Википедиа tgwiki https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3 MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter Медиа Вижа Баҳс Корбар Баҳси корбар Википедиа Баҳси Википедиа Акс Баҳси акс Медиавики Баҳси медиавики Шаблон Баҳси шаблон Роҳнамо Баҳси роҳнамо Гурӯҳ Баҳси гурӯҳ Портал Баҳси портал Лоиҳа Баҳси Лоиҳа TimedText TimedText talk Модул Баҳси Модул Event Event talk 0 3201 1488819 1483582 2026-10-08T06:38:15Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488819 wikitext text/x-wiki {{Кишвар |common_name=Spain |Парчам=Flag of Spain.svg |Номи тоҷикӣ=Испания |Номи аслӣ=Reino de España |Нишон=Coat of Arms of Spain (corrections of heraldist requests).svg|Шиор=Plus Ultra |Файл=Marcha Real-Royal March by US Navy Band.ogg |Номи суруди миллӣ= [[File:Marcha Real-Royal March by US Navy Band.ogg]] |Сохтори давлат= |Дар харита=LocationSpain.png |Забон=[[Забони испониёӣ|испониёӣ]] |Рӯзи истиқлол= |Соҳибистиқлол аз= |Пойтахт=[[Мадрид]] |Шаҳри калонтарин=[[Барселона]],[[Мадрид]],[[Севиля]],[[Валенсия]] |Вазифаи сарварон= |Сарварон= |Ҷой аз рӯи масоҳат=51 |Масоҳат=504 782 |Фоизи об=1,04 |Ҷой аз рӯи аҳолӣ= |Аҳолӣ=47 370 542 |Соли ба шумор гирифтани аҳолӣ=2013 |Зичии аҳолӣ=91,45 |ММД= |Соли ҳисоби ММД= |Ҷой дар ҷаҳон аз рӯи ММД= |ММД ба сари аҳолӣ= |Пули миллӣ=[[евро]] |Домен=[[.es]] |Коди телефон=34 |Соат= |Эзоҳот= }} '''Испониё''' ({{lang-es|España}}), номи расмӣ '''Подшоҳии Испониё''' ({{lang-es|Reino de España}}) — кишварест, ки дар қисми ғарбии қитъаи [[Аврупо]] ва қисман дар қитъаи [[Африқо]] мавқеъ гирифтааст. Пойтахти Испониё, шаҳри [[Мадрид]] мебошад. Узви [[Иттиҳоди Аврупо]] ва [[НАТО]] аст. Испониё қисми зиёди (80%) нимҷазираи Иберия ва инчунин ҷазираҳои Канар ва Балеар муттаҳид мекунад. Масоҳати умумии Испониё - 504,782 км² (дар якҷоягӣ бо минтақаҳои хурди соҳибихтиёрии соҳили Африқо, шаҳрҳои Сеута ва Мелилла) ташкил медиҳад. Испониё, чаҳорумин калонтарин кишвар дар Аврупо (пас аз Русия, Укроин ва Фаронса) аст. == Таърих == Таърихи Испониё ҳазорсолаҳо идома дорад. Ҷазираи Иберия аз замонҳои хеле қадим маҳалли зисти одамон буд. Дар замони бостон, қабилаҳои [[Иберҳо|ибериҳо]] ва [[келтҳо]] дар он зиндагӣ мекарданд. Инчунин, финикиҳо, юнониҳо ва карфагениҳо дар соҳилҳои Испониё нуқтаҳои тиҷоратӣ ташкил карданд. Дар [[Соли 218 п.м.|соли 218]] пеш аз милод, [[Руми Бостон|Рум]] ба ишғол кардани Иберия оғоз намуда, онро ба музофоти Ҳиспания табдил дод. Ин минтақа барои империяи Рум аҳамияти калоне дошт. Пас аз суқути Рум дар асри 5, Испониё зери ҳукмронии Висиготҳо буд, то он даме ки [[Мусулмон|мусалмонон]] дар соли 711 онро ишғол карданд. Дар натиҷа, Испониё ба қисми хилофати Ал-Андалус табдил ёфт, ки он як маркази муҳими илм ва фарҳанги он давр буд. Дар ҳамин вақт, шоҳигариҳои насронӣ дар шимол маъракаи барқарор кардани ҳудудҳоро, бо номи [[Реконкиста]], оғоз карданд. Дар соли 1492, маъракаи Реконкиста бо фатҳи [[Ғарнота|Гранада]], охирин қалъаи мусалмонон, ба анҷом расид. Ҳамон сол, [[Христофор Колумб]], бо дастгирии шоҳони Испониё, ба Амрико сафар кард, ки оғози давраи қудрати ҷаҳонии Испониё гардид. Дар асрҳои 16 ва 17, Испания яке аз бузургтарин империяҳои ҷаҳон шуд, ки қисматҳои Аврупо, Амрико, Осиё ва Африқоро идора мекард. Бо вуҷуди сарватмандии калон, Испониё аз сабаби ихтилофоти мазҳабӣ ва ҷангҳо бо кишварҳои [[Протестантизм|протестантӣ]] заиф шуд. Дар асри 18, сулолаи Бурбонҳо ҳукмронии Испониёро ба даст гирифтанд ва кӯшиш карданд кишварро ислоҳ ва мустаҳкам кунанд. Вале, бо аз даст рафтани бисёре аз мустамликаҳои Амрико дар асри 19, қудрати Испониё коҳиш ёфт. Дар асри 20, Испониё давраи душвореро аз сар гузаронд, ки ҷангҳои дохилӣ ва нооромии сиёсии зиёде дошт. [[Соли 1936]] ҷанги шаҳрвандӣ сар зад, ки ба суқути ҷумҳурӣ ва қудрат гирифтани [[Франсиско Франко]] овард. Ӯ то соли 1975 диктатор боқӣ монд. Пас аз марги Франко, Испониё ба низоми [[Демократия|демократӣ]] гузашт. Дар соли 1978 конститутсияи нав қабул карда шуд, ки Испониёро ба як давлати монархияи порлумонӣ табдил дод. Дар ин давра, гурӯҳи ҷудоихоҳ бо номи ЭТА (Euskadi Ta Askatasuna), ки барои истиқлолияти минтақаи [[Баскҳо]] фаъолият мекард, бо амалҳои зӯроварӣ ва теруристӣ маъруф шуд, то он ки соли 2011 фаъолияти худро қатъ кард. Соли 1986, Испониё узви [[Иттиҳоди Аврупо]] шуд ва иқтисоди кишвар рушд кард, гарчанде дар баъзе давраҳо бо мушкилоте, ба мисли бӯҳрони иқтисодии соли 2008, рӯ ба рӯ гардид. Дар даҳсолаи охир, баҳси ҷудоихоҳии [[Каталуния]], бахусус эълони яктарафаи истиқлолияти он дар соли 2017, боиси буҳрони сиёсӣ шуд. Имрӯз, Испониё ҳамчун як кишвари пешрафта шинохта мешавад. Дар он фарҳанг ва таърих бо ҳам омезиш ёфтаанд ва ба як қисми муҳими мероси ҷаҳонӣ табдил ёфтаанд. Испониё ҳам дар гузашта ва ҳам имрӯз дар Аврупо ва ҷаҳон нақши муҳим мебозад. == Сиёсат ва ҳукумат == == Бахшбандии кишварӣ == Испониё [[Давлати унитарӣ|давлати воҳиди унитарӣ]] мебошад. Воҳиди асосии маъмурию ҳудудӣ дар Испониё ҷамоати худ''мухтор'' ( ''вилояти мухтор'', {{Lang-es|comunidad autónoma}} ) <ref>{{Cite web|url=http://en.pons.com/translate?q=comunidad&l=enes&in=&lf=es|title=comunidad {{!}} Spanish » English {{!}} PONS|publisher=en.pons.com|accessdate=2016-07-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160818063941/http://en.pons.com/translate?q=comunidad&l=enes&in=&lf=es|archivedate=2016-08-18}}</ref> аст. Айни замон дар кишвар 17 вилоятҳои мухтор, дар ҳоле, ки Кишвари Баскҳо, Каталония, Наварра, Галисия ва [[Андалусия|Адалусия]] мухторияти васеъ доранд. Ташаккули ҷамоатҳои мустақил дар Конститутсияи соли 1978 пешбинӣ шудааст (аз ҷумла, моддаи 152.1 заминаи институтсионалии ин ҷамъиятҳои мухторро муқаррар мекунад - Ассамблеяи қонунгузорӣ (маҷлис), ки бо раъйи умумӣ интихоб шудааст, Шӯрои Ҳукумат бо вазифаҳои кори иҷроия ва Раиси ҷамоати мухтор, ки Ассамблеяи қонунгузорӣ интихоб кардааст. Маъмулан, қаламравҳои онҳо бо ҳам мувофиқат мекунанд, сарҳадҳои вилоятҳо дар доираи минтақаҳои таърихӣ, гарчанде ки баъзе аз ҷамоатҳо ташаккули маҳаллии хешро танҳо пас аз гузариш ба демократия оғоз намуданд (мисол - Мадрид, Риоҷа). Ҷамоатҳои мухтор (Вилоятҳои мухтор) оинномаҳои худро доранд; ҳукуматҳои ҷамоатҳо қудратро бо ҳукумати марказӣ мубодила мекунанд. Мақомоти намояндагии ҷамоатҳои мухтор парлумонҳо мебошанд ( ''Parlamento'' ), дар Астурия - ҳукумати генералӣ ( ''Junta General'' ), дар Мурсия, Экстремадура ва Мадрид - маҷлисҳо ( ''Асамблеа'' ), дар Арагон, Кастилия-ла-Манч, Кастилия-Леоне ва Валенсия - палатаҳо ( ''cortes)'' ). Мақомоти иҷроия - ҳукуматҳо (''Gobierno'' ), дар Галисия, Экстремадура, Кастилия-ла-Манш, Кастилия-Леон - идораҳо ( ''Junta''), дар Арагон ва Наварра - вакилон ( ''Diputación'' ), дар [[Андалусия]], Астурия ва Валенсия - шӯроҳо ( ''Consejo'' ), ҳар яке аз ин мақомоти иҷроия аз раис (''Presidente'' ) ва мушовирон ( ''Consejero'' ) иборат аст. Ҷамоатҳои мухтор дар навбати худ, ба '''музофотҳо''' тақсим мешаванд (''provincias'') - ки ҳамагӣ 50-то аст ва ду шаҳри ба ном шаҳри мухтор (''ciudades autónomas'') дар [[Африқо]] - Сеуту ва Мелиля. Мақомоти намояндагии музофотҳо шӯрои музофотҳо (''Diputación provincial''), мақомоти иҷроия - ҳукуматдории ҳукумат мебошанд (''Junta de Gobierno''), ки аз раис (''Presidente'') ва аъзои шӯро (''Vocal'') иборатанд. Вилоятҳои мухтор дар навбати худ ба '''комаркҳо''' (ноҳияҳо, ё минтақаҳо) тақсим мешаванд, айни замон дар Испониё шумораи комаркҳо 324 аст <ref>[http://digital.csic.es/handle/10261/42537 SEIS.net: Sistema español de información de suelos en Internet]</ref>. '''Комаркҳо''', дар навбати худ, ба воҳидҳои маъмурию ҳудудии сатҳи поёнӣ - '''мунисипалитетҳо''', деҳаҳои алоҳида ва ҳатто маҳаллаҳо дар дохили маҳалҳои аҳолинишин тақсим карда мешаванд. Дар Испониё зиёда аз 8 ҳазор мунисипалитет мавҷуд аст. Мақоми намояндагии мунисипалитет шӯрои шаҳр ё мақомоти иҷроияи шаҳрдорӣ ( {{Lang-es|Ayuntamiento}}, иҷроия - шӯрои маҳаллии ҳокимият ( {{Lang-es|Junta de Gobierno Local}}), ки аз ''Раис''({{Lang-es|alcalde}}) ва аъзои шӯро ''Вокал'' ({{Lang-es|Vocal}} иборат аст. == Ҷамоатҳои худмухтори (вилоятҳои) Испания == {{асосӣ|Тақсимоти маъмурии Испания}} * [[Андалусия|Andalucia]] (Andalucía), масоҳат - 87.268 км², пойтахт - [[Севиля]] * Арагон (Aragón), масоҳат - 47 719 км², пойтахт - [[Сарагоса]] * Астурия (Principado de Asturias), масоҳат - 10 604 км², пойтахт [[Овиедо]]. * [[Ҷазираҳои Балеар|Ҷазираҳои]] Балеар (Islas Baleares), масоҳат - 4992 км², пойтахт - [[Палма де Малйорка]] * Валенсия (Comunidad Valenciana), масоҳат - 23,255 км², пойтахт - [[Валенсия (шаҳр)|Валенсия]] * Галисия (Galicia), масоҳат - 29 574 км², пойтахт - [[Сантяго де Компостела]] * Ҷазираҳои Канар (Islas Canarias), масоҳат - 7447 км², пойтахт - Лас Палмас де Гран Канария, Санта Крус де Тенерифе * Кантабрия (Cantabria), масоҳат - 5321 км², пойтахт - [[Сантандер]] * Кастиллйа-Ла Манча (Castilla-La Mancha), масоҳат - 79 463 км², пойтахт - [[Толедо]] * Кастиллйа-Леон (Castilla y León), масоҳат - 94,223 км², , пойтахт - [[Валйадолид]] * Каталония (Cataluña), масоҳат - 32 114 км², пойтахт - [[Барселона]] * Мадрид (Мадрид, бо ҳуқуқик вилояти мухтор), масоҳат - 8,028 км², пойтахт [[Мадрид]] * Мурсия (Región de Murcia), масоҳат -11,313 км², пойтахт - [[Мурсия]] * Наварра (Navarra), масоҳат - 10 391 км², пойтахт - [[Памплона]] * Риоҷа (La Rioja), масоҳат - 5045 км², пойтахт - [[Логронйо]] * Кишвари Баскҳо (País Vasco), масоҳат - 7234 км², пойтахт - [[Витория]] * Экстремадура (Extremadura), масоҳат - 41 634 км², пойтахт [[Мерида]]. == Ҷуғрофия == == Иқтисодёт == Иқтисоди Испания дар соли 2022 бо [[Маҷмӯъи маҳсулоти дохилӣ|ММД]] тақрибан 1,4 триллион евро (14-ум дар ҷаҳон) яке аз бузургтаринҳо дар Иттиҳоди Аврупо мебошад. Сайёҳӣ як бахши муҳим боқӣ мемонад, ва дар давоми соли 2019 Испания зиёда аз 83 миллион сайёҳро қабул кард — яке аз баландтарин нишондиҳандаҳо дар ҷаҳон. Дар бахши кишоварзӣ, Испания ҳамчун бузургтарин истеҳсолкунандаи равғани [[зайтун]] ва яке аз пешсафони содироти шароб шинохта мешавад. Истеҳсоли саноатӣ бештар ба [[мошинсозӣ]], [[Бофандагӣ|нассоҷӣ]] ва маводи сохтмонӣ мутамарказ аст. Испания инчунин як бозигари муҳим дар энергетика буда, пешрафтҳои назаррас дар энергияи барқароршаванда, аз ҷумла бодӣ ва офтобӣ, ба даст овардааст. Бо вуҷуди пешрафтҳо, Испания пас аз бӯҳрони молиявии соли 2008 мушкилоти бекории баландро таҷриба кард, ки то имрӯз талабот ба ислоҳоти бозори меҳнат вуҷуд дорад. ==Аҳолӣ== === Шаҳрҳо === {{асосӣ|Шаҳрҳои Испания}} Шаҳрҳои бузургтарини Испания: * [[Мадрид]]; * [[Барселона]]; * [[Валенсия (шаҳр)|Валенсия]]; * [[Севиля]]; * [[Сарагоса]]; * [[Малага]]. <gallery> Palacio de Comunicaciones - 07.jpg|Мадрид Pont Triana.jpg|Севиля Vista de Santa Cruz de Tenerife.png|Санта-Крус-де-Тенерифе Las Palmas de Gran Canaria-Panoramic view over the city.jpg|Лас-Палмас-де-Гран-Канария Torre de Hércules - DivesGallaecia2012-62.jpg|Ла-Коруня Ciudad de Burgos.jpg|Бургос Акс:Toledo Skyline Panorama, Spain - Dec 2006.jpg|Толедо Акс:Cathedral palma mallorca spain 01 2007 08 15.jpg|Палма-де-Мальорка </gallery> == Фарҳанг ва маориф== == Инҷоро ҳам бингарӣд == {{Умуми}} == Сарчашма == * [http://lenta.ru/articles/2012/05/29/spainincrisis/ Конец «вечного двигателя». Сильнейший финансовый кризис добрался до Испании] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} {{Кишварҳои Иттиҳоди Аврупо}} {{Аврупо}} {{Испания-ҷуғ-нопурра}} [[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо]] [[Гурӯҳ:Испания]] [[Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ]] chwwowii8lzabu6r1uz1hv6khuluhs0 0 3262 1488753 1313556 2026-10-08T03:43:00Z Спитама 158742 /* Таърих */ 1488753 wikitext text/x-wiki {{Давлат | Номи тоҷикӣ = Ҷумҳурии Мақдунияи Шимолӣ | Номи аслӣ = {{lang-mk|Република Северна Македонија}} | Номи одӣ = Мақдунияи Шимолӣ | Флаг = Flag of Macedonia.svg | Герб = Coat of arms of North Macedonia.svg | Девиз = Слобода или смрт за Македониja | Название гимна = Денес Над Македонија | Аудио = | Государственный строй = [[демократия|демократическая]]<ref>[http://www.sobranie.mk/WBStorage/Files/UstavnaRmizmeni.pdf Текст конституции на македонском языке]{{ref-mk}}</ref> [[парламентская республика]]<ref name="atlas">{{книга|заглавие=Атлас мира: Максимально подробная информация|ответственный=Руководители проекта: А. Н. Бушнев, А. П. Притворов|место=Москва|издательство=АСТ|год=2017|страницы=8|страниц=96|isbn=978-5-17-10261-4}}</ref> | lat_dir = N | lat_deg = 41 | lat_min = 37 | lat_sec = 0 | lon_dir = E | lon_deg = 21 | lon_min = 43 | lon_sec = 0 | region = | CoordScale = 1000000 | На карте = Location Macedonia Europe.png | Дата1 = 12 февраля 2019 официально переименована в Республику Северная Македония | Языки = [[Македонский язык|македонский]] | Дата независимости = [[8 сентября]] [[1991 год]]а | Независимость от = [[Социалистическая Федеративная Республика Югославия|СФРЮ]] | Столица = [[Скопье]] | Крупнейшие города = Скопье, [[Куманово]], [[Битола]] | Форма правления = [[парламентская республика]]<ref name="автоссылка1">{{книга|заглавие=Атлас мира: Максимально подробная информация|ответственный=Руководители проекта: А. Н. Бушнев, А. П. Притворов|место=Москва|издательство=АСТ|год=2017|страницы=25|страниц=96|isbn=978-5-17-10261-4}}</ref> | Должность руководителя 1 = [[Президент Республики Северная Македония|Президент]] | Руководитель 1 = [[Иванов, Георге|Георге Иванов]] | Должность руководителя 2 = [[Премьер-министр Республики Северная Македония|Премьер-министр]] | Руководитель 2 = [[Заев, Зоран|Зоран Заев]] | Должность руководителя 3 = Председатель [[Собрание Северной Македонии|Собрания]] | Руководитель 3 = [[Джафери, Талат|Талат Джафери]] | Место по территории = 145 | Территория = 25 333 | Процент воды = 1,9 | Место по населению = 146 | Население = {{рост}}{{num|2073702}}<ref name="население">{{Cite web|url=http://www.stat.gov.mk/OblastOpsto.aspx?id=2|title=Државен завод за статистика|author=|website=|date=|publisher=}}</ref> | Год переписи = 2016 | Плотность населения = 81 | ВВП = 21,35 млрд | Год расчёта ВВП = 2011 | Место по ВВП = 120 | ВВП на душу населения = 10,366 | ИРЧП = {{рост}}0,740<ref name="HDI">{{cite web|url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2013_EN_complete.pdf|lang=en|title=Human Development Report 2013|year=2013|publisher=United Nations Development Programme|archiveurl=https://www.webcitation.org/6IqDzz4je?url=http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2013_EN_complete.pdf|archivedate=2013-08-13}}</ref> | Год расчёта ИРЧП = 2013 | Место по ИРЧП = 78 | Уровень ИРЧП = <span style="color:#090;">высокий</span> | Валюта = [[Македонский денар]] | Домен = [[.mk]] | Телефонный код = 389 | Часовой пояс = +1 <!-- |Примечания=-->}} {{бознависӣ}} <references group="lower-alpha" />{{ТарҷумаКунед|en|North Macedonia}}<references /> '''Мақдунияи Шимолӣ''' ({{lang-mk|Северна Македонија}}, {{lang-sq|Maqedonia e Veriut}}), номи пурраи расмӣ — '''Ҷумҳурии Мақдунияи Шимолӣ''' ({{lang-mk|Република Северна Македонија}}, {{lang-sq|Republika e Maqedonisë së Veriut}}) — [[давлат]] дар ҷанубу шарқи [[Аврупо]], дар [[нимҷазираи Балкан]]. Аҳолиаш, бино бар додаҳои Раёсати омори давлатии Ҷумҳурии Мақдунияи Шимолӣ, 2 073 702 нафар мебошад, масоҳаташ — 25 333 км². == Таърих == == ҳукумат == == Бахшбандии кишварӣ == {{асос|Вилоятҳои Ҷумҳурии Мақдуния}} # [[Вилояти Аеродром|Аеродром]] # [[Вилояти Арачиново|Арачиново]] # [[Вилояти Берово|Берово]] # [[Вилояти Битола|Битола]] # [[Вилояти Богдантси|Богдантси]] # [[Вилояти Боговине|Боговине]] # [[Вилояти Босилово|Босилово]] # [[Вилояти Брвенитса|Брвенитса]] # [[Вилояти Бутел|Бутел]] # [[Вилояти Валандово|Валандово]] # [[Вилояти Василево|Василево]] # [[Вилояти Вевчани|Вевчани]] # [[Вилояти Велес|Велес]] # [[Вилояти Винитса|Винитса]] # [[Вилояти Вранештитса|Вранештитса]] # [[Вилояти Врапчиште|Врапчиште]] # [[Вилояти Гази Баба|Гази Баба]] # [[Вилояти Гевгелия|Гевгелия]] # [[Вилояти Гостивар|Гостивар]] # [[Вилояти Градско|Градско]] # [[Вилояти Гйорче петров|Гйорче петров]] # [[Вилояти Дебар|Дебар]] # [[Вилояти Дебартса|Дебартса]] # [[Вилояти Делчево|Делчево]] # [[Вилояти Демир Капия|Демир Капия]] # [[Вилояти Демир Хисар|Демир Хисар]] # [[Вилояти Дойран|Дойран]] # [[Вилояти Долнени|Долнени]] # [[Вилояти Другово|Другово]] # [[Вилояти Желино|Желино]] # [[Вилояти Зайас|Зайас]] # [[Вилояти Зелениково|Зелениково]] # [[Вилояти Зрновтси|Зрновтси]] # [[Вилояти Илинден|Илинден]] # [[Вилояти Егуновтсе|Егуновтсе]] # [[Вилояти Кавадартси|Кавадартси]] # [[Вилояти Карбинтси|Карбинтси]] # [[Вилояти Карпош|Карпош]] # [[Вилояти Кисела вода|Кисела вода]] # [[Вилояти Кичево|Кичево]] # [[Вилояти Конче|Конче]] # [[Вилояти Кочани|Кочани]] # [[Вилояти Кратово|Кратово]] # [[Вилояти Крива Паланка|Крива Паланка]] # [[Вилояти Кривогаштани|Кривогаштани]] # [[Вилояти Крушево|Крушево]] # [[Вилояти Куманово|Куманово]] # [[Вилояти Липково|Липково]] # [[Вилояти Лозово|Лозово]] # [[Вилояти Маврово и Ростуша|Маврово и Ростуша]] # [[Вилояти Македонска Каменитса|Македонска Каменитса]] # [[Вилояти Македонски Брод|Македонски Брод]] # [[Вилояти Могила|Могила]] # [[Вилояти Неготино|Неготино]] # [[Вилояти Новатси|Новатси]] # [[Вилояти Ново село|Ново село]] # [[Вилояти Осломей|Осломеј]] # [[Вилояти Охрид|Охрид]] # [[Вилояти Петроветс|Петроветс]] # [[Вилояти Пехчево|Пехчево]] # [[Вилояти Пласнитса|Пласнитса]] # [[Вилояти Прилеп|Прилеп]] # [[Вилояти Општина Пробиштип|Општина Пробиштип]] # [[Вилояти Радовиш|Радовиш]] # [[Вилояти Ранковтсе|Ранковтсе]] # [[Вилояти Ресен|Ресен]] # [[Вилояти Росоман|Росоман]] # [[Вилояти Сарай|Сарай]] # [[Вилояти Свети Николе|Свети Николе]] # [[Вилояти Сопиште|Сопиште]] # [[Вилояти Старо Нагоричане|Старо Нагоричане]] # [[Вилояти Стояково|Стояково]] # [[Вилояти Струга|Струга]] # [[Вилояти Струмитса|Струмитса]] # [[Вилояти Студеничани|Студеничани]] # [[Вилояти Теартсе|Теартсе]] # [[Вилояти Тетово|Тетово]] # [[Вилояти Тсентар|Тсентар]] # [[Вилояти Тсентар Жупа|Тсентар Жупа]] # [[Вилояти Чаир|Чаир]] # [[Вилояти Чашка|Чашка]] # [[Вилояти Чешиново-Облешево|Чешиново-Облешево]] # [[Вилояти Чучер Сандево|Чучер Сандево]] # [[Вилояти Штип|Штип]] # [[Вилояти Шуто Оризари|Шуто Оризари]] ==Ҷуғрофия== == Иқтисод == == Аҳолӣ == == Фарҳанг ва маориф == == Пайвандҳо == {{умумӣ}} {{хурд}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} {{Аврупо}} [[Гурӯҳ:Давлатҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Давлатҳои Аврупо]] [[Гурӯҳ:Македонияи Шимолӣ]] [[Гурӯҳ:Давлатҳо — узви СММ]] 1i0t1jd1tessmw7hjtewkufwhygotmk 0 4523 1488804 1279220 2026-10-08T06:01:47Z PhotoDoca 158767 1488804 wikitext text/x-wiki {{ятим}} {{Биографияи кутти | ном = Андрей Тарковский | номи аслӣ = Андре́й Арсе́ньевич Тарко́вский | тасвир = Andrei Tarkovsky by Boris Baldin.jpg | зодгоҳ = [[РСФСР]], [[ИҶШС]] | таърихи таваллуд = 04.04.1932 | таърихи даргузашт = 29.12.1986 | навъи фаъолият = коргардон }} [[File:Andrei tarkovsky stamp russia 2007.jpg|thumb]] '''Андрей Тарковский''' (Андре́й Арсе́ньевич Тарко́вский) ([[4 Апрел]]и [[1932]] — [[29 Декабр]]и [[1986]]) — як [[коргардон]]и aҳли [[Иттифоқӣ Шурави]] буд. == Филмҳо == * [[1972]] — [[Солярис]] == Пайвандҳо == {{commons|Andrej Tarkovskij}} {{Ҷавоне}} [[Гурӯҳ:Коргардонҳо|Тарковский]] g12ivo53pu5m4cor7erh5tmhfvg69ur 0 6614 1488733 1334520 2026-10-07T14:26:27Z GeertivpBot 38451 #pwb Copy label [[:Гурӯҳ:Дарахтон]] 1488733 wikitext text/x-wiki [[File:Coastal_redwood.jpg|right|250px|thumb|Як намуди дарахтест, ки аз ҳама дарахти дарозтарин дар ҷаҳон ба ҳисоб меравад.Секвойя.]] '''Дарахт''', дор, шаҷар ({{lang-la|árbor}}) — рустании дарозумри танаву шоху баргдор. Тибқи таснифи эколог ва геоботаники даниягӣ К. Раункиер дарахтҳо мансуби фанерофитҳо мебошанд. Дарахт аз тана, шоха ва реша иборат аст. Танаи дарахт аз ҷанини муғҷа рушд ёфта, ҳамеша ба боло месабзад. Тана такягоҳи шоху навдаҳо аст. Он моддаҳои ғизоиро интиқол дода, баъзан вазифаи захиравиро низ иҷро мекунад. == Таснифот == Дарахтҳо вобаста ба шакли тана (махрутшакл, устувонашакл, бардамида), шоху барг (аҳромшакл, байзашакл, чатршакл, мудаввар) ва баъзан реша аз ҳамдигар фарқ доранд. Тана ва шохсори дарахтони ҳақиқӣ, ки бисёре аз лучтухмҳо ва рустаниҳои дупаллагии гулдорро дар бар мегиранд, ҳамеша ё дар як мавсим аз ҳисоби фаъолияти камбий ғафс мешаванд; онҳо аз қисми фарохи марказӣ — чӯб (зиёда аз 90 дарсади ҳаҷм), ки бо пӯсти дуввумин ва пӯстлох фаро гирифта шудааст, иборат мебошанд. Чӯби дарахтони минтақаҳои иқлимашон мавсимӣ ба солҳалқаҳо ҷудо мешавад. Рустаниҳои дарахтмонанд, ки танаи онҳо бешох буда, баргҳои калон-калон доранд (сарахсҳои дарахтшакл, саговникҳо, нахл ва ғайра), ба гурӯҳи дарахтҳо дохил намешаванд; қисми асосии танаи онҳо аз бофтаҳои паренхемӣ ва дастаҳои интиқолии пӯшида иборат аст. == Дарахтони бузург == Тамоми минтақаҳои табииву кӯҳсори олам аз дарахтони гуногун таркиб ёфтаанд. Хосса дар минтақаҳои тропикӣ дарахтҳои гуногун месабзанд. Дарахтҳо мавҷудоти калонтарини кураи [[Замин]] мебошанд. Масалан, баландии секвойяи ҳамешасабз (Sequoia sempervirens) 115,3 м, қутри танаи таксодиуми мексикоӣ (Taxodium mucronatum) 11,4 м, ҳаҷми танаи саквойядендрони бузург (Sequoiaadendron giganteum) 1489 м³ аст. Вазни баъзе дарахтҳо беш аз 600 т ва тӯли умрашон зиёда аз 4,8 ҳазор сол (Pinus longaeva) мебошад. == Сарвати табиӣ == Дарахтҳо дар гуногунрангии биоморфологӣ ва таҳаввулоти рустаниҳои тухмдор нақши муҳим доранд. Онҳо сарвати табиӣ ва манбаи асосии чӯб, хӯрокворӣ, дорувор, ашёи техникиву ороишӣ ва ғайра мебошанд. Дарахтонро барои барпо намудани бешазори муҳофиз, дарахтзори ҳифзи боғот, минтақаи ҳифзи киштзор ва ғайра низ истифода мебаранд. Коллексияҳои илмии дарахт дар [[дендрарийҳо]] мавҷуданд. Дарахтро илми [[дендрология]] меомӯзад. == Адабиёт == * Качалов А. А. ''Древесные породы мира.'' М., 1982; * Лотова Л. И. ''Морфология и анатомия высших растений''. М., 2000; * Еленевский А. Г., Соловьева М. П., Тихомиров В. Н. ''Ботаника.'' М., 2006. == Сарчашма == * {{ЭМТ|Дарахт|5}} {{commons|Tree}} {{гиёҳшиносӣ-хурд}} [[Гурӯҳ:Дарахтон]] [[Гурӯҳ:Дарахттон]] 0f0ofbl7smwajcpqtss9j3vl1qrcrf6 0 7305 1488746 1487736 2026-10-07T23:08:29Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488746 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Айшвария Рай Баччан |номи аслӣ = {{lang-en|Aishwarya Rai}} |тасвир = AishwaryaRai.jpg |тавсифи тасвир = Айшвария Рай дар соли 2011 |ном ҳангоми таваллуд = Айшвария Кришнараҷ Рай |место рождения = [[Мангалур]], [[Карнатака]], [[Индия]] |место смерти = |профессия = {{актриса|Индии|кино на хинди|кино на тамильском языке|XXI века}}, {{Фотомодель/кат|Индии}} |солҳои фаъолият = 1997—2010, <br>2015 — то ҳол |награды = {{{!}} {{!}}{{Офицер ордена искусств и литературы}}{{!!}}{{Падма Шри}} {{!}}} }} '''Айшвария Рай Баччан''' ({{lang-tcy|ಐಶ್ವರ್ಯ ರೈ}} {{IPA|[əjɕʋərjaː rəj]}}, {{lang-hi|ऐश्वर्या राय}}, {{lang-en|Aishwarya Rai Bachchan}}; тав. [[1 ноябр]]и [[соли 1973]], [[Мангалур]], [[Карнатака]], [[Ҳиндустон]]) — [[ҳунарпеша]]и [[синамо]]и [[Ҳиндустон]] ва барандаи ҷоизаи озмуни «Бонуи ҷаҳон» ({{lang-en|«Miss India World 1994»}}) дар соли 1994 аст. Ҷоизадори мукофоти давлатии Ҳиндустон «[[Падма Шрӣ]]» (2009) ва афсари ордени франсавии соҳаи мусиқӣ ва адабиёт (2012). == Зиндагинома == Айшвария Рай дар шаҳри Мангалур дар ҷануби [[Ҳиндустон]] ба дунё омадааст. Падараш афсари киштаҳои дарёнавардӣ Кришнарай Рай ва модараш нависанда Вринда Рай буд. Ниёгонаш аз мардуми бунти Мангалур буданд, вале хонаводааш пас аз таваллудаш ба [[Мумбай]] кӯчидаанд. Забони модарии Айшвария Рай тулу аст вале забонҳои ҳиндӣ, англисӣ, конодо, маратҳӣ ва тамилиро низ ба хубӣ медонад. Дар хурдсолӣ [[мусиқӣ]] ва [[рақс]]и суннатии ҳиндиро омӯхта ва дар [[Мумбай]] дар дабистони Arya Vidya Mandir high school таҳсил карда аст. Сипас дар Jai Hind College ва Ruparel College таҳсил мекунад ва донишҷӯи риштаи меъмории донишгоҳ мешавад. Ҳангоми таҳсил манекенӣ низ мекунад ва ҳамин пеша ӯро ёрӣ медиҳад ки барандаи ҷоизаи озмуни «Бонуи ҷаҳон» (заб. русӣ «Мисс Мира») дар соли 1994 шавад. Аз ин пас ӯ яке аз маъруфтарин манекенҳо мешавад ва бо ширкати '''Pepsi''' ва маҷаллаи '''Vogue Magazine''' ҳамкорӣ мекунад. Айшвария Рай 30 апрели 2007 бо [[Абҳишек Баччан]] издивоҷ кард ва арӯси хонаводаи ҳунарпешаи машҳур [[Амитабх Бачан|Амитабҳ Баччан]] шуд. Соли 2011 ӯ духтаре таваллуд кардааст == Ҳунарнамоӣ дар синамо == Айшвария нахустин нақшашро соли 1997 дар филми «Iruvar» офаридааст. Мунаққидон нахустин ҳунарнамоияшро чандон хуш напазируфтанд, вале дувумин нақшаш дар ҳамон сол дар филми «Aur Paar Ho Gaya» ({{lang-ru|«Влюбленный самозванец»}}) ӯро барандаи ҷоизаи беҳтарин дебютант кард. Соли 2000 Айшвария барандаи ҷоизаи беҳтарин бозигари зан барои иҷрои нақш дар филми «Hum Dil De Chuke Sanam» ({{lang-ru|«Навеки твоя»}}) шуд. Соле пас ӯро барои дарёфти ҷоизаи беҳтарин бозигар барои иҷрои нақши Satish Kaushik дар филми «Hamara Dil Aapke Paas Hai» ({{lang-ru|«Любовь в награду»}}) (2001) номзад карданд. Соли 2002 Айшвария дар пурбинандатарин филми [[Болливуд]] «Devdas» дурахшид. Вай дар соли 2003 яке аз доварони '''Ҷашнвораи синамои Канн''' буд. Ҳамон сол буд, ки Айшвария бо ширкати '''L’Oreal''' паймони ҳамкорӣ баст ва дар таблиғи фаровардаҳои '''Coca-Cola''' ва ҷавоҳироти '''DeBeers''' ширкат кард. Забондонии Айшвария Рай ба ӯ ёрӣ дод, ки дар филмҳое ба забонҳои ҳиндӣ, банголӣ, тамилӣ ва англисӣ ҳунарнамоӣ кунад ва то кунун дар 45 филм нақш офарад. ==Филмнома== {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" |- ! scope="col" | Филм ! scope="col" | Бо забони тоҷикӣ ! scope="col" | Сол ! scope="col" | Забон ! scope="col" | Нақш ! scope="col" | Коргардон(ҳо) ! scope="col" class="unsortable" | Шарҳҳо ! scope="col" class="unsortable" | {{Tooltip|Эзоҳ|Reference}} |- ! scope="row" | ''Iruvar'' | |1997 | [[Забони томилӣ|Томилӣ]] | Пушпаваллӣ/Калпана{{ref|1|[I]}} |Манӣ Ратнам | Бо забони [[телугу]] бо номи ''Iddaru'' тарҷума шудааст |style="text-align: center;"|<ref name="Hunter2013">{{cite book|last=Hunter|first=Nick|title=Popular Culture|url=https://books.google.com/books?id=BvDo91Nb8mAC&pg=PA15|date=7 November 2013|publisher=Raintree|isbn=978-1-4062-4032-0|page=15}}</ref> |- ! scope="row" | ''Aur Pyaar Ho Gaya'' | Ва онҳо якдигарро дӯст доштанд | 1997 | [[Забони ҳиндӣ|Ҳиндӣ]] | Ашӣ Капур |Раҳул Равайл | |style="text-align: center;" | <ref>{{cite web|title=Aur Pyaar Ho Gaya (1997) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/200420 |publisher=[[Bollywood Hungama]] |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140808230020/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/200420 |archivedate= 8 August 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Jeans'' | Дурӯғи ноҳақ | 1998 | [[Забони томилӣ|Томилӣ]] | Мадҳумитҳа/Вайшнавӣ{{ref|2|[II]}} |С. Шанкар | Номзад-Filmfare Award барои беҳтарин ҳунарпеша |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|author=Srinivasan, V |publisher=Rediff.com |title=Of Jeans and bottom lines |url=http://www.rediff.com/entertai/1998/mar/21jean.htm |date=21 March 1998 |accessdate=3 May 2011 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160303201659/http://www.rediff.com/entertai/1998/mar/21jean.htm |archivedate= 3 March 2016 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Aa Ab Laut Chalen'' | Бозгашт ба хона | 1999 | Ҳиндӣ | Пуҷа Валия |[[Ришӣ Капур]] | |style="text-align: center;"| <ref>{{cite web|title=Aa Ab Laut Chalen (1999) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/200424 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140428032214/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/200424 |archivedate=28 April 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Hum Dil De Chuke Sanam'' | | 1999 | Ҳиндӣ | Нандинӣ |Санҷай Лила Бҳансалӣ | Filmfare Award барои беҳтарин ҳунарпеша |style="text-align: center;"| <ref name="ffwin"/><br/><ref>{{cite web|title=Hum Dil De Chuke Sanam (1999) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/65166 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140808230527/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/65166 |archivedate= 8 August 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Ravoyi Chandamama'' | Садои дил | 1999 | [[Телугу]] | |Ҷаянтҳ С. Паранҷӣ | Намоиши махсус дар суруди "Love to Live" |style="text-align: center;" | <ref>{{cite news|title=Hansika strikes a big deal |url=http://timesofindia.indiatimes.com/others/news-interviews/Hansika-strikes-a-big-deal/articleshow/4234539.cms |work=[[The Times of India]] |date=7 March 2009 |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150831210527/http://timesofindia.indiatimes.com/others/news-interviews/Hansika-strikes-a-big-deal/articleshow/4234539.cms |archivedate=31 August 2015 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Taal'' | | 1999 | Ҳиндӣ | Мансӣ |Субҳаш Гҳай | Номзад—Filmfare Award барои беҳтарин ҳунарпеша |style="text-align: center;"| <ref>{{cite web|title=Taal (1999) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201769 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140808233911/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201769 |archivedate= 8 August 2014 }}</ref><br/><ref>{{cite web|url=http://www.indiafm.com/filmfare/99/nominations.shtml|title=Filmfare Awards by year: 1999 Nominations|accessdate=8 June 2015|publisher=Bollywood Hungama|archiveurl=https://web.archive.org/web/20001119072600/http://www.indiafm.com/filmfare/99/nominations.shtml|archivedate=19 November 2000}}</ref> |- ! scope="row" | ''Mela'' | Ҷашни хунин | 2000 | Ҳиндӣ | Чампакалӣ |Дҳармеш Даршан | Намоиши махсус |style="text-align: center;"| <ref>{{cite web|title=Mela (2000) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/539917 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407101657/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/539917 |archivedate= 7 April 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Kandukondain Kandukondain'' | Ақл ва ҳиссиёт | 2000 | Томилӣ | Минақшӣ |Раҷив Менон | Бо забони телугу бо номи ''Priyuralu Pilichindi'' тарҷума шудааст |style="text-align: center;"|<ref name="DowHanson2012">{{cite book|last1=Dow|first1=Gillian |last2=Hanson|first2=Clare |title=Uses of Austen: Jane's Afterlives|url=https://books.google.com/books?id=h09clwxlHXUC&pg=PA184|date=18 September 2012|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=978-0-230-31946-2|page=184}}</ref> |- ! scope="row" | ''Josh'' | | 2000 | Ҳиндӣ | Ширлӣ Диас |Мансур Хон | |style="text-align: center;"| <ref>{{cite web|title=Josh (2000) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/538516 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140901023557/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/538516 |archivedate= 1 September 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Hamara Dil Aapke Paas Hai'' | Дили ман барои туст | 2000 | Ҳиндӣ | Притӣ Вяс |Сатиш Каушик | Номзад—Filmfare Award барои беҳтарин ҳунарпеша |style="text-align: center;"| <ref>{{cite web |title=Hamara Dil Aapke Paas Hai (2000) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201758 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304103146/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201758 |archivedate=2016-03-04 }}</ref><br/><ref name="ff00">{{cite web|url=http://www.indiafm.com/filmfare/annual/2000/nominations.shtml|title=Annual Filmfare Awards 2000: The Nominations|accessdate=8 June 2015|publisher=Bollywood Hungama|archiveurl=https://web.archive.org/web/20010331150942/http://www.indiafm.com/filmfare/annual/2000/nominations.shtml|archivedate=31 March 2001}}</ref> |- ! scope="row" | ''Dhai Akshar Prem Ke'' | Якчанд ҷумла дар бораи муҳаббат | 2000 | Ҳиндӣ | Саҳиба Гревал |Раҷ Канвар | |style="text-align: center;"| <ref>{{cite web|title=Dhaai Akshar Prem Ke (2000) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54492 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140902043959/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54492 |archivedate= 2 September 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Mohabbatein'' | Ошиқон | 2000 | Ҳиндӣ | Мегҳа Шанкар |Адитя Чопра | Номзад—Filmfare Award барои беҳтарин ҳунарпеша |style="text-align: center;"| <ref name="ff00"/><br/><ref>{{cite web|title=Mohabbatein (2000) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/57069 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140518172354/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/57069 |archivedate=18 May 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Albela'' | Ҷазираи ишқ | 2001 | Ҳиндӣ | Сония Ҳейнз |Дипак Сарин | |style="text-align: center;"| <ref>{{cite web|title=Albela (2001) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/538760 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140831200819/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/538760 |archivedate=31 August 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Hum Tumhare Hain Sanam'' | |2002 | Ҳиндӣ | Суман |К. С. Адҳияман | Меҳмони намоиш |style="text-align: center;"| <ref>{{cite web|title=Hum Tumhare Hain Sanam (2002) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/55962 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140922061216/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/55962 |archivedate=22 September 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Hum Kisise Kum Nahin'' | | 2002 | Ҳиндӣ | Комал Растогӣ |Давид Дҳаван | |style="text-align: center;"| <ref>{{cite web|title=Hum Kisise Kum Nahin (2002) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/539396 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140901040453/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/539396 |archivedate= 1 September 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''23 March 1931: Shaheed'' | |2002 | Ҳиндӣ | |Гудду Дҳаноа | Намоиши махсус |style="text-align: center;"| <ref>{{cite web|title=23 March 1931 Shaheed (2002) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/514668 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140901112542/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/514668 |archivedate= 1 September 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Devdas'' | Девдас | 2002 | Ҳиндӣ | Парватӣ "Паро" Чакрабортӣ |Санҷай Лила Бҳансалӣ | Filmfare Award барои беҳтарин ҳунарпеша |style="text-align: center;"| <ref name="ffwin"/><br/><ref>{{cite web|title=Devdas (2002) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/539146 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140518172233/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/539146 |archivedate=18 May 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Shakti: The Power'' | | 2002 | Ҳиндӣ | Худаш |Пасупулетӣ Кришна Вамсӣ | Намоиши махсус дар суруди "Ishq Kamina" |style="text-align: center;"| <ref>{{cite web|title=Shakti&nbsp;— The Power (2002) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/510587 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140518172311/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/510587 |archivedate=18 May 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | '' Chokher Bali'' | |2003 | [[Забони банголӣ|Банголӣ]] | Бинодинӣ |Ратупарно Гош | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite news| url=http://www.variety.com/review/VE1117921521/ | work=[[Variety (magazine)|Variety]] | first=Derek | last=Elley | title=Chokher Bali: A Passion Play | date=12 August 2003 |accessdate=12 August 2003}}</ref> |- ! scope="row" | ''Dil Ka Rishta'' | | 2003 | Ҳиндӣ | Тия Шарма |Нареш Малҳотра | |style="text-align: center;"| <ref>{{cite web|title=Dil Ka Rishta (2003) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201712 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140902043732/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201712 |archivedate= 2 September 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Kuch Naa Kaho'' | |2003 | Ҳиндӣ | Намрата Шривастав |Роҳан Сиппӣ | |style="text-align: center;"| <ref>{{cite web|title=Kuch Naa Kaho (2003) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201861 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141213020912/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201861 |archivedate=13 December 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Khakee'' | | 2004 | Ҳиндӣ | Маҳалакшмӣ |Раҷкумар Сантошӣ | |style="text-align: center;"| <ref>{{cite web|title=Khakhee (2004) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54532 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140901192602/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54532 |archivedate= 1 September 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Kyun...! Ho Gaya Na'' | |2004 | Ҳиндӣ | Дия Малҳотра |Самир Карник | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|title=Kyun! Ho Gaya Na (2004) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201845 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140901014330/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201845 |archivedate= 1 September 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Bride & Prejudice'' | |2004 | [[Забони англисӣ|Англисӣ]] | Лалита Бакшӣ |Гуриндер Чадҳа | Бо забони ҳиндӣ бо номи''Balle Balle! From Amritsar to LA'' тарҷума шудааст |style="text-align: center;"|<ref name="Ponzanesi2014">{{cite book|last= Ponzanesi|first=Sandra|title=The Postcolonial Cultural Industry: Icons, Markets, Mythologies|url=https://books.google.com/books?id=JR2vAwAAQBAJ&pg=PA134|date=14 May 2014|publisher=Palgrave Macmillan|isbn=978-1-137-27259-1|pages=133–134}}</ref> |- ! scope="row" | ''Raincoat'' | |2004 | Ҳиндӣ | Нирҷа |Ритупарно Гош | Номзад—Filmfare Award дар беҳтарин ҳунарпеша |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|title=Raincoat (2004) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201622 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140902181627/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201622 |archivedate= 2 September 2014 }}</ref><br/><ref>{{cite web|url=http://photogallery.indiatimes.com/articlelist/1032059.cms |title=50th Filmfare Awards: Actresses Nominated |accessdate=15 April 2016 |publisher=[[Indiatimes]] |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20050301065059/http://photogallery.indiatimes.com/articlelist/1032059.cms |archivedate=1 March 2005}}</ref> |- ! scope="row" | ''Shabd'' | |2005 | Ҳиндӣ | Антара Вашист/Таманно{{ref|2|[II]}} |Лина Ядав | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|title=Shabd (2005) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54582 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140901205217/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54582 |archivedate= 1 September 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''The Mistress of Spices'' | |2005 | Англисӣ | Тило |Паул Маеда Бергес | |style="text-align: center;"|<ref name="Mannur2009">{{cite book|last= Mannur|first=Anita|title=Culinary Fictions: Food in South Asian Diasporic Culture|url=https://books.google.com/books?id=bLbG-5tWKlEC&pg=PA88|date=19 November 2009|publisher=Temple University Press|isbn=978-1-4399-0079-6|page=88}}</ref> |- ! scope="row" | ''Bunty Aur Babli'' | Бантӣ ва Баблӣ |2005 | Ҳиндӣ | |Шад Алӣ | Намоиши махсус дар суруди "Kajra Re" |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|title=Bunty Aur Babli (2005) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/65070 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141213020939/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/65070 |archivedate=13 December 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Umrao Jaan'' | |2006 | Ҳиндӣ | Умрао Ҷаан |Ҷ.П. Дутта | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|title=Umrao Jaan (2006) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/538451 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141213021001/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/538451 |archivedate=13 December 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Dhoom 2'' | |2006 | Ҳиндӣ | Сунеҳрӣ |Санҷай Гадҳвӣ |Номзад—Filmfare Award барои беҳтарин ҳунарпеша |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|title=Dhoom 2 (2006) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/509011 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140902043908/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/509011 |archivedate= 2 September 2014 }}</ref><br/><ref name="awards">{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/celebrities/awards/6767/index.html|title=Aishwarya Rai: Awards & nominations|accessdate=23 July 2010|publisher=Bollywood Hungama|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090422045357/http://www.bollywoodhungama.com/celebrities/awards/6767/index.html|archivedate=22 April 2009 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Guru'' | Гуру |2007 | Ҳиндӣ | Суҷата Десаӣ |Манӣ Ратнам | Номзад—Filmfare Award барои беҳтарин ҳунарпеша |style="text-align: center;"|<ref name="awards"/><br/><ref>{{cite web|title=Guru (2007) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/539430 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141213020937/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/539430 |archivedate=13 December 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Provoked'' | |2007 | Англисӣ | Киранҷит Аҳлувалия |Ҷаг Мундҳра | Ба забони ҳиндӣ низ бо ҳамин ном тарҷума шудааст |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|title=Provoked (2007) |url=http://www.rottentomatoes.com/m/provoked_a_true_story/ |publisher=Rotten Tomatoes |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140812172106/http://www.rottentomatoes.com/m/provoked_a_true_story/ |archivedate=12 August 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''The Last Legion'' | |2007 | Англисӣ | Мира |Дауг Лефлер | |style="text-align: center;"|<ref name="legion"/> |- ! scope="row" | ''Jodhaa Akbar'' | Ҷодҳа ва Акбар |2008 | Ҳиндӣ | Мариам-уз-Замонӣ, Ҷодҳа Бай |Ашутош Говарикер | Номзад—Filmfare Award барои беҳтарин ҳунарпеша |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|title=Jodhaa Akbar (2008) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/58410 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140901131603/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/58410 |archivedate= 1 September 2014 }}</ref><br/><ref>{{cite web|title=54th Idea Filmfare Awards 2008 nominations |url=http://ibnlive.in.com/news/54th-idea-filmfare-awards-2008-nominations/85584-8.html |publisher=CNN-IBN |date=18 February 2009 |accessdate=2 March 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140407113131/http://ibnlive.in.com/news/54th-idea-filmfare-awards-2008-nominations/85584-8.html |archivedate= 7 April 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Sarkar Raj'' | Саркор Раҷ |2008 | Ҳиндӣ | Анита Раҷан |Рам Гопал Варма | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|title=Sarkar Raj (2008) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/508446 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141213020956/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/508446 |archivedate=13 December 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''The Pink Panther 2'' | |2009 | Англисӣ | Сония Соландрес |Ҳаралд Тсварт | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|title=Pink Panther 2 (2009) |url=http://www.rottentomatoes.com/m/pink_panther_2/ |publisher=Rotten Tomatoes |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140723153417/http://www.rottentomatoes.com/m/pink_panther_2/ |archivedate=23 July 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Raavan'' | |2010 | Ҳиндӣ | Рагинӣ Шарма |Манӣ Ратнам | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|title=Raavan (2010) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/507455 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141205024426/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/507455 |archivedate= 5 December 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Raavanan'' | Бадхоҳ |2010 | Томилӣ | Рагинӣ Субраманиам |Манӣ Ратнам |Dubbed into Telugu as ''Villain'' |style="text-align: center;"|<ref name="Rangan2012">{{cite book|last=Rangan |first=Baradwaj |title=Conversations with Mani Ratnam |url=https://books.google.com/books?id=7_d9XHAUFB8C&pg=PT515 |date=15 October 2012 |publisher=Penguin Books Limited |isbn=978-81-8475-690-6 |page=515 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170217211751/https://books.google.com/books?id=7_d9XHAUFB8C |archivedate=17 February 2017 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Enthiran'' | Робот |2010 | Томилӣ | Сана |С. Шанкар |Dubbed into Hindi as ''Robot'' and in Telugu as ''Robo'' |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|title=Robot (Enthiran in Hindi) (2010) |url=https://www.amazon.com/Robot-Enthiran-Hindi-Rajnikanth/dp/B006O2NQRM |publisher=[[Amazon.com]] |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140521053035/http://www.amazon.com/Robot-Enthiran-Hindi-Rajnikanth/dp/B006O2NQRM |archivedate=21 May 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Action Replayy'' | |2010 | Ҳиндӣ | Мала |Випул Амрутлал Шоҳ | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|title=Action Replayy (2010) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/525426 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140901115108/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/525426 |archivedate= 1 September 2014 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Guzaarish'' | |2010 | Ҳиндӣ | Срфия Д'Соуза |Санҷай Лила Бҳансалӣ | Номзад—Filmfare Award барои беҳтарин ҳунарпеша |style="text-align: center;"|<ref>{{cite web|title=Guzaarish (2010) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/515927 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=29 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140831101135/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/515927 |archivedate=31 August 2014 }}</ref><br/><ref>{{cite web|title=Nominations for 56th Idea Filmfare Awards 2010 |url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/1765/ |publisher=Bollywood Hungama |date=14 January 2011 |accessdate=2 March 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131114012817/http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/1765/ |archivedate=14 November 2013 }}</ref><br/> |- ! scope="row" | ''Jazbaa'' | |2015 | Ҳиндӣ | Анурадҳа Верма |Санҷай Гупта | |style="text-align: center;"|<ref name="jazbaa"/> |- ! scope="row" | ''Sarbjit'' | Сарбҷит |2016 | Ҳиндӣ | Далбир Каур |Омунг Кумар | Номзад—Filmfare Award барои беҳтарин ҳунарпеша |style="text-align: center;"|<ref>{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/response-to-my-look-in-sarbjit-encouraging-aishwarya-rai-bachchan/#sthash.vzZgOg37.dpuf |title=Response to my look in Sarbjit encouraging: Aishwarya Rai Bachchan |work=The Indian Express |date=22 December 2015 |accessdate=8 February 2016 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160124191007/http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/response-to-my-look-in-sarbjit-encouraging-aishwarya-rai-bachchan/ |archivedate=24 January 2016 }}</ref><br/><ref>{{cite news|title=62nd Jio Filmfare Awards 2017 Nominations |url=http://www.filmfare.com/news/nominations-for-the-62nd-jio-filmfare-awards-17987.html |work=Filmfare |date=9 January 2017 |accessdate=13 January 2017 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170113122217/http://www.filmfare.com/news/nominations-for-the-62nd-jio-filmfare-awards-17987.html |archivedate=13 January 2017 }}</ref> |- ! scope="row"| ''Ae Dil Hai Mushkil'' | |2016 | Ҳиндӣ | Саба Талияр Хон |Каран Ҷоҳар | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/aishwarya-rai-bachchan-starts-shooting-for-ae-dil-hai-mushkil-with-ranbir-kapoor-in-vienna/#sthash.e57WRWxF.dpuf |title=Aishwarya Rai Bachchan starts shooting for ‘Ae Dil Hai Mushkil’ with Ranbir Kapoor in Vienna |work=The Indian Express |date=19 October 2015 |accessdate=8 February 2016 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160224001219/http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/aishwarya-rai-bachchan-starts-shooting-for-ae-dil-hai-mushkil-with-ranbir-kapoor-in-vienna/ |archivedate=24 February 2016 }}</ref> |- ! scope="row" | ''Fanney Khan'' | Фаннӣ Хон |2018 | Ҳиндӣ | Бэйбӣ Сингҳ | Атул Манҷрекар | |style="text-align: center;"|<ref>{{cite news|url=https://www.firstpost.com/entertainment/fanney-khan-movie-review-rajkummar-rao-aishwarya-rai-stand-out-in-comedy-bogged-down-by-melodrama-4882701.html|title=Fanney Khan movie review: Rajkummar Rao, Aishwarya Rai stand out in comedy bogged down by melodrama|last=Jhunjhunwala|first=Udita|publisher=Firstpost|date=3 August 2018|accessdate=3 August 2018}}</ref> <!--Do not include future events. Only content that has a source indicating Rai has done the work or has started filming the project. See [[WP:CRYSTAL]].--> |} == Ҷоизаҳо == * 1994 – Бонуи Ҳиндустон (Miss India World 1994) * 2000 – Smita Patil Memorial Award барои беҳтарин ҳунарпеша.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=nASRRQ-ugQc|title=Miss Aishwarya rai Receiving Smita Patil Memorial Award for Best Actress from Mr Suresh Prabhu|work=YouTube}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.rvcj.com/18-bollywood-actresses-won-smita-patil-memorial-award-till-now/|title=18 Bollywood Actresses Who Have Won Smita Patil Memorial Award Till Now|date=2016-09-17}}</ref> * 2002 – The Times of India Айшвария Райро рақами 1 дар рӯйхати "100 бонуи зеботарини Ҳиндустон дар асри гузашта" ҷой дод. * 2002 – Rajiv Gandhi Award барои аълочӣ дар соҳаи фароғат.<ref>{{cite web|url=http://zeenews.india.com/home/shahrukh-aishwarya-and-kajol-get-rajiv-gandhi-awards_54596.html|title=Shahrukh, Aishwarya and Kajol get Rajiv Gandhi Awards|website=zeenews.india.com|date=19 August 2002}}</ref> * 2003 – V. Shantaram Awards – Беҳтарин ҳунарпеша барои филми ''Девдас 2002''<ref name="indiatimes2003">{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Devdas-bags-eight-V-Shantaram-awards/articleshow/44673564.cms|title=Devdas bags eight V Shantaram awards|work=India Times|date=2003-04-27}}</ref> * 2004 – GR8! Women Award барои саҳм дар синамо (мукофоти махсус).<ref>{{cite web|url=http://www.gr8mag.com/posts.php?id=305|title=GR8! WOMEN ACHIEVERS 2004|work=gr8mag|accessdate=2019-11-13|archivedate=2023-09-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230918053425/https://www.gr8mag.com/posts.php?id=305}}</ref> * 2007 – Femina "Қудратмандтарин зани Ҳиндустон".<ref>{{cite web|url=http://celebs-place.com/photos/aishwarya-rai/pic-448718.html|title=AISHWARYA RAI PICTURE #448718|website=celebs-place.com|accessdate=2019-11-13|archivedate=2023-09-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230918190246/https://celebs-place.com/photos/aishwarya-rai/pic-448718.html}}</ref> * 2008 – Ӯро Verve (маҷаллаи ҳиндӣ) дар рӯйхати "Қудратмандтарин зани Ҳиндустон" ҷой намуд<ref>{{cite web|url=http://www.verveonline.com/62/people/powerwomen.shtml |title=People &#124; Verve’s 50 Power Women 2008 |work=Verveonline.com |date= |accessdate=2014-02-27}}</ref> * 2009 – V. Shantaram Awards – Беҳтарин ҳунарпеша барои ''[[Ҷодҳа ва Акбар]]''<ref name="hindustantimes1">{{cite web|url=https://www.hindustantimes.com/entertainment/tzp-wins-v-shantaram-award-for-best-film/story-K2EJqidXHMm9qYktYzx0hM.html|title=TZP wins V Shantaram award for Best Film|website=www.hindustantimes.com|date= 28 January 2009}}</ref> * 2009 – [[Падма Шрӣ]], чаҳорумин мукофоти олидараҷаи Ҳиндустон аз тарафи ҳукумати Ҳиндустон барои саҳм дар синамои ҳинд. Ӯ инчунин ҷавонтарин ҳунарпешаи гирандаи чунин мукофот дар таърихи Ҳиндустон ба шумор меравад.<ref>{{cite web|url=http://www.indianexpress.com/news/my-family-is-happy-for-aishwarya-big-b/415391/|title=My family is happy for Aishwarya: Big B – Indian Express|website=www.indianexpress.com}}</ref><ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/india/Aishwarya-Akshay-among-Padma-award-receivers/articleshow/4340068.cms|title=Aishwarya, Akshay among Padma award receivers|work=timesofindia|date=31 March 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.glamsham.com/movies/news/09/mar/31-big-b-proud-of-bahu-aishwarya-rai-bachchan-030911.asp|title=Big B proud of Bahu Aishwarya Rai Bachchan|work=glamsham|date=31 March 2019|accessdate=2019-11-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180907163931/http://www.glamsham.com/movies/news/09/mar/31-big-b-proud-of-bahu-aishwarya-rai-bachchan-030911.asp|archivedate=2018-09-07}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.indiatoday.in/movies/story/ash-and-akshay-get-padma-shri-43148-2009-03-31|title=Ash and Akshay get Padma Shri|work=indiatoday}}</ref> * 2009 – Verve (маҷаллаи ҳиндӣ)]] "Бонуфузтарин зани Ҳиндустон".<ref>{{cite web|url=https://www.bollyupdates.com/aishwarya-rai-verve-india-june-2009/|title=Aishwarya Rai-Verve India(Jun 2009)|work=bollyupdates.com|date=9 Jun 2009|accessdate=2019-11-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612140730/https://www.bollyupdates.com/aishwarya-rai-verve-india-june-2009/|archivedate=2018-06-12}}</ref> * 2009 – ҳамчун "Қудратмандтарин ҳунарпешазани Ҳиндустон" эълон шудааст<ref>{{cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/aishwarya-most-powerful-female-actor-india|title=Aishwarya is "The Most Powerful Female Actor in India"!|work=pinkvilla|date=21 April 2009|accessdate=2019-11-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20191225001325/https://www.pinkvilla.com/entertainment/news/aishwarya-most-powerful-female-actor-india|archivedate=2019-12-25}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.news18.com/news/india/aishwarya-rai-tops-power-list-in-india-313775.html|title=Aishwarya Rai tops power list in India |work= news18|date=15 April 2009}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.thaindian.com/newsportal/entertainment/aishwarya-rai-bachchan-tops-the-power-list-as-the-most-powerful-female-actor-in-india_100179670.html|title=Aishwarya Rai Bachchan tops the Power List as The Most Powerful Female actor in India|work=thaindian|date=14 April 2009|accessdate=2019-11-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190226090257/http://www.thaindian.com/newsportal/entertainment/aishwarya-rai-bachchan-tops-the-power-list-as-the-most-powerful-female-actor-in-india_100179670.html|archivedate=2019-02-26}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.movietalkies.com/news/aishwarya-rai-bachchan-tops-the-power-list-as-the-most-powerful-female-actor-in-india/|title=Aishwarya Rai Bachchan Tops the Power List as The Most Powerful Female Actor in India |work=movietalkies|date=14 April 2009}}</ref>. * 2009 – [[Filmfare]] "Зеботарин шахс".<ref>{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/bollywood/features/2014/aishwarya-rai-magazine-covers/articlecontent-pf49989-142384.html|title=The Hottest Magazine Covers Of Aishwarya Rai|website=filmibeat.com|date=2 Jun 2014}}</ref> * 2010 – India Today Women Award барои Дастовардҳои умумиҷаҳонӣ.<ref>{{cite web |url=http://indiatoday.in/womansummit/index.php?option=com_content&task=view&issueid=34&id=2679&sectionid=1&Itemid=1&secid= |title=Woman Summit |work=Indiatoday.in |date=2009-09-27 |accessdate=2011-04-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110721162415/http://indiatoday.in/womansummit/index.php?option=com_content&task=view&issueid=34&id=2679&sectionid=1&Itemid=1&secid= |archivedate=2011-07-21 }}</ref> * 2010 – GR8! Women Award барои Хизматҳои иҷтимоӣ ва эътирофи байналмилалӣ.<ref>{{cite web|url=https://womenonown.wordpress.com/2010/03/03/kelvinator-gr8-women-awards-by-indian-television-academy/|title=Kelvinator Gr8! Women Awards by Indian Television Academy|website=womenonown.wordpress.com |date=3 March 2010}}</ref> * 2010 – Teacher's Achievement Award – Мукофоти омӯзгорӣ.<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/bollywood/ranbir-aishwarya-shabana-and-boman-win-teachers-achievement-awards/|title=Ranbir, Aishwarya, Shabana and Boman win Teacher’s Achievement Awards|work=Bollywoodhungama.com|date=22 November 2010}}</ref> * 2011 – Femina (Ҳиндустон) "Зеботарин зани Ҳиндустон".<ref>{{cite web|url=https://www.pinkvilla.com/entertainment/photos/aishwarya-rai-bachchans-scan-femina-magazine|title=Aishwarya Rai Bachchan's scan from Femina magazine|work=Pinkvilla|date=30 January 2011|accessdate=2019-11-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612143926/https://www.pinkvilla.com/entertainment/photos/aishwarya-rai-bachchans-scan-femina-magazine|archivedate=2018-06-12}}</ref> * 2011 – A newer variety of [[guava]], produced by [[Padma Shri |Padma Shri holticulturist Haji Kaleemullah]] was named after her.<ref>{{cite news | url=http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-01-05/news-interviews/28364360_1_guava-new-variety-pesticide | work=The Times Of India | title=Wanna eat Aishwarya? | date=2011-01-05 | accessdate=2019-11-13 | archivedate=2013-11-03 | archiveurl=https://web.archive.org/web/20131103220946/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-01-05/news-interviews/28364360_1_guava-new-variety-pesticide | =https://web.archive.org/web/20131103220946/http://articles.timesofindia.indiatimes.com/2011-01-05/news-interviews/28364360_1_guava-new-variety-pesticide }}</ref> * 2011 – FICCI Frames Excellence Awards – Даҳсолаи дастовардҳои ҷаҳонӣ барои саҳм дар синамо.<ref>{{cite news|url=http://www.glamsham.com/movies/news/11/mar/26-aishwarya-rai-bachchan-wins-top-honours-at-ficci-frames-031101.asp|title=Aishwarya Rai Bachchan wins top honours at FICCI FRAMES|work=glamsham|date=26 March 2011|accessdate=2019-11-13|archivedate=2018-06-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612140620/http://www.glamsham.com/movies/news/11/mar/26-aishwarya-rai-bachchan-wins-top-honours-at-ficci-frames-031101.asp}}</ref> * 2011 – FICCI Frames Award]] Даҳсолаи дастовардҳои ҷаҳонӣ<ref>{{cite news|url=http://www.dnaindia.com/entertainment/report-hugh-jackman-aishwarya-rai-bachchan-bag-top-honours-at-ficci-frames-awards-1524568| title=Hugh Jackman, Aishwarya Rai-Bachchan bag top honours at FICCI Frames Awards|work=dnaindia.com|date=26 March 2011}}</ref> * 2011 – Мукофотонида шуд бо ‘Abhinaya Kaala Ratna’.<ref>{{cite web|title=Aishwarya Rai Bachchan honoured with the Abhinaya Kaala Ratna|url=https://www.indiainfoline.com/article/general-others/aishwarya-rai-bachchan-honoured-with-the-abhinaya-kaala-ratna-113102204067_1.html|website=indiainfoline.com}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.news18.com/news/india/aishwarya-honoured-with-abhinaya-kaala-ratna-award-396975.html| title=Aishwarya honoured with Abhinaya Kaala Ratna Award|work=news18.com|date=1 September 2011}}</ref> * 2011 – Мукофотонида шуд бо Karnataka аз тарафи сарвазир [[Б. С. Яддюраппа]] дар World Kannada Meet (Vishwa Kannada Sammelana) барои саҳм дар санъат.<ref name="Ash Honoured at World Kannada Meet"/> * 2012 – Ҷои #2 дар байни топ "5 Indian Women Who Became Role Models Of Empowerment" дар муқобили [[Mother Teresa]], [[Kalpana Chawla]], [[Indra Nooyi]] ва [[Indira Gandhi]].<ref>{{cite web|url=https://www.naaree.com/indian-women-role-models-empowerment/|title=5 Indian Women Who Became Role Models Of Empowerment|website=naaree.com|date=20 September 2012|accessdate=2019-11-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230918053409/https://www.naaree.com/indian-women-role-models-empowerment/|archivedate=2023-09-18}}</ref> * 2013 – [[Filmfare]] Special Centenary Award барои беҳтарин ҳунарпеша<ref>{{cite web|url=http://movies.ndtv.com/bollywood/aishwarya-unveils-filmfares-special-trophy-for-centenary-year-630991|title=Aishwarya unveils Filmfare's special trophy for centenary year|work=ndtv|date=9 January 2013}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.emirates247.com/news-in-images/aishwarya-rai-bachchan-unveils-filmfare-s-gold-trophy-2013-01-10-1.490552|title=Aishwarya Rai Bachchan unveils Filmfare's 'gold' trophy|work=emirates247|date=10 January 2013}}</ref> * 2013 – Giant Award – Саҳми назаррас дар синамо<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/celebrities/features/type/view/id/5516/ |title=Aishwarya Rai honoured at Giants Awards &#124; Latest Celebrity Features |work=Bollywood Hungama |date=2013-09-18 |accessdate=2014-02-27}}</ref><ref>{{cite news| url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/regional/tamil/news-interviews/Aishwarya-Rai-honoured-at-Giants-Awards/articleshow/22745135.cms | work=The Times Of India | title=Aishwarya Rai honoured at Giants Awards | date=2013-09-19}}</ref> * 2013 –"Машҳуртарин ҳунарпеша"(Ҷой #1) дар [[Filmfare]] 100 сола мавзӯъи синамо. * 2013 – Ҷой #2 дар "Топ 5 Global Icon" дар [[Filmfare]] 100 сола мавзӯъи синамо ва Айшвария ягона ҳунарпешазан дар рӯйхат буд. * 2014 – [[Asiavision Awards]] – тасвири [[India]].<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/asiavision-awards-2014-aishwarya-rai-dhanush-kajol-mammootty-manju-warrier-be-honoured-612940|title=Asiavision Awards 2014: Aishwarya Rai, Dhanush, Kajol, Mammootty, Manju Warrier to be Honoured [Winners List]|first=Nicy|last=V.P|work=ibtimes}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.khaleejtimes.com/article/20141116/article/311169980/1057|title=Asiavision Awards honours Indian film actors|website=khaleejtimes.com|date=16 November 2014|accessdate=2019-11-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200815195817/https://www.khaleejtimes.com/article/20141116/article/311169980/1057|archivedate=2020-08-15}}</ref> * 2014 – [[The Times Of India]]'s ҳамеша зани хостанӣ.<ref>{{cite web|url=https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Aishwarya-Kareena-enter-Times-Forever-Desirable-list/articleshow/35729176.cms|title=Aishwarya, Kareena enter Times ‘Forever Desirable’ list|work=timesofindia}}</ref> * 2015 – [[Hello (маҷалла)]] "Зеботарин зани Ҳиндустон".<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/aishwarya-rai-bachchan-named-indias-most-beautiful-by-hello-india-magazine/|title=Aishwarya Rai Bachchan named India’s Most Beautiful by Hello! India magazine!|website=bollywoodlife.com|date=1 August 2015|accessdate=2019-11-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180612142843/http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/aishwarya-rai-bachchan-named-indias-most-beautiful-by-hello-india-magazine/|archivedate=2018-06-12}}</ref> * 2016 – [[Outlook (маҷаллаи ҳиндӣ)]] – Зани машҳури сол.<ref>{{cite web|url=http://www.abplive.in/movies/aishwarya-rai-bachchan-bags-outstanding-celebrity-woman-of-the-year-award-428104|title=Aishwarya Rai Bachchan bags Outstanding Celebrity Woman of the Year award|first=|last=ANI|work=abplive|accessdate=2019-11-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180623110532/http://www.abplive.in/movies/aishwarya-rai-bachchan-bags-outstanding-celebrity-woman-of-the-year-award-428104|archivedate=2018-06-23}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.mexicostar.com/index.php/sid/248362147|title=Aishwarya Rai Bachchan bags Outstanding Celebrity Woman of the Year award|work=mexicostar|accessdate=2019-11-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20161009170832/http://www.mexicostar.com/index.php/sid/248362147|archivedate=2016-10-09}}</ref> * 2016 – [[Non-resident Indian and person of Indian origin|NRI Of The Year Award]] – Global Indian of the Year Award <ref>{{cite web|url=http://www.pinkvilla.com/entertainment/photos/352880/aishwarya-rai-bachchan-looks-lovely-she-accepts-her-global-indian-award#2|title=Watch! Aishwarya Looks Lovely As She Accepts Her 'Global Indian' Award|website=www.pinkvilla.com|accessdate=2019-11-13|archivedate=2021-09-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210930163844/https://www.pinkvilla.com/entertainment/photos/352880/aishwarya-rai-bachchan-looks-lovely-she-accepts-her-global-indian-award#2}}</ref> * 2016 – Gauravvanta Gujarati Award * 2017 – [[Femina (Ҳиндустон)]] "Зеботарин зани Ҳиндустон".<ref>{{cite web|url=https://www.femina.in/celebs/indian/aishwarya-stars-is-on-feminas-latest-cover-35559.html|title=Aishwarya Rai Bachchan graces Femina’s latest cover|work=Femina|date=23 January 2017}}</ref> * 2017 – Dadasaheb Phalke Award – Беҳтарин ҳунарпеша бврои''Сарбҷит (film)'' <ref name="india1">{{cite web|url=http://zeenews.india.com/people/hema-malini-aishwarya-rai-bachchan-shoojit-sircar-bag-dadasaheb-awards-1998393.html|title=Hema Malini, Aishwarya Rai Bachchan, Shoojit Sircar bag Dadasaheb awards|date=22 April 2017|website=zeenews.india.com}}</ref><ref name="indianexpress1">{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/aishwarya-rai-bachchan-honoured-with-dadasaheb-phalke-award-for-sarbjit-see-pics-4623430/|title=Aishwarya Rai Bachchan honoured with Dadasaheb Phalke Award for Sarbjit, see pics|work=indianexpress|date=22 April 2017}}</ref> * 2018 – 20 январ,2018, мукофотонида шуд бо First Ladies Award аз тарафи президенти Ҳиндустон ([[Рам Натҳ Ковинд]])<ref>{{cite web|url=https://www.filmibeat.com/bollywood/news/2018/aishwarya-rai-bachchan-looks-breathtakingly-wow-spotted-at-rashtrapati-bhawan-see-pictures/articlecontent-pf237575-271149.html|title=UNSTOPPABLE! Aishwarya Rai Bachchan Looks BREATHTAKINGLY WOW; Spotted At Rashtrapati Bhawan [PICS]|date=21 January 2018|work=filmibeat}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.ndtv.com/entertainment/aishwarya-rai-bachchan-receives-first-ladies-award-in-delhi-see-pics-1802717|title=Aishwarya Rai Bachchan Receives First Ladies Award In Delhi. See Pics|work=NDTV|date=21 January 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.timesnownews.com/entertainment/news/bollywood-news/article/aishwaray-rai-bachchan-first-lasdies-awards-fanney-khan-sabyasachi-saree/190986|title=Aishwarya Rai Bachchan receives First Ladies Award In Delhi|work=Times Now|date=21 January 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.indiatimes.com/entertainment/celebs/aishwarya-rai-bachchan-gets-honoured-by-the-president-receives-the-first-ladies-award-in-delhi-338122.html|title=Aishwarya Rai Bachchan Gets Honoured By The President, Receives The First Ladies Award In Delhi|work=India Times|date=21 January 2018|accessdate=2019-11-13|archivedate=2023-09-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230918053411/https://www.indiatimes.com/entertainment/celebs/aishwarya-rai-bachchan-gets-honoured-by-the-president-receives-the-first-ladies-award-in-delhi-338122.html}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.vogue.in/content/aishwarya-rai-bachchan-received-first-lady-award-in-designer-sabyasachi-saree/#rai-bachchans-pick-for-the-evening-an-ivory-and-gold-sabyasachi-sari|title=Aishwarya Rai Bachchan receives a prestigious award in a must-see sari|work=VOGUE|date=22 January 2018}}</ref> *2018 – Апрел 2018, [[Bunt (community)]]<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/news/features/aishwarya-rai-bachchan-honoured-woman-substance-title-bunts-community/|title=Aishwarya Rai Bachchan honoured with the Woman of Substance title by the Bunts’ Community|work=Bollywood Hungama|date= 8 April 2018}}</ref><ref>{{cite magazine|url=https://www.filmfare.com/news/bollywood/aishwarya-rai-bachchan-honoured-with-the-title-of-woman-of-substance-in-pune-27528.html|title=Aishwarya Rai Bachchan honoured with the title of Woman of Substance in Pune|magazine=[[Filmfare]]|date= 8 April 2018}}</ref><ref>{{cite news|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/aishwarya-rai-bachchan-honoured-with-the-woman-of-substance-title-5129924/|title=Aishwarya Rai Bachchan honoured with the Woman of Substance title|newspaper=Indian Express|date=9 April 2018}}</ref> * 2018 – Femina (Ҳиндустон) "Зеботарин зани Ҳиндустон 2018" <ref>{{cite web|url=https://www.femina.in/celebs/indian/aishwarya-rai-bachchan-on-feminas-cover-81749.html|title=Aishwarya Rai Bachchan looks stunning on Femina’s cover|work=Femina|date=14 March 2018}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.fridaymoviez.com/news/femina-magazine-terms-ash-as-indias-most-beautiful-women-2018|title=FEMINA MAGAZINE TERMS ASH AS 'INDIA'S MOST BEAUTIFUL WOMEN 2018'|work=fridaymoviez|date=15 March 2018|accessdate=2019-11-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190409023705/http://www.fridaymoviez.com/news/femina-magazine-terms-ash-as-indias-most-beautiful-women-2018|archivedate=2019-04-09}}</ref> == Нигаред низ == [[Феҳристи ҳунарпешаҳои (актрисаҳо) Ҳиндустон ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои Ҳинд]] [[Гурӯҳ:Барандагони ҷоизаи «Бонуи ҷаҳон»]] qccek848sav4v76k745xda54x26xbwe 10 78840 1488748 1327128 2026-10-08T00:56:46Z Д.Ильин 14073 1488748 wikitext text/x-wiki {{docpage}} == Намуна == {{Бисёрҷанба | ном = [[Правильный додекаэдр]] | изображение = Dodecahedron.svg | ширина = | подпись = | вращающаяся модель = Dodecahedron.gif | 3D-модель = Dodecahedron.stl | тип = [[правильный многогранник]] | свойства = [[Выпуклый многогранник|выпуклый]] | число граней = 12 | число рёбер = 30 | число вершин = 20 | эйлерова характеристика = 2 | грани = [[Правильный пятиугольник|правильные пятиугольники]] | конфигурация вершины = 5³ | вершинная фигура = Dodecahedron vertfig.svg | развёртка = Dodecahedron flat.svg | двойственный многогранник = [[правильный икосаэдр]] | обозначения = U₂₃, C₂₆, W₅ | символ Шлефли = {5,3} | символ Витхоффа = 3 {{!}} 2 5 | диаграмма Дынкина = {{CDD|node_1|5|node|3|node}} | группа симметрии = I_h, H₃, [5,3], (*532) | группа вращения = I, [5,3]⁺, (532) | длина ребра = <math>a</math> | площадь поверхности = <math>3\sqrt{25+10\sqrt5}a^2</math> | объём = <math>\tfrac{15+7\sqrt5}4a^3</math> | двугранный угол = <math>\arccos(-1/5^{1/2}) \approx 116.565^\circ</math> | телесный угол = <math>\pi - \mathrm{arctg}\left(\frac{2}{11}\right) \quad \approx 2.96</math> }} <pre>{{Многогранник | название = Правильный додекаэдр | изображение = Dodecahedron.jpg | ширина = | подпись = | вращающаяся модель = Dodecahedron.gif | 3D-модель = Dodecahedron.stl | тип = [[правильный многогранник]] | свойства = [[Выпуклый многогранник|выпуклый]] | число граней = 12 | число рёбер = 30 | число вершин = 20 | эйлерова характеристика = 2 | грани = [[Правильный пятиугольник|правильные пятиугольники]] | конфигурация вершины = 5³ | вершинная фигура = Dodecahedron vertfig.png | развёртка = Dodecahedron flat.svg | двойственный многогранник = [[правильный икосаэдр]] | обозначения = U₂₃, C₂₆, W₅ | символ Шлефли = {5,3} | символ Витхоффа = 3 {{!}} 2 5 | диаграмма Дынкина = {{CDD|node_1|5|node|3|node}} | группа симметрии = I_h, H₃, [5,3], (*532) | группа вращения = I, [5,3]⁺, (532) | длина ребра = <math>a</math> | площадь поверхности = <math>3\sqrt{25+10\sqrt5}a^2</math> | объём = <math>\tfrac{15+7\sqrt5}4a^3</math> | двугранный угол = <math>\arccos(-1/5^{1/2}) \approx 116.565^\circ</math> | телесный угол = <math>\pi - \mathrm{arctg}\left(\frac{2}{11}\right) \quad \approx 2.96</math> }}</pre> == Заготовка для копирования == <pre>{{Бисёрҷанба | название = {{subst:PAGENAME}} | изображение = | ширина = | подпись = | вращающаяся модель = | 3D-модель = | тип = | свойства = | число граней = | число рёбер = | число вершин = | грани = | конфигурация вершины = | вершинная фигура = | развёртка = | двойственный многогранник = | обозначения = | символ Шлефли = | символ Витхоффа = | диаграмма Дынкина = | группа симметрии = | группа вращения = | длина ребра = | площадь поверхности = | объём = | двугранный угол = | телесный угол = }} </pre> Дополнительные параметры: <pre> | изображение2 = | ширина2 = | подпись2 = | вращающаяся модель2 = | 3D-модель2 = | подпись развёртки = | подпись вершинной фигуры = | эйлерова характеристика = | конфигурация грани = </pre> == TemplateData == <templatedata> { "params": { "эйлерова характеристика": { "aliases": [ "характеристика" ] }, "конфигурация грани": {}, "телесный угол": { "aliases": [ "телесный_угол" ] }, "развёртка": {}, "название": {}, "объём": {}, "площадь поверхности": { "aliases": [ "площадь" ] }, "длина ребра": {}, "группа вращения": {}, "изображение2": {}, "группа симметрии": { "aliases": [ "симметрия" ] }, "ширина2": {}, "символ Витхоффа": { "aliases": [ "символ Визоффа", "wythoff" ] }, "вращающаяся модель": {}, "подпись": {}, "обозначения": {}, "двойственный многогранник": { "aliases": [ "двойственный", "Dual" ] }, "двугранный угол": { "aliases": [ "угол" ] }, "конфигурация вершины": { "aliases": [ "vertex_config", "конфиг_верш" ] }, "вершинная фигура": { "aliases": [ "конфиг_верш" ] }, "ширина": {}, "свойства": {}, "число граней": {}, "число вершин": { "aliases": [ "вершины" ] }, "диаграмма Дынкина": { "aliases": [ "диаграмма" ] }, "изображение": {}, "символ Шлефли": { "aliases": [ "шлефли" ] }, "тип": {}, "грани": {}, "подпись2": {}, "3D-модель": {}, "число рёбер": { "aliases": [ "рёбра" ] }, "вращающаяся модель2": {}, "3D-модель2": {}, "подпись вершинной фигуры": {}, "подпись развёртки": {} }, "paramOrder": [ "название", "изображение", "ширина", "подпись", "вращающаяся модель", "3D-модель", "изображение2", "ширина2", "подпись2", "вращающаяся модель2", "3D-модель2", "тип", "свойства", "число граней", "число рёбер", "число вершин", "эйлерова характеристика", "грани", "конфигурация вершины", "конфигурация грани", "вершинная фигура", "подпись вершинной фигуры", "развёртка", "подпись развёртки", "двойственный многогранник", "обозначения", "символ Шлефли", "символ Витхоффа", "диаграмма Дынкина", "группа симметрии", "группа вращения", "длина ребра", "площадь поверхности", "объём", "двугранный угол", "телесный угол" ], "format": "block" } </templatedata> == Ҳамчунин нигаред == * {{t|Бисёркунҷа}} * {{t|Бисёрҷанбаҳо}} <includeonly> [[Гурӯҳ:Шаблонҳл-қуттӣ:Математика]] </includeonly> 7xhslxr07o5impdyiffqxk2z30hhz8q 1488749 1488748 2026-10-08T01:30:43Z Д.Ильин 14073 1488749 wikitext text/x-wiki {{docpage}} == Намуна == {{Бисёрҷанба | ном = [[Правильный додекаэдр]] | изображение = Dodecahedron.svg | ширина = | подпись = | вращающаяся модель = Dodecahedron.gif | 3D-модель = Dodecahedron.stl | тип = [[правильный многогранник]] | свойства = [[Выпуклый многогранник|выпуклый]] | число граней = 12 | число рёбер = 30 | число вершин = 20 | эйлерова характеристика = 2 | грани = [[Правильный пятиугольник|правильные пятиугольники]] | конфигурация вершины = 5³ | вершинная фигура = Dodecahedron vertfig.svg | развёртка = Dodecahedron flat.svg | двойственный многогранник = [[правильный икосаэдр]] | обозначения = U₂₃, C₂₆, W₅ | символ Шлефли = {5,3} | символ Витхоффа = 3 {{!}} 2 5 | диаграмма Дынкина = {{CDD|node_1|5|node|3|node}} | группа симметрии = I_h, H₃, [5,3], (*532) | группа вращения = I, [5,3]⁺, (532) | длина ребра = <math>a</math> | площадь поверхности = <math>3\sqrt{25+10\sqrt5}a^2</math> | объём = <math>\tfrac{15+7\sqrt5}4a^3</math> | двугранный угол = <math>\arccos(-1/5^{1/2}) \approx 116.565^\circ</math> | телесный угол = <math>\pi - \mathrm{arctg}\left(\frac{2}{11}\right) \quad \approx 2.96</math> }} <pre>{{Многогранник | название = Правильный додекаэдр | изображение = Dodecahedron.jpg | ширина = | подпись = | вращающаяся модель = Dodecahedron.gif | 3D-модель = Dodecahedron.stl | тип = [[правильный многогранник]] | свойства = [[Выпуклый многогранник|выпуклый]] | число граней = 12 | число рёбер = 30 | число вершин = 20 | эйлерова характеристика = 2 | грани = [[Правильный пятиугольник|правильные пятиугольники]] | конфигурация вершины = 5³ | вершинная фигура = Dodecahedron vertfig.svg | развёртка = Dodecahedron flat.svg | двойственный многогранник = [[правильный икосаэдр]] | обозначения = U₂₃, C₂₆, W₅ | символ Шлефли = {5,3} | символ Витхоффа = 3 {{!}} 2 5 | диаграмма Дынкина = {{CDD|node_1|5|node|3|node}} | группа симметрии = I_h, H₃, [5,3], (*532) | группа вращения = I, [5,3]⁺, (532) | длина ребра = <math>a</math> | площадь поверхности = <math>3\sqrt{25+10\sqrt5}a^2</math> | объём = <math>\tfrac{15+7\sqrt5}4a^3</math> | двугранный угол = <math>\arccos(-1/5^{1/2}) \approx 116.565^\circ</math> | телесный угол = <math>\pi - \mathrm{arctg}\left(\frac{2}{11}\right) \quad \approx 2.96</math> }}</pre> == Заготовка для копирования == <pre>{{Бисёрҷанба | название = {{subst:PAGENAME}} | изображение = | ширина = | подпись = | вращающаяся модель = | 3D-модель = | тип = | свойства = | число граней = | число рёбер = | число вершин = | грани = | конфигурация вершины = | вершинная фигура = | развёртка = | двойственный многогранник = | обозначения = | символ Шлефли = | символ Витхоффа = | диаграмма Дынкина = | группа симметрии = | группа вращения = | длина ребра = | площадь поверхности = | объём = | двугранный угол = | телесный угол = }} </pre> Дополнительные параметры: <pre> | изображение2 = | ширина2 = | подпись2 = | вращающаяся модель2 = | 3D-модель2 = | подпись развёртки = | подпись вершинной фигуры = | эйлерова характеристика = | конфигурация грани = </pre> == TemplateData == <templatedata> { "params": { "эйлерова характеристика": { "aliases": [ "характеристика" ] }, "конфигурация грани": {}, "телесный угол": { "aliases": [ "телесный_угол" ] }, "развёртка": {}, "название": {}, "объём": {}, "площадь поверхности": { "aliases": [ "площадь" ] }, "длина ребра": {}, "группа вращения": {}, "изображение2": {}, "группа симметрии": { "aliases": [ "симметрия" ] }, "ширина2": {}, "символ Витхоффа": { "aliases": [ "символ Визоффа", "wythoff" ] }, "вращающаяся модель": {}, "подпись": {}, "обозначения": {}, "двойственный многогранник": { "aliases": [ "двойственный", "Dual" ] }, "двугранный угол": { "aliases": [ "угол" ] }, "конфигурация вершины": { "aliases": [ "vertex_config", "конфиг_верш" ] }, "вершинная фигура": { "aliases": [ "конфиг_верш" ] }, "ширина": {}, "свойства": {}, "число граней": {}, "число вершин": { "aliases": [ "вершины" ] }, "диаграмма Дынкина": { "aliases": [ "диаграмма" ] }, "изображение": {}, "символ Шлефли": { "aliases": [ "шлефли" ] }, "тип": {}, "грани": {}, "подпись2": {}, "3D-модель": {}, "число рёбер": { "aliases": [ "рёбра" ] }, "вращающаяся модель2": {}, "3D-модель2": {}, "подпись вершинной фигуры": {}, "подпись развёртки": {} }, "paramOrder": [ "название", "изображение", "ширина", "подпись", "вращающаяся модель", "3D-модель", "изображение2", "ширина2", "подпись2", "вращающаяся модель2", "3D-модель2", "тип", "свойства", "число граней", "число рёбер", "число вершин", "эйлерова характеристика", "грани", "конфигурация вершины", "конфигурация грани", "вершинная фигура", "подпись вершинной фигуры", "развёртка", "подпись развёртки", "двойственный многогранник", "обозначения", "символ Шлефли", "символ Витхоффа", "диаграмма Дынкина", "группа симметрии", "группа вращения", "длина ребра", "площадь поверхности", "объём", "двугранный угол", "телесный угол" ], "format": "block" } </templatedata> == Ҳамчунин нигаред == * {{t|Бисёркунҷа}} * {{t|Бисёрҷанбаҳо}} <includeonly> [[Гурӯҳ:Шаблонҳл-қуттӣ:Математика]] </includeonly> r29em1lophq76pi7dqtszvawnafodpk 0 141350 1488820 1441277 2026-10-08T06:41:31Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488820 wikitext text/x-wiki [[Акс:IUCN logo.svg|right|frameless]] '''Иттиҳоди байналмилалии ҳифзи табиат''' ([[Забони англисӣ|ингл.]] ''<span lang="en">International Union for Conservation of Nature and Natural Resources</span>'', IUCN) — ташкилоти ғайритиҷоратии байналмилалӣ, барои равшансозии мушкилоти нигоҳ доштани гуногунии биологии сайёра, бо назардошт дар кишварҳои гуногун, рӯйхати намудҳоеро, ки ниёз ба ҳифзи махсус доранд ихтисос дода шудааст ва дар минтақаҳои гуногуни сайёра гузоришҳо, ахбор пешниҳод менамояд. Ташкилоти дорои мақоми нозир дар назди [[Ассамблеяи Генералии Созмони Милали Муттаҳид|ассамблеяи СММ]] мебошад. == Дараҷаи таҳдид == Аз соли 1963 сар карда ИБҲТ рӯйхати байналмилалии намудҳои ҳайвонот ва рустаниҳоро, ки зери таҳдид (дар Китоби сурх) ҳастанд, ташкил намуд. Дар он дараҷаҳои зерини таҳдидҳои гуногун вуҷуд доранд: [[Акс:Status_iucn3.1.svg|300x300px]] * ''Extinct'' (нобудшуда) (EX) * ''Extinct in the Wild'' (нобудшуда дар табиати вуҳуш) (EW) * ''Critically Endangered'' (дар хатари зиёд) (CR) * ''Endangered'' (дап хатар) (EN) * ''Vulnerable'' (дар ҳолати осебпазирӣ) (VU) * ''Near Threatened'' (ба ҳолати осебпазирӣ наздик) (NT) * ''Least Concern'' (зери таҳдиди камтар) (LC) * ''Data Deficient'' (маълумоти кофӣ вуҷуд надорад) (DD) * ''Not Evaluated'' (хатар арзёбӣ намешавад) (NE) == Ҷоизаҳо == Соли 1993 соҳиби мукофоти Сайёраи Кабуд гаштааст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.iucn.org Сомонаи расмии ташкилот] * [http://www.iucnredlist.org/ Рӯйхати сурхи ИБҲТ] * [https://web.archive.org/web/20070318151731/http://geo.web.ru/db/msg.html?mid=1159687 Конвенсия оид ба атмосфераву иқлим ва манфиатҳои Русия] * [http://www.redbook.ru/msop.htm Категорияҳо ва меъёрҳои Рӯйхати сурхи ИБҲТ] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070504063854/http://www.redbook.ru/msop.htm |date=2007-05-04 }} {{Экология}} [[Гурӯҳ:Ташкилотҳои байналмилалии экологӣ]] [[Гурӯҳ:Рушди босубот]] a42o05ltittbwpx95i9qub0w1cwrxpq 0 143907 1488747 1343176 2026-10-07T23:39:22Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488747 wikitext text/x-wiki [[Акс:International Morse Code.svg|thumb|402x402px|Алифбои Морзе]] '''Алифбои Морзе''', '''Морзянка''', '''Коди Морзе''' — усули рамзгузории аломатӣ, нишондиҳии ҳарфҳои алифбо, рақамҳо, аломатҳои китобатӣ ва дигар аломатҳо аз тариқи пайдарҳамии сигналҳои дароз («[[тире]]») ва кутоҳ («[[нуқта]]»). Алифбои Морзе аз тарафи ихтироъкори бузурги Амрико [[Сэмюэл Морзе]] пешниҳод шудааст. [[Акс:J38TelegraphKey.jpg|thumb|300px|[[Калиди телеграф]]]] == Алифбои телеграфӣ == {| class="wikitable sortable" style="text-align: center" |- ! Аломати Тоҷикӣ !! Аломати Лотинӣ !! Алифбои Морзе !! «Хондан» |- | [[А]] || {{Audio-nohelp|A morse code.ogg|A}} || · − || ай-даа, ай-ваа |- | [[Б]] || {{Audio-nohelp|B morse code.ogg|B}} || − · · · || баа-ки-те-кут, беей-ба-ра-бан |- | [[В (кириллица)|В]] || {{Audio-nohelp|W morse code.ogg|W}} || · − − || ви-даа-лаа, вол-чаа-таа |- | [[Г]] ва [[Ғ]]|| {{Audio-nohelp|G morse code.ogg|G}} || − − · || гаа-раа-жи, гаа-гаа-рин |- | [[Д]] || {{Audio-nohelp|D morse code.ogg|D}} || − · · || доо-ми-ки |- | [[Е]] (ва [[Ё]]) || {{Audio-nohelp|E morse code.ogg|E}} || · || есть |- | [[Ж]] || {{Audio-nohelp|V morse code.ogg|V}} || · · · − || же-ле-зис-тоо, жи-ви-те-таак, я-бук-ва-жее, же-ле-ки-таа, жди-те-е-гоо |- | [[З]] || {{Audio-nohelp|Z morse code.ogg|Z}} || − − · · || заа-каа-ти-ки, заа-моо-чи-ки, заа-раа-зи-ки |- | [[И]] || {{Audio-nohelp|I morse code.ogg|I}} || · · || и-ди, ишь-ты |- | [[Й]] || {{Audio-nohelp|J morse code.ogg|J}} || · − − − || йас-наа-паа-раа, йош-каа-роо-лаа, и-краат-коо-ее |- | [[К]] ва [[Қ]] || {{Audio-nohelp|K morse code.ogg|K}} || − · − || каак-же-таак, каак-де-лаа, каа-тень-каа |- | [[Л]] || {{Audio-nohelp|L morse code.ogg|L}} || · − · · || лу-наа-ти-ки, ли-моон-чи-ки, кук-ляян-ди-я |- | [[М]] || {{Audio-nohelp|M morse code.ogg|M}} || − − || маа-маа, моор-зее |- | [[Н]] || {{Audio-nohelp|N morse code.ogg|N}} || − · || ноо-мер, наа-те |- | [[О]] || {{Audio-nohelp|O morse code.ogg|O}} || − − − || оо-коо-лоо |- | [[П]] || {{Audio-nohelp|P morse code.ogg|P}} || · − − · || пи-лаа-поо-ёт, пи-лаа-ноо-ет |- | [[Р]] || {{Audio-nohelp|R morse code.ogg|R}} || · − · || ре-шаа-ет, ру-каа-ми |- | [[С]] || {{Audio-nohelp|S morse code.ogg|S}} || · · · || си-ни-е, си-не-е, са-мо-лёт, сам-та-кой |- | [[Т]] || {{Audio-nohelp|T morse code.ogg|T}} || − || таак, таам |- | [[У]] ва [[Ӯ]]|| {{Audio-nohelp|U morse code.ogg|U}} || · · − || у-нес-лоо, у-бе-гуу |- | [[Ф]] || {{Audio-nohelp|F morse code.ogg|F}} || · · − · || фи-ли-моон-чик |- | [[Х]] ва [[Ҳ]]|| {{Audio-nohelp|H morse code.ogg|H}} || · · · · || хи-ми-чи-те |- | [[Ц]] || {{Audio-nohelp|C morse code.ogg|C}} || − · − · || цаа-пли-наа-ши, цаа-пли-цаа-пли, цаа-пли-хоо-дят, цыы-па-цыы-па, цаа-пик-цаа-пик |- | [[Ч]] ва [[Ҷ]] || Ö || − − − · || чаа-шаа-тоо-нет, чее-лоо-вее-чек |- | [[Ш]] || CH || − − − − || шаа-роо-ваа-рыы, шуу-раа-доо-маа |- | [[Щ]] || {{Audio-nohelp|Q morse code.ogg|Q}} || − − · − || щаа-ваам-не-шаа, щуу-каа-жи-ваа |- | [[Ъ]]<ref>Барои аломати зада применялось также сочетание «. — —. —.». Сейчас практически всегда вместо Ъ передают Ь.</ref> || Ñ || − − · − − || ээ-тоо-твёр-дыый-знаак, твёёр-дыый-не-мяяг-киий |- | [[Ы]] || {{Audio-nohelp|Y morse code.ogg|Y}} || − · − − || ыы-не-наа-доо |- | [[Ь]] (ва [[Ъ]]) || {{Audio-nohelp|X morse code.ogg|X}} || − · · − || тоо-мяг-кий-знаак, знаак-мяг-кий-знаак |- | [[Э]] || É || · · − · · || э-ле-роо-ни-ки, э-ле-ктроо-ни-ка |- | [[Ю]] || Ü || · · − − || ю-ли-аа-наа |- | [[Я]] || Ä || · − · − || я-маал-я-маал, а-яя-ска-заал |- | colspan="2" | {{Audio-nohelp|1 number morse code.ogg|1}} || · − − − − || и-тооль-коо-оо-днаа, ку-даа-тыы-поо-шлаа |- | colspan="2" | {{Audio-nohelp|2 number morse code.ogg|2}} || · · − − − || две-не-хоо-роо-шоо, я-на-гоор-куу-шлаа, я-до-моой-поо-шлаа |- | colspan="2" | {{Audio-nohelp|3 number morse code.ogg|3}} || · · · − − || три-те-бе-маа-лоо, и-дут-дев-чаа-таа, де-ли-те-саа-хаар, где-тё-тя-Каа-тяя |- | colspan="2" | {{Audio-nohelp|4 number morse code.ogg|4}} || · · · · − || че-тве-ри-те-каа, че-ты-ре-ча-саа |- | colspan="2" | {{Audio-nohelp|5 number morse code.ogg|5}} || · · · · · || пя-ти-ле-ти-е, пе-тя-пе-ту-шок, на-нэ-ни-но-ну |- | colspan="2" | {{Audio-nohelp|6 number morse code.ogg|6}} || − · · · · || поо-шес-ти-бе-ри, шеесть-по-ка-бе-ри, наам-пе-ре-да-ли, наа-те-бе-то-же |- | colspan="2" | {{Audio-nohelp|7 number morse code.ogg|7}} || − − · · · || даа-даа-се-ме-ри, сеемь-сеемь-хо-ро-шо, даай-даай-за-ку-рить, даай-даай-се-ме-рик, даа-ваай-на-ли-вай |- | colspan="2" | {{Audio-nohelp|8 number morse code.ogg|8}} || − − − · · || воо-сьмоо-гоо-и-ди, моо-лоо-коо-ки-пит, ваа-риим-оо-во-щи |- | colspan="2" | {{Audio-nohelp|9 number morse code.ogg|9}} || − − − − · || ноо-наа-ноо-наа-ми, дее-вяя-тии-соо-тый, воо-доо-проо-воод-чик, дее-вяя-тоо-гоо-жди |- | colspan="2" | {{Audio-nohelp|0 number morse code.ogg|0}} || − − − − − || нооль-тоо-оо-коо-лоо, саа-мыый-длиин-ныый-нооль |- | colspan="2" | [[Нуқта]] || · · · · · · ||то-чеч-ка-то-чеч-ка |- | colspan="2" | [[Вергул]] || · − · − · − || крю-чоок-крю-чоок-крю-чоок, я-ваам-за-пяя-та-яяя |- | colspan="2" | [[Ду нуқта]] || − − − · · · || двоо-ее-тоо-чи-е-ставь, слоон-слоон-слоон-кыш-кыш-кыш |- | colspan="2" | [[Нуқта вергул]] || − · − · − · || тоо-чка-заа-пя-таа-я |- | colspan="2" | [[Санҷобак]] || − · − − · − || скоо-бку-стаавь-скоо-бку-стаавь, скоо-бку-тыы-мнее-пи-шии |- | colspan="2" | [[Апостроф]] || · − − − − · || крю-чоок-тыы-веерх-ниий-ставь |- | colspan="2" | [[Қавс]] || · − · · − · || ка-выы-чки-ка-выы-чки, ка-выы-чки-от-крыы-ли, ка-выы-чки-за-крыы-ли |- | colspan="2" | [[Тире]] || − · · · · − || чёёр-точ-ку-мне-да-ваай, чёёр-точ-ку-ты-пи-шии, чёёрт-те-бя-по-бе-рии |- | colspan="2" | [[Слеш (/)]] || − · · − · || дрообь-здесь-пред-стаавь-те, доо-ми-ки-ноо-мер |- | colspan="2" | [[Аломати савол]] || · · − − · · || вы-ку-даа-смоо-три-те, до-про-сии-лии-е-го, у-нес-лоо-доо-ми-ки, э-ти-воо-проо-си-ки |- | colspan="2" | [[Хитоб]] || − − · · − − ||оо-наа-вос-кли-цаа-лаа |- | colspan="2" | Аломати ҷудокунанда || − · · · − || рааз-де-ли-те-каа, слуу-шай-те-ме-няя |- | colspan="2" | Хато/қатъ || · · · · · · · · || хи-ми-чи-те-хи-ми-чи-те, ше-стью-во-семь-со-рок-во-семь |- | colspan="2" | [[@]] || · − − · − · || со-баа-каа-ре-шаа-ет, со-баа-каа-ку-саа-ет |- | colspan="2" | Алоқа тамом || · · − · − || хо-ро-шоо-по-каа, хо-ро-шоо-да-ваай, до-сви-даа-ни-яя |} '''[https://web.archive.org/web/20160305020107/http://www.cqham.ru/forum/attachment.php?attachmentid=44071&d=1258999489 Аудиозапись]''' музыкального звучания цифр, знаков препинания и латинских букв. == Нигаред низ == * [[File:A through Z in Morse code.ogg|A through Z in Morse code.ogg]] * [[File:Wikipedia-Morse.ogg]] * [[File:SOS.svg|thumb|Тарзи навишти СОС]] == Боз нигаред == * [[Сэмюэл Морзе]] * [[SOS]] * [[Q-код]] == Адабиёт == * [http://ochakiv.narod.ru/content/shemy/index.html "Иванов Г. Г., Красносельский Б. М." Радиооператор. — М.: ДОСААФ, 1976] * [https://web.archive.org/web/20130730043903/http://www.cqham.ru/forum/attachment.php?attachmentid=61019&d=1282160572 "Красовский. М. М." Азбука Морзе. Приём на слух и работа на ключе // Дешевая библиотека журнал «Радио всем», вып. 19. - М.: Государственное издательство, 1927] * [https://ru.m.wikipedia.org/wiki/Азбука_Морзе Википедиаи русӣ] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Алифбоҳо]] 74cyxytdbi35gk52inuxwzayylnqu3z 0 144247 1488843 1486479 2026-10-08T11:16:06Z ~2026-54170-52 158820 навсозӣ 1488843 wikitext text/x-wiki {{Ҳамномҳо|Мавсума (Ҳамном)| Мавсума}} {{Ҳамнасабҳо |Муинӣ (Ҳамнасаб)|Муинӣ}} {{Сиёсатмадор |ном = Мавсума Муинӣ |номи аслӣ = Муинӣ Мавсума Муинзода |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = |номи мустаъор = |таърихи таваллуд = 8.10.1981 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Хуҷанд|шаҳри Хуҷанд }}, [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчам|Тоҷикистон}} |таҳсилот = [[Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон]] (2003); [[Донишгоҳи давлатии тиҷорати Тоҷикистон]] (2019) |дараҷаи илмӣ = |унвонҳои илмӣ = |миллат = тоҷик |эътиқод = |ҳизб = [[Ҳизби халқии демократии Тоҷикистон]] |ғояҳои асосӣ = |навъи фаъолият = вакили [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] даъвати VII |мукофоту ҷоизаҳо =медали ҷашнии 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2026) |падар = |модар = |ҳамсар = |фарзандон = |ҷоизаҳо = {{медали Хизмати шоиста}} |соядаст = |бари соядаст = |вебгоҳ = |викианбор = }} ' '''Мавсума Муинӣ''' (''Муинӣ Мавсума Муинзода'', [[8 октябр]]и [[1981]], [[Хуҷанд|шаҳри Хуҷанд]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) — ҳуқуқшинос, иқтисодчӣ, арбоби давлатии [[Тоҷикистон|тоҷик]], муовини Раиси [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] (аз [[12 январ|07 феврал]]и соли 2024), вакили [[Маҷлиси миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]]. номзади илмҳои таърих == Зиндагинома == Мавсума Муинӣ 8 октябри соли 1981, дар [[шаҳри Хуҷанд]], [[ҶШС Тоҷикистон]]) ба дунё омадааст. Соли 2003 [[Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон]]ро бо ихтисоси [[ҳуқуқшинос]] хатм намудааст. == Фаъолияти корӣ == * Соли 2003 фаъолияти худро ҳамчун омӯзгори кафедраи ҳуқуқ ва мурофиаи ҷиноятии факултети ҳуқуқшиносии [[Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон]] оғоз намуд. * Аз соли 2004 то 2009 — дар кафедраҳои «Ҳуқуқи судӣ ва назорати прокурорӣ» ва «Ҳуқуқи ҷиноятӣ ва криминалистика»-и Донишгоҳи давлатии ҳуқуқ, бизнес ва сиёсати Тоҷикистон ба ҳайси омӯзгор фаъолият кардааст. * Солҳои 2009 — 2014 — Муовини Раиси Кумитаи ҷавонон, варзиш ва сайёҳии назди [[Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон]] буд. * Аз 12 июли соли 2014 то 12 январи соли 2017 — муовини якуми Раиси Кумитаи ҷавонон, варзиш ва сайёҳии назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон таъйин гардида дар ин вазифа фаъолият намудааст. * 12 январи соли 2017 — 2022 — муовини Раиси [[шаҳри Душанбе]].<ref>[http://president.tj/node/13852 Тағйироти кадрӣ дар ҳайати роҳбарии мақомоти иҷроияи маҳаллии ҳокимияти давлатӣ дар шаҳри Душанбе]</ref> * 2022—2023 — Раиси [[Бӯстон|шаҳри Бӯстон]], [[вилояти Суғд]]. * Аз октябри 2023 то феврали 2024 — Вакили [[Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]], даъвати шашум, узви Кумитаи Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон оид ба тартиботи ҳуқуқӣ, мудофиа ва амният. * Аз феврали 2024 то марти 2025 — Муовини Раиси Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон, даъвати шашум. * Аз моҳи марти соли 2025 то ҳол — Муовини [[Раиси Маҷлиси намояндагони Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон]], даъвати ҳафтум.<ref>{{Cite web|url=http://www.parlament.tj/deputies|title=Мавсума Муинӣ|author=|website=www.parlament.tj|date=|publisher=|lang=tg|accessdate=2025-04-09}}{{Пайванди мурда|date=April 2025 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Хонавода == * Оиладор соҳиби ду фарзанд. == Ҷоизаҳо == * [[Медали «Хидмати шоиста»]] (2015). * медали ҷашнии 35-солагии Истиқлоли давлатии Ҷумҳурии Тоҷикистон (2026) == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI]] [[Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VI]] [[Гурӯҳ:Вакилони Маҷлиси Намояндагони Ҷумҳурии Тоҷикистон даъвати VII]] [[Гурӯҳ:Ҳуқуқшиносони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Занҳо-сиёсатмадорони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Занҳо-олимаҳо]] [[Гурӯҳ:Занони Тоҷикистон дар сиёсат]] [[Гурӯҳ:Ходимони ҷамъиятии Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Дорандагони медали Хидмати шоиста]] lbda22qer9gm896bdtqwvh8jzkonjq0 0 148291 1488741 991655 2026-10-07T16:02:25Z EmausBot 3642 Исправление двойного перенаправления с [[Файзулло Абдуллоев]] на [[Файзулло Абдуллозода]] 1488741 wikitext text/x-wiki #равона [[Файзулло Абдуллозода]] 0qh4yx3km6kj4drl00ze3kecers1fg3 0 148311 1488739 991656 2026-10-07T16:02:05Z EmausBot 3642 Исправление двойного перенаправления с [[Файзулло Абдуллоев]] на [[Файзулло Абдуллозода]] 1488739 wikitext text/x-wiki #равона [[Файзулло Абдуллозода]] 0qh4yx3km6kj4drl00ze3kecers1fg3 0 149902 1488750 1221283 2026-10-08T02:17:13Z ~2026-54013-40 158736 1488750 wikitext text/x-wiki {{Маъноҳои дигар|Абр (мазмунҳо)}} [[Акс:Kuiper belt oort cloud.svg|thumb|250px|Рисунок, иллюстрирующий предполагаемый вид облака Оорта]] '''Абри оорт''' — абри курашакли системаи [[Офтоб]], ки манбаи кометаҳои даврашон тӯлонӣ мебошад. Мавҷудияти Абри Оортро бори аввал [[соли 1932]] астрономи эстонӣ Э. Эпик пешниҳод карда буд. [[Соли 1950]] астрономи нидерландӣ Я. Х. Оорт ин назарияро асоснок кард ва ба шарафи ӯ номи Абри Оорт гузошта шуд. Масофа аз Офтоб то ҳудудҳои Абри Оорт тақрибан 50 000 – 100 000 воҳиди астрономӣ ё як соли рӯшноӣ аст. Массаи Абри Оорт тақрибан 3•1025кг (ё 5,0 массаи Замин) буда, қариб 4,6 млрд. сол пеш ба вуҷуд омадааст ва якчанд триллион ядроҳои кометаҳо дорад. Унсурҳои Абри Оорт аз яхпораҳои дар таркибашон об, аммиак ва метан мавҷудбуда иборатанд. Онҳо дар наздикии Офтоб ташаккул ёфта, зери таъсири қувваҳои ҷозибавии сайёраҳои бузург дар фазои кайҳонӣ паҳн гардидаанд. Ин қувваҳо баъзан кометаҳоро ба маркази Системаи Офтоб тела медиҳанд, ки эҳтимолияти бархӯрди онҳоро бо сайёраҳо зиёд мекунад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Сарчашма == * {{ЭМТ||1}} [[Гурӯҳ:Системаи офтобӣ]] [[Гурӯҳ:Кометаҳо]] j068oh6qns0tt7tpzrkv5kbi4dv0fbc 0 207633 1488740 991533 2026-10-07T16:02:15Z EmausBot 3642 Исправление двойного перенаправления с [[Файзулло Абдуллоев]] на [[Файзулло Абдуллозода]] 1488740 wikitext text/x-wiki #равона [[Файзулло Абдуллозода]] 0qh4yx3km6kj4drl00ze3kecers1fg3 0 218950 1488824 1488241 2026-10-08T06:49:11Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488824 wikitext text/x-wiki '''Кабели коаксиалӣ''' (аз {{Lang-la|co}} - якҷоя ва {{Lang-la2|axis}} - меҳвар, яъне ''коаксиалӣ'' ; ''coax'' аз {{lang-en|coaxial}}) - [[Кабели электрикӣ|сими]] барқӣ, ки аз як барандаи марказӣ ва экране, ки ба таври коаксиалӣ ҷойгир шудааст ва бо маводи гарминигоҳдоранда ё холигоҳи ҳаво ҷудо карда шудааст. Барои интиқол додани сигналҳои барқии басомад истифода мешаванд. Соли 1880 физики бритониёӣ Оливер Ҳависайд ихтироъ ва патент карда шудааст. [[Акс:RG-59.jpg|мини|"Телевизор" кабели коаксиалии навъи RG-59, ки барои пайваст кардани антеннаҳои фидерӣ ба қабулкунаки телевизион истифода мешавад]] [[Акс:Coaxial_cable_cutaway_new.svg|мини|Дастгоҳи кабели коаксиалӣ <br /><br /><br /> 1 - барандаи дохилӣ, <br /><br /><br /> 2 - гарминигоҳдорӣ (полиэтилении давомдор), <br /><br /><br /> 3 - барандаи беруна ( экран ), <br /><br /><br /> 4 - ғилоф (полиэтилении сабуки собит)]] == Дастгоҳ == Кабели коаксиалӣ (ба расм нигаред) иборат аст аз: * 4 (A) - ҷилд (барои ҷудо кардан ва муҳофизат кардан аз таъсироти беруна истифода мешаванд) аз нурҳои мӯътадил (яъне ба радиатсияи ултрабунафш аз офтоб) полиэтилен, хлориди поливинил, лентаи печдор, фторопластикӣ ё дигар маводи гарминигоҳдоранда; * 3 (B) - барандаи беруна (экран) дар шакли парда, фолгаи бо қабати филми алюминӣ пӯшонидашуда ва таркиби онҳо, инчунин найчаи ба шакли муайян даровардашуда, тасмаҳои каҷи металлӣ ва ғайра аз хӯлаи мис, мис ё алюминий; * 2 (C) - изолятсия дар шакли муттасили ( полиэтилен, полиэтилении кафкдор, фторопластикии бефосила, навори фторопластикӣ ва ғайра) ё ҳавои нимтайёр (печутоби сӯрохи, мошиншӯйӣ ва ғайра) диэлектрикӣ, ки мавқеи нисбии доимиро (ҳаммарказӣ) таъмин мекунанд ) кондукторҳои дохилӣ ва беруна; * 1 (D) - як ноқили дохилӣ дар шакли як росткунҷаи ягона (ба мисли дар расм) ё ба ресмони ғилдиракдори ноқилӣ, симҳои лоғаршуда, қубур аз [[мис]], хӯлаи мис, хӯлаи алюминий, пӯлоди мис-плостикӣ, алюминийи мисӣ, мис-нуқрагин ва ғайра. == Таърихи офариниш == * [[Соли 1855|1855]] - Вилям Томсон сими коаксиалиро меомӯзад ва формулаи қобилияти хаттӣ мегирад.<ref>Thomson, W., [Lord Kelvin]. [https://books.google.com/books?id=8bOBXil_bNMC&pg=PA38 On the electro-statical capacity of a Leyden phial and of a telegraph wire insulated in the axis of a cylindrical conducting sheath] // Phil. Mag. — IX. — 1885. — P. 531—535.</ref> * [[Соли 1880|1880]] - Оливер Ҳависайд патенти бритониёии № 1407-ро барои кабели коаксиалӣ мегирад.<ref>Paul J. Nahin. [https://books.google.com/books?id=e9wEntQmA0IC Oliver Heaviside: The Life, Work, and Times of an Electrical Genius of the Victorian Age]. JHU Press, 2002. — P. xvi.</ref> * [[Соли 1884|1884]] - Siemens &amp;amp; Halske кабели коаксиалиро дар Олмон патентӣ карданд (патент № 28978, 27 марти 1884).<ref>{{Книга|автор=Wilfried Feldenkirchen.|заглавие=Werner von Siemens — Inventor and International Entrepreneur|год=1994|isbn=0-8142-0658-1}}</ref> * [[Соли 1894|1894]] - [[Никола Тесла|Никола]] Тесла барандаи ҷараёни электрро патент кард (патенти № 514167). * [[Соли 1929|1929]] - Ллойд Эсперсайд ( {{lang-en|Lloyd Espenschied}} ) ва Ҳерман Эфел аз [[Озмоишгоҳҳои Белл|AT&T Bell]] Labaratories [[Озмоишгоҳҳои Белл|Telephone Laboratories]] аввалин кабели замонавии коаксиалиро патент карданд. * [[Соли 1936|1936]] - [[AT&T]] хатти таҷрибавии коаксиалии телевизорро дар байни Филаделфия ва [[Ню-Йорк|Ню Йорк]] сохтааст. * [[Соли 1936|1936]] - Нахустин телевизиони ноқилӣ тавассути кабели коаксиалӣ аз Бозиҳои олимпии Берлин дар Лейпциг. * [[Соли 1936|1936]] - тавассути Хадамоти Почта (ҳозира BT) дар байни Лондон ва Бирмингем кабел барои 40 рақами телефон гузошта шуд. * [[Соли 1941|1941]] - аввалин истифодаи тиҷоратии системаи L1 дар [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]] аз ҷониби AT&T. Байни Миннеаполис ( [[Миннесота]] ) ва Стивенс Пойнт ( [[Висконсин]] ) як канали телевизионӣ ва 480 рақами телефон ба кор даромад. * [[Соли 1956|1956]] - хатти якуми трансатлантикии коаксиалӣ, ТАТ-1 гузошта шуд; == Ариза == Мақсади асосии сими коаксиалӣ интиқоли мавҷи басомади баланд дар соҳаҳои гуногуни технология: * * * * * * * * * * * * * * * * == Гурӯҳбандӣ == ''Бо таъйин'' - барои системаҳои телевизиони кабелӣ, барои системаҳои алоқа, авиатсия, технологияи кайҳон, шабакаҳои компютерӣ, техникаи маишӣ ва ғайра. [[Акс:Characteristic_Impedance_power_attenuation.svg|мини]] * <ref>(англ.) http://www.microwaves101.com/encyclopedia/why50ohms.cfm {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140714170552/http://www.microwaves101.com/ENCYCLOPEDIA/why50ohms.cfm |date=2014-07-14 }} {{Cite web |url=http://www.microwaves101.com/ENCYCLOPEDIA/why50ohms.cfm |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2022-01-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714170552/http://www.microwaves101.com/ENCYCLOPEDIA/why50ohms.cfm |archivedate=2014-07-14}}, нижний рисунок</ref><ref>Изюмова, Свиридов, 1975, С. 51-52</ref> ** атан интиқол дода намешуданд. ** <ref name="autogenerated1">(англ.) http://www.microwaves101.com/encyclopedia/why50ohms.cfm {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140714170552/http://www.microwaves101.com/ENCYCLOPEDIA/why50ohms.cfm |date=2014-07-14 }} {{Cite web |url=http://www.microwaves101.com/ENCYCLOPEDIA/why50ohms.cfm |title=нусхаи бойгонӣ |accessdate=2022-01-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714170552/http://www.microwaves101.com/ENCYCLOPEDIA/why50ohms.cfm |archivedate=2014-07-14}}</ref> == Гурӯҳҳо == Кабелҳо мувофиқи ҷадвали Дастури радио тақсим карда мешаванд. Категорияҳои маъмултарини кабелӣ: * RG-11 ва RG-8 мутаносибан "Ethernet-и ғафс" (Thicknet), 75 Ом ва 50 Ом мебошанд. Стандарт 10BASE-5 ; * RG-58 - Thinnet, 50 Ом. Стандарти 10BASE-2 : :* RG-58 / U - барандаи қавии марказии, :* RG-58A / U - барандаи марказии қавӣ :* RG-58C / U - сими ҳарбӣ; * RG-59 - 75 ohm кабели телевизионӣ (Телевизиони васеъҳаҷм / кабелӣ). Аналогияи русии РК-75-x-x ("кабели радиобасомад"); * RG-6 - 75 ohm кабели телевизионӣ (Телевизиони васеъ / кабелӣ). Категорияи категорияи RG-6 якчанд навъ дорад, ки навъи ашё ва маводи онро тавсиф мекунанд. Аналогияи русии РК-75-x-x; * RG-11 як кабели магистралӣ аст, қариб ки ивазнашаванда аст, агар ба шумо лозим аст, ки масъаларо бо масофаи калон ҳал кунед. Ин кабелро ҳатто дар масофаи тақрибан 600 метр истифода бурдан мумкин аст Изолятсияи мустаҳками беруна ба шумо имкон медиҳад, ки ин кабелро дар шароити мушкил ба осонӣ истифода баред (кӯча, чоҳҳо). Варианти S1160 бо кабел мавҷуд аст, ки барои кабели боэътимод тавассути ҳаво, масалан, дар байни хонаҳо, истифода мешавад; * RG-62 - ARCNet, 93 ohm. === Ethernet Тунук === Ин кабели маъмултарин барои сохтани шабакаҳои маҳаллӣ буд. Диаметри тақрибан 6 мм ва чандирии назаррас имкон дод, ки онро дар ҳама ҷо гузоранд. Кабелҳо ба ҳамдигар ва ба шӯрои шабакавӣ дар [[Роёна|компютер]] тавассути пайвасткунаки BNC T-пайваст шуданд. Ноқилҳоро метавон тавассути пайвасткунаки BNC I (пайвасти мустақим) пайваст кард. Терминаторҳо бояд дар ҳарду қисм насб карда шаванд. Он интиқоли маълумотро то 10 Мбит / сония дар масофаи 185 м дастгирӣ мекунад. === Ethernet Ғафс === Ғафсӣ аз сими қаблӣ, тақрибан 12 мм, як барандаи марказии ғафс доранд. Ӯ хам шуда хам шуда, нархи гарон дошт. Илова бар ин, ҳангоми пайвастшавӣ ба компютер баъзе мушкилот мавҷуд буданд - трансиверҳои AUI (Attachment Unit Interface) истифода шуданд, ки бо корти шабака тавассути шохаи ба кабел воридшуда, ба ном номгузорӣ шудаанд. "Вампирҳо." Бо сабаби паҳнкунандаи ғафс, интиқоли иттилоот дар масофаи 500 м бо суръати 10 Мбит / с амалӣ мешуд. Бо вуҷуди ин, мураккабӣ ва арзиши баланди насбкунӣ ин кабелро чун RG-58 васеъ паҳн накард. Таърихан, кабели хусусӣ RG-8 ранги зард дошт ва аз ин рӯ, баъзан шумо метавонед номи "Ethernet зард" -ро пайдо кунед ( {{lang-en|Yellow Ethernet}} ). == Тавсифоти асосии стандартизатсия == * Импедентсияи мавҷ * Иқтидори хатӣ * дар адресатсияи inductance * Омили кӯтоҳ * Диаметри ядрои марказӣ * Диаметри ботинии экран * Диаметри берунии ниҳонӣ * Таносуби мавҷи доимӣ * Ҳадди қувваи интиқол * Максималии шиддат * Ҳадди ақали радиатсияи хам шуда === Ҳисоб кардани хусусиятҳо === [[Акс:Belaruskabel logo.jpg|мини|Номограмма барои муайян кардани муқовимати мавҷи ноқил]] == Инчунин нигаред == * Сими Twinaxial * Сими Triax == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Адабиёт == * Н.И. Белоруссов, И.И.Гроднев. Кабелҳои RF. 2. таҳрир, таҳрир. - М.-Л.: Госэнергоиздат, 1959. * T.I. Izyumova, V.T. Свиридов. Хати мавҷҳо, хатҳои коаксиалӣ ва хатӣ. - М.: Энерия, 1975. * Д.Я. Галперович, А.А. Павлов, Н.Н.Хренков. Кабелҳои RF. - М.: Энергоатомиздат, 1990. * Кабелҳои барқӣ, симҳо ва симҳо: Маълумотнома / Н. I. Белоруссов, A. E. Сахакян, A. I. Яковлева: Ed. Н.И Белоруссов. - 5. 5., Таҳрир. ва илова кунед. - М.: Энергоатомиздат, 1987.-- 536 саҳ.; лой. * Радиои ҳаводор оид ба HF. Эд. B. G. Степанова. - М.: Радио ва алоқа, 1991. * Маълумотнома аз тарроҳони радио-ҳаводор. Эд. Н.И.Чистякова. - М.: Радио ва алоқа, 1990. * Ҷ. Дэвис, Ҷ. Ҷ. Карр. Муҳандиси истихроҷи радио. Пер. аз забони англисӣ - М.: Додека-XXI, 2002. * Роҳнамои ҳаводори маъруфи радио - М.: RadioSoft IE, 2008. - 416 саҳ., Ill. '''Нигоҳ кунед саҳ. 250 аст.''' ; Ҳуҷҷатҳои меъёрӣ-техникӣ * ГОСТ 11326.0-78. Кабелҳо басомади радио мебошанд. Мушаххасоти умумӣ. * IEC 60078 (1967). Кабелҳо коаксиалҳои радио доранд. Импедентсияи мавҷ ва андоза. * IEC 60096-1 (1986). Кабелҳо басомади радио мебошанд. Қисми 1: Талаботи умумӣ ва усулҳои ченкунӣ. * IEC 60096-2 (1961). Кабелҳо басомади радио мебошанд. Қисми 2: мушаххасоти кабелӣ хусусӣ. * IEC 60096-3 (1982). Кабелҳо басомади радио мебошанд. Қисми 3: Талаботи умумӣ ва озмоишҳо барои ноқилҳои як ядрои коаксиалӣ барои истифода дар системаҳои тақсимоти кабелӣ. * [https://web.archive.org/web/20061030141044/http://www.harbourind.com/products/pdf/M17.pdf Кабели коаксиалии MIL-C-17] (Стандарти низомии ИМА). * IEC 78-67, IEC 96-0-70, IEC 96-1-86, IEC 96-3-82. * TU 16.K99-006-2001, TU16-505.858-81, TU16-705.125-79, TU16-505.166-77. == Пайвандҳо == * [http://qrx.narod.ru/spravka/vk.htm Кабелҳои баландсуръати навъҳои куҳна]. Russian Hamradio * [http://www.proelectro2.ru/info/id_131 Ҷадвали тавсифоти ноқилҳои коаксиалии басомади радио] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20191002165153/http://proelectro2.ru/info/id_131 |date=2019-10-02 }}. Proelectro2.ru * [http://www.qrz.ru/schemes/contribute/digest/info30.shtml Ноқилҳои коаксиалии Амрико]. QRZ РУ * [http://azbsec.ru/articles/videonablyudenie/vybiraem-kabel-dlya-videonablyudeniya.html Мо кабелро барои назорати видеоӣ интихоб мекунем: намудҳо, масофа ва борикҳои насб] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20160827225215/http://azbsec.ru/articles/videonablyudenie/vybiraem-kabel-dlya-videonablyudeniya.html |date=2016-08-27 }}. ABC Амният * [https://web.archive.org/web/20100528124039/http://www.cqham.ru/cables.htm Хусусиятҳои электрикии кабелҳои коаксиалӣ]. CQHAM. РУ [[Гурӯҳ:Схемотехника]] [[Гурӯҳ:Физика]] b4ow2haya06c4gep4giqx84zih7npuw 0 219142 1488732 1301961 2026-10-07T13:34:38Z CommonsDelinker 163 Removing [[:c:File:Perm_Russia.jpg|Perm_Russia.jpg]], it has been deleted from Commons by [[:c:User:Jameslwoodward|Jameslwoodward]] because: per [[:c:Commons:Deletion requests/File:Perm Russia.jpg|]]. 1488732 wikitext text/x-wiki {{ВМ | type = | CoordScale = | ISO = PK-IS | FIPS = }} '''Перм''' ((<small>МФА:</small> {{IPA|/pʲermʲ/}}) — шаҳр дар шарқи қисмати аврупоии [[Русия]], дар [[Урал]], дар соҳили дарёи Кама, дар поёни шохоби дарёи Чусовая, маркази маъмурии қаламрави Перм ва ноҳияи Перм, маркази нақлиёт дар роҳи оҳани Транс-Сибир, бандари дарё. Перм дорои мақоми шаҳрии дорои аҳамияти минтақавӣ ва ноҳияи шаҳрӣ мебошад. Маркази бузурги диверсификатсияи саноатӣ, илмӣ ва фарҳангӣ ва логистикии Урал. Аҳолиаш 1,053,938 нафар аст (2019)<ref>{{Cite web |url=http://www.gks.ru/free_doc/doc_2019/bul_dr/mun_obr2019.rar |title=Численность населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2019 года |accessdate=2019-10-19 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190716141608/http://www.gks.ru/free_doc/doc_2019/bul_dr/mun_obr2019.rar |archivedate=2019-07-16 }}</ref>. Шаҳр соли 1723 таъсис ёфтааст, дар солҳои 1940-1957 он Молотов ном дошт. Соли 1916 аввалин донишгоҳ дар Урал дар Перм кушода шуд. == Адабиёт == * {{ВТ-ЭСБЕ|Пермь}} * ''[[Верхоланцев, Владимир Степанович|Верхоланцев В. С.]]'' [[s:Верхоланцев. Городъ Пермь, его прошлое и настоящее. 1913/ДО|Город Пермь, его прошлое и настоящее. — Пермь, 1913]]. * Иллюстрированная Россия. Вся Россия (особое приложение), Типография газеты «Россия». — С.-Пб., 1905, — 800 колон. [http://dlib.rsl.ru/viewer/01003727136#?page=192 РНБ] * ''[[Абашев, Владимир Васильевич|Абашев В. В.]]'' Пермь как текст: пермский текст в русской культуре и литературе XX века. — Пермь, 2000. * Пермь от основания до наших дней: исторические очерки. — М.: Книжный мир, 2000. * Дней и лет круговорот: Календарь-справочник города Перми и Пермского края. Пермь: Пушка, 2015. * ''[[Торопов, Сергей Афанасьевич|Торопов С. А.]]'' Пермь: путеводитель. — Пермь: Кн. изд-во, 1986. * ''[[Корчагин, Павел Анатольевич|Корчагин П. А.]]'' Губернская столица Пермь. — Пермь: Книжный мир, 2006. * Пермь политическая / под ред [[Фадеева, Любовь Александровна|Л. А. Фадеевой]]. — Пермь: Пушка, 2004. * Пермь торговая / под ред Л. А. Фадеевой. — Пермь: Пушка, 2002. * Календарь знаменательных и памятных дат Пермского края на 2007 год. / Сост. О. С. Баранова; Пермская обл. б-ка им. А. М. Горького. — Пермь, 2006. * ''Никитин А.'' Пермь — родина российского либерализма. — М.: [[Московская школа политических исследований]], 2004. * Страницы истории художественной культуры Прикамья. — Пермь: Книжный мир, 2006. * ''Спешилова Е. А.'' Старая Пермь: Дома. Улицы. Люди. 1723—1917. — Пермь: Курсив, 1999. — 580 с. * Pera maa — дальняя земля. Книга открытий. — Пермь: Сота, 2009. == Пайвандҳо == * {{cite web|url=http://www.gorodperm.ru/|title=Администрация города Перми|author=|date=|website = |publisher=|accessdate=|lang=|deadlink=no}} * {{cite web|url=http://duma.perm.ru/|title=Пермская городская Дума|author=|date=|website = |publisher=|accessdate=|lang=|archiveurl=https://www.webcitation.org/60qHmvmb5?url=http://duma.perm.ru/|archivedate=2011-08-10|deadlink=no}} * {{cite web|url=http://www.glava.perm.ru/|title=Глава города Перми|author=|date=|website = |publisher=|accessdate=|lang=|archiveurl=https://www.webcitation.org/60qHqbuDA?url=http://www.glava.perm.ru/|archivedate=2011-08-10|deadlink=no}} * {{Cite web|url=http://www.prirodaperm.ru/izdaniya/2015/03/05/2161|title=Состояние и охрана окружающей среды. Пермь|publisher=www.prirodaperm.ru|accessdate=2019-10-16}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Перм]] [[Гурӯҳ:Маҳалҳои аҳолинишин аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳо-миллионерҳои Русия]] 301poren87u9faxvcc4flnlkd9l7jb5 0 277952 1488744 1434955 2026-10-07T22:10:09Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488744 wikitext text/x-wiki {{Телефони ҳамроҳ |ном = OnePlus 8 |лого = |размер_лого = |тасвир = |имзо = |бренд = [[OnePlus]] |созанда = |силсила = |оператор = |шабакаҳо = GSM/CDMA/HSPA/[[LTE]] |муаррифӣ = [[Соли 2020|2020]] |нарх = |аввали_фурӯш = |аз_тавлид_бардоштан = |пешгузашта = [[OnePlus 7]] |ҷонишин = |моделҳои_марбут = |навъ = Камерафон, смартфон |формфактор = Моноблок |андозаҳо = 160.2 x 72.9 x 8 |вазн = 180 |системаи_омилӣ = Android 10 |впм = Qualcomm Snapdragon 865 |впг = Adreno 650 |ҳофизаи_тасодуфӣ = 8/12 Гб |ҳофиза = 128/256 Гб |корти_ҳофиза = |аккумулятор = 4300 мА·с |вуруд = |экран = 6.55, Fluid AMOLED |намоишгари_берунӣ = |камера = 48 + 16 + 2 MP |камераи_пеш = 16 MP |медиаформатҳо = |навои_зангҳо = |интерфейсҳо = |дигарҳо = |sar = |hac = |мароҷеъ = }} '''OnePlus 8''' ва '''OnePlus 8 Pro''' — [[Телефони ҳушманд|смартфонҳо]] дар заминаи [[Android]] мебошанд, ки аз ҷониби ширкати хитоии OnePlus истеҳсол шудаанд. Ҳар ду намуд таърихи 14 апрели 2020 сол дар чорчӯбаи онлайн-намоиш тақдим карда шудаанд. Силсилаи OnePlus 8 ҷогири силсилаи [[OnePlus 7]] мебошад. Тамоми намудҳои стандарти алоқаи мобилии 5G доранд. OnePlus 8 Pro дар баҳогузории рейтингии AnTuTu барои июни 2020 сол ҷои дуюмро ишғол намуд.<ref name="t2">{{cite web|url=http://www.antutu.com/en/ranking/rank1.htm|title=Performance Ranking|work=AnTuTu|accessdate=|archiveurl=https://web.archive.org/web/20181001182717/http://www.antutu.com/en/ranking/rank1.htm|archivedate=2018-10-01}}</ref> Аз ҷониби DisplayMate ба OnePlus 8 Pro дар гурӯҳи "Best Smartphone Display" мукофот дода шудааст.<ref name="t3">{{cite web|url=http://www.displaymate.com/OnePlus_8Pro_ShootOut_1L.htm|title=OnePlus 8 Pro Series Display Technology Shoot-Out|work=DisplayMate|accessdate=|archivedate=2020-07-19|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200719041419/http://www.displaymate.com/OnePlus_8Pro_ShootOut_1L.htm}}</ref> Дар ҳиндустон якумин миқдори OnePlus 8 Pro дар давоми якчанд дақиқа пас аз оғози фурӯш харида шудааст.<ref name="t41">{{cite web|url=https://www.gsmarena.com/oneplus_8_pro_sale_in_india_ends_in_minutes_after_stock_runs_out-news-43953.php|title=OnePlus 8 Pro sale in India ends in minutes after stock runs out|work=GSMArena|accessdate=}}</ref> == Хусусиятҳои техникӣ == {| class="wikitable" ! !OnePlus 8<ref name="t5">{{cite web|url=https://www.gsmarena.com/oneplus_8-10161.php|title=Full phone specifications OnePlus 8|work=GSMArena|accessdate=}}</ref> !OnePlus 8 Pro<ref name="t6">{{cite web|url=https://www.gsmarena.com/oneplus_8_pro-9919.php|title=Full phone specifications OnePlus 8 Pro|work=GSMArena|accessdate=}}</ref> |- |Экран |6.55 Fluid AMOLED, 1080 x 2400 px, 20:9, 402 ppi |6.78 Fluid AMOLED, 1440 x 3168 px, 513 ppi |- |RAM |8/12 GB |8/12 GB |- |Ҳофизаи флеш |128/256 GB |128/256 GB |- |Камера |48+16+2 MP, AF, 4K@30/60fps, 1080p@30/60/240fps, 720p@480fps |48+8+48 MP, AF, 4K@30/60fps, 1080p@30/60/240fps, 720p@480fps Камераи OnePlus 8 Pro дар рейтинги DxOmark сазовори 119 хол гашт<ref name="t7">{{cite web|url=https://www.dxomark.com/oneplus-8-pro-camera-review/|title=OnePlus 8 Pro camera review|work=DxOMark|accessdate=}}</ref> |- |Камераи пеш |16 Мп, 1080p@30fps |16 Мп, 1080p@30fps |- |Пардозанда |1x2.84&nbsp;GHz & 3x2.42&nbsp;GHz & 4x1.8&nbsp;GHz |1x2.84&nbsp;GHz & 3x2.42&nbsp;GHz & 4x1.8&nbsp;GHz |- |Системаи омилӣ |[[Android]] 10, OxygenOS 10.0 |Android 10, OxygenOS 10.0 |- |Андозаҳо |160.2 x 72.9 x 8 |165.3 x 74.4 x 8.5 |- |Вазн |180 |190 |} === Аудио === Портали DxOMark садои OnePlus 8-ро ба 68 хол баҳогузорӣ кард, OnePlus 8 Pro сазовори 67 хол гашт. Дар рейтинги умумии аудио намудҳо сазовори ҷойҳои 11 ва 12 гаштаанд.<ref name="t8">{{cite web|url=https://www.dxomark.com/oneplus-8-audio-review/|title=OnePlus 8 Audio review|work=DxOMark|accessdate=}}</ref><ref name="t9">{{cite web|url=https://www.dxomark.com/oneplus-8-pro-audio-review/|title=OnePlus 8 Pro Audio review|work=DxOMark|accessdate=}}</ref> == Намудҳои Verizon ва T-Mobile == OnePlus 8 5G UW (Verizon) ва OnePlus 8 5G (T-Mobile) — намудҳо барои бозори [[ИМА]], дар силсилаи OnePlus 8 танҳо онҳо дорои шаҳодатномаи ҳимоя аз об ва чанг IP68 мебошанд.<ref name="t10">{{cite web|url=https://www.gsmarena.com/oneplus_8_5g_uw_(verizon)-10226.php|title=Full phone specifications OnePlus 8 5G UW (Verizon)|work=GSMArena|accessdate=}}</ref><ref name="t11">{{cite web|url=https://www.gsmarena.com/oneplus_8_5g_(t_mobile)-10229.php|title=Full phone specifications OnePlus 8 5G (T-Mobile)|work=GSMArena|accessdate=}}</ref> Намуди 5G UW якҷоя бо оператори калонтарини амрикоии шабакаи мобилӣ Verizon бароварда шудааст. Намуди мазкур дар силсилаи OnePlus 8 аз ҳама тезтарин мебошад, зеро Ultra Wideband – тарзи махсуси аз ҳад тезтарини 5G-и ширкати Verizon-ро доро мебошад. Намуди 5G (T-Mobile) танҳо дар мағозаҳои шабакаи T-Mobile ба таври истисноӣ фурӯхта мешавад. == Таъсири рентген == Дар нурполои фотохромии камераи смартфони нави OnePlus 8 Pro теъсири рентген дида мешавад.<ref name="t13">{{cite web|url=https://www.forbes.com/sites/ewanspence/2020/05/15/android-google-news-samsung-galaxy-note20-oneplus-8-pro-huawei-p30-motorola-edge-plus/|title=Android Circuit: New Galaxy Leaks, X-Ray Vision From OnePlus, Huawei’s Google Surprise|work=Forbes|accessdate=}}</ref><ref name="t14">{{cite web|url=https://www.gazeta.ru/tech/2020/05/16/13085179/x-ray.shtml|title=Эффект рентгена: камера смартфона видит сквозь одежду|work=Газета|accessdate=}}</ref> Он баъзе намудҳои пластик ва либосро тадқиқ мекунад. Бо сабаби пайдо гаштани тақризҳои манфӣ дар бораи вайрон кардани махфият, ширкати OnePlus нурполоро аввал дар намудҳои хитоӣ ва сипас дар тамоми ҷаҳон хомӯш кардааст. Пас аз чанд вақт, ширкат барои дар навкунии барномаи OxygenOS 10.5.9 истифода бурдани нурполо имконият дод.<ref name="t15">{{cite web|url=https://www.xda-developers.com/oxygenos-10-5-9-disables-oneplus-8-pro-color-filter-camera-even-global-variant/|title=OxygenOS 10.5.9 disables the OnePlus 8 Pro’s color filter camera, even on the global variant|work=xda Developers|accessdate=}}</ref><ref name="t16">{{cite web|url=https://www.ixbt.com/news/2020/07/16/oneplus-slomala-rentgenovskoe-zrenie-svoego-flagmanskogo-smartfona-funkcija-teper-rabotaet-tolko-na-ulice.html|title=OnePlus «сломала» рентгеновское зрение своего флагманского смартфона. Функция теперь работает только на улице|work=iXBT|accessdate=}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [https://www.oneplus.com/global/8 OnePlus 8] * [https://www.oneplus.com/global/8-pro OnePlus 8 Pro] [[Гурӯҳ:Дастгоҳҳои мобилӣ аз рӯи алифбо]] qm5fhl9pdo7s17dmm142ah3dfcmjwdd 0 278085 1488743 1302303 2026-10-07T21:47:06Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488743 wikitext text/x-wiki {{Шабакаи телевизионӣ |ном = ATV |номи пурра = Aktüel Televizyonu |логотип = Atv_logosu.png |логоном = |бар = |мамлакат = {{Парчам|Туркия}} |минтақаи пахш = [[Туркия]] |замони пахш = шабонарӯз |забон = [[забони туркӣ|туркӣ]] |марказ = [[Бешиктош]], [[Истамбул]] |формат = [[16:9]] [[576i]] ([[SDTV]])<br> [[1080i]] ([[HDTV]]) |мавзӯъ = умумӣ |оғоз = [[12 июл]]и [[1993]] |анҷом = |сабаби басташавӣ = |ҷойгузин кардан = |ҷойгузиншуда = |ҷойгузинӣ = |иҷозатнома = |бинандагон = 6,711 % (август, 2015)<ref>[http://www.connectedvivaki.com/1-15-agustos-2015-tv-verileri// "15 Ağustos 2015 TV Verileri". Connected VivaKi. 15 августа, 2015]</ref> |саҳм = |саҳм-сана = |саҳм-манбаъ = |асосгузор = Динг Билгин |молик = Turkuvaz Medya Grubu |роҳбарон = |номҳои пештара = |каналҳои хоҳар = |овози канал = |шарикони шабака = atv Avrupa<br>a Haber<br>a Spor <br>minikaGO<br>minikaÇOCUK |шиор = |сайт = atv.com.tr }} '''ATV''' (тарзи дуруст навиштан: '''atv'''; номи пурра: [[Забони туркӣ|тур.]] '''''A'''ktüel '''T'''ele'''v'''izyonu'' — «Телевизиони фаъол») — шабакаи телевизионии туркӣ. == Таърих == '''ATV''' 12 июли соли 1993 аз ҷониби соҳибкори турк Динч Билгин дар [[Истамбул]] таъсис ёфтааст. Шиораш «Yine Bir Sezon Yine Bu Sezon ATV Seyredeceksiniz» (сайр. Дар мавсими нав, дар ин мавсим ATV-ро тамошо кунед), соли 2013 он панҷумини шабакаи машҳури Туркия буда, бинандагони он 6,71%-ро ташкил медиҳад. Аз соли 1993 то 2002 ӯ дар ҳайати медиа холдингии Sabah Grubu буд. Аз соли 2002 то 2007 он ба Ciner Medya Grubu тааллуқ дошт, баъд аз он ба Фонди суғуртаи пасандозҳои Туркия супорида шуд, ки он дар соли 2007 шабакаро ба холдинги «Turkuvaz Medya Grubu», ки ба президенти Туркия [[Раҷаб Тайиб Ардуғон]] Çalık Holding мансуб аст, фурӯхта шудааст ва ин шабака то ҳол дар он дохил мешавад<ref>[https://web.archive.org/web/20150414184818/http://bianet.org/bianet/medya/160908-ozal-in-sinyaliyle-kurulan-ilk-ozel-televizyonlar «Özal'ın Sinyaliyle Kurulan İlk Özel Televizyonlar»]</ref>. Шабака яке аз калонтарин истеҳсолкунандагони силсилафилмҳои телевизионӣ дар Туркия мебошад. Аввалин мухбир Шериф Тургут дар шабака кор кардааст<ref>{{Cite web |url=http://www.hurriyet.com.tr/planet/17605669.asp |title=«Savaşlarda çalışanlar için yarın yoktur» |accessdate=2020-08-10 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924142959/http://www.hurriyet.com.tr/planet/17605669.asp |archivedate=2015-09-24}}</ref>. Шабака дорои як зершабакаҳои иттилоотии atv Haber, варзишии atv Spor, ки дар [[Аврупо]] тавассути atv Avrupa пахш мешавад ва зершабакаҳои кӯдаконаи minikaÇOCUK ва minikaGO мебошад. === Силсилафилмҳо === * 2015-: ''[[Роҳзанон дар дунё ҳукумат намекунанд (силсилафилм)|Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz]]'' * 2018-: ''Beni Bırakma'' * 2018-: ''Bir Zamanlar Çukurova'' * 2019-: ''Hercai'' * 2019-: ''Kuruluş: Osman'' * 2020-: ''Kral'' * 2020-: ''Gençliğim Eyvah'' Ҷавонӣ ёдат ба хайр === Синамо === * 1993-: ''atv Yabancı Sinema Kuşağı'' === Озмун === * 2011-: ''Kim Milyoner Olmak İster'' ([[Мурод Йилдирим]]) === Ҳаётӣ === * 2008-: ''Müge Anlı ile Tatlı Sert '' * 2015-: ''Esra Erol’da'' [[FOX (Туркия)|FOX]]) === Барномаҳои динӣ === * 2011-: ''Nihat Hatipoğlu Sorularınızı Cevaplıyor'' ([[Ниҳод Хатибоғлу]]) (аз [[Star TV (Туркия)|Star TV]] пахш шудааст) * 2012-: ''Nihat Hatipoğlu ile Dosta Doğru'' (Ниҳод Хатибоғлу) ([[Star TV (Туркия)|Star TV]]) * 2013-: ''Nihat Hatipoğlu ile Kuran ve Sünnet'' (Ниҳод Хатибоғлу) === Дилхушӣ === * 2010-: ''Dizi TV'' (Дидем Уғургу) === Барномаҳои хабарӣ === * 1993-: ''atv Ana Haber'' ([[Ҷем Оғретир]]) * 1993-: ''Hafta Sonu atv Ana Haber'' ([[Ниҳон Гунай]]) * 2015-: ''Gün Ortası'' ([[Дениз Тура]]) (transferred from [[Yeni Asır TV]]) * 2016-: ''Kahvaltı Haberleri ([[Ниҳон Гунай]]) * 2016-: ''Son Durak'' ([[Мелиҳ Алтинок]]) * 2016-: ''atv’de Hafta Sonu ([[Иброҳим Садрӣ]]) === Кӯдакона === * 2016-: ''Minika Kuşağı'' == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * [http://www.atv.com.tr/ Сомонаи расмӣ] * [https://web.archive.org/web/20090130094844/http://www.lyngsat-address.com/ab/ATV-Turkey.html ATV Turkey at LyngSat Address] * [http://www.atvdistribution.com/ ATV Distribution] [[Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии Туркия]] [[Гурӯҳ:Шабакаҳои телевизионии туркизабон]] mn2dho02qfdak5jjizl9gtw8p128trx 0 279749 1488745 1305226 2026-10-07T23:08:20Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488745 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Айча Айшин Турон |номи аслӣ = {{lang-tr|Ayça Ayşin Turan}} |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = |таърихи таваллуд = 25.10.1992 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Синоп}}, [[Туркия]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчамбандӣ|Туркия}} |касб = [[ҳунарпеша]] |солҳои фаъолият = 2011-то ҳол |самт = [[синамо]], [[телевизион]] |ҷоизаҳои адабӣ = }} '''Айча Айшин Турон''' ({{lang-tr|Ayça Ayşin Turan}}, тав. [[25 октябр]]и [[1992]]; [[Синоп]], [[Туркия]]) — [[ҳунарпеша]] [[синамо]] ва [[телевизион]]и [[Туркия|турк]]. == Зиндагинома == Айча 25 октябри соли 1992 дар [[Истанбул]] таваллуд шудааст. Падари ӯ аз [[Кастамону]]<ref>http://www.hurriyet.com.tr/amp/galeri-ayca-aysin-turan-istanbula-ilk-geldigimde-cok-agladim-40274772?p=3</ref> ва модараш дар [[Синоп]] таваллуд шудааст. Оилаи ӯ калон мебошад. Вай як хоҳари калонӣ ва панҷ бародар дорад ва худи Айшин фарзанди хурдии оила мебошад. Духтар ба худ хеле боэътимод ба воя расидааст, зеро бародаронаш ҳамеша ӯро аз хатарҳо ва нохушиҳо муҳофизат мекарданд. Айча дар табиат ба воя расидааст ва акнун бовар дорад, ки маҳз ҳамин чиз барояш нерӯ бахшид нерӯи ҳаётан муҳим. Падару модари Айча суннатҳо ва урфу одатҳоро риоя мекунанд. == Маълумот == Айча дар мактаби оддии Синоп таҳсил намудааст. Вай дар бораи касби ояндааш фикр намекард, ҳатто дар он сурат ӯ фаҳмид, ки тамоми ҳаёти ӯ бо санъат алоқаманд хоҳад буд. Пас аз гирифтани маълумоти миёна, духтар қарор кард, ки ба Донишгоҳи Мимар Синон дохил шавад, аммо нақшаҳояш амалӣ намешуданд. Вай натавонист дар асоси озмун дохил шавад ва Айча маҷбур буд, ки дигар муассисаи таълимиро интихоб кунад. Ҳунарпешаи оянда аллакай фаҳмид, ки ӯ мехоҳад дар экран дурахшад, аз ин рӯ интихоби ӯ ба Донишгоҳи Истанбул афтод, ки он ҷо ба шуъбаи телевизион дохил шуд<ref>{{cite web|url=https://www.ensonhaber.com/galeri/ayca-aysin-turan-bilinmeyenlerini-anlatti|title=Ayça Ayşin Turan bilinmeyenlerini anlattı|website=Ensonhaber.com}}</ref><ref>{{cite web|url=http://biyografisi.blogspot.com/2014/10/ayca-aysin-turan-kimdir-yasi-boyu-kilosu-filmleri.html|title=Güncel Biyografi Sitesi: Karagül Ada (Ayça Ayşin Turan) Boyu, Kilosu, Yaşı|last=Admin|publisher=|accessdate=2021-02-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20201020060158/http://biyografisi.blogspot.com/2014/10/ayca-aysin-turan-kimdir-yasi-boyu-kilosu-filmleri.html|archivedate=2020-10-20}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.ranini.tv/ozel/6471/2/gozleri-cocuk-maviliginde-bir-deniz-ayca-aysin-turan|title=Gözleri çocuk maviliğinde bir deniz: Ayça Ayşin Turan|publisher=|accessdate=2021-02-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180302044451/http://www.ranini.tv/ozel/6471/2/gozleri-cocuk-maviliginde-bir-deniz-ayca-aysin-turan|archivedate=2018-03-02}}</ref>. Ин сабаби шуд, ки ӯ ба Истанбул кӯчид. Вақте Айча таҳсилро дар пойтахт ба итмом расонд, вай фавран мехост ба хона баргардад, аммо ӯ тавонист худро ба даст гирад, то аз орзуяш даст накашад. Дар ин лаҳзаҳои душвор Айшинро модараш дастгирӣ мекард, ки тавонист духтарро бо эътимоди худ рӯҳбаланд созад. == Фаъолият == Аллакай дар давраи таҳсил, Айча дар сабти филмҳои кӯтоҳмуддат ширкат меварзид ва ин қитъаҳо аввалин зарраҳои таҷрибае шуданд, ки сарнавишти минбаъдаи духтарро муайян карданд. Ба ҳунарпеша соли 2007 давраи оғози фаъолияти касбии ӯ шуд. Дар ҳамон филми аввал (2007 "Хаёл ва далелҳо"), ки дар он ҳунарпешаро нақши хурд, вале ба ҳар ҳол ба пуррагӣ боварӣ карда буданд, духтар тавонист истеъдоди худро нишон диҳад. Айча дар давраи таҳсилаш дар шуъбаи телевизион бекор нанишаст. Духтар кӯшиш мекард, ки волидони худро бо мушкилоти молиявӣ ва ба ташвиш наандозад, аз ин рӯ дар маҷмӯи филмҳои кӯтоҳ маблағи иловагӣ ба даст меовард. Аз соли 2007, вай аллакай ба назар гирифта мешуд, гарчанде ҷавон ва ҳанӯз таҷрибадор набуд, аммо аллакай вай ҳунарпешаи комилҳуқуқ буд. Силсилафилми бадеии бисёрсериягии "Тирамоҳ" соли 2008 баромад, ки дар он нақши Мерве Петекро бозидааст. Муваффақият ва маъруфияти ҳайратангез пас аз баромади филми "Гӯш кунед, муҳтарам", ки дар он ӯ ба таври комил мубориза бурда, нақши Гулфем, духтари мураккаб ва асилро бозидааст. Ӯ соли 2013 дар силсилафилми 125-сериягии "[[Садбарги сиёҳ"]] нақши марказии Адаро бозид, ки бо шарофати ин нақш барои бинандагони [[тоҷикистон]]ияш муаррифӣ гашт. Нақшҳои марказии дигарро [[Эҷе Услу]], [[Ёвуз Бингол]], [[Озҷон Дениз]], [[Узлам Конкар]], [[Масъуд Акуста]] ва [[Мерт Язиҷиоғлу]] бозиданд. Соли 2015 дар филми Озҷон Дениз ''Sevimli Tehlikeli'' бо [[Шукру Озӣилдиз]] ҷуфти филмро бозиданд. Соли 2016 ӯ дар силсилафилми ''Altınsoylar'' нақши марказиро бо Арас Айдин бозидааст, ки дар [[Kanal D]] пахш шудааст. Аз соли 2017 то 2018 дар [[силсилафилм]]и 30-қисмаи ''Марям'' низ нақши асосиро бозид, ки ҷуфти ӯро [[Фурқон Андич]] бозид. Ба Айча муяссар шуд, ки вазъи қаҳрамони худ, духтареро, ки девона ошиқ шудааст ва исбот кард, ки ҳеч чиз ба орзуҳои ӯ халал расонида наметавонад. 2018. Яке аз ҷиддитарин нақшҳои ӯ дар силсилафилми "Hakan: Muhafız", ки дар [[Netflix]] таҳия шудааст нақши қаҳрамони асосӣ Лайлоро, духтари дорои хусусияти мураккаби мағрурро, ки ба ҳама чиз мустақилона одат кардааст, тасвир мекунад. Дар он бо [[Чағатой Ӯлусой]] ҳунарнамоӣ намудааст, ки ҳамагӣ дар 2 мавсим пайдо шудааст. Соли 2020 ӯро барои нақши асосӣ дар силсилафилми ''Зимистони сард'' бо [[Алперен Дуймаз]] даъват намуданд. Ин силсилафилм бо сабаби рейтингҳои паст дар қисми 10 баста шуд. Ҳамон сол пас аз хотимаи силсилафилми ''Зимистони сард'' ӯро зуд ба силсилафилми ҷангӣ ва драмавии ''Arıza''-и шабакаи [[Show TV]] даъват намуданд. Дар ин силсилафилм ҳунарпешаҳо [[Толга Саритош]], [[Аҳмад Мумтоз Тайлон]], [[Дилоро Аксуек]] ва дигарон нақш офариданд. Қаҳрамони ӯ Алӣ Ризо барои гирифтани қасоси марги хоҳараш бо қотилон меҷангад, тасвир мекунад. == Ҳаёти шахсӣ == Дар айни замон Айча Айшин Туран издивоҷ накардааст, инчунин модар нест. Бо вуҷуди ин, вай бо [[Озҷон Дениз]], ки на танҳо ҳунарманди маъруф, балки филмноманавис, оҳангсоз, коргардон ва сароянда низ мебошад, робита дошт. Мард аз духтари ҷавон хеле калонтар аст, аммо фарқи 29-сола дӯстдоронро барои пайдо кардани манфиатҳои муштарак ва ҳадафҳои муайян монеъа накард. Ҳангоме ки филми "Зебо ва хатарнок" ба навор гирифта шуд, ҳамаи одамоне, ки дар ин лоиҳа кор мекарданд, дар як меҳмонхона зиндагӣ мекарданд ва танҳо Озҷон меҳмонхонаи наздикиеро бо соҳил иҷора мегирифт, то вақти холияшро бо маҳбубааш гузаронад. Соли 2017 иттифоқи Дениз ва Айча пош хурд. == Филмнома == {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 100%;" |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue" | Синамо |- ! Сол ! Номгӯй ! Нақш ! Шарҳҳо |- | 2016 || ''Sevimli Tehlikeli'' || Залиш || Нақши асосӣ |- ! colspan="4" style="background:LightSteelBlue" | Телевизион |- | 2007 || ''Affedilmeyen'' || - || Нақши дуюмдараҷа |- | 2007 || ''Hayal ve Gerçek'' || -|| Нақши дуюмдараҷа |- | 2013–2014 || ''Șefkat Tepe'' || Мерве || Нақши дуюмдараҷа |- | 2013 || ''Dinle Sevgili'' || Гулфем || Нақши дуюмдараҷа |- | 2014–2015 || ''[[Садбарг сиёҳ]]'' || Ада || Нақши марказӣ |- | 2014 || ''Sungurlar'' || Мерве || Нақши дуюмдараҷа |- | 2016 || ''Altınsoylar'' || Бурҷу Гунабакан || Нақши асосӣ |- | 2017–2018 || ''Meryem'' || Марям Акча Саргу || Нақши асосӣ |- | 2018–2019 || ''Hakan: Muhafız'' || Лайло || Нақши асосӣ |- | 2020 || ''Zemheri'' || Фирӯза || Нақши асосӣ |- | 2020–2021 || ''Ariza'' || Холида Гуркан|| Нақши асосӣ |} == Нигаред низ == [[Феҳристи ҳунарпешазанҳои Туркия]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Authority control}} * {{instagram|aycaaysinturan}} * {{IMDb|5645823}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои Туркия]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои телевизиони Туркия]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанони асри ХХI]] cut8mpdf9bqa6ebj703b7jcd2u8gcu2 0 287367 1488827 1487450 2026-10-08T07:11:46Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488827 wikitext text/x-wiki {{Шахс | имя = Ким Кардашьян | оригинал имени = {{lang-en|Kim Kardashian}} | изображение = Kim_Kardashian_2018_5.png | ширина = 250px | описание изображения = | описание = | имя при рождении = Кимберли Ноэль Кардашьян | род деятельности = [[певица]], {{актриса|телевидения США}}, [[дизайнер]], [[фотомодель]] | место рождения = {{место рождения|Лос-Анджелес}}, [[Калифорния]], [[США]] | гражданство = {{USA}} | отец = [[Кардашьян, Роберт|Роберт Кардашьян]] | мать = [[Дженнер, Крис|Крис Дженнер]] | супруг = Дэймон Томас<br><small>(2000—2004, развод)</small><br>[[Крис Хамфрис]]<br><small>(2011—2013, развод)</small><br>[[Уэст, Канье|Канье Уэст]]<br><small>(2014—2021)</small> | супруга = | дети = Норт Уэст <small>(род. 15.06.2013)</small><br>Сейнт Уэст <small>(род.05.12.2015)</small><br>Чикаго Уэст <small>(род. 15.01.2018)</small><br>Саам Уэст <small>(род. 10.05.2019)</small> | награды и премии = }} '''Кимберли Ноэл Кардашиян (Кардашян) Уэст''' ({{lang-en|Kimberly Noel Kardashian West}}; тав. {{ТаърихиТаваллуд|21|10|1980}} , [[Лос Анҷелес|Лос-Анҷелес]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]) — ситораи телевизиони реалити-намоиши [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|амрикоӣ]] , ҳунарпеша, [[Мудел (шахс)|акс-модел]]. Иштирокчии мавсими ҳафтуми реалити-шоуи «Рақс бо ситораҳо (ИМА)» ва «Оилаи Кардашян». == Зиндагинома == Ким Кардашян 21 октябри соли 1980 дар [[Лос Анҷелес]], [[Калифорния]] таваллуд шудааст. Духтари ҳуқуқшиноси маъруф [[Кардашян, Роберт|Роберт Кардашян]] ва сотсиалист [[Ҷеннер, Крис|Крис Ҷеннер]] (зодаи ''Хоутон)'' (ки ҳоло менеҷери Ким аст). Пайдоиши арманӣ аз тарафи падар, шотландӣ ва голландӣ — аз тарафи модар дорад. Ким дар бораи худ мегӯяд, ки вай нисфан арманӣ, чоряк шотландӣ ва чоряк ҳолландӣ аст<ref>[http://kimkardashian.celebuzz.com/2008/06/monuments-and-momentous-times.php Monuments and momentous times in Monte Carlo — Kim Kardashian videos, photos and blog: Official website] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20081218231317/http://kimkardashian.celebuzz.com/2008/06/monuments-and-momentous-times.php |date=2008-12-18 }}:</ref>. Модари Ким соли 1989 барои талоқ ариза дод ва соли 1991 бо [[Варзиши сабук|варзишгари]] собиқ машҳур Брюс Ҷеннер издивоҷ кард, ки баъдтар Кейтлин Ҷеннер хоҳад шуд. Ким дар Беверли Хиллс ба воя расидааст. Дар {{Тарҷума нашудааст 3|Marymount High School|Marymount High School}} <span style="font-style:normal; font-weight:normal;"><span class="noprint" style="white-space: nowrap;"><span style="font-size:95%; position: relative; top:.4em;"><span class="ref-info" style="cursor:help;" title="на английском языке">)</span></span></span></span><ref>[http://movies.nytimes.com/person/1457148/Kim-Kardashian/biography Kim Kardashian — Biography] // NYTimes.com</ref> таҳсил кардааст. Дар мактаби миёна вай дар назди падари худ Роберт дар як ширкати таблиғотии мусиқии ''Movie Tunes кор мекард.'' Ким Кардашян ду хоҳар — [[Кортни Кардашян|Кортни]] ва [[Кардашян, Хлоӣ|Хлоӣ]] ва бародари [[Кардашян, Роб|Роб]] дорад. Ким инчунин бародари угайӣ — Бартон Ҷеннер, Брэндон Ҷеннер ва ситораи телевизиони Броди Ҷеннер; хоҳари угайӣ — Кейси Ҷеннер ва хоҳар аз як модар [[Ҷеннер, Кендалл|Кендалл]] ва [[Ҷеннер, Кайли|Кайли Ҷеннер]] (соли таваллудашон 1995 ва 1997) дорад. === Касбу кор === [[Акс:Kim_Kardashian_3.JPG|рост|мини|253x253пкс| Ким соли 2008 дар намоиши мӯдҳои Style Your Sim]] Ким қадамҳои аввалини машҳуршавиашро дар моҳи октябр [[соли 2007]] бо ишитирок ҳамроҳи ҳамаи оилааш дар реалити-намоиши «Оилаи Кардашянҳо» дар шабакаи"E" мондааст. То имрӯз, даҳ фасли намоиш ва ду спин-офф : {{Тарҷума нашудааст 3|Kourtney and Khloé Take Miami|«Kourtney and Khloe Take Miami»}} <span style="font-style:normal; font-weight:normal;"><span class="noprint" style="white-space: nowrap;"><span style="font-size:95%; position: relative; top:.4em;"><span class="ref-info" style="cursor:help;" title="на английском языке">)</span></span></span></span> (дар бораи ифтитоҳи дӯкаи Кортни ва Хлои дар Майами) ва {{Тарҷума нашудааст 3|Kourtney and Kim Take New York|«Kourtney and Kim Take New York»}} баромадааст. Дар соли 2010, Ким 6 миллион доллар кор карда, баландтарин музди ситораи воқеияти телевизион шуд<ref>{{Cite web|url=https://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-1336675/Kim-Kardashian-splits-Gabriel-Aubry-shes-dating-Kris-Humphries.html|title=Kim Kardashian splits with Gabriel Aubry… but don’t worry, she’s already got a new man|website=Mail Online|date=2010-12-08|lang=en|accessdate=2021-01-23}}</ref> (дар ҳоле ки 10 % ба садақа сарф кард). 23 январи соли 2011 як реалити-намоиши нави Ким бо номи «Kourtney and Kim Take New-York»<ref>[http://www.thefutoncritic.com/showatch.aspx?id=kourtney-and-kim-take-new-york&view=listings Shows A-Z — Kourtney & Kim take New-york on e] | TheFutonCritic.com</ref> оғоз ёфт, ки дар он нақл карда мешавад, ки чӣ гуна хоҳарон Лос-Анҷелесро тарк карданд ва ''дӯкони саввуми D-A-S-H''<ref>[http://uk.eonline.com/uberblog/b203757_look_out_new_york_here_comes_es_new.html Look Out, New York: Here Comes E!'s New Kardashian Show — E! Online]</ref> кушоданд. Вай аввалин нақши барҷастаи худро дар сериали « Beyond the Break''»'' бозид. Сипас, дар соли 2008, вай дар филм-пародияи «Unreal Blockbuster» ''дар нақши Лиза'' ''нақш офарид ва дар соли 2009 номинатсияи Малинаи тилоӣ'' барои бадтарин ҳунарпешаи нақшофарро дар соли 2009 гирифт<ref>{{Cite web|url=https://www.spletnik.ru/culture/cinema/11757-khudshie-filmy-2008-goda.html|title=Худшие фильмы 2008 года|website=www.spletnik.ru|lang=ru|accessdate=2021-01-23}}</ref>. Вай дар сериали «Чӣ гуна ман бо модарат мулоқот кардам» дар қисмати «Фоидаҳо» баромад кард. Луч барои шумораи моҳи декабри соли 2007-''и Playboy аксбардорӣ шудааст''<ref>{{Cite web|url=https://www.spletnik.ru/buzz/4436-kim-kardashyan-snyalas-dlya-playboy.html|title=Ким Кардашьян снялась для Playboy|website=www.spletnik.ru|lang=ru|accessdate=2021-01-23}}</ref>. Дар моҳи феврали соли 2008, ''Bongo Jeans'' ӯро ҳамчун чеҳраи таблиғи худ эълон кард<ref>{{Cite web|url=https://www.spletnik.ru/look/5950-kim-kardashyan-reklamiruet-dzhinsy.html|title=Ким Кардашьян рекламирует джинсы|website=www.spletnik.ru|lang=ru|accessdate=2021-01-23}}</ref>. Вай инчунин [[Мудел (шахс)|барои хатҳои машҳури либос моделсозӣ]] кардааст ва дар таблиғоти ширкатҳо ба монанди Sketchers, Kotex ва Quick Trim баромад кардааст. 2 майи соли 2008, Ким Кардашян тамринҳои DVD-и худро бо номи «Workout with Kim Kardashian» муаррифӣ кард<ref>{{Cite web|url=https://www.howcelebritiesloseweight.com/kim-kardashian-celebrity-diet-workout-and-weight-loss-tips/,%20https://www.howcelebritiesloseweight.com/kim-kardashian-celebrity-diet-workout-and-weight-loss-tips/|title=Kim Kardashian Celebrity Diet, Workout, and Weight Loss Tips. How Celebrities Lose Weight|date=2008-08-11|lang=en|accessdate=2021-01-23}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. [[Акс:Kim_Kardashian_at_Madame_Tussauds.jpg|чап|мини|387x387пкс| Ким дар муаррифии тасвири муми худ дар Мадам Туссо]] Вай дар якҷоягӣ бо хоҳаронаш Кортни ва Хлой соҳиби {{Тарҷума нашудааст 3|D-A-S-H|D-A-S-H}} аст, ки либосҳои тарроҳӣ, сумкаҳо, ҷавоҳирот, кулоҳҳо, пойафзол ва дигар лавозимоти мӯдро барои занон мефурӯшад<ref>{{Cite news|url=https://www.usatoday.com/life/people/2008-08-27-kim-kardashian_N.htm|title=Try to keep up with actress/dancer/designer Kim Kardashian|publisher=USA Today|date=2008-08-27|accessdate=2010-08-30|first=Cindy|last=Clark}}</ref>. Дӯкони аввал соли 2006 дар Калабасас, Калифорния, дуввумаш дар Майами 20 майи 2009 кушода шудааст. Дӯкони саввум дар Сохо, Ню-Йорк 3 ноябри соли 2010 кушода шуд<ref name="Kim Kardashian Inc - NYT">{{Cite web|url=https://www.nytimes.com/2010/11/18/fashion/18KIM.html?_r=1&pagewanted=all|title=Kim Kardashian, Inc.|first=Eric|last=Wilson|date=November 17, 2010|publisher=New York Times|accessdate=13 December 2010|archiveurl=https://www.webcitation.org/66Hiaf3Cf?url=http://www.nytimes.com/2010/11/18/fashion/18KIM.html?_r=2|archivedate=2012-03-19}}</ref>. Силсилаи мағозаҳо моҳи апрели соли 2018 баста шуд<ref>{{Cite web|url=https://www.thisisinsider.com/kardashians-closing-dash-reactions-2018-4|title=Literally no one is surprised that the Kardashians are closing DASH stores|date=2018-04-20|publisher=Insider|lang=en|accessdate=2019-04-04}}</ref>. Дар тирамоҳи соли 2009, Ким эълом дошт, ки ӯ ва хоҳаронаш тарроҳии мӯди бренди мӯди ''Bebe шуданиянд''<ref>{{Cite web|url=https://www.spletnik.ru/look/newsmoda/15712-sestry-kardashyan-dizaynery-bebe.html|title=Сестры Кардашьян — дизайнеры Bebe|website=www.spletnik.ru|lang=ru|accessdate=2021-01-23}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.spletnik.ru/look/newsmoda/19077-novaja-kollekcija-sester-kardashjan-dlja-bebe.html |title=Коллекция сестер Кардашьян для Bebe |accessdate=2021-03-01 |archivedate=2010-04-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100428223710/http://www.spletnik.ru/look/newsmoda/19077-novaja-kollekcija-sester-kardashjan-dlja-bebe.html }}</ref> ва инчунин маҷмӯаи ҷавоҳирот дар сабки этникӣ барои бренди Virgin Saints and Angels-ро баровардааст<ref>[http://www.spletnik.ru/newsmoda/16304-ukrashenija-ot-sester-kardashjan.html Украшения от сестер Кардашьян]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.spletnik.ru/newsmoda/18881-debjutnaja-kollekcija-ukrashenijj-sester.html |title=Дебютная коллекция украшений сестер Кардашьян |accessdate=2021-03-01 |archivedate=2010-04-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100423135216/http://www.spletnik.ru/newsmoda/18881-debjutnaja-kollekcija-ukrashenijj-sester.html }}</ref>. Дар моҳи феврали соли 2010, Ким ва хоҳаронаш барои бренди ''Bebe''<ref>{{Cite web|url=https://www.elle.ru/moda/novosty/kollekcia-bebe-kardashian-v-new-yorke/|title=Коллекция Bebe Kardashian в Нью-Йорке|website=www.elle.ru|lang=ru|accessdate=2021-01-23|archivedate=2021-01-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20210118040413/https://www.elle.ru/moda/novosty/kollekcia-bebe-kardashian-v-new-yorke/}}</ref> теъдоди маҳдудшудаи либосҳоро баровардааст. Дар коллексия омезиши маводҳо аз қабили пахта бо чарм, моделҳои ҷинсии занона, ки худи хоҳарон ҳар рӯз мепӯшанд, бартарӣ дошт<ref>[http://www.chron.com/disp/story.mpl/life/style/7002405.html Kardashian sisters get stylish and sexy with Bebe | Style | Chron.com — Houston Chronicle]</ref>. Ва дар моҳи август хоҳарони Кардашян эълом доштанд, ки мехоҳанд як хати наверо бо номи ''K-Dash роҳандозӣ кунанд'', ки он либоси таг, шиноварӣ, пойафзол, лавозимот истеҳсол мекунад ва дар телемағозаи {{Тарҷума нашудааст 3|QVC|QVC}} аз 10 сентябри соли 2010 фурӯхта хоҳад шуд<ref>[http://nymag.com/daily/fashion/2010/08/the_kardashians_collaborated_w.html The Kardashians Collaborated With Janie Bryant on a Clothing Line [Updated&#x5D; — The Cut]</ref>. Дар моҳи ноябри соли 2010, Ким коллексияи заргарии инфиродӣ барои ''бренди Bebe-ро пешниҳод кард''<ref>{{Cite web |url=http://www.spletnik.ru/look/newsmoda/22724-kim-kardashjan-ni-dnja-bez-strochki.html |title=Spletnik — Ким Кардашьян осваивает ювелирное мастерство |accessdate=2021-03-01 |archivedate=2010-11-20 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101120021954/http://spletnik.ru/look/newsmoda/22724-kim-kardashjan-ni-dnja-bez-strochki.html }}</ref>. Дар соли 2010, вай як атри нав бо номи Kim Kardashian-ро ''баровард''<ref>[http://www.spletnik.ru/buzz/8377-20080704_khotite_pakhnut_kak_kim_kardashyan.html Хотите пахнуть как Ким Кардашьян?]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.spletnik.ru/news_beauty/17172-kim-kardashjan-vypustila-aromat.html |title=Ким Кардашьян выпустила аромат |accessdate=2021-03-01 |archivedate=2010-01-23 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100123094957/http://spletnik.ru/news_beauty/17172-kim-kardashjan-vypustila-aromat.html }}</ref>. Дар моҳи августи ҳамон сол, ӯ Kardashian Glamour Tan-ро ихтироъ кард<ref>[http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-1282375/Kim-Kardashian-steps-looking-pale-despite-launching-new-self-tanner.html Kim Kardashian steps out looking pale despite launching new self tanner | Mail Online]</ref>, ки он танҳо дар силсиламағозаҳои косметикии Sephora фурӯхта мешаванд<ref>[https://www.nytimes.com/2010/06/03/fashion/03skin.html?_r=1&scp=14&sq=kim%20kardashian&st=cse Skin Deep — Skin Deep — With Self-Tanners, It’s ‘Jersey Shore,’ Without the Sun — NYTimes.com]</ref>. Моҳи марти соли 2011 ''дар бозор атри дуюми Ким — Gold'', пайдо шуд, ки дар он нотаҳои бергамот, грейпфрут, қаламфури гулобӣ, ёсмин, садбарг ва бунафш муттаҳид карда шудааст<ref>{{Cite web |url=http://www.spletnik.ru/beauty/news_beauty/24746-aromatnaja-vesna-novinki-parfjumerii.html |title=Spletnik — Ароматная весна: новинки парфюмерии |accessdate=2021-03-01 |archivedate=2011-04-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110429084625/http://www.spletnik.ru/beauty/news_beauty/24746-aromatnaja-vesna-novinki-parfjumerii.html }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.spletnik.ru/beauty/news_beauty/26444-chem-pakhnet-populjarnost-kim-kardashjan.html |title=Spletnik — Чем пахнет популярность: Ким Кардашьян представила свой аромат англичанам |accessdate=2021-03-01 |archivedate=2011-06-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110611032613/http://spletnik.ru/beauty/news_beauty/26444-chem-pakhnet-populjarnost-kim-kardashjan.html }}</ref>. Дар моҳи июли соли 2010, шахсияти муми (восковая фигура) Ким Кардашян дар осорхонаи Мадам Туссо дар Ню Йорк пайдо шуд<ref>{{Cite web |url=http://7ja.net/?p=8783 |title=Ким Кардашян представила своего двойника |accessdate=2021-03-01 |archivedate=2010-09-17 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100917162845/http://7ja.net/?p=8783 }}</ref>. [[Акс:Kim_Kardashian_at_the_2009_Tribeca_Film_Festival.jpg|рост|мини|263x263пкс| Ким Кардашян дар фестивали Трайбека, 2009]] Аз моҳи августи соли 2010 Ким продюсери реалити-шоуи {{Тарҷума нашудааст 3|The Spin Crowd|The Spin Crowd}} <span style="font-style:normal; font-weight:normal;"><span class="noprint" style="white-space: nowrap;"><span style="font-size:95%; position: relative; top:.4em;"><span class="ref-info" style="cursor:help;" title="на английском языке">)</span></span></span></span> дар бораи ҳаёти ду PR-агент Ҷонатан Чебан ва Саймон Ҳак аст<ref>{{Cite web|url=http://www.buddytv.com/articles/keeping-up-with-the-kardashians/kim-kardashian-from-keeping-up-34587.aspx|title=Kim Kardashian: From 'Keeping Up with the Kardashians' to Developing 'The SPINdustry'|deadlink=yes|accessdate=2010-11-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100220010052/http://www.buddytv.com/articles/keeping-up-with-the-kardashians/kim-kardashian-from-keeping-up-34587.aspx|archivedate=2010-02-20}}</ref>. Ҳар як қисм як машҳурро нишон медод, ки PR-агентҳоро барои баромади омма даъват мекард. Дар аввали моҳи ноябри соли 2010 маълум шуд, ки Ким як албоми мусиқиро сабт карданист<ref name="autogenerated1">{{Cite web |url=http://www.tvguide.com/News/Kim-Kardashian-Album-1024986.aspx |title=Is Kim Kardashian Launching a Music Career? — Today’s News: Our Take {{!}} TVGuide.com |accessdate=2021-03-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141219152101/http://www.tvguide.com/news/kim-kardashian-album-1024986.aspx |archivedate=2014-12-19 }}</ref>. Ва ӯ бо продюсерҳои The-Dream ва Трикки Стюарт кор мекунад. Нахустнамоиши суруд дар як шабнишинии солинавӣ 31 декабри соли 2010 дар Лас Вегас баргузор шуд.<ref>{{Cite web |url=http://www.rap-up.com/2011/01/02/kim-kardashian-debuts-the-dream-penned-single-in-vegas/ |title=Rap-Up.com {{!}}{{!}} Kim Kardashian Debuts The-Dream-Penned Single in Vegas |accessdate=2021-03-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110718150147/http://www.rap-up.com/2011/01/02/kim-kardashian-debuts-the-dream-penned-single-in-vegas/ |archivedate=2011-07-18}}</ref> Дар аввали моҳи марти соли 2011 сингли Кардашян бо номи «Jam (Turn It Up)» баромад кард<ref>{{Cite web |url=http://justjared.buzznet.com/2011/03/02/kim-kardashian-jam-turn-it-up-first-listen/ |title=Kim Kardashian: ‘Jam (Turn It Up)’ — FIRST LISTEN {{!}} Kim Kardashian : Just Jared |accessdate=2021-03-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110518130753/http://justjared.buzznet.com/2011/03/02/kim-kardashian-jam-turn-it-up-first-listen/ |archivedate=2011-05-18 }}</ref>. Ким ба нақша гирифтааст, ки як қисми даромади аз фурӯш ба дастовардаро ба фонди мубориза бо саратон гузаронад<ref name="official">{{Cite web |url=http://kimkardashian.celebuzz.com/2011/03/02/kim-kardashian-song-premiere-jam-turn-it-up/ |title=My Song ‘Jam’ is Here!!!! — Kim Kardashian videos, photos and blog: Official website |accessdate=2021-03-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20110305044926/http://kimkardashian.celebuzz.com/2011/03/02/kim-kardashian-song-premiere-jam-turn-it-up/ |archivedate=2011-03-05 }}</ref>. [[Акс:Kim_Kardashian,_2011.jpg|чап|мини|206x206пкс| <small>Ким моҳи ноябри соли 2011 дар Дӯкони Дэвид Ҷонс дар Сидней маҷмӯи сумкаи имзои худро бо номи «Кардашян Коллексион» муаррифӣ кард.</small><ref>[http://celebritynewsmedia.blogspot.com/2011/11/kim-kardashian-and-khloe-get-david.html Celebrity News Media: Kim Kardashian And Khloe Get David Jones Tills Ringing, Chaos]</ref>]] Кардашян эълон кард, ки дар истеҳсолот албом нест, танҳо як суруд ва видеои барои реалити-шоуи нави «Коуртнӣ э: нд Ким Тэйк Нйю-Йорк» сабтшуда<ref>[http://www.billboard.com/news#/news/kim-kardashian-there-s-no-album-in-the-works-1004139735.story Latest Music News, Band, Artist, Musician & Music Video News | Billboard.com]</ref>. Суруд аз ҷониби мунаққидон ва мардум баррасиҳои бениҳоят манфӣ ба даст овард, Ким бадтарин сароянда дар коиноти телевизиони воқеият номида шуд.<ref>{{Cite news|last=Farber|first=Jim|title=Kim Kardashian song 'Jam (Turn It Up)' makes her the worst singer in the reality TV universe|url=http://articles.nydailynews.com/2011-03-02/entertainment/28666720_1_kim-kardashian-jam-reality|accessdate=8 March 2011|date=2 March 2011|archivedate=2011-07-27|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110727055459/http://articles.nydailynews.com/2011-03-02/entertainment/28666720_1_kim-kardashian-jam-reality}}</ref> 23 ноябри соли 2010, тарҷумаи ҳоли хоҳарони Кардашиян — Kardashian Konfidential, нашр шуд, ки дар он «далелҳои хандаовари давраи кӯдакӣ, сирру асрори зебоӣ ва услуби онҳо, ҳикмати аз падари худ омӯхтаашон ва қонунҳои кӯчаҳои модаре, ки онҳоро ҳамеша дар зиндагӣ дастгирӣ мекунад ва тиҷорат, тавсеа ёфтааст», — гуфт ношири онҳо.<ref>{{Cite web |url=http://www.glamour.com/sex-love-life/blogs/smitten/2010/06/keeping-up-with-kim-kourtney-a.html |title=Keeping Up With Kim, Kourtney and Khloe: The Kardashian Sisters Are Writing a Book!: Smitten: Sex, Love & Life: glamour.com |accessdate=2021-03-01 |archivedate=2010-10-28 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101028050159/http://www.glamour.com/sex-love-life/blogs/smitten/2010/06/keeping-up-with-kim-kourtney-a.html }}</ref> 27 июли соли 2011 Ким эълом дошт, ки романи муштараки ӯ ва хоҳаронаш, ки онро ба қарибӣ менависанд, «Dollhouse» номида мешавад (<span lang="ru" style="font-style:italic;">Лӯхтакхона</span>). Хоҳарон қаблан дар байни мухлисони худ барои беҳтарин унвони китоб озмун эълон карда буданд, ки ғолиб нақши меҳмонро дар романи онҳо мегирад<ref>[http://www.huffingtonpost.com/2011/07/28/kim-kardashian-announces-_n_911825.html Kim Kardashian Wrote A Novel; Kim, Kourtney And Khloe Announce Book Title]</ref>. [[30 май]]и [[Соли 2018|2018]] ситораи амрикоӣ ба Кохи Сафед ташриф оварда, бо президенти ИМА [[Доналд Трамп]] мулоқот кард. Ин мулоқот дар ҷадвали кори Трамп расман эълон нашудааст. Дар мулоқот масоили ислоҳоти зиндонҳо баррасӣ шуданд. Сабаби асосии сафари Кардашиян масъалаи афви Алис Мэри Ҷонсони 63-сола буд, ки бори аввал ҷинояти марбут ба қочоқи маводи мухаддирро, ки ба ҳабси абад маҳкум шуда буд, зиёда аз 20 солро дар зиндон гузаронд<ref>{{Cite news|title=Ким Кардашьян встретилась с Дональдом Трампом и его зятем|url=https://www.eg.ru/society/541140/|work=EG.RU|accessdate=2018-05-31|language=ru}}</ref><ref>{{Cite news|title=Donald J. Trump on Twitter|url=https://twitter.com/realDonaldTrump/status/1001961235838103552|work=Twitter|accessdate=2018-05-31|language=ru}}</ref>. Дар охири соли 2018, Ким Кардашян ба рейтинги ситораҳое ворид шуд, ки аз ҳама маъмултарин корбарон мебошанд, ки онро маъхази Pornhub тартиб додааст ва мақоми дуввумро ишғол кардааст. Дар соли 2018, меҳмонони сайт дар пурсишҳои ҷустуҷӯии худ номи Ким Кардашянро 26,3 миллион маротиба зикр карданд<ref>{{Cite web|url=https://life.ru/t/%D0%B8%D1%82%D0%BE%D0%B3%D0%B8%D0%B3%D0%BE%D0%B4%D0%B0/1179200/10_znamienitostiei_kotorykh_chashchie_vsiegho_iskali_na_pornhub_v_2018_ghodu|title=10 знаменитостей, которых чаще всего искали на Pornhub в 2018 году|date=2018-12-22|publisher=Life.ru|lang=ru|accessdate=2019-01-03}}</ref>. === Ҳаёти шахсӣ === Дар солҳои 2000—2004 Ким бо продюсери мусиқӣ Дэймон Томас<ref>{{Cite web |url=http://www.spletnik.ru/buzz/love/19104-muzh-kim-kardashjan-izbival-ee.html |title=Жертва домашнего насилия Ким Кардашьян |accessdate=2021-03-01 |archivedate=2010-04-25 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20100425074010/http://www.spletnik.ru/buzz/love/19104-muzh-kim-kardashjan-izbival-ee.html }}</ref><ref>[http://spletnik.ru/buzz/love/19311-byvshijj-muzh-kim-kardashjan-obvinil-ee-vo-lzhi.html Бывший муж Ким Кардашьян обвинил её во лжи]</ref> издивоҷ кард. Дар солҳои 2010—2011 вай бо форварди дастаи баскетболи " Ню Ҷерсӣ Нетс « Крис Хамфрис<ref>[http://www.dailymail.co.uk/tvshowbiz/article-1361240/Kim-Kardashian-sits-courtside-boyfriend-Kris-Humphries-basketball-game-Texas.html?ito=feeds-newsxml Kim Kardashian sits courtside at boyfriend Kris Humphries basketball game]</ref><ref>[http://www.eonline.com/uberblog/b243888_kim_kardashian_engaged.html Kim Kardashian Is Engaged!]</ref><ref>{{Cite news|url=http://www.people.com/people/article/0,,20521390,00.html|title=Kim Kardashian and Kris Humphries Are Married!|first=Jennifer|last=Garcia|date=August 20, 2011|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110925205707/http://www.people.com/people/article/0,,20521390,00.html|archivedate=2011-09-25}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.spletnik.ru/buzz/love/29342-72_dnej_spustya.html|title=Spletnik - Ким Кардашьян подает на развод|author=|date=|publisher=// spletnik.ru|accessdate=2011-10-31|archivedate=2012-01-03|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120103013605/http://spletnik.ru/buzz/love/29342-72_dnej_spustya.html}}</ref> издивоҷ кард. Аз 24 майи соли 2014, Ким бори сеюм бо рэпер Канӣе Уэст издивоҷ кард, ки бо ӯ 2 сол пеш аз издивоҷаш мегашт<ref>{{Cite web|url=http://www.people.com/article/kim-kardashian-kanye-west-married-wedding-florence-italy|title=It’s Official: Kim Kardashian and Kanye West Are Married|first=MICHELE|last=CORRISTON|website=''[[People (magazine)|People]]''|date=2014-05-24|accessdate=2013-06-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140713023527/http://www.people.com/article/kim-kardashian-kanye-west-married-wedding-florence-italy|archivedate=2014-07-13}}</ref>. Ин ҳамсарон чор фарзанд доранд: духтарча Норт Уэст (таваллуд 15.06.2013)<ref>{{Cite web|url=http://www.people.com/people/article/0,,20709548,00.html|title=Kim Kardashian Is a Mom!|first=Dahvi|last=Shira|website=''[[People (magazine)|People]]''|date=2013-06-15|accessdate=2013-06-15|archiveurl=https://www.webcitation.org/6HUvllGQj?url=http://www.people.com/people/article/0,,20709548,00.html|archivedate=2013-06-19}}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.people.com/people/article/0,,20711076,00.html |title=Kim Kardashian Baby Name Revealed : People.com |accessdate=2021-03-01 |archivedate=2013-06-22 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130622081455/http://www.people.com/people/article/0,,20711076,00.html}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://celebritybabies.people.com/2015/04/13/north-west-baptized-jerusalem-kim-kardashian-kanye-west-israel/|title=North West Gets Baptized in Jerusalem|deadlink=yes|accessdate=2015-04-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160310000104/http://celebritybabies.people.com/2015/04/13/north-west-baptized-jerusalem-kim-kardashian-kanye-west-israel/|archivedate=2016-03-10}}</ref>, писар Сейнт Уэст (таваллуд 05.12.2015)<ref>{{Cite web |url=http://celebritybabies.people.com/2015/12/05/kim-kardashian-kanye-west-welcome-son/ |title=Kanye and Kim Kardashian West Welcome Son |accessdate=2021-03-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20151206054309/http://celebritybabies.people.com/2015/12/05/kim-kardashian-kanye-west-welcome-son/ |archivedate=2015-12-06 }}</ref>, духтарча Чикаго Уэст (таваллуд 15.01.2018 модари ҷойгузин)<ref>[http://people.com/babies/kim-kardashian-kanye-west-welcome-daughter/ Kanye and Kim Kardashian West Welcome a Daughter]</ref><ref>{{Cite web|url=https://7days.ru/lifestyle/family/kim-kardashyan-raskryla-imya-novorozhdennogo-rebenka.htm|title=Ким Кардашьян раскрыла имя новорожденного ребенка|author=|website=7days.ru|date=20.01.2018|publisher=}}</ref> ва писари дигар Саам Уэст (таваллуд 05/10/2019 ҳамчун модари ҷонишин)<ref>[https://people.com/parents/kim-kardashian-kanye-west-welcome-son/ 'He’s Here!' Kim Kardashian and Kanye West Welcome Son: 'He’s Perfect']</ref>. === 2015, аввалин сафар ба ватани таърихӣ === [[8 апрел]]и [[Соли 2015|2015]] Кардашян барои боздид ба Ереван омад, ки интизор мерафт таваҷҷуҳро ба садсолагии наслкушии арманиҳо ҷалб кунад<ref>{{Cite web |url=http://www.golos-ameriki.ru/content/kardashian-in-armenia/2712389.html |title=Кардашьян приехала в Армению на годовщину геноцида |accessdate=2021-03-01 |archivedate=2015-04-13 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150413081837/http://www.golos-ameriki.ru/content/kardashian-in-armenia/2712389.html }}</ref><ref>[http://news.am/rus/news/261135.html Премьер Армении принял Ким Кардашьян]</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.tert.am/ru/news/2015/04/09/kim/1641011 |title=Королевский прием — визит Ким Кардашьян в Армению в обзоре зарубежных СМИ |accessdate=2021-03-01 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20220211183344/https://www.tert.am/ru/news/2015/04/09/kim/1641011 |archivedate=2022-02-11 }}</ref>. == Ҷоизаҳо ва номинатсияҳо == * 2008 — номинатсия ба ҷоизаи „Teen Choice Awards“ барои иштирок дар барномаи „Keeping Up with the Kardashians“ * 2009 — номинатсия ба ҷоизаи „Teen Choice Awards“ барои иштирок дар барномаи „Keeping Up with the Kardashians“ * 2009 — номинатсия ба ҷоизаи „[[Тамашки тилоӣ|Малинаи тилоӣ]]“ дар категорияи „Нақши бадтарини дуюмдараҷаи занона“ барои филми „Нереальный блокбастер“ * 2010 — ҷоизаи ё „Teen Choice Awards“ барои иштирок дар барномаи „Keeping Up with the Kardashians“ ҳамроҳ бо Хлое ва Кортни. Ҳамчунин мукофотро дар барномаи Ҷоми тилоӣ» беҳтарин суруди сол гирифтааст. * 2014 — ҷоизаи «Малинаи тилоӣ» дар гурӯҳи «Нақши бадтарини занона» барои филми «Семейный консультант» == Филмография == {{ДарФилмБоло}} {{ДарСФ|2007|т.ҳ.|[[Оилаи Кардашян]]|Keeping Up with the Kardashians|нақши худро мебозад}} {{ДарФилм|2008|[[Блокбастери ғайримуқаррарӣ]]|Disaster Movie|Лиза}} {{ДарСФ|2009||Дар танаффус|Beyond the Break|{{abbr|Эль|4 қисмат|0}}}} {{ДарФилм|2009|Орзуҳо амалишавандаянд|Deep in the Valley|Самма Ив}} {{ДарСФ|2009||[[C.S.I.: Ҷои ҷиноят Ню-Йорк]]|CSI: NY|{{abbr|Дэбби Фэллон|1 қисмат|0}}}} {{ДарСФ|2012||[[Охирин марди ҳақиқӣ]]|Last Man Standing|{{abbr|Ким|1 қисмат|0}}}} {{ДарСФ|2012||[[Аз ҳад зебо]]|Drop Dead Diva|{{abbr|Никки|4 қисмат|0}}}} {{ДарФилм|2013|[[Мушовири оилавӣ (филм)|Мушовири оилавӣ]]|The Marriage Counselor|Эва}} {{ДарСФ|2014||[[Падари амрикоӣ!]]|American Dad!|{{abbr|камео, овоздиҳӣ|1 қисмат|0}}}} {{ДарФилм|2018|[[Ҳашт дугонаи Оушен]]|Ocean’s 8|камео}} {{ДарФилмПоён}} == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * {{Вебгоҳи расмӣ|kkwbeauty.com|Ким Кардашьян}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои синамои ИМА]] [[Гурӯҳ:Садопешазанҳои ИМА]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳои телевизиони ИМА]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешазанҳо аз рӯи алифбо]] m22yjdx0qs117k0hhm4b4rv79jas8vt 0 289285 1488830 1485898 2026-10-08T08:18:39Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488830 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ | вазифа = 2-юм [[Президенти Украина]] | парчам = Flag of the President of Ukraine.svg | парчам2 = Lesser Coat of Arms of Ukraine.svg | аввалдавр = 19 июли 1994 | охирдавр = 23 январи 2005 | пешгузашта = [[Леонид Кравчук]] | ҷонишин = [[Виктор Юшенко]] | нахуствазир = [[Виталий Масол]] <small>(1994—1995)</small><br>[[Евгений Марчук]] <small>(1995—1996)</small><br>[[Павел Лазаренко]] <small>(1996—1997)</small><br>[[Василий Дурдинетс]] <small>(1997, {{и. в.}})</small><br>[[Валерий Пустовойтенко]] <small>(1997—1999)</small><br>[[Виктор Юшенко]] <small>(1999—2001)</small><br>[[Анатолий Кинах]] <small>(2001—2002)</small><br>[[Виктор Янукович]] <small>(2002—2005)</small><br>[[Николай Азаров]] <small>(2005, {{и. в.}})</small> | вазифа_2 = Раиси [[:ru:Второе минское соглашение#Контактная группа по урегулированию ситуации на Донбассе|гурӯҳи тамос оид ба ҳалли масъалаи Донбасс]] | парчам_2 = Flag of Ukraine.svg | аввалдавр_2 = 3 июни 2019 | охирдавр_2 = 28 июли 2020 | пешгузашта_2 = [[Евгений Марчук]] | ҷонишин_2 = [[Леонид Кравчук]] | президент_2 = [[Володимир Зеленский]] | аввалдавр_3 = 5 феврали 2015 | охирдавр_3 = 2 октябри 2018 | пешгузашта_3 = <small>вазифа таъсис ёфт</small> | ҷонишин_3 = [[Евгений Марчук]] | президент_3 = [[Пётр Порошенко]] | вазифа_4 = Раиси [[Шӯрои раҳбарони кишварҳои ИДМ]] | парчам_4 = Flag of the CIS.svg | парчам2_4 = Emblem of CIS.svg | аввалдавр_4 = 29 январи 2003 | охирдавр_4 = 16 сентябри 2004 | пешгузашта_4 = [[Владимир Путин]] | ҷонишин_4 = [[Владимир Путин]] | вазифа_5 = [[Сарвазири Украина]] | парчам_5 = Flag of Ukraine.svg | парчам2_5 = | президент_5 = [[Леонид Кравчук]] | аввалдавр_5 = 13 октябри 1992 | охирдавр_5 = 21 сентябри 1993 | пешгузашта_5 = [[Витолд Фокин]]<br>[[Валентин Симоненко]] (и. в.) | ҷонишин_5 = [[Ефим Звягилский]] (и. в.)<br>[[Виталий Масол]] }} '''Леонид Данилович Кучма''' ({{Lang-uk|Леонід Данилович Кучма}}; тав. [[9 август]]и [[Соли 1938|1938]], [[Чайкино (ноҳияи Новгород-Северский)|Чайкино]], [[ноҳияи Новгород-Северский]], [[вилояти Чернигов]], [[Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Украина|ҶШС Украина]], [[Иттиҳоди Шӯравӣ]]) арбоби сиёсӣ ва давлатии [[Иттиҳоди Шӯравӣ|шӯравӣ]] ва [[Укроин|украинӣ]]. 1992—1993 — сарвазири 2-юми Украина, 1994—2005 — президенти 2-юми Украина. Академики Академияи байналмилалии астронавтика. Ягона президенти Украина, ки ду давра дар ин вазифа кор кардааст. Раиси гурӯҳи тамос оид ба ҳалли низоъ дар Донбасс дар солҳои 2015—2018 ва аз соли 2019—2020. == Зиндагинома == [[9 август|9 августи соли]] [[Соли 1938|1938]] дар кордони ҷангал дар оилаи ҷангалбон таваллуд ёфт<ref name="leonid-kuchma-vse-vremya">{{Cite web|url=https://fakty.ua/168495-leonid-kuchma-vse-vremya-borba-ni-odnogo-vazhnogo-resheniya-bez-borby-bez-protivostoyaniya-bez-soprotivleniya|title=Леонид Кучма: «Все время борьба. Ни одного важного решения без борьбы, без противостояния, без...|publisher=fakty.ua|lang=ru|accessdate=2019-06-05}}</ref>. Падар — Даниил Прокофиевич Кучма (1901—1942), ҳамчун ҷангалбон дар хоҷагии ҷангали Новгород-Северский кор кардааст<ref name="leonid-kuchma-vse-vremya"/>. Дар солҳои ҷанг ӯ сержанти калон буд, моҳи октябри соли 1941, дар соҳили чапи Волхов, дивизияи 111-уми пиёдагард иҳота карда шуд. Баталиони муҳандиси 560-ум барои аз дегдон берун кардани дивизия фиристода шуд. Ҳангоми убур ба ҷангиён, аз ҷумла Д. П. Кучма, лозим омад, ки зери оташи душман дар оби яхбаста кор кунанд. Барои ин корнамоии ҳарбӣ 27 декабри соли 1941 бо фармони [[Президиуми Совети Олии СССР|Президиуми Шӯрои Олии СССР]] сержанти калон Даниил Кучма бо [[ордени Ситораи Сурх]] сарфарозгардидааст<ref name=":0">{{Cite web|url=https://lb.ua/file/person/1406_kuchma_leonid_danilovich.html|title=Кучма Леонид Данилович|author=|website=|date=|publisher=lb.ua|accessdate=2019-06-05}}</ref>. Вай 7 феврали соли 1942 дар госпитали армияи No756 дар деҳаи Новоселитси вилояти Новгород аз илтиҳоби шуш ҳалок шуд, ки ҳангоми убур аз дарёи Волхов аз ҷониби сарбозони шӯравӣ гирифта шудааст. То соли 1996 Даниил Кучма гумшуда ҳисобида мешуд. Ҷои дафни ӯро мошинҳои ҷустуҷӯии новгородӣ кашф карданд<ref>{{Cite web|url=https://podrobnosti.ua/422022-kuchma-pobyval-na-mogile-ottsa-i-raskritikoval-juschenko-za-9-maja.html|title=Кучма побывал на могиле отца и раскритиковал Ющенко за 9 мая|date=2007-05-09|publisher=podrobnosti|accessdate=2019-06-05|archivedate=2019-06-05|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190605170552/https://podrobnosti.ua/422022-kuchma-pobyval-na-mogile-ottsa-i-raskritikoval-juschenko-za-9-maja.html}}</ref>. Модар — Прасковя Трофимовна Кучма (8 августи 1906—1986, [[Днепр (шаҳр)|Днепропетровск]])<ref name="leonid-kuchma-vse-vremya"/><ref name="maidan.org.ua">{{Cite web|url=https://maidan.org.ua/2012/06/lukanov-vidtsyfruvav-kuchmu-yuschenka-i-zaklyche-ne-vbyvaty-yanukovycha/|title=Луканов відцифрував Кучму, Ющенка і закличе «не вбивати Януковича»|author=|website=|date=2012-06-06|publisher=maidan.org.ua|lang=uk|accessdate=2019-06-05}}</ref>, дар [[колхоз]] кор карда, се фарзанд ба воя расонидааст<ref>[http://www.rian.ru/society/20020809/204930.html К 64-летию Леонида Кучмы — справка | Общество | Лента новостей «РИА Новости»]</ref><ref>[https://fakty.ua/20314-leonid-kuchma-sejchas-chasto-govoryat-danilych-prosti-ya-ochen-dorozhu-etim-ubezhden-chto-vremya-rasstavit-vse-neobhodimye-akcenty-i-v-ocenke-razvitiya-strany-v-gody-moego-prezidentstva?logout=1 Леонид кучма: "сейчас часто говорят: "данилыч, прости… " я очень дорожу этим. Убежден, что… — Газета «ФАКТЫ и комментарии»>]</ref><ref>{{Cite web|url=http://files.korrespondent.net/politics/kuchma/|title=Досье — Корреспондент|deadlink=yes|accessdate=2011-02-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110125004826/http://files.korrespondent.net/politics/kuchma|archivedate=2011-01-25}}</ref>. === Таҳсил === Вай дар мактаби миёнаи Костообровски ноҳияи Семёновски вилояти [[Вилояти Чернигов|Чернигов]] таҳсил кардааст. Соли 1960 факултаи физика ва техникаи [[Донишгоҳи Миллии Олес Хончар Днепр|Донишгоҳи давлатии Днепропетровскро]] бо ихтисоси муҳандис-механик хатм кардааст<ref name=":0"/>. Номзади илмҳои техникӣ, [[профессор]]и донишгоҳ<ref name=":1">{{Cite web|url=https://www.newsru.com/background/31oct2004/kuchmald.html|title=Леонид Кучма: биография уходящего президента|date=2004-10-31|publisher=NEWSru.com|accessdate=2019-06-05}}</ref>. === Карераи ракетчӣ === Баъд аз хатм ӯ дар соҳаи ракетаву кайҳонӣ дар бюрои конструктории Южное ([[Днепр (шаҳр)|Днепропетровск]]) кор кард<ref name=":0"/>. Дар синни 28-солагӣ вай пешвои техникии озмоишҳои ракетаи интиқолии Сиклон-2 дар космодроми [[Байконур]] гардид ва натиҷаи беназир ба даст овард: ҳамаи 106 партоб бомуваффақият анҷом ёфтанд. Ҳамчун тарроҳ вай дар таҳияи ҳам як қатор мушакҳои баллистикии ҳарбӣ ва лоиҳаҳои мулкӣ, аз ҷумла «Блоки Е» — системаи ҳаракатдиҳандаи модул барои ба сатҳи моҳ фуруд омадани кайҳоннавардон ширкат варзид. То он даме, ки барномаи сунъии сунъии советӣ дар соли 1969 бекор карда шуд, Блоки Е ягона ҷузъе буд, ки ҳамаи озмоишҳоро бомуваффақият гузашт ва барои истифода омода буд. Дар синни 38-солагӣ ӯ котиби кумитаи ҳизбии «Южмаш», узви Кумитаи Марказии Ҳизби Коммунисти Украина шуд. Вакили [[Съезди XXVII КПСС|съездҳои XXVII]] ва [[Съезди XXVIII КПСС|XXVIII]] [[Съезди КПСС|КПСС]]<ref name=":0"/>. Соли 1979 ӯ ҳамчун муҳандиси ракета [[Ҷоизаи Ленин]]иро ба даст овард<ref name=":0"/>. Аз соли 1982 — муовини якуми тарроҳи генералӣ, солҳои 1986—1992— директори генералии иттиҳодияи истеҳсолии «Заводи мошинсозии ҷанубӣ»<ref name=":0"/>. Соли 1991 ӯ яке аз асосгузорони [[Академияи илмҳои технологии Украина]] гардид<ref name=":0"/>. === Сиёсатмадорӣ === Соли 1990 вакили халқии Украина дар Радаи Олӣ даъвати 1<ref name=":1"/>, яке аз роҳбарони дирексия<ref name=":0"/>, як гурӯҳ роҳбарони корхонаҳои калон дар Верховная Радаи Украина даъвати 1 интихоб шуд. Дар моҳи июли соли 1990 вай ба тарафдории [[Эъломия дар бораи соҳибихтиёрии давлатии Украина|Эъломияи соҳибихтиёрии давлатии Украина]] овоз дод. Путч августиро маҳкум кард. 24 августи соли 1991 ба тарафдории [[Эъломияи истиқлоли Украина]] овоз дод. Дар аввалин интихоботи президентии Украина дар соли 1991, ӯ аз номзадии демократ Игор Юхновский пуштибонӣ кард ва шахси боэътимоди ӯ буд. Моҳи октябри соли 1992 бо дастгирии Дирексияи корхонаҳои саноати вазнини Украина [[Сарвазирони Украина|сарвазири Украина]] шуд<ref name=":0"/> ва ин вазифаро то сентябри соли 1993 ба уҳда дошт. Кучма бо назардошти вазъи душвори иқтисодиёти кишвар розӣ шуд, ки сарвазир интихоб шавад. Пастравии ММД 10 %, гиперинфлятсия 2000 % ва касри буҷа 14 % нисбат ба ММД буд. Системаҳои андоз ва молия фалаҷ шуда буданд. Ҳамчун шарти ба вазифаи сарвазирӣ гузаштан Кучма квитансияро барои шаш моҳи ваколатҳои бесобиқа васеъ, аз ҷумла, ҳуқуқи баровардани фармонҳои ба қонунҳо баробар ва таъйин кардани роҳбарони минтақа муқаррар кард. Ин талаботҳо бо қабули Қонуни № 2796-XII аз 18 ноябри соли 1992 иҷро шуданд. Пас аз ба охир расидани ин қонун Кучма ба тамдиди он исрор варзид, аммо Радаи Олӣ рад кард ва пас аз он истеъфо дод. Муроҷиати истеъфо 10 сентябри соли 1993 аз ҷониби Президенти Украина [[Леонид Кравчук]], 21 сентябри соли 1993 — аз ҷониби Радаи Олӣ Украина қабул карда шуд<ref name=":1"/>. Аз моҳи декабри соли 1993 — президенти Иттиҳоди саноатчиён ва соҳибкорони Украина<ref name=":0"/><ref name=":1"/>. Моҳи марти соли 1994 вай вакили халқии Украина даъвати II интихоб шуд<ref name=":0"/>. 10 июли соли 1994 дар интихобот президенти Украина интихоб шуд. 14 ноябри соли 1999 дар натиҷаи интихобот дубора ба ин мақом интихоб шуд. == Украина дар давраи раёсати Кучма == === Иқтисод === Пас аз пошхӯрии Шӯравӣ вазъи иқтисодӣ ва иҷтимоии Украина мунтазам бад шуд. Иқтисод нисфи ба Русия вобаста буд; танҳо 20 % маҳсулоти саноатӣ сикли пӯшидаи дохилӣ доштанд. Дар соли 1993, таваррум (инфлятсия) аз 10000 % зиёд шуд, дар соли 1994 — зиёда аз 400 %. Соли 1994 коҳиши рекордии ММД ба қайд гирифта шуд — 22,9 %. Қариб дар ҳама соҳаҳои иқтисодиёт истеҳсолот, аз ҷумла дар саноат — 27 %, дар сохтмон — 35 % коҳиш ёфт. Мувофиқи натиҷаҳои соли 1994 ММД-и Украина 54,4 % нисбат ба соли 1990 буд. Украина дар назди Русия барои манбаъҳои энергетикӣ қарзҳои калон дошт. Украина пули комилҳуқуқи миллӣ, низоми бонкӣ, фондҳои иҷтимоӣ, озуқаворӣ, молиявӣ ва дигар бозорҳоро надошт. Дарвоқеъ, ягон синфи миёна набуд, тиҷорати миёна ва хурд дар давраи ибтидоӣ буданд. Мӯҳлати раёсати Леонид Кучмаро шартан метавон ба солҳои афтиши иқтисодӣ то соли 1998 тақсим кард, ки ММД ба 40,9 % -и соли 1990 расидааст ва ба давраи рушди иқтисодӣ дар солҳои 2000—2004, ки ба Украина дар соли 2004 имкон дод, ки Нишондиҳандаи ММД ба сатҳи соли 1994 расонад. Солҳои бӯҳрон бо сатҳи пасти сармоягузорӣ, қарз аз аҳолӣ барои музди меҳнат ва нафақа ва мувофиқан қарзи аҳолӣ аз ҳаққи хидмати коммуналӣ ва [[бартер]]изатсияи иқтисодиёт қайд карда шуданд. [[Иқтисоди бозор|Ҳамзамон, муносибатҳои бозорӣ]] дар кишвар дар давраи раёсати Леонид Кучма ташаккул ёфтанд. Ба эътидол омадани вазъи иқтисодӣ имкон дод, ки соли 1996 [[Гривняи Украина|гривна]], пули миллии Украина ҷорӣ карда шавад. Хусусигардонии хурду миёна, замин, аграрӣ, пулӣ, молиявӣ, буҷетӣ, андоз ва бисёр ислоҳоти дигар гузаронида шуданд. Барои солҳои 1995—2004 музди миёнаи меҳнат бо ҳисоби доллар 2,5 маротиба, сармоягузориҳои хориҷӣ — 11 маротиба, захираҳои тило ва асъор — 14 маротиба зиёд шуданд. Қарзҳо дар назди аҳолӣ барои нафақа ва музди меҳнат пардохта шуданд. Қарзҳо барои манбаъҳои энергетикӣ (пеш аз ҳама барои газ) дар назди Русия ва Туркманистон тавассути мубодила ҳал карда шуданд. Дар аҳди Кучма, Украина нархи мӯътадили газро аз Федератсияи Русия таъмин кард; заводҳои нафткашонӣ бор карда шуданд; дар АЭС се агрегати энергетикӣ ба анҷом расид, баъзе иншооти роҳи оҳан аз нав сохта шуданд. Системаи ҳавасмандгардонии рушди соҳибкорӣ таъсис дода шуд. Бартер барҳам дода шуд, таваррум боздошта шуд, касри буҷа, сатҳи бори қарз, бори андоз ба иқтисодиёт ва аҳолӣ ба таври назаррас коҳиш ёфт, нишондиҳандаҳои савдои хориҷӣ ва тавозуни пардохт беҳтар шуданд, уҳдадориҳои қарз дар назди ХБА иҷро шуданд. Украина ҳамчун як кишвари дорои иқтисоди бозорӣ эътироф карда шуд. === Бинои давлатӣ === Ҳамчун президент, Кучма идеяи таҳия ва қабули Конститутсияи нави Украинаро ҳамчун давлати мустақил пешбарӣ карда, ташаббускори имзои Аҳдномаи конститутсионӣ дар 8 июни соли 1995 буд<ref>[http://zakon1.rada.gov.ua/laws/show/1к/95-вр Конституційний Договір між Верховною Радою України та… | від 08.06.1995 № 1к/95-ВР (Сторінка 1 з 2)]</ref>. Пас аз он ки раванди конститутсионӣ бо сабаби ба созиш наомада шудани қувваҳои мухталифи сиёсӣ ба мутаваққиф шудан оғоз кард, Кучма қарори худро дар бораи ба раъйпурсии умумихалқӣ расонидани матни Конститутсия эълон кард. Танҳо ин таҳдид Верховная Радаро маҷбур кард, ки раванди тасдиқи Конститутсияро суръат бахшад ва дар натиҷаи «шаби конститутсионӣ» 28 июни соли 1996 он қабул карда шуд<ref>https://www.bbc.com/ukrainian/ukraine_in_russian/2012/06/120628_ru_s_constitution_anniversary</ref><ref>[https://www.unian.net/politics/10167344-kak-prinimalas-konstituciya-ukrainy-vospominaniya-ochevidca.html День Конституции Украины — Как принималась Конституция Украины]</ref>. === Сиёсати хориҷӣ === Дар сиёсати хориҷӣ Кучма принсипи ҳамкории бисёрвекторӣ ва баробарҳуқуқи Украинаро ҳам бо давлатҳои Ғарб ва ҳам бо кишварҳои Осиё, Амрикои Лотинӣ, Русия ва аъзои ИДМ пазируфт. 31 майи соли 1997 вай ҳамроҳ бо президенти Русия [[Борис Елтсин]] " Шартномаи дӯстӣ, ҳамкорӣ ва шарикии Федератсияи Русия ва Украинаро " имзо кард. Ва аллакай 9 июли соли 1997, ӯ «Оинномаи шарикии махсуси Украина ва НАТО» -ро имзо кард. 23 майи соли 2002 Шӯрои Амнияти Миллӣ ва Дифои Украина таҳти раёсати Кучма қарор кард, ки пайвастан ба [[НАТО]] ҳадафи стратегӣ барои ин кишвар аст. Кучма яке аз ташаббускорони асосии таъсиси созмони ГУАМ дар соли 1997 буд. Ба гуфтаи аксари коршиносон, ин сохтор, ки Гурҷистон, Озарбойҷон, Молдова (ва баъдан Ӯзбекистонро) таҳти роҳбарии воқеии ғайрирасмии Украина муттаҳид кард, кӯшиши ташкили маркази алтернативии ҷозиба дар ИДМ ва муқовимат бо бартарияти ин фазои геополитикӣ бо Федератсияи Россия шуд<ref>{{Cite web|url=https://comments.ua/world/429903-vneshnepoliticheskiy-startap-kuchmi-taki.html|title=Внешнеполитический стартап Кучмы таки сработал|author=|website=comments.ua|date=2013-10-11|publisher=Comments.UA}}</ref>. Дар моҳи июни соли 2001, бо даъвати Кучма, Попи Рум Иоанни Павел II<ref>{{Cite web|url=http://www.newsru.com/religy/23jun2001/vizit76.html|title=Иоанн Павел II прибыл в Киев|author=|website=newsru.com|date=2001-06-23|publisher=Newsru.com}}</ref> ба Украина ташриф овард [1], ду маротиба Президенти ИМА Билл Клинтон бо даъвати Кучма бо сафари расмӣ ба Киев омад. Дар соли 2001, Верховная Рада нисбати Леонид Кучма импичментро оғоз карданӣ шуд. Вай ба фурӯши ғайриқонунии силоҳ, ташкили лату кӯби вакил Аляксандр Эляшкевич айбдор карда шуд<ref>Второй президент. — Дело, 09.08.2006. — № 192</ref><ref>[https://ria.ru/history/20050710/40878138.html День в истории — 10 июля]. — РИА Новости, 10.07.2005</ref>. Леонид Кучма маъруфиятро аз даст медод. Рейтинги эътимоди ӯ 20 %, нобоварӣ — 60 % буд. Интихоби муҳлати сеюм барои ӯ камтар ва камтар воқеӣ мешуд. == Оила == [[Акс:Kuchma_and_Pinchuk,_12_September_2014.jpg|мини|Леонид Кучма бо домодаш, соҳибкор Виктор Пинчук]] * Бародари калонӣ Александр Данилович Кучма (1928—1984), шахтёр, бар асари саратони шуш вафот кард<ref name="maidan.org.ua"/>. ** Ҷиян Владимир Александрович Кучма — соҳибкор<ref>{{Cite web |url=http://www.segodnya.ua/news/12050423.html |title=Селяне ходят к Кучме домой, а на его 70-летие споет Элтон Джон {{!}} Новости Украины {{!}} Накануне юбилея бывшего президента мы побывали на месте будущего праздника и в его родном селе |accessdate=2021-05-08 |archivedate=2008-12-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20081211054032/http://www.segodnya.ua/news/12050423.html }}</ref>. * Хоҳар Вера Даниловна Тимошенко (Кучма), ки ба ҳайси ронандаи тепловоз кор мекард, дар синни 48-солагӣ аз сактаи мағзӣ даргузашт. * Зан Людмила Николаевна Кучма (1940) (зод. Талалаева). Людмила духтари ба фарзандӣ қабулшудаи Геннадий Туманов, муовини саринженери Южмаш (1952—1966), сармуҳандиси Саридораи техникии Вазорати мошинсозии умумии СССР (1966—1976) мебошад. ** Духтар Елена Леонидовна Пинчук (1970), асосгузори Бунёди АНТИСПИД ва роҳбари шӯрои нозирони медиа-гурӯҳи StarLightMedia, ки ба он STB, ICTV, Novy, QTV, M1, M2 ва як қатор дигар ширкатҳои медиавӣ дохиланд. Вай бо як соҳибкори маъруф ва арбоби ҷамъиятӣ Виктор Пинчук издивоҷ кард<ref>{{Cite web |url=https://ru.tsn.ua/ukrayina/doch-kuchmy-smenila-familiyu.html |title=Дочь Кучмы сменила фамилию — Украина — ТСН.ua |accessdate=2021-05-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180125015313/https://ru.tsn.ua/ukrayina/doch-kuchmy-smenila-familiyu.html |archivedate=2018-01-25 }}</ref> ; қаблан бо Игор Франчук издивоҷ карда буд. *** Роман Игоревич Пинчук<ref>{{Cite web|url=https://interfax.com.ua/news/economic/457338.html|title=Внук Кучмы в составе команды "Интерпайпа" восстанавливает Хьюстон после урагана|author=|website=Интерфакс-Украина|date=2017-10-26|publisher=}}</ref> (3 апрели 1991)<ref>[http://www.pravda.com.ua/rus/news/2003/12/22/4376066/ Игорь Франчук: Я не обращаю внимания на характеристики «держатель наследства внука президента» | Украинская правда]</ref>. *** Екатерина Викторовна Пинчук (4 июни соли 2003)<ref>[https://fakty.ua/140609-doch-leonida-kuchmy-rodila-devochku Елена Пинчук родила дочь — Газета «ФАКТЫ и комментарии»]</ref>. *** Вероника Викторовна Пинчук (28 сентябри 2011)<ref>[https://www.unian.net/common/547642-u-kuchmyi-rodilas-vnuchka.html У Кучмы родилась внучка]</ref>. == Ҷоизаҳо == * Ордени Байраки Сурхи Меҳнат (1976) * Ҷоизаи Ленинӣ ([[Соли 1979|1979]]) * Ордени Нишони фахрӣ барои Ватан, дараҷаи 1 ([[Русия|Россия]], 20 апрели 2004) — ''барои саҳми бузурги шахсӣ дар таҳкими дӯстӣ ва ҳамкории байни халқҳои Россия ва Украина''<ref>[http://www.kremlin.ru/acts/bank/20852 Указ Президента Российской Федерации от 20 апреля 2004 года № 556 «О награждении орденом „За заслуги перед Отечеством“ I степени Кучмы Л. Д.»]</ref> (орденро президенти Леонид Кучма тақдим кард Федератсияи Россия [[Дмитрий Медведев]] дар [[Кремли Москва|Кремл]], 28 июли соли 2011))<ref>{{Cite web |url=https://ru.tsn.ua/ukrayina/medvedev-nagradil-kuchmu-ordenom-za-zaslugi-pered-rossiey.html |title=В Кремле Медведев вручил Кучме орден «За заслуги перед Отечеством» I степени |accessdate=2021-05-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180125015343/https://ru.tsn.ua/ukrayina/medvedev-nagradil-kuchmu-ordenom-za-zaslugi-pered-rossiey.html |archivedate=2018-01-25 }}</ref> * Фармони Ҷумҳурии [[Молдова]] (8 августи 2003) — ''ҳамчун нишони сипосгузории амиқ барои саҳми махсус дар рушди муносибатҳои дӯстӣ ва ҳамкории Украина ва Ҷумҳурии Молдова''<ref>{{Cite web |url=http://lex.justice.md/viewdoc.php?action=view&view=doc&id=288352&lang=2 |title=Указ Президента Республики Молдова от 8 августа 2003 года № 1437 "О награждении Его Превосходительства господина Леонида Кучмы орденом «Ordinul Republicii» |accessdate=2021-05-08 |archivedate=2020-10-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20201031071835/http://lex.justice.md/viewdoc.php?action=view&view=doc&id=288352&lang=2 }}</ref><ref>{{Cite web |url=http://www.tvc21.md/prn_news.php?id=3926&par=0 |title=''Владимир Воронин наградил Леонида Кучму «Орденом Республики»'' |accessdate=2021-05-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20071218191951/http://www.tvc21.md/prn_news.php?id=3926&par=0 |archivedate=2007-12-18 }}</ref> * Ордени Истиқлолият ([[Озарбойҷон]], 6 августи 1999) — ''барои хидматҳои бузург дар рушди дӯстӣ ва ҳамкории Украина ва Озарбойҷон, корҳои арзанда дар тавсеаи шарикии стратегии кишварҳо''<ref>{{Cite web |url=http://www.e-qanun.az/framework/3878 |title=Указ Президента Азербайджанской Республики от 6 августа 1999 года № 177 «О награждении орденом „Независимость“ президента Украины Леонида Даниловича Кучмы» |accessdate=2021-05-08 |archivedate=2018-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20181111133947/http://www.e-qanun.az/framework/3878 }}</ref> * Ордени Вахтанг Горгазал дараҷаи I ([[Гурҷистон]], 2013)<ref>{{Cite web|url=https://idfi.ge/en/state-prices-awarded-by-the-president-of-georgia-in-2003-2015|title=State Awards Issued by Georgian Presidents in 2003-2015|author=|website=|date=|publisher=IDFI|lang=en|accessdate=2019-05-12|archivedate=2024-12-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20241231010257/https://idfi.ge/en/state-prices-awarded-by-the-president-of-georgia-in-2003-2015}}</ref> * Ордени Уқоби тилоӣ ([[Қазоқистон]], 7 сентябри 1999) — ''барои саҳми барҷастаи шахсӣ дар таҳкими муносибатҳои анъанавии дӯстӣ ва бародарии байни халқҳои Қазоқистон ва Украина, хоҳиши бепоёни густариши ҳамкориҳои ҳамаҷониба ва мутақобилан судманди Қазоқистон''<ref>[http://karaganda.pmicro.kz/DB/Busn/Govern/Laws/Ukase/Kuchma.htm Указ Президента Республики Казахстан о награждении орденом «Золотого орла» (Золотой Орел) Л. Д. Кучмы] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20080308035428/http://karaganda.pmicro.kz/DB/Busn/Govern/Laws/Ukase/Kuchma.htm |date=2008-03-08 }}{{недоступная ссылка|число=14|месяц=06|год=2018}}</ref> * Орден барои хидмати шоиста ([[Ӯзбекистон]], 16 феврали 1998) — ''барои хидматҳои барҷаста дар таҳкими дӯстии байни халқҳои Узбекистон ва Украина, рушди муносибатҳои дуҷонибаи байнидавлатӣ, инчунин барои саҳми назаррас дар ҳифзи сулҳ ва субот, афзоиши нуфузи байналмилалии кишвар''<ref>[http://db.natlib.uz/ru/editions/14567 Указ Президента Республики Узбекистан от 16 февраля 1998 года "О награждении Президента Украины Кучмы Леонида Даниловича орденом «Буюк хизматлари учун»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210510143832/http://db.natlib.uz/ru/editions/14567 |date=2021-05-10 }} // Народное слово выпуск № 33-34 (1817—1818)</ref> * Дорандаи Салиби калони ордени Витаутаси Бузург ([[Литва]], 20 сентябри 1996) — ''барои хидматҳояш дар рушди муносибатҳои наздисарҳадии Украина ва Ҷумҳурии Литва ва ҳамкории дӯстонаи байни халқҳо''<ref>[https://e-seimas.lrs.lt/portal/legalAct/lt/TAD/TAIS.31055?positionInSearchResults=19&searchModelUUID=748b101f-3fc8-4087-b6d6-1a4da06a7f02 Dėl L.Kučmos apdovanojimo Vytauto Didžiojo 1-ojo laipsnio ordinu]</ref> * Дорандаи Салиби калони ордени Герсогии Гедиминас ([[Литва]], 1998)<ref>{{Cite web |url=http://paulauskas.president.lt/ordinai/table_e.phtml |title=Сайт Президента Литвы |accessdate=2021-05-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060103174259/http://paulauskas.president.lt/ordinai/table_e.phtml |archivedate=2006-01-03 }}</ref> * Салиби Бузург бо ситораи ордени Гули Сафед ([[Финланд|Финляндия]], 1995) * Ордени Серафим ([[Суэд|Шветсия]], 23 марти 1999)<ref>[[:sv:Lista över mottagare av Serafimerorden#Carl XVI Gustaf (1973–)|Lista över mottagare av Serafimerorden]]</ref> * Дорандаи Салиби калони ордени Нишони Ҷумҳурии Итолиё ([[Итолиё|Италия]], 3 майи соли 1995)<ref>[https://www.quirinale.it/onorificenze/insigniti/11366 Le onorificenze della Repubblica Italiana]</ref> * Занҷираи ордени Ордени Шоистаи шаҳрвандӣ ([[Испания]], 4 октябри 1996)<ref>[https://www.boe.es/diario_boe/txt.php?id=BOE-A-1996-22150 Bollettino Ufficiale di Stato]</ref> * Занҷири бузурги ордени Инфанта дон Энрике ([[Пуртуғол|Португалия]], 16 апрели 1998)<ref>[http://www.ordens.presidencia.pt/?idc=154&list=1 Информация на сайте Президента Португалии]{{ref-pt}}{{недоступная ссылка|число=14|месяц=06|год=2018}}</ref> * Ордени Уқоби Сафед ([[Лаҳистон]], 16 майи 1997) * Ситораи калони фахрӣ «Барои хидматҳо дар Ҷумҳурии Австрия» ([[Австрия]], 1998) * Занҷири ордени Ситораи Руминия ([[Руминия]], 2000)<ref>[http://canord.presidency.ro/Ord.St.Rom..xls Tabella degli insigniti]</ref> * Ордени Мугунхва ([[Ҷумҳурии Корея]], 1996) * Ордени Оилаи Шоҳонаи Бруней, дараҷаи 1 ([[Бруней]], 2004)<ref>{{Cite web |url=http://www.umoloda.kiev.ua/number/136/113/4451/ |title=''Кучма в гостях ӯ султана'' |accessdate=2021-05-08 |archivedate=2021-08-31 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210831030814/http://www.umoloda.kiev.ua/number/136/113/4451/ }}</ref> * Ордени Инқилоби Бузурги Сентябр ([[Либиё|Либия]], 2003)<ref>[https://www.pravda.com.ua/rus/news/2003/10/12/4374776/ Кучма получил орден из рук диктатора-пособника террористов]</ref> * Медали «Байтулмуқаддас 2000» (Мақомоти Миллии Фаластин, 2000)<ref>[http://www.omsa.org/files/jomsa_arch/Splits/2004/60087_JOMSA_Vol55_3_13.pdf Medal of Bethlehem, 2000]{{ref-en}}</ref>. * Медали солгарди «25 соли истиқлоли Украина» (19 августи 2016) — ''барои хидматҳои назарраси шахсӣ дар ташаккули Украинаи мустақил, тасдиқи соҳибихтиёрии он ва таҳкими нуфузи байналмилалӣ, саҳми назаррас дар сохтмони давлатӣ, иҷтимоӣ-иқтисодӣ, рушди фарҳангию маърифатӣ, фаъолияти фаъоли ҷамъиятӣ-сиёсӣ, хидмати софдилона ва бенуқсон ба халқи украин'' * Нишони фахрии [[Иттиҳоди давлатҳои муштаракулманофеъ|Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил]] (16 сентябри 2004) — ''барои саҳми калон дар рушди дӯстӣ, ҳамсоягии нек, ҳамдигарфаҳмӣ ва ҳамкории мутақобилан судманд дар доираи Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил ҳамчун Раиси Шӯрои Сарони давлатҳои Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил''<ref>{{Cite web |url=http://www.cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=1631 |title=Протокольное Решение Совета глав государств СНГ «О награждении Почётным знаком Содружества Независимых Государств» (Совершено в Астане 16 сентября 2004 года) |accessdate=2021-05-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190414084324/http://cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=1631 |archivedate=2019-04-14}}</ref> * Занҷири ордени қабри муқаддас ([[Уршалим|Патриархи Православии Ерусалим]], 2000) * Ордени шоҳзодаи муқаддас Владимир, баробар ба ҳаввориён, дараҷаи I (UOC (MP), 1999) * Ордени Роҳиб Иля аз Муромец дараҷаи I (UOC (MP), 2004)<ref>{{Cite web |url=http://www.interfax-religion.ru/print.php?act=archive&id=12652 |title=В Севастополе освящён восстановленный храм святого равноапостольного князя Владимира |accessdate=2021-05-08 |archivedate=2007-09-29 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20070929090916/http://www.interfax-religion.ru/print.php?act=archive&id=12652 }}</ref> * Ҷоизаи давлатии Украина дар соҳаи илм ва технология дар соли 1993 (31 декабри соли 1993) — ''барои таҳияи тарроҳӣ, технологияи истеҳсолот ва рушди истеҳсоли силсилавии [[Троллейбус|троллейбусҳои мусофиркаши]] сершумори силсилаи YuMZ-T'' (ҳамчун қисми як даста)<ref>[https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/617/93 Указ Президента України № 617/93 від 31 грудня 1993 року «Про присудження Державних премій України в галузі науки і техніки 1993 року»] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20190819164309/https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/617/93 |date=2019-08-19 }}{{ref-uk}}</ref> * Шаҳрванди фахрии вилояти Донетск (2002)<ref name="novosti.dn.ua">{{Cite web|url=http://novosti.dn.ua/details/2644/|title=Бубка стал Почетным гражданином Донецкой области|deadlink=yes|accessdate=2008-01-22|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CW00kUEB?url=http://novosti.dn.ua/details/2644/|archivedate=2012-11-28}}</ref> * Шаҳрванди фахрии Севастопол (2002) * Шаҳрванди фахрии Кривой Рог (22 октябри 1999)<ref>{{Cite web |url=http://kryvyirih.dp.ua/ua/st/pg/141209854288387_s/ |title=Кучма Леонид Данилович — Почётный гражданин Кривого Рога |accessdate=2021-05-08 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402150552/http://kryvyirih.dp.ua/ua/st/pg/141209854288387_s/ |archivedate=2015-04-02 }}</ref> * Гражданини фахрии Днепр * Гражданини фахрии Белгород-Днестровский * Шаҳрванди фахрии Полтава * Шаҳрванди фахрии Ереван (2002) * Унвони академики Академияи байналмилалии астронавтика<ref>{{Cite web|url=https://tass.ru/kosmos/6264245|title=Кучма получил звание академика Международной академии астронавтики|publisher=[[ТАСС]]|lang=ru|accessdate=2020-03-16}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} {{Президентҳои Украина}} [[Гурӯҳ:Президентҳои Украина]] [[Гурӯҳ:Сарварони Украина]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Укроин]] [[Гурӯҳ:Сарварони Аврупо дар асри XXI]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI]] [[Гурӯҳ:Барандагони Мукофоти ленинӣ]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Байрақи Сурхи Меҳнат]] [[Гурӯҳ:Номзадҳои улуми техникӣ]] i0j870zloidxmbnfsgtpkenilcxgpyd 0 289300 1488751 1411703 2026-10-08T03:13:48Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488751 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ}} '''Виктор Федорович Янукович''' ( {{Lang-uk|{{audio|Uk-Янукович.oga|Віктор Федорович Янукович}}}}; {{ВД-Дебоча}} <ref>{{Cite web|url=https://lenta.ru/lib/14159876/full.htm|title=Янукович, Виктор — Президент Украины|publisher=''[[Лента.ру]]''|lang=ru}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.vedomosti.ru/persons/1765/Виктор%20Янукович|title=Виктор Янукович — биография|publisher=''[[Лента.ру]]''|lang=ru|deadlink=yes|accessdate=2013-07-06|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141216213204/http://www.vedomosti.ru/persons/1765/%D0%92%D0%B8%D0%BA%D1%82%D0%BE%D1%80%20%D0%AF%D0%BD%D1%83%D0%BA%D0%BE%D0%B2%D0%B8%D1%87|archivedate=2014-12-16}}</ref>, [[Ҷумҳурии Шӯравии Сотсиалистии Украина|ҶШС Украина]], [[Иттиҳоди Шӯравӣ|СССР]] ) - арбоби давлатӣ ва сиёсии [[Укроин|Украина]] , Президенти Украина (2010-2014). Сарвазири Украина (2002-2005; 2006-2007), роҳбари маъмурияти давлатии вилояти Донецк (1997-2002). Дар интихоботи президентии соли 2004, ӯ дар даври дуввум бо [[Юшченко Виктор Андреевич|Виктор Юшченко]] мухолифат кард. Пас аз эълони натиҷаҳои пешакӣ, ки мувофиқи он Янукович пирӯз шуд, тазоҳуроти оммавӣ оғоз ёфт, ки бо номи [[Инқилоби норинҷӣ]] маъруф аст. Дар натиҷа, овоздиҳии такрорӣ таъйин карда шуд, ки дар натиҷа Юшенко президент шуд.{{Гузариш|#Президентские выборы 2004 года}}. Дар интихоботи президентии соли 2009, Янукович Виктор Юшенкоро иваз кард ва дар даври дуввум Юлия Тимошенкоро мағлуб кард{{Гузариш|#Президентские выборы 2009 года}}. 22 феврали соли 2014, дар [[Бӯҳрони сиёсӣ дар Украина (2013-2014)|як бӯҳрони шадиди сиёсӣ,]] Янукович воқеан аз сӯи Верховная Радаи Украина [[Тағири қудрат дар Украина дар соли 2014|барканор карда шуд.]]{{Гузариш|#Политический кризис на Украине (2013—2014)}}. Баъдан, Украинаро тарк намуда, дар қаламрави [[Русия]] қарор дошт ва ӯ борҳо худро ҳамчун президенти феълии Украина эълон кард.{{Гузариш|#На территории России}}. Пас аз барканорӣ аз қудрат, алайҳи Янукович парвандаҳои зиёди ҷиноӣ оғоз карда шуданд{{Гузариш|#Возбуждение уголовных дел}}. 4 феврали соли 2015 Верховная Радаи Украина қонун дар бораи маҳрум кардани Виктор Януковичро аз унвони Президенти Украина қабул кард <ref>Согласно Конституции Украины, звание президента Украины сохраняется за президентом пожизненно, если только он не был устранён с поста в порядке импичмента</ref>{{Гузариш|#Лишение звания президента Украины}}. == Солҳои аввал == Виктор Федорович Янукович [[9 июл]]и [[Соли 1950|1950]] дар деҳаи коргарии Жуковка <ref name="ya2006.com.ua">{{Cite web|url=http://www.ya2006.com.ua/meet/biography/|title=Биография Виктора Януковича|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CgbLzg8t?url=http://www.ya2006.com.ua/meet/biography/|archivedate=2012-12-05|accessdate=2021-05-09}}</ref> шаҳри Енакиевои [[Вилояти Донетск|вилояти Сталин]] таваллуд шудааст <ref name="kmu1">{{Cite web|url=http://www.kmu.gov.ua/control/uk/publish/article%3f&art_id=13193866&cat_id=661266|title=Віктор Янукович — біографічна довідка|archiveurl=|archivedate=}} // Правительственный портал Украины</ref><ref>{{Cite web|url=http://yanukovych.com.ua/meet.html|title=Офіцiйне представництво Президента України|deadlink=yes|accessdate=2009-11-16|archiveurl=https://web.archive.org/web/20151024082219/http://yanukovych.com.ua/meet.html|archivedate=2015-10-24}}</ref>. Аз нигоҳи қавмӣ нисфи рус, чоряки белорус ва чоряки поляк. Падар - Федор Владимирович Янукович (1923-1991). Фёдор Янукович дар солҳои Ҷанги Дуюми Ҷаҳон сардори полиси шаҳри Вилейкаи Беларус буд.<ref name="segodny53791">{{Cite web|url=http://www.segodnya.ua/news/14050686.html|title=Корни политиков: атаман из Хоружевки и Кужель-Долгорукая|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CgbPHcuz?url=http://www.segodnya.ua/ukraine/korni-politikov-ataman-iz-khoruzhevki-i-kuzhel-dolhorukaja.html|archivedate=2012-12-05|accessdate=2021-05-09}}</ref>. Янукович дар мусоҳиба бо Газета Выборчей гуфт, кибобокалонҳои падаронаш полякҳои литваӣ буданд <ref>{{Cite web|url=https://interfax.com.ua/rus/main/59902/|title=Янукович рассказал «Газете Выборчей», что ӯ него польские корни, Интерфакс-Украина|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Cgbq7Usq?url=http://interfax.com.ua/news/general/59902.html|archivedate=2012-12-05|accessdate=2021-05-09}}</ref>. Модар - [[Русҳо|рус]], Олга Семёновна Леонова (1925 - 2 августи 1952 <ref name="partyofregions.org.ua">{{Cite web|url=http://www.partyofregions.org.ua/faces/48746c8ec80d7/|title=Партия регионов. Официальный информационный сервер|deadlink=yes|accessdate=2011-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110310050103/http://www.partyofregions.org.ua/faces/48746c8ec80d7/|archivedate=2011-03-10}}</ref> ), ҳамшираи шафқат, дар қисми тиббии кони Юнком кор мекард. Вай вақте ки Виктор 2 сола буд, вафот кард. Бобои модарии ӯ Семён Иванович Леонов як деҳқони сарватманд буд. Аз зидди босмачигароӣ аз губернияи Орёл (бо маълумоти диг. аз губ. Курск) мегурехт <ref>{{Cite web|url=http://novosti.dn.ua/details/58067/|title=НОВОСТИ.dn.ua :: Родовая тайна происхождения Виктора Януковича|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CgbjX3ls?url=http://novosti.dn.ua/details/58067/|archivedate=2012-12-05|accessdate=2021-05-09}}</ref>. Тибқи ёддоштҳои худи Виктор Янукович, вайро модаркалонаш - Кастуся Ивановна Янукович <ref>{{Cite web|url=http://www.partyofregions.org.ua/faces/48746c8ec80d7|title=Партия регионов. Официальный информационный сервер|deadlink=yes|accessdate=2011-03-12|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110310050103/http://www.partyofregions.org.ua/faces/48746c8ec80d7/|archivedate=2011-03-10}}</ref>, [[Вилнюс|зодаи Вилнюс]] буд. Пеш аз ҷанг вай ба ҳайси боркаш дар кони Юнком кор мекард. Дар давоми ҷанг ӯро як остарбайтер ба Олмон бурд. Пас аз бозгашт Кастуся Ивановна бо сабаби ҳуҷҷатҳои дар ҷанг нопадидшуда натавонист таҷрибаи кории худро барқарор кунад <ref name="partyofregions.org.ua"/><ref name="kp.ua">{{Cite web|url=https://kp.ua/daily/100410/223172/|title=Сегодня президент поклонится могилам родителей|author=Алла Коник|publisher=Комсомольская правда в Украине|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CgbdIy8P?url=http://kp.ua/daily/100410/223172/|archivedate=2012-12-05|accessdate=2021-05-09}}</ref><ref name="newzz.in.ua">{{Cite web|url=http://newzz.in.ua/main/1148839860-ukrayina-dlja-ljudejj-neizvestnye-foto-iz-zhizni.html|title=Україна для людей: Неизвестные фото из жизни Януковича «Украинское новостное интернет-издание»|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110907005238/http://newzz.in.ua/main/1148839860-ukrayina-dlja-ljudejj-neizvestnye-foto-iz-zhizni.html|archivedate=2011-09-07|accessdate=2021-05-09}}</ref>. == Маориф == Ӯ аз мактаби 34 дар канори шаҳри Енакиево (ноҳияи Пиновка) хатм кард. Вай хуб таҳсил мекард, аммо донишҷӯи аъло набуд <ref name="mk.ru">{{Cite web|url=http://www.mk.ru/politics/article/2010/02/25/437164-prezident-vyishel-iz-zatrapeznoy-pivnovki.html|title=Президент вышел из затрапезной Пивновки|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CgbqvyeV?url=http://www.mk.ru/politics/article/2010/02/25/437164-prezident-vyishel-iz-zatrapeznoy-pivnovki.html|archivedate=2012-12-05|accessdate=2021-05-09}}</ref>. Соли 1973 [http://eptdnr.ru/index.php Коллеҷи кӯҳкории Енакиеворо хатм кардааст] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210509170043/http://eptdnr.ru/index.php |date=2021-05-09 }} <ref name="rianb">{{Cite web|url=http://rian.com.ua/dossier/20091117/78236722.html|title=Виктор Янукович. Биографическая справка|deadlink=yes|accessdate=2010-02-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20100115081056/http://rian.com.ua/dossier/20091117/78236722.html|archivedate=2010-01-15}} // РИА Новости, 17 ноября 2009</ref>. Соли 1980 Донишкадаи политехникии Донетскро ғоибона бо ихтисоси муҳандис-механик хатм кард <ref name="kmu1"/><ref name="rianb"/>. Соли 2001 факултаи ҳуқуқи байналмилалии Академияи савдои хориҷии Украинаро бо ихтисоси ҳуқуқи байналмилалӣ хатм кардааст. [[Доктори илм|Доктори иқтисод]] , [[профессор]] <ref name="kmu1"/><ref name="rianb"/>. Рисолаи докторӣ, ки Янукович ҳангоми ҳокими вилояти Донетск буданаш ҳимоя карда буд, ба идоракунии рушди инфрасохтор дар як минтақаи калони саноатӣ бахшида шуда буд <ref>{{Cite web|url=http://disser.com.ua/api/search/?query=%DF%ED%F3%EA%EE%E2%E8%F7|title=Диссертации Януковича|archiveurl=|archivedate=}}</ref>. == Тарҷумаи ҳолати меҳнатӣ == == Ҳукми аввал == Бори аввал В.Янукович 15 декабри соли 1967 (бо моддаи 141 қисми 2 Кодекси ҷиноятии РСС Украина - ғоратгарӣ), ҳамчун узви гурӯҳи ҷиноятии Пивновка маҳкум карда шуд. Ҳангоми оғози адои ҷазо Янукович 17 сола буд. Вай ҷазои худро 19 моҳ (1 сол 7 моҳ) адо кардааст, бино ба манобеи дигар 6-7 моҳ, ба ифтихори 50-умин солгарди Октябри Кабир тибқи авф, тибқи манбаъҳои дигари барои рафтори намунавӣ озод шуд. Мӯҳлати ҷазо 3 сол аст. Ҷазо дар колонияи Кременчуг адо шудааст. 8 июни соли 1970, Янукович бори дуюм ба ҷавобгарӣ кашида шуд. Сабабаш расонидани зарари ҷисмонӣ бо вазнинии миёна (моддаи 102 Кодекси ҷиноятии РСС Украина) мебошад. Вай ба 2 соли зиндон маҳкум шуд. Тафтиши пешакӣ, баррасии парванда дар суд 9 моҳ тӯл кашид. Аз соли 1969 - коргари газ дар Заводи металлургии Енакиево, механики мошин, механики ширкати худрав <ref name="kmu1"/> Дар тӯли 20 сол ӯ директори генералии ПО "Донбассстрансремонт", ПО "Углепромтранс", Ассотсиатсияи минтақавии минтақавии нақлиёти автомобилии "Донецкавтотранс" буд <ref name="kmu1"/><ref name="rianb"/>. Виктор Янукович узви [[Иттифоқи Ленинии Коммунистии Ҷавонони Умумииттифоқ|комсомол]] (1964-1978), [[Ҳизби коммунисти Иттиҳоди Шӯравӣ|Ҳизби Коммунисти Иттиҳоди Шӯравӣ]] (1980-1991) буд <ref>{{Cite web|url=http://www.aif.ru/dossier/1416|title=Досье: Янукович Виктор Фёдорович - Аргументы и Факты|publisher=www.aif.ru|accessdate=2018-08-31}}</ref>. Моҳи августи соли 1996 вай муовин ва моҳи сентябр муовини якуми раиси маъмурияти давлатии вилояти Донетск таъйин шуд <ref name="kmu1"/><ref name="rianb"/>. Аз 14 майи 1997 то ноябри соли 2002 - Раиси маъмурияти давлатии вилояти Донетск ва вакили Шӯрои вилояти Донетск <ref name="kmu1"/><ref name="rianb"/>. Аз моҳи майи соли 1999 то моҳи майи соли 2001 - ҳамзамон раиси Шӯрои вилоятии Донетск. Дар соли 2001, бо розигии Президенти вақти ҳозираи Украина [[Леонид Кучма]]ро гирифта, аввалин сафари расмии худро ба [[Маскав]] кард <ref>[[Манекин, Роман Владимирович|Манекин Р. В.]] Multa paucis! Или Зачем Янукович приезжал в Москву? — «Евразийский вестник», М., 2001 N 15</ref>. Дар тӯли тамоми давраи кораш дар мансабҳои интихобӣ дар Украина вай аз дастгирии бемайлони "ҷомеаи Донбасс дар Маскав" баҳравар буд <ref>{{Cite web|url=http://donbassmsk.ru/|title=Землячество донбассовцев Москвы|deadlink=yes|accessdate=2010-01-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070220210532/http://donbassmsk.ru/|archivedate=2007-02-20}}</ref>. Аз 12 декабри соли 2000 то 1 феврали соли 2004 — мудири кафедраи менеҷменти инноватсионии Донишгоҳи давлатии идораи Донетск <ref>{{Cite web|url=http://dsum.edu.ua/?id=kaf/im|title=Донецький державний університет управління|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CgbzGwEJ?url=http://dsum.edu.ua/?id=kaf%2Fim|archivedate=2012-12-05|accessdate=2021-08-10}}</ref>. 21 ноябри соли 2002 Виктор Янукович ба вазифаи сарвазири Украина таъйин шуд (Серҳий Тигипко, Георгий Кирпа, Олег Дубина низ он замон дар байни дигар номзадҳои эҳтимолӣ ба ин вазифа номбар карда шуда буданд) <ref name="rianb"/>. Қайд карда шуд, ки аксари нозирон аз ҷониби Президенти Украина Леонид Кучма ҷорӣ шудани номзадии Януковичро ба мансаби сарвазир дарвоқеъ, ҳамчун интихоби ворис қабул карданд <ref>[http://www.materick.ru/index.php?section=analitics&bulid=31&bulsectionid=2269 Материк]</ref>. 20 апрели соли 2003 вай раиси Ҳизби Минтақаҳо интихоб шуд <ref name="rianb"/>. Аз 4 августи 2006 то 18 декабри 2007 - Сарвазири Украина, узви Шӯрои Амнияти Миллӣ ва Дифоъ. Аз 25 феврали 2010 то 22 феврали 2014 — Президенти Украина, Роҳбари Шӯрои Амнияти Миллӣ ва Дифоъ, Фармондеҳи Олии Қувваҳои Мусаллаҳи Украина. Аз 1 январи соли 2014 - Раиси [[Шӯрои сарони давлатҳои ИДМ]] <ref>{{Cite web |url=http://www.cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=4016 |title=Решение о председательстве в Содружестве Независимых Государств от 25 октября 2013 |accessdate=2021-05-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190414084324/http://cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=4016 |archivedate=2019-04-14}}</ref>. == Оила == * Зан - Людмила Александровна (соли таваллудаш 1949), ҳоло нафақахӯр ва хонашин; алоҳида зиндагӣ мекунанд. Моҳи феврали соли 2017 маҷаллаи олмонии Der Spiegel хабар дод, ки Янукович аз ҳамсараш Людмила ҷудо шудааст <ref>{{Cite web|url=https://www.unn.com.ua/ru/news/1647348-v-yanukovich-rozluchivsya-iz-druzhinoyu-pislya-45-rokiv-shlyubu-zmi|title=В. Янукович развелся с женой после 45 лет брака - СМИ|author=|website=|date=|publisher=УНН|lang=ru|accessdate=2019-05-08}}</ref><ref>[http://www.vesti.ru/doc.html?id=2860352 Вести.Ru: Янукович развёлся с женой после 45 лет брака]</ref>, аммо хадамоти матбуоти Янукович ин паёмро рад кард <ref>{{Cite web |url=https://rian.com.ua/society/20170302/1021906006.html |title=Пресс-служба Януковича опровергла данные о его разводе с супругой {{!}} РИА Новости Украина |accessdate=2021-05-09 |archivedate=2021-05-09 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20210509170046/https://rian.com.ua/society/20170302/1021906006.html }}</ref><ref>[https://rg.ru/2017/03/02/press-sluzhba-ianukovicha-oprovergla-soobshcheniia-o-ego-razvode-s-zhenoj.html Пресс-служба Януковича опровергла сообщения о его разводе с женой — Российская газета]</ref>. ** Писарон - Александр (соли таваллудаш 1973) - соҳибкор, дандонпизишк аз рӯи маълумот; Виктор (1981–2015) - собиқ вакили халқии Украина, узви фраксияи Ҳизби Минтақаҳои Украина <ref name="kmu1"/>. Набераҳо: *** аз Александр: Виктор <ref>{{Cite web|url=http://ua.for-ua.com/ukraine/2007/09/04/091216.html|title=Єдиний внук Януковича пішов до школи (ФОТО) — ForUm|archiveurl=https://www.webcitation.org/6Cgc1KDPG?url=http://ua.for-ua.com/ukraine/2007/09/04/091216.html|archivedate=2012-12-05|accessdate=2021-05-09}}</ref> ва Александр (таваллуд июли 2009) *** аз Виктор: Иля (таваллуд 31 январи соли 2010) <ref>{{Cite web|url=https://rudenko.kiev.ua/persons/yanukovichvv|title=Янукович Виктор-младший. ДОСЬЕ :: Персональный сайт Сергея Руденко|archiveurl=|archivedate=}}</ref>. == Фаъолияти сиёсӣ то интихоб шудан ба Президенти Украина == === Оғози карераи сиёсӣ === Виктор Янукович соли 1980 [[Ҳизби коммунисти Иттиҳоди Шӯравӣ|ба Ҳизби Коммунистии Иттиҳоди Шӯравӣ пайваст]] <ref>{{Cite web|url=http://ng.ru/ideas/2004-06-18/10_yanukovich.html|title=Крестный отец|author=Вадим Вавилов.|date=2004-06-18|publisher=[[Независимая газета]]|accessdate=2012-06-03|archiveurl=|archivedate=}}</ref>. Соли 1982 вай депутати Шӯрои деҳаи Карло-Марксовскии ҷ. деҳаи Енакиево интихоб шуд <ref>[http://www.aif.ru/dossier/1416 Досье: Янукович Виктор Фёдорович]</ref>. Баландшавии Янукович ба ҳайси раҳбари минтақавӣ дар миёнаи солҳои 90-ум ба амал омад <ref name="fromua">{{Cite web|url=http://from-ua.com/politics/42a3f4309003b/|title=Потому что Янукович|archiveurl=|archivedate=}}</ref>. То ин вақт, дар минтақаи Донетск яке аз қавитарин гурӯҳҳои молиявӣ дар Украина ташаккул ёфт <ref name="pr9789">{{Cite web|url=http://profile.ru/items/?item=9789|title=«Профиль» — деловой журнал|deadlink=yes|accessdate=2010-12-21|archiveurl=https://web.archive.org/web/20070927030239/http://www.profile.ru/items/?item=9789|archivedate=2007-09-27}}</ref>. Боварӣ ба он аст, ки Виктор Федорович дар бунёди он саҳми назаррас гузоштааст. Ӯро муаллифи нақшаи ангишти кокс-металлӣ меномиданд: конҳо дар Украина субсидияи давлатӣ мегирифтанд; кокси аз ангишти субсидия истеҳсолшуда имкон дод, ки арзиши металл якбора арзон карда шавад; муттаҳидшавӣ дар як дасти тамоми занҷири истеҳсолӣ аз истихроҷи ангишт то содироти маҳсулоти металлӣ имкон дод, ки субсидияҳои давлатӣ ба хориҷ дар шакли фоида аз метали содиршуда ва [[Андоз аз арзиши иловашуда|ААИ]] имконият доданд. Боварӣ ба он аст, ки Виктор Янукович маҳз он вақт ҳамкорӣ бо Ринат Ахметовро оғоз кард. 14 майи соли 1997, бо фармони Президент таҳти рақами 435/97 Виктор Янукович роҳбари маъмурияти давлатии вилояти Донетск таъйин шуд. === Сарвазири Украина (2002-2005) === Дар моҳи ноябри [[соли 2002]], президенти Украина [[Леонид Кучма]] сарвазир Анатолий Кинахро аз вазифа сабукдӯш карда, Виктор Януковичро ба ин вазифа пешбарӣ кард. Аз 450 вакили парлумон 234 нафар ба тарафдории сарвазири кишвар овоз доданд <ref>{{Cite web|url=http://from-ua.com/politics/42a9194b28012/|title=Политическая карма Виктора Я<!-- Заголовок добавлен ботом -->|archiveurl=|archivedate=}}</ref>. Аммо, дар маҷмӯъ, маош, нафақа ва стипендия дар Украина нисбат ба Русия ва Беларус 2-3 маротиба камтар (бо ҳисоби доллар) камтар буд. Маоши паст ва нафақа боиси афзоиши ҳисси эътироз гардид. Масалан, дар асоси натиҷаҳои соли 2004: * миёнаи нафақа танҳо 182,2 грн буд. (34 доллари ИМА) <ref>{{Cite web|url=http://www.ukrstat.gov.ua|title=Сайт «Государственный комитет статистики Украины». Таблица. Средний размер месячной пенсии и количество пенсионеров (1996—2010 года).|archiveurl=|archivedate=}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.vz.kiev.ua/med/786/2.shtml|title=Интервью с «начальником Управления Пенсионного фонда Украины в Киево-Святошинском районе Киевской области Иваном Иващенко». Медицинская газета Украины «Ваше здоровье», № 9 (786), март 2005.|deadlink=yes|accessdate=2011-05-18|archiveurl=https://web.archive.org/web/20071201164523/http://www.vz.kiev.ua/med/786/2.shtml|archivedate=2007-12-01}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.president.gov.ua/docs/10krokiv.pdf|title=Программа президента Украины Виктора Ющенко «10 шагов навстречу людям, 2005—2009 годы».|archiveurl=https://www.webcitation.org/6CgcPVoHl?url=http://www.president.gov.ua/docs/10krokiv.pdf|archivedate=2012-12-05|accessdate=2021-05-09}}</ref> ; * стипендия дар донишгоҳҳо дар моҳи июни соли 2004 17 UAH буд.<ref>{{Cite web|url=http://www.marazm.org.ua/payment/3_4.html|title=Студент выживает как животное (Глава III. Маразм заработной платы и трудового законодательства). Сайт «marazm.org.ua», 15.10.2004.|archiveurl=|archivedate=}}</ref>, аз моҳи июли соли 2004 - 25 грн.<ref>{{Cite web|url=http://www.0629.com.ua/news-4386.html|title=«МОН уменьшило финансирование стипендий на 57 миллионов», комментарии читателей. 07.05.2009.|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120319192329/http://www.0629.com.ua/news-4386.html|archivedate=2012-03-19|accessdate=2021-05-09}}</ref> ; * "Дар оғози соли 2004 тақрибан нисфи кормандони корхонаҳои калон ва миёна музди меҳнати камтар аз сатҳи зиндагии як шахси қобили меҳнатро гирифтанд (365 грн) (Э. Либанова." Одам дар бозори меҳнат "// Рӯзномаи Девони вазирон “ Курерҳои давлатӣ ” ( ''украинӣ'' “Урядовий кур'ер”), 20 апрели 2004) " <ref>{{Cite web|url=http://pidruchniki.com.ua/12281128/pravo/suchasniy_stan_reformuvannya_sferi_sotsialnogo_zahistu_ukrayini_pravovi_pitannya|title=Болотина Н. Б. «Право социальной защиты Украины»: Учебное пособие. — М., 2005. — 615 с. (1.7. Современное состояние и реформирование сферы социальной защиты в Украине: правовые вопросы).|deadlink=yes}}{{Пайванди мурда|date=August 2021 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> Виктор Янукович [[31 декабр|рӯзи 31 декабри соли]] 2004, пас аз эълони натиҷаҳои муқаддамотии интихоботи президентии соли 2004, ки дар даври севвум номзади оппозисиюн [[Юшченко Виктор Андреевич|Виктор Юшенко]] пирӯз шуд, истеъфо дод. Истеъфоро президент Леонид Кучма [[5 январ|5 январи соли]] 2005 қабул кард <ref>{{Cite web|url=http://news.bbc.co.uk/hi/russian/news/newsid_4163000/4163409.stm|title=Ющенко официально объявлен победителем выборов|publisher=[[BBC]]|archiveurl=|archivedate=}}</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{ПБ}} {{Президентҳои Украина}} [[Гурӯҳ:Президентҳои Украина]] [[Гурӯҳ:Сарварони Украина]] [[Гурӯҳ:Сарварони Аврупо асри XXI]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони асри XXI]] [[Гурӯҳ:Сиёсатмадорони Укроин]] [[Гурӯҳ:Аъзои Ҳизби коммунистии Иттиҳоди Шӯравӣ]] [[Гурӯҳ:Сарварони Аврупо асри XXI]] [[Гурӯҳ:Википедиа:Зиндагиномаи муосирон]] [[Гурӯҳ:Википедия:Мақолаҳои бо сарчашма аз Викидода]] [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1950]] [[Гурӯҳ:Зодагони 9 июл]] [[Гурӯҳ:Дорандагони ордени Ҳайдар Алиев]] [[Гурӯҳ:Иқтисоддонҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Олимон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Шахсиятҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Механикон аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Докторони улуми иқтисод]] [[Гурӯҳ:Саҳифаҳое, ки бо тарҷумаҳои ношинос оварда шудаанд]] 7eudaiw9ej4lwoga0kf6g29cqn6uh8o 0 310260 1488752 1481982 2026-10-08T03:24:41Z Спитама 158742 /* */ 1488752 wikitext text/x-wiki {{Адиб | ном = Мирзо Саъдулло Рабиӣ | тасвир = Sadullo Rabii(2).jpg | таърихи таваллуд = 4-уми марти соли 1883 | таърихи даргузашт = 1938 | зодгоҳ = [[Арақчин]], [[бекигарии Ҳисор]] | таҳсилот = мадрасаи Ҳисор | маҳалли даргузашт = [[Арақчин]], [[ҶШС Тоҷикистон]] | навъи фаъолият = [[шоир]], [[ғазалсаро]], [[достонсаро]] | амт = лирика, фолклор, ватандӯстона | жанр = [[достон]], [[шеър]], [[ғазал]] | забони осор = [[забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] | дебют = «Ҳисори ишқ» | маҳалли дафн = номаълум | ҷоизаҳои адабӣ = узви Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон | солҳои фаъолият = 1903—1932 | шаҳрвандӣ = [[Бухорои Шарқӣ]] | ном ҳангоми таваллуд = Саъдулло | тахаллусҳо = Мирзо | номи пурра = Мирзо Саъдулло Рабиӣ | номи аслӣ = {{lang-tg|Саъдулло Рабиӣ}} }} '''Саъдулло Рабиӣ''' ([[4 март]]и [[1883]], деҳаи [[Арақчин (деҳа, н. Варзоб)|Арақчин]], [[ноҳияи Варзоб]] — [[1938]], ҳа­мон ҷо) — {{шоир|тоҷик}}<nowiki/>и советии тоҷик, узви Иттиҳодияи нависандагони ИҶШС (1934). == Зиндагинома == Дониши ибтидоиро дар назди падараш бароварда, дар мадрасаи Ҳисор таҳсилро давом додааст. Дар Мадраса асри таассуроти ашъори шоирони гузашта, хусусан Бедилу Соиб ба шеъргӯӣ пардохтааст. Шеърҳои тоинқилобиаш асосан тақлидӣ буданд. Рабиъӣ Инқилоби Октябрро бо хушнудӣ истиқбол намуда, дар ташкили хоҷагиҳои коллективӣ фаъолона иштирок карда, дар идораҳои советию маҳаллии ҷумҳурӣ кор кардааст. Рабиъӣ ба хидмати адабиёти нави сотсиалистӣ камар баста, дар равияи эҷодиёти халқ шеър менавишт. Мавзӯъи асосии шеърҳои Инқилоби сохтмони на­ви советӣ, дастовардҳои ватани со­тсиалистӣ, нав шудани симои деҳоти Тоҷикистон, таблиғи озодии занон, мактабу маориф ва ғайра буд (шеърҳои «Варзобстрой», «Ба муносибати яксолагии „БАС“», «Ба муносибати ташкили райони нави Варзоб», «Хитоб ба Духтарони Шарқ» ва ғайра). Рабиъӣ бо унвони «Ҳисорӣ» дар равияи асарҳои халқӣ достони нотамоме дорад (1183 байти он дар архиви шахсии шоир маҳфуз аст). Соли 1934 Рабиъӣ ба сифати вакил дар Съезди 1-уми умумииттифоқии нависандагони СССР иштирок кардааст. Достони тарҷумаиҳолии шоир бо унвони «Москва» (1935) натиҷаи таассуроти ҳамин сафар аст. == Осор == * Бригада (Маҷмӯаи шеърҳо), Сталинобод, 1932; * Москва. Достон, Сталинобод, 1935. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭСТ|Рабиӣ Саъдулло|6}} * Лоҳутӣ А., Адабиёти тоҷик, Куллиёт, ҷ. в, Д., 1963; * Писатели Таджикистана, Д., 1981. elu3xmxx9huxbu90t07cpxy72jspyuc 0 333924 1488829 1488467 2026-10-08T08:15:11Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488829 wikitext text/x-wiki {{Нӯшок | ном = Ленинад | номи асл = {{lang-en|Leninade}} | акс = Leninade.png | тавсиф = Шишаи «Ленинад», намуди пеш ва пушти | намуд = [[нӯшокии берақа]] | истеҳсолкунанда = Real Soda In Real Bottles, Ltd. | пайдоиш = {{Парчамгузорӣ|ИМА}} | ранг = сурх | сомона = https://leninade.realsoda.com/ | ҷузъҳои асосӣ = [[Оби газдор]], [[шакари қамиш]], [[кислотаи лимӯ]], [[гумиарабик]], хушбӯйкунандаҳои табиӣ ва сунъӣ, [[абиетати глицерил]], [[бензоати натрий]]<ref name="BEV">{{cite web|last=Tanner|first=Steve|title=Review: Leninade Soda|url=http://www.bevreview.com/2013/10/10/review-leninade-soda/|website=BevReview|access-date=2015-09-29|archive-date=2013-10-13|archive-url=https://web.archive.org/web/20131013020025/http://www.bevreview.com/2013/10/10/review-leninade-soda/|url-status=dead|accessdate=2026-09-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131013020025/http://www.bevreview.com/2013/10/10/review-leninade-soda/|archivedate=2013-10-13}}</ref> }} '''Ленинад''' ({{Lang-en|Leninade}}) — [[Оби газдор|обсофии газдори]] [[нӯшокиҳои берақа|берақаи]] дар пояи [[лимонад]] сохташуда, ки аз ҷониби ширкати ''Real Soda In Real Bottles, Ltd'' истеҳсол мешавад. Номи маҳсулот [[Контаминатсия (забоншиносӣ)|омезиши]] номи [[Владимир Ленин|Ленин]] ва калимаи англисии ''lemonade'' (тоҷ. ''лимонад'') буда, тарҳи банду басти он бо услуби [[Иттиҳоди Шӯравӣ|шӯравӣ]] иҷро шудааст. == Таърих == Ин нӯшокӣ аз аввали [[солҳои 2000-ум]] истеҳсол мешавад ва аввалин далелҳои пайдоиши он ба тақрибан [[соли 2002]] рост меоянд. Нӯшокӣ ҳамчун газираи лимонодии ранги сурхи дурахшон тавсиф мешавад. Он дорои [[кофеин]] нест; дар байни компонентҳои он оби газдор, шакари қамиш, кислотаи лимӯ, гумиарабик, хушбӯйкунандаҳои табиӣ ва сунъӣ, абиетати глицерил ва бензоати натрий мавҷуданд<ref name="POPSOP">{{cite web|url=http://popsop.com/2337|title=Leninade: the soft drink of communistic nostalgia|work=Brand Magazine Online|date=2008-07-24|location=London|publisher=PopSop|archive-url=https://web.archive.org/web/20110701191127/http://popsop.com/2337|archive-date=2011.07.01|access-date=2011-10-23|accessdate=2026-09-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20110701191127/http://popsop.com/2337|archivedate=2011-07-01}}</ref><ref>{{Cite news|title=This Exists: Leninade, The Soviet-Themed Soda|url=http://www.huffingtonpost.com/2012/11/20/leninade-soviet-style-soda_n_2164783.html|website=The Huffington Post|access-date=2026-03-15|lang=en|archive-url=https://web.archive.org/web/20150930090528/http://www.huffingtonpost.com/2012/11/20/leninade-soviet-style-soda_n_2164783.html|archive-date=2015-09-30}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.bevreview.com/2013/10/10/review-leninade-soda/|title=Review: Leninade Soda - Soviet-themed carbonated beverage with cane sugar - BevReview.com|lang=en|website=www.bevreview.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20131013020025/http://www.bevreview.com/2013/10/10/review-leninade-soda/|archive-date=2013-10-13|access-date=2026-03-15|accessdate=2026-09-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131013020025/http://www.bevreview.com/2013/10/10/review-leninade-soda/|archivedate=2013-10-13}}</ref>. == Қабул ва вокуниш == [[Файл:Leninadebottlecap.jpg|мини|Қисми поёнии сарпӯшҳои шишаҳои Ленинад]] Бино ба маълумоти ''[[The Huffington Post]]'', мазза дар асл бартарии асосии Ленинад нест — онро латифаҳо ва каламбурҳои шӯравии ба этикеткаи шиша чопшуда мефурӯшанд. Шиорҳои рӯи шиша фразеологияи шӯравӣ ва [[Ташвиқот дар ИҶШС|ташвиқоти шӯравиро]] бо истифодаи чунин ҷумлаҳо масхара мекунанд: * Маззае, ки барои он истодан дар навбат меарзад! * Бо дос ва болға ба даст ор! * Нӯш кун, рафиқ! Нӯш кун! Вагарна [[ГУЛАГ]]. * Ҷангро беҳтараш [[Ҷанги сард|сард]] пешниҳод кард! * Рӯзи гарм аст? Бо ҷанги сард хунук шав!<ref>{{Cite web|url=http://blogs.houstonpress.com/eating/2010/06/a_cooler_coke_leninade.php|title=A Cooler Coke: Leninade - Houston - Restaurants and Dining - Eating Our Words|lang=en|first=Katharine|last=Shilcutt|website=blogs.houstonpress.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20121211020340/http://blogs.houstonpress.com/eating/2010/06/a_cooler_coke_leninade.php|archive-date=2012-12-11|access-date=2026-03-15|accessdate=2026-09-30|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121211020340/http://blogs.houstonpress.com/eating/2010/06/a_cooler_coke_leninade.php|archivedate=2012-12-11}}</ref> Кэтрин Шилкатт аз ''[[Houston Press]]'' Ленинадро ҳамчун лимонади гулобии газдори сабук тасвир кардааст: «Ин ба ман хеле писанд омад. Ин як нӯшокии сабук ва шодони тобистона аст, ки бо истеҳзо пешниҳод мешавад ва бо табассуми [[Истеҳзо|истеҳзоомез]] нӯшида мешавад». Стив Таннер аз ''BevReview'' дар баррасии нӯшокӣ навиштааст: «Худаш шиша аллакай [[сувенир]]и хуб аст, зеро графика бевосита ба шиша чоп шудааст. Мазза дар шиша тасвир нашудааст ва ҳангоми ғурриши аввал муайян кардани он хеле душвор аст. Нӯтаҳои лимӯ, ситрусоҳо, олӯболу ва грейпфрут мавҷуданд — ҳадди ақал рецепторҳои маззаи ман ҳамин тавр гуфтанд. Профили маззаи ғайримуқаррарӣ ба нӯшокӣ кӯмак мекунад, ки ҳам аз рӯи ҷойгиршавӣ ва ҳам аз рӯи мазза фарқ кунад. Ленинад ҳамон қадар беназир аст, ки варзишгари олимпии [[Блоки шарқӣ|Блоки шарқӣ]], ки [[стероидҳо|стероидҳоро]] истифода намебарад. Тавсия дода мешавад!» == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == * {{Сомонаи расмӣ|http://leninade.realsoda.com}} * {{Facebook|Leninade-53627296210}} [[Гурӯҳ:Лимонадҳо]] [[Гурӯҳ:Нӯшокиҳои газдори берақа]] 3fqgd927copvqz0qywzh9sttwo0eqvl 1 333987 1488742 1488651 2026-10-07T16:02:35Z EmausBot 3642 Исправление двойного перенаправления с [[Баҳс:Файзулло Абдуллозода]] на [[Баҳс:Файзулло Абдуллоев (генерал-майор)]] 1488742 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳс:Файзулло Абдуллоев (генерал-майор)]] 5g86zqo5qlx3prr21i4ydt6x9r2kr7v 0 333995 1488828 1488670 2026-10-08T07:17:51Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1488828 wikitext text/x-wiki '''Кишоварзии ҳушманди иқлимӣ''' ('''англ'''. ''climate-smart agriculture'') равиши идораи замин, об, зироат ва чорво мебошад, ки ҳамзамон ба афзоиши устувори истеҳсол, мутобиқшавӣ ба [[тағйирёбии иқлим]] ва коҳиши партовҳои [[газҳои гулхонаӣ]] мусоидат мекунад. Ин мафҳумро Созмони озуқаворӣ ва кишоварзии СММ (FAO) дар соли 2010 ба истифодаи васеъ даровард.<ref>{{cite web |title=Climate-Smart Agriculture |url=https://www.fao.org/climate-smart-agriculture/en/ |publisher=FAO |access-date=2026-10-06 |accessdate=2026-10-06 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20230407123153/https://www.fao.org/climate-smart-agriculture/en/ |archivedate=2023-04-07}}</ref> == Ҳадафҳо == Равиш се ҳадафи ба ҳам вобаста дорад: баланд бардоштани ҳосилнокӣ ва даромади деҳқонон; зиёд кардани тобоварии низоми кишоварзӣ ба хушксолӣ, гармо, обхезӣ ва дигар хатарҳо; ва, дар ҷойҳои имконпазир, кам кардани партовҳо ё нигоҳ доштани карбон дар хок ва рустаниҳо. Татбиқи ин ҳадафҳо вобаста ба иқлим, хок, захираи об ва имкониятҳои иқтисодии ҳар минтақа фарқ мекунад.<ref>{{cite web |title=Climate-smart agriculture |url=https://www.worldbank.org/en/topic/climate-smart-agriculture |publisher=World Bank |access-date=2026-10-06}}</ref> == Усулҳо == Усулҳои маъмул киштгардон, истифодаи навъҳои ба хушкӣ тобовар, нигоҳдории намии хок, обёрии дақиқ, [[агроҷангалдорӣ]], пешгӯии обу ҳаво ва суғуртаи кишоварзиро дар бар мегиранд. Дар чорводорӣ беҳтар кардани хӯрок, саломатии ҳайвонот ва истифодаи самараноки пору метавонад ҳам ҳосилнокиро зиёд ва ҳам партовро кам кунад. Ягон амал худ ба худ барои ҳама ҷо «ҳушманд» нест. Масалан, обёрии бештар метавонад ҳосилро афзояд, аммо дар ҳавзаи камоб фишор ба захираҳоро зиёд кунад. Аз ин рӯ, қарор бояд баъди арзёбии хароҷот, манфиат, таъсир ба занон ва хоҷагиҳои хурд, инчунин хавфи дарозмуддати иқлимӣ қабул шавад.<ref>{{cite web |title=Climate-smart agriculture sourcebook |url=https://www.fao.org/climate-smart-agriculture-sourcebook/en/ |publisher=FAO |access-date=2026-10-06}}</ref> == Аҳамият барои Тоҷикистон == Дар Тоҷикистон, ки қисми зиёди кишоварзӣ аз обёрӣ вобаста аст ва пиряхҳо, хушксолӣ ва фарсоиши замин ба амнияти озуқаворӣ таъсир мерасонанд, сарфаи об, пешгӯии агрометеорологӣ ва беҳдошти хок аҳамияти махсус доранд. Барои натиҷаи устувор технология бояд бо омӯзиши деҳқонон, дастрасӣ ба қарз ва иттилооти маҳаллӣ ҳамроҳ шавад. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Тағйирёбии иқлим]] * [[Кишоварзии устувор]] * [[Агроҷангалдорӣ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Кишоварзии устувор]] [[Гурӯҳ:Тағйирёбии иқлим]] nrors952kiisjgj30vobqhan5tjqjyo 0 334016 1488730 2026-10-07T11:59:37Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Интегратсия''' (лот. integratio – барқарор, мукаммал кардан), дар иқтисод наздикшавӣ ва муттаҳидшавии муассисаҳо, соҳаҳо, минтақаҳо, мамлакатҳо, амиқтар шудани ҳамкориҳои онҳо бар пояи шаклу намудҳои тақсимот ва иттиҳоди кор, истеҳсолот, пешбурди тиҷорат, тавсеа... 1488730 wikitext text/x-wiki '''Интегратсия''' (лот. integratio – барқарор, мукаммал кардан), дар иқтисод наздикшавӣ ва муттаҳидшавии муассисаҳо, соҳаҳо, минтақаҳо, мамлакатҳо, амиқтар шудани ҳамкориҳои онҳо бар пояи шаклу намудҳои тақсимот ва иттиҳоди кор, истеҳсолот, пешбурди тиҷорат, тавсеаи тахассусӣ ва мушоракат (ҳамкорӣ). == Интегратсия ва нақши он == Интегратсия яке аз тамоюлҳои асосии раванди дигаргуниҳои ҷаҳонӣ дар давраи ''саноатӣ кардан'' ва баъди саноатӣ кардан мебошад. Интегратсияи дохилӣ ва берунӣ, ҳудудӣ ва соҳавӣ, амудӣ ва уфуқӣ, тиҷоратӣ, истеҳсолӣ ва арзӣ-молиявиро фарқ мекунанд. Интегратсияи дохилӣ наздикшавӣ ва муттаҳидшавии як соҳа ё соҳаҳои гуногун дар ҳудуди як мамлакат мебошад. Интегратсияи берунӣ аз ҳудуди иқтисодиёти ҷудогонаи миллӣ ва минтақаҳо берун мебарояд. Интегратсияи ҳудудӣ дар муқоиса бо Интегратсияи соҳавӣ дар асоси принсипҳои маҳаллӣ-ҷуғрофиёӣ бунёд мегардад. Интегратсияи амудӣ муттаҳидшавӣ, фурӯбарӣ, бузургшавии муассисаҳо буда, боиси баландшавии самарбахшии онҳо бо роҳи муттаҳидкунии истеҳсолоти соҳаҳои ҳамонанд мегардад, ки миёни худ бо занҷираи технологӣ пайваст мебошанд. Ҳамин тавр, дар чорчӯби як хоҷагии бузург, масалан, ''корпоратсия'' саноати истихроҷи маъдан, саноати энергетикӣ, металлургӣ ва мошинсозӣ муттаҳид мешаванд. Интегратсияи уфуқӣ муттаҳидшавии субъектҳои хоҷагии як соҳаро дар бар мегирад. Дар рушди иқтисодиёти дорои хусусияти инноватсионӣ иттиҳодияҳои миёни ширкатҳо дар соҳаи корҳои илмӣ-таҳқиқӣ ва таҷрибӣ-конструкторӣ (НИОКР), дар коркарди технологияи муштарак ва намудҳои нави маҳсулот, таъминоти иттилоотӣ ва зерсохторӣ (масалан, иттиҳодҳои стратегии ширкатҳо, ки фаъолияти худро барои амалӣ гардондани манфиатҳои стратегии умумӣ дар ягон соҳаи фаъолият муттаҳид мекунанд) нақши муҳим доранд. == Шаклҳо ва самтҳои асосии интегратсия == Ба Интегратсияи тиҷоратӣ дар мамлакат ва минтақаи алоҳида таъсис додани ''минтақаҳои озоди савдо'' хос мебошад, ки бо бастани шартномаҳои дутарафа ё чандтарафаи гумрукӣ ба даст меояд. Интегратсияи истеҳсолӣ танзими ҷаҳонишавии иқтисодии инкишофи тақсимоти байнидавлатию байнисоҳавӣ ва мувофиқсозии меҳнат дар саноат, сохтмон, нақлиёт ва иртиботро дар бар мегирад. Дар ин маврид филиал ва бахшҳои корпоратсияҳои бузург дар мамлакатҳои гуногун ҷойгир шуда, барои истеҳсоли қисмҳои алоҳидаи маснуот, маҳсулоти инноватсионӣ махсус гардонида мешаванд. Аз оғози солҳои 80 то миёнаи солҳои 90 асри 20 раванди интегратсионӣ боз як шакли дигар – Интегратсияи сохтори гуногуни иқтисодиёти омехта: давлатӣ ва ғайридавлатӣ, аз ҷумла хусусиро пайдо кард. Шакли пешқадамтарини он консессия мебошад. ''Консессия''ҳо бештар дар зерсохтори истеҳсолӣ ва иҷтимоии мамлакатҳои тараққикарда ва дар ҳоли рушд тавсеа меёбанд, ки ба бахши хусусӣ ҳуқуқи истифода ва дар ихтиёр доштани дороӣ (актив)-ҳои давлатиро ба муҳлати дурудароз пешбинӣ менамоянд, ҳарчанд ин дороӣ (актив)-ҳо ҳамчун моликияти давлатӣ боқӣ мемонанд. == Интегратсияи иқтисодӣ ва равандҳои ҷаҳонишавӣ == Шаклҳои минтақавии Интегратсияи байнидавлатӣ хеле инкишоф меёбанд. Шакли олии он Интегратсияи асъорӣ-иқтисодӣ ва молиявӣ мебошад. Аврупо ба ҳамин марҳалаи муттаҳидсозии иқтисодиёти давлатҳои мустақил расидааст. 28 давлат (2017) узви ''Иттиҳоди Аврупо'' (ИА) мебошанд. Интегратсияи асъорӣ-молиявӣ дар ин ҷо боиси ташкили Иттиҳоди иқтисодию асъории Аврупо, таъсиси Бонки марказии Аврупо (ҷорӣ намудани асъори ягонаи байнидавлатӣ – евро, ки асъори миллии давлатҳои узви ИА-ро иваз кард) гардид. Соли 2001 дар Осиёи Марказӣ ташкилоти ҳамкориҳои минтақавии нав – СҲШ таъсис ёфт, ки ба он шаш давлат – Қазоқистон, Қирғизистон, Русия, Хитой, Тоҷикистон ва Ӯзбекистон дохил шуданд. Дар иқтисодиёт ҳадафи СҲШ роҳандозии низоми интиқоли озоди мол, хидматрасонӣ ва сармоя мебошад. Ҷаҳонишавии иқтисод дар асоси инкишофи технологияи иттилоотӣ ва ҷомеаи иттилоотӣ барои ташаккули фазои ягонаи иттилоотӣ ва молиявӣ шароит фароҳам овард, ки нишондиҳандаи сатҳи баланди Интегратсияи иқтисодиёти ҷаҳон мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Интегратсия|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Иқтисод]] js1c2w5t0xsk1h9j4busnjtgj86q934 1488731 1488730 2026-10-07T12:00:41Z Rabboni Hakimzoda 123692 1488731 wikitext text/x-wiki '''Интегратсия''' ({{lang-la|integratio}} – барқарор, мукаммал кардан), дар иқтисод наздикшавӣ ва муттаҳидшавии муассисаҳо, соҳаҳо, минтақаҳо, мамлакатҳо, амиқтар шудани ҳамкориҳои онҳо бар пояи шаклу намудҳои тақсимот ва иттиҳоди кор, истеҳсолот, пешбурди тиҷорат, тавсеаи тахассусӣ ва мушоракат (ҳамкорӣ). == Интегратсия ва нақши он == Интегратсия яке аз тамоюлҳои асосии раванди дигаргуниҳои ҷаҳонӣ дар давраи ''саноатӣ кардан'' ва баъди саноатӣ кардан мебошад. Интегратсияи дохилӣ ва берунӣ, ҳудудӣ ва соҳавӣ, амудӣ ва уфуқӣ, тиҷоратӣ, истеҳсолӣ ва арзӣ-молиявиро фарқ мекунанд. Интегратсияи дохилӣ наздикшавӣ ва муттаҳидшавии як соҳа ё соҳаҳои гуногун дар ҳудуди як мамлакат мебошад. Интегратсияи берунӣ аз ҳудуди иқтисодиёти ҷудогонаи миллӣ ва минтақаҳо берун мебарояд. Интегратсияи ҳудудӣ дар муқоиса бо Интегратсияи соҳавӣ дар асоси принсипҳои маҳаллӣ-ҷуғрофиёӣ бунёд мегардад. Интегратсияи амудӣ муттаҳидшавӣ, фурӯбарӣ, бузургшавии муассисаҳо буда, боиси баландшавии самарбахшии онҳо бо роҳи муттаҳидкунии истеҳсолоти соҳаҳои ҳамонанд мегардад, ки миёни худ бо занҷираи технологӣ пайваст мебошанд. Ҳамин тавр, дар чорчӯби як хоҷагии бузург, масалан, ''корпоратсия'' саноати истихроҷи маъдан, саноати энергетикӣ, металлургӣ ва мошинсозӣ муттаҳид мешаванд. Интегратсияи уфуқӣ муттаҳидшавии субъектҳои хоҷагии як соҳаро дар бар мегирад. Дар рушди иқтисодиёти дорои хусусияти инноватсионӣ иттиҳодияҳои миёни ширкатҳо дар соҳаи корҳои илмӣ-таҳқиқӣ ва таҷрибӣ-конструкторӣ (НИОКР), дар коркарди технологияи муштарак ва намудҳои нави маҳсулот, таъминоти иттилоотӣ ва зерсохторӣ (масалан, иттиҳодҳои стратегии ширкатҳо, ки фаъолияти худро барои амалӣ гардондани манфиатҳои стратегии умумӣ дар ягон соҳаи фаъолият муттаҳид мекунанд) нақши муҳим доранд. == Шаклҳо ва самтҳои асосии интегратсия == Ба Интегратсияи тиҷоратӣ дар мамлакат ва минтақаи алоҳида таъсис додани ''минтақаҳои озоди савдо'' хос мебошад, ки бо бастани шартномаҳои дутарафа ё чандтарафаи гумрукӣ ба даст меояд. Интегратсияи истеҳсолӣ танзими ҷаҳонишавии иқтисодии инкишофи тақсимоти байнидавлатию байнисоҳавӣ ва мувофиқсозии меҳнат дар саноат, сохтмон, нақлиёт ва иртиботро дар бар мегирад. Дар ин маврид филиал ва бахшҳои корпоратсияҳои бузург дар мамлакатҳои гуногун ҷойгир шуда, барои истеҳсоли қисмҳои алоҳидаи маснуот, маҳсулоти инноватсионӣ махсус гардонида мешаванд. Аз оғози солҳои 80 то миёнаи солҳои 90 асри 20 раванди интегратсионӣ боз як шакли дигар – Интегратсияи сохтори гуногуни иқтисодиёти омехта: давлатӣ ва ғайридавлатӣ, аз ҷумла хусусиро пайдо кард. Шакли пешқадамтарини он консессия мебошад. ''Консессия''ҳо бештар дар зерсохтори истеҳсолӣ ва иҷтимоии мамлакатҳои тараққикарда ва дар ҳоли рушд тавсеа меёбанд, ки ба бахши хусусӣ ҳуқуқи истифода ва дар ихтиёр доштани дороӣ (актив)-ҳои давлатиро ба муҳлати дурудароз пешбинӣ менамоянд, ҳарчанд ин дороӣ (актив)-ҳо ҳамчун моликияти давлатӣ боқӣ мемонанд. == Интегратсияи иқтисодӣ ва равандҳои ҷаҳонишавӣ == Шаклҳои минтақавии Интегратсияи байнидавлатӣ хеле инкишоф меёбанд. Шакли олии он Интегратсияи асъорӣ-иқтисодӣ ва молиявӣ мебошад. Аврупо ба ҳамин марҳалаи муттаҳидсозии иқтисодиёти давлатҳои мустақил расидааст. 28 давлат (2017) узви ''Иттиҳоди Аврупо'' (ИА) мебошанд. Интегратсияи асъорӣ-молиявӣ дар ин ҷо боиси ташкили Иттиҳоди иқтисодию асъории Аврупо, таъсиси Бонки марказии Аврупо (ҷорӣ намудани асъори ягонаи байнидавлатӣ – евро, ки асъори миллии давлатҳои узви ИА-ро иваз кард) гардид. Соли 2001 дар Осиёи Марказӣ ташкилоти ҳамкориҳои минтақавии нав – СҲШ таъсис ёфт, ки ба он шаш давлат – Қазоқистон, Қирғизистон, Русия, Хитой, Тоҷикистон ва Ӯзбекистон дохил шуданд. Дар иқтисодиёт ҳадафи СҲШ роҳандозии низоми интиқоли озоди мол, хидматрасонӣ ва сармоя мебошад. Ҷаҳонишавии иқтисод дар асоси инкишофи технологияи иттилоотӣ ва ҷомеаи иттилоотӣ барои ташаккули фазои ягонаи иттилоотӣ ва молиявӣ шароит фароҳам овард, ки нишондиҳандаи сатҳи баланди Интегратсияи иқтисодиёти ҷаҳон мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Интегратсия|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Иқтисод]] a3dtfpgy9g3w1rgu5wbgaded2nwgpdx 1488737 1488731 2026-10-07T15:36:23Z Шухрат Саъдиев 5132 иловаи [[Гурӯҳ:Мафҳумҳои иқтисодӣ]] бо ёрии [[Википедиа:HotCat|HotCat]] 1488737 wikitext text/x-wiki '''Интегратсия''' ({{lang-la|integratio}} – барқарор, мукаммал кардан), дар иқтисод наздикшавӣ ва муттаҳидшавии муассисаҳо, соҳаҳо, минтақаҳо, мамлакатҳо, амиқтар шудани ҳамкориҳои онҳо бар пояи шаклу намудҳои тақсимот ва иттиҳоди кор, истеҳсолот, пешбурди тиҷорат, тавсеаи тахассусӣ ва мушоракат (ҳамкорӣ). == Интегратсия ва нақши он == Интегратсия яке аз тамоюлҳои асосии раванди дигаргуниҳои ҷаҳонӣ дар давраи ''саноатӣ кардан'' ва баъди саноатӣ кардан мебошад. Интегратсияи дохилӣ ва берунӣ, ҳудудӣ ва соҳавӣ, амудӣ ва уфуқӣ, тиҷоратӣ, истеҳсолӣ ва арзӣ-молиявиро фарқ мекунанд. Интегратсияи дохилӣ наздикшавӣ ва муттаҳидшавии як соҳа ё соҳаҳои гуногун дар ҳудуди як мамлакат мебошад. Интегратсияи берунӣ аз ҳудуди иқтисодиёти ҷудогонаи миллӣ ва минтақаҳо берун мебарояд. Интегратсияи ҳудудӣ дар муқоиса бо Интегратсияи соҳавӣ дар асоси принсипҳои маҳаллӣ-ҷуғрофиёӣ бунёд мегардад. Интегратсияи амудӣ муттаҳидшавӣ, фурӯбарӣ, бузургшавии муассисаҳо буда, боиси баландшавии самарбахшии онҳо бо роҳи муттаҳидкунии истеҳсолоти соҳаҳои ҳамонанд мегардад, ки миёни худ бо занҷираи технологӣ пайваст мебошанд. Ҳамин тавр, дар чорчӯби як хоҷагии бузург, масалан, ''корпоратсия'' саноати истихроҷи маъдан, саноати энергетикӣ, металлургӣ ва мошинсозӣ муттаҳид мешаванд. Интегратсияи уфуқӣ муттаҳидшавии субъектҳои хоҷагии як соҳаро дар бар мегирад. Дар рушди иқтисодиёти дорои хусусияти инноватсионӣ иттиҳодияҳои миёни ширкатҳо дар соҳаи корҳои илмӣ-таҳқиқӣ ва таҷрибӣ-конструкторӣ (НИОКР), дар коркарди технологияи муштарак ва намудҳои нави маҳсулот, таъминоти иттилоотӣ ва зерсохторӣ (масалан, иттиҳодҳои стратегии ширкатҳо, ки фаъолияти худро барои амалӣ гардондани манфиатҳои стратегии умумӣ дар ягон соҳаи фаъолият муттаҳид мекунанд) нақши муҳим доранд. == Шаклҳо ва самтҳои асосии интегратсия == Ба Интегратсияи тиҷоратӣ дар мамлакат ва минтақаи алоҳида таъсис додани ''минтақаҳои озоди савдо'' хос мебошад, ки бо бастани шартномаҳои дутарафа ё чандтарафаи гумрукӣ ба даст меояд. Интегратсияи истеҳсолӣ танзими ҷаҳонишавии иқтисодии инкишофи тақсимоти байнидавлатию байнисоҳавӣ ва мувофиқсозии меҳнат дар саноат, сохтмон, нақлиёт ва иртиботро дар бар мегирад. Дар ин маврид филиал ва бахшҳои корпоратсияҳои бузург дар мамлакатҳои гуногун ҷойгир шуда, барои истеҳсоли қисмҳои алоҳидаи маснуот, маҳсулоти инноватсионӣ махсус гардонида мешаванд. Аз оғози солҳои 80 то миёнаи солҳои 90 асри 20 раванди интегратсионӣ боз як шакли дигар – Интегратсияи сохтори гуногуни иқтисодиёти омехта: давлатӣ ва ғайридавлатӣ, аз ҷумла хусусиро пайдо кард. Шакли пешқадамтарини он консессия мебошад. ''Консессия''ҳо бештар дар зерсохтори истеҳсолӣ ва иҷтимоии мамлакатҳои тараққикарда ва дар ҳоли рушд тавсеа меёбанд, ки ба бахши хусусӣ ҳуқуқи истифода ва дар ихтиёр доштани дороӣ (актив)-ҳои давлатиро ба муҳлати дурудароз пешбинӣ менамоянд, ҳарчанд ин дороӣ (актив)-ҳо ҳамчун моликияти давлатӣ боқӣ мемонанд. == Интегратсияи иқтисодӣ ва равандҳои ҷаҳонишавӣ == Шаклҳои минтақавии Интегратсияи байнидавлатӣ хеле инкишоф меёбанд. Шакли олии он Интегратсияи асъорӣ-иқтисодӣ ва молиявӣ мебошад. Аврупо ба ҳамин марҳалаи муттаҳидсозии иқтисодиёти давлатҳои мустақил расидааст. 28 давлат (2017) узви ''Иттиҳоди Аврупо'' (ИА) мебошанд. Интегратсияи асъорӣ-молиявӣ дар ин ҷо боиси ташкили Иттиҳоди иқтисодию асъории Аврупо, таъсиси Бонки марказии Аврупо (ҷорӣ намудани асъори ягонаи байнидавлатӣ – евро, ки асъори миллии давлатҳои узви ИА-ро иваз кард) гардид. Соли 2001 дар Осиёи Марказӣ ташкилоти ҳамкориҳои минтақавии нав – СҲШ таъсис ёфт, ки ба он шаш давлат – Қазоқистон, Қирғизистон, Русия, Хитой, Тоҷикистон ва Ӯзбекистон дохил шуданд. Дар иқтисодиёт ҳадафи СҲШ роҳандозии низоми интиқоли озоди мол, хидматрасонӣ ва сармоя мебошад. Ҷаҳонишавии иқтисод дар асоси инкишофи технологияи иттилоотӣ ва ҷомеаи иттилоотӣ барои ташаккули фазои ягонаи иттилоотӣ ва молиявӣ шароит фароҳам овард, ки нишондиҳандаи сатҳи баланди Интегратсияи иқтисодиёти ҷаҳон мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Интегратсия|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Иқтисод]] [[Гурӯҳ:Мафҳумҳои иқтисодӣ]] na75tkc1y0bargo36exvmq1xj73durg 1488738 1488737 2026-10-07T15:43:00Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Интегратсияи иқтисодӣ ва равандҳои ҷаҳонишавӣ */ 1488738 wikitext text/x-wiki '''Интегратсия''' ({{lang-la|integratio}} – барқарор, мукаммал кардан), дар иқтисод наздикшавӣ ва муттаҳидшавии муассисаҳо, соҳаҳо, минтақаҳо, мамлакатҳо, амиқтар шудани ҳамкориҳои онҳо бар пояи шаклу намудҳои тақсимот ва иттиҳоди кор, истеҳсолот, пешбурди тиҷорат, тавсеаи тахассусӣ ва мушоракат (ҳамкорӣ). == Интегратсия ва нақши он == Интегратсия яке аз тамоюлҳои асосии раванди дигаргуниҳои ҷаҳонӣ дар давраи ''саноатӣ кардан'' ва баъди саноатӣ кардан мебошад. Интегратсияи дохилӣ ва берунӣ, ҳудудӣ ва соҳавӣ, амудӣ ва уфуқӣ, тиҷоратӣ, истеҳсолӣ ва арзӣ-молиявиро фарқ мекунанд. Интегратсияи дохилӣ наздикшавӣ ва муттаҳидшавии як соҳа ё соҳаҳои гуногун дар ҳудуди як мамлакат мебошад. Интегратсияи берунӣ аз ҳудуди иқтисодиёти ҷудогонаи миллӣ ва минтақаҳо берун мебарояд. Интегратсияи ҳудудӣ дар муқоиса бо Интегратсияи соҳавӣ дар асоси принсипҳои маҳаллӣ-ҷуғрофиёӣ бунёд мегардад. Интегратсияи амудӣ муттаҳидшавӣ, фурӯбарӣ, бузургшавии муассисаҳо буда, боиси баландшавии самарбахшии онҳо бо роҳи муттаҳидкунии истеҳсолоти соҳаҳои ҳамонанд мегардад, ки миёни худ бо занҷираи технологӣ пайваст мебошанд. Ҳамин тавр, дар чорчӯби як хоҷагии бузург, масалан, ''корпоратсия'' саноати истихроҷи маъдан, саноати энергетикӣ, металлургӣ ва мошинсозӣ муттаҳид мешаванд. Интегратсияи уфуқӣ муттаҳидшавии субъектҳои хоҷагии як соҳаро дар бар мегирад. Дар рушди иқтисодиёти дорои хусусияти инноватсионӣ иттиҳодияҳои миёни ширкатҳо дар соҳаи корҳои илмӣ-таҳқиқӣ ва таҷрибӣ-конструкторӣ (НИОКР), дар коркарди технологияи муштарак ва намудҳои нави маҳсулот, таъминоти иттилоотӣ ва зерсохторӣ (масалан, иттиҳодҳои стратегии ширкатҳо, ки фаъолияти худро барои амалӣ гардондани манфиатҳои стратегии умумӣ дар ягон соҳаи фаъолият муттаҳид мекунанд) нақши муҳим доранд. == Шаклҳо ва самтҳои асосии интегратсия == Ба Интегратсияи тиҷоратӣ дар мамлакат ва минтақаи алоҳида таъсис додани ''минтақаҳои озоди савдо'' хос мебошад, ки бо бастани шартномаҳои дутарафа ё чандтарафаи гумрукӣ ба даст меояд. Интегратсияи истеҳсолӣ танзими ҷаҳонишавии иқтисодии инкишофи тақсимоти байнидавлатию байнисоҳавӣ ва мувофиқсозии меҳнат дар саноат, сохтмон, нақлиёт ва иртиботро дар бар мегирад. Дар ин маврид филиал ва бахшҳои корпоратсияҳои бузург дар мамлакатҳои гуногун ҷойгир шуда, барои истеҳсоли қисмҳои алоҳидаи маснуот, маҳсулоти инноватсионӣ махсус гардонида мешаванд. Аз оғози солҳои 80 то миёнаи солҳои 90 асри 20 раванди интегратсионӣ боз як шакли дигар – Интегратсияи сохтори гуногуни иқтисодиёти омехта: давлатӣ ва ғайридавлатӣ, аз ҷумла хусусиро пайдо кард. Шакли пешқадамтарини он консессия мебошад. ''Консессия''ҳо бештар дар зерсохтори истеҳсолӣ ва иҷтимоии мамлакатҳои тараққикарда ва дар ҳоли рушд тавсеа меёбанд, ки ба бахши хусусӣ ҳуқуқи истифода ва дар ихтиёр доштани дороӣ (актив)-ҳои давлатиро ба муҳлати дурудароз пешбинӣ менамоянд, ҳарчанд ин дороӣ (актив)-ҳо ҳамчун моликияти давлатӣ боқӣ мемонанд. == Интегратсияи иқтисодӣ ва равандҳои ҷаҳонишавӣ == Шаклҳои минтақавии Интегратсияи байнидавлатӣ хеле инкишоф меёбанд. Шакли олии он Интегратсияи асъорӣ-иқтисодӣ ва молиявӣ мебошад. [[Аврупо]] ба ҳамин марҳалаи муттаҳидсозии иқтисодиёти давлатҳои мустақил расидааст. 28 давлат ([[соли 2017]]) узви [[Иттиҳоди Аврупо]] ([[ИА]]) мебошанд. Интегратсияи асъорӣ-молиявӣ дар ин ҷо боиси ташкили Иттиҳоди иқтисодию асъории Аврупо, таъсиси [[Бонки марказии Аврупо]] (ҷорӣ намудани асъори ягонаи байнидавлатӣ – [[евро]], ки асъори миллии давлатҳои узви [[ИА|ИА-ро]] иваз кард) гардид. [[Соли 2001]] дар [[Осиёи Марказӣ]] ташкилоти ҳамкориҳои минтақавии нав – [[Созмони ҳамкории Шанхай]] таъсис ёфт, ки ба он шаш давлат – [[Қазоқистон]], [[Қирғизистон]], [[Русия]], [[Хитой]], [[Тоҷикистон]] ва [[Ӯзбекистон]] дохил шуданд. Дар иқтисодиёт ҳадафи [[СҲШ]] роҳандозии низоми интиқоли озоди мол, хидматрасонӣ ва сармоя мебошад. [[Ҷаҳонишавӣ|Ҷаҳонишавии]] [[иқтисод]] дар асоси инкишофи [[технологияи иттилоотӣ]] ва ҷомеаи иттилоотӣ барои ташаккули фазои ягонаи иттилоотӣ ва молиявӣ шароит фароҳам овард, ки нишондиҳандаи сатҳи баланди Интегратсияи иқтисодиёти ҷаҳон мебошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Интегратсия|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Иқтисод]] [[Гурӯҳ:Мафҳумҳои иқтисодӣ]] agry46yhy1fqr8rmegws45n3t0k1fr5 3 334017 1488734 2026-10-07T15:27:56Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Ба навкорон */ бахши ҷадид 1488734 wikitext text/x-wiki == Ба навкорон == == Ба навкорон == Шумо мақолаеро дар саҳифаи корбарии [[Саҳифаи корбар]] Аноргул Тоҳирзода/Сиёҳнавис эҷод карда истодаед, ки ин амал ба талаботи Википедиа ҷавобгӯ нест ва ҳазф карда шудааст. Бо мақсади викифонидани мақолаҳои нав ба талаботи Роҳнамои Википедиа риоя кунед. # Аввал андеша намоед, ки мақолаатон барои Донишномаи энсиклопедӣ ягон арзише дорад ё не? Якчанд мақолаҳои тоҷикиро аввал мутолиа ва барои ёд гирифтан, таҳрири забонӣ кунед. # Барои вироиши мақола ба саҳифаи [[Википедиа:Чӣ тавр мақола бояд сохт]] ва ба дастури [[Википедиа:Вироиши мақолаҳо]] ‎нигоҳ кунед, омӯзед ва мувофиқи он амал кунед. # Барои эҷоди мақолаи нав аз мақолаҳои вироишгардидаи Википедиа ҳамчун намуна истифода баред. # Бидонед: мақола (иловаҳо ба он) бе иқтибос аз сарчашмаи боэътимод (бо тасвири библиографии китоб, ё ин ки номи суроғаи электронии сомона) минбаъд ҳазф мегардад. # Дар охири мақола ҳатман ба кадом гурӯҳ таалуқ доштани мақоларо нависед. Нигаред: ба зергурӯҳҳои ба мазмуни мақолаатон монанд (дар поварақи мақолаҳои ВП навишта шудааст). # Бидонед:мақолаҳои бе манбаъ  нигаред:([[Википедиа:Сарчашмаҳои муътабар]]),  яъне  бе сабти номи мақола дар Вебгоҳи Интернетӣ, ё ин ки – бе иқтибосе аз адабиёт бо таълифи ному насаби муаллиф, номи мақолаи китоб (маҷалла ва диг), дар кадом шаҳр, номи нашриёт, соли нашр, миқдори саҳифаҳои истифодагардида. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 15:27, 7 октябри 2026 (UTC) qoe64c3xfzejauyblanxg0im3cuh6hi 1488809 1488734 2026-10-08T06:11:22Z Аноргул Тоҳирзода 157371 Аноргул Тоҳирзода moved page [[Баҳси корбар:Аноргул Тоҳирзода/Сиёҳнавис]] to [[Баҳс:Аноргул Тоҳирзода]] 1488734 wikitext text/x-wiki == Ба навкорон == == Ба навкорон == Шумо мақолаеро дар саҳифаи корбарии [[Саҳифаи корбар]] Аноргул Тоҳирзода/Сиёҳнавис эҷод карда истодаед, ки ин амал ба талаботи Википедиа ҷавобгӯ нест ва ҳазф карда шудааст. Бо мақсади викифонидани мақолаҳои нав ба талаботи Роҳнамои Википедиа риоя кунед. # Аввал андеша намоед, ки мақолаатон барои Донишномаи энсиклопедӣ ягон арзише дорад ё не? Якчанд мақолаҳои тоҷикиро аввал мутолиа ва барои ёд гирифтан, таҳрири забонӣ кунед. # Барои вироиши мақола ба саҳифаи [[Википедиа:Чӣ тавр мақола бояд сохт]] ва ба дастури [[Википедиа:Вироиши мақолаҳо]] ‎нигоҳ кунед, омӯзед ва мувофиқи он амал кунед. # Барои эҷоди мақолаи нав аз мақолаҳои вироишгардидаи Википедиа ҳамчун намуна истифода баред. # Бидонед: мақола (иловаҳо ба он) бе иқтибос аз сарчашмаи боэътимод (бо тасвири библиографии китоб, ё ин ки номи суроғаи электронии сомона) минбаъд ҳазф мегардад. # Дар охири мақола ҳатман ба кадом гурӯҳ таалуқ доштани мақоларо нависед. Нигаред: ба зергурӯҳҳои ба мазмуни мақолаатон монанд (дар поварақи мақолаҳои ВП навишта шудааст). # Бидонед:мақолаҳои бе манбаъ  нигаред:([[Википедиа:Сарчашмаҳои муътабар]]),  яъне  бе сабти номи мақола дар Вебгоҳи Интернетӣ, ё ин ки – бе иқтибосе аз адабиёт бо таълифи ному насаби муаллиф, номи мақолаи китоб (маҷалла ва диг), дар кадом шаҳр, номи нашриёт, соли нашр, миқдори саҳифаҳои истифодагардида. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 15:27, 7 октябри 2026 (UTC) qoe64c3xfzejauyblanxg0im3cuh6hi 1488813 1488809 2026-10-08T06:15:58Z Аноргул Тоҳирзода 157371 Аноргул Тоҳирзода moved page [[Баҳс:Аноргул Тоҳирзода]] to [[Баҳси корбар:Аноргул Тоҳирзода]] 1488734 wikitext text/x-wiki == Ба навкорон == == Ба навкорон == Шумо мақолаеро дар саҳифаи корбарии [[Саҳифаи корбар]] Аноргул Тоҳирзода/Сиёҳнавис эҷод карда истодаед, ки ин амал ба талаботи Википедиа ҷавобгӯ нест ва ҳазф карда шудааст. Бо мақсади викифонидани мақолаҳои нав ба талаботи Роҳнамои Википедиа риоя кунед. # Аввал андеша намоед, ки мақолаатон барои Донишномаи энсиклопедӣ ягон арзише дорад ё не? Якчанд мақолаҳои тоҷикиро аввал мутолиа ва барои ёд гирифтан, таҳрири забонӣ кунед. # Барои вироиши мақола ба саҳифаи [[Википедиа:Чӣ тавр мақола бояд сохт]] ва ба дастури [[Википедиа:Вироиши мақолаҳо]] ‎нигоҳ кунед, омӯзед ва мувофиқи он амал кунед. # Барои эҷоди мақолаи нав аз мақолаҳои вироишгардидаи Википедиа ҳамчун намуна истифода баред. # Бидонед: мақола (иловаҳо ба он) бе иқтибос аз сарчашмаи боэътимод (бо тасвири библиографии китоб, ё ин ки номи суроғаи электронии сомона) минбаъд ҳазф мегардад. # Дар охири мақола ҳатман ба кадом гурӯҳ таалуқ доштани мақоларо нависед. Нигаред: ба зергурӯҳҳои ба мазмуни мақолаатон монанд (дар поварақи мақолаҳои ВП навишта шудааст). # Бидонед:мақолаҳои бе манбаъ  нигаред:([[Википедиа:Сарчашмаҳои муътабар]]),  яъне  бе сабти номи мақола дар Вебгоҳи Интернетӣ, ё ин ки – бе иқтибосе аз адабиёт бо таълифи ному насаби муаллиф, номи мақолаи китоб (маҷалла ва диг), дар кадом шаҳр, номи нашриёт, соли нашр, миқдори саҳифаҳои истифодагардида. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 15:27, 7 октябри 2026 (UTC) qoe64c3xfzejauyblanxg0im3cuh6hi 3 334018 1488735 2026-10-07T15:33:32Z Шухрат Саъдиев 5132 /* Ба навкорон */ бахши ҷадид 1488735 wikitext text/x-wiki == Ба навкорон == == Ба навкорон == Бо мақсади викифонидани мақолаҳои нав ба талаботи Роҳнамои Википедиа риоя кунед. # Аввал андеша намоед, ки мақолаатон барои Донишномаи энсиклопедӣ ягон арзише дорад ё не? Якчанд мақолаҳои тоҷикиро аввал мутолиа ва барои ёд гирифтан, таҳрири забонӣ кунед. # Барои вироиши мақола ба саҳифаи [[Википедиа:Чӣ тавр мақола бояд сохт]] ва ба дастури [[Википедиа:Вироиши мақолаҳо]] ‎нигоҳ кунед, омӯзед ва мувофиқи он амал кунед. # Барои эҷоди мақолаи нав аз мақолаҳои вироишгардидаи Википедиа ҳамчун намуна истифода баред. # Бидонед: мақола (иловаҳо ба он) бе иқтибос аз сарчашмаи боэътимод (бо тасвири библиографии китоб, ё ин ки номи суроғаи электронии сомона) минбаъд ҳазф мегардад. # Дар охири мақола ҳатман ба кадом гурӯҳ таалуқ доштани мақоларо нависед. Нигаред: ба зергурӯҳҳои ба мазмуни мақолаатон монанд (дар поварақи мақолаҳои ВП навишта шудааст). # Бидонед:мақолаҳои бе манбаъ  нигаред:([[Википедиа:Сарчашмаҳои муътабар]]),  яъне  бе сабти номи мақола дар Вебгоҳи Интернетӣ, ё ин ки – бе иқтибосе аз адабиёт бо таълифи ному насаби муаллиф, номи мақолаи китоб (маҷалла ва диг), дар кадом шаҳр, номи нашриёт, соли нашр, миқдори саҳифаҳои истифодагардида, минбаъд аз Википедия ҳазф мегардад. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 15:33, 7 октябри 2026 (UTC) 8kr5r8942b4qyrufp8os9oaf2egp2d4 1488736 1488735 2026-10-07T15:34:12Z Шухрат Саъдиев 5132 Ба навкорон 1488736 wikitext text/x-wiki == Ба навкорон == Бо мақсади викифонидани мақолаҳои нав ба талаботи Роҳнамои Википедиа риоя кунед. # Аввал андеша намоед, ки мақолаатон барои Донишномаи энсиклопедӣ ягон арзише дорад ё не? Якчанд мақолаҳои тоҷикиро аввал мутолиа ва барои ёд гирифтан, таҳрири забонӣ кунед. # Барои вироиши мақола ба саҳифаи [[Википедиа:Чӣ тавр мақола бояд сохт]] ва ба дастури [[Википедиа:Вироиши мақолаҳо]] ‎нигоҳ кунед, омӯзед ва мувофиқи он амал кунед. # Барои эҷоди мақолаи нав аз мақолаҳои вироишгардидаи Википедиа ҳамчун намуна истифода баред. # Бидонед: мақола (иловаҳо ба он) бе иқтибос аз сарчашмаи боэътимод (бо тасвири библиографии китоб, ё ин ки номи суроғаи электронии сомона) минбаъд ҳазф мегардад. # Дар охири мақола ҳатман ба кадом гурӯҳ таалуқ доштани мақоларо нависед. Нигаред: ба зергурӯҳҳои ба мазмуни мақолаатон монанд (дар поварақи мақолаҳои ВП навишта шудааст). # Бидонед:мақолаҳои бе манбаъ  нигаред:([[Википедиа:Сарчашмаҳои муътабар]]),  яъне  бе сабти номи мақола дар Вебгоҳи Интернетӣ, ё ин ки – бе иқтибосе аз адабиёт бо таълифи ному насаби муаллиф, номи мақолаи китоб (маҷалла ва диг), дар кадом шаҳр, номи нашриёт, соли нашр, миқдори саҳифаҳои истифодагардида, минбаъд аз Википедия ҳазф мегардад. [[Корбар:Шухрат Саъдиев|Шухрат Саъдиев]] ([[Баҳси корбар:Шухрат Саъдиев|баҳс]]) 15:33, 7 октябри 2026 (UTC) djuh86o3shviphrea58gmnm937uzml1 0 334019 1488754 2026-10-08T03:56:17Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Саҳифаи нав: '''Сомонаи ҳушдори бармаҳал''' маҷмӯи воситаҳо, муассисаҳо ва тартиботест, ки хатари наздикшавандаро пешакӣ муайян карда, ба аҳолӣ барои андешидани чораҳои муҳофизатӣ вақт медиҳад. Он барои сел, обхезӣ, тарма, хушксолӣ, мавҷи гармо, заминларза, бемориҳои сироя... 1488754 wikitext text/x-wiki '''Сомонаи ҳушдори бармаҳал''' маҷмӯи воситаҳо, муассисаҳо ва тартиботест, ки хатари наздикшавандаро пешакӣ муайян карда, ба аҳолӣ барои андешидани чораҳои муҳофизатӣ вақт медиҳад. Он барои сел, обхезӣ, тарма, хушксолӣ, мавҷи гармо, заминларза, бемориҳои сироятӣ ва хатарҳои технологӣ истифода мешавад. == Унсурҳои асосӣ == Созмони ҷаҳонии ҳавошиносӣ системаи муассирро аз чор бахш иборат медонад: донистани хатар ва осебпазирӣ; мушоҳида, таҳлил ва пешгӯӣ; расонидани огоҳии равшан; ва омодагӣ барои вокуниш.<ref>{{cite web |title=Early warning system |url=https://wmo.int/topics/early-warning-system |publisher=World Meteorological Organization |access-date=2026-10-06}}</ref> Агар яке аз ин пайвандҳо кор накунад, огоҳӣ метавонад дер, нофаҳмо ё беамал монад. Маълумот аз истгоҳҳои ҳавошиносӣ, радифҳо, ҳисгарҳои дарё, мушоҳидаи саҳроӣ ва гузориши ҷомеа ҷамъ мешавад. Мутахассисон эҳтимол ва шиддати ҳодисаро арзёбӣ мекунанд. Паём бояд нишон диҳад, ки чӣ рӯй медиҳад, кадом ҷойҳо зери хатар ҳастанд, ҳодиса кай эҳтимол дорад ва мардум чӣ кор кунанд. == Расонидани паём == Ҳушдор тавассути радио, телевизион, паёмаки телефон, баландгӯяк, шабакаҳои иҷтимоӣ ва роҳбарони маҳаллӣ паҳн мешавад. Истифодаи чанд роҳ муҳим аст, зеро барқ ё интернет метавонад қатъ шавад. Паёмҳо бояд ба забони фаҳмо, барои шахсони дорои маъюбият дастрас ва аз манбаи боэътимод бошанд. == Самаранокӣ == Система танҳо бо насби таҷҳизот маҳдуд намешавад. Машқҳои эвакуатсия, харитаи паноҳгоҳҳо, нақшаи оилавӣ ва эътимоди мардум ба ниҳодҳо қисми онанд. Барномаи СММ «Огоҳии бармаҳал барои ҳама» ҳадаф дорад, ки то соли 2027 тамоми аҳолии ҷаҳон бо низомҳои бисёрхатара фаро гирифта шавад.<ref>{{cite web |title=Early Warnings for All |url=https://www.un.org/en/climatechange/early-warnings-for-all |publisher=United Nations |access-date=2026-10-06}}</ref> Барои ноҳияҳои кӯҳии Тоҷикистон назорати бориш, сатҳи рӯдҳо, кӯлҳои пиряхӣ, тарма ва ярч метавонад талафоти ҷонӣ ва молиро кам кунад. Иштироки ҷамоатҳо барои муайян кардани роҳҳои амни эвакуатсия ва расонидани хабар ба деҳаҳои дурдаст зарур аст. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Офатҳои табиӣ]] * [[Ҳавошиносӣ]] * [[Обхезӣ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Мудирияти офатҳо]] [[Гурӯҳ:Офатҳои табиӣ]] 2kb9hc7tvac5dt9alrsrv33tu797nbe 1488755 1488754 2026-10-08T03:58:21Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 аломатҳои китобат, вироишоти сабкӣ 1488755 wikitext text/x-wiki [[Акс:TWS_295_Sirens,_Saudi_Arabia_Warning_System.jpg|thumb|right|Сиренаи электронии мудофиаи мадании TWS 295-и ширкати HSS Engineering.]]'''Сомонаи ҳушдори бармаҳал''' маҷмӯи воситаҳо, муассисаҳо ва тартиботест, ки хатари наздикшавандаро пешакӣ муайян карда, ба аҳолӣ барои андешидани чораҳои муҳофизатӣ вақт медиҳад. Он барои сел, обхезӣ, тарма, хушксолӣ, мавҷи гармо, заминларза, бемориҳои сироятӣ ва хатарҳои технологӣ истифода мешавад. == Унсурҳои асосӣ == Созмони ҷаҳонии ҳавошиносӣ системаи муассирро аз чор бахш иборат медонад: донистани хатар ва осебпазирӣ; мушоҳида, таҳлил ва пешгӯӣ; расонидани огоҳии равшан; ва омодагӣ барои вокуниш.<ref>{{cite web |title=Early warning system |url=https://wmo.int/topics/early-warning-system |publisher=World Meteorological Organization |access-date=2026-10-06}}</ref> Агар яке аз ин пайвандҳо кор накунад, огоҳӣ метавонад дер, нофаҳмо ё беамал монад. Маълумот аз истгоҳҳои ҳавошиносӣ, радифҳо, ҳисгарҳои дарё, мушоҳидаи саҳроӣ ва гузориши ҷомеа ҷамъ мешавад. Мутахассисон эҳтимол ва шиддати ҳодисаро арзёбӣ мекунанд. Паём бояд нишон диҳад, ки чӣ рӯй медиҳад, кадом ҷойҳо зери хатар ҳастанд, ҳодиса кай эҳтимол дорад ва мардум чӣ кор кунанд. == Расонидани паём == Ҳушдор тавассути радио, телевизион, паёмаки телефон, баландгӯяк, шабакаҳои иҷтимоӣ ва роҳбарони маҳаллӣ паҳн мешавад. Истифодаи чанд роҳ муҳим аст, зеро барқ ё интернет метавонад қатъ шавад. Паёмҳо бояд ба забони фаҳмо, барои шахсони дорои маъюбият дастрас ва аз манбаи боэътимод бошанд. == Самаранокӣ == Система танҳо бо насби таҷҳизот маҳдуд намешавад. Машқҳои эвакуатсия, харитаи паноҳгоҳҳо, нақшаи оилавӣ ва эътимоди мардум ба ниҳодҳо қисми онанд. Барномаи СММ «Огоҳии бармаҳал барои ҳама» ҳадаф дорад, ки то соли 2027 тамоми аҳолии ҷаҳон бо низомҳои бисёрхатара фаро гирифта шавад.<ref>{{cite web |title=Early Warnings for All |url=https://www.un.org/en/climatechange/early-warnings-for-all |publisher=United Nations |access-date=2026-10-06}}</ref> Барои ноҳияҳои кӯҳии Тоҷикистон назорати бориш, сатҳи рӯдҳо, кӯлҳои пиряхӣ, тарма ва ярч метавонад талафоти ҷонӣ ва молиро кам кунад. Иштироки ҷамоатҳо барои муайян кардани роҳҳои амни эвакуатсия ва расонидани хабар ба деҳаҳои дурдаст зарур аст. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Офатҳои табиӣ]] * [[Ҳавошиносӣ]] * [[Обхезӣ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Мудирияти офатҳо]] [[Гурӯҳ:Офатҳои табиӣ]] ekthsungqhot8wbsbvg0ttyh93m3gb4 0 334020 1488756 2026-10-08T04:00:30Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Саҳифаи нав: '''Илми боз''' (англ. ''open science'') маҷмӯи усулҳоест, ки дониш, раванд ва натиҷаҳои илмиро то ҳадди имкон барои ҷомеа дастрас, санҷиданӣ ва бозистифодашаванда мегардонад. Ба он дастрасии боз ба мақолаҳо, додаҳои кушода, нармафзори кушода, усулҳои шаффофи таҳқиқ ва и... 1488756 wikitext text/x-wiki '''Илми боз''' (англ. ''open science'') маҷмӯи усулҳоест, ки дониш, раванд ва натиҷаҳои илмиро то ҳадди имкон барои ҷомеа дастрас, санҷиданӣ ва бозистифодашаванда мегардонад. Ба он дастрасии боз ба мақолаҳо, додаҳои кушода, нармафзори кушода, усулҳои шаффофи таҳқиқ ва иштироки ҷомеа дохил мешаванд. == Принсипҳо == ЮНЕСКО илми бозро ҳамчун сохтори фарогир тавсиф мекунад, ки донишҳои илмии бисёрзабонро барои ҳама дастрас мекунад ва ҳамкории олимонро бо ҷомеа тақвият медиҳад.<ref>{{cite web |title=UNESCO Recommendation on Open Science |url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000379949 |publisher=UNESCO |date=2021 |access-date=2026-10-06}}</ref> Принсипҳои асосӣ шаффофият, баробарӣ, гуногунрангӣ, масъулият ва эҳтиром ба ҳуқуқи муаллифу махфият мебошанд. Дастрасии боз имкон медиҳад, ки хонанда мақолаи илмиро бе пардохт бихонад. Додаҳои кушода метавонанд бо иҷозатномаи равшан ва дар шакли мошинхон нашр шаванд. Сабти пешакии нақшаи таҳқиқ ва нашри рамзи барнома такрор кардани натиҷаро осон мекунанд. Бо вуҷуди ин, додаҳои тиббӣ, маълумоти шахсӣ, донишҳои маҳаллӣ ва маълумоти вобаста ба амният на ҳамеша пурра кушода мешаванд. == Манфиат ва мушкилот == Илми боз метавонад такрори беҳудаи корро кам, санҷиши натиҷаҳоро осон ва ҳамкории байналмилалиро тезонад. Он ҳамчунин ба омӯзгорон, донишҷӯён, рӯзноманигорон ва соҳибкорон дастрасӣ ба дониш медиҳад. Дар ҳолатҳои фавқулода, мубодилаи зудтари додаҳо метавонад ба таҳияи чораҳои тандурустӣ ё иқлимӣ кумак кунад.<ref>{{cite web |title=Open science |url=https://research-and-innovation.ec.europa.eu/strategy/strategy-research-and-innovation/our-digital-future/open-science_en |publisher=European Commission |access-date=2026-10-06}}</ref> Монеаҳо аз ҳаққи баланди нашр, нобаробарии инфрасохтор, камбуди малакаи идоракунии додаҳо ва низоми баҳодиҳии олимон иборатанд. Нашри боз маънои рад кардани баррасии ҳамтоёнро надорад; сифати илмӣ ҳамоно бояд санҷида шавад. == Аҳамият == Барои ҷомеаҳои илмии хурд илми боз метавонад намоёнӣ ва истифодаи таҳқиқоти маҳаллиро афзоиш диҳад. Сохтани махзанҳои миллӣ, истифодаи шиносаҳои устувор ва нашри метамаълумот ба забонҳои тоҷикӣ ва англисӣ дастрасиро беҳтар мекунад. == Ҷусторҳои вобаста == * Дастрасии боз * Додаҳои боз * [[Илми шаҳрвандӣ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Илми боз]] [[Гурӯҳ:Нашри илмӣ]] lp9eb2yquqtkhrsehsoxwu1mzg7gwki 1488757 1488756 2026-10-08T04:02:35Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 аломатҳои китобат, вироишоти сабкӣ 1488757 wikitext text/x-wiki '''Илми боз''' (англ. ''open science'') маҷмӯи усулҳоест, ки дониш, раванд ва натиҷаҳои илмиро то ҳадди имкон барои ҷомеа дастрас, санҷиданӣ ва дубора истифодашаванда мегардонад. Ба он дастрасии боз ба мақолаҳо, додаҳои боз, нармафзори боз , усулҳои шаффофи таҳқиқ ва иштироки ҷомеа дохил мешаванд. == Принсипҳо == ЮНЕСКО илми бозро ҳамчун сохтори фарогир тавсиф мекунад, ки донишҳои илмии бисёрзабонро барои ҳама дастрас мекунад ва ҳамкории олимонро бо ҷомеа тақвият медиҳад.<ref>{{cite web |title=UNESCO Recommendation on Open Science |url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000379949 |publisher=UNESCO |date=2021 |access-date=2026-10-06}}</ref> Принсипҳои асосӣ шаффофият, баробарӣ, гуногунрангӣ, масъулият ва эҳтиром ба ҳуқуқи муаллифу махфият мебошанд. Дастрасии боз имкон медиҳад, ки хонанда мақолаи илмиро бе пардохт бихонад. Додаҳои боз метавонанд бо иҷозатномаи равшан ва дар шакли мошинхон нашр шаванд. Сабти пешакии нақшаи таҳқиқ ва нашри рамзи барнома такрор кардани натиҷаро осон мекунанд. Бо вуҷуди ин, додаҳои тиббӣ, маълумоти шахсӣ, донишҳои маҳаллӣ ва маълумоти вобаста ба амният на ҳамеша пурра боз мешаванд. == Манфиат ва мушкилот == Илми боз метавонад такрори беҳудаи корро кам, санҷиши натиҷаҳоро осон ва ҳамкории байналмилалиро тезонад. Он ҳамчунин ба омӯзгорон, донишҷӯён, рӯзноманигорон ва соҳибкорон дастрасӣ ба дониш медиҳад. Дар ҳолатҳои фавқулода, мубодилаи зудтари додаҳо метавонад ба таҳияи чораҳои тандурустӣ ё иқлимӣ кумак кунад.<ref>{{cite web |title=Open science |url=https://research-and-innovation.ec.europa.eu/strategy/strategy-research-and-innovation/our-digital-future/open-science_en |publisher=European Commission |access-date=2026-10-06}}</ref> Монеаҳо аз ҳаққи баланди нашр, нобаробарии инфрасохтор, камбуди малакаи идоракунии додаҳо ва низоми баҳодиҳии олимон иборатанд. Нашри боз маънои рад кардани баррасии ҳамтоёнро надорад; сифати илмӣ ҳамоно бояд санҷида шавад. == Аҳамият == Барои ҷомеаҳои илмии хурд илми боз метавонад намоёнӣ ва истифодаи таҳқиқоти маҳаллиро афзоиш диҳад. Сохтани махзанҳои миллӣ, истифодаи шиносаҳои устувор ва нашри метамаълумот ба забонҳои тоҷикӣ ва англисӣ дастрасиро беҳтар мекунад. == Ҷусторҳои вобаста == * Дастрасии боз * Додаҳои боз * [[Илми шаҳрвандӣ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Илми боз]] [[Гурӯҳ:Нашри илмӣ]] p3rw1td7r1saeupykhherpd8awi9ktr 1488758 1488757 2026-10-08T04:05:40Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 вироишоти сабкӣ, ороиш, имло 1488758 wikitext text/x-wiki [[Акс:UNESCO-Open science-pillars-en.png|мини|Пояҳои илми боз|415x415пкс]]'''Илми боз''' (англ. ''open science'') маҷмӯи усулҳоест, ки дониш, раванд ва натиҷаҳои илмиро то ҳадди имкон барои ҷомеа дастрас, санҷиданӣ ва дубора истифодашаванда мегардонад. Ба он дастрасии боз ба мақолаҳо, додаҳои боз, нармафзори боз , усулҳои шаффофи таҳқиқ ва иштироки ҷомеа дохил мешаванд. == Принсипҳо == ЮНЕСКО илми бозро ҳамчун сохтори фарогир тавсиф мекунад, ки донишҳои илмии бисёрзабонро барои ҳама дастрас мекунад ва ҳамкории олимонро бо ҷомеа тақвият медиҳад.<ref>{{cite web |title=UNESCO Recommendation on Open Science |url=https://unesdoc.unesco.org/ark:/48223/pf0000379949 |publisher=UNESCO |date=2021 |access-date=2026-10-06}}</ref> Принсипҳои асосӣ шаффофият, баробарӣ, гуногунрангӣ, масъулият ва эҳтиром ба ҳуқуқи муаллифу махфият мебошанд. Дастрасии боз имкон медиҳад, ки хонанда мақолаи илмиро бе пардохт бихонад. Додаҳои боз метавонанд бо иҷозатномаи равшан ва дар шакли мошинхон нашр шаванд. Сабти пешакии нақшаи таҳқиқ ва нашри рамзи барнома такрор кардани натиҷаро осон мекунанд. Бо вуҷуди ин, додаҳои тиббӣ, маълумоти шахсӣ, донишҳои маҳаллӣ ва маълумоти вобаста ба амният на ҳамеша пурра боз мешаванд. == Манфиат ва мушкилот == Илми боз метавонад такрори беҳудаи корро кам, санҷиши натиҷаҳоро осон ва ҳамкории байналмилалиро тезонад. Он ҳамчунин ба омӯзгорон, донишҷӯён, рӯзноманигорон ва соҳибкорон дастрасӣ ба дониш медиҳад. Дар ҳолатҳои фавқулода, мубодилаи зудтари додаҳо метавонад ба таҳияи чораҳои тандурустӣ ё иқлимӣ кумак кунад.<ref>{{cite web |title=Open science |url=https://research-and-innovation.ec.europa.eu/strategy/strategy-research-and-innovation/our-digital-future/open-science_en |publisher=European Commission |access-date=2026-10-06}}</ref> Монеаҳо аз ҳаққи баланди нашр, нобаробарии инфрасохтор, камбуди малакаи идоракунии додаҳо ва низоми баҳодиҳии олимон иборатанд. Нашри боз маънои рад кардани баррасии ҳамтоёнро надорад; сифати илмӣ ҳамоно бояд санҷида шавад. == Аҳамият == Барои ҷомеаҳои илмии хурд илми боз метавонад намоёнӣ ва истифодаи таҳқиқоти маҳаллиро афзоиш диҳад. Сохтани махзанҳои миллӣ, истифодаи шиносаҳои устувор ва нашри метамаълумот ба забонҳои тоҷикӣ ва англисӣ дастрасиро беҳтар мекунад. == Ҷусторҳои вобаста == * Дастрасии боз * Додаҳои боз * [[Илми шаҳрвандӣ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Илми боз]] [[Гурӯҳ:Нашри илмӣ]] o0vtbb9p7ji36uydvete0ekrczoe6l5 0 334021 1488759 2026-10-08T04:07:14Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Саҳифаи нав: '''Ғанигардонии ғизо''' ё '''фортификатсияи ғизо''' афзудани як ё чанд микроғизо, аз ҷумла витамин ва моддаи маъданӣ, ба маҳсулоти хӯрокворӣ мебошад. Ҳадафи он пешгирӣ ё ислоҳи норасоии ғизоӣ дар аҳолӣ аст. Модда метавонад дар маҳсулот табиатан вуҷуд дошта бошад... 1488759 wikitext text/x-wiki '''Ғанигардонии ғизо''' ё '''фортификатсияи ғизо''' афзудани як ё чанд микроғизо, аз ҷумла витамин ва моддаи маъданӣ, ба маҳсулоти хӯрокворӣ мебошад. Ҳадафи он пешгирӣ ё ислоҳи норасоии ғизоӣ дар аҳолӣ аст. Модда метавонад дар маҳсулот табиатан вуҷуд дошта бошад ё набошад. == Намунаҳо == Намунаҳои маъмул йоднок кардани намак, илова кардани оҳан ва кислотаи фолат ба орд, витамини D ба шир ё равған ва витамини A ба равғани хӯрокворӣ мебошанд. Созмони ҷаҳонии тандурустӣ ғанигардониро яке аз чораҳои муҳими ҷамъиятӣ барои мубориза бо камғизоии микроэлементӣ мешуморад.<ref>{{cite web |title=Food fortification |url=https://www.who.int/health-topics/food-fortification |publisher=World Health Organization |access-date=2026-10-06}}</ref> Ғанигардонӣ метавонад ҳатмӣ бошад, вақте қонун барои маҳсулоти асосӣ меъёр муқаррар мекунад, ё ихтиёрӣ бошад, вақте истеҳсолкунанда бо риояи талаботи бехатарӣ модда меафзояд. Ғанигардонии оммавӣ барои маҳсулоте мувофиқ аст, ки қисми зиёди аҳолӣ мунтазам истеъмол мекунад. Ғанигардонии ҳадафнок барои гурӯҳи муайян, масалан ғизои кӯдак, пешбинӣ мешавад. == Тарҳрезӣ ва назорат == Барнома бояд аз таҳқиқи норасоии ғизоӣ, одатҳои истеъмол ва иқтидори саноат оғоз шавад. Интихоби шакли химиявии микроғизо муҳим аст: он бояд устувор, қобили ҷаббиш ва бе таъсири ҷиддӣ ба мазза, ранг ё бӯй бошад. Назорати сифат дар корхона, санҷиши бозор ва арзёбии вазъи саломатӣ барои пешгирии миқдори аз ҳад кам ё зиёд заруранд.<ref>{{cite web |title=Guidelines on food fortification with micronutrients |url=https://www.who.int/publications/i/item/9241594012 |publisher=WHO and FAO |date=2006 |access-date=2026-10-06}}</ref> Ғанигардонӣ ҷойгузини ғизои гуногун ва солим нест. Он одатан бо омӯзиши ғизоӣ, беҳсозии дастрасӣ ба маҳсулоти тару тоза ва, дар ҳолатҳои зарурӣ, истифодаи иловагиҳои ғизоӣ ҳамроҳ мешавад. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Витамин]] * [[Камғизоӣ]] * [[Намаки йоднок]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ғизо]] [[Гурӯҳ:Тандурустии ҷамъиятӣ]] kplgs4g81ugf2fddqurv3801df4mx0q 1488760 1488759 2026-10-08T04:08:34Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 навсозӣ, илова 1488760 wikitext text/x-wiki [[File:16049-a-bowl-of-cereal-with-raisins-pv.jpg|thumb|Косаи ғалладонаи бо витаминҳо ва маъданҳо ғанӣ гардонидашуда|alt=Косаи сафолии сафед бо ғалладонаи парракшакл ва мавиз, ки дар болои налбокии мувофиқ гузошта шудааст.|343x343пкс]]'''Ғанигардонии ғизо''' ё '''фортификатсияи ғизо''' афзудани як ё чанд микроғизо, аз ҷумла витамин ва моддаи маъданӣ, ба маҳсулоти хӯрокворӣ мебошад. Ҳадафи он пешгирӣ ё ислоҳи норасоии ғизоӣ дар аҳолӣ аст. Модда метавонад дар маҳсулот табиатан вуҷуд дошта бошад ё набошад. == Намунаҳо == Намунаҳои маъмул йоднок кардани намак, илова кардани оҳан ва кислотаи фолат ба орд, витамини D ба шир ё равған ва витамини A ба равғани хӯрокворӣ мебошанд. Созмони ҷаҳонии тандурустӣ ғанигардониро яке аз чораҳои муҳими ҷамъиятӣ барои мубориза бо камғизоии микроэлементӣ мешуморад.<ref>{{cite web |title=Food fortification |url=https://www.who.int/health-topics/food-fortification |publisher=World Health Organization |access-date=2026-10-06}}</ref> Ғанигардонӣ метавонад ҳатмӣ бошад, вақте қонун барои маҳсулоти асосӣ меъёр муқаррар мекунад, ё ихтиёрӣ бошад, вақте истеҳсолкунанда бо риояи талаботи бехатарӣ модда меафзояд. Ғанигардонии оммавӣ барои маҳсулоте мувофиқ аст, ки қисми зиёди аҳолӣ мунтазам истеъмол мекунад. Ғанигардонии ҳадафнок барои гурӯҳи муайян, масалан ғизои кӯдак, пешбинӣ мешавад. == Тарҳрезӣ ва назорат == Барнома бояд аз таҳқиқи норасоии ғизоӣ, одатҳои истеъмол ва иқтидори саноат оғоз шавад. Интихоби шакли химиявии микроғизо муҳим аст: он бояд устувор, қобили ҷаббиш ва бе таъсири ҷиддӣ ба мазза, ранг ё бӯй бошад. Назорати сифат дар корхона, санҷиши бозор ва арзёбии вазъи саломатӣ барои пешгирии миқдори аз ҳад кам ё зиёд заруранд.<ref>{{cite web |title=Guidelines on food fortification with micronutrients |url=https://www.who.int/publications/i/item/9241594012 |publisher=WHO and FAO |date=2006 |access-date=2026-10-06}}</ref> Ғанигардонӣ ҷойгузини ғизои гуногун ва солим нест. Он одатан бо омӯзиши ғизоӣ, беҳсозии дастрасӣ ба маҳсулоти тару тоза ва, дар ҳолатҳои зарурӣ, истифодаи иловагиҳои ғизоӣ ҳамроҳ мешавад. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Витамин]] * [[Камғизоӣ]] * [[Намаки йоднок]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ғизо]] [[Гурӯҳ:Тандурустии ҷамъиятӣ]] 24qyrp6frq9zm55r5wdxrvp7eumtf59 0 334022 1488761 2026-10-08T04:10:15Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Саҳифаи нав: '''Технологияи ёрирасон''' истилоҳи фарогир барои маҳсулот, таҷҳизот, нармафзор ва низомҳое мебошад, ки фаъолият ва мустақилияти шахсро нигоҳ медоранд ё беҳтар мекунанд. Он махсусан барои шахсони дорои маъюбият, пиронсолон ва одамоне, ки баъди беморӣ ё осеб м... 1488761 wikitext text/x-wiki '''Технологияи ёрирасон''' истилоҳи фарогир барои маҳсулот, таҷҳизот, нармафзор ва низомҳое мебошад, ки фаъолият ва мустақилияти шахсро нигоҳ медоранд ё беҳтар мекунанд. Он махсусан барои шахсони дорои маъюбият, пиронсолон ва одамоне, ки баъди беморӣ ё осеб маҳдудият доранд, муҳим аст. == Навъҳо == Ба маҳсулоти ёрирасон аробачаи маъюбӣ, асо, протез, дастгоҳи шунавоӣ, айнак, клавиатураи мутобиқ, нармафзори экранхон, воситаи муоширати иловагӣ ва барномаҳои ёдрасонӣ дохил мешаванд. Баъзе воситаҳо содда ва арзон, баъзеи дигар рақамӣ ё тиббии мураккабанд. Созмони ҷаҳонии тандурустӣ таъкид мекунад, ки технологияи ёрирасон танҳо худи маҳсулот нест: арзёбии эҳтиёҷ, мутобиқсозӣ, омӯзиши корбар, таъмир ва пайгирӣ низ заруранд.<ref>{{cite web |title=Assistive technology |url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/assistive-technology |publisher=World Health Organization |access-date=2026-10-06}}</ref> Воситаи номувофиқ метавонад истифода нашавад ё ҳатто осеб расонад. == Дастрасӣ == Монеаҳои асосӣ арзиш, камбуди мутахассис, набудани стандарт, таъмири душвор ва огоҳии паст мебошанд. Муҳити ғайридастрас низ фоидаи воситаро маҳдуд мекунад: масалан, аробачаи маъюбӣ бе роҳрав, пандус ва нақлиёти дастрас озодии ҳаракатро пурра таъмин намекунад. Технологияи ёрирасон ба таҳсил, шуғл, муошират ва иштироки иҷтимоӣ мусоидат мекунад ва вобастагӣ аз нигоҳубини дигаронро кам карда метавонад. Тарҳрезии ҳамагонӣ маҳсулот ва муҳитро барои доираи васеи одамон қобили истифода месозад, аммо эҳтиёҷи инфиродӣ ба воситаи махсусро пурра аз байн намебарад.<ref>{{cite web |title=Global report on assistive technology |url=https://www.who.int/publications/i/item/9789240049451 |publisher=WHO and UNICEF |date=2022 |access-date=2026-10-06}}</ref> == Ҷусторҳои вобаста == * [[Маъюбӣ]] * [[Дастрасӣ]] * [[Тарҳрезии ҳамагонӣ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Технологияи ёрирасон]] [[Гурӯҳ:Маъюбӣ]] 6cmbzv3sxtajp6xg35g5ofktwuez0i1 1488762 1488761 2026-10-08T04:11:24Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 имло, вироишоти сабкӣ 1488762 wikitext text/x-wiki [[Акс:Hoergeraet analog 050609.jpg|thumb|Самъак|417x417пкс]]'''Технологияи ёрирасон''' истилоҳи фарогир барои маҳсулот, таҷҳизот, нармафзор ва низомҳое мебошад, ки фаъолият ва мустақилияти шахсро нигоҳ медоранд ё беҳтар мекунанд. Он махсусан барои шахсони дорои маъюбият, пиронсолон ва одамоне, ки баъди беморӣ ё осеб маҳдудият доранд, муҳим аст. == Навъҳо == Ба маҳсулоти ёрирасон аробачаи маъюбӣ, асо, протез, дастгоҳи шунавоӣ, айнак, клавиатураи мутобиқ, нармафзори экранхон, воситаи муоширати иловагӣ ва барномаҳои ёдрасонӣ дохил мешаванд. Баъзе воситаҳо содда ва арзон, баъзеи дигар рақамӣ ё тиббии мураккабанд. Созмони ҷаҳонии тандурустӣ таъкид мекунад, ки технологияи ёрирасон танҳо худи маҳсулот нест: арзёбии эҳтиёҷ, мутобиқсозӣ, омӯзиши корбар, таъмир ва пайгирӣ низ заруранд.<ref>{{cite web |title=Assistive technology |url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/assistive-technology |publisher=World Health Organization |access-date=2026-10-06}}</ref> Воситаи номувофиқ метавонад истифода нашавад ё ҳатто осеб расонад. == Дастрасӣ == Монеаҳои асосӣ арзиш, камбуди мутахассис, набудани стандарт, таъмири душвор ва огоҳии паст мебошанд. Муҳити ғайридастрас низ фоидаи воситаро маҳдуд мекунад: масалан, аробачаи маъюбӣ бе роҳрав, пандус ва нақлиёти дастрас озодии ҳаракатро пурра таъмин намекунад. Технологияи ёрирасон ба таҳсил, шуғл, муошират ва иштироки иҷтимоӣ мусоидат мекунад ва вобастагӣ аз нигоҳубини дигаронро кам карда метавонад. Тарҳрезии ҳамагонӣ маҳсулот ва муҳитро барои доираи васеи одамон қобили истифода месозад, аммо эҳтиёҷи инфиродӣ ба воситаи махсусро пурра аз байн намебарад.<ref>{{cite web |title=Global report on assistive technology |url=https://www.who.int/publications/i/item/9789240049451 |publisher=WHO and UNICEF |date=2022 |access-date=2026-10-06}}</ref> == Ҷусторҳои вобаста == * [[Маъюбӣ]] * [[Дастрасӣ]] * [[Тарҳрезии ҳамагонӣ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Технологияи ёрирасон]] [[Гурӯҳ:Маъюбӣ]] jy24yr8zutaomv0urpnk0mnqtkxoyat 0 334023 1488763 2026-10-08T04:14:48Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Саҳифаи нав: '''Сифати ҳавои дохилӣ''' ҳолати ҳавои дохили бино ва атрофи онро аз ҷиҳати таъсир ба саломатӣ ва роҳати одамон ифода мекунад. Одамон қисми зиёди вақтро дар хона, мактаб ё ҷойи кор мегузаронанд, бинобар ин ифлосии дохилӣ метавонад таъсири дарозмуддат дошта бош... 1488763 wikitext text/x-wiki '''Сифати ҳавои дохилӣ''' ҳолати ҳавои дохили бино ва атрофи онро аз ҷиҳати таъсир ба саломатӣ ва роҳати одамон ифода мекунад. Одамон қисми зиёди вақтро дар хона, мактаб ё ҷойи кор мегузаронанд, бинобар ин ифлосии дохилӣ метавонад таъсири дарозмуддат дошта бошад. == Манбаъҳои ифлосӣ == Манбаъҳо дуди тамоку, пухтупаз ва гармидиҳӣ бо сӯзишворӣ, қолаб, чангу фулус, маҳсулоти тозакунӣ, ранг, масолеҳи сохтмонӣ, гази радон ва ифлосии аз берун воридшавандаро дар бар мегиранд. Оташдон ё бухории носолим метавонад оксиди карбон ҳосил кунад, ки гази беранг ва бебӯй, вале заҳрнок аст. Таъсир вобаста ба навъи ифлоскунанда, ғилзат, давомнокӣ ва ҳассосияти шахс фарқ мекунад. Нишонаҳо метавонанд сӯзиши чашм, сулфа, дарди сар ва хастагӣ бошанд. Намӣ ва қолаб бо нишонаҳои нафаскашӣ алоқаманданд; зарраҳои майда ва дуди сӯзишворӣ хавфи бемориҳои дилу шушро зиёд мекунанд.<ref>{{cite web |title=Household air pollution |url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/household-air-pollution-and-health |publisher=World Health Organization |access-date=2026-10-06}}</ref> == Беҳсозӣ == Принсипи асосӣ бартараф ё маҳдуд кардани манбаъ аст. Ин аз дуд озод нигоҳ доштани хона, нигоҳубини дастгоҳи гармидиҳӣ, берун бурдани дуди пухтупаз, ислоҳи обравӣ ва хушк кардани ҷойи намнок иборат мешавад. Вентилятсия ҳавои тозаро ворид мекунад, вале ҳангоми ифлосии шадиди ҳавои берун бояд бо эҳтиёт истифода шавад. Филтркунии мувофиқ метавонад зарраҳоро кам кунад, аммо ҳамаи газҳо ва сабабҳоро бартараф намекунад.<ref>{{cite web |title=Introduction to Indoor Air Quality |url=https://www.epa.gov/indoor-air-quality-iaq/introduction-indoor-air-quality |publisher=United States Environmental Protection Agency |access-date=2026-10-06}}</ref> Санҷиши оксиди карбон ва радон дар минтақаҳои дорои хавф, инчунин назорати намӣ ва хизматрасонии даврии таҷҳизот чораҳои пешгирикунандаанд. Дар мактаб ва идора мониторинги гази карбондиоксид метавонад нишонаи нокифоя будани ҳавогузаронӣ бошад, аммо он ченаки пурраи сифати ҳаво нест. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Ифлосшавии ҳаво]] * [[Вентилятсия]] * [[Оксиди карбон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ифлосшавии ҳаво]] [[Гурӯҳ:Тандурустии муҳит]] ewkc0botsgmrki462bvrjsvzhjurkbc 1488765 1488763 2026-10-08T04:16:02Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 дақиқсозӣ, викисозӣ, вироишоти сабкӣ, имло 1488765 wikitext text/x-wiki [[Акс:Stacken 0c149d 1755.jpg|thumb|Тоза кардани филтри ҳавои ифлос|343x343пкс]]'''Сифати ҳавои дохилӣ''' ҳолати ҳавои дохили бино ва атрофи онро аз ҷиҳати таъсир ба саломатӣ ва роҳати одамон ифода мекунад. Одамон қисми зиёди вақтро дар хона, мактаб ё ҷойи кор мегузаронанд, бинобар ин ифлосии дохилӣ метавонад таъсири дарозмуддат дошта бошад. == Манбаъҳои ифлосӣ == Манбаъҳо дуди тамоку, пухтупаз ва гармидиҳӣ бо сӯзишворӣ, қолаб, чангу фулус, маҳсулоти тозакунӣ, ранг, масолеҳи сохтмонӣ, гази радон ва ифлосии аз берун воридшавандаро дар бар мегиранд. Оташдон ё бухории носолим метавонад оксиди карбон ҳосил кунад, ки гази беранг ва бебӯй, вале заҳрнок аст. Таъсир вобаста ба навъи ифлоскунанда, ғилзат, давомнокӣ ва ҳассосияти шахс фарқ мекунад. Нишонаҳо метавонанд сӯзиши чашм, сулфа, дарди сар ва хастагӣ бошанд. Намӣ ва қолаб бо нишонаҳои нафаскашӣ алоқаманданд; зарраҳои майда ва дуди сӯзишворӣ хавфи бемориҳои дилу шушро зиёд мекунанд.<ref>{{cite web |title=Household air pollution |url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/household-air-pollution-and-health |publisher=World Health Organization |access-date=2026-10-06}}</ref> == Беҳсозӣ == Принсипи асосӣ бартараф ё маҳдуд кардани манбаъ аст. Ин аз дуд озод нигоҳ доштани хона, нигоҳубини дастгоҳи гармидиҳӣ, берун бурдани дуди пухтупаз, ислоҳи обравӣ ва хушк кардани ҷойи намнок иборат мешавад. Вентилятсия ҳавои тозаро ворид мекунад, вале ҳангоми ифлосии шадиди ҳавои берун бояд бо эҳтиёт истифода шавад. Филтркунии мувофиқ метавонад зарраҳоро кам кунад, аммо ҳамаи газҳо ва сабабҳоро бартараф намекунад.<ref>{{cite web |title=Introduction to Indoor Air Quality |url=https://www.epa.gov/indoor-air-quality-iaq/introduction-indoor-air-quality |publisher=United States Environmental Protection Agency |access-date=2026-10-06}}</ref> Санҷиши оксиди карбон ва радон дар минтақаҳои дорои хавф, инчунин назорати намӣ ва хизматрасонии даврии таҷҳизот чораҳои пешгирикунандаанд. Дар мактаб ва идора мониторинги гази карбондиоксид метавонад нишонаи нокифоя будани ҳавогузаронӣ бошад, аммо он ченаки пурраи сифати ҳаво нест. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Ифлосшавии ҳаво]] * [[Вентилятсия]] * [[Оксиди карбон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Ифлосшавии ҳаво]] [[Гурӯҳ:Тандурустии муҳит]] kdbgii4ojfqh27378smhhkpdj8jrcge 0 334024 1488764 2026-10-08T04:15:38Z ~2026-54048-66 158755 Саҳифаи нав: Индрияҳо (санскрит: – ҳукм рондан) — узвҳо ва афзорҳои шууру ирода; назорати ҳиссиёт дар амалияи йога; мафҳуми умумифалсафӣ, ки ба таври гуногун дар мактабҳои фалсафии Ҳинд (даршанаҳо) тафсир мешавад. Индрияҳо моҳияти даҳ миёнараве мебошад, ки 5-тои онҳо ҳисс... 1488764 wikitext text/x-wiki Индрияҳо (санскрит: – ҳукм рондан) — узвҳо ва афзорҳои шууру ирода; назорати ҳиссиёт дар амалияи йога; мафҳуми умумифалсафӣ, ки ба таври гуногун дар мактабҳои фалсафии Ҳинд (даршанаҳо) тафсир мешавад. Индрияҳо моҳияти даҳ миёнараве мебошад, ки 5-тои онҳо ҳиссиёт ё узвҳои ботинӣ буда, барои идрок истифода мешаванд ва «ҷнана-индрия» (узви шинохт ё идрок) ном доранд; 5-тои дигар узвҳо ё ҳиссиёти беруние мебошанд, ки барои амал кардан ба кор мераванд ва «карма-индрия» (узви рафтор) номида мешаванд. Маънии «панча-индрияни» «панҷ решаи зиндагибахш» аст, ки барои будоиён дорои панҷ моҳияти илоҳӣ мебошанд. Дар таълимоти мактаби фалсафии няя-вайшешика 6 узви ҳис шинохта шудаанд: бӯёӣ (гҳрана), чашоӣ (расана), биноӣ (чакшус), пӯст (узви ломиса – твак), шунавоӣ (шротра) ва манас. Ҳар яке аз 5 ҳиссиёти мазкур аз атомҳои моддии нахустунсурҳо ташаккул ёфтаанд: шунавоӣ аз эфир (эфир бидуни атом аст), бӯёӣ аз атомҳои хок, чашоӣ аз атомҳои об, биноӣ аз атомҳои гармӣ ва оташ, ломиса аз атомҳои бод. Дар баробари 5 индрияи маърифат боз 5 индрияҳо вуҷуд доранд: «рафтор» – узвҳои идоракунанда (– пани, даст), «ҳаракат» (– пада, пой), «гуфтор» (– вак, даҳон), «дофиа» (– пайю, мақъад) ва «афзоиши ҷинсӣ» (– упастҳа, узвҳои таносул). Дар фалсафаи будоия, инчунин индрияҳои лаззат ва ғаму андӯҳ илова мешаванд. Ба ҷуз моҳияти назарӣ, ифодаҳои мазкур дар бораи индрияҳо дар амалияи йога низ бисёр муҳим ҳастанд, зеро ин мафҳумҳо бидуни таҷриди индрияҳо аз мудракҳои он, бидуни «онҳоро дар худ кашидан» имкон надоранд. Маъниҳои дигаре, ки ба индрияҳо нисбат дода мешаванд: неруҳои ҷисм ва ҳиссиёт; ҳиссиёте, ки бо ёрии онҳо «ман»-и ботин дар бораи олами берунӣ дониш меандӯзад; қуввае, ки фардро бо олами беруна алоқаманд мекунад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Индрияҳо|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Маҳфуми фалсафӣ]] nyxc0vbqefs6azbmm5pykjeq8rxahtd 1488768 1488764 2026-10-08T04:23:04Z ~2026-54048-66 158755 1488768 wikitext text/x-wiki '''Индрияҳо''' ('''санскрит''': – ҳукм рондан) — узвҳо ва афзорҳои шууру ирода; назорати ҳиссиёт дар амалияи йога; мафҳуми умумифалсафӣ, ки ба таври гуногун дар мактабҳои фалсафии Ҳинд (даршанаҳо) тафсир мешавад. Индрияҳо моҳияти даҳ миёнараве мебошад, ки 5-тои онҳо ҳиссиёт ё узвҳои ботинӣ буда, барои идрок истифода мешаванд ва «ҷнана-индрия» (узви шинохт ё идрок) ном доранд; 5-тои дигар узвҳо ё ҳиссиёти беруние мебошанд, ки барои амал кардан ба кор мераванд ва «карма-индрия» (узви рафтор) номида мешаванд. Маънии «панча-индрияни» «панҷ решаи зиндагибахш» аст, ки барои будоиён дорои панҷ моҳияти илоҳӣ мебошанд. Дар таълимоти мактаби фалсафии няя-вайшешика 6 узви ҳис шинохта шудаанд: бӯёӣ (гҳрана), чашоӣ (расана), биноӣ (чакшус), пӯст (узви ломиса – твак), шунавоӣ (шротра) ва манас. Ҳар яке аз 5 ҳиссиёти мазкур аз атомҳои моддии нахустунсурҳо ташаккул ёфтаанд: шунавоӣ аз эфир (эфир бидуни атом аст), бӯёӣ аз атомҳои хок, чашоӣ аз атомҳои об, биноӣ аз атомҳои гармӣ ва оташ, ломиса аз атомҳои бод. Дар баробари 5 индрияи маърифат боз 5 индрияҳо вуҷуд доранд: «рафтор» – узвҳои идоракунанда (– пани, даст), «ҳаракат» (– пада, пой), «гуфтор» (– вак, даҳон), «дофиа» (– пайю, мақъад) ва «афзоиши ҷинсӣ» (– упастҳа, узвҳои таносул). Дар фалсафаи будоия, инчунин индрияҳои лаззат ва ғаму андӯҳ илова мешаванд. Ба ҷуз моҳияти назарӣ, ифодаҳои мазкур дар бораи индрияҳо дар амалияи йога низ бисёр муҳим ҳастанд, зеро ин мафҳумҳо бидуни таҷриди индрияҳо аз мудракҳои он, бидуни «онҳоро дар худ кашидан» имкон надоранд. Маъниҳои дигаре, ки ба индрияҳо нисбат дода мешаванд: неруҳои ҷисм ва ҳиссиёт; ҳиссиёте, ки бо ёрии онҳо «ман»-и ботин дар бораи олами берунӣ дониш меандӯзад; қуввае, ки фардро бо олами беруна алоқаманд мекунад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Индрияҳо|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Маҳфуми фалсафӣ]] pcdr4v2e54r2gevb40ilwxxkyu68ihr 1488774 1488768 2026-10-08T04:39:01Z Сунатулло Сафарзода 108676 1488774 wikitext text/x-wiki '''Индрияҳо''' ('''санскрит''': – ҳукм рондан) — узвҳо ва афзорҳои шууру ирода; назорати ҳиссиёт дар амалияи [[йога]]; == Тафсири маҳфум == мафҳуми умумифалсафӣ, ки ба таври гуногун дар мактабҳои фалсафии Ҳинд (даршанаҳо) тафсир мешавад. Индрияҳо моҳияти даҳ миёнараве мебошад, ки 5-тои онҳо ҳиссиёт ё узвҳои ботинӣ буда, барои идрок истифода мешаванд ва «ҷнана-индрия» (узви шинохт ё идрок) ном доранд; 5-тои дигар узвҳо ё ҳиссиёти беруние мебошанд, ки барои амал кардан ба кор мераванд ва «карма-индрия» (узви рафтор) номида мешаванд. Маънии «панча-индрияни» «панҷ решаи зиндагибахш» аст, ки барои [[Буддоия|будоиён]] дорои панҷ моҳияти илоҳӣ мебошанд. Дар таълимоти мактаби фалсафии няя-вайшешика 6 узви ҳис шинохта шудаанд: бӯёӣ (гҳрана), чашоӣ (расана), биноӣ (чакшус), пӯст (узви ломиса – твак), шунавоӣ (шротра) ва манас. Ҳар яке аз 5 ҳиссиёти мазкур аз атомҳои моддии нахустунсурҳо ташаккул ёфтаанд: шунавоӣ аз эфир (эфир бидуни атом аст), бӯёӣ аз атомҳои хок, чашоӣ аз атомҳои об, биноӣ аз атомҳои гармӣ ва оташ, ломиса аз атомҳои бод. Дар баробари 5 индрияи маърифат боз 5 индрияҳо вуҷуд доранд: «рафтор» – узвҳои идоракунанда (– пани, даст), «ҳаракат» (– пада, пой), «гуфтор» (– вак, даҳон), «дофиа» (– пайю, мақъад) ва «афзоиши ҷинсӣ» (– упастҳа, узвҳои таносул). Дар фалсафаи будоия, инчунин индрияҳои лаззат ва ғаму андӯҳ илова мешаванд. Ба ҷуз моҳияти назарӣ, ифодаҳои мазкур дар бораи индрияҳо дар амалияи йога низ бисёр муҳим ҳастанд, зеро ин мафҳумҳо бидуни таҷриди индрияҳо аз мудракҳои он, бидуни «онҳоро дар худ кашидан» имкон надоранд. Маъниҳои дигаре, ки ба индрияҳо нисбат дода мешаванд: неруҳои ҷисм ва ҳиссиёт; ҳиссиёте, ки бо ёрии онҳо «ман»-и ботин дар бораи олами берунӣ дониш меандӯзад; қуввае, ки фардро бо олами беруна алоқаманд мекунад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Индрияҳо|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Фалсафа]] [[Гурӯҳ:Фалсафа аз рӯи давраҳо]] f6uv914o14qnhqv0qbny12wl71auvcs 1488775 1488774 2026-10-08T04:40:01Z Сунатулло Сафарзода 108676 1488775 wikitext text/x-wiki '''Индрияҳо''' ('''санскрит''': – ҳукм рондан) — узвҳо ва афзорҳои шууру ирода; назорати ҳиссиёт дар амалияи [[йога]]; == Тафсири маҳфум == мафҳуми умумифалсафӣ, ки ба таври гуногун дар мактабҳои [[фалсафии Ҳинд]] (даршанаҳо) тафсир мешавад. Индрияҳо моҳияти даҳ миёнараве мебошад, ки 5-тои онҳо ҳиссиёт ё узвҳои ботинӣ буда, барои идрок истифода мешаванд ва «ҷнана-индрия» (узви шинохт ё идрок) ном доранд; 5-тои дигар узвҳо ё ҳиссиёти беруние мебошанд, ки барои амал кардан ба кор мераванд ва «карма-индрия» (узви рафтор) номида мешаванд. Маънии «панча-индрияни» «панҷ решаи зиндагибахш» аст, ки барои [[Буддоия|будоиён]] дорои панҷ моҳияти илоҳӣ мебошанд. Дар таълимоти мактаби фалсафии няя-вайшешика 6 узви ҳис шинохта шудаанд: бӯёӣ (гҳрана), чашоӣ (расана), биноӣ (чакшус), пӯст (узви ломиса – твак), шунавоӣ (шротра) ва манас. Ҳар яке аз 5 ҳиссиёти мазкур аз атомҳои моддии нахустунсурҳо ташаккул ёфтаанд: шунавоӣ аз эфир (эфир бидуни атом аст), бӯёӣ аз атомҳои хок, чашоӣ аз атомҳои об, биноӣ аз атомҳои гармӣ ва оташ, ломиса аз атомҳои бод. Дар баробари 5 индрияи маърифат боз 5 индрияҳо вуҷуд доранд: «рафтор» – узвҳои идоракунанда (– пани, даст), «ҳаракат» (– пада, пой), «гуфтор» (– вак, даҳон), «дофиа» (– пайю, мақъад) ва «афзоиши ҷинсӣ» (– упастҳа, узвҳои таносул). Дар фалсафаи будоия, инчунин индрияҳои лаззат ва ғаму андӯҳ илова мешаванд. Ба ҷуз моҳияти назарӣ, ифодаҳои мазкур дар бораи индрияҳо дар амалияи йога низ бисёр муҳим ҳастанд, зеро ин мафҳумҳо бидуни таҷриди индрияҳо аз мудракҳои он, бидуни «онҳоро дар худ кашидан» имкон надоранд. Маъниҳои дигаре, ки ба индрияҳо нисбат дода мешаванд: неруҳои ҷисм ва ҳиссиёт; ҳиссиёте, ки бо ёрии онҳо «ман»-и ботин дар бораи олами берунӣ дониш меандӯзад; қуввае, ки фардро бо олами беруна алоқаманд мекунад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Индрияҳо|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Фалсафа]] [[Гурӯҳ:Фалсафа аз рӯи давраҳо]] kgthu6di5fo95kxjfpzt14fx6ac4xft 0 334025 1488766 2026-10-08T04:18:19Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Саҳифаи нав: '''Беҳдории зиддимикробӣ''' маҷмӯи тадбирҳо барои истифодаи дуруст ва масъулонаи антибиотикҳо, зиддивирусҳо, зиддиқорчҳо ва доруҳои зиддипаразитӣ мебошад. Ҳадаф беҳтарин натиҷаи табобат, кам кардани таъсири номатлуб ва суст кардани пайдоиши муқовимати зи... 1488766 wikitext text/x-wiki '''Беҳдории зиддимикробӣ''' маҷмӯи тадбирҳо барои истифодаи дуруст ва масъулонаи антибиотикҳо, зиддивирусҳо, зиддиқорчҳо ва доруҳои зиддипаразитӣ мебошад. Ҳадаф беҳтарин натиҷаи табобат, кам кардани таъсири номатлуб ва суст кардани пайдоиши [[муқовимати зиддимикробӣ]] аст. == Принсипҳо == Дар тиб ин равиш интихоби доруи дуруст, воя, роҳи додан ва давомнокии мувофиқро талаб мекунад. Пеш аз таъйин, табиб навъи сироят, вазъи бемор, аллергия ва натиҷаи озмоишро ба назар мегирад. Антибиотикҳо ба вирусҳо, аз ҷумла аксари шамолхӯрӣ, таъсир намекунанд. Барномаҳои муассисаҳои тиббӣ одатан роҳнамои маҳаллӣ, машварати мутахассис, бозбинии дору баъди 48–72 соат, гузариш аз тазриқ ба ҳаб ва назорати истеъмолро дар бар мегиранд. Марказҳои назорат ва пешгирии бемориҳои ИМА роҳбарӣ, масъулият, таҷрибаи дорухатнависӣ, пайгирӣ, гузориш ва омӯзишро унсурҳои асосӣ мешуморанд.<ref>{{cite web |title=Core Elements of Hospital Antibiotic Stewardship Programs |url=https://www.cdc.gov/antibiotic-use/hcp/core-elements/hospital.html |publisher=Centers for Disease Control and Prevention |access-date=2026-10-06}}</ref> == Равиши «Як саломатӣ» == Доруҳои зиддимикробӣ дар инсон, чорво ва баъзан рустанипарварӣ истифода мешаванд. Микробҳои тобовар метавонанд тавассути ғизо, об, муҳит ва тамоси мустақим паҳн шаванд. Аз ин рӯ, идоракунӣ ҳамкории бахшҳои тандурустӣ, байторӣ, кишоварзӣ ва муҳити зистро талаб мекунад.<ref>{{cite web |title=Antimicrobial resistance |url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/antimicrobial-resistance |publisher=World Health Organization |access-date=2026-10-06}}</ref> Пешгирии сироят тавассути ваксина, оби тоза, шустани даст, назорати сироят дар беморхона ва бехатарии ғизо эҳтиёҷ ба доруро кам мекунад. Бемор бояд доруро танҳо бо тавсияи мутахассис ва мувофиқи дастур истифода барад; доруи боқимондаро ба дигарон додан ё худсарона истифода кардан дуруст нест. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Антибиотик]] * [[Муқовимати зиддимикробӣ]] * [[Як саломатӣ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Доруҳои зиддимикробӣ]] [[Гурӯҳ:Тандурустии ҷамъиятӣ]] d5vtwajbjsw2qgdndw2yai6v3xe3s3t 0 334026 1488767 2026-10-08T04:21:16Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Саҳифаи нав: '''Коҳиши хатари офатҳо''' сиёсат ва амалҳоест, ки барои пешгирии хатари нав, кам кардани хатари мавҷуда ва идора кардани хатари боқимонда равона шудаанд. Ин кор тобоварии ҷомеа ва рушди устуворро тақвият медиҳад. Хатар танҳо аз ҳодисаи табиӣ пайдо намешавад;... 1488767 wikitext text/x-wiki '''Коҳиши хатари офатҳо''' сиёсат ва амалҳоест, ки барои пешгирии хатари нав, кам кардани хатари мавҷуда ва идора кардани хатари боқимонда равона шудаанд. Ин кор тобоварии ҷомеа ва рушди устуворро тақвият медиҳад. Хатар танҳо аз ҳодисаи табиӣ пайдо намешавад; осебпазирии аҳолӣ, ҷойгиршавии дороӣ ва иқтидори вокуниш низ ба андозаи талафот таъсир мекунанд. == Самтҳои кор == Чораҳо метавонанд сохторӣ бошанд: мустаҳкам кардани бино, соҳилбандӣ, обпарто ва муҳофизати роҳ. Чораҳои ғайрисохторӣ харитаи хатар, меъёри сохтмон, суғурта, омӯзиши аҳолӣ, ҳифзи экосистема ва системаи огоҳии бармаҳалро дар бар мегиранд. Интихоби чора бояд таъсир ба гурӯҳҳои камбизоат, кӯдакон, пиронсолон ва шахсони дорои маъюбиятро ба назар гирад. == Чаҳорчӯби байналмилалӣ == «Чаҳорчӯби Сендай барои коҳиши хатари офатҳо, 2015–2030» чор афзалият дорад: фаҳмидани хатар; тақвияти идоракунии хатар; сармоягузорӣ ба тобоварӣ; ва омодагӣ барои вокуниши муассир ва барқарорсозии беҳтар.<ref>{{cite web |title=Sendai Framework for Disaster Risk Reduction 2015–2030 |url=https://www.undrr.org/publication/sendai-framework-disaster-risk-reduction-2015-2030 |publisher=United Nations Office for Disaster Risk Reduction |access-date=2026-10-06}}</ref> Коҳиши хатар аз идоракунии ҳолати фавқулода фарқ мекунад, гарчанде онҳо бо ҳам пайвастанд. Идоракунии фавқулода бештар ба омодагӣ, наҷот ва барқарорсозӣ дахл дорад; коҳиши хатар кӯшиш мекунад сабабҳои аслии талафотро пеш аз офат ҳал кунад. == Тоҷикистон == Барои Тоҷикистон хатарҳои заминларза, сел, ярч, тарма, хушксолӣ ва обхезии кӯлҳои пиряхӣ муҳиманд. Харитаи дақиқ, сохтмони ба зилзила тобовар, нигоҳдории роҳу пул, назорати ҳавзаҳои дарё ва омӯзиши ҷамоатҳо метавонанд талафотро кам кунанд. Дониши маҳаллӣ бояд бо маълумоти илмӣ ва банақшагирии давлатӣ пайваст гардад. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Офатҳои табиӣ]] * [[Заминларза]] * [[Сомонаи ҳушдори бармаҳал]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Идоракунии офатҳо]] [[Гурӯҳ:Коҳиши хатар]] gcydyo4h78qw6hp029w2sx2jugvgnoe 0 334027 1488769 2026-10-08T04:25:30Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Саҳифаи нав: '''Зерсохти сабз''' шабакаи унсурҳои табиӣ ва ниматабиист, ки барои идора кардани об, беҳтар кардани муҳити зист ва расонидани хизматҳои экосистемавӣ тарҳрезӣ ё ҳифз мешавад. Дар шаҳрҳо он боғ, дарахтзори кӯча, боми сабз, боғи боронӣ, ҷӯйи растанидор, сатҳи обг... 1488769 wikitext text/x-wiki '''Зерсохти сабз''' шабакаи унсурҳои табиӣ ва ниматабиист, ки барои идора кардани об, беҳтар кардани муҳити зист ва расонидани хизматҳои экосистемавӣ тарҳрезӣ ё ҳифз мешавад. Дар шаҳрҳо он боғ, дарахтзори кӯча, боми сабз, боғи боронӣ, ҷӯйи растанидор, сатҳи обгузар ва ботлоқзори барқароршударо дар бар мегирад. == Идоракунии об == Сохтмони анъанавӣ оби боронро зуд ба қубур ва рӯдхона мебарад. Зерсохтори сабз мекӯшад боришро дар наздикии ҷои афтидан нигоҳ дорад, ба хок ҷаббонад, бухор кунад ё барои истифода захира намояд. Ин метавонад ҳаҷм ва суръати селоби шаҳриро кам ва сифати обро беҳтар кунад.<ref>{{cite web |title=What is Green Infrastructure? |url=https://www.epa.gov/green-infrastructure/what-green-infrastructure |publisher=United States Environmental Protection Agency |access-date=2026-10-06}}</ref> Дарахтон ва рустаниҳо соя медиҳанд, ҳароратро паст мекунанд, зарраҳои муайяни ҳаворо нигоҳ медоранд ва барои парандаву ҳашарот макон фароҳам меоранд. Фазои сабз ҳамчунин метавонад имкони истироҳат ва ҳаракати ҷисмониро афзоиш диҳад. Манфиат аз тарҳ, иқлим, нигоҳубин ва ҷойгиршавӣ вобаста аст. == Тарҳрезӣ ва маҳдудият == Пеш аз сохтмон хок, нишебӣ, бориш, сатҳи оби зеризаминӣ ва ифлосшавии эҳтимолӣ таҳлил мешавад. Боғи боронӣ ё ҷӯйи сабз бе баромадгоҳи бехатар метавонад ҳангоми бориши шадид пур шавад. Рустании номувофиқ, камобӣ ё набудани нигоҳубин самаранокиро паст мекунад. Зерсохти сабз одатан ҷойгузини пурраи қубур, обпарто ва иншооти муҳофизатӣ нест; низоми омехтаи «сабз» ва «хокистарӣ» бештар устувор аст. Барои адолати иҷтимоӣ сармоягузорӣ бояд маҳаллаҳои камбархӯрдорро низ фаро гирад ва боиси берун рондани сокинон аз сабаби болоравии нарх нашавад.<ref>{{cite web |title=Green infrastructure |url=https://environment.ec.europa.eu/topics/nature-and-biodiversity/green-infrastructure_en |publisher=European Commission |access-date=2026-10-06}}</ref> == Ҷусторҳои вобаста == * [[Ҷазираи гармои шаҳрӣ]] * [[Ҷамъоварии оби борон]] * [[Роҳкорҳои табиъатпоя]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Зерсохт]] [[Гурӯҳ:Муҳити зисти шаҳр]] lg5fixxwups3idvkflxiqx4ztik0yl2 1488770 1488769 2026-10-08T04:26:59Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 вироишоти сабкӣ, ороиш, дақиқсозӣ 1488770 wikitext text/x-wiki [[Акс:Meridian Hill Bioswale.jpg|thumb|Оби ҷорӣ аз атроф ба [[био-ҷӯйбор]]-и ҳамсоя мерезад|312x312пкс]]'''Зерсохти сабз''' шабакаи унсурҳои табиӣ ва ниматабиист, ки барои идора кардани об, беҳтар кардани муҳити зист ва расонидани хизматҳои экосистемавӣ тарҳрезӣ ё ҳифз мешавад. Дар шаҳрҳо он боғ, дарахтзори кӯча, боми сабз, боғи боронӣ, ҷӯйи растанидор, сатҳи обгузар ва ботлоқзори барқароршударо дар бар мегирад. == Идоракунии об == Сохтмони анъанавӣ оби боронро зуд ба қубур ва рӯдхона мебарад. Зерсохтори сабз мекӯшад боришро дар наздикии ҷои афтидан нигоҳ дорад, ба хок ҷаббонад, бухор кунад ё барои истифода захира намояд. Ин метавонад ҳаҷм ва суръати селоби шаҳриро кам ва сифати обро беҳтар кунад.<ref>{{cite web |title=What is Green Infrastructure? |url=https://www.epa.gov/green-infrastructure/what-green-infrastructure |publisher=United States Environmental Protection Agency |access-date=2026-10-06}}</ref> Дарахтон ва рустаниҳо соя медиҳанд, ҳароратро паст мекунанд, зарраҳои муайяни ҳаворо нигоҳ медоранд ва барои парандаву ҳашарот макон фароҳам меоранд. Фазои сабз ҳамчунин метавонад имкони истироҳат ва ҳаракати ҷисмониро афзоиш диҳад. Манфиат аз тарҳ, иқлим, нигоҳубин ва ҷойгиршавӣ вобаста аст. == Тарҳрезӣ ва маҳдудият == Пеш аз сохтмон хок, нишебӣ, бориш, сатҳи оби зеризаминӣ ва ифлосшавии эҳтимолӣ таҳлил мешавад. Боғи боронӣ ё ҷӯйи сабз бе баромадгоҳи бехатар метавонад ҳангоми бориши шадид пур шавад. Рустании номувофиқ, камобӣ ё набудани нигоҳубин самаранокиро паст мекунад. Зерсохти сабз одатан ҷойгузини пурраи қубур, обпарто ва иншооти муҳофизатӣ нест; низоми омехтаи «сабз» ва «хокистарӣ» бештар устувор аст. Барои адолати иҷтимоӣ сармоягузорӣ бояд маҳаллаҳои камбархӯрдорро низ фаро гирад ва боиси берун рондани сокинон аз сабаби болоравии нарх нашавад.<ref>{{cite web |title=Green infrastructure |url=https://environment.ec.europa.eu/topics/nature-and-biodiversity/green-infrastructure_en |publisher=European Commission |access-date=2026-10-06}}</ref> == Ҷусторҳои вобаста == * [[Ҷазираи гармои шаҳрӣ]] * [[Ҷамъоварии оби борон]] * [[Роҳкорҳои табиъатпоя]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Зерсохт]] [[Гурӯҳ:Муҳити зисти шаҳр]] 5yz1gnv5ab5wbqh3ngp3yvlpl6qozi2 0 334028 1488771 2026-10-08T04:33:55Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Саҳифаи нав: '''Тандурустии якпорча''' (англ. ''One Health'') равиши ҳамгироест, ки саломатии инсон, ҳайвонот, рустаниҳо ва муҳити зистро ба ҳам вобаста мешуморад. Ҳадафи он ҳамкории табибон, байторон, муҳаққиқони муҳити зист, кишоварзон ва мақомоти давлатӣ барои пешгирӣ ва идора... 1488771 wikitext text/x-wiki '''Тандурустии якпорча''' (англ. ''One Health'') равиши ҳамгироест, ки саломатии инсон, ҳайвонот, рустаниҳо ва муҳити зистро ба ҳам вобаста мешуморад. Ҳадафи он ҳамкории табибон, байторон, муҳаққиқони муҳити зист, кишоварзон ва мақомоти давлатӣ барои пешгирӣ ва идора кардани хатарҳои муштарак мебошад.<ref>{{cite web |title=One Health |url=https://www.who.int/health-topics/one-health |publisher=Созмони ҷаҳонии тандурустӣ |access-date=2026-10-07}}</ref> == Мафҳум == Бисёр омилҳои саломатӣ танҳо ба як бахш маҳдуд намешаванд. Бемориҳои зоонозӣ метавонанд аз ҳайвонот ба инсон гузаранд; истифодаи нодурусти антибиотикҳо дар инсон ё чорво ба муқовимати зиддимикробӣ мусоидат мекунад; ифлосии обу хок бошад, ҳам ба одамон ва ҳам ба ҳайвонот таъсир мерасонад. Равиши «Саломатии ягона» ин робитаҳоро дар сатҳи маҳаллӣ, миллӣ ва ҷаҳонӣ ба назар мегирад. == Самтҳои кор == Самтҳои асосӣ назорати бемориҳои сироятӣ, амнияти озуқаворӣ, муқовимати зиддимикробӣ, ҳифзи гуногунии биологӣ ва арзёбии таъсири тағйирёбии иқлим мебошанд. Дар амал гурӯҳҳои байнисоҳавӣ маълумоти тиббӣ ва байториро мубодила мекунанд, сарчашмаи хуруҷи бемориро меомӯзанд ва чораҳои пешгириро ҳамоҳанг месозанд.<ref>{{cite web |title=One Health Basics |url=https://www.cdc.gov/one-health/about/ |publisher=Centers for Disease Control and Prevention |access-date=2026-10-07}}</ref> Созмони ҷаҳонии тандурустӣ, FAO, Барномаи муҳити зисти СММ ва Созмони ҷаҳонии тандурустии ҳайвонот дар ин самт ҳамкории чорҷониба доранд. Онҳо «Нақшаи муштараки амали Саломатии ягона»-ро барои солҳои 2022–2026 таҳия кардаанд.<ref>{{cite web |title=One Health Joint Plan of Action (2022–2026) |url=https://www.who.int/publications/i/item/9789240059139 |publisher=WHO |date=2022-10-17 |access-date=2026-10-07}}</ref> == Аҳамият == Равиш барои кишварҳои дорои чорводории васеъ ва робитаи наздики аҳолӣ бо ҳайвонот аҳамияти хос дорад. Назорати муштараки бемориҳо, ташхиси барвақт, эмгузаронии ҳайвонот ва истифодаи оқилонаи доруҳо метавонад талафоти инсонӣ ва иқтисодиро кам кунад. Ин равиш ҷойгузини соҳаҳои алоҳида нест, балки механизми ҳамоҳангсозии онҳост. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Тандурустии ҷамъиятӣ]] * [[Амнияти озуқаворӣ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Тандурустии ҷамъиятӣ]] [[Гурӯҳ:Байторӣ]] r6v3kjjvazv3sjdugerkjk3fw7ua8ce 0 334029 1488772 2026-10-08T04:36:37Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Саҳифаи нав: '''Партовҳои электронӣ''' (англ. ''electronic waste'', ''e-waste'') таҷҳизоти барқӣ ва электроние мебошанд, ки соҳиби онҳо дигар истифода намекунад ё мепартояд. Ба ин гурӯҳ телефон, компютер, телевизор, яхдон, батарея ва дигар дастгоҳҳо дохил мешаванд.<ref>{{cite web |title=E-waste |url=https://ww... 1488772 wikitext text/x-wiki '''Партовҳои электронӣ''' (англ. ''electronic waste'', ''e-waste'') таҷҳизоти барқӣ ва электроние мебошанд, ки соҳиби онҳо дигар истифода намекунад ё мепартояд. Ба ин гурӯҳ телефон, компютер, телевизор, яхдон, батарея ва дигар дастгоҳҳо дохил мешаванд.<ref>{{cite web |title=E-waste |url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/electronic-waste-(e-waste) |publisher=Созмони ҷаҳонии тандурустӣ |access-date=2026-10-07}}</ref> == Таркиб ва хатарҳо == Таҷҳизоти электронӣ ҳам маводи арзишманд, аз ҷумла мис, алюминий, тилло ва унсурҳои нодир, ва ҳам моддаҳои хатарнок дорад. Сӯзондан ё коркарди ғайрирасмии он метавонад сурб, симоб, кадмий ва пайвастҳои заҳрнокро ба ҳаво, хок ва об паҳн кунад. Кӯдакон ва занони ҳомила ба баъзе таъсирҳои ин ифлоскунандаҳо осебпазиртаранд. == Ҳаҷми масъала == Тибқи гузориши ''Global E-waste Monitor 2024'', дар ҷаҳон соли 2022 тақрибан 62 миллион тонна партови электронӣ ба вуҷуд омадааст ва танҳо қисми маҳдуди он расман ҷамъоварӣ ва бозкоркард шудааст.<ref>{{cite web |title=The Global E-waste Monitor 2024 |url=https://ewastemonitor.info/the-global-e-waste-monitor-2024/ |publisher=ITU ва UNITAR |date=2024 |access-date=2026-10-07}}</ref> Афзоиши истеъмоли дастгоҳҳо, кӯтоҳ шудани давраи истифода ва душвории таъмир ҳаҷми партовро зиёд мекунад. == Идоракунӣ == Пешгирӣ аз тарҳрезии дастгоҳҳои дарозумр, имкони таъмир ва истифодаи такрорӣ оғоз мешавад. Баъд аз анҷоми муҳлати истифода, ҷудо ҷамъоварӣ кардан, безараргардонии батареяҳо ва бозёфти маводи арзишманд муҳим аст. Принсипи «масъулияти васеи истеҳсолкунанда» ширкатро барои ҷамъоварӣ ё маблағгузории коркарди маҳсулоти кӯҳна масъул мекунад.<ref>{{cite web |title=E-waste |url=https://www.itu.int/en/ITU-D/Environment/Pages/Priority-Areas/E-waste.aspx |publisher=International Telecommunication Union |access-date=2026-10-07}}</ref> Маълумоти шахсӣ бояд пеш аз супоридани телефон ё компютер пок карда шавад. Партовҳои электронӣ набояд бо партови маишӣ омехта ё дар ҳавои кушод сӯзонда шаванд. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Бозкоркарди партовҳо]] * [[Ифлосшавии хок]] * [[Иқтисоди даврӣ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Партовҳо]] [[Гурӯҳ:Электроника]] 5hw0tcd9dufllhg15w7jxnah5mr1en6 1488773 1488772 2026-10-08T04:37:53Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 имло, ороиш, викисозӣ 1488773 wikitext text/x-wiki [[Акс:ewaste-pile.jpg|thumb|Таҷҳизоти электронии вайроншуда ва кӯҳнашуда]]'''Партовҳои электронӣ''' (англ. ''electronic waste'', ''e-waste'') таҷҳизоти барқӣ ва электроние мебошанд, ки соҳиби онҳо дигар истифода намекунад ё мепартояд. Ба ин гурӯҳ телефон, компютер, телевизор, яхдон, батарея ва дигар дастгоҳҳо дохил мешаванд.<ref>{{cite web |title=E-waste |url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/electronic-waste-(e-waste) |publisher=Созмони ҷаҳонии тандурустӣ |access-date=2026-10-07}}</ref> == Таркиб ва хатарҳо == Таҷҳизоти электронӣ ҳам маводи арзишманд, аз ҷумла мис, алюминий, тилло ва унсурҳои нодир, ва ҳам моддаҳои хатарнок дорад. Сӯзондан ё коркарди ғайрирасмии он метавонад сурб, симоб, кадмий ва пайвастҳои заҳрнокро ба ҳаво, хок ва об паҳн кунад. Кӯдакон ва занони ҳомила ба баъзе таъсирҳои ин ифлоскунандаҳо осебпазиртаранд. == Ҳаҷми масъала == Тибқи гузориши ''Global E-waste Monitor 2024'', дар ҷаҳон соли 2022 тақрибан 62 миллион тонна партови электронӣ ба вуҷуд омадааст ва танҳо қисми маҳдуди он расман ҷамъоварӣ ва бозкоркард шудааст.<ref>{{cite web |title=The Global E-waste Monitor 2024 |url=https://ewastemonitor.info/the-global-e-waste-monitor-2024/ |publisher=ITU ва UNITAR |date=2024 |access-date=2026-10-07}}</ref> Афзоиши истеъмоли дастгоҳҳо, кӯтоҳ шудани давраи истифода ва душвории таъмир ҳаҷми партовро зиёд мекунад. == Идоракунӣ == Пешгирӣ аз тарҳрезии дастгоҳҳои дарозумр, имкони таъмир ва истифодаи такрорӣ оғоз мешавад. Баъд аз анҷоми муҳлати истифода, ҷудо ҷамъоварӣ кардан, безараргардонии батареяҳо ва бозёфти маводи арзишманд муҳим аст. Принсипи «масъулияти васеи истеҳсолкунанда» ширкатро барои ҷамъоварӣ ё маблағгузории коркарди маҳсулоти кӯҳна масъул мекунад.<ref>{{cite web |title=E-waste |url=https://www.itu.int/en/ITU-D/Environment/Pages/Priority-Areas/E-waste.aspx |publisher=International Telecommunication Union |access-date=2026-10-07}}</ref> Маълумоти шахсӣ бояд пеш аз супоридани телефон ё компютер пок карда шавад. Партовҳои электронӣ набояд бо партови маишӣ омехта ё дар ҳавои кушод сӯзонда шаванд. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Бозкоркарди партовҳо]] * [[Ифлосшавии хок]] * [[Иқтисоди даврӣ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Партовҳо]] [[Гурӯҳ:Электроника]] ct0dvamni9fditzr829y0zt0pcy1c9g 0 334030 1488776 2026-10-08T04:41:37Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Саҳифаи нав: '''Асолатсанҷии чандомила''' (англ. ''multi-factor authentication'', MFA) усули тасдиқи шахсияти корбар аст, ки барои ворид шудан ба ҳисоб ҳадди ақал ду далели мустақил талаб мекунад. Он амнияти ҳисобро нисбат ба истифодаи танҳо як гузарвожа зиёд мекунад.<ref>{{cite web |title=Multi-Factor Authen... 1488776 wikitext text/x-wiki '''Асолатсанҷии чандомила''' (англ. ''multi-factor authentication'', MFA) усули тасдиқи шахсияти корбар аст, ки барои ворид шудан ба ҳисоб ҳадди ақал ду далели мустақил талаб мекунад. Он амнияти ҳисобро нисбат ба истифодаи танҳо як гузарвожа зиёд мекунад.<ref>{{cite web |title=Multi-Factor Authentication |url=https://www.cisa.gov/secure-our-world/use-multifactor-authentication |publisher=Cybersecurity and Infrastructure Security Agency |access-date=2026-10-07}}</ref> == Омилҳо == Далелҳои асолатсанҷӣ одатан ба се гурӯҳ ҷудо мешаванд: чизе, ки корбар медонад (гузарвожа ё PIN); чизе, ки дорад (телефон, корти ҳушманд ё калиди амниятӣ); ва хусусияти шахсӣ (изи ангушт ё чеҳра). Ду қадам аз як гурӯҳ, масалан ду гузарвожа, асолатсанҷии воқеан бисёромила ҳисоб намешавад. == Тарзҳои маъмул == Рамзи якдафъаина тавассути барномаи махсус, огоҳиномаи телефон, калиди сахтафзорӣ ва биометрия аз роҳҳои маъмуланд. Паёмаки SMS низ ҳамчун омили дуюм истифода мешавад, вале метавонад ба ивазкунии ғайриқонунии SIM-корт ё рабудани паём осебпазир бошад. NIST барои низомҳои ҳассос истифодаи усулҳои ба фишинг тобоварро тавсия медиҳад.<ref>{{cite web |title=Digital Identity Guidelines: Authentication and Authenticator Management |url=https://pages.nist.gov/800-63-4/sp800-63b.html |publisher=National Institute of Standards and Technology |access-date=2026-10-07}}</ref> == Афзалият ва маҳдудият == Агар гузарвожа фош шавад, омили иловагӣ метавонад аз воридшавии беиҷозат пешгирӣ кунад. Бо вуҷуди ин, MFA ҳамаи хатарҳоро бартараф намекунад: корбар метавонад дархости қалбакиро тасдиқ кунад, рамзро ба фиребгар диҳад ё дастгоҳи худро гум кунад. Барои ҳамин нусхаҳои эҳтиётии рамзҳо, роҳи барқарорсозии боэътимод ва омӯзиши корбарон заруранд.<ref>{{cite web |title=More than a Password |url=https://www.ncsc.gov.uk/collection/top-tips-for-staying-secure-online/activate-2-step-verification-on-your-email |publisher=UK National Cyber Security Centre |access-date=2026-10-07}}</ref> == Ҷусторҳои вобаста == * [[Амнияти иттилоот]] * [[Гузарвожа]] * [[Фишинг]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Амнияти компютерӣ]] [[Гурӯҳ:Асолатсанҷӣ]] izzcn0d45o184jluskl40in2ua8th6x 1488777 1488776 2026-10-08T04:43:35Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 илова, ороиш, вироишоти сабкӣ, имло 1488777 wikitext text/x-wiki [[Акс:U2F Hardware Authentication Security Keys (Yubico Yubikey 4 and Feitian MultiPass FIDO) (42286852310).jpg|thumb|Намудҳои гуногуни [[Security token|токенҳои амниятӣ]]-и сахтафзорӣ|306x306пкс]]'''Асолатсанҷии чандомила''' (англ. ''multi-factor authentication'', MFA) усули тасдиқи шахсияти корбар аст, ки барои ворид шудан ба ҳисоб ҳадди ақал ду далели мустақил талаб мекунад. Он амнияти ҳисобро нисбат ба истифодаи танҳо як гузарвожа зиёд мекунад.<ref>{{cite web |title=Multi-Factor Authentication |url=https://www.cisa.gov/secure-our-world/use-multifactor-authentication |publisher=Cybersecurity and Infrastructure Security Agency |access-date=2026-10-07}}</ref> == Омилҳо == Далелҳои асолатсанҷӣ одатан ба се гурӯҳ ҷудо мешаванд: чизе, ки корбар медонад (гузарвожа ё PIN); чизе, ки дорад (телефон, корти ҳушманд ё калиди амниятӣ); ва хусусияти шахсӣ (изи ангушт ё чеҳра). Ду қадам аз як гурӯҳ, масалан ду гузарвожа, асолатсанҷии воқеан бисёромила ҳисоб намешавад. == Тарзҳои маъмул == Рамзи якдафъаина тавассути барномаи махсус, огоҳиномаи телефон, калиди сахтафзорӣ ва биометрия аз роҳҳои маъмуланд. Паёмаки SMS низ ҳамчун омили дуюм истифода мешавад, вале метавонад ба ивазкунии ғайриқонунии SIM-корт ё рабудани паём осебпазир бошад. NIST барои низомҳои ҳассос истифодаи усулҳои ба фишинг тобоварро тавсия медиҳад.<ref>{{cite web |title=Digital Identity Guidelines: Authentication and Authenticator Management |url=https://pages.nist.gov/800-63-4/sp800-63b.html |publisher=National Institute of Standards and Technology |access-date=2026-10-07}}</ref> == Афзалият ва маҳдудият == Агар гузарвожа фош шавад, омили иловагӣ метавонад аз воридшавии беиҷозат пешгирӣ кунад. Бо вуҷуди ин, MFA ҳамаи хатарҳоро бартараф намекунад: корбар метавонад дархости қалбакиро тасдиқ кунад, рамзро ба фиребгар диҳад ё дастгоҳи худро гум кунад. Барои ҳамин нусхаҳои эҳтиётии рамзҳо, роҳи барқарорсозии боэътимод ва омӯзиши корбарон заруранд.<ref>{{cite web |title=More than a Password |url=https://www.ncsc.gov.uk/collection/top-tips-for-staying-secure-online/activate-2-step-verification-on-your-email |publisher=UK National Cyber Security Centre |access-date=2026-10-07}}</ref> == Ҷусторҳои вобаста == * [[Амнияти иттилоот]] * [[Гузарвожа]] * [[Фишинг]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Амнияти компютерӣ]] [[Гурӯҳ:Асолатсанҷӣ]] pllb72hk4d8m5quhs88tt6hfs25jx8m 0 334031 1488778 2026-10-08T04:45:32Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Саҳифаи нав: '''Саводи молиявӣ''' (англ. ''financial literacy'') маҷмӯи дониш, малака ва рафторест, ки ба инсон барои қабул кардани қарорҳои огоҳона дар бораи пул кумак мекунад. Он тартиб додани буҷа, пасандоз, қарз, суғурта, сармоягузорӣ ва шинохти қаллобии молиявиро дар бар мегирад.<re... 1488778 wikitext text/x-wiki '''Саводи молиявӣ''' (англ. ''financial literacy'') маҷмӯи дониш, малака ва рафторест, ки ба инсон барои қабул кардани қарорҳои огоҳона дар бораи пул кумак мекунад. Он тартиб додани буҷа, пасандоз, қарз, суғурта, сармоягузорӣ ва шинохти қаллобии молиявиро дар бар мегирад.<ref>{{cite web |title=Financial literacy |url=https://www.oecd.org/en/topics/sub-issues/financial-education.html |publisher=OECD |access-date=2026-10-07}}</ref> == Унсурҳои асосӣ == Шахси дорои саводи молиявӣ даромад ва хароҷотро пайгирӣ мекунад, байни ниёз ва хоҳиш фарқ мегузорад ва барои ҳолатҳои ғайричашмдошт захира месозад. Ӯ арзиши пурраи қарзро бо дарназардошти фоиз ва ҳаққи хизмат муқоиса мекунад ва мефаҳмад, ки таваррум қобилияти харидории пулро коҳиш медиҳад. Донистани мафҳумҳо худ ба худ рафтори дурустро кафолат намедиҳад. Дастрасӣ ба маҳсулоти шаффоф, ҳимояи истеъмолкунанда ва маслиҳати беғараз низ муҳиманд. Бонки Ҷаҳонӣ саводи молиявиро як қисми қобилияти молиявӣ медонад, ки дониш, муносибат ва рафтори амалиро муттаҳид мекунад.<ref>{{cite web |title=Financial Capability |url=https://www.worldbank.org/en/topic/financialinclusion/brief/financial-capability |publisher=World Bank |access-date=2026-10-07}}</ref> == Омӯзиш == Омӯзиши молиявӣ метавонад дар мактаб, ҷойи кор, муассисаҳои молиявӣ ё барномаҳои ҷамъиятӣ сурат гирад. Маводи самаранок ба вазъияти воқеӣ — гирифтани қарз, интиқоли пул, хариди суғурта ё банақшагирии нафақа — пайваст мешавад. Дар муҳити рақамӣ инчунин муҳофизати маълумоти бонкӣ, санҷидани пайвандҳо ва рад кардани дархости рамзи махфӣ муҳим аст. Саводи молиявӣ бояд бо дарназардошти забон, сатҳи даромад ва дастрасии аҳолӣ ба хизматрасониҳо омӯзонда шавад. Ҳадаф таблиғи маҳсулоти муайян нест, балки қобилияти муқоиса, пурсидани шартҳо ва арзёбии хатар аст.<ref>{{cite web |title=OECD Recommendation on Financial Literacy |url=https://legalinstruments.oecd.org/en/instruments/OECD-LEGAL-0461 |publisher=OECD |date=2020 |access-date=2026-10-07}}</ref> == Ҷусторҳои вобаста == * [[Буҷа]] * [[Қарз]] * [[Таваррум]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Молия]] [[Гурӯҳ:Маориф]] 2ic3iscai0dq8ov89jvforywtvle84j 1488780 1488778 2026-10-08T04:47:59Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 дақиқсозӣ, викисозӣ, илова 1488780 wikitext text/x-wiki [[Акс:Rural Financial Literacy Programs.png|мини|Барномаи саводи молӣ дар деҳот|339x339пкс]]'''Саводи молиявӣ''' (англ. ''financial literacy'') маҷмӯи дониш, малака ва рафторест, ки ба инсон барои қабул кардани қарорҳои огоҳона дар бораи пул кумак мекунад. Он тартиб додани буҷа, пасандоз, қарз, суғурта, сармоягузорӣ ва шинохти қаллобии молиявиро дар бар мегирад.<ref>{{cite web |title=Financial literacy |url=https://www.oecd.org/en/topics/sub-issues/financial-education.html |publisher=OECD |access-date=2026-10-07}}</ref> == Унсурҳои асосӣ == Шахси дорои саводи молиявӣ даромад ва хароҷотро пайгирӣ мекунад, байни ниёз ва хоҳиш фарқ мегузорад ва барои ҳолатҳои ғайричашмдошт захира месозад. Ӯ арзиши пурраи қарзро бо дарназардошти фоиз ва ҳаққи хизмат муқоиса мекунад ва мефаҳмад, ки таваррум қобилияти харидории пулро коҳиш медиҳад. Донистани мафҳумҳо худ ба худ рафтори дурустро кафолат намедиҳад. Дастрасӣ ба маҳсулоти шаффоф, ҳимояи истеъмолкунанда ва маслиҳати беғараз низ муҳиманд. Бонки Ҷаҳонӣ саводи молиявиро як қисми қобилияти молиявӣ медонад, ки дониш, муносибат ва рафтори амалиро муттаҳид мекунад.<ref>{{cite web |title=Financial Capability |url=https://www.worldbank.org/en/topic/financialinclusion/brief/financial-capability |publisher=World Bank |access-date=2026-10-07}}</ref> == Омӯзиш == Омӯзиши молиявӣ метавонад дар мактаб, ҷойи кор, муассисаҳои молиявӣ ё барномаҳои ҷамъиятӣ сурат гирад. Маводи самаранок ба вазъияти воқеӣ — гирифтани қарз, интиқоли пул, хариди суғурта ё банақшагирии нафақа — пайваст мешавад. Дар муҳити рақамӣ инчунин муҳофизати маълумоти бонкӣ, санҷидани пайвандҳо ва рад кардани дархости рамзи махфӣ муҳим аст. Саводи молиявӣ бояд бо дарназардошти забон, сатҳи даромад ва дастрасии аҳолӣ ба хизматрасониҳо омӯзонда шавад. Ҳадаф таблиғи маҳсулоти муайян нест, балки қобилияти муқоиса, пурсидани шартҳо ва арзёбии хатар аст.<ref>{{cite web |title=OECD Recommendation on Financial Literacy |url=https://legalinstruments.oecd.org/en/instruments/OECD-LEGAL-0461 |publisher=OECD |date=2020 |access-date=2026-10-07}}</ref> == Ҷусторҳои вобаста == * [[Буҷа]] * [[Қарз]] * [[Таваррум]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Молия]] [[Гурӯҳ:Маориф]] 8n0y4v8zk3pedjait9vic9xwdrcs7fp 1488781 1488780 2026-10-08T04:48:56Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 имло, дақиқсозӣ, дархости сарчашма 1488781 wikitext text/x-wiki [[Акс:Rural Financial Literacy Programs.png|мини|Барномаи саводи молӣ дар деҳот|339x339пкс]]'''Саводи молӣ''' (англ. ''financial literacy'') маҷмӯи дониш, малака ва рафторест, ки ба инсон барои қабул кардани қарорҳои огоҳона дар бораи пул кумак мекунад. Он тартиб додани буҷа, пасандоз, қарз, суғурта, сармоягузорӣ ва шинохти қаллобии молиявиро дар бар мегирад.<ref>{{cite web |title=Financial literacy |url=https://www.oecd.org/en/topics/sub-issues/financial-education.html |publisher=OECD |access-date=2026-10-07}}</ref> == Унсурҳои асосӣ == Шахси дорои саводи молӣ даромад ва хароҷотро пайгирӣ мекунад, байни ниёз ва хоҳиш фарқ мегузорад ва барои ҳолатҳои ғайричашмдошт захира месозад. Ӯ арзиши пурраи қарзро бо дарназардошти фоиз ва ҳаққи хизмат муқоиса мекунад ва мефаҳмад, ки таваррум қобилияти харидории пулро коҳиш медиҳад. Донистани мафҳумҳо худ ба худ рафтори дурустро кафолат намедиҳад. Дастрасӣ ба маҳсулоти шаффоф, ҳимояи истеъмолкунанда ва маслиҳати беғараз низ муҳиманд. Бонки Ҷаҳонӣ саводи молиявиро як қисми қобилияти молиявӣ медонад, ки дониш, муносибат ва рафтори амалиро муттаҳид мекунад.<ref>{{cite web |title=Financial Capability |url=https://www.worldbank.org/en/topic/financialinclusion/brief/financial-capability |publisher=World Bank |access-date=2026-10-07}}</ref> == Омӯзиш == Омӯзиши молӣ метавонад дар мактаб, ҷойи кор, муассисаҳои молиявӣ ё барномаҳои ҷамъиятӣ сурат гирад. Маводи самаранок ба вазъияти воқеӣ — гирифтани қарз, интиқоли пул, хариди суғурта ё банақшагирии нафақа — пайваст мешавад. Дар муҳити рақамӣ инчунин муҳофизати маълумоти бонкӣ, санҷидани пайвандҳо ва рад кардани дархости рамзи махфӣ муҳим аст. Саводи молӣ бояд бо дарназардошти забон, сатҳи даромад ва дастрасии аҳолӣ ба хидматрасониҳо омӯзонда шавад. Ҳадаф таблиғи маҳсулоти муайян нест, балки қобилияти муқоиса, пурсидани шартҳо ва арзёбии хатар аст.<ref>{{cite web |title=OECD Recommendation on Financial Literacy |url=https://legalinstruments.oecd.org/en/instruments/OECD-LEGAL-0461 |publisher=OECD |date=2020 |access-date=2026-10-07}}</ref> == Ҷусторҳои вобаста == * [[Буҷа]] * [[Қарз]] * [[Таваррум]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Молия]] [[Гурӯҳ:Маориф]] jruskmfe6rkk73592ccziwy4e6ckw2e 0 334032 1488779 2026-10-08T04:47:25Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Индуксияи электростатикӣ — ангезиши самтгирии барқаҳои электрӣ дар ноқилҳо ё диэлектрикҳо бо таъсири майдони электрии доимӣ. Дар ноқилҳо зарраҳои барқаноки мутаҳаррик – электронҳо бо таъсири майдони электрии берунӣ ҳаракат мекунанд. Ин ҳаракат то даме и... 1488779 wikitext text/x-wiki Индуксияи электростатикӣ — ангезиши самтгирии барқаҳои электрӣ дар ноқилҳо ё диэлектрикҳо бо таъсири майдони электрии доимӣ. Дар ноқилҳо зарраҳои барқаноки мутаҳаррик – электронҳо бо таъсири майдони электрии берунӣ ҳаракат мекунанд. Ин ҳаракат то даме идома меёбад, ки майдони электрии андаруни ноқил бавуҷудовардаи раванди ҷобаҷошавии нави барқаҳо майдони беруниро пурра ҷуброн карда тавонад ва майдони электрии натиҷавӣ дар даруни ноқил баробари сифр бошад. Дар натиҷа дар қитъаҳои алоҳидаи сатҳи ноқил барқаи индуксияшуда тақсим шуда, ҳамаи нуқтаҳои ноқил потенсиали электрии яксон пайдо мекунанд. Бар хилофи ноқилҳо барқаҳои атомҳои таркиби диэлектрикҳо ҳангоми таъсири майдони электрии доимӣ нисбат ба ҳамдигар каме ҷой иваз карда, дипол (дуқутба)-ҳои электриро ба вуҷуд меоваранд, ки моменти электрии онҳо ба самти майдони берунӣ мувофиқ буда, барои молекулаҳои гуногунанд. Дар диэлектрикҳои молекулаҳояшон қутбнок дар майдони электрии берунӣ самтгирии диполҳо бештар қад-қади майдон ба вуҷуд меояд. Ин ҳодиса қутбнокшавии диэлектрик ном дорад. Диэлектрики қутбнокшуда майдони электростатикие ба вуҷуд меоварад, ки ба майдони берунӣ зам мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Индуксияи электростатикӣ|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Физика]] s3ldgrwpgbqylqfp0aucfc80yokzl2g 1488782 1488779 2026-10-08T04:50:56Z Сунатулло Сафарзода 108676 1488782 wikitext text/x-wiki [[Акс:Els ind elskop.svg|thumb|200px|Эксперимент с [[электроскоп]]ом показывающий возникновение индуцированного заряда.]] [[Акс:El stat water generat.svg|thumb|200px|right|[[Капельница Кельвина]]]] '''Индуксияи электростатикӣ''' — ангезиши самтгирии барқаҳои электрӣ дар ноқилҳо ё диэлектрикҳо бо таъсири майдони электрии доимӣ. Дар ноқилҳо зарраҳои барқаноки мутаҳаррик – электронҳо бо таъсири майдони электрии берунӣ ҳаракат мекунанд. Ин ҳаракат то даме идома меёбад, ки майдони электрии андаруни ноқил бавуҷудовардаи раванди ҷобаҷошавии нави барқаҳо майдони беруниро пурра ҷуброн карда тавонад ва майдони электрии натиҷавӣ дар даруни ноқил баробари сифр бошад. Дар натиҷа дар қитъаҳои алоҳидаи сатҳи ноқил барқаи индуксияшуда тақсим шуда, ҳамаи нуқтаҳои ноқил потенсиали электрии яксон пайдо мекунанд. Бар хилофи ноқилҳо барқаҳои атомҳои таркиби диэлектрикҳо ҳангоми таъсири майдони электрии доимӣ нисбат ба ҳамдигар каме ҷой иваз карда, дипол (дуқутба)-ҳои электриро ба вуҷуд меоваранд, ки моменти электрии онҳо ба самти майдони берунӣ мувофиқ буда, барои молекулаҳои гуногунанд. Дар диэлектрикҳои молекулаҳояшон қутбнок дар майдони электрии берунӣ самтгирии диполҳо бештар қад-қади майдон ба вуҷуд меояд. Ин ҳодиса қутбнокшавии диэлектрик ном дорад. Диэлектрики қутбнокшуда майдони электростатикие ба вуҷуд меоварад, ки ба майдони берунӣ зам мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Индуксияи электростатикӣ|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Физика]] gv1ghtob33obrgnb8ht6j67ru5hagy4 1488783 1488782 2026-10-08T04:51:36Z Сунатулло Сафарзода 108676 1488783 wikitext text/x-wiki [[[Файл:Els ind elskop.svg|thumb|200px|Эксперимент с [[электроскоп]]ом показывающий возникновение индуцированного заряда.]] [[Файл:El stat water generat.svg|thumb|200px|right|[[Капельница Кельвина]]]] '''Индуксияи электростатикӣ''' — ангезиши самтгирии барқаҳои электрӣ дар ноқилҳо ё диэлектрикҳо бо таъсири майдони электрии доимӣ. Дар ноқилҳо зарраҳои барқаноки мутаҳаррик – электронҳо бо таъсири майдони электрии берунӣ ҳаракат мекунанд. Ин ҳаракат то даме идома меёбад, ки майдони электрии андаруни ноқил бавуҷудовардаи раванди ҷобаҷошавии нави барқаҳо майдони беруниро пурра ҷуброн карда тавонад ва майдони электрии натиҷавӣ дар даруни ноқил баробари сифр бошад. Дар натиҷа дар қитъаҳои алоҳидаи сатҳи ноқил барқаи индуксияшуда тақсим шуда, ҳамаи нуқтаҳои ноқил потенсиали электрии яксон пайдо мекунанд. Бар хилофи ноқилҳо барқаҳои атомҳои таркиби диэлектрикҳо ҳангоми таъсири майдони электрии доимӣ нисбат ба ҳамдигар каме ҷой иваз карда, дипол (дуқутба)-ҳои электриро ба вуҷуд меоваранд, ки моменти электрии онҳо ба самти майдони берунӣ мувофиқ буда, барои молекулаҳои гуногунанд. Дар диэлектрикҳои молекулаҳояшон қутбнок дар майдони электрии берунӣ самтгирии диполҳо бештар қад-қади майдон ба вуҷуд меояд. Ин ҳодиса қутбнокшавии диэлектрик ном дорад. Диэлектрики қутбнокшуда майдони электростатикие ба вуҷуд меоварад, ки ба майдони берунӣ зам мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Индуксияи электростатикӣ|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Физика]] 9flz4w9zmbk4vi55l6jveiewhy64vus 1488784 1488783 2026-10-08T04:52:08Z Сунатулло Сафарзода 108676 1488784 wikitext text/x-wiki [[[Акс:Els ind elskop.svg|thumb|200px|Эксперимент с [[электроскоп]]ом показывающий возникновение индуцированного заряда.]] [[Акс:El stat water generat.svg|thumb|200px|right|[[Капельница Кельвина]]]] '''Индуксияи электростатикӣ''' — ангезиши самтгирии барқаҳои электрӣ дар ноқилҳо ё диэлектрикҳо бо таъсири майдони электрии доимӣ. Дар ноқилҳо зарраҳои барқаноки мутаҳаррик – электронҳо бо таъсири майдони электрии берунӣ ҳаракат мекунанд. Ин ҳаракат то даме идома меёбад, ки майдони электрии андаруни ноқил бавуҷудовардаи раванди ҷобаҷошавии нави барқаҳо майдони беруниро пурра ҷуброн карда тавонад ва майдони электрии натиҷавӣ дар даруни ноқил баробари сифр бошад. Дар натиҷа дар қитъаҳои алоҳидаи сатҳи ноқил барқаи индуксияшуда тақсим шуда, ҳамаи нуқтаҳои ноқил потенсиали электрии яксон пайдо мекунанд. Бар хилофи ноқилҳо барқаҳои атомҳои таркиби диэлектрикҳо ҳангоми таъсири майдони электрии доимӣ нисбат ба ҳамдигар каме ҷой иваз карда, дипол (дуқутба)-ҳои электриро ба вуҷуд меоваранд, ки моменти электрии онҳо ба самти майдони берунӣ мувофиқ буда, барои молекулаҳои гуногунанд. Дар диэлектрикҳои молекулаҳояшон қутбнок дар майдони электрии берунӣ самтгирии диполҳо бештар қад-қади майдон ба вуҷуд меояд. Ин ҳодиса қутбнокшавии диэлектрик ном дорад. Диэлектрики қутбнокшуда майдони электростатикие ба вуҷуд меоварад, ки ба майдони берунӣ зам мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Индуксияи электростатикӣ|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Физика]] mpzxnxw2ooglpmp0eohxckxf6x2waiy 1488786 1488784 2026-10-08T04:52:50Z Сунатулло Сафарзода 108676 1488786 wikitext text/x-wiki '''Индуксияи электростатикӣ''' — ангезиши самтгирии барқаҳои электрӣ дар ноқилҳо ё диэлектрикҳо бо таъсири майдони электрии доимӣ. Дар ноқилҳо зарраҳои барқаноки мутаҳаррик – электронҳо бо таъсири майдони электрии берунӣ ҳаракат мекунанд. Ин ҳаракат то даме идома меёбад, ки майдони электрии андаруни ноқил бавуҷудовардаи раванди ҷобаҷошавии нави барқаҳо майдони беруниро пурра ҷуброн карда тавонад ва майдони электрии натиҷавӣ дар даруни ноқил баробари сифр бошад. Дар натиҷа дар қитъаҳои алоҳидаи сатҳи ноқил барқаи индуксияшуда тақсим шуда, ҳамаи нуқтаҳои ноқил потенсиали электрии яксон пайдо мекунанд. Бар хилофи ноқилҳо барқаҳои атомҳои таркиби диэлектрикҳо ҳангоми таъсири майдони электрии доимӣ нисбат ба ҳамдигар каме ҷой иваз карда, дипол (дуқутба)-ҳои электриро ба вуҷуд меоваранд, ки моменти электрии онҳо ба самти майдони берунӣ мувофиқ буда, барои молекулаҳои гуногунанд. Дар диэлектрикҳои молекулаҳояшон қутбнок дар майдони электрии берунӣ самтгирии диполҳо бештар қад-қади майдон ба вуҷуд меояд. Ин ҳодиса қутбнокшавии диэлектрик ном дорад. Диэлектрики қутбнокшуда майдони электростатикие ба вуҷуд меоварад, ки ба майдони берунӣ зам мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Индуксияи электростатикӣ|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Физика]] jy298ongz9z0ofxkh4py5x3v7n4t844 1488787 1488786 2026-10-08T04:53:23Z Сунатулло Сафарзода 108676 1488787 wikitext text/x-wiki '''Индуксияи электростатикӣ''' — ангезиши самтгирии барқаҳои электрӣ дар ноқилҳо ё диэлектрикҳо бо таъсири майдони электрии доимӣ. Дар ноқилҳо зарраҳои барқаноки мутаҳаррик – электронҳо бо таъсири майдони электрии берунӣ ҳаракат мекунанд. Ин ҳаракат то даме идома меёбад, ки майдони электрии андаруни ноқил бавуҷудовардаи раванди ҷобаҷошавии нави барқаҳо майдони беруниро пурра ҷуброн карда тавонад ва майдони электрии натиҷавӣ дар даруни ноқил баробари сифр бошад. Дар натиҷа дар қитъаҳои алоҳидаи сатҳи ноқил барқаи индуксияшуда тақсим шуда, ҳамаи нуқтаҳои ноқил потенсиали электрии яксон пайдо мекунанд. Бар хилофи ноқилҳо барқаҳои атомҳои таркиби диэлектрикҳо ҳангоми таъсири майдони электрии доимӣ нисбат ба ҳамдигар каме ҷой иваз карда, дипол (дуқутба)-ҳои электриро ба вуҷуд меоваранд, ки моменти электрии онҳо ба самти майдони берунӣ мувофиқ буда, барои молекулаҳои гуногунанд. Дар диэлектрикҳои молекулаҳояшон қутбнок дар майдони электрии берунӣ самтгирии диполҳо бештар қад-қади майдон ба вуҷуд меояд. Ин ҳодиса қутбнокшавии диэлектрик ном дорад. Диэлектрики қутбнокшуда майдони электростатикие ба вуҷуд меоварад, ки ба майдони берунӣ зам мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Индуксияи электростатикӣ|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Физика]] 5mbhd237lzpkqkz7br7htxk63pphlpd 0 334033 1488785 2026-10-08T04:52:44Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Саҳифаи нав: '''Маълумоти бардурӯғ''' (англ. ''misinformation'') иттилооти нодуруст ё гумроҳкунандаест, ки новобаста аз қасди паҳнкунанда паҳн мешавад. Агар иттилои дурӯғ бо қасди фиреб сохта ва паҳн карда шавад, онро одатан ''дезинформатсия'' меноманд.<ref>{{cite web |title=Information disorder |url=https:/... 1488785 wikitext text/x-wiki '''Маълумоти бардурӯғ''' (англ. ''misinformation'') иттилооти нодуруст ё гумроҳкунандаест, ки новобаста аз қасди паҳнкунанда паҳн мешавад. Агар иттилои дурӯғ бо қасди фиреб сохта ва паҳн карда шавад, онро одатан ''дезинформатсия'' меноманд.<ref>{{cite web |title=Information disorder |url=https://www.coe.int/en/web/freedom-expression/information-disorder |publisher=Шӯрои Аврупо |access-date=2026-10-07}}</ref> == Паҳншавӣ == Маълумоти бардурӯғ метавонад аз хатои одӣ, шарҳи нодурусти омор, сарлавҳаи ҳангомаҷӯёна ё тасвиру навори аз замина ҷудошуда пайдо шавад. Шабакаҳои иҷтимоӣ паҳншавиро тез мекунанд, зеро мундариҷаи эҳсосбарангез бештар мубодила мешавад. Такрори зиёд метавонад иддаои нодурустро ошно ва боварбахш намояд. == Паёмадҳо == Иттилои нодуруст метавонад ба саломатӣ, интихобот, муносибатҳои иҷтимоӣ ва эътимод ба муассисаҳо зарар расонад. Дар ҳолатҳои фавқулода он метавонад мардумро ба табобати бесамар, сарфи маблағ ё рафтори хатарнок водор кунад. Созмони ҷаҳонии тандурустӣ паҳншавии аз ҳад зиёди иттилои дурусту нодурустро дар буҳрони саломатӣ «инфодемия» меномад.<ref>{{cite web |title=Infodemic |url=https://www.who.int/health-topics/infodemic |publisher=Созмони ҷаҳонии тандурустӣ |access-date=2026-10-07}}</ref> == Санҷиш ва пешгирӣ == Барои арзёбии иддао бояд манбаи аслӣ, сана, муаллиф ва далелҳои пешниҳодшуда санҷида шаванд. Муқоиса бо чанд манбаи мустақил, ҷустуҷӯи баръакси тасвир ва хондани матни пурра аз роҳҳои муфиданд. Пеш аз мубодила таваққуф кардан эҳтимоли паҳн кардани хаторо кам мекунад. Раддияи самаранок иддаои дурустро равшан мегӯяд, иштибоҳро шарҳ медиҳад ва далели ивазкунанда пешниҳод мекунад. Танҳо тамғаи «дурӯғ» бе тавзеҳ метавонад кофӣ набошад. ЮНЕСКО омӯзиши саводи расонаӣ ва иттилоотиро яке аз воситаҳои муқовимат медонад.<ref>{{cite web |title=Media and Information Literacy |url=https://www.unesco.org/en/media-information-literacy |publisher=UNESCO |access-date=2026-10-07}}</ref> == Ҷусторҳои вобаста == * [[Дезинформатсия]] * [[Ростиозмоӣ]] * [[Саводи расонаӣ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Иттилоот]] [[Гурӯҳ:Расона]] asryyromr5gosd1gug2jw4rnwbxk4w2 1488788 1488785 2026-10-08T04:54:17Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 дақиқсозӣ, илова, дархости сарчашма 1488788 wikitext text/x-wiki [[File:Vote Leave poster, Omagh.jpg|thumb|Лавҳаи маъракаи муваффақи «Раъй барои хуруҷ»|309x309пкс]]'''Маълумоти бардурӯғ''' (англ. ''misinformation'') иттилооти нодуруст ё гумроҳкунандаест, ки новобаста аз қасди паҳнкунанда паҳн мешавад. Агар иттилои дурӯғ бо қасди фиреб сохта ва паҳн карда шавад, онро одатан ''дезинформатсия'' меноманд.<ref>{{cite web |title=Information disorder |url=https://www.coe.int/en/web/freedom-expression/information-disorder |publisher=Шӯрои Аврупо |access-date=2026-10-07}}</ref> == Паҳншавӣ == Маълумоти бардурӯғ метавонад аз хатои одӣ, шарҳи нодурусти омор, сарлавҳаи ҳангомаҷӯёна ё тасвиру навори аз замина ҷудошуда пайдо шавад. Шабакаҳои иҷтимоӣ паҳншавиро тез мекунанд, зеро мундариҷаи эҳсосбарангез бештар мубодила мешавад. Такрори зиёд метавонад иддаои нодурустро ошно ва боварбахш намояд. == Паёмадҳо == Иттилои нодуруст метавонад ба саломатӣ, интихобот, муносибатҳои иҷтимоӣ ва эътимод ба муассисаҳо зарар расонад. Дар ҳолатҳои фавқулода он метавонад мардумро ба табобати бесамар, сарфи маблағ ё рафтори хатарнок водор кунад. Созмони ҷаҳонии тандурустӣ паҳншавии аз ҳад зиёди иттилои дурусту нодурустро дар буҳрони саломатӣ «инфодемия» меномад.<ref>{{cite web |title=Infodemic |url=https://www.who.int/health-topics/infodemic |publisher=Созмони ҷаҳонии тандурустӣ |access-date=2026-10-07}}</ref> == Санҷиш ва пешгирӣ == Барои арзёбии иддао бояд манбаи аслӣ, сана, муаллиф ва далелҳои пешниҳодшуда санҷида шаванд. Муқоиса бо чанд манбаи мустақил, ҷустуҷӯи баръакси тасвир ва хондани матни пурра аз роҳҳои муфиданд. Пеш аз мубодила таваққуф кардан эҳтимоли паҳн кардани хаторо кам мекунад. Раддияи самаранок иддаои дурустро равшан мегӯяд, иштибоҳро шарҳ медиҳад ва далели ивазкунанда пешниҳод мекунад. Танҳо тамғаи «дурӯғ» бе тавзеҳ метавонад кофӣ набошад. ЮНЕСКО омӯзиши саводи расонаӣ ва иттилоотиро яке аз воситаҳои муқовимат медонад.<ref>{{cite web |title=Media and Information Literacy |url=https://www.unesco.org/en/media-information-literacy |publisher=UNESCO |access-date=2026-10-07}}</ref> == Ҷусторҳои вобаста == * [[Дезинформатсия]] * [[Ростиозмоӣ]] * [[Саводи расонаӣ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Иттилоот]] [[Гурӯҳ:Расона]] 5r62ov3dp45thje8dlz91vh2jp8k53h 0 334034 1488789 2026-10-08T04:57:27Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Саҳифаи нав: '''Солимии хок''' (англ. ''soil health'') қобилияти хок барои фаъолият ҳамчун низоми зинда ва нигоҳ доштани рустанӣ, ҳайвонот ва инсон аст. Хоки солим обро қабул ва нигоҳ медорад, маводи ғизоиро давр мезанонад, решаро дастгирӣ мекунад ва ба гуногунии организмҳо ҷой мед... 1488789 wikitext text/x-wiki '''Солимии хок''' (англ. ''soil health'') қобилияти хок барои фаъолият ҳамчун низоми зинда ва нигоҳ доштани рустанӣ, ҳайвонот ва инсон аст. Хоки солим обро қабул ва нигоҳ медорад, маводи ғизоиро давр мезанонад, решаро дастгирӣ мекунад ва ба гуногунии организмҳо ҷой медиҳад.<ref>{{cite web |title=Soil Health |url=https://www.nrcs.usda.gov/conservation-basics/natural-resource-concerns/soils/soil-health |publisher=USDA Natural Resources Conservation Service |access-date=2026-10-07}}</ref> == Нишондиҳандаҳо == Солимии хокро бо як ченак муайян намекунанд. Нишондиҳандаҳои ҷисмонӣ сохтор, зичӣ, воридшавии об ва устувории агрегатҳоро дар бар мегиранд. Нишондиҳандаҳои кимиёӣ ба туршӣ, шӯрӣ, моддаи органикӣ ва маводи ғизоӣ дахл доранд. Фаъолияти микроорганизмҳо, кирмҳои лойхӯрак ва решаҳо нишондиҳандаҳои биологӣ мебошанд. == Идоракунӣ == Кам кардани шудгори зиёдатӣ, пӯшонида нигоҳ доштани сатҳи замин, киштгардон, зироатҳои пӯшишӣ ва ворид кардани моддаи органикӣ метавонанд сохтор ва фаъолияти биологии хокро беҳтар кунанд. Чаронидани аз ҳад зиёд, фишурдашавӣ аз техника, обёрии нодуруст ва истифодаи бемувозинати нуриҳо метавонанд хокро заиф созанд. FAO таъкид мекунад, ки идоракунии устувори хок барои истеҳсоли ғизо, танзими об, нигоҳдории карбон ва гуногунии биологӣ муҳим аст.<ref>{{cite web |title=Voluntary Guidelines for Sustainable Soil Management |url=https://www.fao.org/3/bl813e/bl813e.pdf |publisher=FAO |date=2017 |access-date=2026-10-07}}</ref> == Арзёбӣ == Натиҷа бояд нисбат ба навъи хок, иқлим ва истифодаи замин тафсир шавад. Масалан, миқдори муқаррарии моддаи органикӣ дар хоки кӯҳӣ ва хоки биёбонӣ яксон нест. Санҷиши даврӣ ба деҳқон имкон медиҳад, ки тағйиротро пайгирӣ ва усули идоракуниро мутобиқ кунад.<ref>{{cite web |title=Soil health assessment |url=https://www.fao.org/global-soil-partnership/areas-of-work/soil-governance/en/ |publisher=FAO Global Soil Partnership |access-date=2026-10-07}}</ref> == Ҷусторҳои вобаста == * [[Кишоварзии устувор]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Хок]] [[Гурӯҳ:Кишоварзии устувор]] 4ahpfr4umqe91tf87j8pfm0g67pnled 0 334035 1488790 2026-10-08T05:00:00Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Индуктор (лот. inductor, аз induco – ворид кардан, ангеза додан), дар техника: 1) ҷузви мошини электромагнитӣ, ки дар он майдони магнитии кориро ба вуҷуд меорад. Ҳам ротор ва ҳам статор индуктор мебошанд; 2) абзори гармкунандаи электромагнитӣ, ки барои гармкунии индукс... 1488790 wikitext text/x-wiki Индуктор (лот. inductor, аз induco – ворид кардан, ангеза додан), дар техника: 1) ҷузви мошини электромагнитӣ, ки дар он майдони магнитии кориро ба вуҷуд меорад. Ҳам ротор ва ҳам статор индуктор мебошанд; 2) абзори гармкунандаи электромагнитӣ, ки барои гармкунии индуксионӣ таъйин шудааст; ҷузви асосии таҷҳизоти гармкунӣ ва кӯраҳои гудозиш. Аз сими индуксиякунанда, ки бо ёрии он майдони магнитиии тағйирёбанда ба вуҷуд оварда мешавад ва ҷараёнрасонҳои ба манбаи энергияи электрӣ васлкунанда иборат аст. Сифати сохтусози индуктор бо «пӯшиши ҷараён» тавсиф дода мешавад, ки бо ҳосили зарби қувваи ҷараён I бо адади печаҳо N (ба 1 метри тӯлонии дарозӣ ё баландии индуктор) муайян карда мешавад. Ноқил (сим)-и индуксиякунандаи бо об сардшавандаи якпеча ё бисёрпечаро аз лӯлачаи мисии андозааш гуногун тайёр мекунанд. Ғафсии зарурии девораҳои лӯлача бо дар назар доштани вобастагии умқи воридшавии майдони электромагнитӣ интихоб карда мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Индуктор|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Физика]] ns70jps7bw614z7kijbl838crftyrai 1488791 1488790 2026-10-08T05:17:20Z Сунатулло Сафарзода 108676 1488791 wikitext text/x-wiki '''Индуктор''' (лот. '''inductor''', аз '''induco''' – ворид кардан, ангеза додан), дар техника: 1) ҷузви мошини электромагнитӣ, ки дар он майдони магнитии кориро ба вуҷуд меорад. Ҳам ротор ва ҳам статор индуктор мебошанд; 2) абзори гармкунандаи электромагнитӣ, ки барои гармкунии индуксионӣ таъйин шудааст; ҷузви асосии таҷҳизоти гармкунӣ ва кӯраҳои гудозиш. Аз сими индуксиякунанда, ки бо ёрии он майдони магнитиии тағйирёбанда ба вуҷуд оварда мешавад ва ҷараёнрасонҳои ба манбаи энергияи электрӣ васлкунанда иборат аст. Сифати сохтусози индуктор бо «пӯшиши ҷараён» тавсиф дода мешавад, ки бо ҳосили зарби қувваи ҷараён I бо адади печаҳо N (ба 1 метри тӯлонии дарозӣ ё баландии индуктор) муайян карда мешавад. Ноқил (сим)-и индуксиякунандаи бо об сардшавандаи якпеча ё бисёрпечаро аз лӯлачаи мисии андозааш гуногун тайёр мекунанд. Ғафсии зарурии девораҳои лӯлача бо дар назар доштани вобастагии умқи воридшавии майдони электромагнитӣ интихоб карда мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Индуктор|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Физика]] 56hyn4eyzwqxm168uo5rmq6q3o6bent 1488792 1488791 2026-10-08T05:22:12Z Сунатулло Сафарзода 108676 1488792 wikitext text/x-wiki '''Индуктор''' ({{lang-la|'''inductor'''}}, аз '''induco''' – ворид кардан, ангеза додан), дар техника: 1) ҷузви мошини электромагнитӣ, ки дар он майдони магнитии кориро ба вуҷуд меорад. Ҳам ротор ва ҳам статор индуктор мебошанд; 2) абзори гармкунандаи электромагнитӣ, ки барои гармкунии индуксионӣ таъйин шудааст; ҷузви асосии таҷҳизоти гармкунӣ ва кӯраҳои гудозиш. Аз сими индуксиякунанда, ки бо ёрии он майдони магнитиии тағйирёбанда ба вуҷуд оварда мешавад ва ҷараёнрасонҳои ба манбаи энергияи электрӣ васлкунанда иборат аст. Сифати сохтусози индуктор бо «пӯшиши ҷараён» тавсиф дода мешавад, ки бо ҳосили зарби қувваи ҷараён I бо адади печаҳо N (ба 1 метри тӯлонии дарозӣ ё баландии индуктор) муайян карда мешавад. Ноқил (сим)-и индуксиякунандаи бо об сардшавандаи якпеча ё бисёрпечаро аз лӯлачаи мисии андозааш гуногун тайёр мекунанд. Ғафсии зарурии девораҳои лӯлача бо дар назар доштани вобастагии умқи воридшавии майдони электромагнитӣ интихоб карда мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Индуктор|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Физика]] 7d3pz7269m9ayi5gu4l1mkvffx31qs3 1488793 1488792 2026-10-08T05:23:46Z Сунатулло Сафарзода 108676 1488793 wikitext text/x-wiki '''Индуктор''' ({{lang-la|'''inductor'''}}, аз '''induco''' – ворид кардан, ангеза додан), дар техника: 1) ҷузви мошини электромагнитӣ, ки дар он [[Майдони магнитӣ|майдони магнитии]] кориро ба вуҷуд меорад. Ҳам ротор ва ҳам статор индуктор мебошанд; 2) абзори гармкунандаи электромагнитӣ, ки барои гармкунии индуксионӣ таъйин шудааст; ҷузви асосии таҷҳизоти гармкунӣ ва кӯраҳои гудозиш. Аз сими индуксиякунанда, ки бо ёрии он майдони магнитиии тағйирёбанда ба вуҷуд оварда мешавад ва ҷараёнрасонҳои ба манбаи энергияи электрӣ васлкунанда иборат аст. Сифати сохтусози индуктор бо «пӯшиши ҷараён» тавсиф дода мешавад, ки бо ҳосили зарби қувваи ҷараён I бо адади печаҳо N (ба 1 метри тӯлонии дарозӣ ё баландии индуктор) муайян карда мешавад. Ноқил (сим)-и индуксиякунандаи бо об сардшавандаи якпеча ё бисёрпечаро аз лӯлачаи мисии андозааш гуногун тайёр мекунанд. Ғафсии зарурии девораҳои лӯлача бо дар назар доштани вобастагии умқи воридшавии майдони электромагнитӣ интихоб карда мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Индуктор|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Физика]] ax9f3bhezmp39r80ww6h3mhh3iv3e9x 0 334036 1488794 2026-10-08T05:31:30Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Инерсия (({{lang-la|inertia}} – бетаъсирӣ, бефаъолиятӣ) — дар механика хусусияти ҳолати оромӣ ё ҳаракати ростхаттаи мунтазами худро нисбат ба системаи сарҳисоб нигоҳ доштани ҷисм дар ҳолати набудани таъсири берунӣ ё ҳамдигарро ҷуброн кардани якчанд таъсир. Система... 1488794 wikitext text/x-wiki Инерсия (({{lang-la|inertia}} – бетаъсирӣ, бефаъолиятӣ) — дар механика хусусияти ҳолати оромӣ ё ҳаракати ростхаттаи мунтазами худро нисбат ба системаи сарҳисоб нигоҳ доштани ҷисм дар ҳолати набудани таъсири берунӣ ё ҳамдигарро ҷуброн кардани якчанд таъсир. Системаи сарҳисобе, ки нисбат ба он қонуни инерсия иҷро мешавад, системаи сарҳисоби инерсиалӣ номида мешавад. Мавҷудияти системаи сарҳисоби инерсиалиро қонуни якуми Нютон, ки қонуни инерсия низ ном дорад, муайян мекунад. Бори нахуст Арасту (асри 4 то м.) дар асараш «Физика» сабабҳои ҳаракат кардан ва аз ҳаракат бозистодани ҷисмро маънидод кардааст. Баъди ду ҳазор сол Г. Галилей дар таҷрибаҳо ҳаракати ҷисмҳоро омӯхта, вобастагии қувва (таъсир) ва суръати ҷисмро собит намудааст. Инерсия дар ҳолате ба вуҷуд меояд, ки ҷисм ҳаракати худро бетағйир ё ҳолати оромиро нисбат ба системаи инерсиалии сарҳисоб нигоҳ дорад. Инерсия яке аз хусусиятҳои умумии ҷисмҳо маҳсуб шуда, сарфи назар аз андоза ва мавқеи ишғолкардаашон ба ҳамаи онҳо хос аст. Бино бар мавҷуд будани инерсия суръати ҷисмҳоро якбора тағйир додан мумкин нест. Меъёри инерсияи ҷисм массаи он ба шумор меравад; ҳар қадар массаи ҷисм калон бошад, инерсия ҳамон андоза зиёд мешавад. Масалан, мошини массааш калон аз мошини массааш хурд инерсияи калонтар дорад. Мафҳуми «инерсия» инчунин нисбат ба дастгоҳҳои гуногун истифода мешавад, зеро асбобҳои андозагирӣ бузургии ченшавандаро бо андак таъхир қайд мекунанд ё нишон медиҳанд (инерсияи асбоб). Ба эътибор нагирифтани инерсия баъзан боиси садамаи нақлиёт мегардад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инерсия|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Бузургиҳои физикӣ]] 4nkgaosz80n7o8rrcy8szhd979x7a5e 1488795 1488794 2026-10-08T05:37:22Z Сунатулло Сафарзода 108676 1488795 wikitext text/x-wiki '''Инерсия''' (({{lang-la|inertia}} – бетаъсирӣ, бефаъолиятӣ) — дар механика хусусияти ҳолати оромӣ ё ҳаракати ростхаттаи мунтазами худро нисбат ба [[системаи сарҳисоб]] нигоҳ доштани ҷисм дар ҳолати набудани таъсири берунӣ ё ҳамдигарро ҷуброн кардани якчанд таъсир. Системаи сарҳисобе, ки нисбат ба он қонуни инерсия иҷро мешавад, системаи сарҳисоби инерсиалӣ номида мешавад. Мавҷудияти системаи сарҳисоби инерсиалиро [[қонуни якуми Нютон]], ки қонуни инерсия низ ном дорад, муайян мекунад. Бори нахуст [[Арасту]] (асри 4 то м.) дар асараш «Физика» сабабҳои ҳаракат кардан ва аз ҳаракат бозистодани ҷисмро маънидод кардааст. Баъди ду ҳазор сол [[Галилео Галилей|Г. Галилей]] дар таҷрибаҳо ҳаракати ҷисмҳоро омӯхта, вобастагии қувва (таъсир) ва суръати ҷисмро собит намудааст. Инерсия дар ҳолате ба вуҷуд меояд, ки ҷисм ҳаракати худро бетағйир ё ҳолати оромиро нисбат ба системаи инерсиалии сарҳисоб нигоҳ дорад. Инерсия яке аз хусусиятҳои умумии ҷисмҳо маҳсуб шуда, сарфи назар аз андоза ва мавқеи ишғолкардаашон ба ҳамаи онҳо хос аст. Бино бар мавҷуд будани инерсия суръати ҷисмҳоро якбора тағйир додан мумкин нест. Меъёри инерсияи ҷисм массаи он ба шумор меравад; ҳар қадар массаи ҷисм калон бошад, инерсия ҳамон андоза зиёд мешавад. Масалан, мошини массааш калон аз мошини массааш хурд инерсияи калонтар дорад. Мафҳуми «инерсия» инчунин нисбат ба дастгоҳҳои гуногун истифода мешавад, зеро асбобҳои андозагирӣ бузургии ченшавандаро бо андак таъхир қайд мекунанд ё нишон медиҳанд (инерсияи асбоб). Ба эътибор нагирифтани инерсия баъзан боиси садамаи нақлиёт мегардад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инерсия|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Бузургиҳои физикӣ]] n7i04yvtpulonjtsg2wbgufckkkzp6d 1488796 1488795 2026-10-08T05:38:56Z Сунатулло Сафарзода 108676 1488796 wikitext text/x-wiki '''Инерсия''' (({{lang-la|inertia}} – бетаъсирӣ, бефаъолиятӣ) — дар механика хусусияти ҳолати оромӣ ё ҳаракати ростхаттаи мунтазами худро нисбат ба [[системаи сарҳисоб]] нигоҳ доштани ҷисм дар ҳолати набудани таъсири берунӣ ё ҳамдигарро ҷуброн кардани якчанд таъсир. Системаи сарҳисобе, ки нисбат ба он қонуни инерсия иҷро мешавад, системаи сарҳисоби инерсиалӣ номида мешавад. Мавҷудияти системаи сарҳисоби инерсиалиро [[қонуни якуми Нютон]], ки қонуни инерсия низ ном дорад, муайян мекунад. == Таърихи инерсия == Бори нахуст [[Арасту]] (асри 4 то м.) дар асараш «Физика» сабабҳои ҳаракат кардан ва аз ҳаракат бозистодани ҷисмро маънидод кардааст. Баъди ду ҳазор сол [[Галилео Галилей|Г. Галилей]] дар таҷрибаҳо ҳаракати ҷисмҳоро омӯхта, вобастагии қувва (таъсир) ва суръати ҷисмро собит намудааст. Инерсия дар ҳолате ба вуҷуд меояд, ки ҷисм ҳаракати худро бетағйир ё ҳолати оромиро нисбат ба системаи инерсиалии сарҳисоб нигоҳ дорад. Инерсия яке аз хусусиятҳои умумии ҷисмҳо маҳсуб шуда, сарфи назар аз андоза ва мавқеи ишғолкардаашон ба ҳамаи онҳо хос аст. Бино бар мавҷуд будани инерсия суръати ҷисмҳоро якбора тағйир додан мумкин нест. Меъёри инерсияи ҷисм массаи он ба шумор меравад; ҳар қадар массаи ҷисм калон бошад, инерсия ҳамон андоза зиёд мешавад. Масалан, мошини массааш калон аз мошини массааш хурд инерсияи калонтар дорад. Мафҳуми «инерсия» инчунин нисбат ба дастгоҳҳои гуногун истифода мешавад, зеро асбобҳои андозагирӣ бузургии ченшавандаро бо андак таъхир қайд мекунанд ё нишон медиҳанд (инерсияи асбоб). Ба эътибор нагирифтани инерсия баъзан боиси садамаи нақлиёт мегардад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инерсия|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Бузургиҳои физикӣ]] ne9apasi2ge8jou79nqhw29c8adxtxi 1488797 1488796 2026-10-08T05:40:34Z Сунатулло Сафарзода 108676 1488797 wikitext text/x-wiki '''Инерсия''' (({{lang-la|inertia}} – бетаъсирӣ, бефаъолиятӣ) — дар механика хусусияти ҳолати оромӣ ё ҳаракати ростхаттаи мунтазами худро нисбат ба [[системаи сарҳисоб]] нигоҳ доштани ҷисм дар ҳолати набудани таъсири берунӣ ё ҳамдигарро ҷуброн кардани якчанд таъсир. Системаи сарҳисобе, ки нисбат ба он қонуни инерсия иҷро мешавад, системаи сарҳисоби инерсиалӣ номида мешавад. Мавҷудияти системаи сарҳисоби инерсиалиро [[қонуни якуми Нютон]], ки қонуни инерсия низ ном дорад, муайян мекунад. == Таърихи кашфи инерсия == Бори нахуст [[Арасту]] (асри 4 то м.) дар асараш «Физика» сабабҳои ҳаракат кардан ва аз ҳаракат бозистодани ҷисмро маънидод кардааст. Баъди ду ҳазор сол [[Галилео Галилей|Г. Галилей]] дар таҷрибаҳо ҳаракати ҷисмҳоро омӯхта, вобастагии қувва (таъсир) ва суръати ҷисмро собит намудааст. Инерсия дар ҳолате ба вуҷуд меояд, ки ҷисм ҳаракати худро бетағйир ё ҳолати оромиро нисбат ба системаи инерсиалии сарҳисоб нигоҳ дорад. Инерсия яке аз хусусиятҳои умумии ҷисмҳо маҳсуб шуда, сарфи назар аз андоза ва мавқеи ишғолкардаашон ба ҳамаи онҳо хос аст. Бино бар мавҷуд будани инерсия суръати ҷисмҳоро якбора тағйир додан мумкин нест. Меъёри инерсияи ҷисм массаи он ба шумор меравад; ҳар қадар массаи ҷисм калон бошад, инерсия ҳамон андоза зиёд мешавад. Масалан, мошини массааш калон аз мошини массааш хурд инерсияи калонтар дорад. Мафҳуми «инерсия» инчунин нисбат ба дастгоҳҳои гуногун истифода мешавад, зеро асбобҳои андозагирӣ бузургии ченшавандаро бо андак таъхир қайд мекунанд ё нишон медиҳанд (инерсияи асбоб). Ба эътибор нагирифтани инерсия баъзан боиси садамаи нақлиёт мегардад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инерсия|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Бузургиҳои физикӣ]] 0c5ktc8w9mze6896dylk98jt8ivorg7 0 334037 1488798 2026-10-08T05:47:17Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Инжектор (фаронс. injecteur, аз лот. injicio – мепартоям) — 1) насоси буғии шаррагӣ барои ба зарфҳо интиқол додани газ ё моеъ (нигар Насоси шаррагӣ). Соли 1818 намунаи аввали инжекторро олими фаронсавӣ Манури д’Энто пешниҳод кардааст; соли 1852 муҳандиси фаронсавӣ А. Жифф... 1488798 wikitext text/x-wiki Инжектор (фаронс. injecteur, аз лот. injicio – мепартоям) — 1) насоси буғии шаррагӣ барои ба зарфҳо интиқол додани газ ё моеъ (нигар Насоси шаррагӣ). Соли 1818 намунаи аввали инжекторро олими фаронсавӣ Манури д’Энто пешниҳод кардааст; соли 1852 муҳандиси фаронсавӣ А. Жиффар инжекторро дар мошини буғии дирижабл истифода карда, соли 1858 барои сохтани он патент гирифт, ки то ҳол қариб дигар нашудааст. Аз нимаи дуввуми асри 19 ва миёнаҳои асри 20 инжектор дар паровозҳо, киштиҳо ва обгармкунакҳо (қӯрхонаҳо)-и собит ва сайёр фаровон истифода мешуд. Афзалияти инжектор дар он аст, ки қисмҳои ҳаракаткунанда надорад ва истифодаву таъмири он одист. Бори нахуст соли 1924 дар Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург) инжектор (буғии обӣ) дар силсилаи гармидиҳии мутамаркиз истифода шуда буд. Инжектори буғии обӣ реҷаи ҳидравликӣ ва ҳароратии таҷҳизоти обгармкуниро нигоҳ медорад, ки барои истифода кардани он ҳамчун насос дар тарҳи интиқоли об ба деги буғӣ имкон медиҳад. 2) Олат барои бевосита ба ҳар як силиндри муҳаррики дарунсӯз ё коллектори воридкунанда бо реҷаи муайяни идоракунӣ пошидани сӯзишворӣ. Системаи электромеханикии интиқоли сӯзишвориро дар охирҳои асри 20 истифода мекарданд, ки он тадриҷан ҷои карбюраторҳоро гирифт. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инжектор|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Физика]] 9wqxqtckqpc3n6tf5lyouwpso4v8nfa 1488799 1488798 2026-10-08T05:50:07Z Сунатулло Сафарзода 108676 1488799 wikitext text/x-wiki '''Инжектор''' (фаронс. injecteur, аз лот. injicio – мепартоям) — 1) насоси буғии шаррагӣ барои ба зарфҳо интиқол додани газ ё моеъ (нигар Насоси шаррагӣ). Соли 1818 намунаи аввали инжекторро олими фаронсавӣ Манури д’Энто пешниҳод кардааст; соли 1852 муҳандиси фаронсавӣ А. Жиффар инжекторро дар мошини буғии дирижабл истифода карда, соли 1858 барои сохтани он патент гирифт, ки то ҳол қариб дигар нашудааст. Аз нимаи дуввуми асри 19 ва миёнаҳои асри 20 инжектор дар паровозҳо, киштиҳо ва обгармкунакҳо (қӯрхонаҳо)-и собит ва сайёр фаровон истифода мешуд. Афзалияти инжектор дар он аст, ки қисмҳои ҳаракаткунанда надорад ва истифодаву таъмири он одист. Бори нахуст соли 1924 дар Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург) инжектор (буғии обӣ) дар силсилаи гармидиҳии мутамаркиз истифода шуда буд. Инжектори буғии обӣ реҷаи ҳидравликӣ ва ҳароратии таҷҳизоти обгармкуниро нигоҳ медорад, ки барои истифода кардани он ҳамчун насос дар тарҳи интиқоли об ба деги буғӣ имкон медиҳад. 2) Олат барои бевосита ба ҳар як силиндри муҳаррики дарунсӯз ё коллектори воридкунанда бо реҷаи муайяни идоракунӣ пошидани сӯзишворӣ. Системаи электромеханикии интиқоли сӯзишвориро дар охирҳои асри 20 истифода мекарданд, ки он тадриҷан ҷои карбюраторҳоро гирифт. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инжектор|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Физика]] c28w0ytvzh7fo3x6tzdglfynoz3uh8w 1488800 1488799 2026-10-08T05:50:56Z Сунатулло Сафарзода 108676 1488800 wikitext text/x-wiki '''Инжектор''' ({{lang-fr|injecteur}}, аз лот. injicio – мепартоям) — 1) насоси буғии шаррагӣ барои ба зарфҳо интиқол додани газ ё моеъ (нигар Насоси шаррагӣ). Соли 1818 намунаи аввали инжекторро олими фаронсавӣ Манури д’Энто пешниҳод кардааст; соли 1852 муҳандиси фаронсавӣ А. Жиффар инжекторро дар мошини буғии дирижабл истифода карда, соли 1858 барои сохтани он патент гирифт, ки то ҳол қариб дигар нашудааст. Аз нимаи дуввуми асри 19 ва миёнаҳои асри 20 инжектор дар паровозҳо, киштиҳо ва обгармкунакҳо (қӯрхонаҳо)-и собит ва сайёр фаровон истифода мешуд. Афзалияти инжектор дар он аст, ки қисмҳои ҳаракаткунанда надорад ва истифодаву таъмири он одист. Бори нахуст соли 1924 дар Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург) инжектор (буғии обӣ) дар силсилаи гармидиҳии мутамаркиз истифода шуда буд. Инжектори буғии обӣ реҷаи ҳидравликӣ ва ҳароратии таҷҳизоти обгармкуниро нигоҳ медорад, ки барои истифода кардани он ҳамчун насос дар тарҳи интиқоли об ба деги буғӣ имкон медиҳад. 2) Олат барои бевосита ба ҳар як силиндри муҳаррики дарунсӯз ё коллектори воридкунанда бо реҷаи муайяни идоракунӣ пошидани сӯзишворӣ. Системаи электромеханикии интиқоли сӯзишвориро дар охирҳои асри 20 истифода мекарданд, ки он тадриҷан ҷои карбюраторҳоро гирифт. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инжектор|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Физика]] 4sfuzsoguideb313v7lcdw85ml0i0qc 1488801 1488800 2026-10-08T05:51:55Z Сунатулло Сафарзода 108676 1488801 wikitext text/x-wiki '''Инжектор''' ({{lang-fr|injecteur}}, аз ({{lang-la|injicio}} – мепартоям) — 1) насоси буғии шаррагӣ барои ба зарфҳо интиқол додани газ ё моеъ (нигар Насоси шаррагӣ). Соли 1818 намунаи аввали инжекторро олими фаронсавӣ Манури д’Энто пешниҳод кардааст; соли 1852 муҳандиси фаронсавӣ А. Жиффар инжекторро дар мошини буғии дирижабл истифода карда, соли 1858 барои сохтани он патент гирифт, ки то ҳол қариб дигар нашудааст. Аз нимаи дуввуми асри 19 ва миёнаҳои асри 20 инжектор дар паровозҳо, киштиҳо ва обгармкунакҳо (қӯрхонаҳо)-и собит ва сайёр фаровон истифода мешуд. Афзалияти инжектор дар он аст, ки қисмҳои ҳаракаткунанда надорад ва истифодаву таъмири он одист. Бори нахуст соли 1924 дар Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург) инжектор (буғии обӣ) дар силсилаи гармидиҳии мутамаркиз истифода шуда буд. Инжектори буғии обӣ реҷаи ҳидравликӣ ва ҳароратии таҷҳизоти обгармкуниро нигоҳ медорад, ки барои истифода кардани он ҳамчун насос дар тарҳи интиқоли об ба деги буғӣ имкон медиҳад. 2) Олат барои бевосита ба ҳар як силиндри муҳаррики дарунсӯз ё коллектори воридкунанда бо реҷаи муайяни идоракунӣ пошидани сӯзишворӣ. Системаи электромеханикии интиқоли сӯзишвориро дар охирҳои асри 20 истифода мекарданд, ки он тадриҷан ҷои карбюраторҳоро гирифт. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инжектор|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Физика]] 5wto4hskd1v8xpi8ym1km3ld9l3xqzf 1488802 1488801 2026-10-08T05:52:29Z Сунатулло Сафарзода 108676 1488802 wikitext text/x-wiki '''Инжектор''' ({{lang-fr|'''injecteu'''r}}, аз ({{lang-la|'''injicio'''}} – мепартоям) — 1) насоси буғии шаррагӣ барои ба зарфҳо интиқол додани газ ё моеъ (нигар Насоси шаррагӣ). Соли 1818 намунаи аввали инжекторро олими фаронсавӣ Манури д’Энто пешниҳод кардааст; соли 1852 муҳандиси фаронсавӣ А. Жиффар инжекторро дар мошини буғии дирижабл истифода карда, соли 1858 барои сохтани он патент гирифт, ки то ҳол қариб дигар нашудааст. Аз нимаи дуввуми асри 19 ва миёнаҳои асри 20 инжектор дар паровозҳо, киштиҳо ва обгармкунакҳо (қӯрхонаҳо)-и собит ва сайёр фаровон истифода мешуд. Афзалияти инжектор дар он аст, ки қисмҳои ҳаракаткунанда надорад ва истифодаву таъмири он одист. Бори нахуст соли 1924 дар Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург) инжектор (буғии обӣ) дар силсилаи гармидиҳии мутамаркиз истифода шуда буд. Инжектори буғии обӣ реҷаи ҳидравликӣ ва ҳароратии таҷҳизоти обгармкуниро нигоҳ медорад, ки барои истифода кардани он ҳамчун насос дар тарҳи интиқоли об ба деги буғӣ имкон медиҳад. 2) Олат барои бевосита ба ҳар як силиндри муҳаррики дарунсӯз ё коллектори воридкунанда бо реҷаи муайяни идоракунӣ пошидани сӯзишворӣ. Системаи электромеханикии интиқоли сӯзишвориро дар охирҳои асри 20 истифода мекарданд, ки он тадриҷан ҷои карбюраторҳоро гирифт. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инжектор|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Физика]] j8jt0imgeeog81ww7h53rvndh6stdg5 1488803 1488802 2026-10-08T05:55:11Z Сунатулло Сафарзода 108676 1488803 wikitext text/x-wiki '''Инжектор''' ({{lang-fr|'''injecteu'''r}}, аз ({{lang-la|'''injicio'''}} – мепартоям) — 1) насоси буғии шаррагӣ барои ба зарфҳо интиқол додани [[газ]] ё [[моеъ]] (нигар [[Насоси шаррагӣ]]). == Таърих == Соли 1818 намунаи аввали инжекторро олими фаронсавӣ Манури д’Энто пешниҳод кардааст; соли 1852 муҳандиси фаронсавӣ А. Жиффар инжекторро дар мошини буғии дирижабл истифода карда, соли 1858 барои сохтани он патент гирифт, ки то ҳол қариб дигар нашудааст. Аз нимаи дуввуми асри 19 ва миёнаҳои асри 20 инжектор дар паровозҳо, киштиҳо ва обгармкунакҳо (қӯрхонаҳо)-и собит ва сайёр фаровон истифода мешуд. Афзалияти инжектор дар он аст, ки қисмҳои ҳаракаткунанда надорад ва истифодаву таъмири он одист. Бори нахуст соли 1924 дар Ленинград (ҳоло Санкт-Петербург) инжектор (буғии обӣ) дар силсилаи гармидиҳии мутамаркиз истифода шуда буд. Инжектори буғии обӣ реҷаи ҳидравликӣ ва ҳароратии таҷҳизоти обгармкуниро нигоҳ медорад, ки барои истифода кардани он ҳамчун насос дар тарҳи интиқоли об ба деги буғӣ имкон медиҳад. 2) Олат барои бевосита ба ҳар як силиндри муҳаррики дарунсӯз ё коллектори воридкунанда бо реҷаи муайяни идоракунӣ пошидани сӯзишворӣ. Системаи электромеханикии интиқоли сӯзишвориро дар охирҳои асри 20 истифода мекарданд, ки он тадриҷан ҷои карбюраторҳоро гирифт. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инжектор|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Физика]] 0j0a9zfsozxt6ux98e2niqeow622lto 2 334038 1488805 2026-10-08T06:04:24Z Аноргул Тоҳирзода 157371 Саҳифаи нав: '''Бемориҳои ғайрисироятӣ (БҒС)''' ''—'' ин бемориҳои дарозмуддате мебошанд, ки аз сироятҳо ба вуҷуд намеоянд ва наметавонанд байни одамон паҳн шаванд. Бемориҳои маъмули ғайрисироятӣ бемориҳои дил, диабети қанд, саратон, астма ва бемориҳои асаб, ба монанди Алтс... 1488805 wikitext text/x-wiki '''Бемориҳои ғайрисироятӣ (БҒС)''' ''—'' ин бемориҳои дарозмуддате мебошанд, ки аз сироятҳо ба вуҷуд намеоянд ва наметавонанд байни одамон паҳн шаванд. Бемориҳои маъмули ғайрисироятӣ бемориҳои дил, диабети қанд, саратон, астма ва бемориҳои асаб, ба монанди Алтсгеймерро дар бар мегиранд.''[https://www.heraldopenaccess.us/journals/journal-of-infectious-non-infectious-diseases/highlights/non-infectious-diseases]'' == Сабабҳои асосии афзоиши беморӣ: == # Ғизои носолим: Истеъмоли зиёд аз маҳсулоти сернамак, серравған ва шириниҳо. Истеъмоли ками мева ва сабзавоти тару тоза. # Камҳаракатӣ: Ҳаёти нишаста ва норасоии машқҳои ҷисмонӣ. # Одатҳои зарарнок: Тамокукашӣ, истеъмоли машруботи спиртӣ ва маводи нашъадор. # Фишори равонӣ ва стресс: Набудани тавозуни равонӣ дар ҳаёти рӯзмарра.''[https://www.tajmedun.tj/tj/akhbor/donishgoh/peshgirii-bemori-oi-ayrisiroyat-chora-o-baroi-be-budii-salomat/]'' ''Бемориҳои ғайрисироятӣ сабаби беш аз 70 фоизи маргҳо дар ҷаҳон мебошанд, аммо онҳо тавассути интихоби тарзи ҳаёти солим, ошкорсозии барвақт ва идоракунии дуруст асосан пешгиришавандаанд..[https://www.heraldopenaccess.us/journals/journal-of-infectious-non-infectious-diseases/highlights/non-infectious-diseases]'' Дар бисёр кишварҳои пешрафта бо истифода аз имкониятҳои технология ва муҳити иҷтимоӣ, ки ба тарзи ҳаёти камфаъол ва инчунин хӯрокҳои зудпазу арзон мусоидат мекунанд, сабаби баланд шудани сатҳи бемориҳои ғайрисироятӣ (бемории дил, сактаи мағзи сар, диабети қанд ва саратон) шуда истодаанд.[https://flexbooks.ck12.org/cbook/ck-12-middle-school-life-science-2.0/section/11.59/primary/lesson/preventing-noninfectious-diseases-ms-ls/] == Пешгири ва тавсияҳо: == Ба чораҳои асососии пешгирии бемориҳо дохил мешаванд: 1. Истеъмоли ғизои солим. Барои нигоҳ доштани саломатӣ муҳим аст дар ратсиони ҳаррӯза миқдори кофии сабзавот, меваҳо, лӯбиёгиҳо ва ғалладонагиҳо дохил карда шаванд ва истифодаи равғанҳои ҳайвонӣ ва намак кам карда шавад. Ҳамчунин, худдорӣ аз истеъмоли хӯрокҳои тезтайёршуда ва серкалория кӯмак мерасонад. 2. Фаъолияти ҷисмонӣ. Машқҳои ҷисмонии мунтазам, ҳатто 30 дақиқа дар як рӯз, метавонанд хатари бисёр бемориҳоро кам намоянд. Ба ҷои истифодаи лифт, зинапояро интихоб кардан яке аз роҳҳои оддӣ барои зиёд кардани фаъолияти ҷисмонӣ мебошад. Ҳамчунин, вақти бештар барои сайругашт ҷудо намудан ба беҳбудии саломатӣ мусоидат мекунад. 3. Пешгирии одатҳои зараровар. Маводҳои зараровар, ба монанди тамоку, спирт ва нашъа, саломатиро ҷиддан хароб мекунанд. 4. Назорати саломатӣ. Муҳим аст, ки ҳар як шахс ҳар сол як маротиба аз ташхиси умумии саломатӣ гузарад, зеро ин имкон медиҳад, ки ҳолати саломатии инсон ба таври комплексӣ арзёбӣ шуда, ҳама гуна мушкилоти эҳтимолии саломатӣ дар марҳилаҳои аввал муайян ва пешгирӣ шаванд.. 5. Танзими ҳолатҳои стрессӣ. Фишори равонӣ ва стресси доимӣ метавонанд ба бемориҳои дилу рагҳо, диабети қанд ва ба дигар мушкилотҳои саломатӣ мусоидат кунанд. Барои коҳиш додани стресс ва беҳтар кардани ҳолати равонӣ, машқҳои нафасгирӣ, йога, гӯш кардани мусиқии оромкунанда ва истифодаи усулҳои истироҳатӣ метавонанд хеле самарабахш бошанд.[https://www.tajmedun.tj/tj/akhbor/donishgoh/peshgirii-bemori-oi-ayrisiroyat-chora-o-baroi-be-budii-salomat/] hm6eleo8cbc8k7ir2pneb21y2flzu9f 1488806 1488805 2026-10-08T06:07:54Z Аноргул Тоҳирзода 157371 1488806 wikitext text/x-wiki '''Бемориҳои ғайрисироятӣ (БҒС)''' ''—'' ин бемориҳои дарозмуддате мебошанд, ки аз сироятҳо ба вуҷуд намеоянд ва наметавонанд байни одамон паҳн шаванд. Бемориҳои маъмули ғайрисироятӣ бемориҳои дил, диабети қанд, саратон, астма ва бемориҳои асаб, ба монанди Алтсгеймерро дар бар мегиранд.''[https://www.heraldopenaccess.us/journals/journal-of-infectious-non-infectious-diseases/highlights/non-infectious-diseases]'' == Сабабҳои асосии афзоиши беморӣ: == # Ғизои носолим: Истеъмоли зиёд аз маҳсулоти сернамак, серравған ва шириниҳо. Истеъмоли ками мева ва сабзавоти тару тоза. # Камҳаракатӣ: Ҳаёти нишаста ва норасоии машқҳои ҷисмонӣ. # Одатҳои зарарнок: Тамокукашӣ, истеъмоли машруботи спиртӣ ва маводи нашъадор. # Фишори равонӣ ва стресс: Набудани тавозуни равонӣ дар ҳаёти рӯзмарра.''[https://www.tajmedun.tj/tj/akhbor/donishgoh/peshgirii-bemori-oi-ayrisiroyat-chora-o-baroi-be-budii-salomat/]'' ''Бемориҳои ғайрисироятӣ сабаби беш аз 70 фоизи маргҳо дар ҷаҳон мебошанд, аммо онҳо тавассути интихоби тарзи ҳаёти солим, ошкорсозии барвақт ва идоракунии дуруст асосан пешгиришавандаанд..[https://www.heraldopenaccess.us/journals/journal-of-infectious-non-infectious-diseases/highlights/non-infectious-diseases]'' Дар бисёр кишварҳои пешрафта бо истифода аз имкониятҳои технология ва муҳити иҷтимоӣ, ки ба тарзи ҳаёти камфаъол ва инчунин хӯрокҳои зудпазу арзон мусоидат мекунанд, сабаби баланд шудани сатҳи бемориҳои ғайрисироятӣ (бемории дил, сактаи мағзи сар, диабети қанд ва саратон) шуда истодаанд.[https://flexbooks.ck12.org/cbook/ck-12-middle-school-life-science-2.0/section/11.59/primary/lesson/preventing-noninfectious-diseases-ms-ls/] == Пешгири ва тавсияҳо: == Ба чораҳои асососии пешгирии бемориҳо дохил мешаванд: 1. Истеъмоли ғизои солим. Барои нигоҳ доштани саломатӣ муҳим аст дар ратсиони ҳаррӯза миқдори кофии сабзавот, меваҳо, лӯбиёгиҳо ва ғалладонагиҳо дохил карда шаванд ва истифодаи равғанҳои ҳайвонӣ ва намак кам карда шавад. Ҳамчунин, худдорӣ аз истеъмоли хӯрокҳои тезтайёршуда ва серкалория кӯмак мерасонад. 2. Фаъолияти ҷисмонӣ. Машқҳои ҷисмонии мунтазам, ҳатто 30 дақиқа дар як рӯз, метавонанд хатари бисёр бемориҳоро кам намоянд. Ба ҷои истифодаи лифт, зинапояро интихоб кардан яке аз роҳҳои оддӣ барои зиёд кардани фаъолияти ҷисмонӣ мебошад. Ҳамчунин, вақти бештар барои сайругашт ҷудо намудан ба беҳбудии саломатӣ мусоидат мекунад. 3. Пешгирии одатҳои зараровар. Маводҳои зараровар, ба монанди тамоку, спирт ва нашъа, саломатиро ҷиддан хароб мекунанд. 4. Назорати саломатӣ. Муҳим аст, ки ҳар як шахс ҳар сол як маротиба аз ташхиси умумии саломатӣ гузарад, зеро ин имкон медиҳад, ки ҳолати саломатии инсон ба таври комплексӣ арзёбӣ шуда, ҳама гуна мушкилоти эҳтимолии саломатӣ дар марҳилаҳои аввал муайян ва пешгирӣ шаванд.. 5. Танзими ҳолатҳои стрессӣ. Фишори равонӣ ва стресси доимӣ метавонанд ба бемориҳои дилу рагҳо, диабети қанд ва ба дигар мушкилотҳои саломатӣ мусоидат кунанд. Барои коҳиш додани стресс ва беҳтар кардани ҳолати равонӣ, машқҳои нафасгирӣ, йога, гӯш кардани мусиқии оромкунанда ва истифодаи усулҳои истироҳатӣ метавонанд хеле самарабахш бошанд.[https://www.tajmedun.tj/tj/akhbor/donishgoh/peshgirii-bemori-oi-ayrisiroyat-chora-o-baroi-be-budii-salomat/] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бемориҳои ғайрисироятӣ (БҒС)|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Тиб]] ogc79zf75q06kpp8z5ujq0ll49wfi2f 1488807 1488806 2026-10-08T06:11:22Z Аноргул Тоҳирзода 157371 Аноргул Тоҳирзода moved page [[Корбар:Аноргул Тоҳирзода/Сиёҳнавис]] to [[Аноргул Тоҳирзода]] 1488806 wikitext text/x-wiki '''Бемориҳои ғайрисироятӣ (БҒС)''' ''—'' ин бемориҳои дарозмуддате мебошанд, ки аз сироятҳо ба вуҷуд намеоянд ва наметавонанд байни одамон паҳн шаванд. Бемориҳои маъмули ғайрисироятӣ бемориҳои дил, диабети қанд, саратон, астма ва бемориҳои асаб, ба монанди Алтсгеймерро дар бар мегиранд.''[https://www.heraldopenaccess.us/journals/journal-of-infectious-non-infectious-diseases/highlights/non-infectious-diseases]'' == Сабабҳои асосии афзоиши беморӣ: == # Ғизои носолим: Истеъмоли зиёд аз маҳсулоти сернамак, серравған ва шириниҳо. Истеъмоли ками мева ва сабзавоти тару тоза. # Камҳаракатӣ: Ҳаёти нишаста ва норасоии машқҳои ҷисмонӣ. # Одатҳои зарарнок: Тамокукашӣ, истеъмоли машруботи спиртӣ ва маводи нашъадор. # Фишори равонӣ ва стресс: Набудани тавозуни равонӣ дар ҳаёти рӯзмарра.''[https://www.tajmedun.tj/tj/akhbor/donishgoh/peshgirii-bemori-oi-ayrisiroyat-chora-o-baroi-be-budii-salomat/]'' ''Бемориҳои ғайрисироятӣ сабаби беш аз 70 фоизи маргҳо дар ҷаҳон мебошанд, аммо онҳо тавассути интихоби тарзи ҳаёти солим, ошкорсозии барвақт ва идоракунии дуруст асосан пешгиришавандаанд..[https://www.heraldopenaccess.us/journals/journal-of-infectious-non-infectious-diseases/highlights/non-infectious-diseases]'' Дар бисёр кишварҳои пешрафта бо истифода аз имкониятҳои технология ва муҳити иҷтимоӣ, ки ба тарзи ҳаёти камфаъол ва инчунин хӯрокҳои зудпазу арзон мусоидат мекунанд, сабаби баланд шудани сатҳи бемориҳои ғайрисироятӣ (бемории дил, сактаи мағзи сар, диабети қанд ва саратон) шуда истодаанд.[https://flexbooks.ck12.org/cbook/ck-12-middle-school-life-science-2.0/section/11.59/primary/lesson/preventing-noninfectious-diseases-ms-ls/] == Пешгири ва тавсияҳо: == Ба чораҳои асососии пешгирии бемориҳо дохил мешаванд: 1. Истеъмоли ғизои солим. Барои нигоҳ доштани саломатӣ муҳим аст дар ратсиони ҳаррӯза миқдори кофии сабзавот, меваҳо, лӯбиёгиҳо ва ғалладонагиҳо дохил карда шаванд ва истифодаи равғанҳои ҳайвонӣ ва намак кам карда шавад. Ҳамчунин, худдорӣ аз истеъмоли хӯрокҳои тезтайёршуда ва серкалория кӯмак мерасонад. 2. Фаъолияти ҷисмонӣ. Машқҳои ҷисмонии мунтазам, ҳатто 30 дақиқа дар як рӯз, метавонанд хатари бисёр бемориҳоро кам намоянд. Ба ҷои истифодаи лифт, зинапояро интихоб кардан яке аз роҳҳои оддӣ барои зиёд кардани фаъолияти ҷисмонӣ мебошад. Ҳамчунин, вақти бештар барои сайругашт ҷудо намудан ба беҳбудии саломатӣ мусоидат мекунад. 3. Пешгирии одатҳои зараровар. Маводҳои зараровар, ба монанди тамоку, спирт ва нашъа, саломатиро ҷиддан хароб мекунанд. 4. Назорати саломатӣ. Муҳим аст, ки ҳар як шахс ҳар сол як маротиба аз ташхиси умумии саломатӣ гузарад, зеро ин имкон медиҳад, ки ҳолати саломатии инсон ба таври комплексӣ арзёбӣ шуда, ҳама гуна мушкилоти эҳтимолии саломатӣ дар марҳилаҳои аввал муайян ва пешгирӣ шаванд.. 5. Танзими ҳолатҳои стрессӣ. Фишори равонӣ ва стресси доимӣ метавонанд ба бемориҳои дилу рагҳо, диабети қанд ва ба дигар мушкилотҳои саломатӣ мусоидат кунанд. Барои коҳиш додани стресс ва беҳтар кардани ҳолати равонӣ, машқҳои нафасгирӣ, йога, гӯш кардани мусиқии оромкунанда ва истифодаи усулҳои истироҳатӣ метавонанд хеле самарабахш бошанд.[https://www.tajmedun.tj/tj/akhbor/donishgoh/peshgirii-bemori-oi-ayrisiroyat-chora-o-baroi-be-budii-salomat/] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бемориҳои ғайрисироятӣ (БҒС)|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Тиб]] ogc79zf75q06kpp8z5ujq0ll49wfi2f 1488811 1488807 2026-10-08T06:15:58Z Аноргул Тоҳирзода 157371 Аноргул Тоҳирзода moved page [[Аноргул Тоҳирзода]] to [[Корбар:Аноргул Тоҳирзода]] 1488806 wikitext text/x-wiki '''Бемориҳои ғайрисироятӣ (БҒС)''' ''—'' ин бемориҳои дарозмуддате мебошанд, ки аз сироятҳо ба вуҷуд намеоянд ва наметавонанд байни одамон паҳн шаванд. Бемориҳои маъмули ғайрисироятӣ бемориҳои дил, диабети қанд, саратон, астма ва бемориҳои асаб, ба монанди Алтсгеймерро дар бар мегиранд.''[https://www.heraldopenaccess.us/journals/journal-of-infectious-non-infectious-diseases/highlights/non-infectious-diseases]'' == Сабабҳои асосии афзоиши беморӣ: == # Ғизои носолим: Истеъмоли зиёд аз маҳсулоти сернамак, серравған ва шириниҳо. Истеъмоли ками мева ва сабзавоти тару тоза. # Камҳаракатӣ: Ҳаёти нишаста ва норасоии машқҳои ҷисмонӣ. # Одатҳои зарарнок: Тамокукашӣ, истеъмоли машруботи спиртӣ ва маводи нашъадор. # Фишори равонӣ ва стресс: Набудани тавозуни равонӣ дар ҳаёти рӯзмарра.''[https://www.tajmedun.tj/tj/akhbor/donishgoh/peshgirii-bemori-oi-ayrisiroyat-chora-o-baroi-be-budii-salomat/]'' ''Бемориҳои ғайрисироятӣ сабаби беш аз 70 фоизи маргҳо дар ҷаҳон мебошанд, аммо онҳо тавассути интихоби тарзи ҳаёти солим, ошкорсозии барвақт ва идоракунии дуруст асосан пешгиришавандаанд..[https://www.heraldopenaccess.us/journals/journal-of-infectious-non-infectious-diseases/highlights/non-infectious-diseases]'' Дар бисёр кишварҳои пешрафта бо истифода аз имкониятҳои технология ва муҳити иҷтимоӣ, ки ба тарзи ҳаёти камфаъол ва инчунин хӯрокҳои зудпазу арзон мусоидат мекунанд, сабаби баланд шудани сатҳи бемориҳои ғайрисироятӣ (бемории дил, сактаи мағзи сар, диабети қанд ва саратон) шуда истодаанд.[https://flexbooks.ck12.org/cbook/ck-12-middle-school-life-science-2.0/section/11.59/primary/lesson/preventing-noninfectious-diseases-ms-ls/] == Пешгири ва тавсияҳо: == Ба чораҳои асососии пешгирии бемориҳо дохил мешаванд: 1. Истеъмоли ғизои солим. Барои нигоҳ доштани саломатӣ муҳим аст дар ратсиони ҳаррӯза миқдори кофии сабзавот, меваҳо, лӯбиёгиҳо ва ғалладонагиҳо дохил карда шаванд ва истифодаи равғанҳои ҳайвонӣ ва намак кам карда шавад. Ҳамчунин, худдорӣ аз истеъмоли хӯрокҳои тезтайёршуда ва серкалория кӯмак мерасонад. 2. Фаъолияти ҷисмонӣ. Машқҳои ҷисмонии мунтазам, ҳатто 30 дақиқа дар як рӯз, метавонанд хатари бисёр бемориҳоро кам намоянд. Ба ҷои истифодаи лифт, зинапояро интихоб кардан яке аз роҳҳои оддӣ барои зиёд кардани фаъолияти ҷисмонӣ мебошад. Ҳамчунин, вақти бештар барои сайругашт ҷудо намудан ба беҳбудии саломатӣ мусоидат мекунад. 3. Пешгирии одатҳои зараровар. Маводҳои зараровар, ба монанди тамоку, спирт ва нашъа, саломатиро ҷиддан хароб мекунанд. 4. Назорати саломатӣ. Муҳим аст, ки ҳар як шахс ҳар сол як маротиба аз ташхиси умумии саломатӣ гузарад, зеро ин имкон медиҳад, ки ҳолати саломатии инсон ба таври комплексӣ арзёбӣ шуда, ҳама гуна мушкилоти эҳтимолии саломатӣ дар марҳилаҳои аввал муайян ва пешгирӣ шаванд.. 5. Танзими ҳолатҳои стрессӣ. Фишори равонӣ ва стресси доимӣ метавонанд ба бемориҳои дилу рагҳо, диабети қанд ва ба дигар мушкилотҳои саломатӣ мусоидат кунанд. Барои коҳиш додани стресс ва беҳтар кардани ҳолати равонӣ, машқҳои нафасгирӣ, йога, гӯш кардани мусиқии оромкунанда ва истифодаи усулҳои истироҳатӣ метавонанд хеле самарабахш бошанд.[https://www.tajmedun.tj/tj/akhbor/donishgoh/peshgirii-bemori-oi-ayrisiroyat-chora-o-baroi-be-budii-salomat/] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Бемориҳои ғайрисироятӣ (БҒС)|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Тиб]] ogc79zf75q06kpp8z5ujq0ll49wfi2f 2 334039 1488808 2026-10-08T06:11:22Z Аноргул Тоҳирзода 157371 Аноргул Тоҳирзода moved page [[Корбар:Аноргул Тоҳирзода/Сиёҳнавис]] to [[Аноргул Тоҳирзода]] 1488808 wikitext text/x-wiki #равона [[Аноргул Тоҳирзода]] epi9ggqj5ytsyobv88du3fg7gf01qt8 3 334040 1488810 2026-10-08T06:11:22Z Аноргул Тоҳирзода 157371 Аноргул Тоҳирзода moved page [[Баҳси корбар:Аноргул Тоҳирзода/Сиёҳнавис]] to [[Баҳс:Аноргул Тоҳирзода]] 1488810 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳс:Аноргул Тоҳирзода]] k2b2fe2j7iphblwg66rsozneazemy2t 0 334041 1488812 2026-10-08T06:15:58Z Аноргул Тоҳирзода 157371 Аноргул Тоҳирзода moved page [[Аноргул Тоҳирзода]] to [[Корбар:Аноргул Тоҳирзода]] 1488812 wikitext text/x-wiki #равона [[Корбар:Аноргул Тоҳирзода]] j9z7ae2xhodbjj4vl2ahamn6oalxq1v 1 334042 1488814 2026-10-08T06:15:58Z Аноргул Тоҳирзода 157371 Аноргул Тоҳирзода moved page [[Баҳс:Аноргул Тоҳирзода]] to [[Баҳси корбар:Аноргул Тоҳирзода]] 1488814 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳси корбар:Аноргул Тоҳирзода]] 4j1oqd8v9wc2t1clx0hx0ry6htkxual 0 334043 1488815 2026-10-08T06:18:38Z Аноргул Тоҳирзода 157371 Саҳифаи нав: Бемориҳои ғайрисироятӣ (БҒС) — ин бемориҳои дарозмуддате мебошанд, ки аз сироятҳо ба вуҷуд намеоянд ва наметавонанд байни одамон паҳн шаванд. Бемориҳои маъмули ғайрисироятӣ бемориҳои дил, диабети қанд, саратон, астма ва бемориҳои асаб, ба монанди Алтсгейме... 1488815 wikitext text/x-wiki Бемориҳои ғайрисироятӣ (БҒС) — ин бемориҳои дарозмуддате мебошанд, ки аз сироятҳо ба вуҷуд намеоянд ва наметавонанд байни одамон паҳн шаванд. Бемориҳои маъмули ғайрисироятӣ бемориҳои дил, диабети қанд, саратон, астма ва бемориҳои асаб, ба монанди Алтсгеймерро дар бар мегиранд. Сабабҳои асосии афзоиши беморӣ: Ғизои носолим: Истеъмоли зиёд аз маҳсулоти сернамак, серравған ва шириниҳо. Истеъмоли ками мева ва сабзавоти тару тоза. Камҳаракатӣ: Ҳаёти нишаста ва норасоии машқҳои ҷисмонӣ. Одатҳои зарарнок: Тамокукашӣ, истеъмоли машруботи спиртӣ ва маводи нашъадор. Фишори равонӣ ва стресс: Набудани тавозуни равонӣ дар ҳаёти рӯзмарра. Бемориҳои ғайрисироятӣ сабаби беш аз 70 фоизи маргҳо дар ҷаҳон мебошанд, аммо онҳо тавассути интихоби тарзи ҳаёти солим, ошкорсозии барвақт ва идоракунии дуруст асосан пешгиришавандаанд.. Дар бисёр кишварҳои пешрафта бо истифода аз имкониятҳои технология ва муҳити иҷтимоӣ, ки ба тарзи ҳаёти камфаъол ва инчунин хӯрокҳои зудпазу арзон мусоидат мекунанд, сабаби баланд шудани сатҳи бемориҳои ғайрисироятӣ (бемории дил, сактаи мағзи сар, диабети қанд ва саратон) шуда истодаанд. Пешгири ва тавсияҳо: Ба чораҳои асососии пешгирии бемориҳо дохил мешаванд: 1. Истеъмоли ғизои солим. Барои нигоҳ доштани саломатӣ муҳим аст дар ратсиони ҳаррӯза миқдори кофии сабзавот, меваҳо, лӯбиёгиҳо ва ғалладонагиҳо дохил карда шаванд ва истифодаи равғанҳои ҳайвонӣ ва намак кам карда шавад. Ҳамчунин, худдорӣ аз истеъмоли хӯрокҳои тезтайёршуда ва серкалория кӯмак мерасонад. 2. Фаъолияти ҷисмонӣ. Машқҳои ҷисмонии мунтазам, ҳатто 30 дақиқа дар як рӯз, метавонанд хатари бисёр бемориҳоро кам намоянд. Ба ҷои истифодаи лифт, зинапояро интихоб кардан яке аз роҳҳои оддӣ барои зиёд кардани фаъолияти ҷисмонӣ мебошад. Ҳамчунин, вақти бештар барои сайругашт ҷудо намудан ба беҳбудии саломатӣ мусоидат мекунад. 3. Пешгирии одатҳои зараровар. Маводҳои зараровар, ба монанди тамоку, спирт ва нашъа, саломатиро ҷиддан хароб мекунанд. 4. Назорати саломатӣ. Муҳим аст, ки ҳар як шахс ҳар сол як маротиба аз ташхиси умумии саломатӣ гузарад, зеро ин имкон медиҳад, ки ҳолати саломатии инсон ба таври комплексӣ арзёбӣ шуда, ҳама гуна мушкилоти эҳтимолии саломатӣ дар марҳилаҳои аввал муайян ва пешгирӣ шаванд.. 5. Танзими ҳолатҳои стрессӣ. Фишори равонӣ ва стресси доимӣ метавонанд ба бемориҳои дилу рагҳо, диабети қанд ва ба дигар мушкилотҳои саломатӣ мусоидат кунанд. Барои коҳиш додани стресс ва беҳтар кардани ҳолати равонӣ, машқҳои нафасгирӣ, йога, гӯш кардани мусиқии оромкунанда ва истифодаи усулҳои истироҳатӣ метавонанд хеле самарабахш бошанд. Эзоҳ Адабиёт Бемориҳои ғайрисироятӣ (БҒС) // Илм — Исҳоқ. — Д. : СИЭМТ, 2019. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] / сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2026, ҷ. 8). — ISBN 978-99947-33-98-9. вироиш ec6gbdtzrd2rzf4i7xxid2i0j2m1j0k 0 334044 1488816 2026-10-08T06:22:44Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Инжектори зарра — манбаи нахустин ё суръатфизои пешакии зарраҳои барқанок, ки барои ворид (инжексия) кардани зарраҳо ба суръатфизои асосӣ таъйин шудааст. Ҳангоми инжексияи зарраҳои пастэнергия манбаъҳои нахустини зарраҳо (тӯпи электронӣ, манбаи плазмавии... 1488816 wikitext text/x-wiki Инжектори зарра — манбаи нахустин ё суръатфизои пешакии зарраҳои барқанок, ки барои ворид (инжексия) кардани зарраҳо ба суръатфизои асосӣ таъйин шудааст. Ҳангоми инжексияи зарраҳои пастэнергия манбаъҳои нахустини зарраҳо (тӯпи электронӣ, манбаи плазмавии ионҳо ва ғ.) ё суръатфизоҳои баландволт (бо энергияҳои то якчанд МэВ) заруранд; барои инжексияи энергияи то даҳҳо ва садҳо МэВ суръатфизоҳои хаттии резонансӣ, барои энергияҳои аз ин ҳам баландтар (зиёда аз 1 ГэВ) инжекторҳо – суръатфизоҳои даваронӣ (сиклӣ) ё бустерҳо истифода мешаванд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инжектори зарра|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Бузургиҳои физикӣ]] k100yakhd4c8hb9iriq5lw8zr64lf5c 1488817 1488816 2026-10-08T06:24:13Z Сунатулло Сафарзода 108676 1488817 wikitext text/x-wiki '''Инжектори зарра''' — манбаи нахустин ё суръатфизои пешакии [[зарраҳои барқанок]], ки барои ворид (инжексия) кардани зарраҳо ба суръатфизои асосӣ таъйин шудааст. Ҳангоми инжексияи зарраҳои пастэнергия манбаъҳои нахустини зарраҳо (тӯпи электронӣ, манбаи плазмавии ионҳо ва ғ.) ё суръатфизоҳои баландволт (бо энергияҳои то якчанд МэВ) заруранд; барои инжексияи энергияи то даҳҳо ва садҳо МэВ суръатфизоҳои хаттии резонансӣ, барои энергияҳои аз ин ҳам баландтар (зиёда аз 1 ГэВ) инжекторҳо – суръатфизоҳои даваронӣ (сиклӣ) ё бустерҳо истифода мешаванд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инжектори зарра|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Бузургиҳои физикӣ]] 3cyba6hsudsukf62mcghy5zkfq51ehk 1488818 1488817 2026-10-08T06:25:39Z Сунатулло Сафарзода 108676 1488818 wikitext text/x-wiki '''Инжектори зарра''' — манбаи нахустин ё суръатфизои пешакии [[зарраҳои барқанок]], ки барои ворид (инжексия) кардани зарраҳо ба суръатфизои асосӣ таъйин шудааст. Ҳангоми инжексияи зарраҳои пастэнергия манбаъҳои нахустини зарраҳо (тӯпи электронӣ, манбаи плазмавии ионҳо ва ғ.) ё суръатфизоҳои баландволт (бо энергияҳои то якчанд МэВ) заруранд; барои инжексияи энергияи то даҳҳо ва садҳо МэВ суръатфизоҳои хаттии резонансӣ, барои энергияҳои аз ин ҳам баландтар (зиёда аз 1 ГэВ) инжекторҳо – суръатфизоҳои даваронӣ (сиклӣ) ё бустерҳо истифода мешаванд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|'''Инжектори зарра'''|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Физика]] 6x16i1mzynnqshfw592m2a5ecus0c96 0 334045 1488821 2026-10-08T06:42:06Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Инженерияи генетикӣ, инженерияи генӣ — бахши биологияи молекулавӣ, ки бо усулҳои генетикӣ ва биокимиёӣ маҷмӯи генҳои нави ғайритабииро таҳия мекунад. Солҳои 70 асри 20 пайдо шудааст. Дар асоси инженерияи генетикӣ ва инженерияи ҳуҷайравӣ биотехнологияи муос... 1488821 wikitext text/x-wiki Инженерияи генетикӣ, инженерияи генӣ — бахши биологияи молекулавӣ, ки бо усулҳои генетикӣ ва биокимиёӣ маҷмӯи генҳои нави ғайритабииро таҳия мекунад. Солҳои 70 асри 20 пайдо шудааст. Дар асоси инженерияи генетикӣ ва инженерияи ҳуҷайравӣ биотехнологияи муосир ба вуҷуд омадааст. Инженерияи генетикӣ ба берун овардани ген ё гурӯҳи генҳо аз ҳуҷайраи андомгон, пайвастани онҳо бо молекулаҳои муайяни асидҳои нуклеат ва ба ҳуҷайраи мавҷудоти дигар ворид кардани молекулаҳои дурагаи ҳосилшуда асос ёфтааст. Инженерияи генетикӣ барои ҳалли баъзе масъалаҳои генетика, тиб, кишоварзӣ, биотехнология ва амсоли инҳо заминаи мусоид фароҳам меоварад. Бо истифода аз инженерияи генетикӣ баъзе пайвастҳои фаъоли биологӣ, ба мисли инсулин, интерферон ва ғ. ҳосил карда шудаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инженерияи генетикӣ|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Биология]] sm9ipvdbpt24zc3rvyj7evj870onnhh 1488822 1488821 2026-10-08T06:46:40Z Сунатулло Сафарзода 108676 1488822 wikitext text/x-wiki '''Инженерияи генетикӣ''', '''инженерияи генӣ''' — бахши [[биологияи молекулавӣ]], ки бо усулҳои генетикӣ ва [[Биокимиё|биокимиёӣ]] маҷмӯи генҳои нави ғайритабииро таҳия мекунад. Солҳои 70 асри 20 пайдо шудааст. Дар асоси инженерияи генетикӣ ва инженерияи ҳуҷайравӣ [[Биотехнология|биотехнологияи муосир]] ба вуҷуд омадааст. Инженерияи генетикӣ ба берун овардани ген ё гурӯҳи генҳо аз ҳуҷайраи андомгон, пайвастани онҳо бо молекулаҳои муайяни асидҳои нуклеат ва ба ҳуҷайраи мавҷудоти дигар ворид кардани молекулаҳои дурагаи ҳосилшуда асос ёфтааст. Инженерияи генетикӣ барои ҳалли баъзе масъалаҳои генетика, тиб, кишоварзӣ, биотехнология ва амсоли инҳо заминаи мусоид фароҳам меоварад. Бо истифода аз инженерияи генетикӣ баъзе пайвастҳои фаъоли биологӣ, ба мисли инсулин, интерферон ва ғ. ҳосил карда шудаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инженерияи генетикӣ|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Биология]] k74znpi7mjnq0an6qpx4ukmym7btb5b 1488823 1488822 2026-10-08T06:47:03Z Сунатулло Сафарзода 108676 1488823 wikitext text/x-wiki '''Инженерияи генетикӣ''', '''инженерияи генӣ''' — бахши [[биологияи молекулавӣ]], ки бо усулҳои генетикӣ ва [[Биокимиё|биокимиёӣ]] маҷмӯи генҳои нави ғайритабииро таҳия мекунад. Солҳои 70 асри 20 пайдо шудааст. Дар асоси инженерияи генетикӣ ва инженерияи ҳуҷайравӣ [[Биотехнология|биотехнологияи муосир]] ба вуҷуд омадааст. Инженерияи генетикӣ ба берун овардани ген ё гурӯҳи генҳо аз ҳуҷайраи андомгон, пайвастани онҳо бо молекулаҳои муайяни асидҳои нуклеат ва ба ҳуҷайраи мавҷудоти дигар ворид кардани молекулаҳои дурагаи ҳосилшуда асос ёфтааст. Инженерияи генетикӣ барои ҳалли баъзе масъалаҳои [[генетика]], тиб, кишоварзӣ, биотехнология ва амсоли инҳо заминаи мусоид фароҳам меоварад. Бо истифода аз инженерияи генетикӣ баъзе пайвастҳои фаъоли биологӣ, ба мисли инсулин, интерферон ва ғ. ҳосил карда шудаанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инженерияи генетикӣ|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Биология]] jfamyssw6c1yytv69uq47ly4jglto5p 0 334046 1488825 2026-10-08T06:58:11Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Инзол, эякулятсия (аз ({{lang-la|ejaculatio}} – партоб, хориҷ шудан) — амали мураккаби рефлексӣ дар ҳайвон ва одам, ки ҳангоми он манӣ аз роҳи пешоб бо эҳсоси беандозаи хушию лаззат (нигар Оргазм) хориҷ мешавад. Инзол дар ҳолати хоб низ рух медиҳад (нигар Эҳтилом). Марказ... 1488825 wikitext text/x-wiki Инзол, эякулятсия (аз ({{lang-la|ejaculatio}} – партоб, хориҷ шудан) — амали мураккаби рефлексӣ дар ҳайвон ва одам, ки ҳангоми он манӣ аз роҳи пешоб бо эҳсоси беандозаи хушию лаззат (нигар Оргазм) хориҷ мешавад. Инзол дар ҳолати хоб низ рух медиҳад (нигар Эҳтилом). Маркази асаби инзол дар одам дар ҳароммағзи қисми камар ҷойгир аст. Баъди инзол пурхунии закар батадриҷ аз байн рафта, нууз суст мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инзол|8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Биология]] 3qmdtw1qn3sb02cuhyw0vz33uv8x7zl 1488826 1488825 2026-10-08T07:00:08Z Сунатулло Сафарзода 108676 1488826 wikitext text/x-wiki '''Инзол''', '''эякулятсия''' (аз ({{lang-la|ejaculatio}} – партоб, хориҷ шудан) — амали мураккаби рефлексӣ дар ҳайвон ва одам, ки ҳангоми он манӣ аз роҳи пешоб бо эҳсоси беандозаи хушию лаззат (нигар Оргазм) хориҷ мешавад. Инзол дар ҳолати хоб низ рух медиҳад (нигар Эҳтилом). Маркази асаби инзол дар одам дар ҳароммағзи қисми камар ҷойгир аст. Баъди инзол пурхунии закар батадриҷ аз байн рафта, нууз суст мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инзол|8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Биология]] 5g2rfv1uv54wyo4l5jxooqon56ii1wo 0 334047 1488831 2026-10-08T09:29:32Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Интегратсия''' — дар [[биология]], раванди танзим, мутобиқгардонӣ ва муттаҳидкунии сохтору амалиёт дар организми кулл, ки хосси ҳар як дараҷаи ташаккули мавҷудоти зинда мебошад. == Мафҳум == Мафҳуми «Интегратсия»-ро соли 1875 олими англис Г. Спенсер пешниҳод ка... 1488831 wikitext text/x-wiki '''Интегратсия''' — дар [[биология]], раванди танзим, мутобиқгардонӣ ва муттаҳидкунии сохтору амалиёт дар организми кулл, ки хосси ҳар як дараҷаи ташаккули мавҷудоти зинда мебошад. == Мафҳум == Мафҳуми «Интегратсия»-ро соли 1875 олими англис Г. Спенсер пешниҳод кардааст. Мисолҳои Интегратсия дар сатҳи ташаккули молекулавӣ: Интегратсияи аминоасидҳо дар молекулаи мураккаби сафеда; Интегратсияи нуклеотидҳо дар молекулаи асиди нуклеат ва ғайра Мисоли Интегратсия дар сатҳи ҳуҷайравӣ: ташаккули ядрои ҳуҷайра, худбозсозии умумии ҳуҷайраҳо. Дар мавҷудоти серҳуҷайра Интегратсия дар раванди ''онтогенез'' зуҳур меёбад; дар ин давра робитаи дуҷонибаи ҷузвҳо ва вазифаҳои организм вобаста ба таҳаввулот рӯ ба афзоиш оварда, системаи ''коррелятсия'' мураккаб мешавад ва василаҳои танзим ба вуҷуд меоянд. Интегратсия дар сатҳи популятсияҳо, намудҳо ва биосенозҳо дар шакли таҳаввулоти мураккабу ба якдигар марбути системаҳои биологӣ зоҳир мегардад. == Интегратсияи физиологӣ == Дар физиология Интегратсия муттаҳидкунии вазифаии василаҳои ҷузъии физиологӣ барои фаъолияти мутобиқгардии мураккаби организми том мебошад. Қонуниятҳои Интегратсияи физиологиро соли 1906 физиологи англис Ч. Шеррингтон дар мисоли мутобиқат (координатсия)-и фаъолияти рефлексии ҳароммағз (''конвергенсия)'', роҳи интиҳоии умумӣ ва ғайра кашф кардааст. Онҳо дар ҳамаи сатҳҳои системаи асаб, аз ҷумла нимкураҳои калони мағзи сар амал мекунанд. Зуҳуроти олии Интегратсияи физиологӣ ''рефлекси шартӣ'' мебошад, ки дар он унсурҳои равонӣ, ҷисмонӣ ва нашвӣ (вегетативӣ) барои мутобиқати куллии фаъолияти андомгон тавъам мешаванд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Интегратсия|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Биология]] e7kdkzmj6vhad5ufzysmha0qbii47ge 0 334048 1488832 2026-10-08T09:41:37Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Интегралгирии тақриби''' — интегралҳои муайян, фасли [[Математикаи олӣ|математикаи ҳисоббарорӣ]], ки ба ҳалли тақрибии муодилаҳои дифференсиалӣ машғул аст. == Интегралгирии тақриби ва усулҳои ҳисоби он == Агар функсияи таҳтиинтегралӣ сода бошад, интеграли... 1488832 wikitext text/x-wiki '''Интегралгирии тақриби''' — интегралҳои муайян, фасли [[Математикаи олӣ|математикаи ҳисоббарорӣ]], ки ба ҳалли тақрибии муодилаҳои дифференсиалӣ машғул аст. == Интегралгирии тақриби ва усулҳои ҳисоби он == Агар функсияи таҳтиинтегралӣ сода бошад, интеграли муайянро дар асоси формулаи Нютон – Лейбнис аниқ ҳисоб мекунанд, вале ин шарт на ҳама вақт иҷро мешавад. Дар ин сурат дар асоси усулҳои Интегралгирии тақриби қиматҳои функсияи таҳти интегралиро дар нуқтаҳои муайян дониста, интегралро бо саҳеҳии матлуб ҳисоб кардан мумкин аст. Барои ин асосан функсияи таҳтиинтегралиро ба бисёрузваҳои интерполятсионии дараҷаи ''n'' иваз мекунанд, зеро ҳисоб кардани интеграли бисёрузва осон аст. Он гоҳ ''f(x)dx'' = ∑__i=1 ⁿ''A_i (x₁,…,x_n, a, b)d(x_i) + R (1)'' мешавад, ки ин ҷо ''xϵ[a, b]'' нуқтаҳое, ки дар онҳо ''f (x)'' қиматҳои муайян дорад ва ''R = R (n)'' хатои формулаи квадратурӣ аст. Агар адади нуқтаҳои ''x_i n''-то бошад, он гоҳ (1) имкон медиҳад, ки ҳангоми бисёрузваи дараҷаи ''n – 1'' будани ''f (x)'' интеграли он аниқ ёфта шавад, яъне ''R (n – 1)'' = ''0.'' Азбаски ҳар як функсияи бефосиларо ба ягон бисёрузва мунтазам наздик кардан мумкин аст, пас дараҷаи бисёрузва (ки барои он (1) аниқ аст) ҳар қадар бузург бошад, баробарии (1) ҳамон қадар саҳеҳтар хоҳад буд. Барои кам кардани ''R (n'') (1)-ро на барои ҳамаи порча, балки нисбат ба қисмҳои он татбиқ мекунанд. == Ҳалли тақрибии муодилаҳои дифференсиалӣ == Бо усули Интегралгирии тақриби ҳалли тақрибии масъалаҳои канорӣ ва аввалаи муодилаҳои дифференсиалиро низ ёфтан мумкин аст. Дар натиҷаи ба соҳаи тӯрӣ (соҳаи фосиланоке, ки нуқтаҳои он дар натиҷаи буриши хатҳои ба тири координатаҳо мувозӣ пайдо мешаванд) иваз кардани соҳаи тағйирёбии аргументҳои бефосила ва ба нисбатҳои фарқӣ табдил додани ҳосилаҳои ба муодила дохилшуда системаи муодилаҳои алгебравӣ ҳосил мешавад, ки ҳалли онро чун ҳалли тақрибии муодилаи дифференсиалӣ қабул мекунанд. Математикаи исботи наздикшавӣ аз усули баҳодиҳии априорӣ, функсияи фарқии Грин, усули максимум ва ғайра иборат аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Интегралгирии тақриби|8|муаллиф=Б. Алиев.}} 3l49f3vumbqurx4g7fuwf5supwwihsw 1488833 1488832 2026-10-08T09:42:49Z Rabboni Hakimzoda 123692 1488833 wikitext text/x-wiki '''Интегралгирии тақриби''' — интегралҳои муайян, фасли [[Математикаи олӣ|математикаи ҳисоббарорӣ]], ки ба ҳалли тақрибии муодилаҳои дифференсиалӣ машғул аст. == Интегралгирии тақриби ва усулҳои ҳисоби он == Агар функсияи таҳтиинтегралӣ сода бошад, интеграли муайянро дар асоси формулаи Нютон – Лейбнис аниқ ҳисоб мекунанд, вале ин шарт на ҳама вақт иҷро мешавад. Дар ин сурат дар асоси усулҳои Интегралгирии тақриби қиматҳои функсияи таҳти интегралиро дар нуқтаҳои муайян дониста, интегралро бо саҳеҳии матлуб ҳисоб кардан мумкин аст. Барои ин асосан функсияи таҳтиинтегралиро ба бисёрузваҳои интерполятсионии дараҷаи ''n'' иваз мекунанд, зеро ҳисоб кардани интеграли бисёрузва осон аст. Он гоҳ ''f(x)dx'' = ∑__i=1 ⁿ''A_i (x₁,…,x_n, a, b)d(x_i) + R (1)'' мешавад, ки ин ҷо ''xϵ[a, b]'' нуқтаҳое, ки дар онҳо ''f (x)'' қиматҳои муайян дорад ва ''R = R (n)'' хатои формулаи квадратурӣ аст. Агар адади нуқтаҳои ''x_i n''-то бошад, он гоҳ (1) имкон медиҳад, ки ҳангоми бисёрузваи дараҷаи ''n – 1'' будани ''f (x)'' интеграли он аниқ ёфта шавад, яъне ''R (n – 1)'' = ''0.'' Азбаски ҳар як функсияи бефосиларо ба ягон бисёрузва мунтазам наздик кардан мумкин аст, пас дараҷаи бисёрузва (ки барои он (1) аниқ аст) ҳар қадар бузург бошад, баробарии (1) ҳамон қадар саҳеҳтар хоҳад буд. Барои кам кардани ''R (n'') (1)-ро на барои ҳамаи порча, балки нисбат ба қисмҳои он татбиқ мекунанд. == Ҳалли тақрибии муодилаҳои дифференсиалӣ == Бо усули Интегралгирии тақриби ҳалли тақрибии масъалаҳои канорӣ ва аввалаи муодилаҳои дифференсиалиро низ ёфтан мумкин аст. Дар натиҷаи ба соҳаи тӯрӣ (соҳаи фосиланоке, ки нуқтаҳои он дар натиҷаи буриши хатҳои ба тири координатаҳо мувозӣ пайдо мешаванд) иваз кардани соҳаи тағйирёбии аргументҳои бефосила ва ба нисбатҳои фарқӣ табдил додани ҳосилаҳои ба муодила дохилшуда системаи муодилаҳои алгебравӣ ҳосил мешавад, ки ҳалли онро чун ҳалли тақрибии муодилаи дифференсиалӣ қабул мекунанд. Математикаи исботи наздикшавӣ аз усули баҳодиҳии априорӣ, функсияи фарқии Грин, усули максимум ва ғайра иборат аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Интегралгирии тақриби|8|муаллиф=Б. Алиев.}} [[Гурӯҳ:Математика]] gz19qmycof4xxbgwwhuevb1klqa6eke 0 334049 1488834 2026-10-08T09:52:19Z ~2026-53992-95 158802 Саҳифаи нав: Paristech 1488834 wikitext text/x-wiki Paristech 4z0i3gm92iko81bqjlit9q1iw5kzb16 0 334050 1488835 2026-10-08T09:52:44Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Интеллектуализм''' (лот. intellectualis – ақлӣ, фикрӣ) — [[Фалсафа|таълимоти фалсафӣ]], ки маърифати ақли (зеҳни)-ро дар зинаи аввал, нақш ва аҳаммияти онро аз маърифати ҳиссиёт ва таҷриба боло мегузорад. == Моҳият ва таърихи пайдоиши интеллектуализм == Тибқи Интеллек... 1488835 wikitext text/x-wiki '''Интеллектуализм''' (лот. intellectualis – ақлӣ, фикрӣ) — [[Фалсафа|таълимоти фалсафӣ]], ки маърифати ақли (зеҳни)-ро дар зинаи аввал, нақш ва аҳаммияти онро аз маърифати ҳиссиёт ва таҷриба боло мегузорад. == Моҳият ва таърихи пайдоиши интеллектуализм == Тибқи Интеллектуализм воқеияти табиӣ пурра аз ҷониби ақл шинохта мешавад. Намояндагони Интеллектуализм дар фалсафаи бостон элеатҳо ва ҷонибдорони Афлотун буданд. Дар фалсафаи Замони Нав назарияи Интеллектуализм зидди фаъолияти маҳдуд ва яктарафаи сенсуализм баромада, аз ҷониби Р. Декарт, Б. Спиноза ва пайравони онҳо ҷонибдорӣ шуд. Ба маънии маҳдудтар Интеллектуализм ба волюнтаризм ва романтизм муқобил гузошта мешавад, аммо дар фалсафаи классикии Олмон Интеллектуализм фаҳмише дар назар дошта мешуд, ки тибқи он идрок аз хирад бартар аст. Дар фалсафаи Аврупои муосир Интеллектуализм бо агностисизм иртиботи наздик дорад, вале аз ҷониби позитивизми мантиқӣ мавриди баррасии бештар қарор гирифтааст. Материализми диалектикӣ ягонагии маърифати ҳиссиёту хирад (Интеллектуализм)-ро эътироф мекунад (шинохт, назария ва таҷриба). == Навъҳо ва соҳаҳои зуҳури интеллектуализм == Навъҳои Интеллектуализм: равонӣ (масалан, низоми Ҳербарт), ахлоқӣ (масалан, анъанаи суқротӣ дар таълимоти ахлоқӣ), педагогӣ (бартарии омӯзиш дар тарбия), адабӣ ва ғайра Дар маърифатшиносӣ Интеллектуализм (ба таври хеле васеъ фаҳмидани аҳаммияти хирад)-ро тавассути ду ҳадди ниҳоӣ ифода кардаанд: эмпиризм (таҷрибӣ; аз ҷумла сенсуализм – ҳисгароӣ) ва ратсионализм (хирадгароӣ). Дар равоншиносӣ Интеллектуализм равишест, ки тамоми ҳаёти равонии инсонро ба фаъолияти ақлию зеҳнии ӯ вобаста медонад. Интеллектуализм аз нишонаҳое иборат аст, ки дар рӯҳияи кӯдакони синни томактабӣ зуҳур мекунад. Масалан, баъзе кӯдакон хиради хеле инкишофёфта доранд, вале ҷанбаи тахайюлӣ ва эҳсосии онҳо рушд наёфтааст, ки боиси дуруст риоя нашудани таодули равонии онҳо гардида, бо ҳамсолони худ муносибати дуруст ба роҳ монда наметавонанд. Дар назарияи маърифат Интеллектуализм аз хирадгароӣ (ратсионализм) ҳимоя мекунад ва бо он қаробати бисёр дорад. Дар илми ахлоқ Интеллектуализм фазилатро аз мутаассиршавию эҳсосот боло мегузорад. Дар адабиёт Интеллектуализм мазмунҳои амиқи фалсафиро дар асарҳои адабӣ ҷой додан аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ||8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҳӯш]] [[Гурӯҳ:Андеша]] a4uj4iv2i7nmqn1dde6d6ol51ki80th 1488836 1488835 2026-10-08T09:53:58Z Rabboni Hakimzoda 123692 1488836 wikitext text/x-wiki '''Интеллектуализм''' ({{lang-la|intellectualis}} – ақлӣ, фикрӣ) — [[Фалсафа|таълимоти фалсафӣ]], ки маърифати ақли (зеҳни)-ро дар зинаи аввал, нақш ва аҳаммияти онро аз маърифати ҳиссиёт ва таҷриба боло мегузорад. == Моҳият ва таърихи пайдоиши интеллектуализм == Тибқи Интеллектуализм воқеияти табиӣ пурра аз ҷониби ақл шинохта мешавад. Намояндагони Интеллектуализм дар фалсафаи бостон элеатҳо ва ҷонибдорони Афлотун буданд. Дар фалсафаи Замони Нав назарияи Интеллектуализм зидди фаъолияти маҳдуд ва яктарафаи сенсуализм баромада, аз ҷониби Р. Декарт, Б. Спиноза ва пайравони онҳо ҷонибдорӣ шуд. Ба маънии маҳдудтар Интеллектуализм ба волюнтаризм ва романтизм муқобил гузошта мешавад, аммо дар фалсафаи классикии Олмон Интеллектуализм фаҳмише дар назар дошта мешуд, ки тибқи он идрок аз хирад бартар аст. Дар фалсафаи Аврупои муосир Интеллектуализм бо агностисизм иртиботи наздик дорад, вале аз ҷониби позитивизми мантиқӣ мавриди баррасии бештар қарор гирифтааст. Материализми диалектикӣ ягонагии маърифати ҳиссиёту хирад (Интеллектуализм)-ро эътироф мекунад (шинохт, назария ва таҷриба). == Навъҳо ва соҳаҳои зуҳури интеллектуализм == Навъҳои Интеллектуализм: равонӣ (масалан, низоми Ҳербарт), ахлоқӣ (масалан, анъанаи суқротӣ дар таълимоти ахлоқӣ), педагогӣ (бартарии омӯзиш дар тарбия), адабӣ ва ғайра Дар маърифатшиносӣ Интеллектуализм (ба таври хеле васеъ фаҳмидани аҳаммияти хирад)-ро тавассути ду ҳадди ниҳоӣ ифода кардаанд: эмпиризм (таҷрибӣ; аз ҷумла сенсуализм – ҳисгароӣ) ва ратсионализм (хирадгароӣ). Дар равоншиносӣ Интеллектуализм равишест, ки тамоми ҳаёти равонии инсонро ба фаъолияти ақлию зеҳнии ӯ вобаста медонад. Интеллектуализм аз нишонаҳое иборат аст, ки дар рӯҳияи кӯдакони синни томактабӣ зуҳур мекунад. Масалан, баъзе кӯдакон хиради хеле инкишофёфта доранд, вале ҷанбаи тахайюлӣ ва эҳсосии онҳо рушд наёфтааст, ки боиси дуруст риоя нашудани таодули равонии онҳо гардида, бо ҳамсолони худ муносибати дуруст ба роҳ монда наметавонанд. Дар назарияи маърифат Интеллектуализм аз хирадгароӣ (ратсионализм) ҳимоя мекунад ва бо он қаробати бисёр дорад. Дар илми ахлоқ Интеллектуализм фазилатро аз мутаассиршавию эҳсосот боло мегузорад. Дар адабиёт Интеллектуализм мазмунҳои амиқи фалсафиро дар асарҳои адабӣ ҷой додан аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ||8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҳӯш]] [[Гурӯҳ:Андеша]] aq2rcy22gis7uytp08ruo9yoapg9gy2 1488837 1488836 2026-10-08T09:54:55Z Rabboni Hakimzoda 123692 1488837 wikitext text/x-wiki '''Интеллектуализм''' ({{lang-la|intellectualis}} – [[Ақл|ақлӣ]], [[Фикр|фикрӣ]]) — [[Фалсафа|таълимоти фалсафӣ]], ки [[Маърифат|маърифати ақли]] (зеҳни)-ро дар зинаи аввал, нақш ва аҳаммияти онро аз маърифати ҳиссиёт ва таҷриба боло мегузорад. == Моҳият ва таърихи пайдоиши интеллектуализм == Тибқи Интеллектуализм воқеияти табиӣ пурра аз ҷониби ақл шинохта мешавад. Намояндагони Интеллектуализм дар фалсафаи бостон элеатҳо ва ҷонибдорони Афлотун буданд. Дар фалсафаи Замони Нав назарияи Интеллектуализм зидди фаъолияти маҳдуд ва яктарафаи сенсуализм баромада, аз ҷониби Р. Декарт, Б. Спиноза ва пайравони онҳо ҷонибдорӣ шуд. Ба маънии маҳдудтар Интеллектуализм ба волюнтаризм ва романтизм муқобил гузошта мешавад, аммо дар фалсафаи классикии Олмон Интеллектуализм фаҳмише дар назар дошта мешуд, ки тибқи он идрок аз хирад бартар аст. Дар фалсафаи Аврупои муосир Интеллектуализм бо агностисизм иртиботи наздик дорад, вале аз ҷониби позитивизми мантиқӣ мавриди баррасии бештар қарор гирифтааст. Материализми диалектикӣ ягонагии маърифати ҳиссиёту хирад (Интеллектуализм)-ро эътироф мекунад (шинохт, назария ва таҷриба). == Навъҳо ва соҳаҳои зуҳури интеллектуализм == Навъҳои Интеллектуализм: равонӣ (масалан, низоми Ҳербарт), ахлоқӣ (масалан, анъанаи суқротӣ дар таълимоти ахлоқӣ), педагогӣ (бартарии омӯзиш дар тарбия), адабӣ ва ғайра Дар маърифатшиносӣ Интеллектуализм (ба таври хеле васеъ фаҳмидани аҳаммияти хирад)-ро тавассути ду ҳадди ниҳоӣ ифода кардаанд: эмпиризм (таҷрибӣ; аз ҷумла сенсуализм – ҳисгароӣ) ва ратсионализм (хирадгароӣ). Дар равоншиносӣ Интеллектуализм равишест, ки тамоми ҳаёти равонии инсонро ба фаъолияти ақлию зеҳнии ӯ вобаста медонад. Интеллектуализм аз нишонаҳое иборат аст, ки дар рӯҳияи кӯдакони синни томактабӣ зуҳур мекунад. Масалан, баъзе кӯдакон хиради хеле инкишофёфта доранд, вале ҷанбаи тахайюлӣ ва эҳсосии онҳо рушд наёфтааст, ки боиси дуруст риоя нашудани таодули равонии онҳо гардида, бо ҳамсолони худ муносибати дуруст ба роҳ монда наметавонанд. Дар назарияи маърифат Интеллектуализм аз хирадгароӣ (ратсионализм) ҳимоя мекунад ва бо он қаробати бисёр дорад. Дар илми ахлоқ Интеллектуализм фазилатро аз мутаассиршавию эҳсосот боло мегузорад. Дар адабиёт Интеллектуализм мазмунҳои амиқи фалсафиро дар асарҳои адабӣ ҷой додан аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ||8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҳӯш]] [[Гурӯҳ:Андеша]] judthr7tydhngyheynspz5qar6sllsa 0 334051 1488838 2026-10-08T10:00:59Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Интеллигибелӣ''' ({{lang-la|intelligibilis}} – маълум, равшан, донисташаванда, тасаввуршаванда) — [[мафҳум]][[И (фалсафа)|и фалсафӣ]], мутобиқ ба мафҳуми «ноуменалӣ» (ҷавҳарӣ, моҳиятӣ), ки дар муқобили «сенсибилӣ» (феноменалӣ – падидаӣ) буда, чизеро ифода мекунад, ки он бино... 1488838 wikitext text/x-wiki '''Интеллигибелӣ''' ({{lang-la|intelligibilis}} – маълум, равшан, донисташаванда, тасаввуршаванда) — [[мафҳум]][[И (фалсафа)|и фалсафӣ]], мутобиқ ба мафҳуми «ноуменалӣ» (ҷавҳарӣ, моҳиятӣ), ки дар муқобили «сенсибилӣ» (феноменалӣ – падидаӣ) буда, чизеро ифода мекунад, ки он бино бар табиати худ, танҳо ба воситаи зеҳн ва ҳуш дониста мешавад, новобаста ба он, ки чунин маърифат имкон дорад ё не. == Мафҳуми интеллигибелӣ дар таърихи фалсафа == Дар фалсафаи афлотуния Интеллигибелӣ ҳамчун олами мусул (идеяҳо) ашёи бепайкарест, ки бо ақл муайян мегардад. Дар фалсафаи асрҳои миёна Интеллигибелӣ аз ду бахш иборат аст: эссентсиалӣ (ҷавҳарӣ) ва аксиденталӣ (аразӣ). Интеллигибелӣи ҷавҳарӣ бевосита бо ақл дониста шуда, Интеллигибелӣи аразӣ бо ақл тавассути сифатҳо ва зуҳурот дарк мегардад (масалан, ақл рӯҳро тавассути шинохти зуҳуроти он дарк мекунад). Кант Интеллигибелӣро ҳамчун қобилияте медонист, ки ба ҳуш ва хирад дода шудааст, на ба ҳиссиёт. Дар фалсафаи Кант Интеллигибелӣ (ё ноумен) пеш аз ҳама «чиз дар худ» аст: вайро тафаккур кардан имкон дорад, лекин дарк карда намешавад, зеро мувофиқи андешаи Кант танҳо зуҳурот дарк мешаванд. Дар доираи «ақли таҷрибӣ»-и Кант Интеллигибелӣ ҳамчун асоси амали ахлоқӣ хидмат мекунад, ки шарти асосии он озодӣ ‒ чизи танҳо бо ақл дарёбанда аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Интеллигибелӣ|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти фалсафӣ]] dofpal52cvtvjustauqzin94z4ouubq 0 334052 1488839 2026-10-08T10:08:45Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Интенсивияти нурафканӣ''' — тавсифи энергетикии афканишоти электромагнитии дар самти додашуда паҳншаванда, ки ба квадрати амплитудаи мавҷи он мутаносиб аст. == Интенсивияти нурафканӣ ва хусусиятҳои он == Ченаки Интенсивияти нурафканӣ ''вектори Пойнтинг''... 1488839 wikitext text/x-wiki '''Интенсивияти нурафканӣ''' — тавсифи энергетикии афканишоти электромагнитии дар самти додашуда паҳншаванда, ки ба квадрати амплитудаи мавҷи он мутаносиб аст. == Интенсивияти нурафканӣ ва хусусиятҳои он == Ченаки Интенсивияти нурафканӣ ''вектори Пойнтинг'' мебошад, ки зичии сатҳии сели энергияи дар воҳиди вақт аз майдончаи воҳидии ба самти паҳншавии мавҷ амудӣ гузарандаро тавсиф медиҳад. Интенсивият барои нурафкании мутавозин (изотропӣ ва собит) дар тамоми самтҳо яксон буда, ба вақт вобаста нест; умуман Интенсивияти нурафканӣ ба самти паҳншавӣ ва вақт вобаста аст. Интенсивияти нурафканӣ дар фосилаи муайяни тайфии дарозии мавҷҳо ба ҳосили ҷамъ (интеграл)-и интенсивиятҳои тамоми дарозиҳои мавҷи фосилаи мазкур баробар мебошад. == Мафҳумҳо == Мафҳуми Интенсивияти нурафканӣ дар назарияи нурафкании мутавозин, назарияи интиқоли афканишот ва ғайра истифода мешавад. Дар фотометрия он бо мафҳуми нурбороншавӣ, равшанӣ ва зичии сатҳии иқтидори афканишот ҳаммаъност. Мафҳуми Интенсивияти нурафканӣ ҳамчунин дар ҳолатҳое истифода мешавад, ки тақсимоти фазоии мушаххас ё тайфӣ (спектрӣ) номаълум ё ночиз буда, фақат баҳодиҳии қимати мутлақи падидаи физикии таҳти таъсири афканишот бавуҷудоянда (масалан, гармшавии ҷисм) зарур бошад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Интенсивияти нурафканӣ|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Бузургиҳои физикӣ]] agxa2ck6yry9xo855qy8onup6o2irzy 0 334053 1488840 2026-10-08T10:27:06Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Интенсивияти садо''' — энергияи нисбат ба вақт миёна, ки мавҷи савтиро аз майдончаи масоҳати воҳидии ба самти паҳншавии мавҷ амудӣ ҷойгиршуда мегузаронад. == Интенсивияти садо ва формулаҳои ҳисоби == Барои мавҷи савтии даврӣ қимати миёна дар фосилаи вақте... 1488840 wikitext text/x-wiki '''Интенсивияти садо''' — энергияи нисбат ба вақт миёна, ки мавҷи савтиро аз майдончаи масоҳати воҳидии ба самти паҳншавии мавҷ амудӣ ҷойгиршуда мегузаронад. == Интенсивияти садо ва формулаҳои ҳисоби == Барои мавҷи савтии даврӣ қимати миёна дар фосилаи вақте ҳисоб карда мешавад, ки аз даври мавҷ бузургтар ё ба адади томи давраҳо баробар аст. Барои мавҷи давони ҳамвори синусоидӣ Интенсивияти садо ба а ''I = pv/2'' = ''p²/(2ρc) = ρcv²/2'' баробар аст, ки ин ҷо ''p'' ва ''v'' – амплитудаи фишори савтӣ ва суръати лаппишии зарраҳо дар муҳит, ''ρ'' зичии муҳит, ''с'' суръати садо дар он мебошад. Дар мавҷи давони куравӣ бузургии ''I'' ба квадрати масофа аз манбаъ чаппа мутаносиб аст; дар мавҷи истон ''I = 0'' мебошад. Интенсивияти садо дар системаи СИ бо ''Ҷ /(м²с)'' ё ''Вт/м²'' чен карда мешавад. Ба Интенсивияти садо ҳамчунин бо сатҳи ''N'' бо детсибелҳо баҳо медиҳанд: ''N'' = 10 ''lg''(I/I0), ки ин ҷо ''I₀'' – Интенсивияти садои остонавӣ буда, ба 10^–12''Вт/м''² баробар аст. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Интенсивияти садо|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Акустика]] oldiiyswlr8xnwhevhgovbzhrac4dxw 0 334054 1488841 2026-10-08T10:51:44Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Интераксионизм''' (interaction – ҳамкорӣ, амали якҷоя), интераксионизми рамзӣ, ҷараёни назарӣ-методологӣ дар [[ҷомеашиносӣ]] ва равоншиносии иҷтимоии ғарби муосир, ки бештар ҷанбаҳои рамзии ҳамкориҳои иҷтимоиро баррасӣ мекунад. == Интераксионизм ва мактабҳои ас... 1488841 wikitext text/x-wiki '''Интераксионизм''' (interaction – ҳамкорӣ, амали якҷоя), интераксионизми рамзӣ, ҷараёни назарӣ-методологӣ дар [[ҷомеашиносӣ]] ва равоншиносии иҷтимоии ғарби муосир, ки бештар ҷанбаҳои рамзии ҳамкориҳои иҷтимоиро баррасӣ мекунад. == Интераксионизм ва мактабҳои асосии он == Интераксионизм ба ғояҳои Ч. Кули, Ҷ. Болдуин, У. Томас ([[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]), Ҷ. Зиммел ([[Олмон]]) такя мекунад. Асосгузори он Ҷ. Ҳ. Мид. Дар Интераксионизми муосир мактабҳои Чикаго (Ҳ. Блумер, А. Стросс, Т. Шибутани ва дигарон) ва Айова (М. Кун, Т. Партленд ва дигарон)-ро метавон қайд кард. Барои мактаби Чикаго баррасии ҷанбаҳои тартиботи мурофиаи судӣ аҳаммият дошта, барои мактаби Айова таҳлили сохтори рамзии устувор хос аст. Интераксионизм бештар баррасии фоҷиаҳои иҷтимоиро мавриди омӯзиш қарор медиҳад, ки тарафдорони он (К. Бёрк, Интераксионизм Гофман, Х. Данкен) ҳаёти иҷтимоиро ҳамчун татбиқсозии истиории «фоҷиа» дар назар дошта, онро бо истилоҳҳои «актёр», «ниқоб», «саҳна», «сенария» ва ғайра баён кардаанд. Барои Интераксионизм, бахусус барои намояндагони мактаби Чикаго, биниши номуайян ва шубҳанок (индетерминистӣ)-и равандҳои иҷтимоӣ хос аст, ки ҳамчун раванди коркарду тағйири моҳияту арзишҳои иҷтимоӣ, муайянсозии доимӣ ва муқаррарсозии қаблии ҳолатҳои ҳамкории иштирокдорони он тафсир мешавад. Ҳангоми муайянсозии қаблӣ муҳити воқеии фаъолияти иҷтимоӣ тағйир меёбад, зеро олам тибқи тасаввуроти Интераксионизм пурра асли иҷтимоӣ дорад. Гурӯҳҳои гуногун оламҳои мухталиф эҷод мекунанд, ки дар раванди тағйири моҳияту арзишҳо (ҳангоми ҳамкории иҷтимоӣ) дигаргун мешаванд. Намояндагони Интераксионизм назарияҳои мураттаби равандҳои иҷтимоиро эҷод накардаанд, зеро онҳо таҳлили омилҳои моддии ҳаёти иҷтимоӣ ва баррасии сохтори иҷтимоии ҷамъиятро қабул надоштанд. Интераксионизм ба ташаккули назарияҳои нақшҳо, гурӯҳҳои референтӣ, дуршавӣ аз меъёрҳои иҷтимоӣ ва ғайра таъсири амиқ гузошта, ба сабаби наздикиаш бо ҷомеашиносии маърифати падидаҳо дар Аврупои Ғарбӣ интишор ёфт. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Интераксионизм|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷомеашиносӣ]] go9xfzcc1seajo55aq76vsmqhxjvsjq 1488842 1488841 2026-10-08T10:52:17Z Rabboni Hakimzoda 123692 1488842 wikitext text/x-wiki '''Интераксионизм''' ({{lang-en|interaction}} – ҳамкорӣ, амали якҷоя), интераксионизми рамзӣ, ҷараёни назарӣ-методологӣ дар [[ҷомеашиносӣ]] ва равоншиносии иҷтимоии ғарби муосир, ки бештар ҷанбаҳои рамзии ҳамкориҳои иҷтимоиро баррасӣ мекунад. == Интераксионизм ва мактабҳои асосии он == Интераксионизм ба ғояҳои Ч. Кули, Ҷ. Болдуин, У. Томас ([[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]), Ҷ. Зиммел ([[Олмон]]) такя мекунад. Асосгузори он Ҷ. Ҳ. Мид. Дар Интераксионизми муосир мактабҳои Чикаго (Ҳ. Блумер, А. Стросс, Т. Шибутани ва дигарон) ва Айова (М. Кун, Т. Партленд ва дигарон)-ро метавон қайд кард. Барои мактаби Чикаго баррасии ҷанбаҳои тартиботи мурофиаи судӣ аҳаммият дошта, барои мактаби Айова таҳлили сохтори рамзии устувор хос аст. Интераксионизм бештар баррасии фоҷиаҳои иҷтимоиро мавриди омӯзиш қарор медиҳад, ки тарафдорони он (К. Бёрк, Интераксионизм Гофман, Х. Данкен) ҳаёти иҷтимоиро ҳамчун татбиқсозии истиории «фоҷиа» дар назар дошта, онро бо истилоҳҳои «актёр», «ниқоб», «саҳна», «сенария» ва ғайра баён кардаанд. Барои Интераксионизм, бахусус барои намояндагони мактаби Чикаго, биниши номуайян ва шубҳанок (индетерминистӣ)-и равандҳои иҷтимоӣ хос аст, ки ҳамчун раванди коркарду тағйири моҳияту арзишҳои иҷтимоӣ, муайянсозии доимӣ ва муқаррарсозии қаблии ҳолатҳои ҳамкории иштирокдорони он тафсир мешавад. Ҳангоми муайянсозии қаблӣ муҳити воқеии фаъолияти иҷтимоӣ тағйир меёбад, зеро олам тибқи тасаввуроти Интераксионизм пурра асли иҷтимоӣ дорад. Гурӯҳҳои гуногун оламҳои мухталиф эҷод мекунанд, ки дар раванди тағйири моҳияту арзишҳо (ҳангоми ҳамкории иҷтимоӣ) дигаргун мешаванд. Намояндагони Интераксионизм назарияҳои мураттаби равандҳои иҷтимоиро эҷод накардаанд, зеро онҳо таҳлили омилҳои моддии ҳаёти иҷтимоӣ ва баррасии сохтори иҷтимоии ҷамъиятро қабул надоштанд. Интераксионизм ба ташаккули назарияҳои нақшҳо, гурӯҳҳои референтӣ, дуршавӣ аз меъёрҳои иҷтимоӣ ва ғайра таъсири амиқ гузошта, ба сабаби наздикиаш бо ҷомеашиносии маърифати падидаҳо дар Аврупои Ғарбӣ интишор ёфт. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Интераксионизм|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Ҷомеашиносӣ]] 53b3yhuu2vpuahuecca1vvwphxsnzxx