақлиётӣ, заминканӣ ва мошинҳои сохтмонии роҳ.

Истеҳсоли риштасим аз замонҳои қадим дар байни ҳамаи халқҳо маълум буд. Риштасимҳо ва тӯрҳои моҳидорӣ, ки аз [[чӯб]]&lt;nowiki/&gt;и [[бед]] сохта шудаанд, аллакай хоси [[Мезолит|давраи мезолит]] мебошанд. Маълум нест, ки оё риштасимҳо аллакай барои интиқоли [[санг]]&lt;nowiki/&gt;ҳо ва сохтани сохторҳои мегалитӣ (менгирҳо, долменҳо) ба қадри кофӣ ғафс ва қавӣ буданд ё не. риштасиме, ки аз чӯби линден сохта шудааст, ки диаметри он тақрибан 4 см аст, ки ба тақрибан соли 1500 пеш аз милод тааллуқ дорад, дар [[кон|кони]] [[намак|намаки]] Ҳаллштатт кашф шудааст. &lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.nhm-wien.ac.at/hallstatt/bergwerk/bronzezeit/transportablauf/seile__co|title=Seile &amp; Co: Binde- und Zugmaterialien im Bergwerk|website=Naturhistorisches Museum Wien|publisher=Naturhistorisches Museum Wien|lang=нім|accessdate=28 серпня 2024}}&lt;/ref&gt; Аввалин [[тасвир|тасвирҳои]] [[устохона|устохонаҳои]] риштасимсозӣ аз [[Мисри Қадим]] пайдо шудаанд.

Арғамчинҳои пӯлодӣ&amp;nbsp;— яке аз маҳсулоти маъмултарини металлӣ буда, дар ҳама соҳаҳо истифода мешаванд: истеҳсоли нафт ва газ, истихроҷи маъдан, ангишт, мошинсозӣ, нақлиёти баҳрӣ, дарёӣ, хушкӣ ва ғайра.

== Риштаҳои истихроҷ ==
Риштаҳое, ки аз нахҳои растанӣ сохта шудаанд, хеле пеш аз давраи мо дар истихроҷи [[маъдан]] истифода мешуданд.&amp;nbsp;ҳастанд, металлӣ&amp;nbsp;- аз охири асри XVIII.

=== Тавсифи умумӣ ===
Дар дастгоҳҳои борбардории [[кон|конҳо]] барои пайваст кардани киштии борбардор ба барабан ё шкиви гардонандаи соишӣ ва ғелонидани [[ароба]]чаҳо тавассути [[кон|конҳои]] [[кӯҳ|кӯҳӣ]] бо истифода аз лебедкаҳо ва ғайра истифода мешавад. Маводи асосии тайёр кардани ресмонҳо, ки дар истихроҷи [[маъдан]] истифода мешаванд. ҳолат,&amp;nbsp;— [[пӯлод]], камтар [[Капрон|нейлон]] ва дигар маводҳои синтетикӣ; баъзан нахҳои [[банг]]дона ва [[алоэ]] барои сохтани мағзи арғамчинҳои пӯлодӣ истифода мешаванд. Сими риштаҳо, ки барои истифода дар муҳитҳои хашмгин пешбинӣ шудаанд, бо руҳ пӯшонида шудаанд. Намудҳои зерини риштаҳо мавҷуданд: печида, печиданашуда, бофташуда. Мувофиқи самти печиш, риштаҳо ба печҳои рост ва чап, салибӣ, мувозӣ ва печҳои омехта тақсим карда мешаванд. [[Сим]] дар як амалиёт ё дар якчанд қабат пайдарпай дар атрофи ядро печонида мешавад. Барои муҳофизат кардани унсурҳои риштаҳо аз зангзанӣ, соишҳои махсус ва дигар равғанҳои молиданӣ истифода мешаванд (риштаҳои ҳамвор бо [[Резина| резин]] пӯшонида шудаанд). Бо ҳамин мақсад, инчунин барои баланд бардоштани муқовимати фарсудашавии риштаҳои пӯлодин, рӯйпӯшҳо аз қатронҳои полиамидӣ истифода мешаванд. Мӯҳлати хидмати риштаҳои бардорандаи [[кон]] аз 1,5 то 3 сол аст.

=== Сохтмон ===
Маводи асосии тайёр кардани риштаҳои, ки дар истихроҷи [[маъдан]] истифода мешаванд. ҳолат,&amp;nbsp;— пӯлод, камтар нейлон ва дигар маводҳои синтетикӣ; баъзан нахҳои бангдона ва алоэ барои сохтани асли риштаҳои пӯлодӣ истифода мешаванд. Сими ресмонҳо, ки барои истифода дар муҳитҳои хашмгин пешбинӣ шудаанд, бо руҳ пӯшонида шудаанд. Сим дар як амалиёт ё дар якчанд қабат пайдарпай дар атрофи ядро печонида мешавад. Дар ҳолати аввал, риштае бо печиши оддӣ (яккарата) ба даст оварда мешавад. Бо истифода аз онҳо ҳамчун ришта, риштаи дуқабата сохта мешавад. Дар навбати худ, риштаҳои  дуқабата метавонанд ҳамчун ресмон барои истеҳсоли риштаҳои сеқабата (кабелӣ) хизмат кунанд.&amp;nbsp;— кабелҳо. Риштаҳои (кабелҳо) шаклҳои мудаввар ва шаклдор доранд.&amp;nbsp;— секунҷа, байзашакл ва ҳамвор.


* Риштае, ки то 25 мм (то 1 [[Инч|дюйм]] ) дорад, &quot;лента&quot; номида мешавад.
* Сими 25-101.6 мм (1-4 дюйм) (номҳои махсус надорад)
* Риштаи 101.6–152.4 мм (4–6 дюйм) &quot;марворид&quot; номида мешавад
* Арғамчинҳои 152.4–330.2 мм (6–13 дюйм) &quot;сим&quot; номида мешаванд.
* Сими зиёда аз 330.2 мм (13 дюйм) &quot;ресмон&quot; номида мешавад.

== Нигаред инчунин ==

* Қад кашидани арғамчин
* арраи симӣ
* Кашиданиарғамчин
{{хурд}}
== Эзоҳ ==
{{Эзоҳ}}

 
{{Пайвандҳои беруна}}
[[Гурӯҳ:Технология]]
[[Гурӯҳ:Pages with unreviewed translations]]
[[Гурӯҳ:Таҷҳизоти кӯҳнавардӣ]]</text>
      <sha1>jme6gz6xacphwajprs2xoektu4wlxyt</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Таҷҳизоти кӯҳнавардӣ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>333983</id>
    <revision>
      <id>1488643</id>
      <timestamp>2026-10-06T16:45:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳ</comment>
      <origin>1488643</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="84" sha1="k01co9fm3sd7c2joziibrdnbtvt65hx" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Кӯҳнавардӣ]]
[[Гурӯҳ:Таҷҳизоти варзишӣ]]</text>
      <sha1>k01co9fm3sd7c2joziibrdnbtvt65hx</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гурӯҳ:Кӯҳнавардӣ</title>
    <ns>14</ns>
    <id>333984</id>
    <revision>
      <id>1488644</id>
      <timestamp>2026-10-06T16:48:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Шухрат Саъдиев</username>
        <id>5132</id>
      </contributor>
      <comment>Гурӯҳ</comment>
      <origin>1488644</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="44" sha1="mk8evtvuo7sgaoh2yxdx8s1ir0rhaqq" xml:space="preserve">[[Гурӯҳ:Намудҳои варзиш]]</text>
      <sha1>mk8evtvuo7sgaoh2yxdx8s1ir0rhaqq</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Файзулло Абдуллоев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333986</id>
    <redirect title="Файзулло Абдуллозода" />
    <revision>
      <id>1488649</id>
      <timestamp>2026-10-06T17:04:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>VASHGIRD moved page [[Файзулло Абдуллоев]] to [[Файзулло Абдуллозода]]</comment>
      <origin>1488649</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="57" sha1="0qh4yx3km6kj4drl00ze3kecers1fg3" xml:space="preserve">#равона [[Файзулло Абдуллозода]]</text>
      <sha1>0qh4yx3km6kj4drl00ze3kecers1fg3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Баҳс:Файзулло Абдуллоев</title>
    <ns>1</ns>
    <id>333987</id>
    <redirect title="Баҳс:Файзулло Абдуллоев (генерал-майор)" />
    <revision>
      <id>1488651</id>
      <timestamp>2026-10-06T17:04:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>VASHGIRD moved page [[Баҳс:Файзулло Абдуллоев]] to [[Баҳс:Файзулло Абдуллозода]]</comment>
      <origin>1488651</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="66" sha1="s6rfqf54a6howokhcqnrjz8ec2obfny" xml:space="preserve">#равона [[Баҳс:Файзулло Абдуллозода]]</text>
      <sha1>s6rfqf54a6howokhcqnrjz8ec2obfny</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Палиашвили Захарий</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333988</id>
    <redirect title="Захарий Палиашвили" />
    <revision>
      <id>1488658</id>
      <timestamp>2026-10-06T17:13:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>VASHGIRD moved page [[Палиашвили Захарий]] to [[Захарий Палиашвили]]</comment>
      <origin>1488658</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="53" sha1="si2dycq3dupqsjm8wo2t23pyup12dp0" xml:space="preserve">#равона [[Захарий Палиашвили]]</text>
      <sha1>si2dycq3dupqsjm8wo2t23pyup12dp0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Ҷазираи гармои шаҳрӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333989</id>
    <revision>
      <id>1488660</id>
      <timestamp>2026-10-06T22:34:17Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zolfeqar Fatihzadeh</username>
        <id>30846</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Ҷазираи гармии шаҳрӣ''' — падидаест, ки дар он ҳарорати ҳаво ё сатҳи замин дар шаҳр нисбат ба минтақаҳои деҳотии атроф баландтар мешавад. Тафовут маъмулан шабона равшантар аст, зеро биноҳо, роҳҳо ва дигар сатҳҳои шаҳрӣ гармии рӯзонаро захира карда, онро оҳи...</comment>
      <origin>1488660</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3748" sha1="dtrju0sod3za560llf06ruew9be4lyq" xml:space="preserve">'''Ҷазираи гармии шаҳрӣ''' — падидаест, ки дар он ҳарорати ҳаво ё сатҳи замин дар шаҳр нисбат ба минтақаҳои деҳотии атроф баландтар мешавад. Тафовут маъмулан шабона равшантар аст, зеро биноҳо, роҳҳо ва дигар сатҳҳои шаҳрӣ гармии рӯзонаро захира карда, онро оҳиста озод мекунанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Learn About Heat Island Effects |url=https://www.epa.gov/heatislands/learn-about-heat-island-effects |website=United States Environmental Protection Agency |access-date=2026-10-05 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Сабабҳо ==
Дар шаҳрҳо рустанӣ ва хоки намнокро аксаран асфалт, бетон ва бомҳо иваз мекунанд. Ин мавод шуои офтобро бештар фурӯ бурда, гармиро нигоҳ медорад. Кам шудани дарахтон ва сатҳҳои сабз бухоршавии об ва сояро низ коҳиш медиҳад. Гармии хориҷшуда аз нақлиёт, корхонаҳо, таҷҳизоти сардкунанда ва биноҳо таъсирро афзун мекунад. Шакл ва зичии биноҳо метавонад гардиши ҳаворо маҳдуд ва гармиро дар кӯчаҳо нигоҳ дорад.

Ҷазираи гармӣ худи тағйирёбии иқлим нест, вале гармшавии ҷаҳонӣ ва мавҷҳои гармӣ метавонанд таъсири онро сахттар кунанд. Андозааш ба иқлим, фасл, бод, намнокӣ, зичии сохтмон ва вақти шабонарӯз вобаста аст.

== Паёмадҳо ==
Ҳарорати баланди шаҳрӣ талабот ба неруи барқро барои сардкунӣ зиёд мекунад. Он метавонад бемориҳои вобаста ба гармо ва маргро, махсусан миёни пиронсолон, кӯдакон, беморони музмин ва одамони бе дастрасӣ ба ҷойҳои салқин, афзун намояд. Гармӣ инчунин метавонад сифати ҳаворо бадтар кунад ва ҳарорати оби борони аз сатҳҳои тафсон ҷоришавандаро баланд барад.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Urban heat islands |url=https://www.who.int/europe/news-room/fact-sheets/item/urban-heat-islands |website=World Health Organization |access-date=2026-10-05 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Коҳиш додани таъсир ==
Роҳҳои маъмул шинондани дарахтон, бунёди боғу долонҳои сабз, ҳифзи сатҳҳои обӣ, истифодаи бомҳои сабз ва маводи равшану инъикоскунандаи нурро дар бар мегиранд. Соябонҳо, вентилятсияи табиӣ ва тарҳи дурусти кӯчаҳо низ кумак мекунанд. Нақшаҳои маҳаллӣ бояд маҳаллаҳои осебпазирро муайян намуда, дастрасӣ ба об, марказҳои салқин ва огоҳии бармаҳалро таъмин кунанд.

== Ҷусторҳои вобаста ==
* [[Мавҷи гармӣ]]
* [[Иқлими шаҳрӣ]]
* [[Тағйирёбии иқлим]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Authority Control}}
[[Гурӯҳ:Иқлимшиносӣ]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрсозӣ]]
[[Гурӯҳ:Муҳити зист]]</text>
      <sha1>dtrju0sod3za560llf06ruew9be4lyq</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488661</id>
      <parentid>1488660</parentid>
      <timestamp>2026-10-06T22:35:44Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zolfeqar Fatihzadeh</username>
        <id>30846</id>
      </contributor>
      <comment>ороиш, вироишоти сабкӣ, аломатҳои китобат, дархости сарчашма</comment>
      <origin>1488661</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3748" sha1="04uaupmo8mnikdke7etnwkfxr4ftd3h" xml:space="preserve">'''Ҷазираи гармии шаҳрӣ''' — падидаест, ки дар он ҳарорати ҳаво ё сатҳи замин дар шаҳр нисбат ба минтақаҳои деҳотии атроф баландтар мешавад. Тафовут маъмулан шабона равшантар аст, зеро биноҳо, роҳҳо ва дигар сатҳҳои шаҳрӣ гармии рӯзонаро захира карда, онро оҳиста озод мекунанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Learn About Heat Island Effects |url=https://www.epa.gov/heatislands/learn-about-heat-island-effects |website=United States Environmental Protection Agency |access-date=2026-10-05 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Сабабҳо ==
Дар шаҳрҳо рустанӣ ва хоки намнокро аксаран асфалт, бетон ва бомҳо иваз мекунанд. Ин мавод шуои офтобро бештар фурӯ бурда, гармиро нигоҳ медорад. Кам шудани дарахтон ва сатҳҳои сабз бухоршавии об ва сояро низ коҳиш медиҳад. Гармии хориҷшуда аз нақлиёт, корхонаҳо, таҷҳизоти сардкунанда ва биноҳо таъсирро афзун мекунад. Шакл ва зичии биноҳо метавонад гардиши ҳаворо маҳдуд ва гармиро дар кӯчаҳо нигоҳ дорад.

Ҷазираи гармӣ худи тағйирёбии иқлим нест, вале гармшавии ҷаҳонӣ ва мавҷҳои гармӣ метавонанд таъсири онро сахттар кунанд. Андозааш ба иқлим, фасл, бод, намнокӣ, зичии сохтмон ва вақти шабонарӯз вобаста аст.

== Паёмадҳо ==
Ҳарорати баланди шаҳрӣ талабот ба неруи барқро барои сардкунӣ зиёд мекунад. Он метавонад бемориҳои вобаста ба гармо ва маргро, махсусан миёни пиронсолон, кӯдакон, беморони музмин ва одамони бе дастрасӣ ба ҷойҳои салқин, афзун намояд. Гармӣ инчунин метавонад сифати ҳаворо бадтар кунад ва ҳарорати оби борони аз сатҳҳои тафсон ҷоришавандаро баланд барад.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Urban heat islands |url=https://www.who.int/europe/news-room/fact-sheets/item/urban-heat-islands |website=World Health Organization |access-date=2026-10-05 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Коҳиш додани таъсир ==
Роҳҳои маъмул шинондани дарахтон, бунёди боғу долонҳои сабз, ҳифзи сатҳҳои обӣ, истифодаи бомҳои сабз ва маводи равшану инъикоскунандаи нурро дар бар мегиранд. Соябонҳо, вентилятсияи табиӣ ва тарҳи дурусти кӯчаҳо низ кумак мекунанд. Нақшаҳои маҳаллӣ бояд маҳаллаҳои осебпазирро муайян намуда, дастрасӣ ба об, марказҳои салқин ва огоҳии бармаҳалро таъмин кунанд.

== Ҷусторҳои вобаста ==
* [[Мавҷи гармӣ]]
* [[Иқлими шаҳрӣ]]
* [[Тағйирёбии иқлим]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Authority control}}
[[Гурӯҳ:Иқлимшиносӣ]]
[[Гурӯҳ:Шаҳрсозӣ]]
[[Гурӯҳ:Муҳити зист]]</text>
      <sha1>04uaupmo8mnikdke7etnwkfxr4ftd3h</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Тағзияи обҳои зеризаминӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333991</id>
    <revision>
      <id>1488663</id>
      <timestamp>2026-10-06T22:50:00Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zolfeqar Fatihzadeh</username>
        <id>30846</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Тағзияи обҳои зеризаминӣ''' — ворид кардани барномарезишудаи об ба қабати обдор барои захира кардан, беҳтар намудани таъминот ё ҳифзи обҳои зеризаминӣ мебошад. Дар адабиёти англисӣ он бо ихтисораи ''MAR'' (managed aquifer recharge) шинохта мешавад.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Managed Aquifer Rec...</comment>
      <origin>1488663</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3815" sha1="lwrjni95nkzywsod4xvx5fainj5pbne" xml:space="preserve">'''Тағзияи обҳои зеризаминӣ''' — ворид кардани барномарезишудаи об ба қабати обдор барои захира кардан, беҳтар намудани таъминот ё ҳифзи обҳои зеризаминӣ мебошад. Дар адабиёти англисӣ он бо ихтисораи ''MAR'' (managed aquifer recharge) шинохта мешавад.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Managed Aquifer Recharge |url=https://recharge.iah.org/ |website=International Association of Hydrogeologists |access-date=2026-10-05 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Бар хилофи ғизогирии табиӣ, ки аз борон, барф, дарё ва обёрӣ ба вуҷуд меояд, дар ин равиш макон, миқдор ва сифати об назорат карда мешавад. Манбаи об метавонад оби рӯизаминӣ, селоб, оби борон ё оби партови мувофиқи меъёр тозашуда бошад.

== Усулҳо ==
Усулҳои маъмул ҳавзҳои фурӯбарӣ, паҳн кардани об рӯи замин, тағйири маҷро барои зиёд кардани нуфуз, филтратсияи соҳилии дарё ва чоҳҳои тазриқиро дар бар мегиранд. Дар низоми «захира ва бозгирифт аз қабати обдор» об тавассути чоҳ ворид ва баъд, ҳангоми ниёз, аз ҳамон қабат гирифта мешавад.

Интихоби усул ба геология, чуқурии сатҳи об, гузаронандагии хок, сифати манбаи об, хароҷот ва мақсади истифода вобаста аст. Пеш аз сохтмон таҳқиқоти гидрогеологӣ ва санҷиши сифати об зарур мебошад.

== Манфиатҳо ==
Захира кардани об дар зери замин талафи бухоршавиро нисбат ба обанборҳои рӯизаминӣ кам мекунад. Он метавонад захираи давраи хушксолиро зиёд, сатҳи обро барқарор, фурӯнишасти заминро коҳиш ва дар минтақаҳои соҳилӣ пешравии оби шӯрро маҳдуд кунад. Нигоҳ доштани селоб ҳамзамон метавонад хавфи обхезиро паст намояд.

== Хатарҳо ва назорат ==
Агар оби воридшаванда ифлос бошад, микроорганизмҳо, намак, моддаҳои ғизоӣ ё кимиёвӣ метавонанд ба қабати обдор гузаранд. Басташавии сӯрохҳои хок ва чоҳ, тағйири реаксияҳои кимиёвӣ, болоравии аз ҳад зиёди сатҳи об ва таъсир ба истифодабарандагони поёноб низ эҳтимол дорад. Аз ин рӯ, низом бояд тозакунии пешакӣ, назорати доимии сатҳ ва сифат, қоидаҳои истифода ва нақшаи қатъи амалиёт дошта бошад.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Managed aquifer recharge |url=https://www.un-igrac.org/areas-expertise/managed-aquifer-recharge |website=International Groundwater Resources Assessment Centre |access-date=2026-10-05 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Ҷусторҳои вобаста ==
* [[Обҳои зеризаминӣ]]
* [[Қабати обдор]]
* [[Захираҳои об]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Обҳои зеризаминӣ]]
[[Гурӯҳ:Идоракунии захираҳои об]]</text>
      <sha1>lwrjni95nkzywsod4xvx5fainj5pbne</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488664</id>
      <parentid>1488663</parentid>
      <timestamp>2026-10-06T22:52:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zolfeqar Fatihzadeh</username>
        <id>30846</id>
      </contributor>
      <comment>имло, викисозӣ</comment>
      <origin>1488664</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3837" sha1="sbuwk56bmvyic8zdqwxxq7e1873d29a" xml:space="preserve">'''Тағзияи обҳои зеризаминӣ''' — ворид кардани барномарезишудаи об ба қабати обдор барои захира кардан, беҳтар намудани таъминот ё ҳифзи обҳои зеризаминӣ мебошад. Дар адабиёти англисӣ он бо ихтисораи ''MAR'' (managed aquifer recharge) шинохта мешавад.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Managed Aquifer Recharge |url=https://recharge.iah.org/ |website=International Association of Hydrogeologists |access-date=2026-10-05 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Бар хилофи ғизогирии табиӣ, ки аз борон, барф, дарё ва обёрӣ ба вуҷуд меояд, дар ин равиш макон, миқдор ва сифати об назорат карда мешавад. Манбаи об метавонад оби рӯизаминӣ, селоб, оби борон ё оби партови мувофиқи меъёр тозашуда бошад.

== Усулҳо ==
Усулҳои маъмул ҳавзҳои фурӯбарӣ, паҳн кардани об рӯи замин, тағйири маҷро барои зиёд кардани нуфуз, филтратсияи соҳилии дарё ва чоҳҳои тазриқиро дар бар мегиранд. Дар низоми «захира ва бозгирифт аз қабати обдор» об тавассути чоҳ ворид ва баъд, ҳангоми ниёз, аз ҳамон қабат гирифта мешавад.

Интихоби усул ба геология, чуқурии сатҳи об, гузаронандагии хок, сифати манбаи об, хароҷот ва мақсади истифода вобаста аст. Пеш аз сохтмон таҳқиқоти гидрогеологӣ ва санҷиши сифати об зарур мебошад.

== Манфиатҳо ==
Захира кардани об дар зери замин талафи бухоршавиро нисбат ба обанборҳои рӯизаминӣ кам мекунад. Он метавонад захираи давраи хушксолиро зиёд, сатҳи обро барқарор, фурӯнишасти заминро коҳиш ва дар минтақаҳои соҳилӣ пешравии оби шӯрро маҳдуд кунад. Нигоҳ доштани селоб ҳамзамон метавонад хавфи обхезиро паст намояд.

== Хатарҳо ва назорат ==
Агар оби воридшаванда ифлос бошад, микроорганизмҳо, намак, моддаҳои ғизоӣ ё кимиёвӣ метавонанд ба қабати обдор гузаранд. Басташавии сӯрохҳои хок ва чоҳ, тағйири реаксияҳои кимиёвӣ, болоравии аз ҳад зиёди сатҳи об ва таъсир ба истифодабарандагони поёноб низ эҳтимол дорад. Аз ин рӯ, низом бояд тозакунии пешакӣ, назорати доимии сатҳ ва сифат, қоидаҳои истифода ва нақшаи қатъи амалиёт дошта бошад.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Managed aquifer recharge |url=https://www.un-igrac.org/areas-expertise/managed-aquifer-recharge |website=International Groundwater Resources Assessment Centre |access-date=2026-10-05 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Ҷусторҳои вобаста ==
* [[Обҳои зеризаминӣ]]
* [[Қабати обдор]]
* [[Захираҳои об]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Authority control}}

[[Гурӯҳ:Обҳои зеризаминӣ]]
[[Гурӯҳ:Идоракунии захираҳои об]]</text>
      <sha1>sbuwk56bmvyic8zdqwxxq7e1873d29a</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Роҳкорҳои табиъатпоя</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333992</id>
    <revision>
      <id>1488665</id>
      <timestamp>2026-10-06T23:00:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zolfeqar Fatihzadeh</username>
        <id>30846</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Роҳкорҳои табиъатпоя''' амалҳое мебошанд, ки экосистемаҳои табиӣ ё тағйирёфтаро ҳифз, устуворона идора ё барқарор карда, ҳамзамон ба мушкилоти ҷомеа ва ҳифзи гуногунии биологӣ посух медиҳанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=IUCN Global Standard for Nature-based Solutions |url=https://www.iucn.org/our-work/nature-based...</comment>
      <origin>1488665</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4039" sha1="4ovl9l8zuoxq3y9iokswd78z2cls0x6" xml:space="preserve">'''Роҳкорҳои табиъатпоя''' амалҳое мебошанд, ки экосистемаҳои табиӣ ё тағйирёфтаро ҳифз, устуворона идора ё барқарор карда, ҳамзамон ба мушкилоти ҷомеа ва ҳифзи гуногунии биологӣ посух медиҳанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=IUCN Global Standard for Nature-based Solutions |url=https://www.iucn.org/our-work/nature-based-solutions |website=International Union for Conservation of Nature |access-date=2026-10-05 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ин мушкилот тағйирёбии иқлим, обхезӣ, хушксолӣ, амнияти обу ғизо, эрозияи хок, гармоии шаҳрӣ ва саломатии инсонро дар бар мегиранд. Роҳкор бояд на танҳо аз табиъат истифода кунад, балки ба устувории экосистема ва некӯаҳволии одамон низ фоида расонад.

== Намунаҳо ==
Барқарор кардани ҷангал ва чарогоҳ метавонад эрозияро кам ва обро дар ҳавза нигоҳ дорад. Ҳифзи ботлоқзорҳо оби зиёдатиро қабул карда, сифати об ва зистгоҳи ҷонваронро беҳтар мекунад. Дарахтзор, боғ, боми сабз ва сатҳи обӣ дар шаҳр ҳарорат ва ҷараёни оби боронро коҳиш медиҳанд. Дар кишоварзӣ агроҷангалдорӣ, киштгардон, пӯшонидани хок ва ҳифзи минтақаҳои соҳилии дарё намунаи чунин равишҳо мебошанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Nature-based Solutions |url=https://www.fao.org/platforms/green-agriculture/areas-of-work/natural-resources-biodiversity-green-production/nature-based-solutions/ |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=2026-10-05 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Тарҳрезӣ ва арзёбӣ ==
Лоиҳа бояд мушкилро дақиқ муайян, ҷонибҳои маҳаллиро ҷалб ва таъсирро дар миқёси мувофиқ арзёбӣ кунад. Натиҷаҳо метавонанд бо нишондиҳандаҳои хатари офат, сифати об, ҳарорат, гуногунии намудҳо, даромад ва саломатӣ чен шаванд. Нигоҳдорӣ ва маблағгузории дарозмуддат муҳим аст, зеро фоидаи экосистемаҳо тадриҷан пайдо мешавад.

== Маҳдудиятҳо ==
Роҳкорҳои табиатпоя барои ҳар макон ё ҳар хатар кофӣ нестанд ва баъзан бояд бо зерсохтори муҳандисӣ якҷо истифода шаванд. Шинондани як навъи дарахт ба ҷойи экосистемаи гуногун метавонад ба табиат зарар расонад. Лоиҳае, ки ҳуқуқ ва ниёзи аҳолии маҳаллиро нодида мегирад, метавонад нобаробариро зиёд кунад. Онҳо инчунин ҷойгузини коҳиши босуръати партоби газҳои гулхонаӣ нестанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability |url=https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg2/ |website=Intergovernmental Panel on Climate Change |access-date=2026-10-05 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Ҷусторҳои вобаста ==
* [[Барқарорсозии экологӣ]]
* [[Мутобиқшавӣ ба тағйирёбии иқлим]]
* [[Гуногунии биологӣ]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Authority control}}
[[Гурӯҳ:Муҳити зист]]
[[Гурӯҳ:Рушди устувор]]
[[Гурӯҳ:Ҳифзи табиат]]</text>
      <sha1>4ovl9l8zuoxq3y9iokswd78z2cls0x6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488666</id>
      <parentid>1488665</parentid>
      <timestamp>2026-10-06T23:03:14Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zolfeqar Fatihzadeh</username>
        <id>30846</id>
      </contributor>
      <comment>илова, викисозӣ, вироишоти сабкӣ, имло</comment>
      <origin>1488666</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4439" sha1="7tizx8fxwnfgig8bxn2db2e6jdocnln" xml:space="preserve">[[Акс:NRCSIA00041 - Iowa (2285)(NRCS Photo Gallery).jpg|thumb|Намунаи роҳкорҳи табиъатпоя дар идораи захираҳои об: ин минтақаи муҳофизатии канори обгузар ҷӯйбореро дар иёлоти Айоваи ИМА аз таъсири истифодаи заминҳои ҳамсоя муҳофизат мекунад.]]'''Роҳкорҳои табиъатпоя''' амалҳое мебошанд, ки экосистемаҳои табиӣ ё тағйирёфтаро ҳифз, устуворона идора ё барқарор карда, ҳамзамон ба мушкилоти ҷомеа ва ҳифзи гуногунии биологӣ посух медиҳанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=IUCN Global Standard for Nature-based Solutions |url=https://www.iucn.org/our-work/nature-based-solutions |website=International Union for Conservation of Nature |access-date=2026-10-05 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ин мушкилот тағйирёбии иқлим, обхезӣ, хушксолӣ, амнияти обу ғизо, эрозияи хок, гармоии шаҳрӣ ва саломатии инсонро дар бар мегиранд. Роҳкор бояд на танҳо аз табиъат истифода кунад, балки ба устувории экосистема ва некӯаҳволии одамон низ фоида расонад.

== Намунаҳо ==
Барқарор кардани ҷангал ва чарогоҳ метавонад эрозияро кам ва обро дар ҳавза нигоҳ дорад. Ҳифзи ботлоқзорҳо оби зиёдатиро қабул карда, сифати об ва зистгоҳи ҷонваронро беҳтар мекунад. Дарахтзор, боғ, боми сабз ва сатҳи обӣ дар шаҳр ҳарорат ва ҷараёни оби боронро коҳиш медиҳанд. Дар кишоварзӣ агроҷангалдорӣ, киштгардон, пӯшонидани хок ва ҳифзи минтақаҳои соҳилии дарё намунаи чунин равишҳо мебошанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Nature-based Solutions |url=https://www.fao.org/platforms/green-agriculture/areas-of-work/natural-resources-biodiversity-green-production/nature-based-solutions/ |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=2026-10-05 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Тарҳрезӣ ва арзёбӣ ==
Лоиҳа бояд мушкилро дақиқ муайян, ҷонибҳои маҳаллиро ҷалб ва таъсирро дар миқёси мувофиқ арзёбӣ кунад. Натиҷаҳо метавонанд бо нишондиҳандаҳои хатари офат, сифати об, ҳарорат, гуногунии намудҳо, даромад ва саломатӣ чен шаванд. Нигоҳдорӣ ва маблағгузории дарозмуддат муҳим аст, зеро фоидаи экосистемаҳо тадриҷан пайдо мешавад.

== Маҳдудиятҳо ==
Роҳкорҳои табиатпоя барои ҳар макон ё ҳар хатар кофӣ нестанд ва баъзан бояд бо зерсохтори муҳандисӣ якҷо истифода шаванд. Шинондани як навъи дарахт ба ҷойи экосистемаи гуногун метавонад ба табиат зарар расонад. Лоиҳае, ки ҳуқуқ ва ниёзи аҳолии маҳаллиро нодида мегирад, метавонад нобаробариро зиёд кунад. Онҳо инчунин ҷойгузини коҳиши босуръати партоби газҳои гулхонаӣ нестанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability |url=https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg2/ |website=Intergovernmental Panel on Climate Change |access-date=2026-10-05 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Ҷусторҳои вобаста ==
* [[Барқарорсозии экологӣ]]
* [[Мутобиқшавӣ ба тағйирёбии иқлим]]
* [[Гуногунии биологӣ]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Authority control}}
[[Гурӯҳ:Муҳити зист]]
[[Гурӯҳ:Рушди устувор]]
[[Гурӯҳ:Ҳифзи табиат]]</text>
      <sha1>7tizx8fxwnfgig8bxn2db2e6jdocnln</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488667</id>
      <parentid>1488666</parentid>
      <timestamp>2026-10-06T23:03:49Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zolfeqar Fatihzadeh</username>
        <id>30846</id>
      </contributor>
      <comment>дақиқсозӣ, ороиш</comment>
      <origin>1488667</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4440" sha1="djbmasduni3ghax5d22zrc4uy54yblo" xml:space="preserve">[[Акс:NRCSIA00041 - Iowa (2285)(NRCS Photo Gallery).jpg|thumb|Намунаи роҳкорҳи табиъатпоя дар идораи захираҳои об: ин минтақаи муҳофизатии канори обгузар ҷӯйбореро дар иёлоти Айоваи ИМА аз таъсири истифодаи заминҳои ҳамсоя муҳофизат мекунад.]]'''Роҳкорҳои табиъатпоя''' амалҳое мебошанд, ки экосистемаҳои табиӣ ё тағйирёфтаро ҳифз, устуворона идора ё барқарор карда, ҳамзамон ба мушкилоти ҷомеа ва ҳифзи гуногунии биологӣ посух медиҳанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=IUCN Global Standard for Nature-based Solutions |url=https://www.iucn.org/our-work/nature-based-solutions |website=International Union for Conservation of Nature |access-date=2026-10-05 |language=en}}&lt;/ref&gt;

Ин мушкилот тағйирёбии иқлим, обхезӣ, хушксолӣ, амнияти обу ғизо, эрозияи хок, гармоии шаҳрӣ ва саломатии инсонро дар бар мегиранд. Роҳкор бояд на танҳо аз табиъат истифода кунад, балки ба устувории экосистема ва некӯаҳволии одамон низ фоида расонад.

== Намунаҳо ==
Барқарор кардани ҷангал ва чарогоҳ метавонад эрозияро кам ва обро дар ҳавза нигоҳ дорад. Ҳифзи ботлоқзорҳо оби зиёдатиро қабул карда, сифати об ва зистгоҳи ҷонваронро беҳтар мекунад. Дарахтзор, боғ, боми сабз ва сатҳи обӣ дар шаҳр ҳарорат ва ҷараёни оби боронро коҳиш медиҳанд. Дар кишоварзӣ агроҷангалдорӣ, киштгардон, пӯшонидани хок ва ҳифзи минтақаҳои соҳилии дарё намунаи чунин равишҳо мебошанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Nature-based Solutions |url=https://www.fao.org/platforms/green-agriculture/areas-of-work/natural-resources-biodiversity-green-production/nature-based-solutions/ |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=2026-10-05 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Тарҳрезӣ ва арзёбӣ ==
Лоиҳа бояд мушкилро дақиқ муайян, ҷонибҳои маҳаллиро ҷалб ва таъсирро дар миқёси мувофиқ арзёбӣ кунад. Натиҷаҳо метавонанд бо нишондиҳандаҳои хатари офат, сифати об, ҳарорат, гуногунии намудҳо, даромад ва саломатӣ чен шаванд. Нигоҳдорӣ ва маблағгузории дарозмуддат муҳим аст, зеро фоидаи экосистемаҳо тадриҷан пайдо мешавад.

== Маҳдудиятҳо ==
Роҳкорҳои табиатпоя барои ҳар макон ё ҳар хатар кофӣ нестанд ва баъзан бояд бо зерсохтори муҳандисӣ якҷо истифода шаванд. Шинондани як навъи дарахт ба ҷойи экосистемаи гуногун метавонад ба табиат зарар расонад. Лоиҳае, ки ҳуқуқ ва ниёзи аҳолии маҳаллиро нодида мегирад, метавонад нобаробариро зиёд кунад. Онҳо инчунин ҷойгузини коҳиши босуръати партоби газҳои гулхонаӣ нестанд.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Climate Change 2022: Impacts, Adaptation and Vulnerability |url=https://www.ipcc.ch/report/ar6/wg2/ |website=Intergovernmental Panel on Climate Change |access-date=2026-10-05 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Ҷусторҳои вобаста ==
* [[Барқарорсозии экологӣ]]
* [[Мутобиқшавӣ ба тағйирёбии иқлим]]
* [[Гуногунии биологӣ]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Authority control}}

[[Гурӯҳ:Муҳити зист]]
[[Гурӯҳ:Рушди устувор]]
[[Гурӯҳ:Ҳифзи табиат]]</text>
      <sha1>djbmasduni3ghax5d22zrc4uy54yblo</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Зерсохтори умумии рақамӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333993</id>
    <revision>
      <id>1488668</id>
      <timestamp>2026-10-06T23:09:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zolfeqar Fatihzadeh</username>
        <id>30846</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Зерсохтори умумии рақамӣ''' маҷмӯи низомҳои рақамии бунёдӣ мебошад, ки давлат, бахши хусусӣ ва ҷомеа метавонанд бар пояи онҳо хадамоти гуногун созанд. Ба он одатан шиносоии рақамӣ, пардохтҳои фаврӣ ва табодули бехатари додаҳо дохил мешаванд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://...</comment>
      <origin>1488668</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3964" sha1="izr2fqrzbm23dejdhufmwf4vrg3q3m3" xml:space="preserve">'''Зерсохтори умумии рақамӣ''' маҷмӯи низомҳои рақамии бунёдӣ мебошад, ки давлат, бахши хусусӣ ва ҷомеа метавонанд бар пояи онҳо хадамоти гуногун созанд. Ба он одатан шиносоии рақамӣ, пардохтҳои фаврӣ ва табодули бехатари додаҳо дохил мешаванд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://www.undp.org/digital/digital-public-infrastructure|title=Digital Public Infrastructure|website=United Nations Development Programme|language=en|access-date=2026-10-05}}&lt;/ref&gt;

Мафҳум ба роҳ, барқ ё шабакаи об монанд дониста мешавад: як қабати умумӣ ба бисёр хидматрасонҳо имкон медиҳад бо ҳам кор кунанд. Аммо чунин зерсохтор ҳатман маънои онро надорад, ки тамоми технология танҳо аз ҷониби давлат сохта ё идора мешавад.

== Унсурҳо ==
Низоми шиносоии рақамӣ метавонад тасдиқ кунад, ки корбар кист ё ҳуқуқи гирифтани хидматро дорад. Низоми пардохт интиқоли маблағро байни бонкҳо ва ҳамёнҳои рақамӣ осон мекунад. Қабати табодули додаҳо ба муассисаҳо иҷозат медиҳад маълумотро бо ризоият ва қоидаҳои муайян мубодила кунанд. Имзои электронӣ, феҳристҳо ва низоми огоҳинома низ метавонанд қисми он бошанд.

Стандартҳои боз ва интерфейсҳои муштарак вобастагиро аз як таъминкунанда кам мекунанд. «Молҳои ҷамъиятии рақамӣ» — нармафзор, дода ё стандартҳои боз — метавонанд барои сохтани баъзе қисмҳои зерсохтор истифода шаванд, вале ин ду мафҳум яксон нестанд.

== Имкониятҳо ==
Зерсохтори дуруст метавонад дастрасӣ ба пардохт, кумакҳои иҷтимоӣ, тандурустӣ, маориф ва хизматрасонии давлатиро тезтару арзонтар кунад. Он инчунин метавонад такрори низомҳои ҷудогона ва талаб кардани як маълумотро аз шаҳрванд чанд маротиба коҳиш диҳад.

== Хатарҳо ва принсипҳо ==
Ҷамъоварӣ ва пайвастани додаҳо хатари назорат, дуздии ҳувият, табъиз ва ихроҷи маълумотро ба вуҷуд меорад. Одамони бе ҳуҷҷат, интернет, телефон ё малакаи рақамӣ метавонанд аз хизматрасонӣ берун монанд. Аз ин рӯ, ҳифзи додаҳои шахсӣ, амнияти киберӣ, шаффофият, назорати мустақил, имкони шикоят ва роҳҳои ғайрирақамии дастрасӣ заруранд.&lt;ref&gt;{{Cite web|url=https://openknowledge.worldbank.org/handle/10986/43131|title=Digital Public Infrastructure and Development: A World Bank Group Approach|website=World Bank|language=en|access-date=2026-10-05}}&lt;/ref&gt;

== Ҷусторҳои вобаста ==

* [[Ҳукумати электронӣ]]
* [[Ҳувияти рақамӣ]]
* [[Амнияти киберӣ]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}
{{Authority control }}
[[Гурӯҳ:Технологияи рақамӣ]]
[[Гурӯҳ:Зерсохтор]]
[[Гурӯҳ:Ҳукумати электронӣ]]</text>
      <sha1>izr2fqrzbm23dejdhufmwf4vrg3q3m3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Гуногунсозии зироатҳо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333994</id>
    <revision>
      <id>1488669</id>
      <timestamp>2026-10-06T23:11:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zolfeqar Fatihzadeh</username>
        <id>30846</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Гуногунсозии зироатҳо''' — афзудани гуногунии рустаниҳои киштшаванда дар хоҷагӣ, минтақа ё низоми кишоварзӣ мебошад. Он метавонад ворид кардани зироати нав, киштгардон, кишти омехта, истифодаи навъҳои гуногун ё гузариш аз вобастагӣ ба як маҳсулотро дар ба...</comment>
      <origin>1488669</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3826" sha1="o8fz8ksb2rvtr7oqr3m2oxa60v775pu" xml:space="preserve">'''Гуногунсозии зироатҳо''' — афзудани гуногунии рустаниҳои киштшаванда дар хоҷагӣ, минтақа ё низоми кишоварзӣ мебошад. Он метавонад ворид кардани зироати нав, киштгардон, кишти омехта, истифодаи навъҳои гуногун ё гузариш аз вобастагӣ ба як маҳсулотро дар бар гирад.

== Шаклҳо ==
Дар киштгардон зироатҳо дар як қитъа бо тартиби солона иваз мешаванд. Дар кишти омехта ду ё чанд зироат ҳамзамон парвариш меёбанд. Хоҷагӣ метавонад майдонҳоро байни ғалладона, лӯбиёӣ, сабзавот, хӯроки чорво ва дарахтони мева тақсим кунад. Гуногунии навъҳои дохили як намуд низ муҳим аст, зеро навъҳо ба хушксолӣ, сармо ва беморӣ вокуниши гуногун доранд.

== Манфиатҳо ==
Гуногунӣ хавфи аз даст рафтани тамоми ҳосилро кам мекунад: агар як зироат аз обу ҳаво, ҳашарот ё пастшавии нарх зарар бинад, маҳсулоти дигар метавонад даромадро нигоҳ дорад. Лӯбиёиҳо метавонанд нитрогенро дар хок зиёд кунанд; зироатҳои пӯшишӣ эрозия ва бухоршавиро коҳиш медиҳанд; иваз кардани оилаҳои рустанӣ давраи баъзе зараррасонҳо ва бемориҳоро мешиканад.

Маҳсулоти гуногун инчунин метавонад ғизои хонаводаро ғанӣ ва вақти кору даромадро дар фаслҳои гуногун тақсим кунад. Дар миқёси калон он устувории низоми ғизоиро ба тағйирёбии иқлим беҳтар карда метавонад.&lt;ref&gt;{{Cite web |title=Crop diversification |url=https://www.fao.org/climate-smart-agriculture-sourcebook/production-resources/module-b1-crops/chapter-b1-2/en/ |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |access-date=2026-10-05 |language=en}}&lt;/ref&gt;

== Маҳдудиятҳо ==
Гуногунсозӣ дониши бештар, тухмии мувофиқ, техника, меҳнат, анбор ва бозор талаб мекунад. Зироати аз ҷиҳати агрономӣ муносиб метавонад харидор ё роҳи коркард надошта бошад. Сиёсати қарз, суғурта, хариди давлатӣ ва обёрӣ баъзан кишоварзро ба як маҳсулот вобаста мекунад. Аз ин рӯ, интихоби зироат бояд ба хок, об, иқлим, таҷрибаи маҳаллӣ ва талаботи бозор асос ёбад.

Гуногунсозӣ худ ба худ устувор нест: ворид кардани зироати серобталаб ё намуди бегона метавонад мушкили нав эҷод кунад. Натиҷа аз тарзи идоракунии тамоми низом вобаста аст.

== Ҷусторҳои вобаста ==
* [[Киштгардон]]
* [[Кишти омехта]]
* [[Агроҷангалдорӣ]]
* [[Амнияти озуқаворӣ]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Кишоварзӣ]]
[[Гурӯҳ:Зироаткорӣ]]
[[Гурӯҳ:Кишоварзии устувор]]</text>
      <sha1>o8fz8ksb2rvtr7oqr3m2oxa60v775pu</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Кишоварзии ҳушманди иқлимӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333995</id>
    <revision>
      <id>1488670</id>
      <timestamp>2026-10-06T23:17:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Zolfeqar Fatihzadeh</username>
        <id>30846</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Кишоварзии ҳушманди иқлимӣ''' ('''англ'''. ''climate-smart agriculture'') равиши идораи замин, об, зироат ва чорво мебошад, ки ҳамзамон ба афзоиши устувори истеҳсол, мутобиқшавӣ ба [[тағйирёбии иқлим]] ва коҳиши партовҳои [[газҳои гулхонаӣ]] мусоидат мекунад. Ин мафҳумро Созмо...</comment>
      <origin>1488670</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3859" sha1="qxwa3q8swc0vdvxe9bwuihysv0dg8aj" xml:space="preserve">'''Кишоварзии ҳушманди иқлимӣ''' ('''англ'''. ''climate-smart agriculture'') равиши идораи замин, об, зироат ва чорво мебошад, ки ҳамзамон ба афзоиши устувори истеҳсол, мутобиқшавӣ ба [[тағйирёбии иқлим]] ва коҳиши партовҳои [[газҳои гулхонаӣ]] мусоидат мекунад. Ин мафҳумро Созмони озуқаворӣ ва кишоварзии СММ (FAO) дар соли 2010 ба истифодаи васеъ даровард.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Climate-Smart Agriculture |url=https://www.fao.org/climate-smart-agriculture/en/ |publisher=FAO |access-date=2026-10-06}}&lt;/ref&gt;

== Ҳадафҳо ==
Равиш се ҳадафи ба ҳам вобаста дорад: баланд бардоштани ҳосилнокӣ ва даромади деҳқонон; зиёд кардани тобоварии низоми кишоварзӣ ба хушксолӣ, гармо, обхезӣ ва дигар хатарҳо; ва, дар ҷойҳои имконпазир, кам кардани партовҳо ё нигоҳ доштани карбон дар хок ва рустаниҳо. Татбиқи ин ҳадафҳо вобаста ба иқлим, хок, захираи об ва имкониятҳои иқтисодии ҳар минтақа фарқ мекунад.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Climate-smart agriculture |url=https://www.worldbank.org/en/topic/climate-smart-agriculture |publisher=World Bank |access-date=2026-10-06}}&lt;/ref&gt;

== Усулҳо ==
Усулҳои маъмул киштгардон, истифодаи навъҳои ба хушкӣ тобовар, нигоҳдории намии хок, обёрии дақиқ, [[агроҷангалдорӣ]], пешгӯии обу ҳаво ва суғуртаи кишоварзиро дар бар мегиранд. Дар чорводорӣ беҳтар кардани хӯрок, саломатии ҳайвонот ва истифодаи самараноки пору метавонад ҳам ҳосилнокиро зиёд ва ҳам партовро кам кунад.

Ягон амал худ ба худ барои ҳама ҷо «ҳушманд» нест. Масалан, обёрии бештар метавонад ҳосилро афзояд, аммо дар ҳавзаи камоб фишор ба захираҳоро зиёд кунад. Аз ин рӯ, қарор бояд баъди арзёбии хароҷот, манфиат, таъсир ба занон ва хоҷагиҳои хурд, инчунин хавфи дарозмуддати иқлимӣ қабул шавад.&lt;ref&gt;{{cite web |title=Climate-smart agriculture sourcebook |url=https://www.fao.org/climate-smart-agriculture-sourcebook/en/ |publisher=FAO |access-date=2026-10-06}}&lt;/ref&gt;

== Аҳамият барои Тоҷикистон ==
Дар Тоҷикистон, ки қисми зиёди кишоварзӣ аз обёрӣ вобаста аст ва пиряхҳо, хушксолӣ ва фарсоиши замин ба амнияти озуқаворӣ таъсир мерасонанд, сарфаи об, пешгӯии агрометеорологӣ ва беҳдошти хок аҳамияти махсус доранд. Барои натиҷаи устувор технология бояд бо омӯзиши деҳқонон, дастрасӣ ба қарз ва иттилооти маҳаллӣ ҳамроҳ шавад.

== Ҷусторҳои вобаста ==
* [[Тағйирёбии иқлим]]
* [[Кишоварзии устувор]]
* [[Агроҷангалдорӣ]]

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Кишоварзии устувор]]
[[Гурӯҳ:Тағйирёбии иқлим]]</text>
      <sha1>qxwa3q8swc0vdvxe9bwuihysv0dg8aj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Назарбой Ҷангиев</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333996</id>
    <revision>
      <id>1488673</id>
      <timestamp>2026-10-07T02:35:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: {{Низомӣ  |ном             = Назар Ҷангиев  |номи аслӣ       = Назарбой Ҷангиев  |тасвир          =   |бар             =   |тавсифи тасвир  =   |таърихи таваллуд = 16.06.1950  |зодгоҳ          = {{Зодгоҳ|ноҳияи Комсомолобод|ноҳияиНуробод}}, [[ҶШС Тоҷикистон]]  |таърихи даргузашт = 8.08.2025  |маҳалли даргу...</comment>
      <origin>1488673</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5175" sha1="qndhrkkr3ybvhzp0f2pl1180a6n4aw3" xml:space="preserve">{{Низомӣ
 |ном             = Назар Ҷангиев
 |номи аслӣ       = Назарбой Ҷангиев
 |тасвир          = 
 |бар             = 
 |тавсифи тасвир  = 
 |таърихи таваллуд = 16.06.1950
 |зодгоҳ          = {{Зодгоҳ|ноҳияи Комсомолобод|ноҳияиНуробод}}, [[ҶШС Тоҷикистон]]
 |таърихи даргузашт = 8.08.2025
 |маҳалли даргузашт = 
 |шаҳрвандӣ       = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}} &lt;br&gt; {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |мансубият       = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |навъи қўшун     = [[Хадамоти давлатии оташнишонии Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Хадамоти оташнишонӣ]]
 |соли хизмат     = 1968—2008
 |рутба           = генерал-майор
 |қисми низомӣ    = 
 |фармондеҳӣ      = Сардори Раёсати хадамоти давлатии оташнишонии ВКД ҶТ (2000—2008)
 |ҷангҳо          = 
 |ҷоизаҳо         = Медали «Барои хизмати намунагӣ дар ҳифзи тартиботи ҷамъиятӣ»
}}

'''Назарбой Ҷангиев''' ([[16 июн]]и [[1950]], [[ноҳияи Комсомолобод]] — [[8 август]]и [[2025]]) — генерали тоҷик, генерал-майори хадамоти дохилӣ. Сардори Раёсати хадамоти давлатии оташнишонии Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2000—2008)&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot;&gt;{{cite news |author=Муҳибҷон Раҳимов |title=Ёде аз генерал Ҷангиев |newspaper=Минбари халқ |date=2025-08-13 |issue=34 |pages=13 |lang=tg}}&lt;/ref&gt;.

== Зиндагинома ==
Назарбой Ҷангиев 16 июни соли 1950 дар ноҳияи Нуробод (собиқ Комсомолобод) ба дунё омадааст. Соли 1967 мактаби миёнаи №1-и ба номи К. Д. Ушинскии ноҳияи Нурободро хатм кардааст&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.

== Хизмати ҳарбӣ ва фаъолияти корӣ ==
Солҳои 1968—1970 дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС хизмати ҳарбиро адо намуда, бо медали «Барои хизмати намунавӣ» қадрдонӣ шудааст&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.

Баъди хизмати ҳарбӣ фаъолияти худро дар мақомоти корҳои дохилӣ оғоз намудааст:
* 1970 — шогирди Омӯзишгоҳи оташнишонии техникӣ дар шаҳри Свердловски ВКД ИҶШС, ки онро соли 1972 хатм кардааст&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 1972—1979 — сардори навбатдории Қисми мустақили 45-уми ҳифзи оташнишонии шаҳри Бӯстон (Чкаловск)&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 1979 — сардори назорати давлатии зиддиоташи ШВКД дар шаҳри Хуҷанд таъйин гардид&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 1980—1983 — таҳсил дар Мактаби олии милитсияи ВКД ИҶШС дар шаҳри Ташкент, ки онро бо ихтисоси ҳуқуқшинос хатм кардааст&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 1987—1989 — нозири Шуъбаи назорати давлатии зиддиоташи ШВКД дар шаҳри Душанбе&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 1989—1992 — муовини сардори оташнишонӣ&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 1992—1994 — сардори шуъбаи тарғиботу ташвиқот&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 1994—1996 — сардори Шуъбаи назорати давлатии зиддиоташ&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 1996—1999 — муовини сардори Сарраёсати муҳофизат аз сӯхтор ва хадамоти наҷотдиҳии ВКД ҶТ&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 1999—2000 — сардори Сарраёсати муҳофизат аз сӯхтор&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 2000—2008 — сардори Раёсати хадамоти давлатии оташнишонии ВКД Ҷумҳурии Тоҷикистон&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.

Аз 20 январи соли 2008 дар нафақа буд&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.

== Ҷоизаҳо ва рутбаҳо ==
* Рутбаи олии [[генерал-майор]]и хадамоти дохилӣ;
* Медали «Барои хизмати намунагӣ дар ҳифзи тартиботи ҷамъиятӣ»&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Генералҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Кормандони мақомоти корҳои дохилии Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>qndhrkkr3ybvhzp0f2pl1180a6n4aw3</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488674</id>
      <parentid>1488673</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T02:37:23Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <comment>/* Хизмати ҳарбӣ ва фаъолияти корӣ */</comment>
      <origin>1488674</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5233" sha1="bd0lc4o71amrf5ct85g87dtrx8bd2fh" xml:space="preserve">{{Низомӣ
 |ном             = Назар Ҷангиев
 |номи аслӣ       = Назарбой Ҷангиев
 |тасвир          = 
 |бар             = 
 |тавсифи тасвир  = 
 |таърихи таваллуд = 16.06.1950
 |зодгоҳ          = {{Зодгоҳ|ноҳияи Комсомолобод|ноҳияиНуробод}}, [[ҶШС Тоҷикистон]]
 |таърихи даргузашт = 8.08.2025
 |маҳалли даргузашт = 
 |шаҳрвандӣ       = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}} &lt;br&gt; {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |мансубият       = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |навъи қўшун     = [[Хадамоти давлатии оташнишонии Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Хадамоти оташнишонӣ]]
 |соли хизмат     = 1968—2008
 |рутба           = генерал-майор
 |қисми низомӣ    = 
 |фармондеҳӣ      = Сардори Раёсати хадамоти давлатии оташнишонии ВКД ҶТ (2000—2008)
 |ҷангҳо          = 
 |ҷоизаҳо         = Медали «Барои хизмати намунагӣ дар ҳифзи тартиботи ҷамъиятӣ»
}}

'''Назарбой Ҷангиев''' ([[16 июн]]и [[1950]], [[ноҳияи Комсомолобод]] — [[8 август]]и [[2025]]) — генерали тоҷик, генерал-майори хадамоти дохилӣ. Сардори Раёсати хадамоти давлатии оташнишонии Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2000—2008)&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot;&gt;{{cite news |author=Муҳибҷон Раҳимов |title=Ёде аз генерал Ҷангиев |newspaper= |date=2025-08-13 |issue=34 |pages=13 |lang=tg|url=https://pressa.tj/wp-content/uploads/2025/08/1.pdf|work=Тоҷикистон}}&lt;/ref&gt;.

== Зиндагинома ==
Назарбой Ҷангиев 16 июни соли 1950 дар ноҳияи Нуробод (собиқ Комсомолобод) ба дунё омадааст. Соли 1967 мактаби миёнаи №1-и ба номи К. Д. Ушинскии ноҳияи Нурободро хатм кардааст&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.

== Хизмати ҳарбӣ ва фаъолияти корӣ ==
Солҳои 1968—1970 дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС хизмати ҳарбиро адо намуда, бо медали «Барои хизмати намунавӣ» қадрдонӣ шудааст&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.

Баъди хизмати ҳарбӣ фаъолияти худро дар мақомоти корҳои дохилӣ оғоз намудааст:
* 1970 — шогирди Омӯзишгоҳи оташнишонии техникӣ дар шаҳри Свердловски ВКД ИҶШС, ки онро соли 1972 хатм кардааст&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 1972—1979 — сардори навбатдории Қисми мустақили 45-уми ҳифзи оташнишонии шаҳри Бӯстон (Чкаловск)&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 1979 — сардори назорати давлатии зиддиоташи ШВКД дар шаҳри Хуҷанд таъйин гардид&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 1980—1983 — таҳсил дар Мактаби олии милитсияи ВКД ИҶШС дар шаҳри Ташкент, ки онро бо ихтисоси ҳуқуқшинос хатм кардааст&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 1987—1989 — нозири Шуъбаи назорати давлатии зиддиоташи ШВКД дар шаҳри Душанбе&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 1989—1992 — муовини сардори оташнишонӣ&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 1992—1994 — сардори шуъбаи тарғиботу ташвиқот&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 1994—1996 — сардори Шуъбаи назорати давлатии зиддиоташ&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 1996—1999 — муовини сардори Сарраёсати муҳофизат аз сӯхтор ва хадамоти наҷотдиҳии ВКД ҶТ&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 1999—2000 — сардори Сарраёсати муҳофизат аз сӯхтор&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 2000—2008 — сардори Раёсати хадамоти давлатии оташнишонии ВКД Ҷумҳурии Тоҷикистон&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.

Аз 20 январи соли 2008 дар нафақа буд&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.

== Ҷоизаҳо ва рутбаҳо ==
* Рутбаи олии [[генерал-майор]]и хадамоти дохилӣ;
* Медали «Барои хизмати намунагӣ дар ҳифзи тартиботи ҷамъиятӣ»&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Генералҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Кормандони мақомоти корҳои дохилии Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>bd0lc4o71amrf5ct85g87dtrx8bd2fh</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488675</id>
      <parentid>1488674</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T02:37:39Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1488675</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="5204" sha1="p6argxh9a7a9l0c0c8swikmhe1br6dc" xml:space="preserve">{{Низомӣ
 |ном             = Назар Ҷангиев
 |номи аслӣ       = Назарбой Ҷангиев
 |тасвир          = 
 |бар             = 
 |тавсифи тасвир  = 
 |таърихи таваллуд = 16.06.1950
 |зодгоҳ          = {{Зодгоҳ|ноҳияи Комсомолобод|ноҳияиНуробод}}, [[ҶШС Тоҷикистон]]
 |таърихи даргузашт = 8.08.2025
 |маҳалли даргузашт = 
 |шаҳрвандӣ       = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}} &lt;br&gt; {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |мансубият       = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |навъи қўшун     = [[Хадамоти давлатии оташнишонии Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Хадамоти оташнишонӣ]]
 |соли хизмат     = 1968—2008
 |рутба           = генерал-майор
 |қисми низомӣ    = 
 |фармондеҳӣ      = Сардори Раёсати хадамоти давлатии оташнишонии ВКД ҶТ (2000—2008)
 |ҷангҳо          = 
 |ҷоизаҳо         = Медали «Барои хизмати намунагӣ дар ҳифзи тартиботи ҷамъиятӣ»
}}

'''Назарбой Ҷангиев''' ([[16 июн]]и [[1950]], [[ноҳияи Комсомолобод]] — [[8 август]]и [[2025]]) — генерал-майори хадамоти дохилӣ. Сардори Раёсати хадамоти давлатии оташнишонии Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2000—2008)&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot;&gt;{{cite news |author=Муҳибҷон Раҳимов |title=Ёде аз генерал Ҷангиев |newspaper= |date=2025-08-13 |issue=34 |pages=13 |lang=tg|url=https://pressa.tj/wp-content/uploads/2025/08/1.pdf|work=Тоҷикистон}}&lt;/ref&gt;.

== Зиндагинома ==
Назарбой Ҷангиев 16 июни соли 1950 дар ноҳияи Нуробод (собиқ Комсомолобод) ба дунё омадааст. Соли 1967 мактаби миёнаи №1-и ба номи К. Д. Ушинскии ноҳияи Нурободро хатм кардааст&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.

== Хизмати ҳарбӣ ва фаъолияти корӣ ==
Солҳои 1968—1970 дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС хизмати ҳарбиро адо намуда, бо медали «Барои хизмати намунавӣ» қадрдонӣ шудааст&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.

Баъди хизмати ҳарбӣ фаъолияти худро дар мақомоти корҳои дохилӣ оғоз намудааст:
* 1970 — шогирди Омӯзишгоҳи оташнишонии техникӣ дар шаҳри Свердловски ВКД ИҶШС, ки онро соли 1972 хатм кардааст&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 1972—1979 — сардори навбатдории Қисми мустақили 45-уми ҳифзи оташнишонии шаҳри Бӯстон (Чкаловск)&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 1979 — сардори назорати давлатии зиддиоташи ШВКД дар шаҳри Хуҷанд таъйин гардид&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 1980—1983 — таҳсил дар Мактаби олии милитсияи ВКД ИҶШС дар шаҳри Ташкент, ки онро бо ихтисоси ҳуқуқшинос хатм кардааст&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 1987—1989 — нозири Шуъбаи назорати давлатии зиддиоташи ШВКД дар шаҳри Душанбе&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 1989—1992 — муовини сардори оташнишонӣ&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 1992—1994 — сардори шуъбаи тарғиботу ташвиқот&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 1994—1996 — сардори Шуъбаи назорати давлатии зиддиоташ&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 1996—1999 — муовини сардори Сарраёсати муҳофизат аз сӯхтор ва хадамоти наҷотдиҳии ВКД ҶТ&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 1999—2000 — сардори Сарраёсати муҳофизат аз сӯхтор&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.
* 2000—2008 — сардори Раёсати хадамоти давлатии оташнишонии ВКД Ҷумҳурии Тоҷикистон&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.

Аз 20 январи соли 2008 дар нафақа буд&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.

== Ҷоизаҳо ва рутбаҳо ==
* Рутбаи олии [[генерал-майор]]и хадамоти дохилӣ;
* Медали «Барои хизмати намунагӣ дар ҳифзи тартиботи ҷамъиятӣ»&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Генералҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Кормандони мақомоти корҳои дохилии Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>p6argxh9a7a9l0c0c8swikmhe1br6dc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488676</id>
      <parentid>1488675</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T02:43:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>VASHGIRD</username>
        <id>8035</id>
      </contributor>
      <origin>1488676</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4776" sha1="0rdg1s72pnjp8kbhqjm96rftu14hkla" xml:space="preserve">{{Низомӣ
 |ном             = Назар Ҷангиев
 |номи аслӣ       = Назарбой Ҷангиев
 |тасвир          = 
 |бар             = 
 |тавсифи тасвир  = 
 |таърихи таваллуд = 16.06.1950
 |зодгоҳ          = {{Зодгоҳ|ноҳияи Комсомолобод|ноҳияиНуробод}}, [[ҶШС Тоҷикистон]]
 |таърихи даргузашт = 8.08.2025
 |маҳалли даргузашт = 
 |шаҳрвандӣ       = {{Парчамбандӣ|ИҶШС}} &lt;br&gt; {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |мансубият       = {{Парчамбандӣ|Тоҷикистон}}
 |навъи қўшун     = [[Хадамоти давлатии оташнишонии Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон|Хадамоти оташнишонӣ]]
 |соли хизмат     = 1968—2008
 |рутба           = генерал-майор
 |қисми низомӣ    = 
 |фармондеҳӣ      = Сардори Раёсати хадамоти давлатии оташнишонии ВКД ҶТ (2000—2008)
 |ҷангҳо          = 
 |ҷоизаҳо         = Медали «Барои хизмати намунагӣ дар ҳифзи тартиботи ҷамъиятӣ»
}}

'''Назарбой Ҷангиев''' ([[16 июн]]и [[1950]], [[ноҳияи Комсомолобод]] — [[8 август]]и [[2025]]) — генерал-майори хадамоти дохилӣ. Сардори Раёсати хадамоти давлатии оташнишонии Вазорати корҳои дохилии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2000—2008)&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot;&gt;{{cite news |author=Муҳибҷон Раҳимов |title=Ёде аз генерал Ҷангиев |newspaper= |date=2025-08-13 |issue=34 |pages=13 |lang=tg|url=https://pressa.tj/wp-content/uploads/2025/08/1.pdf|work=Тоҷикистон}}&lt;/ref&gt;.

== Зиндагинома ==
Назарбой Ҷангиев 16 июни соли 1950 дар ноҳияи Комсомолобод ба дунё омадааст. Соли 1967 мактаби миёнаи №1-и ба номи К. Д. Ушинскии ноҳияи Комсомолободро хатм кардааст&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;. Солҳои 1968—1970 дар сафи Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС хизмати ҳарбиро адо намудааст.

== Фаъолияти корӣ ==
Баъди хизмати ҳарбӣ фаъолияти худро дар мақомоти корҳои дохилӣ оғоз намудааст:
* 1970 — шогирди Омӯзишгоҳи оташнишонии техникӣ дар шаҳри Свердловски ВКД ИҶШС, ки онро соли 1972 хатм кардааст.
* 1972—1979 — сардори навбатдории Қисми мустақили 45-уми ҳифзи оташнишонии шаҳри Бӯстон (Чкаловск).
* 1979 — сардори назорати давлатии зиддиоташи ШВКД дар шаҳри Хуҷанд таъйин гардид.
* 1980—1983 — таҳсил дар Мактаби олии милитсияи ВКД ИҶШС дар шаҳри Ташкент, ки онро бо ихтисоси ҳуқуқшинос хатм кардааст.
* 1987—1989 — нозири Шуъбаи назорати давлатии зиддиоташи ШВКД дар шаҳри Душанбе.
* 1989—1992 — муовини сардори оташнишонӣ.
* 1992—1994 — сардори шуъбаи тарғиботу ташвиқот.
* 1994—1996 — сардори Шуъбаи назорати давлатии зиддиоташ.
* 1996—1999 — муовини сардори Сарраёсати муҳофизат аз сӯхтор ва хадамоти наҷотдиҳии ВКД ҶТ.
* 1999—2000 — сардори Сарраёсати муҳофизат аз сӯхтор.
* 2000—2008 — сардори Раёсати хадамоти давлатии оташнишонии ВКД Ҷумҳурии Тоҷикистон&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.

Аз 20 январи соли 2008 дар нафақа буд&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.

== Ҷоизаҳо ва рутбаҳо ==
* Рутбаи олии [[генерал-майор]]и хадамоти дохилӣ;
* Медали «Барои хизмати намунавӣ дар ҳифзи тартиботи ҷамъиятӣ»&lt;ref name=&quot;pressa_2025&quot; /&gt;.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

[[Гурӯҳ:Генералҳои Тоҷикистон]]
[[Гурӯҳ:Кормандони мақомоти корҳои дохилии Тоҷикистон]]</text>
      <sha1>0rdg1s72pnjp8kbhqjm96rftu14hkla</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Индикаторҳои биологӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333997</id>
    <revision>
      <id>1488677</id>
      <timestamp>2026-10-07T03:23:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: Индикаторҳои биологӣ — мавҷудоте, ки аз тағйироти муҳити зист бо буду набуд, дигаргун кардани намуди зоҳирӣ, таркиби кимиёӣ ва кирдору рафтори худ хабар медиҳанд. Ҳангоми натиҷагирии экологӣ индикаторҳои биологӣ назар ба истифодаи асбобу анҷоми махсус маъ...</comment>
      <origin>1488677</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4150" sha1="ny77ccw9s00u0ub1nu9exvlz975n35z" xml:space="preserve">Индикаторҳои биологӣ — мавҷудоте, ки аз тағйироти муҳити зист бо буду набуд, дигаргун кардани намуди зоҳирӣ, таркиби кимиёӣ ва кирдору рафтори худ хабар медиҳанд. Ҳангоми натиҷагирии экологӣ индикаторҳои биологӣ назар ба истифодаи асбобу анҷоми махсус маълумоти дақиқтар медиҳанд. Онҳо ба ифлос шудани муҳит вокуниши бетаъхир зоҳир намуда, дорои «ҳофиза» мебошанд. Маълумоти индикаторҳои биологӣ оид ба олудагии муҳити зист тӯлонист. Ҳангоми олуда будани ҳаво дар рӯи барги дарахтон некрозҳо (ҷойҳои фавтида) пайдо мешаванд. Аз ҳолати баъзе рустаниҳои ба олудагӣ тобовар (масалан гулсангҳо) дараҷаи олудагии ҳавои шаҳрҳоро метавон муайян кард.
Индикаторҳои биологӣ моддаҳои олудакунандаро ҷабида мегиранд. Масалан, оқибати нохуши садамаи Неругоҳи атомии Чернобили Украина дар Шветсия ҳангоми ташхиси гулсангҳо ба мушоҳида расидааст. Аз меъёр зиёд будани миқдори барий ва стронсийро дар муҳити зист баргҳои ғайримуқаррарӣ сабзгаштаи тӯс ва шарбин «ошкор» мекунанд. Оид ба мавҷудияти уран аз рӯи гулбаргҳои баргчой, ки сафедгун мешаванд (ранги табиии онҳо гулобист), метавон хулоса баровард. Дар чунин мавридҳо самари кабудбутта низ, ки маъмулан кабуди баланд аст, сафедтоб мешавад. Барои ошкор кардани моддаҳои олудакунандаи муҳити зист индикаторҳои биологии гуногун истифода мешаванд, масалан, барои муайян кардани филиззоти вазнин – олу ва лӯбиё, дуоксиди сулфур – коҷ ва ришқа, аммиак – офтобпараст, ҳидрогенсулфид – испанох ва нахӯд, карбоҳидридҳои бӯё – шанбалид ва ғ. Барои муқаррар намудани олудагии умумии муҳит гулсангу ушнаҳо муҳимманд. Истифодаи «асбобҳои зинда» – рустаниҳои индикаторӣ низ, ки дар тубакҳои махсус шинонда дар ҷӯякҳо гузошта мешаванд, натиҷаи дилхоҳ медиҳанд. Онҳоро метавон дар қисмҳои нисбатан олудаи шаҳр ҷойгир кард. 
Ҳангоми муайян кардани дараҷаи олудашавии об метавон аз рустаниҳои олиташаккул, обсабзҳои микроскопӣ, зоопланктонҳо (патакча) ва зообентосҳо (нармбаданҳо ва ғ.) истифода бурд. Бо ёрии индикаторҳои биологӣ дараҷаи шӯразании хок, сермаҳсулии чарогоҳҳо, тағйирёбии реҷаи намнокӣ ва ғ-ро муайян кардан мумкин аст. Имконоти арзёбии муҳит аз рӯи густариши рустаниҳо дар робита бо хок, иқлим ва ғ-ро геоботаника меомӯзад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индикаторҳои биологӣ|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Биология]]</text>
      <sha1>ny77ccw9s00u0ub1nu9exvlz975n35z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488678</id>
      <parentid>1488677</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T03:44:03Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488678</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4301" sha1="fo0udnmssf983ql0gc0omn1ukvxrexc" xml:space="preserve">'''Индикаторҳои биологӣ''' — мавҷудоте, ки аз тағйироти муҳити зист бо буду набуд, дигаргун кардани намуди зоҳирӣ, таркиби кимиёӣ ва кирдору рафтори худ хабар медиҳанд. Ҳангоми натиҷагирии экологӣ индикаторҳои биологӣ назар ба истифодаи асбобу анҷоми махсус маълумоти дақиқтар медиҳанд. Онҳо ба ифлос шудани муҳит вокуниши бетаъхир зоҳир намуда, дорои «ҳофиза» мебошанд. Маълумоти индикаторҳои биологӣ оид ба олудагии муҳити зист тӯлонист. Ҳангоми олуда будани ҳаво дар рӯи барги дарахтон некрозҳо (ҷойҳои фавтида) пайдо мешаванд. Аз ҳолати баъзе рустаниҳои ба олудагӣ тобовар (масалан гулсангҳо) дараҷаи олудагии ҳавои шаҳрҳоро метавон муайян кард.

== Раванди олудашавии муҳити зист ==
Индикаторҳои биологӣ моддаҳои олудакунандаро ҷабида мегиранд. Масалан, оқибати нохуши садамаи Неругоҳи атомии Чернобили Украина дар Шветсия ҳангоми ташхиси [[Гулсанг|гулсангҳо]] ба мушоҳида расидааст. Аз меъёр зиёд будани миқдори [[барий]] ва [[Стронсий|стронсийро]] дар муҳити зист баргҳои ғайримуқаррарӣ сабзгаштаи тӯс ва шарбин «ошкор» мекунанд. Оид ба мавҷудияти уран аз рӯи гулбаргҳои баргчой, ки сафедгун мешаванд (ранги табиии онҳо гулобист), метавон хулоса баровард. Дар чунин мавридҳо самари [[кабудбутта]] низ, ки маъмулан кабуди баланд аст, сафедтоб мешавад. Барои ошкор кардани моддаҳои олудакунандаи муҳити зист индикаторҳои биологии гуногун истифода мешаванд, масалан, барои муайян кардани филиззоти вазнин – олу ва лӯбиё, дуоксиди сулфур – коҷ ва ришқа, аммиак – офтобпараст, ҳидрогенсулфид – испанох ва нахӯд, карбоҳидридҳои бӯё – шанбалид ва ғ. Барои муқаррар намудани олудагии умумии муҳит гулсангу ушнаҳо муҳимманд. Истифодаи «асбобҳои зинда» – рустаниҳои индикаторӣ низ, ки дар тубакҳои махсус шинонда дар ҷӯякҳо гузошта мешаванд, натиҷаи дилхоҳ медиҳанд. Онҳоро метавон дар қисмҳои нисбатан олудаи шаҳр ҷойгир кард. 

Ҳангоми муайян кардани дараҷаи олудашавии об метавон аз рустаниҳои олиташаккул, обсабзҳои микроскопӣ, [[Зоопланктон|зоопланктонҳо]] (патакча) ва зообентосҳо ([[нармбаданҳо]] ва ғ.) истифода бурд. Бо ёрии индикаторҳои биологӣ дараҷаи шӯразании хок, сермаҳсулии чарогоҳҳо, тағйирёбии реҷаи намнокӣ ва ғ-ро муайян кардан мумкин аст. Имконоти арзёбии муҳит аз рӯи густариши рустаниҳо дар робита бо хок, иқлим ва ғ-ро геоботаника меомӯзад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индикаторҳои биологӣ|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Биология]]</text>
      <sha1>fo0udnmssf983ql0gc0omn1ukvxrexc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488679</id>
      <parentid>1488678</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T03:46:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488679</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4292" sha1="rlsfxa2zradv32mhln4t0ptdhs9f0nj" xml:space="preserve">'''Индикаторҳои биологӣ''' — мавҷудоте, ки аз тағйироти муҳити зист бо буду набуд, дигаргун кардани намуди зоҳирӣ, таркиби кимиёӣ ва кирдору рафтори худ хабар медиҳанд. Ҳангоми натиҷагирии экологӣ индикаторҳои биологӣ назар ба истифодаи асбобу анҷоми махсус маълумоти дақиқтар медиҳанд. Онҳо ба ифлос шудани муҳит вокуниши бетаъхир зоҳир намуда, дорои «ҳофиза» мебошанд. Маълумоти индикаторҳои биологӣ оид ба олудагии муҳити зист тӯлонист. Ҳангоми олуда будани ҳаво дар рӯи барги дарахтон некрозҳо (ҷойҳои фавтида) пайдо мешаванд. Аз ҳолати баъзе рустаниҳои ба олудагӣ тобовар (масалан гулсангҳо) дараҷаи олудагии ҳавои шаҳрҳоро метавон муайян кард.

== Раванди олудашавии муҳити зист ==
Индикаторҳои биологӣ моддаҳои олудакунандаро ҷабида мегиранд. Масалан, оқибати нохуши садамаи Неругоҳи атомии Чернобили Украина дар Шветсия ҳангоми ташхиси [[Гулсанг|гулсангҳо]] ба мушоҳида расидааст. Аз меъёр зиёд будани миқдори [[барий]] ва [[Стронсий|стронсийро]] дар муҳити зист баргҳои ғайримуқаррарӣ сабзгаштаи тӯс ва шарбин «ошкор» мекунанд. Оид ба мавҷудияти уран аз рӯи гулбаргҳои баргчой, ки сафедгун мешаванд (ранги табиии онҳо гулобист), метавон хулоса баровард. Дар чунин мавридҳо самари [[кабудбутта]] низ, ки маъмулан кабуди баланд аст, сафедтоб мешавад. Барои ошкор кардани моддаҳои олудакунандаи муҳити зист индикаторҳои биологии гуногун истифода мешаванд, масалан, барои муайян кардани филиззоти вазнин – олу ва лӯбиё, дуоксиди сулфур – коҷ ва ришқа, аммиак – офтобпараст, ҳидрогенсулфид – испанох ва нахӯд, карбоҳидридҳои бӯё – шанбалид ва ғ. Барои муқаррар намудани олудагии умумии муҳит гулсангу ушнаҳо муҳимманд. Истифодаи «асбобҳои зинда» – рустаниҳои индикаторӣ низ, ки дар тубакҳои махсус шинонда дар ҷӯякҳо гузошта мешаванд, натиҷаи дилхоҳ медиҳанд. Онҳоро метавон дар қисмҳои нисбатан олудаи шаҳр ҷойгир кард. 

Ҳангоми муайян кардани дараҷаи олудашавии об метавон аз рустаниҳои олиташаккул, обсабзҳои микроскопӣ, [[Зоопланктон|зоопланктонҳо]] (патакча) ва зообентосҳо ([[нармбаданҳо]] ва ғ.) истифода бурд. Бо ёрии индикаторҳои биологӣ дараҷаи шӯразании хок, сермаҳсулии чарогоҳҳо, тағйирёбии реҷаи намнокӣ ва ғ-ро муайян кардан мумкин аст. Имконоти арзёбии муҳит аз рӯи густариши рустаниҳо дар робита бо хок, иқлим ва ғ-ро геоботаника меомӯзад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индикаторҳои биологӣ|8|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Биология]]</text>
      <sha1>rlsfxa2zradv32mhln4t0ptdhs9f0nj</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Индикатриса</title>
    <ns>0</ns>
    <id>333998</id>
    <revision>
      <id>1488680</id>
      <timestamp>2026-10-07T04:42:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: Индикатриса (фаронс. Indicatrice – нишондиҳанда) — сатҳи ёридиҳандае, ки вобастагии хосияти муҳит (ноқилияти электрӣ, нишондиҳандаи шикаст, модули чандирӣ ва ғ.)-ро ба самт тавсиф медиҳад. Дар оптика хат ё сатҳест, ки вобастагиро ба самти мушаххаса (тавсиф)-ҳои май...</comment>
      <origin>1488680</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2183" sha1="29as5y5l4t37gua9grw36w9j1pdbrri" xml:space="preserve">Индикатриса (фаронс. Indicatrice – нишондиҳанда) — сатҳи ёридиҳандае, ки вобастагии хосияти муҳит (ноқилияти электрӣ, нишондиҳандаи шикаст, модули чандирӣ ва ғ.)-ро ба самт тавсиф медиҳад. Дар оптика хат ё сатҳест, ки вобастагиро ба самти мушаххаса (тавсиф)-ҳои майдони рӯшноӣ ё тавсифи фазои (кунҷи)-и хосиятҳои оптикии ҷисм (дурахшонӣ, қувваи рӯшноӣ, қобилияти инъикос, нишондиҳандаи шикаст ва ғ.) тасвир мекунад. Барои ба даст овардани индикатриса диаграммаи қутбиеро месозанд, ки аз маркази он ба самтҳои матлуб радиус-векторҳои ба бузургии тавсифи оптикии таҳқиқшаванда мутаносибро мегузаронанд. Хат (сатҳ)-е, ки нӯгҳои ин порчаҳоро пайваст мекунад, индикатриса мебошад. Барои манбаъҳои афканишот мафҳуми индикатрисаро аксар ба истилоҳи «диаграммаи самтгирӣ» иваз мекунанд. Индикатрисаи пароканиш тақсимоти рӯшноии парокандаро барои кунҷҳои гуногуни мушоҳида тавсиф медиҳад. Индикатрисаро аксар дар мавриди мураккаб ё номаълум будани ифодаи таҳлилии вобастагиҳои кунҷии мувофиқ истифода мекунанд. Мафҳуми индикатриса ҳангоми ҳисобкуниҳои техникаи рӯшноӣ, инчунин дар оптикаи кристаллӣ васеъ истифода мешавад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индикатриса|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Физика]]</text>
      <sha1>29as5y5l4t37gua9grw36w9j1pdbrri</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488681</id>
      <parentid>1488680</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T04:49:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488681</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2196" sha1="097jplbmeo6pwiynkoe5ya7jdljdua8" xml:space="preserve">'''Индикатриса''' (фаронс. '''Indicatrice''' – нишондиҳанда) — сатҳи ёридиҳандае, ки вобастагии хосияти муҳит (ноқилияти электрӣ, нишондиҳандаи шикаст, модули чандирӣ ва ғ.)-ро ба самт тавсиф медиҳад.

Дар оптика хат ё сатҳест, ки вобастагиро ба самти мушаххаса (тавсиф)-ҳои майдони рӯшноӣ ё тавсифи фазои (кунҷи)-и хосиятҳои оптикии ҷисм (дурахшонӣ, қувваи рӯшноӣ, қобилияти инъикос, нишондиҳандаи шикаст ва ғ.) тасвир мекунад. Барои ба даст овардани индикатриса диаграммаи қутбиеро месозанд, ки аз маркази он ба самтҳои матлуб радиус-векторҳои ба бузургии тавсифи оптикии таҳқиқшаванда мутаносибро мегузаронанд. Хат (сатҳ)-е, ки нӯгҳои ин порчаҳоро пайваст мекунад, индикатриса мебошад. Барои манбаъҳои афканишот мафҳуми индикатрисаро аксар ба истилоҳи «диаграммаи самтгирӣ» иваз мекунанд. Индикатрисаи пароканиш тақсимоти рӯшноии парокандаро барои кунҷҳои гуногуни мушоҳида тавсиф медиҳад. Индикатрисаро аксар дар мавриди мураккаб ё номаълум будани ифодаи таҳлилии вобастагиҳои кунҷии мувофиқ истифода мекунанд. Мафҳуми индикатриса ҳангоми ҳисобкуниҳои техникаи рӯшноӣ, инчунин дар оптикаи кристаллӣ васеъ истифода мешавад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индикатриса|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Физика]]</text>
      <sha1>097jplbmeo6pwiynkoe5ya7jdljdua8</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488682</id>
      <parentid>1488681</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T04:54:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488682</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2200" sha1="la1zx3h1abbydpw03zcnyw1nz2ghwum" xml:space="preserve">'''Индикатриса''' (фаронс. '''Indicatrice''' – нишондиҳанда) — сатҳи ёридиҳандае, ки вобастагии хосияти муҳит (ноқилияти электрӣ, нишондиҳандаи шикаст, модули чандирӣ ва ғ.)-ро ба самт тавсиф медиҳад.

Дар [[оптика]] хат ё сатҳест, ки вобастагиро ба самти мушаххаса (тавсиф)-ҳои майдони рӯшноӣ ё тавсифи фазои (кунҷи)-и хосиятҳои оптикии ҷисм (дурахшонӣ, қувваи рӯшноӣ, қобилияти инъикос, нишондиҳандаи шикаст ва ғ.) тасвир мекунад. Барои ба даст овардани индикатриса диаграммаи қутбиеро месозанд, ки аз маркази он ба самтҳои матлуб радиус-векторҳои ба бузургии тавсифи оптикии таҳқиқшаванда мутаносибро мегузаронанд. Хат (сатҳ)-е, ки нӯгҳои ин порчаҳоро пайваст мекунад, индикатриса мебошад. Барои манбаъҳои афканишот мафҳуми индикатрисаро аксар ба истилоҳи «диаграммаи самтгирӣ» иваз мекунанд. Индикатрисаи пароканиш тақсимоти рӯшноии парокандаро барои кунҷҳои гуногуни мушоҳида тавсиф медиҳад. Индикатрисаро аксар дар мавриди мураккаб ё номаълум будани ифодаи таҳлилии вобастагиҳои кунҷии мувофиқ истифода мекунанд. Мафҳуми индикатриса ҳангоми ҳисобкуниҳои техникаи рӯшноӣ, инчунин дар оптикаи кристаллӣ васеъ истифода мешавад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индикатриса|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Физика]]</text>
      <sha1>la1zx3h1abbydpw03zcnyw1nz2ghwum</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488683</id>
      <parentid>1488682</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T04:55:37Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488683</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2198" sha1="n1vcee9r35m0aqo8hzbb2krxvmi3zcf" xml:space="preserve">'''Индикатриса''' ({{lang-fr|'''Indicatrice'''}} – нишондиҳанда) — сатҳи ёридиҳандае, ки вобастагии хосияти муҳит (ноқилияти электрӣ, нишондиҳандаи шикаст, модули чандирӣ ва ғ.)-ро ба самт тавсиф медиҳад.

Дар [[оптика]] хат ё сатҳест, ки вобастагиро ба самти мушаххаса (тавсиф)-ҳои майдони рӯшноӣ ё тавсифи фазои (кунҷи)-и хосиятҳои оптикии ҷисм (дурахшонӣ, қувваи рӯшноӣ, қобилияти инъикос, нишондиҳандаи шикаст ва ғ.) тасвир мекунад. Барои ба даст овардани индикатриса диаграммаи қутбиеро месозанд, ки аз маркази он ба самтҳои матлуб радиус-векторҳои ба бузургии тавсифи оптикии таҳқиқшаванда мутаносибро мегузаронанд. Хат (сатҳ)-е, ки нӯгҳои ин порчаҳоро пайваст мекунад, индикатриса мебошад. Барои манбаъҳои афканишот мафҳуми индикатрисаро аксар ба истилоҳи «диаграммаи самтгирӣ» иваз мекунанд. Индикатрисаи пароканиш тақсимоти рӯшноии парокандаро барои кунҷҳои гуногуни мушоҳида тавсиф медиҳад. Индикатрисаро аксар дар мавриди мураккаб ё номаълум будани ифодаи таҳлилии вобастагиҳои кунҷии мувофиқ истифода мекунанд. Мафҳуми индикатриса ҳангоми ҳисобкуниҳои техникаи рӯшноӣ, инчунин дар оптикаи кристаллӣ васеъ истифода мешавад.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индикатриса|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Физика]]</text>
      <sha1>n1vcee9r35m0aqo8hzbb2krxvmi3zcf</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Индов</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334000</id>
    <revision>
      <id>1488685</id>
      <timestamp>2026-10-07T05:23:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: Индов (Eruca sativa) — рустаниест равғандор. Пояаш то 1 м қад мекашад. Барги паршакл, гулҳои нисбатан калони зард, ғилофакмеваи чорқирраи нӯгтез дорад. Дар ҳудуди Тоҷикистон И.-ро аз қадим дар водиҳо ва нишебии кӯҳҳо кишт мекарданд. Индови худрӯй дар киштзори лалмӣ,...</comment>
      <origin>1488685</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4233" sha1="394yvb9bi1turrrmdkxr3zqoblyczbi" xml:space="preserve">Индов (Eruca sativa) — рустаниест равғандор. Пояаш то 1 м қад мекашад. Барги паршакл, гулҳои нисбатан калони зард, ғилофакмеваи чорқирраи нӯгтез дорад. Дар ҳудуди Тоҷикистон И.-ро аз қадим дар водиҳо ва нишебии кӯҳҳо кишт мекарданд. Индови худрӯй дар киштзори лалмӣ, обӣ, заминҳои партов, нишебии кӯҳҳо, соҳилҳои дарё, наҳр, канори роҳ (дар баландиҳои 3800 м аз с. б.) дучор меояд. Индов хусусан дар киштзори зағир бисёр мерӯяд (қадре таъми талх доштани равғани зағир низ ба тухми индов вобаста аст). Аз сабаби бӯи махсус доштанаш индовро чорво намехӯрад.
Тухми индов равғани эфир ва хардал (то 35%) дорад. Хокаи тухми онро бо об омехта, метавон аз он чун хардал истифода кард. Тухми Индов давои иштиҳоовар низ мебошад. Барги сабзи он чун хӯриш, равғани индов дар саноати хӯрокворӣ, инчунин барои тайёр кардани алифу ранг истифода мешавад. Табибони мардумӣ тухми индовро давои нақси узвҳои ҳозима, равғанашро давои касалиҳои пӯст (хориши бадан, шукуфа ва ғ.) мешуморанд. Баргу пояи индов хусусияти пешобронӣ ва бактериякушӣ дошта, ширро зиёд мекунад, ба узвҳои гувориш тақвият мебахшад. Бино ба ақидаи олимон, индов реши меъдаро пешгирӣ мекардааст. Истеъмоли индов шаҳватзо буда, гиреҳи ҷигар ва сипурзро мекушояд, дарунро пок мекунад, пешобро меронад, санги гурда ва масонаро майда карда мерезонад. Ба ақидаи табибони мардумӣ агар индовро кӯфта, бо талхаи гов хамир карда гузошта банданд, доғи захмро аз пӯст пок мекунад. Индови саҳроӣ дар рондани пешоб ва ангехтани шаҳвату барангехтани қувваи мард назар ба индови бӯстонӣ қавитар аст. Агар тухми индовро бо оби гарм биёшоманд, балғамро бо қай дафъ мекунад. Ҳар рӯз 18 г тухми индовро бо оби гарм, набот ва равғани кунҷид биёшоманд, қулинҷро шифо мебахшад. Тухми индовро кӯфта, бо асал сиришта лесида бихӯранд, барои муолиҷаи дамкӯтоҳӣ, сурфа ва дарди паҳлу нофеъ аст. Онро бо зардии нимпухтаи тухми мурғ ва асал даромехта бихӯранд, ба дарди узвҳои даруни сина ва даридани мушакҳо даво мебахшад. Кӯфтаи барги индов давои пучак аст. Шустани сар бо оби барги индов рехтани мӯйро бозмедорад. Онро бимоланд, доғи сафеди пӯстро нафъ дорад. Барги индовро дар об ҷӯшонда, бо он оби ширгарм ҳуқна кунанд, захми рӯдаҳоро даво мебахшад, исҳолро мебандад, сустии мақъадро дафъ месозад. Аз дуди индов ҷонварони зарарнок мегурезанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индов|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Рустанӣ]]</text>
      <sha1>394yvb9bi1turrrmdkxr3zqoblyczbi</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488688</id>
      <parentid>1488685</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T05:36:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488688</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4306" sha1="2wd3c1fo1ann2z0477e9lad7cymx09s" xml:space="preserve">'''Индов''' ('''Eruca sativa''') — рустаниест равғандор. Пояаш то 1 м қад мекашад. Барги паршакл, гулҳои нисбатан калони зард, ғилофакмеваи чорқирраи нӯгтез дорад. Дар ҳудуди Тоҷикистон идовро аз қадим дар водиҳо ва нишебии кӯҳҳо кишт мекарданд. Индови худрӯй дар киштзори лалмӣ, обӣ, заминҳои партов, нишебии кӯҳҳо, соҳилҳои дарё, наҳр, канори роҳ (дар баландиҳои 3800 м аз с. б.) дучор меояд. Индов хусусан дар киштзори зағир бисёр мерӯяд (қадре таъми талх доштани равғани зағир низ ба тухми индов вобаста аст). Аз сабаби бӯи махсус доштанаш индовро чорво намехӯрад.

== Ҷиҳатҳои шифобахшии индов ==
Тухми индов равғани эфир ва хардал (то 35%) дорад. Хокаи тухми онро бо об омехта, метавон аз он чун хардал истифода кард. Тухми индов давои иштиҳоовар низ мебошад. Барги сабзи он чун хӯриш, равғани индов дар саноати хӯрокворӣ, инчунин барои тайёр кардани алифу ранг истифода мешавад. Табибони мардумӣ тухми индовро давои нақси узвҳои ҳозима, равғанашро давои касалиҳои пӯст (хориши бадан, шукуфа ва ғ.) мешуморанд. Баргу пояи индов хусусияти пешобронӣ ва бактериякушӣ дошта, ширро зиёд мекунад, ба узвҳои гувориш тақвият мебахшад.

Бино ба ақидаи олимон, индов реши меъдаро пешгирӣ мекардааст. Истеъмоли индов шаҳватзо буда, гиреҳи ҷигар ва сипурзро мекушояд, дарунро пок мекунад, пешобро меронад, санги гурда ва масонаро майда карда мерезонад. Ба ақидаи табибони мардумӣ агар индовро кӯфта, бо талхаи гов хамир карда гузошта банданд, доғи захмро аз пӯст пок мекунад. Индови саҳроӣ дар рондани пешоб ва ангехтани шаҳвату барангехтани қувваи мард назар ба индови бӯстонӣ қавитар аст. Агар тухми индовро бо оби гарм биёшоманд, балғамро бо қай дафъ мекунад. Ҳар рӯз 18 г тухми индовро бо оби гарм, набот ва равғани кунҷид биёшоманд, қулинҷро шифо мебахшад. Тухми индовро кӯфта, бо асал сиришта лесида бихӯранд, барои муолиҷаи дамкӯтоҳӣ, сурфа ва дарди паҳлу нофеъ аст. Онро бо зардии нимпухтаи тухми мурғ ва асал даромехта бихӯранд, ба дарди узвҳои даруни сина ва даридани мушакҳо даво мебахшад. Кӯфтаи барги индов давои пучак аст. Шустани сар бо оби барги индов рехтани мӯйро бозмедорад. Онро бимоланд, доғи сафеди пӯстро нафъ дорад. Барги индовро дар об ҷӯшонда, бо он оби ширгарм ҳуқна кунанд, захми рӯдаҳоро даво мебахшад, исҳолро мебандад, сустии мақъадро дафъ месозад. Аз дуди индов ҷонварони зарарнок мегурезанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индов|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Рустанӣ]]</text>
      <sha1>2wd3c1fo1ann2z0477e9lad7cymx09s</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488689</id>
      <parentid>1488688</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T05:43:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488689</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4340" sha1="l4od396dwaxp3y4bfzu7gvbdvd25eo2" xml:space="preserve">'''Индов''' ('''Eruca sativa''') — рустаниест равғандор. Пояаш то 1 м қад мекашад. Барги паршакл, гулҳои нисбатан калони зард, ғилофакмеваи чорқирраи нӯгтез дорад. Дар ҳудуди Тоҷикистон идовро аз қадим дар водиҳо ва нишебии кӯҳҳо кишт мекарданд. Индови худрӯй дар киштзори лалмӣ, обӣ, заминҳои партов, нишебии кӯҳҳо, соҳилҳои дарё, наҳр, канори роҳ (дар баландиҳои 3800 м аз с. б.) дучор меояд. Индов хусусан дар киштзори зағир бисёр мерӯяд (қадре таъми талх доштани равғани зағир низ ба тухми индов вобаста аст). Аз сабаби бӯи махсус доштанаш индовро чорво намехӯрад.

== Ҷиҳатҳои шифобахшии индов ==
Тухми индов равғани эфир ва хардал (то 35%) дорад. Хокаи тухми онро бо об омехта, метавон аз он чун хардал истифода кард. Тухми индов давои иштиҳоовар низ мебошад. Барги сабзи он чун хӯриш, равғани индов дар саноати хӯрокворӣ, инчунин барои тайёр кардани алифу ранг истифода мешавад. Табибони мардумӣ тухми индовро давои нақси узвҳои ҳозима, равғанашро давои касалиҳои пӯст (хориши бадан, шукуфа ва ғ.) мешуморанд. Баргу пояи индов хусусияти пешобронӣ ва бактериякушӣ дошта, ширро зиёд мекунад, ба узвҳои гувориш тақвият мебахшад.

Бино ба ақидаи олимон, индов реши меъдаро пешгирӣ мекардааст. Истеъмоли индов шаҳватзо буда, гиреҳи ҷигар ва сипурзро мекушояд, дарунро пок мекунад, пешобро меронад, санги гурда ва масонаро майда карда мерезонад. Ба ақидаи табибони мардумӣ агар индовро кӯфта, бо талхаи гов хамир карда гузошта банданд, доғи захмро аз пӯст пок мекунад. Индови саҳроӣ дар рондани пешоб ва ангехтани шаҳвату барангехтани қувваи мард назар ба индови бӯстонӣ қавитар аст. Агар тухми индовро бо оби гарм биёшоманд, балғамро бо қай дафъ мекунад. Ҳар рӯз 18 г тухми индовро бо оби гарм, набот ва равғани кунҷид биёшоманд, қулинҷро шифо мебахшад. Тухми индовро кӯфта, бо асал сиришта лесида бихӯранд, барои муолиҷаи дамкӯтоҳӣ, сурфа ва дарди паҳлу нофеъ аст. Онро бо зардии нимпухтаи тухми мурғ ва асал даромехта бихӯранд, ба дарди узвҳои даруни сина ва даридани мушакҳо даво мебахшад. Кӯфтаи барги индов давои пучак аст. Шустани сар бо оби барги индов рехтани мӯйро бозмедорад. Онро бимоланд, доғи сафеди пӯстро нафъ дорад. Барги индовро дар об ҷӯшонда, бо он оби ширгарм ҳуқна кунанд, захми рӯдаҳоро даво мебахшад, исҳолро мебандад, сустии мақъадро дафъ месозад. Аз дуди индов ҷонварони зарарнок мегурезанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индов|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Рустанӣ]]
[[Гурӯҳ:Рустаниҳо]]</text>
      <sha1>l4od396dwaxp3y4bfzu7gvbdvd25eo2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488690</id>
      <parentid>1488689</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T05:48:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488690</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4966" sha1="32cghhktfpvte4zmar7xr8ld18ifzmp" xml:space="preserve">{{Таксон
 | image file        = Eruca sativa 1 IP0206101.jpg
 | image descr       = Общий вид растения
 | regnum            = Растения
 | parent            = Eruca vesicaria
 | rang              = Подвид
 | latin             = Eruca vesicaria subsp. sativa
 | author            = ([[Mill.]]) [[Thell.]], 1918
 | syn               = 
 | range map         = 
 | range map caption = 
 | range map width   = 
 | range legend      = 
 | iucnstatus        = 
 | wikispecies       = Eruca sativa
 | commons           = Category:Eruca sativa
 | iucn              = 
 | grin             = 15697
 }}
'''Индов''' ('''Eruca sativa''') — рустаниест равғандор. Пояаш то 1 м қад мекашад. Барги паршакл, гулҳои нисбатан калони зард, ғилофакмеваи чорқирраи нӯгтез дорад. Дар ҳудуди Тоҷикистон идовро аз қадим дар водиҳо ва нишебии кӯҳҳо кишт мекарданд. Индови худрӯй дар киштзори лалмӣ, обӣ, заминҳои партов, нишебии кӯҳҳо, соҳилҳои дарё, наҳр, канори роҳ (дар баландиҳои 3800 м аз с. б.) дучор меояд. Индов хусусан дар киштзори зағир бисёр мерӯяд (қадре таъми талх доштани равғани зағир низ ба тухми индов вобаста аст). Аз сабаби бӯи махсус доштанаш индовро чорво намехӯрад.

== Ҷиҳатҳои шифобахшии индов ==
Тухми индов равғани эфир ва хардал (то 35%) дорад. Хокаи тухми онро бо об омехта, метавон аз он чун хардал истифода кард. Тухми индов давои иштиҳоовар низ мебошад. Барги сабзи он чун хӯриш, равғани индов дар саноати хӯрокворӣ, инчунин барои тайёр кардани алифу ранг истифода мешавад. Табибони мардумӣ тухми индовро давои нақси узвҳои ҳозима, равғанашро давои касалиҳои пӯст (хориши бадан, шукуфа ва ғ.) мешуморанд. Баргу пояи индов хусусияти пешобронӣ ва бактериякушӣ дошта, ширро зиёд мекунад, ба узвҳои гувориш тақвият мебахшад.

Бино ба ақидаи олимон, индов реши меъдаро пешгирӣ мекардааст. Истеъмоли индов шаҳватзо буда, гиреҳи ҷигар ва сипурзро мекушояд, дарунро пок мекунад, пешобро меронад, санги гурда ва масонаро майда карда мерезонад. Ба ақидаи табибони мардумӣ агар индовро кӯфта, бо талхаи гов хамир карда гузошта банданд, доғи захмро аз пӯст пок мекунад. Индови саҳроӣ дар рондани пешоб ва ангехтани шаҳвату барангехтани қувваи мард назар ба индови бӯстонӣ қавитар аст. Агар тухми индовро бо оби гарм биёшоманд, балғамро бо қай дафъ мекунад. Ҳар рӯз 18 г тухми индовро бо оби гарм, набот ва равғани кунҷид биёшоманд, қулинҷро шифо мебахшад. Тухми индовро кӯфта, бо асал сиришта лесида бихӯранд, барои муолиҷаи дамкӯтоҳӣ, сурфа ва дарди паҳлу нофеъ аст. Онро бо зардии нимпухтаи тухми мурғ ва асал даромехта бихӯранд, ба дарди узвҳои даруни сина ва даридани мушакҳо даво мебахшад. Кӯфтаи барги индов давои пучак аст. Шустани сар бо оби барги индов рехтани мӯйро бозмедорад. Онро бимоланд, доғи сафеди пӯстро нафъ дорад. Барги индовро дар об ҷӯшонда, бо он оби ширгарм ҳуқна кунанд, захми рӯдаҳоро даво мебахшад, исҳолро мебандад, сустии мақъадро дафъ месозад. Аз дуди индов ҷонварони зарарнок мегурезанд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индов|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Рустанӣ]]
[[Гурӯҳ:Рустаниҳо]]</text>
      <sha1>32cghhktfpvte4zmar7xr8ld18ifzmp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Домана</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334001</id>
    <redirect title="Тифи шикам" />
    <revision>
      <id>1488686</id>
      <timestamp>2026-10-07T05:23:36Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Аноргул Тоҳирзода</username>
        <id>157371</id>
      </contributor>
      <comment>Тағйири масир ба [[Тифи шикам]]</comment>
      <origin>1488686</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="opk0eup4quofawzvfrltl2wxdpznpu4" xml:space="preserve">#равона [[Тифи шикам]]</text>
      <sha1>opk0eup4quofawzvfrltl2wxdpznpu4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Махмало</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334002</id>
    <redirect title="Тифи шикам" />
    <revision>
      <id>1488687</id>
      <timestamp>2026-10-07T05:25:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Аноргул Тоҳирзода</username>
        <id>157371</id>
      </contributor>
      <comment>Тағйири масир ба [[Тифи шикам]]</comment>
      <origin>1488687</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="37" sha1="opk0eup4quofawzvfrltl2wxdpznpu4" xml:space="preserve">#равона [[Тифи шикам]]</text>
      <sha1>opk0eup4quofawzvfrltl2wxdpznpu4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Индометатсин</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334003</id>
    <revision>
      <id>1488691</id>
      <timestamp>2026-10-07T06:04:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: Индометатсин, индосид, метиндол, ҳосилаи кислотаи индолатсетат. Индометатсин боздоранда (инҳибитор)-и қавии биосинтези простагландинҳо мебошад. Фаъолияти хуби рафъи дард ва илтиҳобро дорад. Индометатсинро барои муолиҷаи артрити тарбодмонанд, периартритҳ...</comment>
      <origin>1488691</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1797" sha1="gl3ipy1un5y5n1iut8l3de2iwpekv9t" xml:space="preserve">Индометатсин, индосид, метиндол, ҳосилаи кислотаи индолатсетат. Индометатсин боздоранда (инҳибитор)-и қавии биосинтези простагландинҳо мебошад. Фаъолияти хуби рафъи дард ва илтиҳобро дорад. Индометатсинро барои муолиҷаи артрити тарбодмонанд, периартритҳо, спондилит, остеоартроз, ниқрис, бемориҳои илтиҳобии бофтаҳои пайвандии силсилаи устухону мушакҳо, тромбофлебит ва ғайра, ки бо илтиҳоб хуруҷ мекунад, истифода мебаранд. Дар шакли қурс, ғилофак (0,025 г) ва марҳам (барои пӯст) истеҳсол карда мешавад. Маъмулан, баъди хӯрок рӯзе 2‒3 бор истеъмол мекунанд. Пеш аз муҳлат қатъ кардани муолиҷа мумкин аст боиси хуруҷи беморӣ гардад. Ҳангоми истифодаи индометатсин гоҳе сардард, сарчархӣ, хоболудӣ, дилбеҳузурӣ, қай ба вуҷуд меояд; мумкин аст захми меъда ҳам пайдо шавад. Истифодаи индометатсин дар мавриди реши меъда ва рӯдаи дувоздаҳангушта, захми рӯда, сурхрӯда, зиқи нафас, ҳомилагӣ, ширмаконӣ ҷоиз нест.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индометатсин|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Дору]]</text>
      <sha1>gl3ipy1un5y5n1iut8l3de2iwpekv9t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488696</id>
      <parentid>1488691</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T06:11:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488696</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2787" sha1="m31ayjr3hkrtrt5qhnth5mybxkmmvji" xml:space="preserve">{{стиль статьи|дата=2019-07-05}}
{{Drugbox
| IUPAC_name = &lt;nowiki&gt;2-{1-[(4-chlorophenyl)carbonyl]-5-methoxy-2-methyl-1''H''-indol-3-yl}acetic acid&lt;/nowiki&gt;
| image = Indometacin skeletal.svg
| width = 220

&lt;!--Clinical data--&gt;
| routes_of_administration = внутрь, [[ректально]], [[внутривенно]], местное применение

&lt;!--Pharmacokinetic data--&gt;
| bioavailability = ~100 % (внутрь), 80-90 % (ректально)
| protein_bound = 99%
| metabolism = в [[печень|печени]]
| elimination_half-life = 4,5 часов
| excretion = [[почка (анатомия)|Почки]] 60 %, [[кишечник]] 33 %

&lt;!--Identifiers--&gt;
| CAS_number = 53-86-1
| ATC_prefix = C01
| ATC_suffix = EB03
| ATC_supplemental = {{ATC|M01|AB01}}, {{ATC|M02|AA23}}, {{ATC|S01|BC01}}
| PubChem = 3715
| DrugBank = APRD00109

&lt;!--Chemical data--&gt;
| C=19 | H=16 | Cl=1 | N=1 | O=4
| molecular_weight = 357,787 г/моль&lt;sup&gt;−1&lt;/sup&gt;
}}
Индометатсин, индосид, метиндол, ҳосилаи кислотаи индолатсетат. Индометатсин боздоранда (инҳибитор)-и қавии биосинтези простагландинҳо мебошад. Фаъолияти хуби рафъи дард ва илтиҳобро дорад. Индометатсинро барои муолиҷаи артрити тарбодмонанд, периартритҳо, спондилит, остеоартроз, ниқрис, бемориҳои илтиҳобии бофтаҳои пайвандии силсилаи устухону мушакҳо, тромбофлебит ва ғайра, ки бо илтиҳоб хуруҷ мекунад, истифода мебаранд. Дар шакли қурс, ғилофак (0,025 г) ва марҳам (барои пӯст) истеҳсол карда мешавад. Маъмулан, баъди хӯрок рӯзе 2‒3 бор истеъмол мекунанд. Пеш аз муҳлат қатъ кардани муолиҷа мумкин аст боиси хуруҷи беморӣ гардад. Ҳангоми истифодаи индометатсин гоҳе сардард, сарчархӣ, хоболудӣ, дилбеҳузурӣ, қай ба вуҷуд меояд; мумкин аст захми меъда ҳам пайдо шавад. Истифодаи индометатсин дар мавриди реши меъда ва рӯдаи дувоздаҳангушта, захми рӯда, сурхрӯда, зиқи нафас, ҳомилагӣ, ширмаконӣ ҷоиз нест.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индометатсин|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Дору]]</text>
      <sha1>m31ayjr3hkrtrt5qhnth5mybxkmmvji</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488697</id>
      <parentid>1488696</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T06:12:16Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488697</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1797" sha1="gl3ipy1un5y5n1iut8l3de2iwpekv9t" xml:space="preserve">Индометатсин, индосид, метиндол, ҳосилаи кислотаи индолатсетат. Индометатсин боздоранда (инҳибитор)-и қавии биосинтези простагландинҳо мебошад. Фаъолияти хуби рафъи дард ва илтиҳобро дорад. Индометатсинро барои муолиҷаи артрити тарбодмонанд, периартритҳо, спондилит, остеоартроз, ниқрис, бемориҳои илтиҳобии бофтаҳои пайвандии силсилаи устухону мушакҳо, тромбофлебит ва ғайра, ки бо илтиҳоб хуруҷ мекунад, истифода мебаранд. Дар шакли қурс, ғилофак (0,025 г) ва марҳам (барои пӯст) истеҳсол карда мешавад. Маъмулан, баъди хӯрок рӯзе 2‒3 бор истеъмол мекунанд. Пеш аз муҳлат қатъ кардани муолиҷа мумкин аст боиси хуруҷи беморӣ гардад. Ҳангоми истифодаи индометатсин гоҳе сардард, сарчархӣ, хоболудӣ, дилбеҳузурӣ, қай ба вуҷуд меояд; мумкин аст захми меъда ҳам пайдо шавад. Истифодаи индометатсин дар мавриди реши меъда ва рӯдаи дувоздаҳангушта, захми рӯда, сурхрӯда, зиқи нафас, ҳомилагӣ, ширмаконӣ ҷоиз нест.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индометатсин|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Дору]]</text>
      <sha1>gl3ipy1un5y5n1iut8l3de2iwpekv9t</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488698</id>
      <parentid>1488697</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T06:13:07Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488698</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1857" sha1="l50w64by29ecgq332pp747o7jwa7qk0" xml:space="preserve">Индометатсин, индосид, метиндол, ҳосилаи кислотаи индолатсетат. Индометатсин боздоранда (инҳибитор)-и қавии биосинтези простагландинҳо мебошад. Фаъолияти хуби рафъи дард ва илтиҳобро дорад. Индометатсинро барои муолиҷаи артрити тарбодмонанд, периартритҳо, спондилит, остеоартроз, ниқрис, бемориҳои илтиҳобии бофтаҳои пайвандии силсилаи устухону мушакҳо, тромбофлебит ва ғайра, ки бо илтиҳоб хуруҷ мекунад, истифода мебаранд. Дар шакли қурс, ғилофак (0,025 г) ва марҳам (барои пӯст) истеҳсол карда мешавад. Маъмулан, баъди хӯрок рӯзе 2‒3 бор истеъмол мекунанд. Пеш аз муҳлат қатъ кардани муолиҷа мумкин аст боиси хуруҷи беморӣ гардад. Ҳангоми истифодаи индометатсин гоҳе сардард, сарчархӣ, хоболудӣ, дилбеҳузурӣ, қай ба вуҷуд меояд; мумкин аст захми меъда ҳам пайдо шавад. Истифодаи индометатсин дар мавриди реши меъда ва рӯдаи дувоздаҳангушта, захми рӯда, сурхрӯда, зиқи нафас, ҳомилагӣ, ширмаконӣ ҷоиз нест.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индометатсин|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Дору]]
[[Гурӯҳ:Доруворӣ]]
[[Гурӯҳ:Доруҳо]]</text>
      <sha1>l50w64by29ecgq332pp747o7jwa7qk0</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488699</id>
      <parentid>1488698</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T06:13:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488699</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1875" sha1="da7va6ltgz6a1b9m9vz0izktejb8mjc" xml:space="preserve">'''Индометатсин''', '''индосид''', '''метиндол''', ҳосилаи кислотаи индолатсетат. Индометатсин боздоранда (инҳибитор)-и қавии биосинтези простагландинҳо мебошад. Фаъолияти хуби рафъи дард ва илтиҳобро дорад. Индометатсинро барои муолиҷаи артрити тарбодмонанд, периартритҳо, спондилит, остеоартроз, ниқрис, бемориҳои илтиҳобии бофтаҳои пайвандии силсилаи устухону мушакҳо, тромбофлебит ва ғайра, ки бо илтиҳоб хуруҷ мекунад, истифода мебаранд. Дар шакли қурс, ғилофак (0,025 г) ва марҳам (барои пӯст) истеҳсол карда мешавад. Маъмулан, баъди хӯрок рӯзе 2‒3 бор истеъмол мекунанд. Пеш аз муҳлат қатъ кардани муолиҷа мумкин аст боиси хуруҷи беморӣ гардад. Ҳангоми истифодаи индометатсин гоҳе сардард, сарчархӣ, хоболудӣ, дилбеҳузурӣ, қай ба вуҷуд меояд; мумкин аст захми меъда ҳам пайдо шавад. Истифодаи индометатсин дар мавриди реши меъда ва рӯдаи дувоздаҳангушта, захми рӯда, сурхрӯда, зиқи нафас, ҳомилагӣ, ширмаконӣ ҷоиз нест.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индометатсин|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Дору]]
[[Гурӯҳ:Доруворӣ]]
[[Гурӯҳ:Доруҳо]]</text>
      <sha1>da7va6ltgz6a1b9m9vz0izktejb8mjc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488700</id>
      <parentid>1488699</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T06:14:01Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488700</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1878" sha1="tb21xn18t9km6g8784xe7do3d15ztbg" xml:space="preserve">'''Индометатсин''', '''индосид''', '''метиндол''' — ҳосилаи кислотаи индолатсетат. Индометатсин боздоранда (инҳибитор)-и қавии биосинтези простагландинҳо мебошад. Фаъолияти хуби рафъи дард ва илтиҳобро дорад. Индометатсинро барои муолиҷаи артрити тарбодмонанд, периартритҳо, спондилит, остеоартроз, ниқрис, бемориҳои илтиҳобии бофтаҳои пайвандии силсилаи устухону мушакҳо, тромбофлебит ва ғайра, ки бо илтиҳоб хуруҷ мекунад, истифода мебаранд. Дар шакли қурс, ғилофак (0,025 г) ва марҳам (барои пӯст) истеҳсол карда мешавад. Маъмулан, баъди хӯрок рӯзе 2‒3 бор истеъмол мекунанд. Пеш аз муҳлат қатъ кардани муолиҷа мумкин аст боиси хуруҷи беморӣ гардад. Ҳангоми истифодаи индометатсин гоҳе сардард, сарчархӣ, хоболудӣ, дилбеҳузурӣ, қай ба вуҷуд меояд; мумкин аст захми меъда ҳам пайдо шавад. Истифодаи индометатсин дар мавриди реши меъда ва рӯдаи дувоздаҳангушта, захми рӯда, сурхрӯда, зиқи нафас, ҳомилагӣ, ширмаконӣ ҷоиз нест.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индометатсин|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Дору]]
[[Гурӯҳ:Доруворӣ]]
[[Гурӯҳ:Доруҳо]]</text>
      <sha1>tb21xn18t9km6g8784xe7do3d15ztbg</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488701</id>
      <parentid>1488700</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T06:23:58Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488701</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1922" sha1="o2ofegntszjxeswbp8yf55clejusyw2" xml:space="preserve">{{Қурс}}
'''Индометатсин''', '''индосид''', '''метиндол''' — ҳосилаи кислотаи индолатсетат. 

Индометатсин боздоранда (инҳибитор)-и қавии биосинтези простагландинҳо мебошад. Фаъолияти хуби рафъи дард ва илтиҳобро дорад. Индометатсинро барои муолиҷаи артрити тарбодмонанд, [[периартрит]]&lt;nowiki/&gt;ҳо, [[спондилит]], [[остеоартроз]], [[ниқрис]], бемориҳои илтиҳобии бофтаҳои пайвандии силсилаи устухону мушакҳо, [[тромбофлебит]] ва ғайра, ки бо илтиҳоб хуруҷ мекунад, истифода мебаранд. Дар шакли қурс, ғилофак (0,025 г) ва марҳам (барои пӯст) истеҳсол карда мешавад. Маъмулан, баъди хӯрок рӯзе 2‒3 бор истеъмол мекунанд. Пеш аз муҳлат қатъ кардани муолиҷа мумкин аст боиси хуруҷи беморӣ гардад. Ҳангоми истифодаи индометатсин гоҳе сардард, сарчархӣ, хоболудӣ, дилбеҳузурӣ, қай ба вуҷуд меояд; мумкин аст захми меъда ҳам пайдо шавад. Истифодаи индометатсин дар мавриди реши меъда ва рӯдаи дувоздаҳангушта, захми рӯда, сурхрӯда, зиқи нафас, ҳомилагӣ, ширмаконӣ ҷоиз нест.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индометатсин|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Дору]]
[[Гурӯҳ:Доруворӣ]]
[[Гурӯҳ:Доруҳо]]</text>
      <sha1>o2ofegntszjxeswbp8yf55clejusyw2</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488702</id>
      <parentid>1488701</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T06:24:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488702</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1909" sha1="32jfe45ht7ownoghpbbr3sw19q1rgwz" xml:space="preserve">'''Индометатсин''', '''индосид''', '''метиндол''' — ҳосилаи кислотаи индолатсетат. 

Индометатсин боздоранда (инҳибитор)-и қавии биосинтези простагландинҳо мебошад. Фаъолияти хуби рафъи дард ва илтиҳобро дорад. Индометатсинро барои муолиҷаи артрити тарбодмонанд, [[периартрит]]&lt;nowiki/&gt;ҳо, [[спондилит]], [[остеоартроз]], [[ниқрис]], бемориҳои илтиҳобии бофтаҳои пайвандии силсилаи устухону мушакҳо, [[тромбофлебит]] ва ғайра, ки бо илтиҳоб хуруҷ мекунад, истифода мебаранд. Дар шакли қурс, ғилофак (0,025 г) ва марҳам (барои пӯст) истеҳсол карда мешавад. Маъмулан, баъди хӯрок рӯзе 2‒3 бор истеъмол мекунанд. Пеш аз муҳлат қатъ кардани муолиҷа мумкин аст боиси хуруҷи беморӣ гардад. Ҳангоми истифодаи индометатсин гоҳе сардард, сарчархӣ, хоболудӣ, дилбеҳузурӣ, қай ба вуҷуд меояд; мумкин аст захми меъда ҳам пайдо шавад. Истифодаи индометатсин дар мавриди реши меъда ва рӯдаи дувоздаҳангушта, захми рӯда, сурхрӯда, зиқи нафас, ҳомилагӣ, ширмаконӣ ҷоиз нест.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индометатсин|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Дору]]
[[Гурӯҳ:Доруворӣ]]
[[Гурӯҳ:Доруҳо]]</text>
      <sha1>32jfe45ht7ownoghpbbr3sw19q1rgwz</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488703</id>
      <parentid>1488702</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T06:25:06Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488703</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1922" sha1="ccicdgueaup44v0nctgoksynw4vehdc" xml:space="preserve">{{Дору}}
'''Индометатсин''', '''индосид''', '''метиндол''' — ҳосилаи кислотаи индолатсетат. 

Индометатсин боздоранда (инҳибитор)-и қавии биосинтези простагландинҳо мебошад. Фаъолияти хуби рафъи дард ва илтиҳобро дорад. Индометатсинро барои муолиҷаи артрити тарбодмонанд, [[периартрит]]&lt;nowiki/&gt;ҳо, [[спондилит]], [[остеоартроз]], [[ниқрис]], бемориҳои илтиҳобии бофтаҳои пайвандии силсилаи устухону мушакҳо, [[тромбофлебит]] ва ғайра, ки бо илтиҳоб хуруҷ мекунад, истифода мебаранд. Дар шакли қурс, ғилофак (0,025 г) ва марҳам (барои пӯст) истеҳсол карда мешавад. Маъмулан, баъди хӯрок рӯзе 2‒3 бор истеъмол мекунанд. Пеш аз муҳлат қатъ кардани муолиҷа мумкин аст боиси хуруҷи беморӣ гардад. Ҳангоми истифодаи индометатсин гоҳе сардард, сарчархӣ, хоболудӣ, дилбеҳузурӣ, қай ба вуҷуд меояд; мумкин аст захми меъда ҳам пайдо шавад. Истифодаи индометатсин дар мавриди реши меъда ва рӯдаи дувоздаҳангушта, захми рӯда, сурхрӯда, зиқи нафас, ҳомилагӣ, ширмаконӣ ҷоиз нест.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индометатсин|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Дору]]
[[Гурӯҳ:Доруворӣ]]
[[Гурӯҳ:Доруҳо]]</text>
      <sha1>ccicdgueaup44v0nctgoksynw4vehdc</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488704</id>
      <parentid>1488703</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T06:26:12Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488704</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1941" sha1="0rl6otv86cv4q423cosbevr35dkgwu0" xml:space="preserve">{{Дору}}
'''Индометатсин''', '''индосид''', '''метиндол''' — ҳосилаи кислотаи индолатсетат. 

== Тавсиф ==
Индометатсин боздоранда (инҳибитор)-и қавии биосинтези простагландинҳо мебошад. Фаъолияти хуби рафъи дард ва илтиҳобро дорад. Индометатсинро барои муолиҷаи артрити тарбодмонанд, [[периартрит]]&lt;nowiki/&gt;ҳо, [[спондилит]], [[остеоартроз]], [[ниқрис]], бемориҳои илтиҳобии бофтаҳои пайвандии силсилаи устухону мушакҳо, [[тромбофлебит]] ва ғайра, ки бо илтиҳоб хуруҷ мекунад, истифода мебаранд. Дар шакли қурс, ғилофак (0,025 г) ва марҳам (барои пӯст) истеҳсол карда мешавад. Маъмулан, баъди хӯрок рӯзе 2‒3 бор истеъмол мекунанд. Пеш аз муҳлат қатъ кардани муолиҷа мумкин аст боиси хуруҷи беморӣ гардад. Ҳангоми истифодаи индометатсин гоҳе сардард, сарчархӣ, хоболудӣ, дилбеҳузурӣ, қай ба вуҷуд меояд; мумкин аст захми меъда ҳам пайдо шавад. Истифодаи индометатсин дар мавриди реши меъда ва рӯдаи дувоздаҳангушта, захми рӯда, сурхрӯда, зиқи нафас, ҳомилагӣ, ширмаконӣ ҷоиз нест.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индометатсин|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Дору]]
[[Гурӯҳ:Доруворӣ]]
[[Гурӯҳ:Доруҳо]]</text>
      <sha1>0rl6otv86cv4q423cosbevr35dkgwu0</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Индрикотерияҳо</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334005</id>
    <revision>
      <id>1488705</id>
      <timestamp>2026-10-07T06:34:55Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: Индрикотерияҳо(Indricotheriidae) — оилаи каркаданҳои мунқаризи бузургҷуссаи бешох. Индрикотерияҳо 5 ҷинс ва 7–10 намудро дар бар гирифта, дар давраи эотсени боло – миотсени поини Осиё ва Аврупои Марказӣ зиндагӣ кардаанд. Пешгузаштагони онҳо каркаданҳои бузургҷусс...</comment>
      <origin>1488705</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1286" sha1="jw38ogkcqta4v2e7hds51h5umjom29h" xml:space="preserve">Индрикотерияҳо(Indricotheriidae) — оилаи каркаданҳои мунқаризи бузургҷуссаи бешох. Индрикотерияҳо 5 ҷинс ва 7–10 намудро дар бар гирифта, дар давраи эотсени боло – миотсени поини Осиё ва Аврупои Марказӣ зиндагӣ кардаанд. Пешгузаштагони онҳо каркаданҳои бузургҷуссае буданд, ки чаҳор ангушт доштаанд. Индрикотерий (Indricotherium) ва паратсератерий (Paraceratherium) ширхӯрҳои азимҷуссаи хушкигард буданд. Наринаи онҳо 8 м дарозӣ, 5,5 м баландӣ ва зиёда аз 15 т вазн дошт (модинааш се баробар хурдтар буд). Индрикотерияҳо сари хурд, гардани дароз, тани кӯтоҳ, пойҳои сеангуштаи сутуншакл доштанд. Ғизои Индрикотерияҳо барг ва шохаи рустаниҳо буд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индрикотерияҳо|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ширхорҳо]]</text>
      <sha1>jw38ogkcqta4v2e7hds51h5umjom29h</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488706</id>
      <parentid>1488705</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T06:37:46Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488706</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1983" sha1="faf0pp60a2wio6oq72u6h4ba0oe6im6" xml:space="preserve">{{Таксон
| name = {{вымер}} Индрикотерии
| image file = Indricotherium.png
| image descr = Реконструкция
| regnum = Животные
| parent = Paraceratheriidae
| rang = род
| latin = {{btname|Indricotherium|[[Borissiak]], 1916}}
| wikispecies =
| commons = Indricotheriidae
| children name = Виды
| children =
* {{вымер}} ''Indricotherium bugtiense''
* {{вымер}} ''Indricotherium orgosense''
* {{вымер}} ''Indricotherium'' '''''prohorovi'''''
* {{вымер}} {{btname|Indricotherium transouralicum|&lt;br&gt;([[Павлова, Мария Васильевна|Pavlova]], 1922)}}
* {{вымер}} ''Indricotherium zhajremensis''
}}
'''Индрикотерияҳо'''('''Indricotheriidae''') — оилаи каркаданҳои мунқаризи бузургҷуссаи бешох. Индрикотерияҳо 5 ҷинс ва 7–10 намудро дар бар гирифта, дар давраи эотсени боло – миотсени поини Осиё ва Аврупои Марказӣ зиндагӣ кардаанд. Пешгузаштагони онҳо каркаданҳои бузургҷуссае буданд, ки чаҳор ангушт доштаанд. Индрикотерий (Indricotherium) ва паратсератерий (Paraceratherium) ширхӯрҳои азимҷуссаи хушкигард буданд. Наринаи онҳо 8 м дарозӣ, 5,5 м баландӣ ва зиёда аз 15 т вазн дошт (модинааш се баробар хурдтар буд). Индрикотерияҳо сари хурд, гардани дароз, тани кӯтоҳ, пойҳои сеангуштаи сутуншакл доштанд. Ғизои Индрикотерияҳо барг ва шохаи рустаниҳо буд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индрикотерияҳо|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ширхорҳо]]</text>
      <sha1>faf0pp60a2wio6oq72u6h4ba0oe6im6</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488707</id>
      <parentid>1488706</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T06:38:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488707</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2004" sha1="mfg1prf9papjc96yqck0f2nab4i2o43" xml:space="preserve">{{Таксон
| name = {{вымер}} Индрикотерии
| image file = Indricotherium.png
| image descr = Реконструкция
| regnum = Животные
| parent = Paraceratheriidae
| rang = род
| latin = {{btname|Indricotherium|[[Borissiak]], 1916}}
| wikispecies =
| commons = Indricotheriidae
| children name = Виды
| children =
* {{вымер}} ''Indricotherium bugtiense''
* {{вымер}} ''Indricotherium orgosense''
* {{вымер}} ''Indricotherium'' '''''prohorovi'''''
* {{вымер}} {{btname|Indricotherium transouralicum|&lt;br&gt;([[Павлова, Мария Васильевна|Pavlova]], 1922)}}
* {{вымер}} ''Indricotherium zhajremensis''
}}
'''Индрикотерияҳо'''('''Indricotheriidae''') — оилаи каркаданҳои мунқаризи бузургҷуссаи бешох. 

== Тавсиф ==
Индрикотерияҳо 5 ҷинс ва 7–10 намудро дар бар гирифта, дар давраи эотсени боло – миотсени поини Осиё ва Аврупои Марказӣ зиндагӣ кардаанд. Пешгузаштагони онҳо каркаданҳои бузургҷуссае буданд, ки чаҳор ангушт доштаанд. Индрикотерий (Indricotherium) ва паратсератерий (Paraceratherium) ширхӯрҳои азимҷуссаи хушкигард буданд. Наринаи онҳо 8 м дарозӣ, 5,5 м баландӣ ва зиёда аз 15 т вазн дошт (модинааш се баробар хурдтар буд). Индрикотерияҳо сари хурд, гардани дароз, тани кӯтоҳ, пойҳои сеангуштаи сутуншакл доштанд. Ғизои Индрикотерияҳо барг ва шохаи рустаниҳо буд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индрикотерияҳо|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ширхорҳо]]</text>
      <sha1>mfg1prf9papjc96yqck0f2nab4i2o43</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488708</id>
      <parentid>1488707</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T06:40:57Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488708</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2025" sha1="amp10ifd79f4q7yhj8yell00h6wx1bp" xml:space="preserve">{{Таксон
| name = {{вымер}} Индрикотерии
| image file = Indricotherium.png
| image descr = Реконструкция
| regnum = Животные
| parent = Paraceratheriidae
| rang = род
| latin = {{btname|Indricotherium|[[Borissiak]], 1916}}
| wikispecies =
| commons = Indricotheriidae
| children name = Виды
| children =
* {{вымер}} ''Indricotherium bugtiense''
* {{вымер}} ''Indricotherium orgosense''
* {{вымер}} ''Indricotherium'' '''''prohorovi'''''
* {{вымер}} {{btname|Indricotherium transouralicum|&lt;br&gt;([[Павлова, Мария Васильевна|Pavlova]], 1922)}}
* {{вымер}} ''Indricotherium zhajremensis''
}}
'''Индрикотерияҳо'''('''Indricotheriidae''') — оилаи [[Каркадан|каркаданҳои]] мунқаризи бузургҷуссаи бешох. 

== Тавсиф ==
Индрикотерияҳо 5 ҷинс ва 7–10 намудро дар бар гирифта, дар давраи эотсени боло – миотсени поини Осиё ва Аврупои Марказӣ зиндагӣ кардаанд. Пешгузаштагони онҳо каркаданҳои бузургҷуссае буданд, ки чаҳор ангушт доштаанд. Индрикотерий (Indricotherium) ва паратсератерий (Paraceratherium) ширхӯрҳои азимҷуссаи хушкигард буданд. Наринаи онҳо 8 м дарозӣ, 5,5 м баландӣ ва зиёда аз 15 т вазн дошт (модинааш се баробар хурдтар буд). Индрикотерияҳо сари хурд, гардани дароз, тани кӯтоҳ, пойҳои сеангуштаи сутуншакл доштанд. Ғизои индрикотерияҳо барг ва шохаи рустаниҳо буд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индрикотерияҳо|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ширхорҳо]]</text>
      <sha1>amp10ifd79f4q7yhj8yell00h6wx1bp</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488709</id>
      <parentid>1488708</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T06:42:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488709</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2066" sha1="rg0la34701hg4mmrhg35unmbzawz54a" xml:space="preserve">{{Обновить|дата=2024-04-05}}
{{Таксон
| name = {{вымер}} Индрикотерии
| image file = Indricotherium.png
| image descr = Реконструкция
| regnum = Животные
| parent = Paraceratheriidae
| rang = род
| latin = {{btname|Indricotherium|[[Borissiak]], 1916}}
| wikispecies =
| commons = Indricotheriidae
| children name = Виды
| children =
* {{вымер}} ''Indricotherium bugtiense''
* {{вымер}} ''Indricotherium orgosense''
* {{вымер}} ''Indricotherium'' '''''prohorovi'''''
* {{вымер}} {{btname|Indricotherium transouralicum|&lt;br&gt;([[Павлова, Мария Васильевна|Pavlova]], 1922)}}
* {{вымер}} ''Indricotherium zhajremensis''
}}
'''Индрикотерияҳо'''('''Indricotheriidae''') — оилаи [[Каркадан|каркаданҳои]] мунқаризи бузургҷуссаи бешох. 

== Тавсиф ==
Индрикотерияҳо 5 ҷинс ва 7–10 намудро дар бар гирифта, дар давраи эотсени боло – миотсени поини Осиё ва Аврупои Марказӣ зиндагӣ кардаанд. Пешгузаштагони онҳо каркаданҳои бузургҷуссае буданд, ки чаҳор ангушт доштаанд. Индрикотерий (Indricotherium) ва паратсератерий (Paraceratherium) ширхӯрҳои азимҷуссаи хушкигард буданд. Наринаи онҳо 8 м дарозӣ, 5,5 м баландӣ ва зиёда аз 15 т вазн дошт (модинааш се баробар хурдтар буд). Индрикотерияҳо сари хурд, гардани дароз, тани кӯтоҳ, пойҳои сеангуштаи сутуншакл доштанд. Ғизои индрикотерияҳо барг ва шохаи рустаниҳо буд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индрикотерияҳо|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ширхорҳо]]</text>
      <sha1>rg0la34701hg4mmrhg35unmbzawz54a</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488710</id>
      <parentid>1488709</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T06:42:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488710</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2025" sha1="amp10ifd79f4q7yhj8yell00h6wx1bp" xml:space="preserve">{{Таксон
| name = {{вымер}} Индрикотерии
| image file = Indricotherium.png
| image descr = Реконструкция
| regnum = Животные
| parent = Paraceratheriidae
| rang = род
| latin = {{btname|Indricotherium|[[Borissiak]], 1916}}
| wikispecies =
| commons = Indricotheriidae
| children name = Виды
| children =
* {{вымер}} ''Indricotherium bugtiense''
* {{вымер}} ''Indricotherium orgosense''
* {{вымер}} ''Indricotherium'' '''''prohorovi'''''
* {{вымер}} {{btname|Indricotherium transouralicum|&lt;br&gt;([[Павлова, Мария Васильевна|Pavlova]], 1922)}}
* {{вымер}} ''Indricotherium zhajremensis''
}}
'''Индрикотерияҳо'''('''Indricotheriidae''') — оилаи [[Каркадан|каркаданҳои]] мунқаризи бузургҷуссаи бешох. 

== Тавсиф ==
Индрикотерияҳо 5 ҷинс ва 7–10 намудро дар бар гирифта, дар давраи эотсени боло – миотсени поини Осиё ва Аврупои Марказӣ зиндагӣ кардаанд. Пешгузаштагони онҳо каркаданҳои бузургҷуссае буданд, ки чаҳор ангушт доштаанд. Индрикотерий (Indricotherium) ва паратсератерий (Paraceratherium) ширхӯрҳои азимҷуссаи хушкигард буданд. Наринаи онҳо 8 м дарозӣ, 5,5 м баландӣ ва зиёда аз 15 т вазн дошт (модинааш се баробар хурдтар буд). Индрикотерияҳо сари хурд, гардани дароз, тани кӯтоҳ, пойҳои сеангуштаи сутуншакл доштанд. Ғизои индрикотерияҳо барг ва шохаи рустаниҳо буд.

== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индрикотерияҳо|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ширхорҳо]]</text>
      <sha1>amp10ifd79f4q7yhj8yell00h6wx1bp</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Индри</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334006</id>
    <revision>
      <id>1488711</id>
      <timestamp>2026-10-07T06:47:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: Индри (Indri indri), индрии думкӯтоҳ, бабакото, ҳайвони ширхӯр аз оилаи индрииҳо (Indriidae)-и қатори приматҳо (Primates). Дарозии танаш 64–90 см, вазнаш 6,5–9,5 кг; думаш (4–5 см) нисбат ба дигар лемурҳо кӯтоҳтар аст. Пойҳои ақиби индри дароз буда, нарангушти калон дорад, ки муқоби...</comment>
      <origin>1488711</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1974" sha1="5wm0s6ljoajhzoi6jajvkpi43fq2rvl" xml:space="preserve">Индри (Indri indri), индрии думкӯтоҳ, бабакото, ҳайвони ширхӯр аз оилаи индрииҳо (Indriidae)-и қатори приматҳо (Primates). Дарозии танаш 64–90 см, вазнаш 6,5–9,5 кг; думаш (4–5 см) нисбат ба дигар лемурҳо кӯтоҳтар аст. Пойҳои ақиби индри дароз буда, нарангушти калон дорад, ки муқобили ангуштони дигар ҷой гирифтааст. Сараш гирд, фукаш дарозрӯя, гӯшҳояш калони серпашм. Рангаш маъмулан сиёҳ, дар сар, гулӯ, пойҳои пеш ва сурин холҳои сафед дорад. Индриҳо дар ҷангалҳои сербориши шимолу шарқии ҷазираи Мадагаскар зиндагӣ мекунанд. Бештар дар дарахт зиндагӣ карда, гоҳе ба замин мефурояд. Аз дарахт ба дарахт чолокона меҷаҳад. Дар замин дастонашро ба ҳаво бардошта, бо пойҳо ҷаҳида роҳ меравад. Ғизои индри бештар барг, гоҳе гулу меваи дарахтон аст. Рӯзона фаъол буда, гурӯҳ-гурӯҳ (2–5-сарӣ) мегарданд. Дар 7–9-солагӣ болиғ мешавад. Индрии модина баъди ҳар 2–3 сол як бача мезояд. Давраи ҳамлаш 5 моҳ. Бачаҳояш дар 8-моҳагӣ мустақил мешаванд. Ба индри хатари нестшавӣ таҳдид мекунад, бино бар ин, ба «Китоби сурхи байналмилалӣ» дохил карда шудааст.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индри|8|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Ширхурҳо]]</text>
      <sha1>5wm0s6ljoajhzoi6jajvkpi43fq2rvl</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488712</id>
      <parentid>1488711</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T06:48:27Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488712</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1983" sha1="gf26em48zg4mq7arkvngo426mqgyro1" xml:space="preserve">'''Индри''' (Indri indri), индрии думкӯтоҳ, бабакото — ҳайвони ширхӯр аз оилаи индрииҳо (Indriidae)-и қатори приматҳо (Primates). Дарозии танаш 64–90 см, вазнаш 6,5–9,5 кг; думаш (4–5 см) нисбат ба дигар лемурҳо кӯтоҳтар аст. Пойҳои ақиби индри дароз буда, нарангушти калон дорад, ки муқобили ангуштони дигар ҷой гирифтааст. Сараш гирд, фукаш дарозрӯя, гӯшҳояш калони серпашм. Рангаш маъмулан сиёҳ, дар сар, гулӯ, пойҳои пеш ва сурин холҳои сафед дорад. Индриҳо дар ҷангалҳои сербориши шимолу шарқии ҷазираи Мадагаскар зиндагӣ мекунанд. Бештар дар дарахт зиндагӣ карда, гоҳе ба замин мефурояд. Аз дарахт ба дарахт чолокона меҷаҳад. Дар замин дастонашро ба ҳаво бардошта, бо пойҳо ҷаҳида роҳ меравад. Ғизои индри бештар барг, гоҳе гулу меваи дарахтон аст. Рӯзона фаъол буда, гурӯҳ-гурӯҳ (2–5-сарӣ) мегарданд. Дар 7–9-солагӣ болиғ мешавад. Индрии модина баъди ҳар 2–3 сол як бача мезояд. Давраи ҳамлаш 5 моҳ. Бачаҳояш дар 8-моҳагӣ мустақил мешаванд. Ба индри хатари нестшавӣ таҳдид мекунад, бино бар ин, ба «Китоби сурхи байналмилалӣ» дохил карда шудааст.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индри|8|муаллиф= }}
[[Гурӯҳ:Ширхурҳо]]</text>
      <sha1>gf26em48zg4mq7arkvngo426mqgyro1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488713</id>
      <parentid>1488712</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T06:55:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488713</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2200" sha1="5hqbfsucpd5khbbchs8nhzjao0m1dpy" xml:space="preserve">{{Таксон
| regnum = Животные
| rang = Вид
| latin = Indri indri
| parent = Indri
| author = [[Gmelin]], 1788
| range map = Indri indri range map.svg
| iucnstatus = CR
}}
'''Индри''' (Indri indri), индрии думкӯтоҳ, бабакото — ҳайвони ширхӯр аз оилаи индрииҳо (Indriidae)-и қатори приматҳо (Primates). 

== Тавсиф ==
Дарозии танаш 64–90 см, вазнаш 6,5–9,5 кг; думаш (4–5 см) нисбат ба дигар лемурҳо кӯтоҳтар аст. Пойҳои ақиби индри дароз буда, нарангушти калон дорад, ки муқобили ангуштони дигар ҷой гирифтааст. Сараш гирд, фукаш дарозрӯя, гӯшҳояш калони серпашм. Рангаш маъмулан сиёҳ, дар сар, гулӯ, пойҳои пеш ва сурин холҳои сафед дорад. Индриҳо дар ҷангалҳои сербориши шимолу шарқии ҷазираи Мадагаскар зиндагӣ мекунанд. Бештар дар дарахт зиндагӣ карда, гоҳе ба замин мефурояд. Аз дарахт ба дарахт чолокона меҷаҳад. Дар замин дастонашро ба ҳаво бардошта, бо пойҳо ҷаҳида роҳ меравад. Ғизои индри бештар барг, гоҳе гулу меваи дарахтон аст. Рӯзона фаъол буда, гурӯҳ-гурӯҳ (2–5-сарӣ) мегарданд. Дар 7–9-солагӣ болиғ мешавад. Индрии модина баъди ҳар 2–3 сол як бача мезояд. Давраи ҳамлаш 5 моҳ. Бачаҳояш дар 8-моҳагӣ мустақил мешаванд. Ба индри хатари нестшавӣ таҳдид мекунад, бино бар ин, ба «Китоби сурхи байналмилалӣ» дохил карда шудааст.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индри|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ширхурҳо]]</text>
      <sha1>5hqbfsucpd5khbbchs8nhzjao0m1dpy</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488714</id>
      <parentid>1488713</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T06:55:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488714</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2221" sha1="ses7rvkpbavs7bzvnnli2ot2rfd7gh5" xml:space="preserve">{{Таксон
| regnum = Животные
| rang = Вид
| latin = Indri indri
| parent = Indri
| author = [[Gmelin]], 1788
| range map = Indri indri range map.svg
| iucnstatus = CR
}}
'''Индри''' (Indri indri), индрии думкӯтоҳ, бабакото — [[Ширхӯрон|ҳайвони ширхӯр]] аз оилаи индрииҳо (Indriidae)-и қатори приматҳо (Primates). 

== Тавсиф ==
Дарозии танаш 64–90 см, вазнаш 6,5–9,5 кг; думаш (4–5 см) нисбат ба дигар лемурҳо кӯтоҳтар аст. Пойҳои ақиби индри дароз буда, нарангушти калон дорад, ки муқобили ангуштони дигар ҷой гирифтааст. Сараш гирд, фукаш дарозрӯя, гӯшҳояш калони серпашм. Рангаш маъмулан сиёҳ, дар сар, гулӯ, пойҳои пеш ва сурин холҳои сафед дорад. Индриҳо дар ҷангалҳои сербориши шимолу шарқии ҷазираи Мадагаскар зиндагӣ мекунанд. Бештар дар дарахт зиндагӣ карда, гоҳе ба замин мефурояд. Аз дарахт ба дарахт чолокона меҷаҳад. Дар замин дастонашро ба ҳаво бардошта, бо пойҳо ҷаҳида роҳ меравад. Ғизои индри бештар барг, гоҳе гулу меваи дарахтон аст. Рӯзона фаъол буда, гурӯҳ-гурӯҳ (2–5-сарӣ) мегарданд. Дар 7–9-солагӣ болиғ мешавад. Индрии модина баъди ҳар 2–3 сол як бача мезояд. Давраи ҳамлаш 5 моҳ. Бачаҳояш дар 8-моҳагӣ мустақил мешаванд. Ба индри хатари нестшавӣ таҳдид мекунад, бино бар ин, ба «Китоби сурхи байналмилалӣ» дохил карда шудааст.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индри|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ширхурҳо]]</text>
      <sha1>ses7rvkpbavs7bzvnnli2ot2rfd7gh5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488715</id>
      <parentid>1488714</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T06:56:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Сунатулло Сафарзода</username>
        <id>108676</id>
      </contributor>
      <origin>1488715</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2231" sha1="5rcy2yzs9vvynudlnhbw484mr1uc4qn" xml:space="preserve">{{Таксон
| regnum = Животные
| rang = Вид
| latin = Indri indri
| parent = Indri
| author = [[Gmelin]], 1788
| range map = Indri indri range map.svg
| iucnstatus = CR
}}
'''Индри''' ('''Indri indri'''), индрии думкӯтоҳ, бабакото — [[Ширхӯрон|ҳайвони ширхӯр]] аз оилаи индрииҳо (Indriidae)-и [[қатори приматҳо]] (Primates). 

== Тавсиф ==
Дарозии танаш 64–90 см, вазнаш 6,5–9,5 кг; думаш (4–5 см) нисбат ба дигар лемурҳо кӯтоҳтар аст. Пойҳои ақиби индри дароз буда, нарангушти калон дорад, ки муқобили ангуштони дигар ҷой гирифтааст. Сараш гирд, фукаш дарозрӯя, гӯшҳояш калони серпашм. Рангаш маъмулан сиёҳ, дар сар, гулӯ, пойҳои пеш ва сурин холҳои сафед дорад. Индриҳо дар ҷангалҳои сербориши шимолу шарқии ҷазираи Мадагаскар зиндагӣ мекунанд. Бештар дар дарахт зиндагӣ карда, гоҳе ба замин мефурояд. Аз дарахт ба дарахт чолокона меҷаҳад. Дар замин дастонашро ба ҳаво бардошта, бо пойҳо ҷаҳида роҳ меравад. Ғизои индри бештар барг, гоҳе гулу меваи дарахтон аст. Рӯзона фаъол буда, гурӯҳ-гурӯҳ (2–5-сарӣ) мегарданд. Дар 7–9-солагӣ болиғ мешавад. Индрии модина баъди ҳар 2–3 сол як бача мезояд. Давраи ҳамлаш 5 моҳ. Бачаҳояш дар 8-моҳагӣ мустақил мешаванд. Ба индри хатари нестшавӣ таҳдид мекунад, бино бар ин, ба «Китоби сурхи байналмилалӣ» дохил карда шудааст.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Индри|8|муаллиф= }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Ширхурҳо]]</text>
      <sha1>5rcy2yzs9vvynudlnhbw484mr1uc4qn</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Интеграли умумӣ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334007</id>
    <revision>
      <id>1488717</id>
      <timestamp>2026-10-07T09:35:18Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Интеграли умумӣ''' — таносуби Ф (''x, y, C&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt;, C&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;, …, C&lt;sub&gt;n&lt;/sub&gt;) ='' 0 Интеграли умумӣи муодилаи дифференсиалии одӣ – ''F (x, y, y׳,'', ''y&lt;sup&gt;(n)&lt;/sup&gt; = 0'' мебошад, ки дар он ''n''-то собитаи асосии ихтиёрӣ буда, ''C&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt;, C&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;, ..., C&lt;sub&gt;n&lt;/sub&gt;-''ро дар бар мегирад ва худи муодилаи...</comment>
      <origin>1488717</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1582" sha1="quzpi4910crhj74ehzfajytgk8nr3vb" xml:space="preserve">'''Интеграли умумӣ''' — таносуби Ф (''x, y, C&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt;, C&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;, …, C&lt;sub&gt;n&lt;/sub&gt;) ='' 0 Интеграли умумӣи муодилаи дифференсиалии одӣ – ''F (x, y, y׳,'', ''y&lt;sup&gt;(n)&lt;/sup&gt; = 0'' мебошад, ки дар он ''n''-то собитаи асосии ихтиёрӣ буда, ''C&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt;, C&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;, ..., C&lt;sub&gt;n&lt;/sub&gt;-''ро дар бар мегирад ва худи муодилаи дифференсиалӣ натиҷаи ин таносуб аст (нигар ''[[Муодилаҳои дифференсиалӣ]]'').

Интеграли умумӣ бо ҳалли умумӣ алоқаи зич дорад. Агар собитаҳои Интеграли умумӣ (''C&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt;)'' қиматҳои муайян гиранд, интеграли хусусӣ ҳосил мешавад. Қисман хориҷ намудани собитаҳои ''C&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt;'' ба интегралҳои мобайнӣ меорад:

''F&lt;sub&gt;k&lt;/sub&gt;(x, y, y׳, …, y &lt;sup&gt;n–k,&lt;/sup&gt; C&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt;, ..., C&lt;sub&gt;k&lt;/sub&gt;) = 0''

(дар ин ҷо ''1 &lt; k &lt; n – 1).'' Масалан, ҳангоми ''k'' = 1 будан интеграли якум ҳосил мешавад. Ин формула бори аввал дар хатҳои каҷ интеграли ''n''-параметриро ифода мекунад.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Интеграли умумӣ|8|муаллиф=Н. Қозиҷонова. }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Математика]]</text>
      <sha1>quzpi4910crhj74ehzfajytgk8nr3vb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Интеграли Фурйе</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334008</id>
    <revision>
      <id>1488718</id>
      <timestamp>2026-10-07T09:49:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Интеграли Фурйе''' — муташобеҳ (аналог)-и қатори Фурйе.   Агар [[Функсияҳои тригонометрӣ|функсияи]] ''f(x)'' дар тамоми тири ададӣ дода шуда бошад, онро ба воситаи Интеграли Фурйе ба таври зайл ифода мекунанд:  ''f(x)= ∫&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;&lt;sup&gt;∞&lt;/sup&gt;(A(λ)cosλx + B(λ)sinλx) dx , (1)''  ки дар ин ҷо...</comment>
      <origin>1488718</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1481" sha1="q21b78s40382438mfgodq5rxgy1pvak" xml:space="preserve">'''Интеграли Фурйе''' — муташобеҳ (аналог)-и қатори Фурйе. 

Агар [[Функсияҳои тригонометрӣ|функсияи]] ''f(x)'' дар тамоми тири ададӣ дода шуда бошад, онро ба воситаи Интеграли Фурйе ба таври зайл ифода мекунанд:

''f(x)= ∫&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;&lt;sup&gt;∞&lt;/sup&gt;(A(λ)cosλx + B(λ)sinλx) dx , (1)''

ки дар ин ҷо ''A(λ) = 1/π ∫&lt;sub&gt;-∞&lt;/sub&gt;&lt;sup&gt;+∞&lt;/sup&gt;f(t)cos λtdt'' , ''B(λ) =''

''1/π ∫&lt;sub&gt;-∞&lt;/sub&gt;&lt;sup&gt;+∞&lt;/sup&gt;f(t)sin λtdt'' аст. (2) 

Бо дар назар доштани баробариҳои (2) Интеграли Фурйеро дар шакли зерин низ менависанд: ''f(x) = ∫&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;&lt;sup&gt;∞&lt;/sup&gt; dλ∫&lt;sub&gt;-∞&lt;/sub&gt;&lt;sup&gt;+∞&lt;/sup&gt;f(t)cosλ(x–t)dt.''

Баробарии (1)-ро чун шакли ҳудудии қатори Фурйе барои функсияҳои даврашон 2''T'' дар сурати ''T'' → ∞ будан баррасӣ кардан мумкин аст. Баъзан шакли комплексии Интеграли Фурйе истифода мешавад: ''f(x)=1/2π ∫&lt;sub&gt;-∞&lt;/sub&gt;&lt;sup&gt;+∞&lt;/sup&gt;du∫&lt;sub&gt;-∞&lt;/sub&gt;&lt;sup&gt;+∞&lt;/sup&gt;e&lt;sup&gt;iu(x-t)&lt;/sup&gt; f(t)dt.''
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ||8|муаллиф=Н. Қозиҷонова.}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Математика]]</text>
      <sha1>q21b78s40382438mfgodq5rxgy1pvak</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Интервал (мусиқӣ)</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334009</id>
    <revision>
      <id>1488719</id>
      <timestamp>2026-10-07T10:07:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Интервал''' (аз лот. intervallum – фосила, масофа, буъд) — фарқи баландии ду садои [[мусиқӣ]], яъне [[Масофа|масофаи]] [[байни]] ду [[овоз]].   == Навҳои интервал == Интервал [[Савт (оҳангшиносӣ)|савтӣ]] ва мавзунӣ мешавад. Интервали савтӣ (мелодикӣ) пайи ҳам садодиҳии ду овоз в...</comment>
      <origin>1488719</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3890" sha1="e3p3ye412hjpubn40gc2hbrkwqyf19g" xml:space="preserve">'''Интервал''' (аз лот. intervallum – фосила, масофа, буъд) — фарқи баландии ду садои [[мусиқӣ]], яъне [[Масофа|масофаи]] [[байни]] ду [[овоз]]. 

== Навҳои интервал ==
Интервал [[Савт (оҳангшиносӣ)|савтӣ]] ва мавзунӣ мешавад. Интервали савтӣ (мелодикӣ) пайи ҳам садодиҳии ду овоз ва Интервали мавзун (гармоникӣ) якҷо садодиҳии ду овозро мегӯянд. Овози пасти Интервалро «овози асосӣ» (таҳкурсӣ, манбаъ) ва овози баландашро «авҷ» меноманд. Интервал аз рӯи шумораи зинаҳо (ҳаҷму миқдор) ва пардаҳо (аз ҷиҳати сифат) муайян карда мешавад. Интервали сода андозаи як октава (8 зина, 6 парда)-ро дар бар мегирад. Интервали таркибӣ тавассути ба октава (6 парда) илова кардани фосилаҳои сода ҳосил мешавад (нона, детсима, ундетсима, дуодетсима, тердетсима, квардетсима, квиндетсима):

Примаи тоза (1 т.) – 0 парда

Секундаи хурд (2 х.) – ½ парда

Секундаи калон (2 к.) – 1 парда

Терсияи хурд (3 х.) – 1½ парда

Терсияи калон (3 к.) – 2 парда

Квартаи тоза (4 т.) – 2½ парда

Квартаи зиёдшуда (4 з. ш.) – 3 парда

Квинтаи камшуда ( 5 к. ш.) – 3 парда

Квинтаи тоза (5 т.) – 3½ парда

Секстаи хурд (6 х.) – 4 парда

Секстаи калон (6 к.) – 4 парда

Септимаи хурд (7 х.) – 5 парда

Септимаи калон (7 к.) – 5½ парда

Октаваи тоза (8 т.) – 6 парда

== Октаваҳои интервал ==
Интервалҳои васеъ фосилаҳои аз ду октава зиёд (секунда баъди ду октава, терсия баъди ду октава ва ғайра)-ро дар бар мегиранд. Интервалҳои номбурдаро асосӣ ё диатоникӣ (пардавӣ) меноманд, чунки дар байни зинаҳои қаторовоз ҷой гирифтаанд (ин дар назарияи мусиқӣ ҳамчун савти диатоникӣ қабул шудааст). Дар ҳолати авҷкашии хатти оҳанг Интервали диатоникӣ зиёду кам, болову поин мешавад.

Интервали энгармоникӣ (номи овозҳое, ки баландии ҳамсон доранд: до–диез ва ре–бемол) фосилаҳое мебошанд, ки ҳисоби пардаҳояшон баробар буда, шумораи зинаҳояшон фарқ мекунад (фа–сол–диез: секундаи зиёдшуда, фа–ля бемол, терсияи хурд). Фосилаҳое, ки баробаранд, Интервали энгармоникӣ ном мегиранд. Интервалҳо ба фосилаи ҷӯр ва ноҷӯр ҷудо мешаванд. Дар ҳолати ба ҷои овози баланди фосила омадани овози паст фосилаи нав пайдо мешавад, ки онро ҷойивазкунии Интервал меноманд.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Интервал|8|муаллиф=Ш. Ҳабибов. }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Истилоҳоти мусиқӣ]]</text>
      <sha1>e3p3ye412hjpubn40gc2hbrkwqyf19g</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488720</id>
      <parentid>1488719</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T10:08:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1488720</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3895" sha1="8gqt15kbol8qp86q55d3cyoftc7xlid" xml:space="preserve">'''Интервал''' (аз  {{lang-la|intervallum}} – фосила, масофа, буъд) — фарқи баландии ду садои [[мусиқӣ]], яъне [[Масофа|масофаи]] [[байни]] ду [[овоз]]. 

== Навҳои интервал ==
Интервал [[Савт (оҳангшиносӣ)|савтӣ]] ва мавзунӣ мешавад. Интервали савтӣ (мелодикӣ) пайи ҳам садодиҳии ду овоз ва Интервали мавзун (гармоникӣ) якҷо садодиҳии ду овозро мегӯянд. Овози пасти Интервалро «овози асосӣ» (таҳкурсӣ, манбаъ) ва овози баландашро «авҷ» меноманд. Интервал аз рӯи шумораи зинаҳо (ҳаҷму миқдор) ва пардаҳо (аз ҷиҳати сифат) муайян карда мешавад. Интервали сода андозаи як октава (8 зина, 6 парда)-ро дар бар мегирад. Интервали таркибӣ тавассути ба октава (6 парда) илова кардани фосилаҳои сода ҳосил мешавад (нона, детсима, ундетсима, дуодетсима, тердетсима, квардетсима, квиндетсима):

Примаи тоза (1 т.) – 0 парда

Секундаи хурд (2 х.) – ½ парда

Секундаи калон (2 к.) – 1 парда

Терсияи хурд (3 х.) – 1½ парда

Терсияи калон (3 к.) – 2 парда

Квартаи тоза (4 т.) – 2½ парда

Квартаи зиёдшуда (4 з. ш.) – 3 парда

Квинтаи камшуда ( 5 к. ш.) – 3 парда

Квинтаи тоза (5 т.) – 3½ парда

Секстаи хурд (6 х.) – 4 парда

Секстаи калон (6 к.) – 4 парда

Септимаи хурд (7 х.) – 5 парда

Септимаи калон (7 к.) – 5½ парда

Октаваи тоза (8 т.) – 6 парда

== Октаваҳои интервал ==
Интервалҳои васеъ фосилаҳои аз ду октава зиёд (секунда баъди ду октава, терсия баъди ду октава ва ғайра)-ро дар бар мегиранд. Интервалҳои номбурдаро асосӣ ё диатоникӣ (пардавӣ) меноманд, чунки дар байни зинаҳои қаторовоз ҷой гирифтаанд (ин дар назарияи мусиқӣ ҳамчун савти диатоникӣ қабул шудааст). Дар ҳолати авҷкашии хатти оҳанг Интервали диатоникӣ зиёду кам, болову поин мешавад.

Интервали энгармоникӣ (номи овозҳое, ки баландии ҳамсон доранд: до–диез ва ре–бемол) фосилаҳое мебошанд, ки ҳисоби пардаҳояшон баробар буда, шумораи зинаҳояшон фарқ мекунад (фа–сол–диез: секундаи зиёдшуда, фа–ля бемол, терсияи хурд). Фосилаҳое, ки баробаранд, Интервали энгармоникӣ ном мегиранд. Интервалҳо ба фосилаи ҷӯр ва ноҷӯр ҷудо мешаванд. Дар ҳолати ба ҷои овози баланди фосила омадани овози паст фосилаи нав пайдо мешавад, ки онро ҷойивазкунии Интервал меноманд.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Интервал|8|муаллиф=Ш. Ҳабибов. }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Истилоҳоти мусиқӣ]]</text>
      <sha1>8gqt15kbol8qp86q55d3cyoftc7xlid</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488721</id>
      <parentid>1488720</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T10:09:19Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1488721</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3907" sha1="lgvhses1t1y01nbti82kjcb47kejyy4" xml:space="preserve">'''Интервал''' (аз  {{lang-la|intervallum}} – [[фосила]], [[масофа]], [[буъд]]) — фарқи баландии ду садои [[мусиқӣ]], яъне [[Масофа|масофаи]] [[байни]] ду [[овоз]]. 

== Навҳои интервал ==
Интервал [[Савт (оҳангшиносӣ)|савтӣ]] ва мавзунӣ мешавад. Интервали савтӣ (мелодикӣ) пайи ҳам садодиҳии ду овоз ва Интервали мавзун (гармоникӣ) якҷо садодиҳии ду овозро мегӯянд. Овози пасти Интервалро «овози асосӣ» (таҳкурсӣ, манбаъ) ва овози баландашро «авҷ» меноманд. Интервал аз рӯи шумораи зинаҳо (ҳаҷму миқдор) ва пардаҳо (аз ҷиҳати сифат) муайян карда мешавад. Интервали сода андозаи як октава (8 зина, 6 парда)-ро дар бар мегирад. Интервали таркибӣ тавассути ба октава (6 парда) илова кардани фосилаҳои сода ҳосил мешавад (нона, детсима, ундетсима, дуодетсима, тердетсима, квардетсима, квиндетсима):

Примаи тоза (1 т.) – 0 парда

Секундаи хурд (2 х.) – ½ парда

Секундаи калон (2 к.) – 1 парда

Терсияи хурд (3 х.) – 1½ парда

Терсияи калон (3 к.) – 2 парда

Квартаи тоза (4 т.) – 2½ парда

Квартаи зиёдшуда (4 з. ш.) – 3 парда

Квинтаи камшуда ( 5 к. ш.) – 3 парда

Квинтаи тоза (5 т.) – 3½ парда

Секстаи хурд (6 х.) – 4 парда

Секстаи калон (6 к.) – 4 парда

Септимаи хурд (7 х.) – 5 парда

Септимаи калон (7 к.) – 5½ парда

Октаваи тоза (8 т.) – 6 парда

== Октаваҳои интервал ==
Интервалҳои васеъ фосилаҳои аз ду октава зиёд (секунда баъди ду октава, терсия баъди ду октава ва ғайра)-ро дар бар мегиранд. Интервалҳои номбурдаро асосӣ ё диатоникӣ (пардавӣ) меноманд, чунки дар байни зинаҳои қаторовоз ҷой гирифтаанд (ин дар назарияи мусиқӣ ҳамчун савти диатоникӣ қабул шудааст). Дар ҳолати авҷкашии хатти оҳанг Интервали диатоникӣ зиёду кам, болову поин мешавад.

Интервали энгармоникӣ (номи овозҳое, ки баландии ҳамсон доранд: до–диез ва ре–бемол) фосилаҳое мебошанд, ки ҳисоби пардаҳояшон баробар буда, шумораи зинаҳояшон фарқ мекунад (фа–сол–диез: секундаи зиёдшуда, фа–ля бемол, терсияи хурд). Фосилаҳое, ки баробаранд, Интервали энгармоникӣ ном мегиранд. Интервалҳо ба фосилаи ҷӯр ва ноҷӯр ҷудо мешаванд. Дар ҳолати ба ҷои овози баланди фосила омадани овози паст фосилаи нав пайдо мешавад, ки онро ҷойивазкунии Интервал меноманд.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Интервал|8|муаллиф=Ш. Ҳабибов. }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Истилоҳоти мусиқӣ]]</text>
      <sha1>lgvhses1t1y01nbti82kjcb47kejyy4</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Интеграли Эйлер</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334010</id>
    <revision>
      <id>1488722</id>
      <timestamp>2026-10-07T10:15:21Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Интеграли Эйлер''' — унвони умумӣ барои [[Интеграл|интегралҳои]] намуди ''B(a,b) = ∫&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; x&lt;sup&gt;α–1&lt;/sup&gt; (1-x)&lt;sup&gt;b–&lt;/sup&gt;''&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; ''dx'' (Интеграли Эйлери навъи 1, ки онро инчунин бета-функсия низ меноманд) ва ''Γ(a)'' = ∫&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;&lt;sup&gt;∞&lt;/sup&gt; ''x&lt;sup&gt;α–1&lt;/sup&gt; e&lt;sup&gt;–x&lt;/sup&gt; dx'' (Интеграли Эй...</comment>
      <origin>1488722</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1587" sha1="2novb8l5xaq3xbrhz9kx5q1xffoe6z7" xml:space="preserve">'''Интеграли Эйлер''' — унвони умумӣ барои [[Интеграл|интегралҳои]] намуди ''B(a,b) = ∫&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; x&lt;sup&gt;α–1&lt;/sup&gt; (1-x)&lt;sup&gt;b–&lt;/sup&gt;''&lt;sup&gt;1&lt;/sup&gt; ''dx'' (Интеграли Эйлери навъи 1, ки онро инчунин бета-функсия низ меноманд) ва ''Γ(a)'' = ∫&lt;sub&gt;0&lt;/sub&gt;&lt;sup&gt;∞&lt;/sup&gt; ''x&lt;sup&gt;α–1&lt;/sup&gt; e&lt;sup&gt;–x&lt;/sup&gt; dx'' (Интеграли Эйлери навъи 2 ё гамма-функсия номида мешавад). 

Интегралҳои Эйлер дар сурати мусбат будани ''a'' ва ''b'' мутлақан наздикшаванда мебошанд ва дар сурати манфӣ будани ''a'' ва ''b'' вуҷуд надоранд. Миёни Интеграли Эйлери навъи 1 ва Интеграли Эйлери навъи 2 вобастагии ''B(a,b) = (Γ(a)∙Γ(b))/Γ(a + b)'' ҷой дорад, ки аз он баробарии ''B(a,b)=B(b,a)'' бармеояд. Интеграли Эйлер бештар дар масъалаҳои назарияи функсияҳои хос пайдо мешавад, аксари интегралҳои муайяне, ки ба воситаи функсияҳои элементарӣ ифода намешаванд, ба воситаи Интеграли Эйлер ифода мешаванд.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ||8|муаллиф=Н. Қозиҷонова.}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Математика]]</text>
      <sha1>2novb8l5xaq3xbrhz9kx5q1xffoe6z7</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Интегралҳои Эллипси</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334011</id>
    <revision>
      <id>1488723</id>
      <timestamp>2026-10-07T10:27:32Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Интегралҳои Эллипси''' — интегралҳои намуди ∫''R(x,√(g(x))d''x, ки дар ин ҷо ''g''(x) бисёрузвии дараҷаи севвум ё чорум буда, решаҳои каратӣ надорад; ''R(x,√(g(x))'' функсияи ратсионалии дутағйирёбандадор мебошад.   Бори нахуст чунин интегралҳо ҳангоми ҳисоб кардани дароз...</comment>
      <origin>1488723</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="2782" sha1="1muky0mm0a5ef9q1g2cs9yyyo0mssdw" xml:space="preserve">'''Интегралҳои Эллипси''' — интегралҳои намуди ∫''R(x,√(g(x))d''x, ки дар ин ҷо ''g''(x) бисёрузвии дараҷаи севвум ё чорум буда, решаҳои каратӣ надорад; ''R(x,√(g(x))'' функсияи ратсионалии дутағйирёбандадор мебошад. 

Бори нахуст чунин интегралҳо ҳангоми ҳисоб кардани дарозии камонҳои хатҳои каҷи дараҷаи дуввум, аз ҷумла эллипсу лемниската ва амсоли онҳо истифода шуда, баъдтар хосиятҳои аҷиби баъзе аз онҳо, ки дорои ду давр мебошанд, таҳқиқ шудаанд.

Ҳар гуна Интегралҳои Эллипсиро тавассути табдилдиҳиҳои хаттӣ ба намуди нисбатан содаи ''∫R(x,y)x'' овардан мумкин аст, ки дар ин ҷо ''y&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; = 4x&lt;sup&gt;3&lt;/sup&gt; – g&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt; x–g&lt;sub&gt;3&lt;/sub&gt;'' мебошад. Ин шакли Интегралҳои Эллипсиро интегралҳои шакли вейерштрассӣ (аз номи математики олмонӣ Карл Вейерштрасс) меноманд, ки он се намуд дорад:Шакли дигари навишти Интегралҳои Эллипси шакли пешниҳодкардаи Лежандр мебошад, ки дар он гузориши ''y&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;=(1–x&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)(1–k&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; x&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;)'' мавриди истифода қарор дода шудааст. Дар ин маврид бо ёрии гузоришҳои роиҷ чор намуди Интегралҳои Эллипси пешниҳод мешаванд:Намуди интегралҳои Лежандр бо ёрии гузориши x=sin φ ва пайомадҳои он интегралҳои ғайристандартии болоӣ ба намуди содатар оварда мешаванд:Интегралҳои (1) ва (3) мувофиқан Интегралҳои Эллипсии ҷинси якум ва севвум номида мешаванд. Интеграли намуди (2)-ро ба намуди зерин овардан мумкин аст:Интеграли ∫  интеграли эллипсии ҷинси дуввум номида шудааст. Барои интегралҳои ҷинси якум ва дуввум ишораҳои Лежандр истифода мешаванд:
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ||8|муаллиф=Н. Назмиддинов.}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Математика]]</text>
      <sha1>1muky0mm0a5ef9q1g2cs9yyyo0mssdw</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Интеграли эҳтимолот</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334012</id>
    <revision>
      <id>1488724</id>
      <timestamp>2026-10-07T11:08:31Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Интеграли эҳтимолот,''' номи чанд функсияи махсуси бо ҳам алоқаманд.   Интеграли эҳтимолоти Гаусс ном дорад. Барои бузургии тасодуфии нормалии Х, ки қимати миёнааш сифр ва дисперсияаш σ&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; аст, эҳтимолияти иҷро шудани нобаробарии |X|≤''x'' ба ''Ф''  баробар м...</comment>
      <origin>1488724</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="885" sha1="7pt46y3ofhcrs3ptl3sa58egyxy971x" xml:space="preserve">'''Интеграли эҳтимолот,''' номи чанд функсияи махсуси бо ҳам алоқаманд. 

Интеграли эҳтимолоти Гаусс ном дорад. Барои бузургии тасодуфии нормалии Х, ки қимати миёнааш сифр ва дисперсияаш σ&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt; аст, эҳтимолияти иҷро шудани нобаробарии |X|≤''x'' ба ''Ф''  баробар мебошад. Функсияи дуввумро функсияи иштибоҳот номида, маъмулан чун ''еrf (x)'' (аз error function – «функсияи иштибоҳ») ишора мекунанд.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Интеграли эҳтимолот|8|муаллиф=Н. Қозиҷонова.}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Математика]]</text>
      <sha1>7pt46y3ofhcrs3ptl3sa58egyxy971x</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Интеграли якум</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334013</id>
    <revision>
      <id>1488726</id>
      <timestamp>2026-10-07T11:27:30Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Интеграли якум''' — таносуби намуди Ф (x, y&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt;, y&lt;sub&gt;2,&lt;/sub&gt; …,''yn'') = ''C (C'' – собитаи ихтиёрӣ) Интеграли якуми системаи муодилаҳои дифференсиалии одӣ  ''dy''&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt;/(''dx'' ) = ''fi'' (''x, y&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt;, y&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;'', …,''y&lt;sub&gt;n&lt;/sub&gt;''), ''i'' = 1,2, …, ''n''  аст, ки ҳангоми ба он гузоштани ҳалли дилхо...</comment>
      <origin>1488726</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1607" sha1="dvf7ksu1boghk9313bys83156k5pnbb" xml:space="preserve">'''Интеграли якум''' — таносуби намуди Ф (x, y&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt;, y&lt;sub&gt;2,&lt;/sub&gt; …,''yn'') = ''C (C'' – собитаи ихтиёрӣ) Интеграли якуми системаи муодилаҳои дифференсиалии одӣ

''dy''&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt;/(''dx'' ) = ''fi'' (''x, y&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt;, y&lt;sub&gt;2&lt;/sub&gt;'', …,''y&lt;sub&gt;n&lt;/sub&gt;''), ''i'' = 1,2, …, ''n''

аст, ки ҳангоми ба он гузоштани ҳалли дилхоҳи система: ''y&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt;'' = ''y&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt;(x)'', …, ''y&lt;sub&gt;n&lt;/sub&gt;'' = ''y&lt;sub&gt;n&lt;/sub&gt;(x)'' қимати тарафи чапи он доимӣ мемонад. Дар геометрия Интеграли якум оилаи гиперсатҳҳои фазои (''n'' + 1) – ченаи ''Oxy&lt;sub&gt;1&lt;/sub&gt;...у&lt;sub&gt;n&lt;/sub&gt;'' … ''yn''-ро ифода мекунад, ки дар ҳар кадоми он ягон зероилаи хатҳои каҷи интегралии система воқеъ аст. Мас., яке аз интегралҳои якуми системаи

''dy''/''dx'' = ''z'', ''dz''/''d''x = –''y''

''y&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;'' + ''x&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;'' = ''C&lt;sup&gt;2&lt;/sup&gt;'' (устувонаҳои доиравӣ) мебошад. Хатҳои каҷи интегралии ''y'' = ''C'' ''sin'' (''x'' – ''x''&lt;sub&gt;o&lt;/sub&gt;) ва ''z'' = ''C cоs'' (''x'' – ''x''&lt;sub&gt;o&lt;/sub&gt;) хатҳои винтии ин устувонаҳоанд
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Интеграли якум|8|муаллиф=Н. Қозиҷонова.}}
[[Гурӯҳ:Математика]]</text>
      <sha1>dvf7ksu1boghk9313bys83156k5pnbb</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Интегралҳои дуршаванда</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334014</id>
    <revision>
      <id>1488727</id>
      <timestamp>2026-10-07T11:32:35Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Интегралҳои дуршаванда''' — интегралҳои [[Ҳудуд|ҳудудашон]] [[Беинтиҳоӣ|беинтиҳо]] ва интегралҳои [[Функсияҳои тригонометрӣ|функсияҳои]] таҳти интегралиашон номаҳдуд ва беинтиҳо ё худ интегралҳое, ки қимати муайяни охирнок надоранд  Масалан, агар функсия да...</comment>
      <origin>1488727</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="1397" sha1="dudsaf5e0vxsm9yguqxbzarhv5x3lu3" xml:space="preserve">'''Интегралҳои дуршаванда''' — интегралҳои [[Ҳудуд|ҳудудашон]] [[Беинтиҳоӣ|беинтиҳо]] ва интегралҳои [[Функсияҳои тригонометрӣ|функсияҳои]] таҳти интегралиашон номаҳдуд ва беинтиҳо ё худ интегралҳое, ки қимати муайяни охирнок надоранд

Масалан, агар функсия дар фосилаи охирнок ё беохирӣ [''а, в''], ''– ∞ &lt; a ≤ b ≤ ∞'' муайян ва барои ҳар гуна ''η'' ϵ [''а,в'' ] он дар фосилаи [''а, η''] интегралпазир бошад ва интеграли ''lim&lt;sub&gt;η → b&lt;/sub&gt; ∫&lt;sub&gt;а&lt;/sub&gt;&lt;sup&gt;η&lt;/sup&gt; f(x) dx'', дорои ҳудуди охирнок набошад, он гоҳ ∫&lt;sub&gt;а&lt;/sub&gt;&lt;sup&gt;b&lt;/sup&gt;''f(x)dx'' Интегралҳои дуршаванда мешавад. Агар ''lim &lt;sub&gt;η → b&lt;/sub&gt; ∫&lt;sub&gt;а&lt;/sub&gt;&lt;sup&gt;η&lt;/sup&gt; f(x)dx'' = ''+ ∞'' ё –∞ бошад, пас ''∫&lt;sub&gt;а&lt;/sub&gt;&lt;sup&gt;b&lt;/sup&gt; f(x) dx'' мувофиқан ба ''+ ∞'' ё ''– ∞'' баробар мешавад.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Интегралҳои дуршаванда|8|муаллиф=А. Шарифзода. }}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Математика]]</text>
      <sha1>dudsaf5e0vxsm9yguqxbzarhv5x3lu3</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>Интегратор</title>
    <ns>0</ns>
    <id>334015</id>
    <revision>
      <id>1488728</id>
      <timestamp>2026-10-07T11:39:43Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <comment>Саҳифаи нав: '''Интегратор''' — олати [[Интеграл|интегралгирӣ]], олати ҳисоббарорӣ барои муайян кардани интеграл, мас, интеграли намуди ∫&lt;sup&gt;x1&lt;/sup&gt;&lt;sub&gt;x0&lt;/sub&gt; ''y dх'', ки ин ҷо ''x'' ва ''y'' – тағйирёбандаҳои воридӣ мебошанд.   Бузургиҳои тағйирёбандаҳои воридӣ ҷойивазкунии Механикаи...</comment>
      <origin>1488728</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3933" sha1="qg75uelorib5ha0ajt3qulb0uw1gb2d" xml:space="preserve">'''Интегратор''' — олати [[Интеграл|интегралгирӣ]], олати ҳисоббарорӣ барои муайян кардани интеграл, мас, интеграли намуди ∫&lt;sup&gt;x1&lt;/sup&gt;&lt;sub&gt;x0&lt;/sub&gt; ''y dх'', ки ин ҷо ''x'' ва ''y'' – тағйирёбандаҳои воридӣ мебошанд. 

Бузургиҳои тағйирёбандаҳои воридӣ ҷойивазкунии [[Механикаи классикӣ|механикӣ]], [[Фишори равонӣ|фишор]], ҷараёни электрӣ (шиддат), адади импулсҳо, ҳарорат ва ғайра шуда метавонанд. Интеграторро ҳамчун абзори мустақили ҳисоббарорӣ барои ҳалли масъалаҳои математикӣ, амсила (модел)-созии равандҳои физикӣ, унсури системаи танзими автоматӣ (қисми интегралгирӣ), ҷузви ҳисобмошин истифода кардан мумкин аст. Қисми асосии Интегратор унсурест, ки табиати физикии гуногун дорад ва қобили ҷамъ кардани мавод, энергия ва иттилоот мебошад.

Интегратор олоти техникиест, ки сигнали баромад (бузургии баромад, мушахассоти баромад)-и он ба интеграл, маъмулан, аз рӯи вақт ба сигнали даромад мутаносиб аст. Аз рӯи намуди нишондодҳои бузургиҳои баромад (сигнал) Интеграторҳо қиёсӣ ва рақамӣ мешаванд. Ҳангоми сохтани Интеграторҳо равандҳои гуногуни электрӣ, пневматикӣ, ҳидравликӣ, электрокимиёӣ ва ғайраро истифода мекунанд. Интегратор ҳангоми тарҳсозии қиёсӣ ва рақамии равандҳои гуногун, абзори соҳаи киштиронӣ, автоматика, коркард ва табдили дуввумбораи сигналҳо, ки ҳалли ''муодилаҳои дифференсиали''ро талаб мекунанд, истифода мешавад. Аксар Интеграторҳо бештар барои ҳисоб кардани истифодаи баъзе захираҳо ба кор мераванд (масалан, ҳисобкунакҳои маишии неруи барқ, газ, об). ''Одометр''ҳои гуногун низ Интегратор мебошанд.

Унсури асосии Интеграторҳои электронии амалашон бефосила (қиёсӣ) конденсатори барқӣ мебошад, ки шиддати он ба интеграли аз қувваи ҷараёни аз конденсатор интиқолёбанда мутаносиб аст. Чунин Интегратор дар ҳисобмошинҳои қиёсӣ истифода мешавад. Интеграторҳои рақамиро дар ''анализатор''ҳои дифференсиалии рақамӣ, инчунин баъзе абзори махсуси ҳисобкунӣ, масалан, интерполяторҳо истифода мекунанд. Истилоҳи Интегратори системавӣ (ширкате, ки муттаҳидсозии хидматрасониҳои иттилоотиро ба уҳда дорад) низ истифода мешавад.
 == Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Интегратор|8|муаллиф=Ю. Азизов.}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Электроника]]
[[Гурӯҳ:Электротехника]]</text>
      <sha1>qg75uelorib5ha0ajt3qulb0uw1gb2d</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>1488729</id>
      <parentid>1488728</parentid>
      <timestamp>2026-10-07T11:40:34Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Rabboni Hakimzoda</username>
        <id>123692</id>
      </contributor>
      <origin>1488729</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3932" sha1="sba8cp0p9vcbjqfqbbltjkgceysm1pl" xml:space="preserve">'''Интегратор''' — олати [[Интеграл|интегралгирӣ]], олати ҳисоббарорӣ барои муайян кардани интеграл, мас, интеграли намуди ∫&lt;sup&gt;x1&lt;/sup&gt;&lt;sub&gt;x0&lt;/sub&gt; ''y dх'', ки ин ҷо ''x'' ва ''y'' – тағйирёбандаҳои воридӣ мебошанд. 

Бузургиҳои тағйирёбандаҳои воридӣ ҷойивазкунии [[Механикаи классикӣ|механикӣ]], [[Фишори равонӣ|фишор]], ҷараёни электрӣ (шиддат), адади импулсҳо, ҳарорат ва ғайра шуда метавонанд. Интеграторро ҳамчун абзори мустақили ҳисоббарорӣ барои ҳалли масъалаҳои математикӣ, амсила (модел)-созии равандҳои физикӣ, унсури системаи танзими автоматӣ (қисми интегралгирӣ), ҷузви ҳисобмошин истифода кардан мумкин аст. Қисми асосии Интегратор унсурест, ки табиати физикии гуногун дорад ва қобили ҷамъ кардани мавод, энергия ва иттилоот мебошад.

Интегратор олоти техникиест, ки сигнали баромад (бузургии баромад, мушахассоти баромад)-и он ба интеграл, маъмулан, аз рӯи вақт ба сигнали даромад мутаносиб аст. Аз рӯи намуди нишондодҳои бузургиҳои баромад (сигнал) Интеграторҳо қиёсӣ ва рақамӣ мешаванд. Ҳангоми сохтани Интеграторҳо равандҳои гуногуни электрӣ, пневматикӣ, ҳидравликӣ, электрокимиёӣ ва ғайраро истифода мекунанд. Интегратор ҳангоми тарҳсозии қиёсӣ ва рақамии равандҳои гуногун, абзори соҳаи киштиронӣ, автоматика, коркард ва табдили дуввумбораи сигналҳо, ки ҳалли ''муодилаҳои дифференсиали''ро талаб мекунанд, истифода мешавад. Аксар Интеграторҳо бештар барои ҳисоб кардани истифодаи баъзе захираҳо ба кор мераванд (масалан, ҳисобкунакҳои маишии неруи барқ, газ, об). ''Одометр''ҳои гуногун низ Интегратор мебошанд.

Унсури асосии Интеграторҳои электронии амалашон бефосила (қиёсӣ) конденсатори барқӣ мебошад, ки шиддати он ба интеграли аз қувваи ҷараёни аз конденсатор интиқолёбанда мутаносиб аст. Чунин Интегратор дар ҳисобмошинҳои қиёсӣ истифода мешавад. Интеграторҳои рақамиро дар ''анализатор''ҳои дифференсиалии рақамӣ, инчунин баъзе абзори махсуси ҳисобкунӣ, масалан, интерполяторҳо истифода мекунанд. Истилоҳи Интегратори системавӣ (ширкате, ки муттаҳидсозии хидматрасониҳои иттилоотиро ба уҳда дорад) низ истифода мешавад.
== Эзоҳ ==
{{эзоҳ}}

== Адабиёт ==
* {{ЭМТ|Интегратор|8|муаллиф=Ю. Азизов.}}
{{ПБ}}
[[Гурӯҳ:Электроника]]
[[Гурӯҳ:Электротехника]]</text>
      <sha1>sba8cp0p9vcbjqfqbbltjkgceysm1pl</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>