Википедиа tgwiki https://tg.wikipedia.org/wiki/%D0%A1%D0%B0%D2%B3%D0%B8%D1%84%D0%B0%D0%B8_%D0%B0%D1%81%D0%BB%D3%A3 MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter Медиа Вижа Баҳс Корбар Баҳси корбар Википедиа Баҳси Википедиа Акс Баҳси акс Медиавики Баҳси медиавики Шаблон Баҳси шаблон Роҳнамо Баҳси роҳнамо Гурӯҳ Баҳси гурӯҳ Портал Баҳси портал Лоиҳа Баҳси Лоиҳа TimedText TimedText talk Модул Баҳси Модул Event Event talk Риёли Эрон 0 4869 1489089 1323777 2026-10-12T01:29:39Z Ekirahardian 28572 1489089 wikitext text/x-wiki {{ятим}} {{Қуттии арз |Номи тоҷикӣ=Риёли Эрон |Номи аслӣ= |Акс=Iranian Rial.svg |ISO4217= |Кишварҳо=[[Эрон]] |Symbol=[[﷼]] }} '''Риёли Эрон''', ﷼ — [[воҳиди пул]]и [[Эрон]] аст. == Инҷоро ҳам бингаред == {{Умумӣ}} {{Money-stub}} [[Гурӯҳ:Воҳидҳои асъор аз рӯи алифбо]] cp7fwnr03toj1t9el40fj83renv31sj Доро Наҷот 0 115505 1489132 1486851 2026-10-12T07:42:19Z ~2026-54631-95 159650 /* */ 1489132 wikitext text/x-wiki {{Адиб | ном = Доро Наҷот | номи аслӣ = Доро Наҷот | тасвир = | тавсифи тасвир = | ном ҳангоми таваллуд = | номи пурра = | тахаллусҳо = | таърихи таваллуд = 02.01.1946 | зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Урметан}}, [[Ноҳияи Айнӣ|ноҳияи Айнӣ]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] | таърихи даргузашт = 14.9.2026 | маҳалли даргузашт = [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]] | шаҳрвандӣ = {{парчам|Тоҷикистон}} Тоҷикистон | навъи фаъолият = {{шоир|Тоҷикистон}}, [[тарҷумон]] | солҳои фаъолият = аз 1968 | самт = | жанр = шеър, шеъри сафед | забони осор = [[забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] | дебют = | ҷоизаҳои адабӣ = Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ (2012) | ҷоизаҳо = [[Шоири халқии Тоҷикистон]] (2016) | Lib = | сайт = | викигуфтовард = | имзо = }} '''Доро Наҷот''' ([[4 май]]и [[1946]], деҳаи Урметан, [[Ноҳияи Айнӣ|ноҳияи Айнӣ]], [[ҶШС Тоҷикистон]] — [[14 сентябр]]и [[2026]], [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]]) — [[шоир]] ва [[тарҷумон]]и тоҷик. Узви [[Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон]] (1987). Барандаи Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ (2012), [[Шоири халқии Тоҷикистон]] (2016). == Зиндагинома == Доро Наҷот 4 майи соли 1946 дар деҳаи Урметани [[Ноҳияи Айнӣ|ноҳияи Айнӣ]] таваллуд ёфтааст. Соли 1961 мактаби мутавасситаи зодгоҳашро хатм карда, солҳои 1961—1966 дар [[Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод]] таҳсил намудааст. Хизмати аскариро ба ҷой оварда, дар рӯзномаҳои ноҳиявию вилоятӣ кор кардааст. Соли 1978 дар рӯзномаи «[[Ҷумҳурият (рӯзнома)|Тоҷикистони Советӣ]]» ба сифати хабарнигор ба кор шурӯъ карда, то соли 1991 дар вазифаҳои гуногун фаъолият бурдааст. Моҳи марти соли 1991 сардабири «Сомон» — ҳафтаномаи Бунёди байналмилалии забони форсии тоҷикӣ таъйин шуда, баъдан то ба нафақа баромадан корманди Сафорати Ҷумҳурии Исломии Эрон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон буд. == Эҷодиёт == Фаъолияти эҷодии Доро Наҷот дар авохири солҳои 60-ум оғоз ёфтааст. Муаллифи маҷмӯаҳои шеърии «Соҳиби кӯҳсор» (1979), «Шабнам» (1983), «Дарав» (1986), «Хирмани Маҳтоб» (1989), «Тулӯъе дар ғуруб» (1998), «Меоям аз шигифт» (2013) ва ғайра мебошад. Муаллифи рисолаи «[[Абулқосими Гургонӣ|Шайх Абулқосими Гургонӣ]]» аст, ки дар авроқи он масоили марбут ба таърихи тасаввуф мавриди баҳсу баррасӣ қарор гирифтаанд. Фарҳанги «Доро»-и ӯ (2012) луғатномаи тафсирии навини беназирест, ки шарҳи беш аз панҷ ҳазор вожа, истилоҳ, таркиб ва ибораҳои рехтаи форсии тоҷикиро дар бар гирифта, суннати деринасоли фарҳангофаринии миллиро тадовим бахшидааст. Доро Наҷот ба сифати яке аз муваффақтарин гӯяндагони «шеъри сафед» дар Тоҷикистон эътироф гардидааст. Ашъори алоҳидаи ӯ ба забонҳои хориҷӣ тарҷума ва дар бархе нашрияҳои Ҷумҳурии Исломии Эрон ба табъ расидаанд. Як идда аз ашъори А. Блок, Ф. Тютчев, А. Ахматова, В. Соколов, М. Дудин, шоири украин Д. Павличко ва шоири узбек Омон Матчонро ба тоҷикӣ гардондааст. == Даргузашт == Доро Наҷот 14 сентябри соли 2026 дар шаҳри Душанбе аз олам даргузашт<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2026/09/shoiri-hal-ii-to-ikiston-doro-na-ot-az-olam-darguzasht/|title=Шоири халқии Тоҷикистон Доро Наҷот аз олам даргузашт|publisher=АМИТ «Ховар»|date=2026-09-14|accessdate=2026-09-14}}</ref>. == Ҷоизаҳо == * [[Шоири халқии Тоҷикистон]] (2016); * Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ (2012)<ref>Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. – Душанбе, «Адиб», 2014, – с. 162 ISBN 978-99947-2-379-9</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Барандагони ҷоизаи давлатии А. Рӯдакӣ 2002-2014}} [[Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Шоирони тоҷик]] [[Гурӯҳ:Шоирони асри XX]] [[Гурӯҳ:Шоирони асри XXI]] [[Гурӯҳ:Тарҷумонҳои адабиёти бадеӣ]] [[Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ]] [[Гурӯҳ:Шоирони халқии Тоҷикистон]] 25l57s3kef0pxiy0iuw1b8isjp1qbp7 1489133 1489132 2026-10-12T07:56:03Z ~2026-54557-10 159653 /* */ 1489133 wikitext text/x-wiki {{Адиб | ном = Доро Наҷот | номи аслӣ = Доро Наҷот | тасвир = | тавсифи тасвир = | ном ҳангоми таваллуд = | номи пурра = | тахаллусҳо = | таърихи таваллуд = 02.01.1946 | зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Урметан}}, [[Ноҳияи Айнӣ|ноҳияи Айнӣ]], [[ҶШС Тоҷикистон]], [[ИҶШС]] | таърихи даргузашт = 14.9.2026 | маҳалли даргузашт = [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]] | шаҳрвандӣ = {{парчам|Тоҷикистон}} Тоҷикистон | навъи фаъолият = {{шоир|Тоҷикистон}}, [[тарҷумон]] | солҳои фаъолият = аз 1968 | самт = | жанр = шеър, шеъри сафед | забони осор = [[забони тоҷикӣ|тоҷикӣ]] | дебют = | ҷоизаҳои адабӣ = Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ (2012) | ҷоизаҳо = [[Шоири халқии Тоҷикистон]] (2016) | Lib = | сайт = | викигуфтовард = | имзо = }} '''Доро Наҷот''' ([[4 май|2 январ]]и [[1946]], деҳаи Урметан, [[Ноҳияи Айнӣ|ноҳияи Айнӣ]], [[ҶШС Тоҷикистон]] — [[14 сентябр]]и [[2026]], [[Душанбе]], [[Тоҷикистон]]) — [[шоир]] ва [[тарҷумон]]и тоҷик. Узви [[Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон]] (1987). Барандаи Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ (2012), [[Шоири халқии Тоҷикистон]] (2016). == Зиндагинома == Доро Наҷот 4 майи соли 1946 дар деҳаи Урметани [[Ноҳияи Айнӣ|ноҳияи Айнӣ]] таваллуд ёфтааст. Соли 1961 мактаби мутавасситаи зодгоҳашро хатм карда, солҳои 1961—1966 дар [[Донишкадаи давлатии омӯзгории Ленинобод]] таҳсил намудааст. Хизмати аскариро ба ҷой оварда, дар рӯзномаҳои ноҳиявию вилоятӣ кор кардааст. Соли 1978 дар рӯзномаи «[[Ҷумҳурият (рӯзнома)|Тоҷикистони Советӣ]]» ба сифати хабарнигор ба кор шурӯъ карда, то соли 1991 дар вазифаҳои гуногун фаъолият бурдааст. Моҳи марти соли 1991 сардабири «Сомон» — ҳафтаномаи Бунёди байналмилалии забони форсии тоҷикӣ таъйин шуда, баъдан то ба нафақа баромадан корманди Сафорати Ҷумҳурии Исломии Эрон дар Ҷумҳурии Тоҷикистон буд. == Эҷодиёт == Фаъолияти эҷодии Доро Наҷот дар авохири солҳои 60-ум оғоз ёфтааст. Муаллифи маҷмӯаҳои шеърии «Соҳиби кӯҳсор» (1979), «Шабнам» (1983), «Дарав» (1986), «Хирмани Маҳтоб» (1989), «Тулӯъе дар ғуруб» (1998), «Меоям аз шигифт» (2013) ва ғайра мебошад. Муаллифи рисолаи «[[Абулқосими Гургонӣ|Шайх Абулқосими Гургонӣ]]» аст, ки дар авроқи он масоили марбут ба таърихи тасаввуф мавриди баҳсу баррасӣ қарор гирифтаанд. Фарҳанги «Доро»-и ӯ (2012) луғатномаи тафсирии навини беназирест, ки шарҳи беш аз панҷ ҳазор вожа, истилоҳ, таркиб ва ибораҳои рехтаи форсии тоҷикиро дар бар гирифта, суннати деринасоли фарҳангофаринии миллиро тадовим бахшидааст. Доро Наҷот ба сифати яке аз муваффақтарин гӯяндагони «шеъри сафед» дар Тоҷикистон эътироф гардидааст. Ашъори алоҳидаи ӯ ба забонҳои хориҷӣ тарҷума ва дар бархе нашрияҳои Ҷумҳурии Исломии Эрон ба табъ расидаанд. Як идда аз ашъори А. Блок, Ф. Тютчев, А. Ахматова, В. Соколов, М. Дудин, шоири украин Д. Павличко ва шоири узбек Омон Матчонро ба тоҷикӣ гардондааст. == Даргузашт == Доро Наҷот 14 сентябри соли 2026 дар шаҳри Душанбе аз олам даргузашт<ref>{{Cite web|url=https://khovar.tj/2026/09/shoiri-hal-ii-to-ikiston-doro-na-ot-az-olam-darguzasht/|title=Шоири халқии Тоҷикистон Доро Наҷот аз олам даргузашт|publisher=АМИТ «Ховар»|date=2026-09-14|accessdate=2026-09-14}}</ref>. == Ҷоизаҳо == * [[Шоири халқии Тоҷикистон]] (2016); * Ҷоизаи давлатии Тоҷикистон ба номи Абӯабдуллоҳи Рӯдакӣ (2012)<ref>Адибони Тоҷикистон (маълумотномаи мухтасари шарҳиҳолӣ)./Таҳия ва танзими Асрори Сомонӣ ва Маҷид Салим. – Душанбе, «Адиб», 2014, – с. 162 ISBN 978-99947-2-379-9</ref>. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Барандагони ҷоизаи давлатии А. Рӯдакӣ 2002-2014}} [[Гурӯҳ:Адибони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Шоирони тоҷик]] [[Гурӯҳ:Шоирони асри XX]] [[Гурӯҳ:Шоирони асри XXI]] [[Гурӯҳ:Тарҷумонҳои адабиёти бадеӣ]] [[Гурӯҳ:Аъзои Иттифоқи нависандагони Тоҷикистон]] [[Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи давлатии ба номи Абӯабдуллоҳ Рӯдакӣ]] [[Гурӯҳ:Шоирони халқии Тоҷикистон]] buuqch0qau4wo7d2we0vibvbxpwj09d Ритик Рошан 0 218842 1489087 1487546 2026-10-11T20:42:09Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1489087 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Ритик Рошан |номи аслӣ = {{lang-en|Hrithik Roshan}} |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = Hrithik Roshan |таърихи таваллуд = 10.01.1974 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Мумбай}}, [[Маҳороштра]], [[Ҳиндустон]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{IND|}} |касб = [[Ҳунарпеша]] |солҳои фаъолият = [[1986]] - то ҳол |завҷа = Сюзанне Хон |ҷоизаҳо = [[Filmfare Awards]] }} '''Ритик Рошан''' ({{lang-hi|ऋतिक रोशन}}, {{lang-en|Hrithik Roshan}}; тав. [[10 январ]] [[1974]]) — яке аз беҳтарин ҳунарпешаҳои [[Болливуд]] мебошад. Ӯ дар синамои Ҳинд нақшҳои бисёреро бозидааст ва бо маҳорати рақсияш шинохта шудааст. Инчунин Ритик яке аз ҳунармандони баландпардохт ба шумор меравад, ки то ин дам ҷоизаҳои зиёдеро бурд кардааст. Шаш маротиба бо мукофоти [[Filmfare Awards]], 4-тояш барои [[Беҳтарин нақши Мардона]], яктояш барои [[Беҳтарин Нақш]] ва дигарш барои [[Беҳтарин Ҳунарпеша]] қадрдонӣ шудааст. Ритик бо падараш зиёд ҳамкорӣ мекунад аз ҳамин сабаб ӯ солҳои 80-ум дар якчанд нақшҳои хурд нақши кӯдакро мебозид ва баъдтар дар чор филми падараш ҳамчун режиссёри дуюм шуда кор кардааст. Аввалин филме ки дар ӯ нақши марказиро бозидааст ин филми муваффақ ва серпардохти [[Бигӯ, ки дӯст медори]] (2000) ({{lang-en|Kaho Naa... Pyaar Hai}}) мебошад, барои ин нақш якчанд ҷоиза бурд намудааст. Намоишҳои ӯ соли 2000 дар филми [[Физа]] ({{lang-en|Fiza}}) , ки мавзӯъи [[терроризм]]ро дорад ва соли 2001 дар филми [[мелодрамма]]вии Ҳам дар ғам ва ҳам дар хурсандӣ ({{lang-en|Kabhi Khushi Kabhie Gham}}) Ритикро ба ҳамагон муаррифӣ намуданд аммо пас аз ин филмҳо якчанд филмҳои ӯро хуб қабул накарданд.<ref name="child">{{cite web|last=Vijayakar |first=Rajiv |url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/6443 |title=2 States of stardom - When child stars grow up! |publisher=[[Bollywood Hungama]] |date=17 апрел 2014 |accessdate=24 June 2014 |pages=1 |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150219232703/http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/6443 |archivedate=19 феврал 2015 }}</ref> == Зиндагинома == Дар оилаи ҳиндуҳо ба дунё омадааст. Падари ӯ актёр ва коргардони ҳиндӣ [[Ракеш Рошан]], амакаш композитор Раҷеш Рошан ва падари модараш режиссёр Ҷ. Ом Пракаш мебошанд. Ритик дар кӯдакиаш аз сабаби печидани забон<ref>{{cite web |url=http://archive.indianexpress.com/news/stammering-made-my-childhood-hell-hrithik/521078/ |title=Stammering made my childhood hell: Hrithik |date=2009-09-24 |work=The Indian Express |lang=en|accessdate=2015-09-24}}</ref> ва намуди зоҳирии худ хеле азият мекашид - ӯ ду ангушти часпида (полидактилия) дар дасти росташ дорад. Дар 14-солагиаш, ӯ таҳти табобати вижа қарор гирифт ва тавонист аз мушкилоти забонӣ халос шавад. Ритик мактаби Шотландии Бомбейро хатм карда, курси тиҷоратиро дар Коллеҷи Сиденҳам хатм кардааст<ref>{{cite web |url=http://www.rediff.com/movies/slide-show/slide-show-1-just-how-educated-are-bollywood-stars/20120112.htm |title=Just How Educated Are These Bollywood Actors? |date=2012-01-12 |publisher=Rediff.com |lang=en|accessdate=2015-09-24}}</ref><ref>{{cite web |url=http://photogallery.indiatimes.com/celebs/bollywood/hrithik-roshan/must-know-facts-about-hrithik/articleshow/28591242.cms |title=Must know facts about Hrithik |publisher=The Times of India |lang=en|accessdate=2015-09-24}}</ref>. == Фаъолият == Бори аввал дар филм, Ритик ҳамчун кӯдак соли 1980 дар филми машҳури Aasha ​​бо [[Ҷитендра]], [[Рина Рой]] нақш бастааст. Инчунин дар хурди дар филмҳои Aap Ke Deewane (1980) бо [[Ришӣ Капур]], [[Ракеш Рошан]] ва Bhagwaan Dada (1986) бо [[Раҷникант]], [[Дэннӣ Дензонгпа]], [[Ракеш Рошан]], [[Шридевӣ]] ва [[Сатиш Шоҳ]] ҳунарнамоӣ намудааст. Нахустнамоиши ӯ баъди бузург шудан соли 2000 дар филми падараш "Kaho Naa… Pyaar Hai" аст. Дар ин филм, Ритик нақши дукаратаро бозидааст: ӯ писари камбизоат, ки ба духтари сарватманд ошиқ мешавад, ки ҳамҷуфташро [[Амиша Пател]] бозидааст. Филм ҳунарпешаро ду ҷоизаи [[Filmfare Awards]] бурд кард: Беҳтарин дебют ва беҳтарин коргардон. Ҳамон сол ду филми дигар бо иштироки ӯ бароварда шуд: "Дар ҷустуҷӯи бародар" (Fiza), бо [[Ҷая Баччан Баҳодурӣ]] ва [[Каришма Капур]], нақши мусалмонеро, ки пас аз ошӯбҳои [[Бомбай]] дар солҳои 1992-1993 террорист шуда буд, мебозад ва "Амалиёт" Кашмир" (Mission Kashmir), бо ки дар он нақши сарбозро бозидааст, ки дар Кашмир адои хидмат мекунад. Дар ин филм ӯро [[Притӣ Зинта]], [[Санҷай Датт]] ва [[Ҷекӣ Шрофф]] ҳамроҳӣ кардаанд. Ҳарду филм муваффақ гардид<ref>{{cite web|url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=206&catName=MjAwMA== |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080323090246/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=206&catName=MjAwMA%3D%3D |archivedate=2008-03-23 |title=Box Office 2000 |publisher=Box Office India |deadurl=yes |lang=en}}</ref>. Соли 2001 филми "Хотираҳо" (Yaadein) рӯи навор омад, ки дар он ҷо бо [[Карина Капур]], [[Ҷекӣ Шрофф]] ва [[Амриш Пурӣ]] бозӣ кард. Филм аз мунаққидон танқидҳои манфӣ гирифт ва дар дафтари дапомад ноком шуд. Барои Ритик, ин аввалин нокомӣ дар фаъолияти ҳунарияш буд. Худи ҳамон сол ӯ дар филми "Kabhi Khushi Kabhie Gham..." нақш бозида, писари хурдии оилаи сарватмандро, бозӣ кард. Дар ин мазҳака ҳунарпешаҳои маъруфи [[Болливуд]], [[Шоҳруххон]], [[Каҷол]], [[Амитабҳ Баччан]], [[Карина Капур]], [[Ҷая Баччан Баҳодурӣ]], [[Ранӣ Мукҳерҷӣ]], [[Алок Натҳ]] ва [[Фарида Ҷалол]] ҳунарнамоӣ намудаанд. Филм муваффақияти тиҷорӣ гардид ва яке аз филмҳои муваффақтарин дар [[Ҳиндустон]] ва дар хориҷи кишвар бо фарогирии 1 миллиард рупия дар саросари ҷаҳон гардид<ref>{{cite web|url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=312&catName=TGlmZXRpbWU= |title=Top Lifetime Grossers Worldwide (IND Rs) |publisher=Box Office India |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121227122644/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=312&catName=TGlmZXRpbWU%3D |archivedate=2012-12-27 |deadurl=yes |lang=en}}</ref>. Соли 2002 бо иштироки ӯ якчанд филмҳо бароварда шуданд. Аввал - "Aap Mujhe Achche Lagne Lage", ки дар он ҷо боз бо [[Амиша Пател]] бозӣ кардааст, дуюм - "Mujhse Dosti Karoge?", бо [[Карина Капур]] ва [[Ранӣ Мукҳерҷӣ]]- дар хориҷа муваффақ гардид, аммо дар кассаи Ҳиндустон ноком шуд. Филми сеюми Ритик дар он сол - "Na Tum Jaano Na Hum" (бо [[Сайф Алихон]] ва [[Эша Деол]]), низ ноком шуд ва пас аз он матбуот ба пешгӯии поёни фаъолияти ӯро шурӯъ кард<ref>{{cite web|author=Sheela Raval, Kaveree Bamzai |title=Hero in slide role |url=http://indiatoday.intoday.in/story/is-hrithik-roshan-a-one-trick-pony/1/219683.html |work=[[India Today]] |date=27 May 2002 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160304094109/http://indiatoday.intoday.in/story/is-hrithik-roshan-a-one-trick-pony/1/219683.html |archivedate=2016-03-04 |lang=en}}</ref><ref>{{cite web|last=Uniyal |first=Parmita. |url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/hrithik-roshan-how-the-loverboy-transformed-into-a-super-actor/article1-1171010.aspx |title=Hrithik Roshan: how the loverboy transformed into a super-actor |work=Hindustan Times |date=9 January 2014 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140503113753/http://www.hindustantimes.com/entertainment/bollywood/hrithik-roshan-how-the-loverboy-transformed-into-a-super-actor/article1-1171010.aspx |archivedate= 2014-05-03 |lang=en}}</ref>. Аммо дар соли 2003, ӯ вазъро бо филми "Koi... Mil Gaya" ислоҳ кард, ки дар он ҷо ҷавони рӯҳан бемор Роҳит Меҳру, ки бо сайёраи дигар дар тамос аст, бозӣ кардааст. Барои нақш Ритик 8 кг вазн партофтааст. Дар филм ӯ миёни ҳунарпешаҳои маъруф [[Рекҳа]], [[Притӣ Зинта]] ва [[Ҷоннӣ Левер]] ҳунарнамоӣ намудааст. Филм муваффақтарин филм дар соли 2003 гардид, ки Ритик ҷоизаи [[Filmfare Awards|Filmfare]] барои беҳтарин нақш ва беҳтарин ҳунарпешаро аз ҷониби мунаққидон гирифт<ref name="FA04" />. Соли 2006, Ритик дар филми бадеии Крриш, ки идомаи филми "Koi... Mil Gaya" мебошад, ширкат варзид. Қабл аз сабти филм, Ритик барои омӯзиш ба [[Чин]] сафар карда буд. Филм муваффақ гардид<ref>{{cite web|url=http://boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=212&catName=MjAwNg== |archiveurl=https://web.archive.org/web/20080121074208/http://www.boxofficeindia.com/showProd.php?itemCat=212&catName=MjAwNg%3D%3D |archivedate=2008-01-21 |title=Box Office 2006 |publisher=Box Office India |deadurl=yes |lang=en}}</ref>. Соли 2008 филми "Ҷодҳа ва Акбар" ба фурӯш бароварда шуд, ки дар он ӯ нақши Ҷалолуддин Муҳаммад Акбарро бо [[Айшвария Рай]] бозид. Барои сабти филм, ӯ мубориза бо шамшер ва асп савор шуданро ёд гирифт ва дар дарсҳои урду иштирок кард. Филм муваффақ гардид ва ба ӯ ҷоизаи чаҳорум Filmfare-ро барои беҳтарин ҳунарпеша ба даст овард. Соли 2014, дар ремейки филми амрикоии Knight of Day, "Bang Bang!" (бо [[Катрина Каиф]]), нақш офаридааст, ки дар он Ритик як агенти махфии ботаҷрибаеро мебозид, ки нақша дорад террористро бо дуздии алмос, ки ӯ ҳадаф дошт, пайгирӣ кунад. Ҳангоми наворбардорӣ ҳунарпеша ҷароҳати сар бардоштааст, ӯ ҷарроҳӣ шудааст<ref>{{cite web|title=Hrithik Roshan's brain surgery is successful, says father |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Hrithik-Roshans-brain-surgery-is-successful-says-father/articleshow/20954002.cms|date=7 July 2013|author=Dubey, Bharati |work=The Times of India |accessdate=2017-02-27}}</ref><ref>{{cite web|url=http://india.nydailynews.com/entertainmentarticle/40404f6546cc964076e917ff3402e1a0/hrithik-roshans-surgery-successful-dad-says-nothing-to-worry |title=Hrithik Roshan's surgery successful, dad says nothing to worry |date=7 July 2013 | work=New York Daily News |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131102173811/http://india.nydailynews.com/entertainmentarticle/40404f6546cc964076e917ff3402e1a0/hrithik-roshans-surgery-successful-dad-says-nothing-to-worry |archivedate=2013-11-02 |lang=en}}</ref>.. Соли 2016, ӯ дар филми таърихии Mohenjo Daro як деҳқонро бозӣ кард, ки бо вуҷуди буҷаи калон доштанаш филм ноком шуд<ref>{{cite web|url=http://www.ibtimes.co.in/hrithik-roshan-ashutosh-gowariker-blame-each-other-poor-box-office-collection-mohenjo-daro-690924 |title=Hrithik Roshan, Ashutosh Gowariker blame each other for poor box office collection of 'Mohenjo Daro'? |work=International Business Times |date=23 August 2016 |deadurl=no |archiveurl=https://web.archive.org/web/20161230155952/http://www.ibtimes.co.in/hrithik-roshan-ashutosh-gowariker-blame-each-other-poor-box-office-collection-mohenjo-daro-690924 |archivedate=2016-12-30 |lang=en}}</ref>. Дар филми "Kabil" соли 2017, Ритик як марди нобиноеро бозӣ кард, ки қасоси таҳқир ва марги занашро мегирад. Ба хотири сабти филм, ӯ чор рӯз худро дар як ҳуҷра даргиронд ва аз робита бо одамон худдорӣ кард<ref>{{cite web|title=Hrithik Roshan locks himself for four days to prepare for 'Kaabil' |url=http://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/Hrithik-Roshan-locks-himself-for-four-days-to-prepare-for-Kaabil/articleshow/55706181.cms |work=Mumbai Mirror |date=30 November 2016 |deadurl=no |lang=en |archivedate=2017-02-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20170202012715/http://mumbaimirror.indiatimes.com/entertainment/bollywood/Hrithik-Roshan-locks-himself-for-four-days-to-prepare-for-Kaabil/articleshow/55706181.cms}}</ref>.. Ритик соли 2019 дар филми Super 30 нақши олим Ананд Кумарро мебозад, ки барномаеро мекушояд ва ба 30 донишҷӯи донишгоҳ технологӣ ройгон меомӯзад. Дар ин сол ӯ инчунин дар филми "War", бо [[Тайгер Шрофф]] нақши Кабирро бозидааст. == Ҳаёти шахсӣ == Соли 2000, ӯ бо [[Сюзанна Хон]] духтари коргардони филм [[Санҷай Хон]] хонадор шудааст ва дар ин издивоҷ ду фарзанд таваллуд шуд - писарон Реҳан (2006) ва Ридан (2008). Ритик ва Сюзанна 13 сол бо ҳам зиндагӣ карданд ва соли 2013 аз ҳам ҷудо шуданд<ref>{{cite web|url=http://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/hrithik-sussanne-roshan-now-legally-divorced/ |title=Sussane & Hrithik officially divorced |author=Meghna Yelluru |date=2014-11-02 |work=The Indian Express |lang=en |accessdate=2015-09-23}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.hindustantimes.com/entertainment/hrithik-roshan-sussanne-divorce-finalised-no-alimony-involved/story-WAQg3S8TPMmqW2tI5BofVI.html|title=Hrithik Roshan, Sussanne divorce finalised, no alimony involved |date=2014-11-02 |work=HindustanTimes |lang=en |accessdate=2015-09-23}}</ref>. == Филмнома == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" style="margin-right: 0;" |+ |- ! scope="col" | Номгӯй ! scope="col" | Сол ! scope="col" | Нақш ! scope="col" class="unsortable" | Шарҳҳо ! scope="col" class="unsortable" |Иқт. |- ! scope="row" |''Aasha'' | 1980 | Номаълум | Намоиш дар суруди "Jaane Hum Sadak Ke Logon" | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|url=http://www.rediff.com/movies/report/slide-show-1-40-things-you-didnt-know-about-hrithik-roshan/20140110.htm#1 |title=40 Things You Didn't Know About Hrithik Roshan |publisher=[[Rediff.com]] |date=10 January 2010 |accessdate=9 June 2014 |pages=1 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140331034007/http://www.rediff.com/movies/report/slide-show-1-40-things-you-didnt-know-about-hrithik-roshan/20140110.htm |archivedate=31 March 2014 }}</ref> |- ! scope="row" |''Aap Ke Deewane'' |1980 | Раҳим дар хурдӣ | Намоиши хурд | style="text-align: center;" | |- ! scope="row" |''Aas Paas'' |1981 | Номаълум | Намоиш дар суруди "Shehar Main Charchi Hai" | style="text-align: center;" | |- ! scope="row" |''Aasra Pyaar Da'' |1983 |Номаълум |[[Полливуд]]<br>Намоиши хурд | style="text-align: center;" | |- ! scope="row" |''Bhagwaan Dada'' | 1986 | Говинда | — | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/55746 |title=Bhagwan Dada (1986) |publisher=Bollywood Hungama |date=10 January 2010 |accessdate=9 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140811135117/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/55746 |archivedate=11 August 2014 }}</ref> |- ! scope="row" |''Khudgarz'' | 1987 | — | Ёрдамчии коргардон | style="text-align: center;" | |- ! scope="row" |''King Uncle'' | 1993 | — | Ёрдамчии коргардон | style="text-align: center;" | |- ! scope="row" |''Karan Arjun'' | 1995 | — | Ёрдамчии коргардон | style="text-align: center;" |<ref name="assistant">{{cite news | url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/did-you-know-/Hrithik-was-an-assistant-director-for-SRKs-films/articleshow/16119644.cms | title=Hrithik was an assistant director for SRK’s films | work=The Times of India | date=1 September 2012 | accessdate=24 June 2014 | author=AS, Sashidhar | archive-url=https://web.archive.org/web/20180404150257/https://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/telugu/movies/did-you-know-/Hrithik-was-an-assistant-director-for-SRKs-films/articleshow/16119644.cms | archive-date=4 April 2018 | url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" |''Koyla'' | 1997 | — | Assistant director | style="text-align: center;" | |- ! scope="row" |''Kaho Naa... Pyaar Hai'' | 2000 | Роҳит/Раҷ Чопра | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Kaho Naa Pyaar Hai (2000) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201893 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=24 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140901223725/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201893 |archivedate= 1 September 2014 }}</ref> |- ! scope="row" |''Fiza'' | 2000 |Амон Икромуллоҳ | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Fiza (2000) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201742 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=24 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140902131017/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201742 |archivedate= 2 September 2014 }}</ref><br /><ref>{{cite web|url=http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/articleshow/368707.cms |title=The Nominations {{mdash}} 2000 |accessdate=4 April 2014 |publisher=[[Indiatimes]] }}{{dead link|date=April 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! scope="row" |''Mission Kashmir'' | 2000 |Алтаф Хон | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Mission Kashmir (2000) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201561 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=24 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150401174944/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201561 |archivedate= 1 April 2015 }}</ref> |- ! scope="row" |''Yaadein'' | 2001 |Ронит Малҳотра | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Yaadein (2001) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201813 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=24 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714225413/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201813 |archivedate=14 July 2014 }}</ref> |- ! scope="row" |''Kabhi Khushi Kabhie Gham...'' |2001 |Роҳан Райчанд | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Kabhi Khushi Kabhie Gham (2001) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201895 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=24 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140901143559/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201895 |archivedate= 1 September 2014 }}</ref><br /><ref>{{cite web|url=http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/articleshow/368737.cms |title=The Nominations {{mdash}} 2001 |accessdate=4 April 2014 |publisher=Indiatimes }}{{dead link|date=April 2017 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> |- ! scope="row" |''Aap Mujhe Achche Lagne Lage'' | 2002 | Роҳит | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Aap Mujhe Achche Lagne Lage (2002) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201657 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=24 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140722004952/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201657 |archivedate=22 July 2014 }}</ref> |- ! scope="row" |''Na Tum Jaano Na Hum'' | 2002 |Раҳул Шарма | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Na Tum Jaano Na Hum (2002) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201576 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=24 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140720051922/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201576 |archivedate=20 July 2014 }}</ref> |- ! scope="row" |''Mujhse Dosti Karoge!'' | 2002 |Раҷ Ханна | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Mujhse Dosti Karoge (2002) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/57071 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=24 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140807072515/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/57071 |archivedate= 7 August 2014 }}</ref> |- ! scope="row" |''Main Prem Ki Diwani Hoon'' | 2003 |Прем Кишен Матҳур | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Main Prem Ki Diwani Hoon (2003) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201790 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=24 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140714125111/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201790 |archivedate=14 July 2014 }}</ref> |- ! scope="row" |''Koi... Mil Gaya'' | 2003 | Роҳит Меҳра | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Koi Mil Gaya (2003) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/510923 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=24 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140901125812/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/510923 |archivedate= 1 September 2014 }}</ref> |- ! scope="row" |''Lakshya'' | 2004 |Каран Шергилл | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Lakshya (2004) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201839 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=24 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140815091357/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201839 |archivedate=15 August 2014 }}</ref><br /><ref>{{cite web |url=http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/1021384.cms |archive-url=https://archive.is/20120710013930/http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/1021384.cms |url-status=dead |archive-date=10 July 2012 |title=Nominees of 50th Filmfare Awards |accessdate=4 April 2014 |publisher=Indiatimes |archiveurl=https://archive.is/20120710013930/http://filmfareawards.indiatimes.com/articleshow/1021384.cms |archivedate=2012-07-10 }}</ref> |- ! scope="row" |''Krrish'' |2006 |Кришна Меҳра ва Роҳит Меҳра{{ref|1|[I]}} | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Krrish (2006) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54355 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=24 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150331211801/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54355 |archivedate=31 March 2015 }}</ref><br /><ref name="awards">{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/celebrities/awards/8247/index.html|title=Hrithik Roshan: Awards & nominations|accessdate=23 July 2010|publisher=Bollywood Hungama|archiveurl=https://web.archive.org/web/20090506013644/http://www.bollywoodhungama.com/celebrities/awards/8247/index.html|archivedate=6 May 2009}}</ref> |- ! scope="row" |''Dhoom 2'' |2006 | Арян/Ҷаноби А | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Dhoom 2 (2006) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/509011 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=24 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140902043908/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/509011 |archivedate= 2 September 2014 }}</ref> |- ! scope="row" |''I See You'' |2006 |Номаълум | Намоиш дар суруди "Subah Subah" | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=I See You (2006) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201853 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=24 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140518172245/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201853 |archivedate=18 May 2014 }}</ref> |- ! scope="row" |''Om Shanti Om'' |2007 | Худаш | Намоиши махсус | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Om Shanti Om (2007) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54373 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=24 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141025045139/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54373 |archivedate=25 October 2014 }}</ref> |- ! scope="row" |''Jodhaa Akbar'' |2008 |Ҷалолуддин Моҳаммад Акбар | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Jodhaa Akbar (2008) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/58410 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=24 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140901131603/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/58410 |archivedate= 1 September 2014 }}</ref> |- ! scope="row" |''Krazzy 4'' |2008 |Номаълум | Намоиш дар суруди "Krazzy 4" | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Krazzy 4 (2008) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54396 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=24 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140901194133/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/54396 |archivedate= 1 September 2014 }}</ref> |- ! scope="row" |''Luck by Chance'' |2009 |Заффар Хон | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Luck by Chance (2009) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201796 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=24 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140901203137/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/201796 |archivedate= 1 September 2014 }}</ref> |- ! scope="row" |''Kites'' |2010 |Ҷай Сингҳания | [[Сарояндаи пасикадрӣ]] дар суруди "Kites in the Sky" | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Kites (2010) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/502808 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=24 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140106130616/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/502808 |archivedate= 6 January 2014 }}</ref><br /><ref name="sing">{{cite web|url=http://zeenews.india.com/entertainment/celebrity/now-hrithik-roshan-sings-in-guzaarish_58761.html |title=Now Hrithik Roshan sings in 'Guzaarish' |publisher=[[Zee News]] |date=14 April 2010 |accessdate=9 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141020121105/http://zeenews.india.com/entertainment/celebrity/now-hrithik-roshan-sings-in-guzaarish_58761.html |archivedate=20 October 2014 }}</ref> |- ! scope="row" |''Guzaarish'' |2010 |Этан | | style="text-align: center;" |<ref name="sing" /><br /><ref>{{cite web|title=Guzaarish (2010) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/515927 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=24 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140831101135/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/515927 |archivedate=31 August 2014 }}</ref><br /><ref>{{cite web|title=Nominations for 56th Idea Filmfare Awards 2010 |url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/1765/ |publisher=Bollywood Hungama |date=14 January 2011 |accessdate=2 March 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131114012817/http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/1765/ |archivedate=14 November 2013 }}</ref><br /> |- ! scope="row" |''Zindagi Na Milegi Dobara'' |2011 |Арҷун Салуҷа | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news|last=Kotwani |first=Hiren |title=Hrithik Roshan taking singing lessons? |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Hrithik-Roshan-taking-singing-lessons/articleshow/32963526.cms |accessdate=17 July 2014 |work=The Times of India |date=31 March 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20141019103007/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Hrithik-Roshan-taking-singing-lessons/articleshow/32963526.cms |archivedate=19 October 2014 }}</ref><br /><ref>{{cite web|title=Zindagi Na Milegi Dobara (2011) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/535587 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=24 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150722200328/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/535587 |archivedate=22 July 2015 }}</ref><br /><ref>{{cite web|title=Nominations for 57th Idea Filmfare Awards 2011 |url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/2974/Nominations+for+57th+Idea+Filmfare+Awards+2011 |publisher=Bollywood Hungama |date=11 January 2012 |accessdate=4 April 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150715230452/http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/2974/Nominations%20for%2057th%20Idea%20Filmfare%20Awards%202011 |archivedate=15 July 2015 }}</ref> |- ! scope="row" |''Don 2'' |2011 |Дон | Намоиши махсус | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Don 2 (2011) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/525404 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=24 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160515003617/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/525404 |archivedate=15 May 2016 }}</ref> |- ! scope="row" |''Agneepath'' |2012 |Виҷай Динанатҳ Чауҳан | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Agneepath (2012) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/503039 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=24 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130624131535/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/503039 |archivedate=24 June 2013 }}</ref><br /><ref>{{cite web|title=Nominations for 58th Idea Filmfare Awards 2012 |url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/4404 |publisher=Bollywood Hungama |date=13 January 2013 |accessdate=4 April 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130116062555/http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/4404 |archivedate=16 January 2013 }}</ref> |- ! scope="row" |''Main Krishna Hoon'' |2013 | Худаш | Намоиши хурд | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Main Krishna Hoon (2013) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/540663 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=24 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150721051920/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/540663 |archivedate=21 July 2015 }}</ref> |- ! scope="row" |''Krrish 3'' |2013 |Кришна Меҳра ва Роҳит Меҳра{{ref|1|[I]}} | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Krrish 3 (2013) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/525408 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=24 June 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130708002451/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/525408 |archivedate= 8 July 2013 }}</ref><br /><ref>{{cite web|title=Nominations for 59th Idea Filmfare Awards 2013 |url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/6025 |publisher=Bollywood Hungama |date=14 January 2014 |accessdate=4 April 2014 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140301131802/http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/6025 |archivedate= 1 March 2014 }}</ref> |- ! scope="row" |''Bang Bang!'' |2014 Раҷвир Нанда/Ҷай Нанада | | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite web|title=Bang Bang! (2014) |url=http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/594271 |publisher=Bollywood Hungama |accessdate=27 January 2015 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150710224128/http://www.bollywoodhungama.com/moviemicro/cast/id/594271 |archivedate=10 July 2015 }}</ref><br /><ref>{{cite news|title=60th Britannia Filmfare Awards 2014: Complete nomination list |url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/60th-Britannia-Filmfare-Awards-2014-Complete-nomination-list/articleshow/45949466.cms |work=The Times of India |date=20 January 2015 |accessdate=20 January 2015 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160120090738/http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/60th-Britannia-Filmfare-Awards-2014-Complete-nomination-list/articleshow/45949466.cms |archivedate=20 January 2016 }}</ref> |- ! scope="row" |''Hey Bro'' |2015 | Худаш | Намоиши махсус дар суруди "Birju" | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news|last1=Rodricks|first1=Allan Moses|title=A double take on twins|url=http://www.thehindu.com/features/metroplus/a-double-take-on-twins/article6933010.ece|work=[[The Hindu]]|date=25 February 2015|accessdate=6 July 2015|archive-url=https://web.archive.org/web/20180212085516/http://www.thehindu.com/features/metroplus/a-double-take-on-twins/article6933010.ece|archive-date=12 February 2018|url-status=live}}</ref> |- ! scope="row" |''Mohenjo Daro'' | 2016 | Сарман | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news|title=Hrithik Roshan goes time-travelling in Mohenjo Daro’s first look |url=http://www.hindustantimes.com/bollywood/hrithik-roshan-goes-time-travelling-in-mohenjo-daro-s-first-look/story-fRU7ajXqaxuLnFUbDiSkpJ.html |work=Hindustan Times |date=8 June 2016 |accessdate=8 June 2016 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160608125311/http://www.hindustantimes.com/bollywood/hrithik-roshan-goes-time-travelling-in-mohenjo-daro-s-first-look/story-fRU7ajXqaxuLnFUbDiSkpJ.html |archivedate= 8 June 2016 }}</ref> |- ! scope="row" |''Kaabil'' | 2017 |Роҳан Бҳатнагар | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news|last=Iyer |first=Sanyukta |title=Lights, camera, action for Hrithik |url=http://mumbaimirror.com/entertainment/bollywood/Lights-camera-action-for-Hrithik/articleshow/51609107.cms |work=Mumbai Mirror |date=30 March 2016 |accessdate=30 March 2016 |url-status=live |archiveurl=https://web.archive.org/web/20160401154414/http://www.mumbaimirror.com/entertainment/bollywood/Lights-camera-action-for-Hrithik/articleshow/51609107.cms |archivedate= 1 April 2016 }}</ref> |- ! scope="row" |''Hrudayantar'' | 2017 | Худаш |[[Синамои Маротҳӣ]]<br />Намоиши хурд | style="text-align: center;" |<ref>[http://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood-hrithik-roshan-s-marathi-debut-hrudayantar-to-hit-theatres-in-june-376501 Hrithik Roshan’s Marathi debut Hrudayantar to hit theatres in June] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170412061714/http://www.indiatvnews.com/entertainment/bollywood-hrithik-roshan-s-marathi-debut-hrudayantar-to-hit-theatres-in-june-376501 |date=2017-04-12 }}</ref> |- ! scope="row" |''Super 30'' | 2019 |Ананд Кумар | Инчунин [[сарояндаи пасикадрӣ]] дар суруди "Question Mark" | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news |title=Super 30 wrap-up party: Hrithik Roshan, Mrunal Thakur and Amit Sadh make it a starry affair |url=https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/super-30-wrap-up-party-hrithik-roshan-mrunal-thakur-amit-sadh-photos-5342619/ |work=The Indian Express |last=Dubey |first=Swati |date=6 September 2018 |accessdate=6 September 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180906202535/https://indianexpress.com/article/entertainment/bollywood/super-30-wrap-up-party-hrithik-roshan-mrunal-thakur-amit-sadh-photos-5342619/ |archive-date=6 September 2018 |url-status=live }}</ref> |- ! scope="row" |''War'' | 2019 |Кабир | | style="text-align: center;" |<ref>{{cite news|last=Pathak|first=Vedanshi|title=Tiger Shroff and Hrithik Roshan begin shooting for their venture with YRF|url=https://www.filmfare.com/news/bollywood/tiger-shroff-and-hrithik-roshan-begin-shooting-for-their-venture-with-yrf-30206.html|work=Filmfare|date=5 September 2018|accessdate=7 September 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180907131614/https://www.filmfare.com/news/bollywood/tiger-shroff-and-hrithik-roshan-begin-shooting-for-their-venture-with-yrf-30206.html|archive-date=7 September 2018|url-status=live}}</ref> <!--Do not include future events. Only content that has a source indicating Roshan has actually done the work. See [[WP:CRYSTAL]].--> |} == Ҷоизаҳо == {| class="wikitable" width="95%" style="font-size: 95%;" border="2" cellpadding="5" background: #f9f9f9; |- ! colspan=5 style="background:#B0C4DE;" | Ҷоизаҳо |- ! style="background: #CCCCCC;" | Мукофот ! style="background: #CCCCCC;" | Категория ! style="background: #CCCCCC;" | Филм ! style="center; background: #CCCCCC;" align="center" | Сол ! style="background: #CCCCCC;" | Иқтибосҳо |- |rowspan="6"| '''[[Filmfare Awards]]''' | [[Filmfare Award|Беҳтарин нахустнамоиши мардона]] |rowspan="2"| Kaho Naa… Pyaar Hai |rowspan="2"| 2000 |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://recipeguide.indiatimes.com/awards2001/ex_debu.html|title=Previous Awards: Best Debut|publisher=The Times of India|lang=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150629185828/http://recipeguide.indiatimes.com/awards2001/ex_debu.html|archivedate=2015-06-29}}</ref> |- |rowspan="2"| [[Filmfare Award|Беҳтарин нақши мардона]] |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://recipeguide.indiatimes.com/awards2001/ex_act.html|title=Previous Awards: Best Actor|publisher=The Times of India|lang=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150629222022/http://recipeguide.indiatimes.com/awards2001/ex_act.html|archivedate=2015-06-29}}</ref> |- |rowspan="2"| Koi… Mil Gaya |rowspan="2"| 2003 |align="center"|<ref name="FA04">{{cite web |url=http://www.rediff.com/movies/report/filmfare/20040222.htm |title=For Hrithik, it is a Preity night to remember |date=2004-02-23 |publisher=Rediff.com |lang=en |archivedate=2015-04-02 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402121906/http://www.rediff.com/movies/report/filmfare/20040222.htm }}</ref><ref name="2003 awards">{{cite web|title=Hrithik, Preity conquer 2003 awards|url=http://specials.rediff.com/movies/2004/mar/03awards.htm|lang=en|publisher=Rediff.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141021230258/http://specials.rediff.com/movies/2004/mar/03awards.htm|archivedate=2014-10-21}}</ref> |- | [[Filmfare Award|Беҳтарин нақши мардон бо ақидаи мунаққидон]] |align="center"|<ref name="FA04" /><ref>{{cite web |url=http://movies.ndtv.com/bollywood/hrithik-roshans-10-best-roles-over-15-years-727113 |title=Hrithik Roshans 10 Best Roles Over 15 Years |author=Gitanjali Roy |date=2015-01-14 |publisher=NDTV |lang=en |accessdate=2015-09-24}}</ref> |- |rowspan="2"| [[Filmfare Award|Беҳтарин нақши мардона]] | Dhoom:2 | 2007 |align="center"|<ref name="FA07">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/entertainment/hindi/bollywood/news/Rang-De-Basanti-sweeps-Filmfare-awards/articleshow/1676126.cms |title=Rang De Basanti sweeps Filmfare awards |date=2007-02-25|work=The Times of India|lang=en |accessdate=2017-07-11}}</ref> |- | Jodhaa Akbar | 2009 |align="center"|<ref name="FA09">{{cite web|url=http://timesofindia.indiatimes.com/home/specials/filmfare/Filmfare-Jodha--bags-5-Priyanka-Hrithik-shine/articleshow/4205152.cms|title=Filmfare: 'Jodha...' bags 5, Priyanka, Hrithik shine|date=2009-03-01|work=The Times of India|lang=en|archiveurl=https://web.archive.org/web/20121023085344/http://timesofindia.indiatimes.com/home/specials/filmfare/Filmfare-Jodha--bags-5-Priyanka-Hrithik-shine/articleshow/4205152.cms|archivedate=2012-10-23}}</ref> |- |rowspan="7"| '''[[IIFA Awards]]''' |rowspan="2"| Беҳтарин нақши мардона | Kaho Naa… Pyaar Hai | 2001 |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://www.iifa.com/iifa-years/iifa-years-2001/|title=IIFA Through the Years – IIFA 2001: South Africa|lang=en|publisher=IIFA Awards|accessdate=2015-09-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160422084020/http://www.iifa.com/iifa-years/iifa-years-2001/#|archivedate=2016-04-22|deadlink=yes}}</ref> |- | Koi… Mil Gaya | 2003 |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://iifa.com/iifa-years/iifa-years-2004/|title=IIFA Through the Years – IIFA 2004 : Singapore|lang=en|publisher=IIFA Awards|accessdate=2014-11-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20171120085535/http://www.iifa.com/iifa-years/iifa-years-2004/#|archivedate=2017-11-20|deadlink=yes}}</ref> |- | Samsung Style Icon | — | 2005 |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://iifa.com/iifa-years/iifa-years-2005/|title=IIFA Through the Years – IIFA 2005 : Amsterdam, Netherlands|lang=en|publisher=IIFA Awards|accessdate=2015-07-02|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150703175040/http://iifa.com/iifa-years/iifa-years-2005/#|archivedate=2015-07-03|deadlink=yes}}</ref> |- | Glamorous Star | — |rowspan="2"| 2007 |rowspan="2" align="center"|<ref>{{cite web|url=http://www.iifa.com/iifa-years/iifa-years-2007/|title=IIFA Through the Years – IIFA 2007 : Yorkshire, United Kingdom|lang=en|publisher=IIFA Awards|accessdate=2015-09-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150925131708/http://www.iifa.com/iifa-years/iifa-years-2007/|archivedate=2015-09-25|deadlink=yes}}</ref> |- |rowspan="2"|Беҳтарин нақши мардона | Krrish |- | Jodhaa Akbar |rowspan="2"| 2009 |rowspan="2" align="center"|<ref>{{cite web|url=http://www.iifa.com/iifa-years/iifa-years-2009/|title=IIFA Through the Years – IIFA 2009 : Macau, China|lang=en|publisher=IIFA Awards|accessdate=2015-09-24|deadlink=yes|archiveurl=https://web.archive.org/web/20170314091808/http://www.iifa.com/iifa-years/iifa-years-2009/|archivedate=2017-03-14}}</ref> |- | | — |- |rowspan="5"| '''Star Screen Awards''' |rowspan="1"|Умедбахши навтарин |rowspan="2"| Kaho Naa… Pyaar Hai |rowspan="2"| 2000 |rowspan="2" align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.screenindia.com/screenawards/award00.html |title=Screen Award winners for the year 1998 are |publisher=Indian Express Newspapers |lang=en |archiveurl=https://web.archive.org/web/20031029003354/http://www.screenindia.com/screenawards/award00.html |archivedate=2003-10-29}}</ref> |- |rowspan="1"| Беҳтарин нақши мардона |- |rowspan="3"| Беҳтарин нақши мардона | Koi… Mil Gaya | 2003 |align="center"|<ref name="2003 awards" /><ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/3739553.stm|title=India awards annual cinema prizes|author=Karishma Vaswani |date=2004-05-23|publisher=BBC|lang=en|accessdate=2015-04-14}}</ref> |- | Krrish | 2006 |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.filmibeat.com/bollywood/features/2007/star-screen-awards-080107.html |title=Winners: 13th Annual Star-Screen Awards |date=2007-01-08 |publisher=Oneindia.com |lang=en|accessdate=2015-09-24}}</ref> |- | Jodhaa Akbar | 2008 |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.filmibeat.com/bollywood/features/2009/star-screen-awards-winner-150109.html |title=Winners: 15th Annual Star-Screen Awards |date=2009-01-15 |publisher=Oneindia.com |lang=en|accessdate=2015-09-24}}</ref> |- |rowspan="5"| '''Zee Cine Awards''' | Беҳтарин ҳунарпешаи навин |rowspan="2"| Kaho Naa… Pyaar Hai |rowspan="2"| 2001 |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.zeecineawards.com/2001/videos/hrithik-roshan-wins-best-debutant-award.html |title=ZCA 2001 > Videos > Hrithik Roshan Wins Best Debutant Award |publisher=Zee Cine Awards |lang=en |accessdate=2015-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150925102503/http://www.zeecineawards.com/2001/videos/hrithik-roshan-wins-best-debutant-award.html# |archivedate=2015-09-25 |deadlink=yes }}</ref> |- |rowspan="4"|Беҳтарин нақши мардона |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.zeecineawards.com/2001/videos/hrithik-roshan-wins-best-actor.html |title=ZCA 2001 > Videos > Hrithik Roshan Wins Best Actor |publisher=Zee Cine Awards |lang=en |accessdate=2015-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150925102506/http://www.zeecineawards.com/2001/videos/hrithik-roshan-wins-best-actor.html# |archivedate=2015-09-25 |deadlink=yes }}</ref> |- | Koi… Mil Gaya | 2004 |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://www.outlookindia.com/news/article/Koi-Mil-Gaya-sweeps-top-honours-at-Zee-Cine-Awards/204146|title=`Koi Mil Gaya' sweeps top honours at Zee Cine Awards|date=2004-02-27|work=Outlook|lang=en|accessdate=2013-10-15|archivedate=2015-09-25|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150925100719/http://www.outlookindia.com/news/article/koi-mil-gaya-sweeps-top-honours-at-zee-cine-awards/204146}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.tribuneindia.com/2004/20040228/world.htm#5|title=‘Koi Mil Gaya’ sweeps top honours at Zee Cine awards|author=K S R Menon|date=2004-02-27|work= The Tribune|lang=en|accessdate=2015-04-14}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.zeecineawards.com/2004/videos/best-actor-in-a-lead-role-hrithik-roshan.html |title=ZCA 2004 > Videos > Hrithik Awarded Best Actor |publisher=Zee Cine Awards |lang=en |accessdate=2015-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150925102500/http://www.zeecineawards.com/2004/videos/best-actor-in-a-lead-role-hrithik-roshan.html# |archivedate=2015-09-25 |deadlink=yes }}</ref> |- | Krrish | 2007 |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.zeecineawards.com/2007/videos/hrithik-wins-best-actor-award-1.html |title=ZCA 2007 > Videos > Hrithik Wins Best Actor Award |publisher=Zee Cine Awards |lang=en |accessdate=2015-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150925102611/http://www.zeecineawards.com/2007/videos/hrithik-wins-best-actor-award-1.html# |archivedate=2015-09-25 |deadlink=yes }}</ref> |- | Guzaarish | 2011 |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.zeecineawards.com/2011/videos/hrithik-wins-best-actor-award.html |title=ZCA 2011 > Videos > Hrithik Wins Best Actor Award |publisher=Zee Cine Awards |lang=en |accessdate=2015-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150925102608/http://www.zeecineawards.com/2011/videos/hrithik-wins-best-actor-award.html# |archivedate=2015-09-25 |deadlink=yes }}</ref> |- |rowspan="5"| '''Stardust Awards''' |Беҳтарин нақш барои таҳягарон | Lakshya | 2004 |align="center"|<ref>{{cite web|author=Motwani, Ashok|title=Stardust Awards - Celebrating New Talent|publisher=DNN.com|date=2005-02-21|url=http://www.dnnworld.com/stardust.php|lang=en|accessdate=2015-09-24|archivedate=2020-02-15|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200215050323/http://www.dnnworld.com/stardust.php}}</ref> |- |Ситораи сол | Jodhaa Akbar | 2009 |align="center"|<ref>{{cite web|url=http://www.bollywoodhungama.com/more/awards/microsite/aid/4|title=Stardust Award 2015|publisher=Bollywood Hungama|description=Выбрать в окне «SELECT YEAR» 2009 год|lang=en|accessdate=2015-09-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160103055159/http://www.bollywoodhungama.com/more/awards/microsite/aid/4|archivedate=2016-01-03}}</ref> |- |rowspan="3"|Беҳтарин нақши Мардон дар мазҳака | Guzaarish | 2011 | |- | Zindagi Na Milegi Dobara | 2012 |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/vidya-balan-anushka-sharma-and-bipasha-basu-win-big-at-the-10th-max-stardust-awards/#!1/vidya-and-rekha-200212/ |title=Vidya Balan, Anushka Sharma and Bipasha Basu win big at the 10th Max Stardust Awards |author=Asha Mahadevan |date=2012-02-20 |publisher=Bollywoodlife.com |lang=en |accessdate=2015-09-24 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20150925114257/http://www.bollywoodlife.com/news-gossip/vidya-balan-anushka-sharma-and-bipasha-basu-win-big-at-the-10th-max-stardust-awards/#!1/vidya-and-rekha-200212/ |archivedate=2015-09-25}}</ref> |- | Agneepath | 2013 |align="center"|<ref>{{cite web |url=http://www.bollywoodhungama.com/movies/features/type/view/id/4495/ |title=Have our Award functions become a Joke? |author=Nikhil Ramsubramaniam |date=2013-02-01 |publisher=Bollywood Hungama |lang=en|accessdate=2015-09-24}}</ref> |- |rowspan="2"| '''Sansui Awards''' | Беҳтарин нақши мардона | Kaho Naa… Pyaar Hai | 2000 |align="center"|<ref>{{cite web|title=‘Kaho na...’ sweeps Sansui awards |date=2001-06-04|url=http://www.tribuneindia.com/2001/20010604/nation.htm#top|accessdate=January 23, 2008}}</ref> |- |Беҳтарин нақши мардона | Koi… Mil Gaya | 2003 |align="center"|<ref name="2003 awards" /> |} == Нигаред низ == [[Феҳристи ҳунарпешагони Ҳиндустон ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Иқтибосҳо == * [http://www.bollywoodhungama.com/celebrity/hrithik-roshan/ Hrithik Roshan] дар [[Bollywood Hungama]] {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XX]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои ҳиндӣ]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешакӯдакон (мардон)-и Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Садопешамардони Ҳиндустон]] [[Гурӯҳ:Раққосони Ҳиндустон]] 8qhuiy81g519v91a0pycs4nuasqdewx Баҳси корбар:Aobashizuu 3 235260 1489057 1067511 2026-10-11T13:30:30Z Manchiu 111751 Manchiu moved page [[Баҳси корбар:Shizuoasavc7]] to [[Баҳси корбар:Aobashizuu]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Shizuoasavc7|Shizuoasavc7]]" to "[[Special:CentralAuth/Aobashizuu|Aobashizuu]]" 1067511 wikitext text/x-wiki {{Хуш омадед/чаҳорчӯба |welcomeHeader=Хуш омадед ба Википедиаи Тоҷикӣ, {{#if: | {{{1}}} | {{BASEPAGENAME}} }}! |firstStepsTitle=Роҳнамои қадамҳои аввалин |firstStepsText=[[Image:Heckert GNU white.svg|left|60px|thumb|]] Акнун Шумо метавонед на фақат мақолаҳоро дар Википедиа хонед, боз Шумо метавонед мақолаҳоро вироиш кунед ва ё мақолаи худро ба Википедиа ирсол кунед. Барои дар Википедиа чӣ тавр мақола навиштан аз [[Википедиа:Барои_навкорон|ин ҷо]] бинед. Муҳтавои Википедиа таҳти иҷозаномаи [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ Creative Commons Attribution-ShareAlike] (CC-BY-SA) ва иҷозаномаи [http://69.246.228.115/tajikngo/www/CBT/TAJIKTEXTBOOKS/license.html GFDL] дастрас аст. Шумо метавонед бо литсензияи GFDL дар [http://69.246.228.115/tajikngo/www/CBT/TAJIKTEXTBOOKS/license.html инҷо] ва [http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0/ Creative Commons Attribution-ShareAlike] (CC-BY-SA) шинос шавед. * [[Википедиа:Роҳнамои намуд]] * [[Википедиа:Ҳуқуқи муаллиф]] |helpTitle=Ёрӣ |helpText=Иттилооти бештарро метавонед дар [[Википедиа:Вуруди корбарон|вуруди корбарон]] пайдо намоед. Шумо боз метавонед саволҳои худро дар ин ҷо нависед '''[[Роҳнамо:Мундариҷа|Роҳнамо]]''' ё дар канали [[w:Wikipedia:IRC tutorial|IRC]] [[irc:wikipedia-tg|#wikipedia-tg]] ([http://java.freenode.net//index.php?channel=wikipedia-tg бевосита аз дигарон бипурсед]). Инчунин шумо метавонед бо яке аз [[Википедиа:Мудирон|мудирон]] дар тамос бошед ё дар саҳифаи баҳси яке аз онҳо саволи худро нависед. |tipsTitle=Чизҳои хуб ва роҳнамоиҳо |tipsText=<div></div><!--empty div is to make sure bullets work--> * Ба саҳифаи корбарии худ қуттиҳо забонҳоро гузоред ва сатҳи дониши забондонии худро ба дигарон муайян кунед. * Дар вақти дар саҳифаи баҳси корбарон саволеро навишта бо илова кардани &#126;&#126;&#126;&#126; дар охири савол имзои худро гузоред. * Бисёр мақолаҳои Википедиа нопурра мебошад, агар мақолаи нопурраеро дарёфт кардед, пайванди вироишро дар болои он мақола пахш кунед, баъд як аз ин рамзҳои зеринро <nowiki>{{stub}}</nowiki> ё <nowiki>{{ҷавона}}</nowiki> ба матн илова карда, саҳифаро захира кунед. |mistakeTitle=Ба хатогие роҳ додед ё дучор шудед? |mistakeText=<div></div><!--empty div is to make sure bullets work--> * Агар ягон хатогиеро дар мақолае пайдо кардед, метавонед дар боло пайванди Вироишро пахш карда хатогиро бартараф кунед ва саҳифаро захира кунед. * Агар ба ягон хатогие роҳ додед ва ё унвони ягон мақоларо хато навиштед. Бо яке аз мудирон дар тамос шавед. * Агар ду мақолаи монандеро пайдо кардед, лутфан яке аз онҳоро холи карда масири онро ба дигар тағйир диҳед. * Агар мақолае бо забони ғайри тоҷикиро дарёфт кардед, лутфан вироишро пахш карда дар боло <nowiki>{{тарҷума}}</nowiki> нависед ва саҳифаро захира кунед. * Агар мақолаи бемазмунро дарёфт кардед, лутфан вироишро дар боло пахш карда дар болои саҳифа <nowiki>{{delete}}</nowiki> нависед ва саҳифаро захира кунед. Баъд яке аз мудирон он мақоларо баррасӣ карда дар ҳолати зарури онро ҳазв ё вироиш хоҳанд кард. |feedbackText=(P.S. Барои ин паём мехоҳед [[Википедиа баҳс:Гузориши Хуш омадед|пешниҳоди]] худро нависед?) |lang=en }} --[[File:Robot icon.svg|26px]] [[User:SamakBot|'''<span style="color:#ff5722">Samak</span><span style="color:#666565">Bot</span>''']] <sup>[[Баҳси_корбар:SamakBot|'''Talk''']]</sup> 05:00, 22 Декабри 2019 (UTC) q2gzelkvdald9ed5m7e0w6ko7qk6hwp Франкфорт 0 276640 1489104 1268860 2026-10-12T04:46:27Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1489104 wikitext text/x-wiki {{НП-США|статус=Город|национальный состав=|первое упоминание=|прежние имена=|статус с=[[28 февраля]] [[1835]]|площадь=38,8|высота центра НП=155|климат=[[Субтропический океанический климат|субтропический океанический]]|официальный язык=|население=25 527|год переписи=2010|плотность=|агломерация=|конфессиональный состав=|глава=Гиппи Грэм ({{lang-en|Gippy Graham}})|этнохороним=|часовой пояс=-5|DST=да|телефонный код=502|почтовые индексы=40601-40604, 40618-40622|автомобильный код=|вид идентификатора=FIPS|цифровой идентификатор=21-28900|категория в Commons=Frankfort, Kentucky|сайт=http://www.frankfort.ky.gov/|язык сайта=en|add1n=|дата основания=1786|вид главы=Мэр|русское название=Франкфорт|lon_deg=84|оригинальное название=Frankfort|изображение=Frankfort kentucky.jpg|подчинение=административный центр штата; <br>административный центр округа|герб=|флаг=|ширина герба=|ширина флага=|lat_deg=38|lat_min=11|lat_sec=50|lat_dir=N|lon_min=51|внутреннее деление=|lon_sec=47|lon_dir=W|CoordAddon=type:city(27741)_region:US|CoordScale=|штат=Кентукки|штат в таблице=Кентукки|вид округа=Округа США{{!}}Округ|округ=Франклин|округ в таблице=Франклин (округ, Кентукки){{!}}Франклин|вид общины=|община=|община в таблице=|add1=}}{{ВМ | Кишвар = ИМА }} '''Фра́нкфорт'''<ref>{{Атлас мира|2010|168—169|Соединенные Штаты Америки}}</ref> ({{lang-en|Frankfort}}) — шаҳр, ҷойгир дар ҳавзаи Франклин (иёлати [[Кентуккӣ|Кентукки]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|ИМА]]) бо аҳолии 25 527 афрод (2010). Маркази маъмурии иёлати Кентукки ва маркази ҳавзавии ҳавзаи Франклин мебошад. == Таърих == Гумон меравад, ки Франкфорт номи худро дар вақти рӯйдодҳои 1780-ум гирифтааст. Индейсҳо ба як гурӯҳи мустамликадорони сафед, ки аз болои як дарёи Кентукки убур мекарданд, ҳамла карданд. Ҳамла қатъ карда шуд, аммо яке аз пешравон Стивен Франк вафот кард. Ба ифтихори ӯ, ҷой " ''Франк Форд'' " ( [[Забони англисӣ|англисӣ]] ''Frank's Ford'' ) номгузорӣ шуд. Баъдтар ин ном ба Франкфорт ихтисор карда шуд. [[Акс:Frankfort_bird_eye.jpg|чап|мини|180x180пкс| Франкфорт, 1871]] Дар соли 1786, Ҷеймс Уилкинсон (шахси маъруфи ҳарбӣ ва сиёсии он солҳо, агенти испанӣ) 260 акр замин дар соҳили шимолии дарёи Кентуккиро харидааст, имрӯз ин минтақа маркази тиҷоратии шаҳр аст. Вилкинсон нақши асосии Франкфорт дар интихоби пойтахти Кентуккиро иҷро кард. Шаҳр дар моҳи июни соли 1792 таъсис ёфтааст. Дар давраи ҷанги шаҳрвандӣ, Франкфорт муддате дар дасти ҷанубиҳо буд. Дар моҳи октябри соли 1862, ҳангоми ба вазифа ишғол шудани Ричард Хауз, губернатори дуюми Кентукки (якум, Ҷорҷ Ҷонсон дар зери Шайло вафот кард), шаҳр ногаҳон аз ҷониби қувваҳои олии шимолӣ ҳамла шуд. Онҳо ҷанубиёнро маҷбур карданд, ки ба ақибнишинӣ кунанд. То поёни ҷанг Франкфорт таҳти назорати шимолиҳо боқӣ монд. Барои муҳофизати шаҳр Форт Ҳилл дар соли 1863 сохта шуд. Дар солҳои 60-ум Франкфорт давраи кӯтоҳтари рушдро аз сар гузаронид, дар шаҳр якчанд офисҳои муосир ва ҷамъиятӣ сохта шуданд, аммо аз миёнаи солҳои 70-ум ӯ ба мавҷудияти орому осудаи худ баргашт. == Ҷуғрофӣ ва иқлим == Франкфорт дар водии дарёи Кентуккӣ ҷойгир аст, ки шаҳрро S-шакла давр мезанад ва тақрибан ба ду қисм тақсим мекунад. Шаҳр дар сарҳади шимолии минтақаи иқлими уқёнуси субтропикӣ, бо тобистони гарм ва борон ва зимистони сард ҷой дорад. == Аҳолӣ == {{USCensusPop||1930=11626|estref=<ref>[http://ksdc.louisville.edu/data1/city_estimates2009.xls Annual Estimates of Resident Population for Incorporated Cities in Kentucky: April 1, 2000 to July 1, 2009] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110719231643/http://ksdc.louisville.edu/data1/city_estimates2009.xls |date=2011-07-19 }} United States Census Bureau</ref>|align=left|2010=25527|2000=27741|1990=25968|1980=25973|1970=21902|1960=18365|1950=11916|1940=11492|1920=9805|1800=628|1910=10465|1900=9487|1890=7892|1880=6958|1870=5396|1860=3702|1850=3308|1840=1917|1830=1682|1820=1679|1810=1099|Примечание=U.S. Census Bureau<ref>[http://www.census.gov/prod/www/abs/decennial Historical Census Data]</ref>}} Мутобиқи барӯйхатгирии соли 2010 , дар шаҳр 25,527 нафар, 6,053 оила, 11,140 хонавода зиндагӣ мекарданд. Ҳайати нажодии аҳолӣ: * сафедҳо - 75,6% * сиёҳҳо - 16,5% * лотиноамрикоиҳо - 1.5% * азиатҳо - 1,4% Даромади миёнаи солона ба ҳар сари аҳолӣ дар соли 2010 22,299 долларро ташкил дод. Синну соли миёнаи шаҳрвандон 36,7 солро ташкил медиҳад (рафтани ҷавонон ба шаҳрҳои калон барои Франкфорт мушкилоти ҷиддӣ аст). Сатҳи ҷиноят нисбат ба миёнаи амрикоиҳо 1,3 маротиба ва нисбат ба миёнаи Кентукки 2,1 маротиба зиёд аст. [[Акс:Downtown_Frankfort_KY_at_night.JPG|рост|мини|250x250пкс| Маркази шаҳр шабона]] {{Clear}} == Иқтисод ва нақлиёт == [[Акс:Downtown_frankfort_ky.JPG|рост|мини|220x220пкс| Маркази шаҳр дар нимаи]] Мисли аксари сармояҳои хурди давлатӣ, бахши давлатӣ такягоҳи иқтисодиёти Франкфурт аст. Мақомоти давлатӣ дар сатҳҳои гуногун, инчунин муассисаҳои таълимӣ ва тиббии онҳо зиёда аз 2/3 ҷои кории шаҳрро ташкил медиҳанд. Асоси бахши хусусӣ соҳаи тиҷорат ва хидматрасонӣ ба ҳисоб меравад. Дар шаҳр ва гирду атрофи он якчанд дистиляторҳои истеҳсоли бурбони машҳур мавҷуданд. Дар Франкфурт фурудгоҳ вуҷуд надорад; барои сафарҳои ҳавоӣ шаҳрвандон фурудгоҳҳои Лексингтон ( IATA : '''LEX''', ICAO : '''KLEX''' ), [[Фурудгоҳи бин‌алмилалӣ синсиноти Кентуккӣ шимолӣ|Синсиннати]] ( IATA : '''CVG''', ICAO : '''KCVG''' ) ва Луисвил ( IATA : '''SDF''', ICAO : '''KSDF''' ) истифода мебаранд. Аз байнидавлатии '''I-64''' ва 60 роҳи автомобилгарди ИМА аз Франкфурт мегузарад. Нақлиёти ҷамъиятӣ иборат аз 3 хатсайрест, ки аз ҷониби ''Франкфорт Транзит'' иҷро карда мешаванд (Душанбе - Ҷумъа аз соати 06:45 то 18:30, шанбе аз 09:00 то 14:30). == Сокинони маъруф == * Уилям Вирт Адамс - Генералии бригадаи артиши Конфедератстя * Мисс Элизабет - паҳлавони амрикоӣ ва менеҷер оид ба куштигирӣ * Ҷон Маршалл Харлан - ҳуқуқшинос * Пол Савер - Рассоми импрессионист * Ҷорҷ Грэм Уест - сенатори [[Миссурӣ]] * Ҷорҷ Костелло Гург - режиссёр * Уилл Чейз - актёр ва овозхон == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳои берунӣ == * [http://www.frankfort.ky.gov Сомонаи расмӣ] * [http://kentuckycoffeetree.com Кафе Кентуккӣ Coffeetree] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20210210213127/http://www.kentuckycoffeetree.com/ |date=2021-02-10 }} * [https://web.archive.org/web/20170930050133/http://www.links2frankfort.com/ Links2Frankfort Directory Business] * [http://apps.sos.ky.gov/land/cities/citydetail.asp?id=143&city=Frankfort&idctr=143 Саҳифаи маълумот дар бораи Франкфорт аз котиби давлатии Кентукки] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20070311022209/http://apps.sos.ky.gov/land/cities/citydetail.asp?id=143&city=Frankfort&idctr=143 |date=2007-03-11 }} [[Гурӯҳ:Википедия:Статьи с переопределением значения из Викиданных]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои Кентукки]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои ИМА]] kt93fkmxzl1coc7ava7z2yzqe4qzw8l Толга Саритош 0 279251 1489088 1366548 2026-10-12T01:24:36Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1489088 wikitext text/x-wiki {{Синамогар |ном = Толга Саритош |номи аслӣ = {{lang-tr|Tolga Sarıtaş}} |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |ном ҳангоми таваллуд = Толга Саритош |таърихи таваллуд = 30.05.1991 |зодгоҳ = {{Зодгоҳ|Истанбул}}, [[Туркия]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = {{Парчам|Туркия}} |касб = [[ҳунарпеша]] |солҳои фаъолият = 2009-то ҳол |самт = [[телевизион]]<br>[[синамо]]<br>[[таблиғот]] |мукофотҳо = }} '''Толга Саритош''' ({{lang-tr|Tolga Sarıtaş}}); тав. [[30 май]]и [[1991]], [[Истанбул]], [[Туркия]]) — [[ҳунарпеша]]и [[синамо]] ва [[Драмаи телевизионии туркӣ|телевизион]]и турк. == Зиндагинома == Толга Саритош [[30 май]]и [[соли 1991]] дар як шаҳри бузурги бандарии [[Туркия]] — [[Истанбул]] таваллуд шудааст, ки дар он ҷо ба истеъдодҳои имкониятҳои калон фароҳам оварда шудааст. Оилаи Саритош се фарзанд - Толга ва ду бародари хурдиро ба воя расонд. Падари ӯ дар саноати бофандагӣ кор мекард ва модараш хонаводаро пеш мебурд. Бачаҳо мактаби миёнаи Халил Акканатро хатм карданд. Толга аз хурдӣ ба [[мусиқӣ]] таваҷҷуҳ дошт, аз ин рӯ пас аз мактаб вай ба дарсҳои факултативӣ мерафт: ӯ аз иҷрои [[гитара]] ва асбобҳои зарбӣ мебарояд. Машғулияти асосии ҳунарпеша дар ҷавонӣ иштирок дар гурӯҳҳои гуногуни наврасон ва баргузор намудани консертҳо буд. Гурӯҳи мусиқии ҳунарманди оянда тақрибан 5 сол вуҷуд дошт. Гарчанде ки ҷавон дар мусиқӣ муваффақ шуд, аз хурдӣ орзуи ҳунарпеша шуданро дошт, бинобар ин гуфтан мумкин нест, ки Толга тасодуфан ба телевизион баромад: ҷавон мустақилона ба ин ҳадаф рафт. Истанбул фарҳанг ва санъати рушдкарда дорад: ин шаҳр осорхонаҳои зиёд, театрҳо ва галереяҳои таърихӣ дорад ва ин, албатта, ба наврас таъсир гузоштааст. Пас аз хатми мактаби миёна, Толга фаъолияти худро ҳамчун ҳунарпеша оғоз кард ва ба театри Esenyurt Belediye дохил шуд. == Фаъолият == Нақши аввалин дар филмномаи Саритош драмаи туркии "Bahtı Kara" буд, ки дар бораи мушкилоти муносибатҳои оилавӣ нақл мекунад. Дар ин филм Толга як нақши дуюмдараҷаро иҷро кардааст. Сипас ҳунарпеша дар нақшҳои [[эпизод]]ӣ ширкат варзид, аммо силсилафилми "[[Асри муҳташам]]", ки Саритош аз соли 2013 дар он филмбардорӣ кард, ба ҳунарманди ҷавон шуҳрати воқеӣ овард. Дар ин силсилафилм, ӯ нақши шаҳзода Ҷиҳонгир, писари калонии ҳокими Империяи Усмониро бозид. Ҳунарпеша эътироф мекунад, ки фазои дӯстонае ҳангоми наворбардорӣ дар саҳна ҳукмфармо буд, ба ӯ кумак кард, ки ба нақш одат кунад. Агарчанде ки Саритош ситораи асосии силсилафилми таърихӣ набуд, аммо ҷавони чашмгурез ҳунарпеши дӯстдошта дар байни тамошобинони аксари кишварҳои ҷаҳон шуд. Ва танҳо пас аз достони телевизионии "Асри муҳташам" ҳунарпешаи ҷавон ба гирифтани пешниҳодҳои ҳамкорӣ аз коргардонҳо ва брендҳои маъруфи [[Туркия]] шурӯъ кард. Инчунин, соли 2013 ҷавон дар силсилафилми ҷаншии "20 дақиқа" нақш бозид, ки қаҳрамони марказиро ситораи [[синамо]] [[Тубо Бюйюкюстюн]] иҷро кардааст ва пас аз як сол ӯ дар силсилафилми "Номи ман Гултепе" нақши Муродро иҷро кард. Силсилафилм дар хазина номуваффақ баромад. Соли 2015 ҳунарпеша дар силсилфилми машҳури "Духтарони Гунеш", ки ҳам дар Туркия ва ҳам дар хориҷи кишвар пахш шудааст, нақши асосиии Алиро офаридааст. Ҷуфти ӯро дар ин силсилафилм [[Ханда Эрчел]] бозидааст. Сужет дар атрофи як зани 35-сола, ки дар [[Измир]] бо се духтар зиндагӣ мекунад, нақл мекунад. Вай ба Ҳалук издивоҷ мекунад. Писари мард Алӣ Мартоғлу аз меҳмонон норозист. Байни ӯ ва Селин ([[Ханда Эрчел]]) душманӣ ба вуҷуд меояд, ки оқибат ба муносибати ошиқона табдил меёбад. Қаҳрамони Саритош давраи бачагии вазнин дошт ва волидонаш ӯро дӯст намедоштанд. Вай дили худро ба Селини раҳмдил ва бофаҳм мекушояд. Баъдтар маълум мешавад, ки Алӣ писари биологии Ҳалук нест. Толга соли 2017 дар филми "Kötü Çocuk" бо [[Афра Сарачоғлу]] нақш офарид. Кайлаи 17-сола ба Истанбул ҳаракат мекунад. Дар онҷо вай бо бачаи аҷоиб ва дарунсохт Мерич вомехӯрад. Вай ба духтар кумак мекунад, ки дар шаҳри ношинос мутобиқ шавад. Онҳо ба якдигар ошиқ мешаванд. Ҷавони пурасрор сирре пинҳон медорад, ки барои ҳарду имтиҳон хоҳад буд. Лоиҳаи "Söz" ба ситораи синамо муваффақияти назаррас овард. Саритош нақши сарбоз Ёвуз Карасуро мебозад. Рӯйдодҳо дар қисми ҳарбӣ ҷараён мегиранд. Сарбозон бояд гурӯҳи террористии курдро боздоранд. Навор дар бораи сарнавишти ҳар як аз дувоздаҳ низомиёни шуҷоъ нақл мекунад. Ҷоизаи Байналмилалии [[Эмми]] Толгаро беҳтарин ҳунарманди драмавӣ донист. Вай инчунин барои ин нақш мукофоти «Golden Palm Awards» гирифт. Толга симои худро дар лоиҳаи нави ошиқонаи «Фарҳод ва Ширин» иваз кард. Ӯ мӯйлабе гузошт, ки дар шабакаҳои иҷтимоӣ баҳси гармеро ба вуҷуд овард. Нақшҳои асосии занонро ҳунарпешаҳо [[Лайло Танлар]] ва [[Ҷонсу Дере]] иҷро карданд. Нахустнамоиши силсилафилм моҳи ноябри соли 2019 баргузор шуд. Соли 2020 дар силсилафилми интернетии «Yarım Kalan Aşklar» нақши меҳмониро бозид, ки қаҳрамонҳои асосиро [[Бурак Дениз]] ва [[Дилан Чичек Дениз]] иҷро намуданд. Инчунин худи ҳамон сол дар силсилафилми «Ariza» нақши Алӣ Ризоро бозид ва ҳамҷуфташро [[Айча Айшин Турон]] бозид. == Ҳаёти шахсӣ == Толга ба рӯзноманигорон дар бораи муносибатҳои ошиқона таблиғ карданро дӯст намедорад: маълум аст, ки дӯстдухтари ӯ ҳунарпеша Бушро Пекин буд, аммо ҷавонон дар бораи достони худ изҳори намекарданд. Дар мусоҳиба, Толга дар бораи Бушро гарм сухан мегуфт. Мутаассифона муносибати онҳо чор моҳ идома кард. Баъзе аз мухлисони Сариташ бовар доштанд, ки ӯ бо ҷуфти телевизионии худ аз силсилафилми "Духтарони Гунеш" [[Ханда Эрчел]] робита дорад, аммо ин овозаҳо тасдиқ нашуданд. Соли 2019, ҳунарпеша бори аввал расман маҳбуби худ - тарроҳи мӯд Зайнаб Майрукро муаррифӣ кард. == Филмнома == === Филм === {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" |- bgcolor="#B0C4DE" align="center" ! Сол ! Номгӯй ! Нақш ! Шарҳҳо |- | 2009 | ''Bahtı Kara'' || Барқ || Нақши дуюмдараҷа |- | 2011 | ''Kaledeki Yalnızlık'' || Файёз || Нақши дуюмдараҷа |- |2017 |''Kötü Çocuk'' |Мерич Туна |Нақши асосӣ |- |} === Силсилафилм === {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 90%;" |- bgcolor="#B0C4DE" align="center" ! Сол ! Номгӯй ! Нақш ! Шарҳҳо |- | 2011 | ''Sen de Gitme'' || Март || Нақши дуюмдараҷа |- | 2012 |''Arka Sokaklar''|| Доған || Нақши меҳмонӣ |- | 2013 | ''Öyle Bir Geçer Zaman Ki'' || Март || Нақши меҳмонӣ |- | 2013 | ''20 Dakika'' || Фардӣ || Нақши дуюмдараҷа |- | 2013–2014 |''[[Асри муҳташам]]'' || Şehzade Cihangir || Нақши дуюмдараҷа |- | 2014 |''Benim Adım Gültepe'' ||Мурод|| Нақши дуюмдараҷа |- | 2015–2016 |''Güneşin Kızları'' ||Алӣ Мартоғлу|| Нақши асосӣ |- | 2015 |''Büyük Sürgün Kafkasya'' ||Ҷамил|| Нақши асосӣ/силсилафилми хурд |- |2017–2019 |''Söz'' |Ёвуз Карасу/Умар Гунай |Нақши асосӣ |- |2019 |''Ferhat ile Şirin'' | Фарҳод |Нақши асосӣ |- |2020 |''Yarım Kalan Aşklar'' |Озан |Иҷрои махсус |- |2020-2021 |''Arıza'' | Алӣ Ризо Алтай |Нақши асосӣ |- |} === Таблиғот === {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- bgcolor="#B0C4DE" align="center" ! Сол ! Кор ! Нақш |- |2016 || ''Doğuş Çay'' || Худаш |- |2017 || ''İpana''|| Худаш |- |2018 | ''[[Pepsi]] Max'' |Худаш |- |} == Ҷоизаҳо == === Байналмилалӣ === {| class="wikitable" width="75%"; style="text-align:center; |- !Сол !Мукофот !Гурӯҳ !Натиҷа |- | 2018 | [[Эмми|46th International Emmy Awards]]<ref>{{cite web|url=https://variety.com/2018/tv/news/international-emmy-award-2018-nominations-unveiled-1202959730/|title=International Emmy Award Nominations Unveiled|publisher=Variety|accessdate=27 November 2018}}</ref> | Беҳтарин намоиш ҳамчун ҳунарпеша | {{Nom}} |- |} === Миллӣ === {| border="2" cellpadding="4" cellspacing="0" style="margin: 1em 1em 1em 0; background: #f9f9f9; border: 1px #aaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;" |- align="center" bgcolor="#cccccc" !Сол !! Ҷоиза !! Гурӯҳ !Натиҷа |- |rowspan=2|2015 |Ayaklı Gazete Awards |Беҳтарин ҳунарпеша |{{Nom}} |- |Türkiye Gençlik Awards |Беҳтарин ҳунарпеша |{{Nom}} |- | rowspan="4" |2016 | 23.İTÜ EMÖS Başarı Awards ||Беҳтарин ҳунарпеша |{{Ғолиб}} |- |11.Makinist Medya Sanat Spor Awards |Маъруфтарин ном дар ВАО |{{Nom}} |- |Ankara Hukuk Ceride-i Kantar||Беҳтарин ҳунарпеша |{{Ғолиб}} |- |Sabancı Üniversitesi Lacivert Awards||Беҳтарин ҳунарпеша |{{Ғолиб}} |- | rowspan="6" |2017 |44.Pantene Golden Butterfly Awards |Беҳтарин ҳунарпеша |{{Ғолиб}} |- |Ҷоизаҳои ҷавонони Туркия||Беҳтарин ҳунарпеша |{{Ғолиб}} |- |8.KTÜ Medya Awards |Беҳтарин ҳунарпеша |{{Nom}} |- |Akademik Kalite Awards |Беҳтарин ҳунарпеша |{{Ғолиб}} |- |1.Türkiye Çocuk Awards |Беҳтарин ҳунарпешаи телевизион |{{Nom}} |- |Akademik Kalite Awards |Беҳтарин ҳунарпешаи ҷавон |{{Ғолиб}} |- | rowspan="8" |2018 |Ҷоизаҳои ҷавонони Туркия |Беҳтарин ҳунарпеша |{{Nom}} |- |18.İnternet Medyası Magazin Oskarları |Беҳтарин ҳунарпешаи телевизион |{{Ғодиб}} |- |Ҷоизаҳои тилоии хурмо |Беҳтарин ҳунарпеша |{{Ғолиб}} |- |2. Мукофотҳои MüzikOnair |Беҳтарин ҳунарпешаи драма |{{Won}} |- |Мукофотҳои istanbul University 1453 |Беҳтарин ҳунарпешаи сол |{{Nom}} |- |Ҷоизаҳои ҷавонони Туркия |Беҳтарин тиҷоратӣ (İpana)<ref>{{Cite web |url=http://www.ranini.tv/haber/30935/1/turkiye-genclik-odullerini-kazananlar-belli-oldu |title=En İyi Reklam Filmi |accessdate=2020-09-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191014231926/http://www.ranini.tv/haber/30935/1/turkiye-genclik-odullerini-kazananlar-belli-oldu |archivedate=2019-10-14}}</ref> |{{Ғолиб}} |- |7. Ayaklı Gazete Top of the Year Awards |Беҳтарин ҳунарпеша |{{Nom}} |- |45.Мукофотҳои Pantene Golden Butterfly Awards |Беҳтарин ҳунарпеша |{{Nom}} |- | rowspan="4" |2019 <br /> |14. Ҷоизаи Kemal Sunal Kültür Sanat |Беҳтарин ҳунарпеша |{{Ғолиб}} |- |Eğitim Bilimleri okulu |Беҳтарин ҳунарпеша |{{Ғолиб}} |- |11. Ҷоизаи Effie |Bronz Effie*<ref>{{Cite web |url=http://www.effieturkiye.org/Effie_2019_Kazananlar.pdf |title=Tolga Sarıtaş ile Pepsi Max Simsiyah Kampanyası bronz Effie’nin sahibi oldu |accessdate=2020-09-21 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20191014231927/http://www.effieturkiye.org/Effie_2019_Kazananlar.pdf |archivedate=2019-10-14 }}</ref>(Pepsi Max) |{{Ғолиб}} |- |Ҷоизаи İstanbul Aydın Üniversitesi |Беҳтарин ҳунарпеша |{{Ғолиб}} |} == Нигаред низ == *[[Феҳристи ҳунарпешаҳои марди Туркия]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳо == {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони синамои Туркия]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешамардони телевизиони Туркия]] [[Гурӯҳ:Ҳунарпешаҳои мард асри XXI]] 5xa8a8r58kr3ls4ct860yd4qvwlavwc Шӯрои сарони давлатҳои ИДМ 0 281954 1489134 1488862 2026-10-12T08:49:51Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1489134 wikitext text/x-wiki [[Акс:Meeting_of_CIS_Council_of_Heads_of_State_(2016-09-16)_03.jpg|алт=|мини|250x250пкс| Ҷаласаи Шӯро 16 сентябри соли 2016 дар Бишкек, Қирғизистон]] '''Шӯрои сарони кишварҳои ИДМ ('''{{Lang-ru|Совет глав государств СНГ}}''')''' – органи олии [[Мақомоти ИДМ|Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил]], ки ба он ҳамаи сарони давлатҳои аъзои ИДМ шомиланд. Бо масъалаҳои бунёдӣ, аз қабили тағйирот дар оинномаи ИДМ, тағирот дар сохтори мақомоти ИДМ ишғол аст. Маҷлисҳои мунтазами шӯро ҳамасола баргузор мешаванд. Қарорҳои <ref>{{Cite web|url=http://naviny.org/tema/sovet-glav-gosudarstv-sng/|title=Решение Совета глав государств Содружества Независимых Государств — Naviny.org|deadlink=yes|accessdate=2015-03-29|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150402123952/http://naviny.org/tema/sovet-glav-gosudarstv-sng/|archivedate=2015-04-02}}</ref> шӯро танҳо бо мувофиқаи умумӣ қабул карда мешаванд, аммо аъзои шӯро ҳуқуқ доранд, ки аз муҳокимаи ин қарор худдорӣ кунанд <ref>{{Cite web|url=http://e-cis.info/page.php?id=18896|title=Общая информация о Совете глав государств СНГ|publisher=Интернет портал СНГ|deadlink=yes|accessdate=2014-08-14|archiveurl=https://web.archive.org/web/20140814170454/http://e-cis.info/page.php?id=18896|archivedate=2014-08-14}}</ref>. Дар рӯзҳои охири соли 1991 таъсис ёфтааст <ref>[http://cis.minsk.by/page.php?id=10914 Временное соглашение о Совете глав государств и Совете глав правительств Содружества Независимых Государств] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140814145630/http://cis.minsk.by/page.php?id=10914 |date=2014-08-14 }} (30 декабря 1991 года, Минск)</ref>. Дар асл [[Шӯрои давлатии ИҶШС|Шӯрои давлатии ИҶШС-ро]] иваз кард. == Раисони Шӯрои сарони давлатҳо == {| class="wikitable" |+ ! rowspan="2" |№ ! rowspan="2" |Кишвар ! rowspan="2" |Ном ! rowspan="2" |Акс ! colspan="2" |Мӯҳлати ҳуқуқ ! rowspan="2" |Сарчашмаҳо |- !Аввал !Охир |- !1 |{{Парчами Русия}} [[Русия|Федератсияи Русия]] |[[Борис Елтсин]] |[[Акс:Борис_Николаевич_Ельцин-1.jpg|марказ|бе_чаҳорчӯба|149x149пкс]] |[[1 январ]]и [[Соли 1994|1994]] |[[31 декабр]]и [[Соли 1999|1999]] | |- !2 |{{Парчами Русия}} [[Русия|Федератсияи Русия]] |[[Владимир Путин|Владимир Владимирович Путин]] |[[Акс:Vladimir_Putin_5_January_2000.jpg|марказ|бе_чаҳорчӯба|150x150пкс]] |[[25 январ]]и [[Соли 2000|2000]] |[[29 январ]]и [[Соли 2003|2003]] | |- !3 |{{Парчами Украина}} [[Укроин|Украина]] |Леонид Данилович Кучма |[[Акс:Leonid_Kuchma_in_Donetsk_(cropped).jpg|марказ|бе_чаҳорчӯба|133x133пкс]] |[[29 январ]]и [[Соли 2003|2003]] |[[16 сентябр]]и [[Соли 2004|2004]] | |- !4 |{{Парчами Русия}} [[Русия|Федератсияи Русия]] |[[Владимир Путин|Владимир Владимирович Путин]] |[[Акс:Vladimir_Putin_32nd_G8_Summit-2.jpg|марказ|бе_чаҳорчӯба|118x118пкс]] |[[16 сентябр]]и [[Соли 2004|2004]] |[[20 май]]и [[Соли 2006|2006]] | |- !5 |{{Парчами Қазоқистон}} [[Қазоқистон|Ҷумҳурии Қазоқистон]] |[[Нурсултон Назарбоев|Нурсултон Абишевич Назарбоев]] |[[Акс:Ядросыз_әлем.jpg|марказ|бе_чаҳорчӯба|100x100пкс]] |[[20 май]]и [[Соли 2006|2006]] |[[5 октябр]]и [[Соли 2007|2007]] | |- !6 |{{Парчами Қирғизистон}} [[Қирғизистон|Ҷумҳурии Қирғизистон]] |[[Қурмонбек Боқиев|Қурмонбек Салиевич Боқиев]] |[[Акс:Kurmanbek_Bakiyev_2006.jpg|марказ|бе_чаҳорчӯба|127x127пкс]] |[[5 октябр]]и [[Соли 2007|2007]] |[[31 декабр]]и [[Соли 2008|2008]] | |- !7 | rowspan="2" |{{Парчами Молдова}} [[Молдова|Ҷумҳурии Молдова]] |Владимир Николаевич Воронин |[[Акс:VoroninVladimir2008.jpg|марказ|бе_чаҳорчӯба|123x123пкс]] |[[1 январ]]и [[Соли 2009|2009]] |[[11 сентябр]]и [[Соли 2009|2009]] | |- !8 |<nowiki><i id="mwwQ">Михай Фёдорович Гимпу</i></nowiki> |[[Акс:Mihai_Ghimpu_Imagine.jpg|марказ|бе_чаҳорчӯба|134x134пкс]] |''[[11 сентябр]]и [[Соли 2009|2009]]'' |''[[31 декабр]]и [[Соли 2009|2009]]'' | |- !9 |{{Парчами Русия}} [[Русия|Федератсияи Русия]] |[[Дмитрий Медведев|Дмитрий Анатолйевич Медведев]] |[[Акс:Дмитрий_Медведев.jpg|марказ|бе_чаҳорчӯба|100x100пкс]] |[[1 январ]]и [[Соли 2010|2010]] |[[31 декабр]]и [[Соли 2010|2010]] | |- !10 |{{Парчами Тоҷикистон}} [[Тоҷикистон|Ҷумҳурии Тоҷикистон]] |[[Эмомалӣ Раҳмон]] |[[Акс:Emomali_Rahmon_(2017-02-27).jpg|марказ|бе_чаҳорчӯба|151x151пкс]] |[[1 январ]]и [[Соли 2011|2011]] |[[31 декабр]]и [[Соли 2011|2011]] | |- !11 |{{Парчами Туркманистон}} [[Туркманистон]] |[[Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов]] |[[Акс:Gurbanguly_Berdimuhamedow_(2017-10-02)_02.jpg|марказ|бе_чаҳорчӯба|138x138пкс]] |[[1 январ]]и [[Соли 2012|2012]] |[[31 декабр]]и [[Соли 2012|2012]] | |- !12 |{{Парчами Белорус}} [[Белорус|Ҷумҳурии Белорус]] |[[Александр Лукашенко|Александр Григорйевич Лукашенко]] |[[Акс:SBY_dan_Alexander_Lukashenko_19-03-2013_(cropped).jpg|марказ|бе_чаҳорчӯба|133x133пкс]] |[[1 январ]]и [[Соли 2013|2013]] |[[31 декабр]]и [[Соли 2013|2013]] | |- !13 |{{Парчами Украина}} [[Укроин|Украина]] |Виктор Фёдорович Янукович |[[Акс:Yanukovich.jpg|марказ|бе_чаҳорчӯба|125x125пкс]] |[[1 январ]]и [[Соли 2014|2014]] |[[4 апрел]]и [[Соли 2014|2014]] | |- !14 |{{Парчами Белорус}} [[Белорус|Ҷумҳурии Белорус]] |[[Александр Лукашенко|Александр Григорьевич Лукашенко]] |[[Акс:SBY_dan_Alexander_Lukashenko_19-03-2013_(cropped).jpg|марказ|бе_чаҳорчӯба|133x133пкс]] |[[4 апрел]]и [[Соли 2014|2014]] |[[31 декабр]]и [[Соли 2014|2014]] | |- !15 |{{Парчами Қазоқистон}} [[Қазоқистон|Ҷумҳурии Қазоқистон]] |[[Нурсултон Назарбоев|Нурсултон Абишевич Назарбоев]] |[[Акс:IV_Каспийский_саммит_-_16.jpeg|марказ|бе_чаҳорчӯба|100x100пкс]] |[[1 январ]]и [[Соли 2015|2015]] |[[31 декабр]]и [[Соли 2015|2015]] | |- !16 |{{Парчами Қирғизистон}} [[Қирғизистон|Ҷумҳурии Қирғизистон]] |[[Алмосбек Отамбоев]] |[[Акс:Almazbek_Atambayev_(cropped)_2.jpg|марказ|бе_чаҳорчӯба|129x129пкс]] |[[1 январ]]и [[Соли 2016|2016]] |[[31 декабр]]и [[Соли 2016|2016]] | |- !17 |{{Парчами Русия}} [[Русия|Федератсияи Русия]] |[[Владимир Путин|Владимир Владимирович Путин]] |[[Акс:Vladimir_Putin_(2017-07-08).jpg|марказ|бе_чаҳорчӯба|128x128пкс]] |[[1 январ]]и [[Соли 2017|2017]] |[[31 декабр]]и [[Соли 2017|2017]] | |- !18 |{{Парчами Тоҷикистон}} [[Тоҷикистон|Ҷумҳурии Тоҷикистон]] |[[Эмомалӣ Раҳмон]] |[[Акс:Emomali_Rahmon_(2017-02-27).jpg|марказ|бе_чаҳорчӯба|151x151пкс]] |[[1 январ]]и [[Соли 2018|2018]] |[[31 декабр]]и [[Соли 2018|2018]] | |- !19 |{{Парчами Туркманистон}} [[Туркманистон]] |[[Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов]] |[[Акс:Gurbanguly_Berdimuhamedow_(2017-10-02)_02.jpg|марказ|бе_чаҳорчӯба|138x138пкс]] |[[1 январ]]и [[Соли 2019|2019]] |[[31 декабр]]и [[Соли 2019|2019]] | |- !20 |{{Парчами Ӯзбекистон}} [[Ӯзбекистон|Ҷумҳурии Ӯзбекистон]] |[[Шавкат Мирзиёев|Шавкат Миромонович Мирзиёев]] |[[Акс:Shavkat_Mirziyoev_(2016-09-06)_2.jpg|марказ|бе_чаҳорчӯба|127x127пкс]] |[[1 январ]]и [[Соли 2020|2020]] |[[31 декабр]]и [[Соли 2020|2020]] | |} == Ҳайати Шӯро == {| class="wikitable sortable" style="background:white;" width="100%" ! align="left" |Давлат ! align="left" | Намоянда ! align="left" | Вазифа ! align="left" | Эътимоднома бо |- |{{Парчам|Ӯзбекистон}} | [[Шавкат Мирзиёев|'''Шавкат Миромонович Мирзиёев''']] | '''Раиси Шӯрои сарони давлатҳои ИДМ'''. [[Президенти Ӯзбекистон]] | 14 декабри соли 2016 |- |{{Парчам|Озарбойҷон}} | [[Илҳом Алиев|Илҳом Ҳайдарович Алиев]] | [[Президенти Озарбойҷон]] | 31 октябри 2003 |- |{{Парчам|Арманистон}} | [[Никол Воваевич Пашинян]] | [[Сарвазири Арманистон]] | 8 майи соли 2018 |- |{{Парчам|Беларус}} | [[Александр Лукашенко|Александр Григоревич Лукашенко]] | [[Президенти Беларус]] | 20 июли соли 1994 |- |{{Парчам|Қазоқистон}} | [[Қосим-Ҷӯмард Тӯқаев]] | [[Президенти Қазоқистон]] | 20 марти 2019 |- |{{Парчам|Қирғизистон}} | [[Суронбой Ҷиянбеков|Сооронбай Шарипович Ҷеенбеков]] | [[Президенти Қирғизистон]] | 24 ноябри соли 2017 |- |{{Парчам|Молдова}} | [[Игор Додон|Игор Николаевич Додон]] | [[Президенти Ҷумҳурии Молдова|Президенти Молдова]] | 23 декабри соли 2016 |- |{{Парчам|Русия}} | [[Владимир Путин|Владимир Владимирович Путин]] | [[Президенти Федератсияи Русия]] | 7 майи соли 2012 |- |{{Парчам|Тоҷикистон}} | [[Эмомалӣ Раҳмон]] | [[Президенти Тоҷикистон]] | 16 ноябри соли 1994 |- |{{Парчам|Туркманистон}} | [[Қурбонқулӣ Бердимуҳаммадов]] | [[Президенти Туркманистон]] | 14 феврали соли 2007 |} == Маҷлисҳо == * 1991 ** 8 декабр — Минск, пас аз мулоқот дар Вискули <ref>[[wikisource:ru:Соглашение о создании Содружества Независимых Государств (1991)#Соглашение о создании Содружества Независимых Государств (1991)|Соглашение о создании Содружества Независимых Государств (1991)]]</ref> ** 21 декабр – Алма-Ато. [[Эъломияи Алма-Ато (1991)|Эъломияи Алма-Ато]] қабул карда шуд <ref>{{Cite web |url=http://cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=4 |title=Алма-Атинская декларация |accessdate=2020-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060721024111/http://cis.minsk.by/main.aspx?uid#reestr/view/text?doc=4 |archivedate=2006-07-21}}</ref> ** 30 декабр – Минск. Як қатор ҳуҷҷатҳо оид ба масъалаҳои ҳарбӣ ба имзо расиданд <ref>{{Cite web |url=http://www.cis.minsk.by/page.php?id=10914 |title=Временное соглашение о Совете глав государств и Совете глав правительств Содружества Независимых Государств |accessdate=2020-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180102073234/http://www.cis.minsk.by/page.php?id=10914 |archivedate=2018-01-02}}</ref> * 1992 ** 16 январ – Маскав. Ҳуҷҷатҳо дар бораи [[Парчами Эндрюи муқаддас|рамзҳои баҳрӣ]] имзо карда шуданд ** 14 феврал – Минск. Созишномаҳо оид ба ҳуқуқи хизматчиёни ҳарбии аз кор озодшуда ва аъзои оилаи онҳо қабул шуданд. ** 20 март – Киев. Созишнома дар бораи тартиби ҳалли баҳсҳои байни субъектҳои хоҷагидорӣ ба имзо расид ** 15 май – Тошканд. Имзои созишнома дар бораи тартиб додани нафақа барои хизматчиёни ҳарбӣ ва оилаҳои онҳо ва дар бораи суғуртаи давлатии хизматчиёни ҳарбӣ ** 6 июл – Москва. Имзои созишнома дар бораи мақоми Суди иқтисодии ИДМ ** 9 октябр – Бишкек. Имзои созишнома дар бораи эътирофи мутақобилаи ҳуқуқҳо ва танзими муносибатҳои амволӣ. Дар бораи таъсиси Ширкати байнидавлатии телевизион ва радиои МИР созишнома ба имзо расид * 1993 ** 22 январ – Минск. Конвенсия оид ба ёрии ҳуқуқӣ ва муносибатҳои ҳуқуқӣ дар масъалаҳои шаҳрвандӣ, оила ва ҷиноятӣ ба имзо расид. [[Бонки байнидавлатӣ]] таъсис дода шуд. ** 16 апрел – Минск. Дар бораи таҳкими минбаъдаи Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил қарори протоколӣ қабул карда шуд ** 14 май – Москва. ** 24 сентябр – Москва. Созишнома дар бораи таъсиси Иттиҳоди иқтисодӣ ба имзо расид. Қарор дар бораи узвияти [[Озарбойҷон]] ба ИДМ қабул шуд. Қарор дар бораи аз нав ташкил кардани ГК ОВС СНГ ба имзо расид. ** 24 декабр – Ашқобод. Қарор дар бораи медали солгарди "50-солагии Ғалаба" қабул карда шуд * 1994 ** 15 апрел – Москва. ** 21 октябр – Москва. [[Конвенсия дар бораи кафолати ҳуқуқҳои шахсони мансуб ба ақаллиятҳои миллӣ|Конвенсия дар бораи таъмини ҳуқуқи шахсони мансуб ба ақаллиятҳои миллӣ]] ба имзо расид * 1995 ** 10 феврал – Алма-Ато. ** 26 май – Минск. [[Конвенсияи ИДМ дар бораи ҳуқуқҳои инсон ва озодиҳои асосӣ]] ба имзо расид * 1996 ** 19 январ – Маскав. [[Нишони Иттиҳоди Давлатҳои Мустақил]] тасдиқ карда шуд ** 17 май – Москва. * 1997 ** 28 март – Москва. ** 23 октябр – Кишинёв. * 1998 ** 29 апрел – Москва. * 1999 ** 2 апрел – Москва. * 2000 ** 25 январ – Москва. ** 21 июн – Москва. [[Маркази зиддитеррористии ИДМ]] таъсис дода шуд. ** 1 декабр – Минск. * 2001 ** 1 июн – Минск. ** 30 ноябр – Москва. * 2002 ** 7 октябр – Кишинёв. [[Конвенсия дар бораи стандартҳои интихоботи демократӣ, ҳуқуқҳо ва озодиҳои интихоботӣ]] ба имзо расид * 2003 ** 19 сентябр – Ялта. * 2004 ** 16 сентябр – Остона. * 2005 ** 26 август – Қазон. * 2006 ** 28 ноябр – Минск. * 2007 ** 5 октябр – Душанбе. [[Лебедев, Сергей Николаевич (арбоби давлатӣ)|Сергей Николаевич Лебедев]] котиби иҷроияи ИДМ интихоб карда шуд * 2008 ** 10 октябр – Бишкек <ref>[http://www.kremlin.ru/events/president/news/1671 Заседание Совета глав государств – участников СНГ от 10 октября 2008]</ref> * 2009 ** 9 октябр – Кишинёв. * 2010 ** 10 октябр – Москва. ** 10 декабр – Москва <ref>[http://www.kremlin.ru/events/president/news/9782 Заседание Совета глав государств – участников СНГ от 10 декабря 2010]</ref> * 2011 ** 3 сентябр – Душанбе. ** 20 декабр (ғайрирасмӣ) – Маскав <ref>[http://www.kremlin.ru/events/president/news/14065 Неформальное заседание Совета глав государств – участников СНГ от 20 декабря 2011]</ref> * 2012 ** 15 май (ғайрирасмӣ) – Москва <ref>[http://www.kremlin.ru/events/president/news/15350 Неформальное заседание Совета глав государств – участников СНГ от 15 мая 2012]</ref> ** 5 декабр – Ашқобод. Шӯрои сарони воҳидҳои иктишофи молиявии кишварҳои узви ИДМ таъсис дода шуд, созишномаҳо оид ба ҳамкорӣ дар соҳаи тарбияи нерӯҳои зиддитеррористӣ ба имзо расиданд <ref>[http://www.kremlin.ru/events/president/news/17069 Заседание Совета глав государств – участников СНГ от 5 декабря 2012]</ref> * 2013 ** 25 октябр – [[Минск]] <ref>[http://www.kremlin.ru/events/president/news/19489 Заседание Совета глав государств – участников СНГ от 25 октября 2013]</ref> * 2014 ** 10 октябр – [[Минск]] <ref>[http://kremlin.ru/events/president/news/46763 Заседание Совета глав государств – участников СНГ от 10 октября 2014]</ref> * 2015 ** 16 октябр – Бурабай <ref>[http://kremlin.ru/events/president/news/50515 Заседание Совета глав государств – участников СНГ от 16 октября 2015]</ref> * 2016 ** 16 сентябр – [[Чон-Арык|Қароргоҳи давлатии Ала-Арча]] <ref>[http://kremlin.ru/events/president/news/52902 Заседание Совета глав государств – участников СНГ от 16 сентября 2016]</ref> * 2017 ** 11 октябр – [[Сочи]] <ref>[http://kremlin.ru/events/president/transcripts/55818 Заседание Совета глав государств – участников СНГ от 11 октября 2017]</ref> * 2018 ** 1 июн – [[Душанбе]] <ref>{{Cite web|url=http://kremlin.ru/events/president/news/58642|title=Заседание Совета глав государств СНГ|publisher=Президент России|lang=ru|accessdate=2019-01-02}}</ref> * 2019 ** 11 октябр – [[Ашқобод]] <ref>{{Cite web|url=http://www.kremlin.ru/events/president/trips/61796|title=Рабочий визит в Туркменистан. Заседание Совета глав государств СНГ • Президент России|website=Президент России|lang=ru|accessdate=2020-06-20}}</ref> Ҳамчунон мулоқотҳои ғайрирасмии сарони давлатҳо низ баргузор мешаванд. Дар ҷараёни нишастҳо, ширкаткунандагон изҳороти мухталифро қабул мекунанд ва инчунин андешаҳои мухталифро баён мекунанд.<ref>{{Cite web |url=http://cis.minsk.by/reestr/ru/index.html#reestr/view/text?doc=5468 |title=Решение о председательстве на 2017 год |accessdate=2020-11-11 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060721024111/http://cis.minsk.by/main.aspx?uid#reestr/view/text?doc=5468 |archivedate=2006-07-21}}</ref> == Эзоҳ == {{Эзоҳ|2}} == Пайвандҳо == * [http://e-cis.info/index.php?id=19 Портали интернетии ИДМ.] [http://e-cis.info/index.php?id=19 Шӯрои сарони давлатҳо] [[Гурӯҳ:Органҳои ИДМ]] fy4wpqypl3cnpfvkrmexpgu735o2vda Қудрати саг (филм) 0 297981 1489140 1298340 2026-10-12T10:55:59Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1489140 wikitext text/x-wiki {{Филм | Жанр = [[вестерн]] <br> [[психологическая драма]] | Сайт = }} '''"Қудрати саг"''' ({{Lang-en|The Power of the Dog}}») — филми драма ва вестерни тавлиди муштараки байналмилалии [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико|Амрико]], [[Канада|Конодо]] ва [[Зеландияи Нав]], ба нависандагӣ ва коргардонии Ҷейн Кэпиун, ки бар асоси романи ба ҳамин ном навиштаи Томас Соваҷ сохта шудааст<ref>{{Cite web|url=Benedict Cumberbatch, Elisabeth Moss to Star in Jane Campion’s New Film (EXCLUSIVE) (англ.). Variety.com (6 мая 2019).|title=Benedict Cumberbatch, Elisabeth Moss to Star in Jane Campion’s New Film (EXCLUSIVE) (англ.). Variety.com (6 мая 2019).}}</ref>. Дар ин филм [[Бенедикт Камбербэтч]], Кристен Данст, Коди Сит-Макфи ва Ҷесси Племонс бозӣ мекунанд. Ин филм дар соли 2021 аз Netflix мунташир шуд. Нахустин намоиши умумии филм дар ҳафтоду ҳаштумин давраи Ҷашнвораи байналмилалии филми Венетсия буд, ки дар бахши аслӣ барандаи "Шери нуқраӣ"-и беҳтарин коргардонӣ шуд == Достон == Дар соли 1925 дар [[Монтана|Монтано]], бародарони сарватманди соҳиби мазраъа, Фил ва Ҷорҷ Бербанк, бо Роз Гордун бевазани соҳиби мусофирхона ва модари Питр, дар ҳини говчаронӣ мулоқот мекунанд. Ҷорҷи хушқалб ба суръат бо Роз ҳамроҳ мешавад, дар ҳоле ки Фили бадмизоҷ, ки бисёр таҳти таъсири мураббии фақиди худ Бронко Ҳенрӣ қарор гирифтааст, писари Роз Питрро ба хотири лаҷбозӣ ва рафтори занонааш масхара мекунад. Ҷорҷ ва Роз бо ҳам издивоҷ мекунанд ва ӯ ба хонаи мазраъаи Бербанк мекӯчанд ва аз пули Ҷорҷ барои фиристодани Питр ба коллеҷ барои таҳсили пизишкӣ ва ҷарроҳӣ истифода мекунад. Фил билофосила аз Роз безор мешавад ва муътақид аст, ки ӯ ба хотири пул бо Ҷорҷ издивоҷ кардааст. Равишҳои хашини Фил ва шеваҳои тамасхуромез ӯро асабӣ мекунад. Як рӯз, Ҷорҷ як меҳмонии шом бо волидайнаш ва фармондор тартиб медиҳад. Ҷорҷ қасд дорад, меҳмононашро бо Роз ошно кунад, то онҳо битавонанд бо Роз мулоқот кунанд ва садои ӯро дар ҳоли навохтани пиёнинои ҷадидашон бишнаванд. Дар тӯли меҳмонӣ Роз, ки аз таҳқири Фил пеш аз ин асабӣ шуда буд, наметавонад беш аз чанд нотаро бинавозад ва вақте Фил ӯро ба хотири тамринаш масхара мекунад, таҳқир мешавад. Ӯ шурӯъ ба нӯшидани алкул, ки қаблан бо он мухолиф буд, мекунад. Замоне, ки Питр барои таътилоти тобистонӣ ба хона меояд, Роз алкулӣ шудааст. Фил ва афродаш Питрро масхара мекунанд ва ӯ худро дар утоқаш пинҳон мекунад ва ҳайвонотро ташреҳу бемориҳоро мутолиъа мекунад. Фил дар як хилват бо рӯсарии Бронко Ҳенрӣ худризоӣ мекунад. Питр дар майдони назди ҳавз маҷмӯае аз маҷаллот бо номи Бронко Ҳенриро меёбад, ки мардони бараҳнаро ба тасвир мекашад. Ӯ Филро дар ҳоли оббозӣ кардан дар ҳавз бо дастмоли даври гарданаш мебинад. Фил мутаваҷҷеҳи ӯ мешавад ва ӯро аз онҷо дӯр мекунад. Фил барои азоб додани бештари Роз, шурӯъ ба нишон додани эҳтиром ба Питр мекунад ва ба ӯ пешниҳод медиҳад, ки як каманд аз чарми хом ба ӯ бибофад ва ба ӯ ёд диҳад, ки чигуна асбсаворӣ кунад. Питр як рӯз ба танҳоӣ берун меравад ва гови мурдаеро пайдо мекунад ва тиккаҳое аз чармашро ҷудо мекунад. Фил дар ҳини кор рӯй дасташро захмӣ мекунад. Пас аз он, Питр ба Фил мегӯяд, ки ҷасади падари алкулиашро, ки худро овехта буд, пайдо карда ва ҷасадро худаш тика-тика кардааст. Роз пас аз ин ки мутаваҷҷеҳ мешавад, писараш чи қадар бо Фили бадзот вақт мегузароанд, бадтар мешавад. Роз пас аз иттилоъ аз роҳкории Фил барои сӯзонданм чармҳое, ки худаш ниёзе надорад, чармҳоро ба тоҷирони бумӣ амрикоӣ медиҳад ва бо як ҷуфт дасткаш аз ӯ ташаккур мекунанд. Ӯ сипас ба далели масрафи зиёди алкул ғаш мекунад ва Ҷорҷ аз ӯ муроқибат мекунад. Фил аз надоштани чарми мавриди ниёз барои итмоми каманди Питр дилсард мешавад ва саъй мекунад қабл аз инки тавассути Ҷорҷ мутаваққиф шавад, ба Роз пархош кунад. Питр Филро бо додани чарме, ки аз гови мурда бурида буд, ором мекунад, аммо Питр намегӯяд, ки ҳайвон аз қабл мурда буд. Фил аз бархурди Питр мутаассир мешавад ва ба ӯ қавл медиҳад, ки дар оянда робитаи бисёр беҳтаре бо ҳам хоҳанд дошт. Фил ба Питр мегӯяд, ки чигуна Бронко Ҳенрӣ бо хобидан дар канораш дар ҳавои сард, ҷони ӯро наҷот дод. Вақте Питр мепурсд, ки оё онҳо бараҳна буданд, Фил посухе намедиҳад. Вақте Фил рӯзи баъд барои субҳона ҳозир намешавад, Ҷорҷ ӯро дар рахтихоб бемор мебинад ва захмаш акнун ба шиддат уфунӣ шудааст. Фил ҳазёновар ба думболи Питр мегардад, то каманди тамомшударо ба ӯ бидиҳад, аммо Ҷорҷ пеш аз инки Фил битавонад камандро таҳвил диҳад, Филро пеши доктор мебарад. Ҷорҷ баъдан дар ҳоли интихоби тобут барои бародараш дар ҳоле ки ҷасади ӯ барои дафн омода мешавад, дида мешавад. Дар маросими ташйеъи ҷаноза, доктор ба Ҷорҷ мегӯяд, ки Фил ба эҳтимоли зиёд бар асари сиёҳзахм мурдааст. Ин мавзӯъ Ҷорҷро мутаҳайир мекунад, зеро Фил ҳамеша муроқиб буд, то аз говҳои бемор дӯрӣ кунад. Питр, ки аз ташйеъи ҷанозаи Фил сарфи назар карда, қисмате аз як китоби намозномаи оммро дар мавриди маросими хоксупорӣ боз мекунад ва сипас мазмури 22:20-ро мехонад: «Ҷонамро аз шамшер раҳоӣ бахш, азизамро аз қудрати саг». Баъдан каманди тамомшудаашро бо дастонаш зери тахташ мегузорад. Дар ҳоле ки Питр дар роҳрав қадам мезанад, пушти панҷара меистад ва Ҷорҷу Розро, ки акнун ҳушёр аст, ба хона бозмегарданд, тамошо мекунад. Ӯ бармегардад ва лабханд мезанад. == Бозигарон == * Бенедикт Камбербэтч - ''Фил Бербанк'' * Кирстен Данст - ''Роуз Гордон'' * Ҷесси Племонс - ''Ҷорҷ Бербанк'' * Томасин Маккензи - ''Лола'' * Коди Смит-Макфи - ''Питер Гордон'' * Фрэнсис Конрой - ''Хонум Бербанк'' * Кит Каррадин - ''Губернатор Эдвард'' * {{Бе тарҷума 5|Кэрролл, Питер|Питер Кэрролл|en|Peter Carroll (actor)}} - ''Ҷаноби Бербанк'' * Адам Бич - ''Эдвард Наппо'' == Мукофотҳо == {| class="wikitable plainrowheaders sortable" ! scope="col" style="width:20%;" |Мукофот ! scope="col" style="width:10%;" | Санаи расондан ! scope="col" style="width:25%;" | Категория ! scope="col" style="width:35%;" | Номзадҳо ва гирандагон ! scope="col" style="width:5%;" | Натиҷа ! class="unsortable" scope="col" | |- | rowspan="2" | Ҷашнвораи филмҳои Венетсия | rowspan="2" | 11 сентябри соли 2021 | Шери тилоӣ | ''қудрати саг''| {{Номзад}} | rowspan="2" style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web|url=https://www.rbc.ru/society/11/09/2021/613cfabc9a79473e1f05f40e|title=Главную награду Венецианского кинофестиваля получил фильм "Событие"|accessdate=2021-12-13}}</ref> |- | Шери нуқраӣ барои беҳтарин коргардон | Ҷейн Кэмпион | {{Бурд}} |- | rowspan="7" | Ҷоизаи Глобуси тилоӣ | rowspan="7" | 9 январи соли 2022 | [[Беҳтарин филми драмавӣ (Глобуси тиллоӣ, ИМА)|Беҳтарин филм - Драма]] | ''қудрати саг''| {{Бурд}} | rowspan="7" style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web|url=https://www.goldenglobes.com/articles/golden-globes-2022-nominations-79th-golden-globes-were-announced|title=Golden Globes 2022: Nominations for the 79th Golden Globes Have Been Announced|accessdate=2021-12-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20230623082434/https://www.goldenglobes.com/articles/golden-globes-2022-nominations-79th-golden-globes-were-announced|archivedate=2023-06-23}}</ref> |- | [[Беҳтарин коргардон (Глобуси тиллоӣ, ИМА)|Беҳтарин директор]] | Ҷейн Кэмпион | {{Бурд}} |- | [[Беҳтарин нақши мардона (Глобуси тиллоӣ, ИМА)|Беҳтарин ҳунарпеша дар филми драмавӣ]] | Бенедикт Камбербэтч | {{Номзад}} |- | [[Беҳтарин нақши дуюми мардона (Глобуси тиллоӣ, ИМА)|Беҳтарин бозигари дуюмдараҷа]] | Коди Смит-Макфи | {{Бурд}} |- | Беҳтарин актрисаи дуюмдараҷа | Кирстен Данст | {{Номзад}} |- | [[Беҳтарин сенария (Глобуси тиллоӣ, ИМА)|Беҳтарин филмнома]] | Ҷейн Кэмпион | {{Номзад}} |- | Беҳтарин мусиқии филм | Ҷонни Гринвуд | {{Номзад}} |- | rowspan="8" | BAFTA | rowspan="8" | 13 марти соли 2022 | Беҳтарин филм | ''"Қудрати саг"''| {{Бурд}} | rowspan="8" style="text-align:center;" |<ref>{{Cite web|url=https://deadline.com/2022/02/bafta-film-awards-nominations-dune-the-power-of-the-dog-lead-the-way-1234925706/|title=BAFTA Film Awards: ‘Dune’ & ‘The Power Of The Dog’ Lead Nominations|accessdate=March 13, 2022}}</ref> |- | Беҳтарин Роҳнамо | Ҷейн Кэмпион | {{Бурд}} |- | Беҳтарин актёр | Бенедикт Камбербэтч | {{Номзад}} |- | rowspan="2" | Беҳтарин бозигари дуюмдараҷа | Ҷесси Племонс | {{Номзад}} |- | Коди Смит-Макфи | {{Номзад}} |- | Беҳтарин филмномаи мутобиқшуда | Ҷейн Кэмпион | {{Номзад}} |- | Беҳтарин мусиқии филм | Ҷонни Гринвуд | {{Номзад}} |- | Беҳтарин кинематография | Ари Вегнер | {{Номзад}} |- | rowspan="12" | "Оскар" | rowspan="12" | 27 марти соли 2022 | [[Филми беҳтарини сол (Ҷоизаи «Оскар»)|Беҳтарин филм]] | ''"Қудрати саг"''| {{pending}} | rowspan="12" style="text-align:center;" | <ref>{{Cite web|url=https://kg-portal.ru/comments/103398-oskar-2022-polnyj-spisok-nominantov/|title=«Оскар 2022» — полный список номинантов|author=Дина Касимова|website=КГ-Портал|date=February 8, 2022|accessdate=February 18, 2022}}</ref> |- | [[Коргардонии беҳтарин (Оскар, ИМА)|Беҳтарин Роҳнамо]] | Ҷейн Кэмпион | {{pending}} |- | [[Нақши беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Беҳтарин актёр]] | Бенедикт Камбербэтч | {{pending}} |- | rowspan="2" | [[Нақши дуюми беҳтарини мардона (Оскар, ИМА)|Беҳтарин бозигари дуюмдараҷа]] | Ҷесси Племонс | {{pending}} |- | Коди Смит-Макфи | {{pending}} |- | [[Нақши дуюми беҳтарини занона (Оскар, ИМА)|Беҳтарин актрисаи дуюмдараҷа]] | Кирстен Данст | {{pending}} |- | [[Сенарияи беҳтарини ба филм мутобиқгардида (Оскар, ИМА)|Беҳтарин филмномаи мутобиқшуда]] | Ҷейн Кэмпион | {{pending}} |- | [[Ҷоизаи Оскар барои беҳтарин мусиқии филм|Беҳтарин мусиқии филм]] | Ҷонни Гринвуд | {{pending}} |- | [[Беҳтарин монтажи филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин таҳрир]] | Питер Шиберрас | {{pending}} |- | [[Кори беҳтарини операторӣ дар филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин кинематография]] | Ари Вегнер | {{pending}} |- | [[Кори беҳтарини рассом дар филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин кори санъат]] | Грант Майор ва Амбер Ричардс | {{pending}} |- | [[Беҳтарин овоз дар филм (Оскар, ИМА)|Беҳтарин Овоз]] | Ричард Флинн, Роберт Маккензи ва Тара Уэбб | {{pending}} |} == Қайдҳо == [[Гурӯҳ:Филмҳо бо забони англисӣ]] 1tk7w40nlba3zcghplwjfpeyaurhhy5 Постер 0 322840 1489086 1487529 2026-10-11T19:46:34Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1489086 wikitext text/x-wiki [[Акс:Faragó,_Géza_-_Poster_for_the_Holzer_Fashion_Store_(1902).jpg|мини|Постер барои мағозаи мӯд Ҳолзер, 1902]] [[Акс:WantedJohnAnglin.jpg|мини|Полис баъзан метавонад постере овехт, то мардумро дар бораи ҷинояткор огоҳ созад.]] '''Постер''' — варақи калонест, ки ё дар фазои ҷамъиятӣ барои таблиғи чизе ё дар девор ҳамчун ороиш ҷойгир карда мешавад.<ref name="poster noun">{{Cite web|url=https://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/american_english/poster#:~:text=1a%20large%20notice%2C%20often,up%20a%20poster%20advertising%20the|title=poster noun|publisher=Oxford Dictionaries|accessdate=6 August 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180427144941/http://www.oxfordlearnersdictionaries.com/definition/american_english/poster#:~:text=1a%20large%20notice%2C%20often,up%20a%20poster%20advertising%20the|archivedate=27 April 2018}}</ref> <ref name="poster merriam webster">{{Cite web|url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/poster|title=poster noun|publisher=Merriam Webster|accessdate=6 August 2022|archiveurl=https://web.archive.org/web/20220806145903/https://www.merriam-webster.com/dictionary/poster|archivedate=6 August 2022}}</ref> <ref name="Lippert: What is a Poster">{{Cite web|url=https://posterhouse.org/what-is-a-poster|title=What is a poster?|author=Lippert, Angelina|website=article|date=18 August 2017|publisher=[[Poster House]]|accessdate=18 July 2019|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190718183230/https://posterhouse.org/what-is-a-poster|archivedate=18 July 2019}}</ref> Одатан, постерҳо унсурҳои матнӣ ва [[Нигоштор|графикиро]] дар бар мегиранд, гарчанде ки постер метавонад пурра графикӣ ё пурра матн бошад. Постерҳо барои он тарҳрезӣ шудаанд, ки ҳам ҷолиб ва ҳам иттилоотӣ бошанд. Постерҳоро барои мақсадҳои гуногун истифода бурдан мумкин аст. Аммо постери муосир, тавре ки мо медонем, ба солҳои 1840 ва 1850 рост меояд, вақте ки саноати полиграфӣ литографияи рангро такмил дод ва истеҳсоли оммавиро имконпазир сохт. == Таърих == [[Акс:Lautrec_moulin_rouge,_la_goulue_(poster)_1891.jpg|мини|{{Center|"Moulin Rouge - La Goulue" <br>[[Henri de Toulouse-Lautrec|Toulouse-Lautrec]], 1891}}]] [[Акс:Poster_for_Ranch_10_by_Harry_Meredith.jpg|мини| Плакати литографӣ барои ''Ranch 10'', намоишномаи [[Вестерн|ғарбӣ]] аз ҷониби Гарри Мередит, ки дар моҳи августи соли 1882 дар [[Ню-Йорк|Ню Йорк]] кушода шуд]] === Муқаддима === Ба гуфтаи муаррихи фаронсавӣ Макс Галло, «зиёда аз дусад сол аст, ки постерҳо дар ҷойҳои ҷамъиятӣ дар саросари ҷаҳон намоиш дода мешаванд. Аз ҷиҳати визуалӣ, онҳо барои ҷалби таваҷҷӯҳи раҳгузарон тарҳрезӣ шудаанд, ки моро аз нуқтаи назари сиёсӣ огоҳ мекунанд, моро ба иштирок дар чорабиниҳои мушаххас водор мекунанд ё моро ба харидани маҳсулот ё хидмати мушаххас ташвиқ мекунанд.» Постери муосир, тавре ки мо медонем, ба миёнаҳои асри нуздаҳум бармегардад, вақте ки якчанд тағйироти алоҳида, вале ба ҳам алоқаманд ба амал омаданд. [[Акс:Flickr_-_…trialsanderrors_-_The_Queen_of_Chinatown_by_Joseph_Jarrow,_Broadway_poster,_1899.jpg|чап|мини| Маликаи Чинатаун аз ҷониби Ҷозеф Ҷароу, плакати Бродвей, 1899]] == Чоп == Барои тайёр кардани постерҳо бисёр техникаи чопкунӣ истифода мешавад. Гарчанде ки аксари постерҳо ба таври оммавӣ истеҳсол карда мешаванд, постерҳо метавонанд дастӣ ё бо теъдоди маҳдуд чоп карда шаванд. Плакатҳои андозаи pin-up одатан дар коғази A3 Standard Silk бо ранги пурра чоп карда мешаванд. Ҳангоми харид, аксари плакатҳои дар тиҷорат дастрасшуда аксар вақт ба қубури силиндрӣ печонида мешаванд, то интиқоли безарарро фароҳам оранд. == Намудҳо == [[Акс:German_propaganda_poster,_Upper_Silesia_Plebiscite_1.jpg|мини| Плакати [[Пропаганда|таблиғоти]] Олмон, Ҷумҳурии Веймар, 1921]] [[Акс:I0016882.jpg|алт=A soldier blowing a bugle. The poster states "'Fall in' answer now in your country's hour of need."|чап|мини| Плакати ҷангии "Фалл дар" [байни солҳои 1914 ва 1918] аз [[commons:Category:Images from Archives of Ontario – C 233 Archives of Ontario poster collection|коллексияи плакатҳои Архиви Онтарио]] сохта шудааст.]] === Филм === Саноати [[филм]] зуд фаҳмид, ки постерҳои рангин як роҳи осони фурӯши филмҳои онҳост. Имрӯз, плакатҳо барои аксари филмҳои асосӣ истеҳсол карда мешаванд ва плакатҳои филм баъзе аз фаъолтарин ҷамъоварӣ мебошанд. Нархи рекордии як постер 15 ноябри соли 2005 замоне гузошта шуд, ки 690 000 доллар барои як плакати филми Фритс Ланг дар соли 1927 бо номи ''Метрополис'' аз Галереяи Плакатҳои Reel дар Лондон пардохт карда шуд.<ref name="metropolis">{{Cite news|url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4438948.stm|title=Lang film poster fetches record|publisher=BBC News|date=2005-11-15|accessdate=2009-01-11|archivedate=2020-07-31|archiveurl=https://web.archive.org/web/20200731145132/http://news.bbc.co.uk/2/hi/entertainment/4438948.stm}}</ref> Дигар постерҳои даҳшатнок ва фантастикаи илмӣ низ маълуманд нархҳои бузурге ба бор меоранд, ки мисоли The Mummy дар музоядаи Sotheby's соли 1997 452 000 долларро ба даст овардааст, <ref name="metropolis" /> ва постерҳои ҳам Гурбаи Сиёҳ ва ҳам арӯси Франкенштейн дар музоядаҳои гуногуни мерос бо нархи 334 600 доллар фурӯхта шудаанд. <ref>{{Cite web|url=http://movieposters.ha.com/common/search_results.php?ic=homepage_search&Nty=1&N=54+790+231|title=Heritage Auctions Search &#91;54 790 231&#93;|accessdate=2010-12-13|archiveurl=https://web.archive.org/web/20111005155029/http://movieposters.ha.com/common/search_results.php?ic=homepage_search&Nty=1&N=54+790+231|archivedate=2011-10-05}}</ref> остериқии Франкенштейн дар соли 1931, ки танҳо як нусхаи он маълум аст, арзишмандтарин плакати филм дар ҷаҳон маҳсуб мешавад. ==== Роҳи оҳан ==== Дар рӯзҳои аввали роҳҳои оҳани бо буғ коркунанда дар Бритониё, ширкатҳои гуногуни роҳи оҳан масирҳо ва хидматҳои худро дар варақаҳои оддии чопшуда таблиғ мекарданд. Дар солҳои 1850-ум, бо афзоиши рақобат ва такмили технологияи чоп, тарҳҳои тасвирӣ дар постерҳои таблиғотии онҳо ворид карда шуданд. Истифодаи рассомони графикӣ ба тарҳрезии постери тасвирӣ таъсир расонд. Соли 1905 Роҳи оҳани Лондон ва Шимоли Ғарбӣ (LNWR) ба Норман Вилкинсон супориш дод, ки барои як постери нави ландшафтӣ асар эҷод кунад, ки алоқаи роҳи оҳан ва буғро ба Ирландия таблиғ кунад.<ref>{{Cite web|url=http://www.nrm.org.uk/OurCollection/Posters.aspx|title=Railway posters - Our collection - National Railway Museum|date=2009-10-13|publisher=Nrm.org.uk|accessdate=2013-02-28|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160128164905/http://www.nrm.org.uk/OurCollection/Posters.aspx|archivedate=2016-01-28}}</ref> Теренс Кунео санъати плакатро барои роҳи оҳани Лондон, Мидленд ва Шотландия, роҳи оҳани Лондон ва шимолу шарқӣ ва роҳи оҳани Бритониё таҳия кардааст. <ref>{{Cite web|url=https://www.artuk.org/discover/stories/terence-cuneo-the-railway-artist-with-a-surprising-lucky-charm|title=Terence Cuneo: the railway artist with a surprising lucky charm {{!}} Art UK|website=www.artuk.org|lang=en|accessdate=2019-01-17|archiveurl=https://web.archive.org/web/20190117185754/https://www.artuk.org/discover/stories/terence-cuneo-the-railway-artist-with-a-surprising-lucky-charm|archivedate=2019-01-17}}</ref> Рассоми Шеффилд Кеннет Стил барои ширкати роҳи оҳани Бритониё плакатҳо таҳия кардааст. <ref>{{Cite news|date=27 December 2021|title=Sheffield's Kenneth Steel: The famous rail travel artist you have never heard of|language=en-GB|work=BBC News|url=https://www.bbc.com/news/uk-england-south-yorkshire-59639548|accessdate=27 December 2021|archiveurl=https://web.archive.org/web/20211227205724/https://www.bbc.com/news/uk-england-south-yorkshire-59639548|archivedate=27 December 2021}}</ref> === Ҳодиса === [[Акс:Arctic_Thunder_Air_Show_2004_poster_·_DF-SD-08-01275.JPEG|мини| Плакати рӯйдодҳо, 2005]] Плакатҳои таблиғотии чорабиниҳо чунон маъмул гаштаанд, ки ҳама гуна чорабиниҳои оммавӣ, аз митинг то спектакл, метавонанд бо постерҳо таблиғ карда шаванд. ==== Бокс ==== Плакатҳои [[Муштзанӣ|бокс]] дар дохили майдон ва атрофи он барои таблиғи ҷанги дарпешистода, сана ва нархи чиптаҳо истифода мешуданд ва онҳо одатан аз расмҳои ҳар як муштзан иборат буданд. === Таълимӣ === ==== Тадқиқот ва "сессияҳои постер" ==== Постерҳо дар академия барои пешбурд ва шарҳ додани корҳои илмӣ истифода мешаванд. <ref>{{Cite journal|author=Ivaska|first=L|title=State of the art and seven tips for improvement.|journal=Electronic Journal of the KäTu Symposium on Translation and Interpreting Studies|year=2020|volume=13|pages=138–157}}</ref> Онҳо одатан дар давоми конфронсҳо, ё ҳамчун замима ба маърӯза ё мақолаи илмӣ ё ҳамчун нашрия нишон дода мешаванд. Онҳо назар ба мақолаҳо аҳамияти камтар доранд, аммо онҳо метавонанд пеш аз нашри мақола муқаддимаи хубе ба як пажӯҳиши нав бошанд. ==== Синфхона ==== Постерҳо як хусусияти стандартии синфхонаҳо дар саросари ҷаҳон мебошанд. Мактаби маъмулӣ дар Амрикои Шимолӣ навъҳои гуногунро намоиш медиҳад, аз ҷумла: пайвандҳои таблиғотӣ (масалан, филми таърихии марбут ба мавзӯи ҳозираи омӯзиш): алифбо ва грамматика, ҷадвалҳои ҳисобкунӣ ва илмӣ, бехатарӣ ва дастурҳои дигар (ба монанди бехатарии лаборатория ва шустани дурусти даст), асарҳои рассомӣ ва чизҳое, ки донишҷӯён барои намоиш офаридаанд. == Ҳамчунин нигаред == * [[Ороиши Графикӣ]] * [[Тасвирҳо]] == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳои беруна == * [https://web.archive.org/web/20151015183024/http://digitalcollections.library.ubc.ca/cdm/landingpage/collection/wwposters Posters from World War I and II] – A selection of posters covering subjects such as recruitment and enlisting, saving stamps and munitions, from the UBC Library Digital Collections * [http://content.lib.washington.edu/postersweb/index.html World War I and World II Poster Collection] - featuring propaganda posters and broadsides from the United States, Western Europe and the Axis powers from the University of Washington Library * [https://circusmuseum.nl/ circusmuseum.nl] Features nearly 8,000 circus posters from 1880 to the present * [http://www.ltmcollection.org/posters/index.html London Transport posters] Over 5,000 posters from the London Transport museum * [https://digitalcollections.nypl.org/collections/posters-of-the-russian-civil-war-1918-1922#/ Posters of the Russian Civil War, 1918-1922] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20230604020345/https://digitalcollections.nypl.org/collections/posters-of-the-russian-civil-war-1918-1922#/ |date=2023-06-04 }} New York Public Library digital collection * [https://www.flickr.com/photos/bpx/sets/72057594117941491/ USSR posters] Ben Perry's Flickr photoset with almost 1500 Soviet propaganda, advertising, theatre and movie posters from 1917-1991 * [http://www.olsenart.com/fillava.html Psychedelic posters] Andrew Olsen's collection of hundreds of psychedelic posters for gigs at The Fillmore and The Avalon * Millie, Elena and Zbigniew Kantorosinski (1993). [https://www.loc.gov/rr/european/bibs/pposter.html The Polish Poster: from Young Poland through the Second World War : Holdings in the Prints and Photographs Division, Library of Congress] * More than [https://digitalcollections.hoover.org/collections#formats 33,000 political posters] from around the world, primarily from the twentieth century, available online at the Hoover Institution Archives, Stanford University. {{Street art}}{{Пайвандҳои беруна}} [[Гурӯҳ:Тарроҳии коммуникативӣ]] [[Гурӯҳ:Постер]] [[Гурӯҳ:Тарроҳии графикӣ]] [[Гурӯҳ:Тарҳрезӣ]] 11ffdlk8dy3x42vj2pjkug2yezsm1vj Эдесса 0 323414 1489135 1425875 2026-10-12T08:52:52Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1489135 wikitext text/x-wiki {{МА}} '''Эдесса''' ({{Lang-grc|Έδεσσα}}, {{Lang-hy|Ուռհա, Եդեսիա}} ''Урҳа'', ''Едесия'') — [[Шаҳр|шаҳри]] қадимӣ дар ҷанубу шарқии [[Туркия]]. Номи ҳозираи шаҳр ''[[Шанлиурфа]]'' ({{Lang-tr|Şanlıurfa}}). Пойтахти Осрон, маркази муҳими насронии аввал. == Таърих == === Таърих ва анъанаҳои қадим === == Эзоҳ == {{Эзоҳ}} == Адабиёт == * {{Статья|автор=Арутюнова В. А.|заглавие=Византийские правители Эдессы в XI в.|ссылка=http://www.vremennik.biz/opus/BB/35/52233|издание=Византийский временник|год=1973|том=35|страницы=137—153|ref=Арутюнова В. А.}} * {{Статья|автор=Степаненко В. П.|заглавие=Государство Филарета Варажнуни (1071—1084/86 гг.)|ссылка=http://elar.urfu.ru/handle/10995/2278|издание=Античная древность и средние века|год=1975|страницы=86—103|ref=Степаненко В. П.}} [https://web.archive.org/web/20121012085815/http://www.peeep.us/bb3c6756 архив] * {{ВТ-ЭСБЕ|Эдесса, город в Месопотамии}} == Пайвандҳо == * [https://web.archive.org/web/20120416101039/http://hrono.info/biograf/bio_o/osroeny.html Подшоҳони Осрон] * [https://web.archive.org/web/20081224164252/http://deyaniya.ru/index.php?id_menu=42 Паҳншавии масеҳият дар Шарқ] * [http://ulenspiegel.od.ua/?ID=3704 Аъмоли Ҳаввории Муқаддас Таддей] * [http://armenianhouse.org/goyan/ancient-armenian/4.html Алокахои мадании Арманистони кадим] [[Гурӯҳ:Таърихи Туркия]] [[Гурӯҳ:Байнаннаҳрайн]] [[Гурӯҳ:Шаҳрҳои муқаддас]] s8qpf3b1h94r00p1ljuaphm0ggqt95x Наврӯз Усмонов 0 323461 1489071 1487979 2026-10-11T16:07:31Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1489071 wikitext text/x-wiki {{Шахс}} '''Навруз Усмонов''' (''Усмонов Навруз Турсунзода'',<ref>{{Cite web|url=https://rosorgkomitet.ru/content/nominees/222|title=Усмонов Навруз Турсунзода – «Международный оргкомитет по общественным наградам и званиям»|website=rosorgkomitet.ru|accessdate=2025-03-11}}</ref> {{lang-ru|Навруз Усманов}}<ref name=":0" />; зод. [[31 март]]и [[1977]], [[Душанбе]]) — [[Корофарин|соҳибкори]] тоҷик, муассиси бренди Noorooz, Keklik, Jaboo, Pride, молики гурӯҳи ширкатҳои «Шоҳона»<ref name=":0">{{Cite web|url=https://asiaplus.news/2025/01/09/navruz-usmanov-predstavlyaet-novyj-parfyumernyj-brend-four-garden/|title=Навруз Усманов представляет новый парфюмерный бренд «Four Garden»|website=asiaplus.news|date=2025-01-09|publisher=ASIA-Plus|lang=ru|accessdate=2025-03-11}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://asiaplus.news/2023/12/18/rasskazyvaem-kto-on-generalnyj-sponsor-taronamusicaward2023/|title=Рассказываем, кто он – генеральный спонсор TaronaMusicAward2023|website=asiaplus.news|date=2023-12-18|publisher=ASIA-Plus|lang=ru|accessdate=2025-03-11}}</ref> ва муаллифи китоби «Миллионер аз Осиё».<ref>{{Cite web|url=https://asiaplus.news/2023/04/18/millioner-iz-azii-tadzhikskij-predprinimatel-navruz-usmanov-napisal-biznes-roman/|title=«Миллионер из Азии»: таджикский предприниматель Навруз Усманов написал бизнес-роман|website=asiaplus.news|date=2023-04-18|publisher=ASIA-Plus|lang=ru|accessdate=2025-03-11}}</ref> == Зиндагинома == Навруз Усмонов 31 марти соли 1977 дар шаҳри Душанбе ба дунё омадааст. Солҳои 1984—1992 дар мактабҳои миёнаи № 54 ва № 2-и шаҳри Душанбе, солҳои 1992 дар Техникуми савдою молияи Душанбе, солҳои 1998—2004 дар [[Донишгоҳи давлатии Хуҷанд]] бо ихтисоси ҳуқуқшинос ва солҳои 2016—2018 дар Донишкадаи тиҷорат ва идоракунии тиҷоратии Академияи хоҷагии халқ ва хизмати давлатии Русия бо ихтисоси магистри идоракунии тиҷорат таҳсил кардааст. == Корнома == * Аз соли 2003 — муассис ва раиси Клуби варзишии «Шоҳона» (бахшҳои бокс ва куштии озод); * 2005—2010 — вакили ҳукумати шаҳри Чкаловски вилояти Суғд; * 2010—2015 — ноиби президенти Федератсияи бокси Ҷумҳурии Тоҷикистон; * 2000—2009 — директори генералии ҶДММ «Заводи ликёру арақии Шоҳона»; * 2009—2014 — муассис-шарики ҶДММ «Заводи ликёру арақии Шоҳона»; * Аз соли 2014 — муассиси ҶДММ «Заводи ликёру арақии Шоҳона»; * Аз соли 2019 — муассиси ҶДММ «Crown City» барои фурӯши мебел ва лавозимоти хонагӣ (Итолиё); * Аз соли 2020 — муассиси хати атрии «Jaboo» (Итолиё) ва брендҳои нӯшокиҳои спиртии «Шоҳона», «Кеклик» ва «Pride»; * Аз соли 2024 — муассиси хати атрии фаронсавии «Four Garden». == Ҷоизаву ифтихорот == * 2016 — ордени «Шаҳрванди фахрии Иттиҳоди Авруосиё»; * 2019 — Ҷоизаи ҷамъиятии «Бузургии Миллӣ» аз рӯи номинатсияи «Репутатсияи бенуқсон»; * 2022 — Ҷоизаи «Бузургии Миллӣ» аз рӯи номинатсияи «Шарики боэътимод» барои фаъолияти чандинсолаи пурсамар ва обрӯи бенуқсон. == Осор == * Усманов, Навруз. Миллионер из Азии. — Москва : Литературное агентство «Writer’s Way», 2023. — 301, [1] с. : ил. — <nowiki>ISBN 978-5-907485-40-2</nowiki><ref>{{Cite web|url=https://cat.gpntb.ru/?id=Expositions/S&sid=404b830ed04f58559c428dfefacebe18|title=ГПНТБ России|author=|website=cat.gpntb.ru|lang=ru|accessdate=2025-03-11|archiveurl=https://web.archive.org/web/20250316000817/https://cat.gpntb.ru/?id=Expositions/S&sid=cd9dd821684b27f563f2363f789a937b|archivedate=2025-03-16}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.litres.ru/book/navruz-usmanov/millioner-iz-azii-68968911/|title=Миллионер из Азии — Навруз Усманов|website=Литрес|date=2023-05-01|lang=ru|accessdate=2025-03-11}}</ref> == Эзоҳ == {{эзоҳ}} [[Гурӯҳ:Соҳибкорон аз рӯи алифбо]] 0ud6zry0o3bqnwuw2fvnt4p2o0k4jos Нони Самарқанд 0 326691 1489077 1442558 2026-10-11T17:22:06Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1489077 wikitext text/x-wiki [[Акс:Naan_in_Samarkand.jpg|мини|Нони Самарқанд]] '''''Самарқанд нон''''' ё "Нони Самарқанд" [[нон]]<nowiki/>и анъанавии [[Ӯзбекистон]] аст. Ин як [[нон]]<nowiki/>и хеле маъмул аст, ки ба таомҳои сершумори таомҳои анъанавии самарқандиён ҳамроҳӣ мекунад. Он аз [[вилояти Самарқанд]] сарчашма мегирад. Доирашакл аст, дар марказаш тунуктар аст ва қадре хеле нарм дорад. Он дар [[танӯр]]<nowiki/>и анъанавии шаклаш хуб пухта мешавад. <ref>{{Cite web|url=https://www.voyageouzbekistan.com/les-plats-traditionnels-ouzbeks|title=Les plats traditionnels à déguster en Ouzbékistan - Silk Road Explorer|website=www.voyageouzbekistan.com|date=11 March 2020|accessdate=2023-02-28}}</ref> Дар соли 2022 тақрибан 15 000 навъи нони самарқанд пухта мешуд. <ref>{{Cite web|url=https://www.businessinsider.com/how-15000-samarkand-bread-loaves-are-baked-daily-in-uzbekistan-2022-3|title=How 15,000 legendary Samarkand bread loaves are baked daily in Uzbekistan|author=Valerio|first=David|website=Business Insider|lang=en-US|accessdate=2023-02-28}}</ref> == Ривоят == Дар ривояте омадааст, ки рӯзе хони [[Бухоро|Бухороӣ]] «нон»-и Самарқандро чашида, хоҳиш мекунад, ки беҳтарин нонпази шаҳрро барои нонпазӣ ба [[Бухоро]] бо худ бибаранд. Нонпаз, ҳангоме, ки дар Бухоро буд, боре нон пухт, вале таъмаш дигар хел буд. [[Амир]] ба хашм омада, аз нонвойаш тавзеҳ хост. Нонпаз ба ӯ гуфт, ки шояд ба орди Самарқанд монанд нест. Амир барои нонпазаш аз Самарканд [[орд]] фиристод, аммо [[нон]] ҳануз ҳам таъми худро надошт. Пас, шояд [[об]] дигар аст? Амир аз [[Самарқанд]] [[об]] овард, аммо чизе намерасид, нон то ҳол таъми он ноне, ки пеш чашида буд, надошт. Нонпаз ниҳоят ба ӯ фаҳмонд, ки он чизе, ки дар нон намерасад, [[ҳаво]]<nowiki/>и [[Самарқанд]] аст. Амир, ки натавонист, ки ҳаво биёрад, нонвойро ба Самарқанд баргардонд, то ба ӯ нони дар Самарқанд пухташударо бифиристад. <ref>{{Cite web|url=https://awaywiththesteiners.com/uzbekistan-bread/|title=The fabled flatbreads of Uzbekistan: Making Samarkand bread.|author=Steiner|first=Sarah|website=Away With The Steiners|date=2021-04-27|lang=en-US|accessdate=2023-02-28}} {{Пайванди мурда|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> <sup class="noprint Inline-Template noprint noexcerpt Template-Fact" style="white-space:nowrap;">&#x5B; ''[[Википедиа:Исботпазирӣ|<span title="This claim needs references to better sources. (July 2024)">беҳтар&nbsp;сарчашма&nbsp;лозим аст</span>]]'' &#x5D;</sup> == Ҳамчунин нигаред == * [[Ошхонаи ӯбекӣ]] * [[Танӯри нонпазӣ]] * Таомҳои Осиёи Марказӣ == Пайвандҳо == {{Эзоҳ}} == Пайвандҳои беруна == * Намунаи ретсепт: https://www.youtube.com/watch?v=8ku5OGWVxak [[Гурӯҳ:Нони хамиртуруш]] [[Гурӯҳ:Ошхонаи узбекӣ]] 28jxyw7l8quwh3iuhfqq02ary70doyu Додгоҳи байналмилалии кайфарӣ 0 327720 1489083 1481744 2026-10-11T18:18:19Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 /* Давлатҳои иштирокчӣ */ вироишоти сабкӣ, ороиш 1489083 wikitext text/x-wiki '''Суди байналмилалии ҷиноӣ''' ({{lang-fr|Cour pénale internationale}}; {{lang-en|International Criminal Court, ICC ё ICCt}}; ихтисораи тоҷикӣ — '''СБҶ''') — аввалин мақомоти доимии адлияи ҷиноии байналмилалӣ мебошад, ки ба салоҳияти он таъқиби шахсони масъул барои [[наслкушӣ]], [[ҷиноятҳои ҷангӣ]], [[ҷиноятҳо бар зидди башарият]], инчунин [[ҷиноятҳои таҷовузи низомӣ (агрессия)]] дохил мешавад. Дар асоси Оинномаи Рим, ки [[17 июл|17 июли]] соли [[Соли 1998|1998]] қабул шудааст, таъсис ёфтааст. Расман фаъолияти худро аз [[1 июл|1 июли]] соли [[Соли 2002|2002]], пас аз эътибор пайдо кардани Оинномаи Рим, оғоз намуд. Бархилофи дигар судҳои байналмилалии махсус ([[ad hoc]]) ва омехтаи ҷиноӣ, СБҶ муассисаи доимӣ мебошад. Ба салоҳияти он ҷиноятҳое дохил мешаванд, ки пас аз эътибор пайдо кардани Оинномаи Рим содир шудаанд. Макони истиқомат [[Гаага]] мебошад, аммо бо хоҳиши суд ҷаласаҳо метавонанд дар дигар ҷойҳо баргузор шаванд. Суди байналмилалии ҷиноиро набояд бо [[Международный суд ООН|Суди байналмилалии СММ]], ки он низ дар Гаага ҷойгир аст, вале салоҳияти дигар дорад, омехта кард. СБҶ ба [[Организация Объединённых Наций#Структура ООН|сохторҳои расмии Созмони Милали Муттаҳид]] дохил намешавад, гарчанде ки метавонад дар асоси пешниҳоди [[Совет Безопасности ООН|Шӯрои Амнияти СММ]] парвандаҳо оғоз кунад. == Таърих == Ҷомеаи байналмилалӣ дер боз барои таъсиси суди доимии байналмилалии ҷиноӣ талош мекард, аммо бинобар ихтилофҳои гуногун ин масъала муддати тӯлонӣ ба таъхир меафтод. Ҳанӯз дар соли [[Соли 1948|1948]] [[Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид|Маҷмаи Умумии СММ]] дар қатъномаи худ зарурати таъсиси мақомоти махсуси ҳуқуқиро, ки дар асоси доимӣ ба таъқиби ҷиноии шахсони масъул дар содир намудани ҷиноятҳои [[геноцид|генотсид]] ва дигар ҷиноятҳои вазнин машғул мешавад, нишон дода буд. Кори ин масъала ба зиммаи Комиссияи ҳуқуқи байналмилалӣ гузошта шуд, ки ба хулоса омад, ки таъсиси чунин мақомот аз нуқтаи назари ҳуқуқи байналмилалӣ матлуб ва имконпазир аст, аммо баъдтар фаъолият дар ин самт аз ҷониби Маҷмаи Умумӣ бинобар набудани консенсус дар бораи таърифи мафҳуми [[таҷовузи низомӣ]] (агрессия) боздошта шуд<ref name="История МУС">{{cite web|url=http://www.un.org/ru/law/icc/overview.shtml|title=Международный уголовный суд: Исторический обзор|work=сайт ООН|access-date=2013-04-04|archive-url=https://www.webcitation.org/6Fwhg3NiB?url=http://www.un.org/ru/law/icc/overview.shtml|archive-date=2013-04-17|url-status=live}}</ref><ref>{{статья|автор=Верещетин B.C.|заглавие=Международный уголовный суд: новые перспективы|издание=Московский журнал международного права|год=1993|номер=2|страницы=4—41}}</ref>. Дар нимаи асри XX пас аз [[Ҷанги ҷаҳонии дувум|Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] ҷомеаи байналмилалӣ танҳо дар мавриди таърифи генотсид, ҷиноятҳо бар зидди башарият ва ҷиноятҳои ҷангӣ ба консенсус расида, ҳуҷҷатҳои дахлдори байналмилалиро қабул кард. Ба ташаккули [[ҳуқуқи ҷиноии байналмилалӣ]] равандҳои Нюрнберг ва Токио нисбати шахсони гунаҳкор дар содир намудани ҷиноятҳои ҷангӣ, ҷиноятҳо бар зидди сулҳ ва башарият дар вақти Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ таъсири бузург расониданд. Дар оянда, дар шароити [[ҷаҳони дуқутба]] ва шиддат гирифтани [[Ҷанги Сард|ҷанги сард]] масъалаи таъсиси суди байналмилалии ҷиноӣ дигар бардошта нашуд. Танҳо дар охири солҳои 1980 — аввали 1990 пас аз анҷоми ҷанги сард ба ин масъала дубора таваҷҷӯҳ зоҳир шуд. Аввал дар соли [[Соли 1989|1989]] ҳукумати [[Тринидад ва Тобаго]] бо мактуб ба Маҷмаи Умумӣ муроҷиат кард, то кори масъалаи суди байналмилалии ҷиноиро, ки аз ҷумла дорои юрисдиксия нисбати ҷиноятҳои марбут ба муомилоти ғайриқонунии маводи мухаддир бошад, аз сар гирад. Сипас дар соли [[1991 год|1991]] дар [[Югославия|Югославияи собиқ]] ҷанги хунини шаҳрвандӣ оғоз шуд ва дар соли [[1994 год|1994]] дар [[Руанда|Руанда]] [[наслкушӣ]] ба вуқӯъ пайваст. [[Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид|Шӯрои Амнияти СММ]] ба ин ду вазъият вокуниш нишон дод. Аммо, азбаски ин трибуналҳо танҳо барои таҳқиқи ҷиноятҳои дар вақти муайян ва дар доираи низои мушаххас содиршуда сохта шуда буданд, ҷомеаи байналмилалӣ ба мувофиқа расид, ки масъалаи таъсиси суди ҷиноии мустақил ва доимӣ ниҳоят расидааст. Дар иҷлосияи 52-юми худ Маҷмаи Умумӣ қарор кард, ки соли 1998 таҳти сарпарастии СММ Конфронси дипломатӣ дар [[Рим]] бо иштироки ҳамаи давлатҳо даъват карда шавад. 17 июли соли 1998 ҷомеаи байналмилалӣ ба марҳилаи таърихӣ расид, вақте ки 120 давлат Оинномаи Римро — асоси ҳуқуқӣ барои таъсиси суди доимии байналмилалии ҷиноӣ — имзо карданд<ref name="История МУС" />. Суди байналмилалии ҷиноӣ (СБҶ) аввалин мақомоти доимии адлияи ҷиноии байналмилалӣ мебошад, ки дар асоси шартномаи байни давлатҳо таъсис ёфтааст ва дар навбати аввал барои он зарур аст, ки ба вазъияти беҷазо мондани шахсони содиркунандаи ҷиноятҳои вазнинтарин роҳ дода нашавад. СБҶ мақоми созмонҳои байналмилалии мустақилро дорад ва қисми сохтори СММ намебошад. Он дар [[Гаага|Гаага]], [[Нидерланды|Нидерланд]] воқеъ аст. Хароҷоти суд аз ҳисоби давлатҳои иштирокчии он, инчунин саҳмҳои ихтиёрӣ аз ҳукуматҳо, ташкилотҳои байналмилалӣ, шахсони воқеӣ, корпоратсияҳо ва дигар субъектҳо маблағгузорӣ мешавад. Оинномаи Рим 1 июли соли 2002 пас аз ратификатсия аз ҷониби 60 кишвар эътибор пайдо кард. == Давлатҳои иштирокчӣ == Давлатҳо иштирокчии ДБҶ мешаванд ва ҷиноятҳое, ки аз ҷониби шаҳрвандони онҳо ё дар қаламрави онҳо содир шудаанд, ба он тобеъ мегарданд, дар сурати [[Ратификация|ратификатсия]] намудани Оинномаи Рим. То ҳолати апрели соли 2013 Оинномаи Римро 123 давлат дар тамоми ҷаҳон ратификатсия кардаанд ([[Государство Палестина|Фаластин]] Оинномаро 2 январи соли 2015 ратификатсия кард). Аз 193 [[Государства — члены ООН|давлатҳои аъзои СММ]] онро аксарияти кишварҳои ҷаҳон — 121 ([[острова Кука|Ҷазираҳои Кук]] аъзои СММ нестанд) ратификатсия кардаанд, 31 — имзо кардаанд, вале ратификатсия накардаанд, ва 41 — умуман имзо накардаанд. Давлатҳои иштирокчӣ, ки Оинномаи Римро ратификатсия кардаанд, ба гурӯҳҳои минтақавии зерин тақсим мешаванд: [[Африка|Давлатҳои Африқо]]; Давлатҳои Осиё, аз ҷумла давлатҳо дар минтақаи [[Уқёнуси Ором]]; Давлатҳои Аврупои Шарқӣ; давлатҳои [[Амрикои Лотинӣ|Америкаи Лотинӣ]] ва [[Вест-Индия|ҳавзаи Кариб]]; [[Аврупои Ғарбӣ]] ва дигар давлатҳо. Аз кишварҳои фазои пасошӯравӣ Оинномаи Римро [[Эстония]], [[Латвия]], [[Литва]], [[Молдова]], [[Грузия]], [[Таджикистан|Тоҷикистон]], [[Арманистон|Арменистон]] ва [[Украина]] имзо ва ратификатсия кардаанд, [[Ӯзбекистон]] ва [[Кыргызстан|Қирғизистон]] имзо кардаанд, вале ратификатсия накардаанд, [[Беларус]], [[Озарбойҷон]], [[Казахстан|Қазоқистон]] ва [[Туркманистон]] имзо накардаанд, [[Россия|Русия]] имзои ратификатсиянашудаи худро бозпас гирифт. То ҳолати апрели соли 2013, 34 давлати иштирокчии СБҶ ба кишварҳои Африқо, 19 — ба Осиё, 18 — ба кишварҳои Аврупои Шарқӣ, 27 — ба кишварҳои Америкаи Лотинӣ ва ҳавзаи Кариб ва 25 — ба кишварҳои Аврупои Гарбӣ ва дигар давлатҳо тааллуқ доранд<ref name="Государства-участники">{{cite web|url = http://www.icc-cpi.int/en_menus/asp/states%20parties/Pages/the%20states%20parties%20to%20the%20rome%20statute.aspx|title = ICC: The States Parties to the Rome Statute|lang = en|access-date = 2013-04-03|archive-url = https://www.webcitation.org/6FwmGqGmC?url=http://www.icc-cpi.int/en_menus/asp/states%20parties/Pages/the%20states%20parties%20to%20the%20rome%20statute.aspx|archive-date = 2013-04-17|url-status = dead|accessdate = 2026-01-12|archivedate = 2013-03-23|archiveurl = https://web.archive.org/web/20130323225536/http://www.icc-cpi.int/en_menus/asp/states%20parties/Pages/the%20states%20parties%20to%20the%20rome%20statute.aspx}}</ref>. === Ассамблеяи давлатҳои иштирокчӣ === Ассамблеяи давлатҳои иштирокчӣ барои назорат ба фаъолияти маъмурии Раёсати Суд, Прокурор ва Котибот, инчунин барои ҳалли масъалаҳои ташкилии марбут ба фаъолияти СБҶ таъсис дода мешавад. Ҳар як давлати иштирокчӣ як овоз дорад, ҳамаи қарорҳо дар Ассамблея тавассути ноил шудан ба консенсус байни иштирокчиён қабул мешаванд, дар сурати ноил нашудан ба консенсус масъала ба овоздиҳӣ гузошта мешавад. Ассамблеяро раис ва ду ҳамраис роҳбарӣ мекунанд, ки аз ҷониби иштирокчиён ба муҳлати се сол интихоб мешаванд. Иҷлосияҳои Ассамблея соле як маротиба навбат ба навбат ё дар [[Нью-Йорк]] ё дар [[Гаага|Гаага]] гузаронида мешаванд, инчунин вобаста ба шароит иҷлосияҳои махсус баргузор шуда метавонанд. Иҷлосияҳо барои давлатҳои нозир ва ташкилотҳои ғайриҳукуматӣ бозанд<ref name=article112>Article 112 of the [https://legal.un.org/icc/statute/99_corr/cstatute.htm Rome Statute] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200711080436/https://legal.un.org/icc/statute/99_corr/cstatute.htm |date=2020-07-11 }}. Retrieved 18 October 2013.</ref><ref>Amnesty International, 11 November 2007. ''[https://www.amnesty.org/en/international-justice/issues/international-criminal-court/assembly-states-parties Assembly of States Parties of the International Criminal Court] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140811084858/https://www.amnesty.org/en/international-justice/issues/international-criminal-court/assembly-states-parties |date=2014-08-11 }}''. Retrieved 2 January 2008.</ref>. Ассамблея қозиҳо ва прокурорҳоро интихоб мекунад, буҷети Судро қабул мекунад, тартиби мурофиавии суди ва қоидаҳои исботкуниро муайян мекунад, инчунин ваколатҳои назоратиро ба мақомоти Суд амалӣ менамояд. Оинномаи Рим ба Ассамблея имкон медиҳад, ки қозиҳо ё прокурореро, ки рафтори ҷиддии ношоиста содир кардаанд ё ба вайронкунии ҷиддии вазифаҳои худ роҳ додаанд ва қодир нестанд вазифаҳоро мувофиқи талаботи Оиннома иҷро кунанд, аз вазифа дур созад<ref name=article46>Article 46 of the [https://legal.un.org/icc/statute/99_corr/cstatute.htm Rome Statute] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200711080436/https://legal.un.org/icc/statute/99_corr/cstatute.htm |date=2020-07-11 }}. Retrieved 18 October 2013.</ref>. Давлатҳои иштирокчӣ наметавонанд ба функсияҳои судии Суд дахолат кунанд<ref name=iccnow-asp>Coalition for the International Criminal Court. [http://www.iccnow.org/?mod=asp ''Assembly of States Parties''] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20071212164725/http://www.iccnow.org/?mod=asp |date=2007-12-12 }}. Retrieved 2 January 2008.</ref>. === Давлатҳое, ки аз иштирок даст кашидаанд === Як қатор кишварҳо ба худи идеяи СБҶ ҳамчун маҳдудкунандаи соҳибихтиёрии давлатҳо ва медиҳандаи салоҳиятҳои васеи номуайян ба суд ба таври принсипиалӣ мухолифат мекунанд; дар байни онҳо — [[США|ИМА]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]], [[Ҳиндустон]], [[Исроил]] ва [[Эрон]] ҳастанд. Мухолифи ашаддии фаъолияти СБҶ ИМА мебошад. Ҳукумати ИМА гарчанде Оинномаи Римро дар соли 2000 имзо карда буд, аммо аллакай дар соли 2002 имзои худро бозпас гирифт. Дар аввал [[Билл Клинтон]] ҳангоми имзои ҳуҷҷат шарҳ дод, ки ИМА ният надорад Оинномаи Римро ратификатсия кунад, то даме ки бо кори Суди байналмилалии ҷиноӣ ба таври пурра ва бо чашмони худ шинос нашавад<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/1095580.stm|title=Clinton's statement on war crimes court|work=BBC News|lang=en|access-date=2013-04-04|archive-url=https://www.webcitation.org/6FwmOeeEq?url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/1095580.stm|archive-date=2013-04-17|url-status=live}}</ref>. Дар оянда аллакай маъмурияти [[Ҷорҷ Уокер Буш|Буши хурдӣ]] бо баҳонаи ҳимояи хизматчиёни ҳарбии худ комилан аз иштирок дар Оинномаи Рим даст кашид ва онро вайронкунандаи манфиатҳои миллӣ ва соҳибихтиёрии ИМА номид. Гайр аз ин, дар соли 2002 Қонуни махсус дар бораи ҳимояи хизматчиёни ҳарбии америкоӣ қабул шуд, ки истифодаи қувваи ҳарбиро барои озод кардани ҳар як шаҳрванди америкоӣ ё шаҳрвандони аз ҷумлаи иттифоқчиёни ИМА, ки дар қаламрави ягон давлат бо ордери СБҶ дастгир шудаанд, иҷозат дод<ref>{{cite web|url=http://www.hrights.ru/text/b16/Chapter26.htm|title=Новая атака США на Международный уголовный суд|date=2002|work=[[Хьюман Райтс Вотч]]|access-date=2013-04-04|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924031536/http://www.hrights.ru/text/b16/Chapter26.htm|archive-date=2015-09-24|accessdate=2026-01-12|archivedate=2015-09-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924031536/http://www.hrights.ru/text/b16/Chapter26.htm}}</ref>. ИМА инчунин созишномаҳои дуҷониба бо як қатор кишварҳо баст, ки дар онҳо онҳоро вазифадор кард, ки шаҳрвандони гумонбари америкоиро ба Суди байналмилалии ҷиноӣ насупоранд ва дар сурати вайрон кардани ин созишномаҳо ИМА расонидани кумаки ҳарбӣ ва ҳар гуна дастгирии дигарро ба онҳо қатъ мекунад<ref>{{cite web|url=http://index.org.ru/othproj/crimcrt/icc-020708-1.html|title=Начало противостояния. США и Международный уголовный суд. Обзор за май 2002 г.|work=Журнал «Индекс»|access-date=2013-04-04|url-status=live|archive-date=2014-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20141210232112/http://index.org.ru/othproj/crimcrt/icc-020708-1.html|accessdate=2026-01-12|archivedate=2014-12-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141210232112/http://index.org.ru/othproj/crimcrt/icc-020708-1.html}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.iccnow.org/documents/CICCFS_BIAstatusCurrent.pdf|title=Status of US Bilateral Immunity Acts|date=2006|work=Coalition for the International Criminal Court|format=PDF|lang=en|access-date=2013-04-04|archive-url=https://www.webcitation.org/6FwmQXZTq?url=http://www.iccnow.org/documents/CICCFS_BIAstatusCurrent.pdf|archive-date=2013-04-17|url-status=live}}</ref>. [[Российская Федерация|Федератсияи Русия]] Оинномаи Римро [[13 сентябр|13 сентябри]] соли [[Соли 2000|2000]] имзо кард, аммо онро ратификатсия накард ва ҳамин тавр, давлати иштирокчии Суди байналмилалии ҷиноӣ набуд. Дар айни замон Русия бо СБҶ ҳамкорӣ мекард ва дар кори он ҳамчун нозир иштирок менамуд. Дар соли 2016 Русия имзои худро бозпас гирифт ва ҳамкориро бо СБҶ қатъ кард — пас аз он ки илҳоқ [[Қрим]] ҳамчун ишғол эътироф шуд<ref name="ukr">[https://www.bbc.com/russian/news-60598274 Международный суд в Гааге начал расследование действий России на Украине] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220319152541/https://www.bbc.com/russian/news-60598274 |date=2022-03-19 }}, BBC, 3.03.2022</ref>. 3 апрели соли 2025 роҳбари дастгоҳи сарвазири [[Венгрия|Венгрия]] Гергей Гуйяш хабар дод, ки дар ин рӯз кишвар расмиёти баромадан аз зери юрисдиксияи СБҶ-ро оғоз мекунад<ref>{{Cite web|url=https://meduza.io/news/2025/04/03/vengriya-ob-yavila-o-vyhode-iz-mezhdunarodnogo-ugolovnogo-suda|title=Венгрия объявила о выходе из Международного уголовного суда|lang=ru|website=Meduza|access-date=2025-04-03|archive-date=2025-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20250403092047/https://meduza.io/news/2025/04/03/vengriya-ob-yavila-o-vyhode-iz-mezhdunarodnogo-ugolovnogo-suda|url-status=live}}</ref><ref>{{Статья|ссылка=https://www.gazeta.uz/ru/2025/04/03/hungary/|заглавие=Венгрия объявила о выходе из Международного уголовного суда|год=2025|издание=Gazeta.uz|месяц=4|число=3|archive-date=2025-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20250403115115/https://www.gazeta.uz/ru/2025/04/03/hungary/|url-status=live}}</ref>. 29 апрел парлумони Венгрия ба тарафдории баромадани кишвар аз СБҶ овоз дод. Тавре нишон дода шуд, тавассути ин қарор давлат аз узвият дар ниҳоди сиёсишуда, ки обрӯ ва беғаразии худро гум кардааст, даст кашид. Ҳамзамон Будапешт аз риояи Оинномаи Рим даст кашид<ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/ru/parlament-vengrii-odobril-vyhod-strany-izpod-urisdikcii-mus/a-72388017|title=Парламент Венгрии одобрил выход страны из-под юрисдикции МУС |date=2025-04-29|lang=ru|website=dw.com|access-date=2025-05-19|archive-date=2025-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20250509134359/https://www.dw.com/ru/parlament-vengrii-odobril-vyhod-strany-izpod-urisdikcii-mus/a-72388017|url-status=live}}</ref>. == Сохтор ва ҳайати суд == === Сохтори ташкилӣ === ==== Раёсат (Президиум) ==== Раёсати судро Раиси он, муовинони якум ва дуюми Раис ташкил медиҳанд. Онҳо бо аксарияти мутлақи овозҳои қозиҳо ба муҳлати се сол интихоб мешаванд ва метавонанд танҳо як маротиба дубора интихоб шаванд. Раёсат идораи ҷории корҳои Судро амалӣ менамояд, фаъолиятро бо Прокурор ҳамоҳанг месозад ва дигар функсияҳои марбут ба кори Судро иҷро мекунад. ==== Шӯъбаҳо ва палатаҳои суд ==== Сохтори худи ҷузъи судии Суди байналмилалии ҷиноӣ аз Шӯъбаи апеллятсионӣ, Шӯъбаи судӣ ва Шӯъбаи истеҳсолоти пешакӣ иборат аст. Дар навбати худ шӯъбаҳо палатаҳоро дар бар мегиранд, шумораи онҳо метавонад вобаста ба дараҷаи мушкилии парвандаҳои дар истеҳсолоти суд буда гуногун бошад. Шӯъбаи апеллятсионӣ аз Раис ва боз чор қозӣ, ва Шӯъбаи судӣ ва Шӯъбаи истеҳсолоти пешакӣ — ҳар кадоме на камтар аз шаш қозӣ иборатанд. Дар ин ҳолат ба Палатаи апеллятсионӣ бояд якбора ҳамаи қозиҳои Шӯъбаи апеллятсионӣ, ба як Палатаи судӣ — на камтар аз се қозии Шӯъбаи судӣ, ва ба як Палатаи истеҳсолоти пешакӣ — на камтар аз се қозӣ ё як қозии шӯъбаи дахлдор вобаста ба мушкилии парвандаи баррасишаванда дохил шаванд. Ин матн ба забони тоҷикӣ бо ҳифзи сохтори вики-код ва пайвандҳо тарҷума шудааст: ==== Канцелярияи Прокурор ==== Канцелярияи Прокурор мақоми мустақили СБҶ мебошад, ки ваколатдор аст таъқиби ҷиноии шахсони барои ҷиноятҳо масъулро амалӣ намуда, ба онҳо айбдоркунӣ пешниҳод кунад. Канцелярияро Прокурори генералӣ роҳбарӣ мекунад. Мустақилияти прокуратура бо он таъмин карда мешавад, ки Прокурор ва муовинони ӯ на аз ҷониби Суд, балки аз ҷониби Ассамблеяи давлатҳои иштирокчӣ баробари қозиҳо ба муҳлати нӯҳ сол интихоб мешаванд, наметавонанд дубора интихоб шаванд ва набояд аз як давлат бошанд. Аз июни соли 2021 Прокурори генералии СБҶ [[Хан, Карим Ахмад|Карим Аҳмад Хан]] ([[Великобритания|Британияи Кабир]]) мебошад. Пештар ин вазифаро шахсони зерин ба уҳда доштанд: аз соли 2012 то 2021 — [[Бенсуда, Фату|Фату Бенсуда]] ([[Гамбия]]), аз соли 2003 то 2012 — [[Морено Окампо, Луис|Луис Морено Окампо]] ([[Аргентина]]). ==== Котибот ==== Котибот барои ҷанбаҳои ғайрисудии идораи корҳо ва хидматрасонии Суд масъул аст. Онро котиб роҳбарӣ мекунад, ки аз ҷониби қозиҳо ба муҳлати панҷ сол интихоб мешавад. === Додрасҳо === Суди байналмилалии ҷиноӣ аз 18 қозӣ иборат аст, ки ба муҳлати 9 сол аз ҷониби Ассамблеяи давлатҳои иштирокчии суд интихоб мешаванд, ва ҳар як гурӯҳи минтақавӣ бояд ҳадди аққал бо 2 қозӣ намояндагӣ карда шавад. Дар айни замон (апрели соли 2017) 3 қозӣ аз Аврупои Шарқӣ, 3 — аз Осиё, 4 — аз Африқо, 3 — аз Америкаи Лотинӣ ва 5 нафари боқимонда аз Аврупои Гарбӣ ва дигар давлатҳо мебошанд. Ҳамаи қозиҳо аз рӯи ду рӯйхат интихоб мешаванд. Рӯйхати «А» шахсонеро дар бар мегирад, ки мутахассисони эътирофшуда дар соҳаи [[Уголовное право|ҳуқуқи ҷиноӣ]] ва [[Уголовный процесс|мурофиа]] мебошанд, инчунин таҷрибаи зарурии кориро ҳамчун қозӣ, прокурор ё адвокат дар ин соҳа доранд. Рӯйхати «В» аз шахсоне иборат аст, ки мутахассисони соҳибэътибор дар соҳаи [[Международное право|ҳуқуқи байналмилалӣ]], маҳз дар соҳаи [[Международное гуманитарное право|ҳуқуқи байналмилалии башардӯстона]] ва [[Права человека|ҳуқуқи инсон]] мебошанд ва таҷрибаи бузурги амалияи ҳуқуқӣ доранд. Номзадҳо ба вазифаи қозӣ бояд шумораи бештари овозҳо ва аксарияти аз се ду ҳиссаи овозҳои давлатҳои иштирокчии дар овоздиҳӣ ҳузурдошта ва иштироккунандаро ба даст оранд. Ба ҳайати суд наметавонанд ҳамзамон ду шахсе дохил шаванд, ки аз як давлат намояндагӣ мекунанд. Ҳангоми интихоби қозиҳо меъёрҳои зерин ба назар гирифта мешаванд: намояндагии [[Правовая семья|системаҳои асосии ҳуқуқии ҷаҳон]]; намояндагии мутаносиби ҷуғрофӣ вобаста ба шумораи давлатҳо дар гурӯҳҳои минтақавӣ; намояндагии баробари қозиҳои ҷинси зан ва мард. Агар муҳлати хидмати қозӣ ба охир расида бошад, вале дар он палатае, ки ӯ фаъолият мекард, бо иштироки ӯ баррасии судии парвандаи мушаххас оғоз шуда бошад, ӯ ҳуқуқ дорад то он даме, ки ин парванда аз рӯи моҳият баррасӣ нашавад, дар вазифаи қозӣ бимонад. == Эзоҳ == <references /> {{Authority control | suppress = P434 }} [[Гурӯҳ:Додгоҳҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Додгоҳи байналмилалии ҷиноӣ]] [[Гурӯҳ:Ҷиноятҳо бар зидди башарият]] ngjt0q38nxgd6jqbd55o3iv8eo7s21f 1489084 1489083 2026-10-11T18:22:25Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 ороиш, аломатҳои китобат, вироишоти сабкӣ 1489084 wikitext text/x-wiki '''Додгоҳи байналмилалии кайфарӣ'''({{lang-fr|Cour pénale internationale}}; {{lang-en|International Criminal Court, ICC ё ICCt}}; ихтисораи тоҷикӣ — '''ДБК''') — аввалин мақомоти доимии адлияи ҷиноии байналмилалӣ мебошад, ки ба салоҳияти он таъқиби шахсони масъул барои [[наслкушӣ]], [[ҷиноятҳои ҷангӣ]], [[ҷиноятҳо бар зидди башарият]], инчунин [[ҷиноятҳои таҷовузи низомӣ (агрессия)]] дохил мешавад. Дар асоси Оинномаи Рим, ки [[17 июл|17 июли]] соли [[Соли 1998|1998]] қабул шудааст, таъсис ёфтааст. Расман фаъолияти худро аз [[1 июл|1 июли]] соли [[Соли 2002|2002]], пас аз эътибор пайдо кардани Оинномаи Рим, оғоз намуд. Бархилофи дигар судҳои байналмилалии махсус ([[ad hoc]]) ва омехтаи ҷиноӣ, ДБК муассисаи доимӣ мебошад. Ба салоҳияти он ҷиноятҳое дохил мешаванд, ки пас аз эътибор пайдо кардани Оинномаи Рим содир шудаанд. Макони истиқомат [[Гаага]] мебошад, аммо бо хоҳиши суд ҷаласаҳо метавонанд дар дигар ҷойҳо баргузор шаванд. Суди байналмилалии ҷиноиро набояд бо [[Международный суд ООН|Суди байналмилалии СММ]], ки он низ дар Гаага ҷойгир аст, вале салоҳияти дигар дорад, омехта кард. ДБК ба [[Организация Объединённых Наций#Структура ООН|сохторҳои расмии Созмони Милали Муттаҳид]] дохил намешавад, гарчанде ки метавонад дар асоси пешниҳоди [[Совет Безопасности ООН|Шӯрои Амнияти СММ]] парвандаҳо оғоз кунад. == Таърих == Ҷомеаи байналмилалӣ дер боз барои таъсиси суди доимии байналмилалии ҷиноӣ талош мекард, аммо бинобар ихтилофҳои гуногун ин масъала муддати тӯлонӣ ба таъхир меафтод. Ҳанӯз дар соли [[Соли 1948|1948]] [[Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид|Маҷмаи Умумии СММ]] дар қатъномаи худ зарурати таъсиси мақомоти махсуси ҳуқуқиро, ки дар асоси доимӣ ба таъқиби ҷиноии шахсони масъул дар содир намудани ҷиноятҳои [[геноцид|генотсид]] ва дигар ҷиноятҳои вазнин машғул мешавад, нишон дода буд. Кори ин масъала ба зиммаи Комиссияи ҳуқуқи байналмилалӣ гузошта шуд, ки ба хулоса омад, ки таъсиси чунин мақомот аз нуқтаи назари ҳуқуқи байналмилалӣ матлуб ва имконпазир аст, аммо баъдтар фаъолият дар ин самт аз ҷониби Маҷмаи Умумӣ бинобар набудани консенсус дар бораи таърифи мафҳуми [[таҷовузи низомӣ]] (агрессия) боздошта шуд<ref name="История МУС">{{cite web|url=http://www.un.org/ru/law/icc/overview.shtml|title=Международный уголовный суд: Исторический обзор|work=сайт ООН|access-date=2013-04-04|archive-url=https://www.webcitation.org/6Fwhg3NiB?url=http://www.un.org/ru/law/icc/overview.shtml|archive-date=2013-04-17|url-status=live}}</ref><ref>{{статья|автор=Верещетин B.C.|заглавие=Международный уголовный суд: новые перспективы|издание=Московский журнал международного права|год=1993|номер=2|страницы=4—41}}</ref>. Дар нимаи асри XX пас аз [[Ҷанги ҷаҳонии дувум|Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ]] ҷомеаи байналмилалӣ танҳо дар мавриди таърифи генотсид, ҷиноятҳо бар зидди башарият ва ҷиноятҳои ҷангӣ ба консенсус расида, ҳуҷҷатҳои дахлдори байналмилалиро қабул кард. Ба ташаккули [[ҳуқуқи ҷиноии байналмилалӣ]] равандҳои Нюрнберг ва Токио нисбати шахсони гунаҳкор дар содир намудани ҷиноятҳои ҷангӣ, ҷиноятҳо бар зидди сулҳ ва башарият дар вақти Ҷанги дуюми ҷаҳонӣ таъсири бузург расониданд. Дар оянда, дар шароити [[ҷаҳони дуқутба]] ва шиддат гирифтани [[Ҷанги Сард|ҷанги сард]] масъалаи таъсиси суди байналмилалии ҷиноӣ дигар бардошта нашуд. Танҳо дар охири солҳои 1980 — аввали 1990 пас аз анҷоми ҷанги сард ба ин масъала дубора таваҷҷӯҳ зоҳир шуд. Аввал дар соли [[Соли 1989|1989]] ҳукумати [[Тринидад ва Тобаго]] бо мактуб ба Маҷмаи Умумӣ муроҷиат кард, то кори масъалаи суди байналмилалии ҷиноиро, ки аз ҷумла дорои юрисдиксия нисбати ҷиноятҳои марбут ба муомилоти ғайриқонунии маводи мухаддир бошад, аз сар гирад. Сипас дар соли [[1991 год|1991]] дар [[Югославия|Югославияи собиқ]] ҷанги хунини шаҳрвандӣ оғоз шуд ва дар соли [[1994 год|1994]] дар [[Руанда|Руанда]] [[наслкушӣ]] ба вуқӯъ пайваст. [[Шӯрои Амнияти Созмони Милали Муттаҳид|Шӯрои Амнияти СММ]] ба ин ду вазъият вокуниш нишон дод. Аммо, азбаски ин трибуналҳо танҳо барои таҳқиқи ҷиноятҳои дар вақти муайян ва дар доираи низои мушаххас содиршуда сохта шуда буданд, ҷомеаи байналмилалӣ ба мувофиқа расид, ки масъалаи таъсиси суди ҷиноии мустақил ва доимӣ ниҳоят расидааст. Дар иҷлосияи 52-юми худ Маҷмаи Умумӣ қарор кард, ки соли 1998 таҳти сарпарастии СММ Конфронси дипломатӣ дар [[Рим]] бо иштироки ҳамаи давлатҳо даъват карда шавад. 17 июли соли 1998 ҷомеаи байналмилалӣ ба марҳилаи таърихӣ расид, вақте ки 120 давлат Оинномаи Римро — асоси ҳуқуқӣ барои таъсиси суди доимии байналмилалии ҷиноӣ — имзо карданд<ref name="История МУС" />. Додгоҳи байналмилалии кайфарӣ аввалин мақомоти доимии адлияи ҷиноии байналмилалӣ мебошад, ки дар асоси шартномаи байни давлатҳо таъсис ёфтааст ва дар навбати аввал барои он зарур аст, ки ба вазъияти беҷазо мондани шахсони содиркунандаи ҷиноятҳои вазнинтарин роҳ дода нашавад. СБҶ мақоми созмонҳои байналмилалии мустақилро дорад ва қисми сохтори СММ намебошад. Он дар [[Гаага|Гаага]], [[Нидерланды|Нидерланд]] воқеъ аст. Хароҷоти суд аз ҳисоби давлатҳои иштирокчии он, инчунин саҳмҳои ихтиёрӣ аз ҳукуматҳо, ташкилотҳои байналмилалӣ, шахсони воқеӣ, корпоратсияҳо ва дигар субъектҳо маблағгузорӣ мешавад. Оинномаи Рим 1 июли соли 2002 пас аз ратификатсия аз ҷониби 60 кишвар эътибор пайдо кард. == Давлатҳои иштирокчӣ == Давлатҳо иштирокчии ДБК мешаванд ва ҷиноятҳое, ки аз ҷониби шаҳрвандони онҳо ё дар қаламрави онҳо содир шудаанд, ба он тобеъ мегарданд, дар сурати [[Ратификация|ратификатсия]] намудани Оинномаи Рим. То ҳолати апрели соли 2013 Оинномаи Римро 123 давлат дар тамоми ҷаҳон ратификатсия кардаанд ([[Государство Палестина|Фаластин]] Оинномаро 2 январи соли 2015 ратификатсия кард). Аз 193 [[Государства — члены ООН|давлатҳои аъзои СММ]] онро аксарияти кишварҳои ҷаҳон — 121 ([[острова Кука|Ҷазираҳои Кук]] аъзои СММ нестанд) ратификатсия кардаанд, 31 — имзо кардаанд, вале ратификатсия накардаанд, ва 41 — умуман имзо накардаанд. Давлатҳои иштирокчӣ, ки Оинномаи Римро ратификатсия кардаанд, ба гурӯҳҳои минтақавии зерин тақсим мешаванд: [[Африка|Давлатҳои Африқо]]; Давлатҳои Осиё, аз ҷумла давлатҳо дар минтақаи [[Уқёнуси Ором]]; Давлатҳои Аврупои Шарқӣ; давлатҳои [[Амрикои Лотинӣ|Америкаи Лотинӣ]] ва [[Вест-Индия|ҳавзаи Кариб]]; [[Аврупои Ғарбӣ]] ва дигар давлатҳо. Аз кишварҳои фазои пасошӯравӣ Оинномаи Римро [[Эстония]], [[Латвия]], [[Литва]], [[Молдова]], [[Грузия]], [[Таджикистан|Тоҷикистон]], [[Арманистон|Арменистон]] ва [[Украина]] имзо ва ратификатсия кардаанд, [[Ӯзбекистон]] ва [[Кыргызстан|Қирғизистон]] имзо кардаанд, вале ратификатсия накардаанд, [[Беларус]], [[Озарбойҷон]], [[Казахстан|Қазоқистон]] ва [[Туркманистон]] имзо накардаанд, [[Россия|Русия]] имзои ратификатсиянашудаи худро бозпас гирифт. То ҳолати апрели соли 2013, 34 давлати иштирокчии СБҶ ба кишварҳои Африқо, 19 — ба Осиё, 18 — ба кишварҳои Аврупои Шарқӣ, 27 — ба кишварҳои Америкаи Лотинӣ ва ҳавзаи Кариб ва 25 — ба кишварҳои Аврупои Гарбӣ ва дигар давлатҳо тааллуқ доранд<ref name="Государства-участники">{{cite web|url = http://www.icc-cpi.int/en_menus/asp/states%20parties/Pages/the%20states%20parties%20to%20the%20rome%20statute.aspx|title = ICC: The States Parties to the Rome Statute|lang = en|access-date = 2013-04-03|archive-url = https://www.webcitation.org/6FwmGqGmC?url=http://www.icc-cpi.int/en_menus/asp/states%20parties/Pages/the%20states%20parties%20to%20the%20rome%20statute.aspx|archive-date = 2013-04-17|url-status = dead|accessdate = 2026-01-12|archivedate = 2013-03-23|archiveurl = https://web.archive.org/web/20130323225536/http://www.icc-cpi.int/en_menus/asp/states%20parties/Pages/the%20states%20parties%20to%20the%20rome%20statute.aspx}}</ref>. === Ассамблеяи давлатҳои иштирокчӣ === Ассамблеяи давлатҳои иштирокчӣ барои назорат ба фаъолияти маъмурии Раёсати Суд, Прокурор ва Котибот, инчунин барои ҳалли масъалаҳои ташкилии марбут ба фаъолияти СБҶ таъсис дода мешавад. Ҳар як давлати иштирокчӣ як овоз дорад, ҳамаи қарорҳо дар Ассамблея тавассути ноил шудан ба консенсус байни иштирокчиён қабул мешаванд, дар сурати ноил нашудан ба консенсус масъала ба овоздиҳӣ гузошта мешавад. Ассамблеяро раис ва ду ҳамраис роҳбарӣ мекунанд, ки аз ҷониби иштирокчиён ба муҳлати се сол интихоб мешаванд. Иҷлосияҳои Ассамблея соле як маротиба навбат ба навбат ё дар [[Нью-Йорк]] ё дар [[Гаага|Гаага]] гузаронида мешаванд, инчунин вобаста ба шароит иҷлосияҳои махсус баргузор шуда метавонанд. Иҷлосияҳо барои давлатҳои нозир ва ташкилотҳои ғайриҳукуматӣ бозанд<ref name=article112>Article 112 of the [https://legal.un.org/icc/statute/99_corr/cstatute.htm Rome Statute] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200711080436/https://legal.un.org/icc/statute/99_corr/cstatute.htm |date=2020-07-11 }}. Retrieved 18 October 2013.</ref><ref>Amnesty International, 11 November 2007. ''[https://www.amnesty.org/en/international-justice/issues/international-criminal-court/assembly-states-parties Assembly of States Parties of the International Criminal Court] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20140811084858/https://www.amnesty.org/en/international-justice/issues/international-criminal-court/assembly-states-parties |date=2014-08-11 }}''. Retrieved 2 January 2008.</ref>. Ассамблея қозиҳо ва прокурорҳоро интихоб мекунад, буҷети Судро қабул мекунад, тартиби мурофиавии суди ва қоидаҳои исботкуниро муайян мекунад, инчунин ваколатҳои назоратиро ба мақомоти Суд амалӣ менамояд. Оинномаи Рим ба Ассамблея имкон медиҳад, ки қозиҳо ё прокурореро, ки рафтори ҷиддии ношоиста содир кардаанд ё ба вайронкунии ҷиддии вазифаҳои худ роҳ додаанд ва қодир нестанд вазифаҳоро мувофиқи талаботи Оиннома иҷро кунанд, аз вазифа дур созад<ref name=article46>Article 46 of the [https://legal.un.org/icc/statute/99_corr/cstatute.htm Rome Statute] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20200711080436/https://legal.un.org/icc/statute/99_corr/cstatute.htm |date=2020-07-11 }}. Retrieved 18 October 2013.</ref>. Давлатҳои иштирокчӣ наметавонанд ба функсияҳои судии Суд дахолат кунанд<ref name=iccnow-asp>Coalition for the International Criminal Court. [http://www.iccnow.org/?mod=asp ''Assembly of States Parties''] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20071212164725/http://www.iccnow.org/?mod=asp |date=2007-12-12 }}. Retrieved 2 January 2008.</ref>. === Давлатҳое, ки аз иштирок даст кашидаанд === Як қатор кишварҳо ба худи идеяи ДБК ҳамчун маҳдудкунандаи соҳибихтиёрии давлатҳо ва медиҳандаи салоҳиятҳои васеи номуайян ба суд ба таври принсипиалӣ мухолифат мекунанд; дар байни онҳо — [[США|ИМА]], [[Ҷумҳурии Мардумии Чин|Чин]], [[Ҳиндустон]], [[Исроил]] ва [[Эрон]] ҳастанд. Мухолифи ашаддии фаъолияти ДБК ИМА мебошад. Ҳукумати ИМА гарчанде Оинномаи Римро дар соли 2000 имзо карда буд, аммо аллакай дар соли 2002 имзои худро бозпас гирифт. Дар аввал [[Билл Клинтон]] ҳангоми имзои ҳуҷҷат шарҳ дод, ки ИМА ният надорад Оинномаи Римро ратификатсия кунад, то даме ки бо кори Додгоҳи байналмилалии кайфарӣ ба таври пурра ва бо чашмони худ шинос нашавад<ref>{{cite web|url=http://news.bbc.co.uk/1/hi/world/1095580.stm|title=Clinton's statement on war crimes court|work=BBC News|lang=en|access-date=2013-04-04|archive-url=https://www.webcitation.org/6FwmOeeEq?url=http://news.bbc.co.uk/2/hi/1095580.stm|archive-date=2013-04-17|url-status=live}}</ref>. Дар оянда аллакай маъмурияти [[Ҷорҷ Уокер Буш|Буши хурдӣ]] бо баҳонаи ҳимояи хизматчиёни ҳарбии худ комилан аз иштирок дар Оинномаи Рим даст кашид ва онро вайронкунандаи манфиатҳои миллӣ ва соҳибихтиёрии ИМА номид. Гайр аз ин, дар соли 2002 Қонуни махсус дар бораи ҳимояи хизматчиёни ҳарбии америкоӣ қабул шуд, ки истифодаи қувваи ҳарбиро барои озод кардани ҳар як шаҳрванди америкоӣ ё шаҳрвандони аз ҷумлаи иттифоқчиёни ИМА, ки дар қаламрави ягон давлат бо ордери СБҶ дастгир шудаанд, иҷозат дод<ref>{{cite web|url=http://www.hrights.ru/text/b16/Chapter26.htm|title=Новая атака США на Международный уголовный суд|date=2002|work=[[Хьюман Райтс Вотч]]|access-date=2013-04-04|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20150924031536/http://www.hrights.ru/text/b16/Chapter26.htm|archive-date=2015-09-24|accessdate=2026-01-12|archivedate=2015-09-24|archiveurl=https://web.archive.org/web/20150924031536/http://www.hrights.ru/text/b16/Chapter26.htm}}</ref>. ИМА инчунин созишномаҳои дуҷониба бо як қатор кишварҳо баст, ки дар онҳо онҳоро вазифадор кард, ки шаҳрвандони гумонбари америкоиро ба Суди байналмилалии ҷиноӣ насупоранд ва дар сурати вайрон кардани ин созишномаҳо ИМА расонидани кумаки ҳарбӣ ва ҳар гуна дастгирии дигарро ба онҳо қатъ мекунад<ref>{{cite web|url=http://index.org.ru/othproj/crimcrt/icc-020708-1.html|title=Начало противостояния. США и Международный уголовный суд. Обзор за май 2002 г.|work=Журнал «Индекс»|access-date=2013-04-04|url-status=live|archive-date=2014-12-10|archive-url=https://web.archive.org/web/20141210232112/http://index.org.ru/othproj/crimcrt/icc-020708-1.html|accessdate=2026-01-12|archivedate=2014-12-10|archiveurl=https://web.archive.org/web/20141210232112/http://index.org.ru/othproj/crimcrt/icc-020708-1.html}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.iccnow.org/documents/CICCFS_BIAstatusCurrent.pdf|title=Status of US Bilateral Immunity Acts|date=2006|work=Coalition for the International Criminal Court|format=PDF|lang=en|access-date=2013-04-04|archive-url=https://www.webcitation.org/6FwmQXZTq?url=http://www.iccnow.org/documents/CICCFS_BIAstatusCurrent.pdf|archive-date=2013-04-17|url-status=live}}</ref>. [[Российская Федерация|Федератсияи Русия]] Оинномаи Римро [[13 сентябр|13 сентябри]] соли [[Соли 2000|2000]] имзо кард, аммо онро ратификатсия накард ва ҳамин тавр, давлати иштирокчии Додгоҳи байналмилалии кайфарӣ набуд. Дар айни замон Русия бо ДБК ҳамкорӣ мекард ва дар кори он ҳамчун нозир иштирок менамуд. Дар соли 2016 Русия имзои худро бозпас гирифт ва ҳамкориро бо ДБК қатъ кард — пас аз он ки илҳоқ [[Қрим]] ҳамчун ишғол эътироф шуд<ref name="ukr">[https://www.bbc.com/russian/news-60598274 Международный суд в Гааге начал расследование действий России на Украине] {{Бойгонишуда|url=https://web.archive.org/web/20220319152541/https://www.bbc.com/russian/news-60598274 |date=2022-03-19 }}, BBC, 3.03.2022</ref>. 3 апрели соли 2025 роҳбари дастгоҳи сарвазири [[Венгрия|Венгрия]] Гергей Гуйяш хабар дод, ки дар ин рӯз кишвар расмиёти баромадан аз зери юрисдиксияи ДБК -ро оғоз мекунад<ref>{{Cite web|url=https://meduza.io/news/2025/04/03/vengriya-ob-yavila-o-vyhode-iz-mezhdunarodnogo-ugolovnogo-suda|title=Венгрия объявила о выходе из Международного уголовного суда|lang=ru|website=Meduza|access-date=2025-04-03|archive-date=2025-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20250403092047/https://meduza.io/news/2025/04/03/vengriya-ob-yavila-o-vyhode-iz-mezhdunarodnogo-ugolovnogo-suda|url-status=live}}</ref><ref>{{Статья|ссылка=https://www.gazeta.uz/ru/2025/04/03/hungary/|заглавие=Венгрия объявила о выходе из Международного уголовного суда|год=2025|издание=Gazeta.uz|месяц=4|число=3|archive-date=2025-04-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20250403115115/https://www.gazeta.uz/ru/2025/04/03/hungary/|url-status=live}}</ref>. 29 апрел парлумони Венгрия ба тарафдории баромадани кишвар аз ДБК овоз дод. Тавре нишон дода шуд, тавассути ин қарор давлат аз узвият дар ниҳоди сиёсишуда, ки обрӯ ва беғаразии худро гум кардааст, даст кашид. Ҳамзамон Будапешт аз риояи Оинномаи Рим даст кашид<ref>{{Cite web|url=https://www.dw.com/ru/parlament-vengrii-odobril-vyhod-strany-izpod-urisdikcii-mus/a-72388017|title=Парламент Венгрии одобрил выход страны из-под юрисдикции МУС |date=2025-04-29|lang=ru|website=dw.com|access-date=2025-05-19|archive-date=2025-05-09|archive-url=https://web.archive.org/web/20250509134359/https://www.dw.com/ru/parlament-vengrii-odobril-vyhod-strany-izpod-urisdikcii-mus/a-72388017|url-status=live}}</ref>. == Сохтор ва ҳайати суд == === Сохтори ташкилӣ === ==== Раёсат (Президиум) ==== Раёсати судро Раиси он, муовинони якум ва дуюми Раис ташкил медиҳанд. Онҳо бо аксарияти мутлақи овозҳои қозиҳо ба муҳлати се сол интихоб мешаванд ва метавонанд танҳо як маротиба дубора интихоб шаванд. Раёсат идораи ҷории корҳои Судро амалӣ менамояд, фаъолиятро бо Прокурор ҳамоҳанг месозад ва дигар функсияҳои марбут ба кори Судро иҷро мекунад. ==== Шӯъбаҳо ва палатаҳои суд ==== Сохтори худи ҷузъи Додгоҳи байналмилалии кайфарӣ аз Шӯъбаи апеллятсионӣ, Шӯъбаи судӣ ва Шӯъбаи истеҳсолоти пешакӣ иборат аст. Дар навбати худ шӯъбаҳо палатаҳоро дар бар мегиранд, шумораи онҳо метавонад вобаста ба дараҷаи мушкилии парвандаҳои дар истеҳсолоти суд буда гуногун бошад. Шӯъбаи апеллятсионӣ аз Раис ва боз чор қозӣ, ва Шӯъбаи судӣ ва Шӯъбаи истеҳсолоти пешакӣ — ҳар кадоме на камтар аз шаш қозӣ иборатанд. Дар ин ҳолат ба Палатаи апеллятсионӣ бояд якбора ҳамаи қозиҳои Шӯъбаи апеллятсионӣ, ба як Палатаи судӣ — на камтар аз се қозии Шӯъбаи судӣ, ва ба як Палатаи истеҳсолоти пешакӣ — на камтар аз се қозӣ ё як қозии шӯъбаи дахлдор вобаста ба мушкилии парвандаи баррасишаванда дохил шаванд. Ин матн ба забони тоҷикӣ бо ҳифзи сохтори вики-код ва пайвандҳо тарҷума шудааст: ==== Канцелярияи Прокурор ==== Канцелярияи Прокурор мақоми мустақили ДБК мебошад, ки ваколатдор аст таъқиби ҷиноии шахсони барои ҷиноятҳо масъулро амалӣ намуда, ба онҳо айбдоркунӣ пешниҳод кунад. Канцелярияро Прокурори генералӣ роҳбарӣ мекунад. Мустақилияти прокуратура бо он таъмин карда мешавад, ки Прокурор ва муовинони ӯ на аз ҷониби Суд, балки аз ҷониби Ассамблеяи давлатҳои иштирокчӣ баробари қозиҳо ба муҳлати нӯҳ сол интихоб мешаванд, наметавонанд дубора интихоб шаванд ва набояд аз як давлат бошанд. Аз июни соли 2021 Прокурори генералии ДБК [[Хан, Карим Ахмад|Карим Аҳмад Хан]] ([[Великобритания|Британияи Кабир]]) мебошад. Пештар ин вазифаро шахсони зерин ба уҳда доштанд: аз соли 2012 то 2021 — [[Бенсуда, Фату|Фату Бенсуда]] ([[Гамбия]]), аз соли 2003 то 2012 — [[Морено Окампо, Луис|Луис Морено Окампо]] ([[Аргентина]]). ==== Котибот ==== Котибот барои ҷанбаҳои ғайрисудии идораи корҳо ва хидматрасонии Суд масъул аст. Онро котиб роҳбарӣ мекунад, ки аз ҷониби қозиҳо ба муҳлати панҷ сол интихоб мешавад. === Додрасҳо === Додгоҳи байналмилалии кайфарӣ аз 18 қозӣ иборат аст, ки ба муҳлати 9 сол аз ҷониби Ассамблеяи давлатҳои иштирокчии суд интихоб мешаванд, ва ҳар як гурӯҳи минтақавӣ бояд ҳадди аққал бо 2 қозӣ намояндагӣ карда шавад. Дар айни замон (апрели соли 2017) 3 қозӣ аз Аврупои Шарқӣ, 3 — аз Осиё, 4 — аз Африқо, 3 — аз Америкаи Лотинӣ ва 5 нафари боқимонда аз Аврупои Гарбӣ ва дигар давлатҳо мебошанд. Ҳамаи қозиҳо аз рӯи ду рӯйхат интихоб мешаванд. Рӯйхати «А» шахсонеро дар бар мегирад, ки мутахассисони эътирофшуда дар соҳаи [[Уголовное право|ҳуқуқи ҷиноӣ]] ва [[Уголовный процесс|мурофиа]] мебошанд, инчунин таҷрибаи зарурии кориро ҳамчун қозӣ, прокурор ё адвокат дар ин соҳа доранд. Рӯйхати «В» аз шахсоне иборат аст, ки мутахассисони соҳибэътибор дар соҳаи [[Международное право|ҳуқуқи байналмилалӣ]], маҳз дар соҳаи [[Международное гуманитарное право|ҳуқуқи байналмилалии башардӯстона]] ва [[Права человека|ҳуқуқи инсон]] мебошанд ва таҷрибаи бузурги амалияи ҳуқуқӣ доранд. Номзадҳо ба вазифаи қозӣ бояд шумораи бештари овозҳо ва аксарияти аз се ду ҳиссаи овозҳои давлатҳои иштирокчии дар овоздиҳӣ ҳузурдошта ва иштироккунандаро ба даст оранд. Ба ҳайати суд наметавонанд ҳамзамон ду шахсе дохил шаванд, ки аз як давлат намояндагӣ мекунанд. Ҳангоми интихоби қозиҳо меъёрҳои зерин ба назар гирифта мешаванд: намояндагии [[Правовая семья|системаҳои асосии ҳуқуқии ҷаҳон]]; намояндагии мутаносиби ҷуғрофӣ вобаста ба шумораи давлатҳо дар гурӯҳҳои минтақавӣ; намояндагии баробари қозиҳои ҷинси зан ва мард. Агар муҳлати хидмати қозӣ ба охир расида бошад, вале дар он палатае, ки ӯ фаъолият мекард, бо иштироки ӯ баррасии судии парвандаи мушаххас оғоз шуда бошад, ӯ ҳуқуқ дорад то он даме, ки ин парванда аз рӯи моҳият баррасӣ нашавад, дар вазифаи қозӣ бимонад. == Эзоҳ == <references /> {{Authority control | suppress = P434 }} [[Гурӯҳ:Додгоҳҳо аз рӯи алифбо]] [[Гурӯҳ:Додгоҳи байналмилалии ҷиноӣ]] [[Гурӯҳ:Ҷиноятҳо бар зидди башарият]] d3y0ysqqqm5lz9bucu95tgpc2pwi3zo Эҳсон Сафарзода 0 331867 1489136 1476355 2026-10-12T09:28:24Z InternetArchiveBot 30618 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 1489136 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ|ном=Эҳсон Сафарзода|номи аслӣ=|тасвир=|вазифа=Сармуҳаррири нашрияи "Омӯзгор"|зодгоҳ=ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ|унвони илмӣ=номзади илмҳои филологӣ|таваллуд=21 июли 1989|таҳсилот=Донишгоҳи миллии Тоҷикистон (2012)}} '''Эҳсон Сафарзода''' (21 июли 1989, [[ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ]], [[Тоҷикистон]]) — номзади илмҳои филологӣ, сармуҳаррири Нашрияи «[[Омӯзгор (рӯзнома)|Омӯзгор]]», узви [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон|Иттифоқи]] [[Иттифоқи журналистони Тоҷикистон|журналистони Тоҷикистон]], дорандаи Ҷоизаи Иттифоқи журналистони Тоҷикистон ба номи Абулқосим Лоҳутӣ (2019) ва Ҷоизаи «Сухангӯи беҳтарин» ба номи Иқбол Тешаев (2021).<ref>https://omuzgor-gazeta.tj/d1-80-d0-be-d2-b3-d0-b1-d0-b0-d1-80-d0-b8-d1-8f-d1-82/</ref> == Зиндагинома == '''Сафарзода Эҳсон''' 21 июли соли 1989 дар ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ дар оилаи зиёӣ таваллуд шудааст. Баъди хатми литсейи хонандагони болаёқати ноҳияи Абдураҳмони Ҷомӣ (2007) ҳуҷҷатҳояшро ба ихтисоси журналисти байналхалқии факултети журналистикаи ДДМТ (ҳоло [[Донишгоҳи миллии Тоҷикистон]]) супорида, соли 2012 онро бо дипломи аъло хатм намудааст. <ref>https://omuzgor-gazeta.tj/d1-80-d0-be-d2-b3-d0-b1-d0-b0-d1-80-d0-b8-d1-8f-d1-82/</ref> == Фаъолияти илмӣ == Соли 2019 дар мавзуи «Масъалаҳои ҳувияти миллӣ дар публитсистикаи Садриддин Айнӣ» рисолаи номзадиро бомуваффақият дифоъ намуда, соҳиби дараҷаи илмии номзади илмҳои филологӣ гардид. == Фаъолияти корӣ == Фаъолияти меҳнатиашро аз давраи донишҷӯӣ оғоз намуда, дар се самт: рӯзноманигорӣ, омӯзгорӣ ва муҳаққиқӣ бомуваффақият идома дода, байни аҳли илму маориф ва ҷомеаи шаҳрвандӣ шинохта шудааст. Мавсуф ба омӯзиш, таҳқиқ, таҳлил ва таълифи рисолаи докторӣ дар мавзуи «Масъалаҳои сиёсӣ дар публитсистикаи устод Садриддин Айнӣ» машғул буда, дар арафи дифоъ қарор дорад. Солҳои 2007-2008 (дар давраи донишҷӯӣ) муҳаррири идораи барномаҳои фарҳангии ТВ «Сафина», солҳои 2008-2009 танзимгари синфхонаҳои компютерии факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, солҳои 2009-2010 мухбир ва сармуҳаррири нашрияи «Ба қуллаҳои дониш»-и Донишгоҳи миллии Тоҷикистон, солҳои 2011-2014 муҳаррири шуъбаи мактабҳои олии нашрияи «Омӯзгор», солҳои 2014-2023 котиби матбуотӣ, сардори Маркази матбуоти Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон, аз моҳи январ то моҳи августи соли 2023 сармуҳаррири маҷаллаи «Маърифати омӯзгор» ва аз моҳи августи соли 2023 то инҷониб дар вазифаи сармуҳаррири нашрияи «Омӯзгор» фаъолият дорад. Эҳсон Сафарзода ҳамчун рӯзноманигор ба масоили муҳимми рӯз бо диди таҳқиқу таҳлил муносибат менамояд ва дар ҳар як навиштаи далелу арқом бамаврид корбаст мешаванд. Шоистаи таъкид аст, ки Маркази матбуоти Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон маҳз дар давраи фаъолияти Эҳсон Сафарзода таъсис ва ба ниҳоди муҳимми вазорат табдил ёфт. Дар ин ниҳод мутахассисони ҷавон бо андӯхтани таҷрибаву малакаи кор ҳамчун мутахассиси варзида ба камол расида, ба муассисаҳои дигар ба кор ҷалб мешуданд. Дар зимн, ниҳоди мазкур дастрастарин Маркази матбуот дар кишвар эътироф гардидааст. Самти дигари фаъолияти Сафарзода Эҳсон омӯзгорӣ мебошад, ки ба донишҷӯёни факултети журналистикаи Донишгоҳи миллии Тоҷикистон аз фанҳои саводи расонаӣ ва иттилоотӣ, журналистикаи чандрасонаӣ, технологияи мултимедиявӣ, хадамоти матбуотӣ, журналистика ва ҳуқуқи кӯдак дарс мегӯяд. Эҳсон Сафарзода дар давоми фаъолият бо масъулияти баланд, талошҳои пайваста, эҷодкорӣ, навоварию ҷӯяндагӣ мақоми нашрияи «Омӯзгор»-ро баланд бардошт. Аз ин ҷост, ки нашрия аз ҷиҳати мазмуну муҳтавою ороиш ва аз нигоҳи сифат такмил ёфт. Дар ин давра сомона ва саҳифаҳои он дар шабакаҳои иҷтимоӣ ҳамарӯза бо навиштаҳои вобаста ба соҳаҳои маорифу илм пурра гурдида, фазои иттилоотии кишварро бо маълумоти тоза такмил мебахшад. Ҳамчунин, ҳафтанома «Нашрияи соҳавии сол» эътироф гардида, дар Озмуни ҷумҳуриявии «Рӯзнома ва маҷаллаҳои беҳтарин дар соли 2025», ки аз ҷониби Вазорати фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон баргузор гардид, мақоми сеюмро касб кард. == Эҷодиёт == Сафарзода Эҳсон муаллиф ва мураттиби 15 китоб – монографияҳо, дастурҳои таълимӣ ва китобҳои илмӣ-таълимии «Устод Айнӣ ва ҳувияти миллӣ» (Душанбе: «Матбааи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон», 2018), «Садриддин Айнӣ – маорифпарвар» (Душанбе: «Матбааи Вазорати маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон», 2018, мураттиб), «Нури дониш» (Душанбе: «Меҳроҷ Граф», 2018, мураттиб), «Ҳувияти миллӣ дар осори публитсистии Садриддин Айнӣ» (Душанбе: «Маориф», 2019), «Роль Садриддина Айни в становлении национального самосознания таджиков» (Душанбе: «Типографии Министерство образования и науки Республики Тджикистан», 2020), «Маҷмуаи дарсҳо оид ба расонаҳои нав» (Душанбе, 2021), «Назаре ба публитсистикаи сиёсии устод Айнӣ» (Душанбе: «Меҳроҷ Граф», 2023), «Президент, истиқлол, ваҳдат, маориф» (Душанбе: «Меҳроҷ Граф», 2024), «Муаррифгари миллати тоҷик» (Душанбе: «Меҳроҷ Граф», 2024), «Нақши Иҷлосияи тақдирсози миллат ва Президенти Ҷумҳурии Тоҷикистон дар таҳкими Истиқлоли давлатӣ» (Душанбе: «Меҳроҷ Граф», 2024, мураттиб), «Устод Айнӣ, таърих ва сиёсат» (Душанбе: «Меҳроҷ Граф», 2025), «Асосҳои веб-дизайн» (Душанбе: «Меҳроҷ Граф», 2025, ҳаммуаллифӣ), инчунин, беш аз 200 мақолаи илмӣ, публитсистӣ ва таълимию тарбиявӣ мебошад. == Ҷоизаҳо == Сафарзода Эҳсон аз соли 2010 узви Иттифоқи журналистони Тоҷикистон буда, барои фаъолияти пурсамар бо ҷоизаву нишонҳои соҳавӣ қадрдонӣ шудааст * «Аълочии матбуоти Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2012), * «Аълочии фарҳанги Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2013), * «Аълочии маориф ва илми Ҷумҳурии Тоҷикистон» (2014), * нишони «100-солагии матбуоти тоҷик» (2018), * Ҷоизаи Иттифоқи журналистони Тоҷикистон ба номи Абулқосим Ло ҳутӣ (2019) * Ҷоизаи «Сухангӯи беҳтарин» ба номи Иқбол Тешаев (2021).<ref>https://old.maorif.tj/ahborot/eson-safarzoda-soibi-oizai-suhangi-betarin-gardid {{Пайванди мурда|date=October 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref> == Эзоҳ == 6yhg92g3j5g0ptciy2yozszzxe316nn Баҳси корбар:Shizuoasavc7 3 334120 1489058 2026-10-11T13:30:30Z Manchiu 111751 Manchiu moved page [[Баҳси корбар:Shizuoasavc7]] to [[Баҳси корбар:Aobashizuu]]: Automatically moved page while renaming the user "[[Special:CentralAuth/Shizuoasavc7|Shizuoasavc7]]" to "[[Special:CentralAuth/Aobashizuu|Aobashizuu]]" 1489058 wikitext text/x-wiki #равона [[Баҳси корбар:Aobashizuu]] edwfxoo3moezr6p452ym3oofils4g11 Хадамоти иттилооти иқлимӣ 0 334121 1489059 2026-10-11T15:40:21Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Саҳифаи нав: '''Хадамоти иттилооти иқлимӣ''' истеҳсол, тарҷума ва пешниҳоди маълумоти иқлимӣ барои дастгирии қарорҳо дар соҳаҳои ба иқлим ҳассос аст. Онҳо аз маълумоти мушоҳидавӣ, пешгӯии мавсимӣ, дурнамоҳои иқлимӣ ва арзёбии хавф истифода мебаранд. Созмони ҷаҳонии ҳавош... 1489059 wikitext text/x-wiki '''Хадамоти иттилооти иқлимӣ''' истеҳсол, тарҷума ва пешниҳоди маълумоти иқлимӣ барои дастгирии қарорҳо дар соҳаҳои ба иқлим ҳассос аст. Онҳо аз маълумоти мушоҳидавӣ, пешгӯии мавсимӣ, дурнамоҳои иқлимӣ ва арзёбии хавф истифода мебаранд. Созмони ҷаҳонии ҳавошиносӣ чунин хидматҳоро воситаи фаҳмидан ва идора кардани тағйирпазирӣ ва тағйирёбии иқлим мешуморад.<ref>{{cite web |url=https://gfcs.wmo.int/site/global-framework-climate-services-gfcs/what-are-climate-services |title=What are Climate Services? |website=Global Framework for Climate Services |publisher=World Meteorological Organization |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Мазмун ва раванд == Хадамот танҳо пешниҳоди рақам ё харита нест. Он ҳамкории ҳавошиносон, мутахассисони соҳавӣ ва истифодабарандагонро дар бар мегирад, то маълумот ба саволи амалӣ ҷавоб диҳад. Маҳсулот метавонад огоҳии хушксолӣ, пешгӯии мавсимии бориш, арзёбии гармии шадид ё дурнамои захираи об бошад. Низоми иттилооти хидматҳои иқлимӣ ядрои амалии Чаҳорчӯби ҷаҳонии хидматҳои иқлимӣ буда, истеҳсол ва расонидани маълумоти илмиро бо меъёрҳои муштарак дастгирӣ мекунад.<ref>{{cite web |url=https://wmo.int/activities/csis |title=Climate Services Information System (CSIS) |website=World Meteorological Organization |publisher=World Meteorological Organization |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Соҳаҳои истифода == Соҳаҳои асосӣ кишоварзӣ ва амнияти озуқаворӣ, захираҳои об, энергетика, коҳиши хатари офатҳо ва тандурустӣ мебошанд.<ref>{{cite web |url=https://gfcs.wmo.int/site/global-framework-climate-services-gfcs/targeted-areas |title=Targeted Areas |website=Global Framework for Climate Services |publisher=World Meteorological Organization |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> Масалан, пешгӯии мавсимӣ метавонад ба интихоби вақти кишт, идоракунии обанбор ё омодагӣ ба мавҷи гармӣ мусоидат кунад. Арзиши хидмат аз дақиқӣ, саривақтӣ, фаҳмо будан ва мувофиқат ба шароити маҳаллӣ вобаста аст. == Маҳдудиятҳо == Номуайянии пешгӯӣ бояд равшан баён шавад. Норасоии истгоҳҳои мушоҳидавӣ, дастрасии нобаробар ба интернет ва набудани робитаи доимӣ бо истифодабарандагон метавонанд таъсирро коҳиш диҳанд. Аз ин рӯ, ҳамистеҳсолии маълумот ва арзёбии натиҷаи қарорҳо қисми муҳими низом аст. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Тағйирёбии иқлим]] * [[Ҳавошиносӣ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Иқлимшиносӣ]] [[Гурӯҳ:Тағйирёбии иқлим]] eyelxpxrd7w6hc1w4ksoj8oj4km46yd Ҷангалдории шаҳрӣ 0 334122 1489060 2026-10-11T15:42:55Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Саҳифаи нав: '''Ҷангалдории шаҳрӣ''' нигоҳдорӣ ва идоракунии дарахтон ва дигар унсурҳои ҷангалӣ дар дохил ва атрофи маҳалҳои аҳолинишин аст. Он банақшагирӣ, шинондан, нигоҳубин, ҳифз ва навсозии дарахтони кӯча, боғ, ҳавлӣ ва камарбанди сабзро дар бар мегирад. == Вазифаҳо ва... 1489060 wikitext text/x-wiki '''Ҷангалдории шаҳрӣ''' нигоҳдорӣ ва идоракунии дарахтон ва дигар унсурҳои ҷангалӣ дар дохил ва атрофи маҳалҳои аҳолинишин аст. Он банақшагирӣ, шинондан, нигоҳубин, ҳифз ва навсозии дарахтони кӯча, боғ, ҳавлӣ ва камарбанди сабзро дар бар мегирад. == Вазифаҳо ва фоидаҳо == Дарахтон соя ва бухориш таъмин карда, ҳарорати рӯйи замин ва ҳаворо паст мекунанд. Онҳо ҳамчунин баъзе ифлоскунандаҳои ҳаворо нигоҳ медоранд, оби боронро ҷаббида, резиши рӯизаминиро кам мекунанд ва барои ҳайвоноти шаҳрӣ зистгоҳ фароҳам меоранд.<ref>{{cite web |url=https://www.epa.gov/heatislands/benefits-trees-and-vegetation |title=Benefits of Trees and Vegetation |website=United States Environmental Protection Agency |publisher=United States Environmental Protection Agency |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> Созмони озуқаворӣ ва кишоварзии СММ ҷангалҳои шаҳрӣ ва наздишаҳриро барои саломатӣ, ғизо, мутобиқшавӣ ба иқлим ва ҳамбастагии иҷтимоӣ муҳим мешуморад.<ref>{{cite web |url=https://www.fao.org/forestry/urbanforestry/87025/en/ |title=The benefits of urban and peri-urban forestry |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Идоракунӣ == Барномаи ҷангалдории шаҳрӣ одатан рӯйхати дарахтон, арзёбии саломатӣ ва хавф, интихоби навъҳои мувофиқ, қоидаҳои буридан ва нақшаи обёриро дар бар мегирад. Гуногунии намудҳо хавфи аз як ҳашарот ё беморӣ осеб дидани тамоми сабзазорро кам мекунад. Хадамоти ҷангали ИМА таъкид мекунад, ки идоракунии хуб метавонад ифлосшавӣ, оби рӯизаминӣ ва хароҷоти хунуккуниро коҳиш диҳад.<ref>{{cite web |url=https://research.fs.usda.gov/environment/urbanforestry |title=Urban Forestry |website=US Forest Service Research and Development |publisher=United States Forest Service |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Мушкилот == Фишурдашавии хок, камобӣ, гармии шаҳрӣ, бархӯрд бо роҳу шабакаҳои муҳандисӣ ва нигоҳубини нокифоя умри дарахтонро кӯтоҳ мекунанд. Тақсимоти нобаробари сабзазор низ масъалаи адолати экологӣ аст; ноҳияҳои камдаромад аксаран соя ва дастрасии камтар ба боғ доранд. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Шаҳрсозӣ]] * [[Инфрасохтори сабз]] * [[Ҷазираи гармии шаҳрӣ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ҷангалдорӣ]] [[Гурӯҳ:Шаҳрсозӣ]] 4e6obe20pw0twfdhrju9uiy3315ath0 1489061 1489060 2026-10-11T15:43:35Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 /* Ҷусторҳои вобаста */ вироишоти сабкӣ, ороиш 1489061 wikitext text/x-wiki '''Ҷангалдории шаҳрӣ''' нигоҳдорӣ ва идоракунии дарахтон ва дигар унсурҳои ҷангалӣ дар дохил ва атрофи маҳалҳои аҳолинишин аст. Он банақшагирӣ, шинондан, нигоҳубин, ҳифз ва навсозии дарахтони кӯча, боғ, ҳавлӣ ва камарбанди сабзро дар бар мегирад. == Вазифаҳо ва фоидаҳо == Дарахтон соя ва бухориш таъмин карда, ҳарорати рӯйи замин ва ҳаворо паст мекунанд. Онҳо ҳамчунин баъзе ифлоскунандаҳои ҳаворо нигоҳ медоранд, оби боронро ҷаббида, резиши рӯизаминиро кам мекунанд ва барои ҳайвоноти шаҳрӣ зистгоҳ фароҳам меоранд.<ref>{{cite web |url=https://www.epa.gov/heatislands/benefits-trees-and-vegetation |title=Benefits of Trees and Vegetation |website=United States Environmental Protection Agency |publisher=United States Environmental Protection Agency |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> Созмони озуқаворӣ ва кишоварзии СММ ҷангалҳои шаҳрӣ ва наздишаҳриро барои саломатӣ, ғизо, мутобиқшавӣ ба иқлим ва ҳамбастагии иҷтимоӣ муҳим мешуморад.<ref>{{cite web |url=https://www.fao.org/forestry/urbanforestry/87025/en/ |title=The benefits of urban and peri-urban forestry |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Идоракунӣ == Барномаи ҷангалдории шаҳрӣ одатан рӯйхати дарахтон, арзёбии саломатӣ ва хавф, интихоби навъҳои мувофиқ, қоидаҳои буридан ва нақшаи обёриро дар бар мегирад. Гуногунии намудҳо хавфи аз як ҳашарот ё беморӣ осеб дидани тамоми сабзазорро кам мекунад. Хадамоти ҷангали ИМА таъкид мекунад, ки идоракунии хуб метавонад ифлосшавӣ, оби рӯизаминӣ ва хароҷоти хунуккуниро коҳиш диҳад.<ref>{{cite web |url=https://research.fs.usda.gov/environment/urbanforestry |title=Urban Forestry |website=US Forest Service Research and Development |publisher=United States Forest Service |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Мушкилот == Фишурдашавии хок, камобӣ, гармии шаҳрӣ, бархӯрд бо роҳу шабакаҳои муҳандисӣ ва нигоҳубини нокифоя умри дарахтонро кӯтоҳ мекунанд. Тақсимоти нобаробари сабзазор низ масъалаи адолати экологӣ аст; ноҳияҳои камдаромад аксаран соя ва дастрасии камтар ба боғ доранд. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Зерсохти сабз]] * [[Ҷазираи гармои шаҳрӣ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ҷангалдорӣ]] [[Гурӯҳ:Шаҳрсозӣ]] geslv88filtvgg3jvrul7ycqgbpryrj Шохиси сифати ҳаво 0 334123 1489062 2026-10-11T15:46:26Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Саҳифаи нав: '''Шохиси сифати ҳаво''' (ШСҲ) нишондиҳандаи ҷамъбастиест, ки сатҳи ифлосии ҳаво ва хавфи эҳтимолии онро барои саломатӣ ба шакли фаҳмо мерасонад. Қимати баландтар одатан ифлосии бештар ва хавфи ҷиддитарро нишон медиҳад.<ref>{{cite web |url=https://www.airnow.gov/aqi/aqi-basics/ |title=Air Qua... 1489062 wikitext text/x-wiki '''Шохиси сифати ҳаво''' (ШСҲ) нишондиҳандаи ҷамъбастиест, ки сатҳи ифлосии ҳаво ва хавфи эҳтимолии онро барои саломатӣ ба шакли фаҳмо мерасонад. Қимати баландтар одатан ифлосии бештар ва хавфи ҷиддитарро нишон медиҳад.<ref>{{cite web |url=https://www.airnow.gov/aqi/aqi-basics/ |title=Air Quality Index (AQI) Basics |website=AirNow.gov |publisher=United States Environmental Protection Agency |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Ҳисоб ва ифлоскунандаҳо == Шохис аз ченкунии ифлоскунандаҳои муайян ҳисоб мешавад. Низомҳои миллӣ метавонанд озони сатҳи замин, зарраҳои майдаи PM2.5 ва PM10, оксиди карбон, диоксиди нитроген ва диоксиди сулфурро фаро гиранд. Барои ҳар модда консентратсия ба зеришохис табдил ёфта, одатан қимати баландтарин ҳамчун ШСҲ-и умумӣ гузориш мешавад. Миқёс ва ҳадҳои гурӯҳҳо байни кишварҳо яксон нестанд; аз ин рӯ, рақамҳои ду низоми гуногунро бе санҷиши методика муқоиса кардан дуруст нест. == Муоширати хавф == ШСҲ одатан бо ранг ва тавсияи рафторӣ нашр мешавад. Дар низоми ИМА 0–50 «хуб», 51–100 «миёна» ва қиматҳои аз 300 боло «хатарнок» дониста мешаванд.<ref>{{cite web |url=https://www.epa.gov/outdoor-air-quality-data/airdata-basic-information |title=AirData Basic Information |website=United States Environmental Protection Agency |publisher=United States Environmental Protection Agency |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> Пешгӯии шохис ба мардум имкон медиҳад вақти машқи берунаро тағйир диҳанд ё ҳангоми дуду чанги зиёд таъсирпазириро кам кунанд.<ref>{{cite web |url=https://www.airnow.gov/aqi/aqi-basics/using-air-quality-index/ |title=Using the Air Quality Index |website=AirNow.gov |publisher=United States Environmental Protection Agency |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Маҳдудиятҳо == Шохис ҷой ва вақти ченкуниро инъикос мекунад ва таъсири шахсиро дақиқ намесанҷад. Фосила аз истгоҳ, шароити маҳаллӣ, фаъолияти ҷисмонӣ ва бемориҳои дилу шуш метавонанд хавфи воқеиро тағйир диҳанд. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Тандурустии ҷамъиятӣ]] * [[Озон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ифлосшавии ҳаво]] [[Гурӯҳ:Тандурустии ҷамъиятӣ]] 04z67a3mkqht57s2yypeess5kuziyvr 1489063 1489062 2026-10-11T15:47:50Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 1489063 wikitext text/x-wiki '''Шохиси сифати ҳаво''' (ШСҲ) нишондиҳандаи ҷамъбастиест, ки сатҳи ифлосии ҳаво ва хавфи эҳтимолии онро барои саломатӣ ба шакли фаҳмо мерасонад. Қимати баландтар одатан ифлосии бештар ва хавфи ҷиддитарро нишон медиҳад.<ref>{{cite web |url=https://www.airnow.gov/aqi/aqi-basics/ |title=Air Quality Index (AQI) Basics |website=AirNow.gov |publisher=United States Environmental Protection Agency |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Ҳисоб ва ифлоскунандаҳо == Шохис аз ченкунии ифлоскунандаҳои муайян ҳисоб мешавад. Низомҳои миллӣ метавонанд озони сатҳи замин, зарраҳои майдаи PM2.5 ва PM10, оксиди карбон, диоксиди нитроген ва диоксиди сулфурро фаро гиранд. Барои ҳар модда консентратсия ба зеришохис табдил ёфта, одатан қимати баландтарин ҳамчун ШСҲ-и умумӣ гузориш мешавад. Миқёс ва ҳадҳои гурӯҳҳо байни кишварҳо яксон нестанд; аз ин рӯ, рақамҳои ду низоми гуногунро бе санҷиши методика муқоиса кардан дуруст нест. == Муоширати хавф == Шохиси сифати ҳаво одатан бо ранг ва тавсияи рафторӣ нашр мешавад. Дар низоми ИМА 0–50 «хуб», 51–100 «миёна» ва қиматҳои аз 300 боло «хатарнок» дониста мешаванд.<ref>{{cite web |url=https://www.epa.gov/outdoor-air-quality-data/airdata-basic-information |title=AirData Basic Information |website=United States Environmental Protection Agency |publisher=United States Environmental Protection Agency |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> Пешгӯии шохис ба мардум имкон медиҳад вақти машқи берунаро тағйир диҳанд ё ҳангоми дуду чанги зиёд таъсирпазириро кам кунанд.<ref>{{cite web |url=https://www.airnow.gov/aqi/aqi-basics/using-air-quality-index/ |title=Using the Air Quality Index |website=AirNow.gov |publisher=United States Environmental Protection Agency |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Маҳдудиятҳо == Шохиси сифати ҳаво ҷой ва вақти ченкуниро инъикос мекунад ва таъсири шахсиро дақиқ намесанҷад. Фосила аз истгоҳ, шароити маҳаллӣ, фаъолияти ҷисмонӣ ва бемориҳои дилу шуш метавонанд хавфи воқеиро тағйир диҳанд. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Тандурустии ҷамъиятӣ]] * [[Озон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ифлосшавии ҳаво]] [[Гурӯҳ:Тандурустии ҷамъиятӣ]] ll8ot7y8i1bqm084abtmmh27a710v5t 1489064 1489063 2026-10-11T15:48:25Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 ороиш, вироишоти сабкӣ 1489064 wikitext text/x-wiki '''Шохиси сифати ҳаво''' (ШСҲ)({{Lang-en|Air quality index}}) нишондиҳандаи ҷамъбастиест, ки сатҳи ифлосии ҳаво ва хавфи эҳтимолии онро барои саломатӣ ба шакли фаҳмо мерасонад. Қимати баландтар одатан ифлосии бештар ва хавфи ҷиддитарро нишон медиҳад.<ref>{{cite web |url=https://www.airnow.gov/aqi/aqi-basics/ |title=Air Quality Index (AQI) Basics |website=AirNow.gov |publisher=United States Environmental Protection Agency |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Ҳисоб ва ифлоскунандаҳо == Шохис аз ченкунии ифлоскунандаҳои муайян ҳисоб мешавад. Низомҳои миллӣ метавонанд озони сатҳи замин, зарраҳои майдаи PM2.5 ва PM10, оксиди карбон, диоксиди нитроген ва диоксиди сулфурро фаро гиранд. Барои ҳар модда консентратсия ба зеришохис табдил ёфта, одатан қимати баландтарин ҳамчун ШСҲ-и умумӣ гузориш мешавад. Миқёс ва ҳадҳои гурӯҳҳо байни кишварҳо яксон нестанд; аз ин рӯ, рақамҳои ду низоми гуногунро бе санҷиши методика муқоиса кардан дуруст нест. == Муоширати хавф == Шохиси сифати ҳаво одатан бо ранг ва тавсияи рафторӣ нашр мешавад. Дар низоми ИМА 0–50 «хуб», 51–100 «миёна» ва қиматҳои аз 300 боло «хатарнок» дониста мешаванд.<ref>{{cite web |url=https://www.epa.gov/outdoor-air-quality-data/airdata-basic-information |title=AirData Basic Information |website=United States Environmental Protection Agency |publisher=United States Environmental Protection Agency |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> Пешгӯии шохис ба мардум имкон медиҳад вақти машқи берунаро тағйир диҳанд ё ҳангоми дуду чанги зиёд таъсирпазириро кам кунанд.<ref>{{cite web |url=https://www.airnow.gov/aqi/aqi-basics/using-air-quality-index/ |title=Using the Air Quality Index |website=AirNow.gov |publisher=United States Environmental Protection Agency |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Маҳдудиятҳо == Шохиси сифати ҳаво ҷой ва вақти ченкуниро инъикос мекунад ва таъсири шахсиро дақиқ намесанҷад. Фосила аз истгоҳ, шароити маҳаллӣ, фаъолияти ҷисмонӣ ва бемориҳои дилу шуш метавонанд хавфи воқеиро тағйир диҳанд. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Тандурустии ҷамъиятӣ]] * [[Озон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ифлосшавии ҳаво]] [[Гурӯҳ:Тандурустии ҷамъиятӣ]] 3m9a1ihd6kh8384b8bbce7qo6mhvufh Тардид дар ваксина 0 334124 1489065 2026-10-11T15:56:46Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Саҳифаи нав: '''Тардид дар ваксина''' таъхир дар қабул ё рад кардани эмгузаронӣ дар ҳолатест, ки хизматрасонии ваксина дастрас аст. Он падидаи яксон нест: шахс метавонад баъзе ваксинаҳоро қабул кунад, дигареро ба таъхир андозад ё танҳо дар шароити муайян розӣ шавад.<ref>{{cite we... 1489065 wikitext text/x-wiki '''Тардид дар ваксина''' таъхир дар қабул ё рад кардани эмгузаронӣ дар ҳолатест, ки хизматрасонии ваксина дастрас аст. Он падидаи яксон нест: шахс метавонад баъзе ваксинаҳоро қабул кунад, дигареро ба таъхир андозад ё танҳо дар шароити муайян розӣ шавад.<ref>{{cite web |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25896383/ |title=Vaccine hesitancy: Definition, scope and determinants |website=PubMed |publisher=National Library of Medicine |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Омилҳо == Сабабҳо ба замон, ҷой ва навъи ваксина вобастаанд. Модели маъруфи «се C» онҳоро ба эътимод, бепарвоӣ нисбат ба хавфи беморӣ ва қулайии дастрасӣ гурӯҳбандӣ мекунад.<ref>{{cite web |url=https://www.who.int/news-room/detail/18-08-2015-vaccine-hesitancy-a-growing-challenge-for-immunization-programmes |title=Vaccine hesitancy: A growing challenge for immunization programmes |date=2015-08-18 |website=World Health Organization |publisher=World Health Organization |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> Таҷрибаи нобаробар дар низоми тандурустӣ, овоза, маълумоти бардурӯғ, арзиши роҳ, вақти интизорӣ ва набудани тавсияи равшани корманди тиб низ таъсир мерасонанд. == Роҳҳои коҳиш == Тадбир бояд ба сабаби маҳаллӣ мувофиқ бошад. Муколамаи эҳтиромона бо кормандони боэътимоди тиб, дастрас кардани хизматрасонӣ дар вақти қулай ва тавзеҳи шаффофи фоидаву хавф аз усулҳои асосӣ мебошанд. Ташкилоти беҳдошти Панамерико тавсия медиҳад, ки барои эътимоди паст маъракаҳои иттилоотӣ ва гуфтугӯ бо намояндагони боэътимоди ҷомеа истифода шавад.<ref>{{cite web |url=https://www.paho.org/en/topics/immunization/immunization-toolkit/behavioral-science-vaccine-demand-and-confidence |title=Behavioral science: Vaccine demand and confidence |website=Pan American Health Organization |publisher=Pan American Health Organization |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Бехатарӣ ва иттилоот == Назорати баъдиэмгузаронӣ барои ошкор кардани аломатҳои эҳтимолӣ зарур аст, аммо гузориши ҳодиса худ аз худ сабаб будани ваксинаро исбот намекунад. Муоширати дуруст бояд номуайяниро пинҳон накунад ва байни робитаи замонӣ ва сабабият фарқ гузорад. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Ваксина]] * [[Эмгузаронӣ]] * [[Маълумоти бардурӯғ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ваксинаҳо]] [[Гурӯҳ:Тандурустии ҷамъиятӣ]] 8fk585ptl6slankekedzf02krjxifqc 1489066 1489065 2026-10-11T15:59:08Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 имло, ороиш, вироишоти сабкӣ 1489066 wikitext text/x-wiki [[Акс:Anti-vaccination protest near Leicester clock tower, October 2021.jpg|thumb|alt=Марде дар ҷойи ҷамъиятӣ лавҳаеро дар даст дорад, ки дар он навишта шудааст: «Кӯдакон бо масунияти табиӣ сатҳи зиндамонии 99,998%-ро доранд».|Фаъоли мухолифи ваксинатсия бо иддаои нодуруст, ки гӯё кӯдаконро метавон танҳо тавассути [[масунияти табиӣ]] аз беморӣ ба таври муассир муҳофизат кард.|384x384пкс]]'''Тардид дар ваксина''' таъхир дар қабул ё рад кардани эмгузаронӣ дар ҳолатест, ки хизматрасонии ваксина дастрас аст. Он падидаи яксон нест: шахс метавонад баъзе ваксинаҳоро қабул кунад, дигареро ба таъхир андозад ё танҳо дар шароити муайян розӣ шавад.<ref>{{cite web |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/25896383/ |title=Vaccine hesitancy: Definition, scope and determinants |website=PubMed |publisher=National Library of Medicine |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Омилҳо == Сабабҳо ба замон, ҷой ва навъи ваксина вобастаанд. Модели маъруфи «се C» онҳоро ба эътимод, бепарвоӣ нисбат ба хавфи беморӣ ва қулайии дастрасӣ гурӯҳбандӣ мекунад.<ref>{{cite web |url=https://www.who.int/news-room/detail/18-08-2015-vaccine-hesitancy-a-growing-challenge-for-immunization-programmes |title=Vaccine hesitancy: A growing challenge for immunization programmes |date=2015-08-18 |website=World Health Organization |publisher=World Health Organization |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> Таҷрибаи нобаробар дар низоми тандурустӣ, овоза, маълумоти бардурӯғ, арзиши роҳ, вақти интизорӣ ва набудани тавсияи равшани корманди тиб низ таъсир мерасонанд. == Роҳҳои коҳиш == Тадбир бояд ба сабаби маҳаллӣ мувофиқ бошад. Муколамаи эҳтиромона бо кормандони боэътимоди тиб, дастрас кардани хизматрасонӣ дар вақти қулай ва тавзеҳи шаффофи фоидаву хавф аз усулҳои асосӣ мебошанд. Ташкилоти беҳдошти Панамерико тавсия медиҳад, ки барои эътимоди паст маъракаҳои иттилоотӣ ва гуфтугӯ бо намояндагони боэътимоди ҷомеа истифода шавад.<ref>{{cite web |url=https://www.paho.org/en/topics/immunization/immunization-toolkit/behavioral-science-vaccine-demand-and-confidence |title=Behavioral science: Vaccine demand and confidence |website=Pan American Health Organization |publisher=Pan American Health Organization |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Бехатарӣ ва иттилоот == Назорати баъдиэмгузаронӣ барои ошкор кардани аломатҳои эҳтимолӣ зарур аст, аммо гузориши ҳодиса худ аз худ сабаб будани ваксинаро исбот намекунад. Муоширати дуруст бояд номуайяниро пинҳон накунад ва байни робитаи замонӣ ва сабабият фарқ гузорад. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Ваксина]] * [[Эмгузаронӣ]] * [[Маълумоти бардурӯғ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Ваксинаҳо]] [[Гурӯҳ:Тандурустии ҷамъиятӣ]] 4ielok6cljz6thrjs5z19exvmtun2j0 Баробарии саломатӣ 0 334125 1489067 2026-10-11T16:00:28Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Саҳифаи нав: '''Баробарии саломатӣ''' ҳолатест, ки фарқиятҳои ноодилона ва пешгиришавандаи саломатӣ байни гурӯҳҳои иҷтимоӣ, иқтисодӣ, демографӣ ё ҷуғрофӣ вуҷуд надоранд. Он аз баробар тақсим кардани як захира фарқ мекунад: барои расидан ба натиҷаи одилона гурӯҳҳои дорои... 1489067 wikitext text/x-wiki '''Баробарии саломатӣ''' ҳолатест, ки фарқиятҳои ноодилона ва пешгиришавандаи саломатӣ байни гурӯҳҳои иҷтимоӣ, иқтисодӣ, демографӣ ё ҷуғрофӣ вуҷуд надоранд. Он аз баробар тақсим кардани як захира фарқ мекунад: барои расидан ба натиҷаи одилона гурӯҳҳои дорои монеаи бештар метавонанд дастгирии бештар гиранд.<ref>{{cite web |url=https://www.who.int/health-topics/social-determinants-of-health |title=Social determinants of health |website=World Health Organization |publisher=World Health Organization |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Муайянкунандаҳои иҷтимоӣ == Саломатӣ танҳо аз табобат вобаста нест. Шароити таваллуд, таҳсил, кор, манзил, ғизо, даромад ва дастрасӣ ба қудрату захираҳо ба хавфи беморӣ ва давомнокии умр таъсир мерасонад. Созмони ҷаҳонии тандурустӣ ин омилҳоро муайянкунандаҳои иҷтимоии саломатӣ меномад ва таъкид мекунад, ки онҳо метавонанд аз таъсири ирсӣ ё дастрасӣ ба хизматрасонии тиббӣ ҳам бештар бошанд.<ref>{{cite web |url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/social-determinants-of-health |title=Social determinants of health |date=2025-05-06 |website=World Health Organization |publisher=World Health Organization |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Андозагирӣ ва сиёсат == Баробарӣ бо муқоисаи натиҷаҳо ва дастрасӣ аз рӯйи даромад, ҷинс, маъюбӣ, маҳалли зист ва дигар аломатҳо арзёбӣ мешавад. Сиёсатҳо метавонанд фарогирии умумии тандурустӣ, ҳифзи иҷтимоӣ, манзили бехатар, таҳсил ва пешгирии табъизро дар бар гиранд. Гузориши ҷаҳонии СҶТ соли 2025 чор самти амал ва 14 тавсияро барои коҳиши нобаробариҳои пешгиришаванда пешниҳод кардааст.<ref>{{cite web |url=https://www.who.int/publications/i/item/9789240107588 |title=World report on social determinants of health equity |date=2025-05-06 |website=World Health Organization |publisher=World Health Organization |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Мафҳумҳои вобаста == Нобаробарии оморӣ ҳатман ноадолатӣ нест; барои «ноодилона» донистани фарқият сабаб ва имкони пешгирии он арзёбӣ мешавад. Баробарии саломатӣ ҳам ба дастрасӣ ба тиб ва ҳам ба решаҳои иҷтимоии беморӣ дахл дорад. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Тандурустии ҷамъиятӣ]] * [[Адолати иҷтимоӣ]] * [[Табъиз]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Тандурустии ҷамъиятӣ]] [[Гурӯҳ:Баробарӣ]] 0y1vpwn7ivrtse4h1q9te5qy7aqa3jy Ҳаракати фаъол 0 334126 1489068 2026-10-11T16:02:46Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Саҳифаи нав: '''Ҳаракати фаъол''' ё '''нақлиёти фаъол''' рафтуомадест, ки асосан бо нерӯи ҷисмонии инсон анҷом мешавад. Пиёдагардӣ, дучархаронӣ ва истифодаи аробачаи маъюбӣ намунаҳои онанд; сафар метавонад пурра фаъол ё бо нақлиёти ҷамъиятӣ якҷо бошад. == Фоидаҳо == Пиёдагард... 1489068 wikitext text/x-wiki '''Ҳаракати фаъол''' ё '''нақлиёти фаъол''' рафтуомадест, ки асосан бо нерӯи ҷисмонии инсон анҷом мешавад. Пиёдагардӣ, дучархаронӣ ва истифодаи аробачаи маъюбӣ намунаҳои онанд; сафар метавонад пурра фаъол ё бо нақлиёти ҷамъиятӣ якҷо бошад. == Фоидаҳо == Пиёдагардӣ ва дучархаронӣ фаъолияти ҷисмониро ба зиндагии ҳаррӯза ворид мекунанд ва хавфи як қатор бемориҳои ғайрисироятӣ, аз ҷумла бемории ишемиявии дил, диабети навъи 2 ва фарбеҳиро коҳиш медиҳанд. Онҳо ҳамчунин ба беҳбуди солимии равонӣ мусоидат мекунанд.<ref>{{cite web |url=https://www.who.int/europe/health-topics/environmental-health/promoting-healthy-active-mobility |title=Promoting healthy active mobility |website=World Health Organization Regional Office for Europe |publisher=World Health Organization |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> Иваз кардани қисми сафарҳои автомобилӣ метавонад партови газҳои гулхонаӣ, ифлосии ҳаво, садо ва серодамии роҳро кам кунад. == Бехатарӣ ва инфрасохтор == Роҳрави пайваста, гузаргоҳи намоён, суръати пасти автомобил, хатсайри муҳофизатшудаи дучарха ва дастрасии барои ҳама мувофиқ интихоби фаъолро осон мекунанд. СҶТ хабар медиҳад, ки беш аз чоряки тақрибан 1,2 миллион фавти солонаи роҳ ба пиёдагардон ва дучархасаворон рост меояд, дар ҳоле ки танҳо ҳиссаи хеле ками роҳҳои ҷаҳон хатти дучарха доранд.<ref>{{cite web |url=https://www.who.int/news/item/09-05-2025-safer-walking-and-cycling-crucial-for-road-safety-and-better-health |title=Safer walking and cycling crucial for road safety and better health |date=2025-05-09 |website=World Health Organization |publisher=World Health Organization |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Сиёсат == Маҷмӯаи сиёсати СҶТ ҳафт самти стратегиро барои фароҳам овардани пиёдагардӣ ва дучархаронии бехатар пешниҳод мекунад.<ref>{{cite web |url=https://www.who.int/publications/b/76563 |title=Promoting walking and cycling |date=2025 |website=World Health Organization |publisher=World Health Organization |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> Барномаҳои муассир нақлиёт, тандурустӣ, маориф ва шаҳрсозиро ҳамоҳанг мекунанд ва ниёзҳои кӯдакон, калонсолон ва шахсони дорои маъюбиро ба ҳисоб мегиранд. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Пиёдагардӣ]] * [[Дучархасаворӣ|Дучарха]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Нақлиёт]] [[Гурӯҳ:Тандурустӣ]] j9x3bb89m9s1g6cvq7ee5qzdtsmvukm 1489069 1489068 2026-10-11T16:03:47Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 вироишоти сабкӣ, ороиш 1489069 wikitext text/x-wiki [[Акс:Cycliste à place d'Italie-Paris crop.jpg|thumb|Велосипеди шаҳрӣ — яке аз василаҳои нақлиёти маъмултарин ва шинохташуда барои ҳаракати фаъол|327x327пкс]]'''Ҳаракати фаъол''' ё '''нақлиёти фаъол''' рафтуомадест, ки асосан бо нерӯи ҷисмонии инсон анҷом мешавад. Пиёдагардӣ, дучархаронӣ ва истифодаи аробачаи маъюбӣ намунаҳои онанд; сафар метавонад пурра фаъол ё бо нақлиёти ҷамъиятӣ якҷо бошад. == Фоидаҳо == Пиёдагардӣ ва дучархаронӣ фаъолияти ҷисмониро ба зиндагии ҳаррӯза ворид мекунанд ва хавфи як қатор бемориҳои ғайрисироятӣ, аз ҷумла бемории ишемиявии дил, диабети навъи 2 ва фарбеҳиро коҳиш медиҳанд. Онҳо ҳамчунин ба беҳбуди солимии равонӣ мусоидат мекунанд.<ref>{{cite web |url=https://www.who.int/europe/health-topics/environmental-health/promoting-healthy-active-mobility |title=Promoting healthy active mobility |website=World Health Organization Regional Office for Europe |publisher=World Health Organization |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> Иваз кардани қисми сафарҳои автомобилӣ метавонад партови газҳои гулхонаӣ, ифлосии ҳаво, садо ва серодамии роҳро кам кунад. == Бехатарӣ ва инфрасохтор == Роҳрави пайваста, гузаргоҳи намоён, суръати пасти автомобил, хатсайри муҳофизатшудаи дучарха ва дастрасии барои ҳама мувофиқ интихоби фаъолро осон мекунанд. СҶТ хабар медиҳад, ки беш аз чоряки тақрибан 1,2 миллион фавти солонаи роҳ ба пиёдагардон ва дучархасаворон рост меояд, дар ҳоле ки танҳо ҳиссаи хеле ками роҳҳои ҷаҳон хатти дучарха доранд.<ref>{{cite web |url=https://www.who.int/news/item/09-05-2025-safer-walking-and-cycling-crucial-for-road-safety-and-better-health |title=Safer walking and cycling crucial for road safety and better health |date=2025-05-09 |website=World Health Organization |publisher=World Health Organization |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Сиёсат == Маҷмӯаи сиёсати СҶТ ҳафт самти стратегиро барои фароҳам овардани пиёдагардӣ ва дучархаронии бехатар пешниҳод мекунад.<ref>{{cite web |url=https://www.who.int/publications/b/76563 |title=Promoting walking and cycling |date=2025 |website=World Health Organization |publisher=World Health Organization |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> Барномаҳои муассир нақлиёт, тандурустӣ, маориф ва шаҳрсозиро ҳамоҳанг мекунанд ва ниёзҳои кӯдакон, калонсолон ва шахсони дорои маъюбиро ба ҳисоб мегиранд. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Пиёдагардӣ]] * [[Дучархасаворӣ|Дучарха]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Нақлиёт]] [[Гурӯҳ:Тандурустӣ]] erky6npr4nf1ex1476zzi7khnyz8iv7 Саводи солимии равонӣ 0 334127 1489070 2026-10-11T16:06:26Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Саҳифаи нав: '''Саводи солимии равонӣ''' дониш ва эътиқодҳоест, ки ба шинохтан, пешгирӣ ва идора кардани мушкилоти солимии равонӣ кӯмак мекунанд. Ин мафҳум шинохти нишонаҳо, донистани роҳҳои худкумак ва табобати касбӣ, фаҳмидани омилҳои хавф ва тавони ҷустуҷӯи иттилооти б... 1489070 wikitext text/x-wiki '''Саводи солимии равонӣ''' дониш ва эътиқодҳоест, ки ба шинохтан, пешгирӣ ва идора кардани мушкилоти солимии равонӣ кӯмак мекунанд. Ин мафҳум шинохти нишонаҳо, донистани роҳҳои худкумак ва табобати касбӣ, фаҳмидани омилҳои хавф ва тавони ҷустуҷӯи иттилооти боэътимодро дар бар мегирад. == Пайдоиши мафҳум == Истилоҳро Энтони Ҷорм ва ҳамкоронаш дар пажӯҳиши соли 1997 барои тавсифи қобилияти ҷомеа ба шинохтани ихтилолҳои равонӣ ва боварҳои он дар бораи самаранокии табобат истифода карданд.<ref>{{cite web |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/9066546/ |title="Mental health literacy": a survey of the public's ability to recognise mental disorders and their beliefs about the effectiveness of treatment |date=1997-02-17 |website=PubMed |publisher=National Library of Medicine |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> Баъдтар мафҳум ба дониши пешгирӣ, ёрии аввалияи равонӣ ва кам кардани доғгузорӣ густариш ёфт.<ref>{{cite web |url=https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22040221/ |title=Mental health literacy: empowering the community to take action for better mental health |website=PubMed |publisher=National Library of Medicine |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Аҳамият == Шинохти дурусти нишонаҳо метавонад ҷустуҷӯи барвақти кумакро осон кунад. Аммо савод танҳо донистани номи беморӣ нест: донистани куҷо муроҷиат кардан, чӣ гуна дастгирӣ намудани шахси дигар ва чӣ тавр аз иттилои зараровар парҳез кардан низ муҳим аст. СҶТ таъкид мекунад, ки мушкилоти равонӣ паҳн буда, бисёре аз онҳо табобатшавандаанд, вале камбуди захира ва доғгузорӣ дастрасиро маҳдуд мекунанд.<ref>{{cite web |url=https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/mental-health-strengthening-our-response |title=Mental health |date=2026-09-11 |website=World Health Organization |publisher=World Health Organization |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Омӯзиш ва арзёбӣ == Барномаҳо дар мактаб, ҷойи кор ва ҷомеа метавонанд маълумоти асоснок, малакаи шунидани беғаразона ва нишонии хизматрасониҳоро омӯзонанд. Самаранокӣ бо тағйири дониш, муносибат, нияти кумакҷӯӣ ва рафтори воқеӣ санҷида мешавад. Мавод бояд ба забон, фарҳанг ва имконоти маҳаллӣ мутобиқ бошад. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Тандурустӣ]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Солимии равонӣ]] [[Гурӯҳ:Савод]] 5abhmaat7wuuzjb3bdf52jfg9z49lot Тавонбахшии ҷомеамеҳвар 0 334128 1489072 2026-10-11T16:09:16Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Саҳифаи нав: '''Тавонбахшии ҷомеамеҳвар''' (ТҶМ) стратегияи рушди фарогир аст, ки имконият, иштироки иҷтимоӣ ва сифати зиндагии шахсони дорои маъюбӣ ва оилаҳои онҳоро дар муҳити маҳаллӣ беҳтар мекунад. Он танҳо маҷмӯи муолиҷаҳои тиббӣ нест, балки ҳамкории худи шахсон, оила... 1489072 wikitext text/x-wiki '''Тавонбахшии ҷомеамеҳвар''' (ТҶМ) стратегияи рушди фарогир аст, ки имконият, иштироки иҷтимоӣ ва сифати зиндагии шахсони дорои маъюбӣ ва оилаҳои онҳоро дар муҳити маҳаллӣ беҳтар мекунад. Он танҳо маҷмӯи муолиҷаҳои тиббӣ нест, балки ҳамкории худи шахсон, оила, ҷомеа ва хадамоти давлатӣ ва ғайридавлатиро талаб мекунад.<ref>{{cite web |url=https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK310921/ |title=Introduction - Community-Based Rehabilitation: CBR Guidelines |website=NCBI Bookshelf |publisher=National Center for Biotechnology Information |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Сохтор == Роҳнамои муштараки СҶТ, Созмони байналмилалии кор ва ЮНЕСКО матритсаи ТҶМ-ро ба панҷ бахш ҷудо мекунад: тандурустӣ, маориф, рӯзгор, ҳаёти иҷтимоӣ ва тавонмандсозӣ.<ref>{{cite web |url=https://www.who.int/publications/b/31285 |title=Community-based Rehabilitation: CBR Guidelines |date=2012 |website=World Health Organization |publisher=World Health Organization |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> Дар амал барнома метавонад тавонбахшӣ дар хона, дастрасӣ ба мактаб, омӯзиши касб, технологияи ёрирасон ва таъсиси гурӯҳи худкӯмакро муттаҳид кунад. == Принсипҳо == Иштироки пурмазмуни шахсони дорои маъюбӣ дар тарҳрезӣ ва баҳодиҳӣ принсипи асосӣ аст. Равиши ҳуқуқмеҳвар монеаро танҳо дар бадани шахс намебинад, балки муносибат, муҳити ҷисмонӣ ва қоидаҳои истиснокунандаро низ баррасӣ мекунад. Стратегияи ЮНИСЕФ дастрасӣ ба хадамоти фарогир, кумаки ҷомеавӣ, технологияи ёрирасон ва пешгирии доғгузориро авлавият медиҳад.<ref>{{cite web |url=https://www.unicef.org/unicef-disability-inclusion-policy-and-strategy-dipas-2022-2030 |title=UNICEF Disability Inclusion Policy and Strategy (DIPAS) 2022–2030 |website=UNICEF |publisher=UNICEF |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Арзёбӣ == Натиҷаҳо бо дастрасӣ ба хизматрасонӣ, таҳсил ва шуғл, иштироки иҷтимоӣ ва мустақилияти шахс арзёбӣ мешаванд. Норасоии маблағ, кадр ва ҳамоҳангии байнисоҳаӣ метавонад фарогирии барномаҳоро маҳдуд кунад. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Маъюбӣ]] * [[Тавонбахшӣ]] * [[Технологияи ёрирасон]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Тавонбахшӣ]] [[Гурӯҳ:Маъюбӣ]] llnzvjsp5uefa5bjm1hks4z7vi0ieoy Ғизои мактабӣ 0 334129 1489073 2026-10-11T16:17:09Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Саҳифаи нав: '''Ғизои мактабӣ''' хӯрок ё газакест, ки дар доираи барномаи мактаб ба хонандагон дода мешавад. Барномаҳо метавонанд субҳона, нисфирӯзӣ, ғизои ба хона бурдашаванда ё кумаки пулӣ барои давраи буҳронро дар бар гиранд. == Ҳадафҳо == Ғизои серғизо гуруснагии кӯтоҳм... 1489073 wikitext text/x-wiki '''Ғизои мактабӣ''' хӯрок ё газакест, ки дар доираи барномаи мактаб ба хонандагон дода мешавад. Барномаҳо метавонанд субҳона, нисфирӯзӣ, ғизои ба хона бурдашаванда ё кумаки пулӣ барои давраи буҳронро дар бар гиранд. == Ҳадафҳо == Ғизои серғизо гуруснагии кӯтоҳмуддатро кам карда, тамаркуз, ҳозиршавӣ ва омӯзишро дастгирӣ мекунад. Он ҳамчунин метавонад камғизоӣ ва норасоии микроэлементҳоро коҳиш диҳад ва одатҳои солими ғизоиро ташаккул диҳад. Барномаи ҷаҳонии озуқа гузориш медиҳад, ки садҳо миллион кӯдак аз барномаҳои ғизои мактабӣ баҳра мебаранд ва чунин барномаҳо метавонанд платформаи хизматрасонии тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоӣ бошанд.<ref>{{cite web |url=https://www.wfp.org/school-feeding |title=School meals |website=World Food Programme |publisher=World Food Programme |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Тарҳрезӣ == Меню бояд ба ниёзҳои синнусолӣ, бехатарии ғизо, фарҳанги маҳаллӣ ва дастурҳои миллӣ мувофиқ бошад. Муҳити ғизоии мактаб на танҳо ошхона, балки дӯкон, фурӯшанда, нарх, таблиғ ва дастрасии обро низ дар бар мегирад. Созмони озуқаворӣ ва кишоварзии СММ муқаррар кардани меъёрҳои ғизоӣ, дастрас кардани ғизои солим ва маҳдуд кардани маҳсулоти сернамак, сершакар ё серравғанро аз воситаҳои асосӣ медонад.<ref>{{cite web |url=https://www.fao.org/school-food/areas-work/food-environment/en/ |title=Healthy food environment and school food |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Пайванд бо ҷомеа == Хариди маҳсулот аз хоҷагиҳои хурди маҳаллӣ метавонад даромади деҳқонон ва гуногунии низоми озуқавориро дастгирӣ кунад. Барои натиҷаи устувор иштироки хонанда, падару модар, омӯзгор, ошпаз ва истеҳсолкунанда зарур аст.<ref>{{cite web |url=https://www.fao.org/school-food/en/ |title=School Food and Nutrition |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Арзёбӣ == Барнома бо фарогирӣ, сифати ғизоӣ, бехатарӣ, ҳозиршавӣ, партови ғизо ва арзиш арзёбӣ мешавад. Таъмини доимии маблағ ва пешгирии доғгузории кӯдакони камбизоат масъалаҳои муҳими тарҳрезӣ мебошанд. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Ғизо]] * [[Камғизоӣ]] * [[Маориф]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Маориф]] [[Гурӯҳ:Ғизо]] ozb039v1xfbaveq8cwazfwfag5guh1a 1489074 1489073 2026-10-11T16:18:14Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 /* Ҳадафҳо */ вироишоти сабкӣ, викисозӣ 1489074 wikitext text/x-wiki '''Ғизои мактабӣ''' хӯрок ё газакест, ки дар доираи барномаи мактаб ба хонандагон дода мешавад. Барномаҳо метавонанд субҳона, нисфирӯзӣ, ғизои ба хона бурдашаванда ё кумаки пулӣ барои давраи буҳронро дар бар гиранд. == Ҳадафҳо == Ғизои қавӣ гуруснагии кӯтоҳмуддатро кам карда, тамаркуз, ҳозиршавӣ ва омӯзишро пуштибонӣ мекунад. Он ҳамчунин метавонад камғизоӣ ва норасоии микроэлементҳоро коҳиш диҳад ва одатҳои солими ғизоиро ташаккул диҳад. Барномаи ҷаҳонии озуқа гузориш медиҳад, ки садҳо миллион кӯдак аз барномаҳои ғизои мактабӣ баҳра мебаранд ва чунин барномаҳо метавонанд платформаи хизматрасонии тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоӣ бошанд.<ref>{{cite web |url=https://www.wfp.org/school-feeding |title=School meals |website=World Food Programme |publisher=World Food Programme |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Тарҳрезӣ == Меню бояд ба ниёзҳои синнусолӣ, бехатарии ғизо, фарҳанги маҳаллӣ ва дастурҳои миллӣ мувофиқ бошад. Муҳити ғизоии мактаб на танҳо ошхона, балки дӯкон, фурӯшанда, нарх, таблиғ ва дастрасии обро низ дар бар мегирад. Созмони озуқаворӣ ва кишоварзии СММ муқаррар кардани меъёрҳои ғизоӣ, дастрас кардани ғизои солим ва маҳдуд кардани маҳсулоти сернамак, сершакар ё серравғанро аз воситаҳои асосӣ медонад.<ref>{{cite web |url=https://www.fao.org/school-food/areas-work/food-environment/en/ |title=Healthy food environment and school food |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Пайванд бо ҷомеа == Хариди маҳсулот аз хоҷагиҳои хурди маҳаллӣ метавонад даромади деҳқонон ва гуногунии низоми озуқавориро дастгирӣ кунад. Барои натиҷаи устувор иштироки хонанда, падару модар, омӯзгор, ошпаз ва истеҳсолкунанда зарур аст.<ref>{{cite web |url=https://www.fao.org/school-food/en/ |title=School Food and Nutrition |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Арзёбӣ == Барнома бо фарогирӣ, сифати ғизоӣ, бехатарӣ, ҳозиршавӣ, партови ғизо ва арзиш арзёбӣ мешавад. Таъмини доимии маблағ ва пешгирии доғгузории кӯдакони камбизоат масъалаҳои муҳими тарҳрезӣ мебошанд. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Камғизоӣ]] * [[Маориф]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Маориф]] [[Гурӯҳ:Ғизо]] 7q9c7fuj10ark6d8dslkjmhtv6726fj 1489075 1489074 2026-10-11T16:20:20Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 вироишоти сабкӣ, ороиш, викисозӣ 1489075 wikitext text/x-wiki [[Акс:Lunch at DC Public Schools on 2012-10-09.jpg|thumb|314x314px|Хӯроки нисфирӯзӣ дар мактабҳои давлатии Вашингтон (DC), ки иборат аст аз (бо самти ақрабаки соат аз поён ва чап): ҳамбургер, картошкаи буридашуда (ба шакли қисмҳои афлесун), [[шир]], харбузаи навъи канталупа ва карами брюсселии бирён]]'''Ғизои мактабӣ''' хӯрок ё газакест, ки дар доираи барномаи мактаб ба хонандагон дода мешавад. Барномаҳо метавонанд субҳона, нисфирӯзӣ, ғизои ба хона бурдашаванда ё кумаки пулӣ барои давраи буҳронро дар бар гиранд. == Ҳадафҳо == Ғизои қавӣ гуруснагии кӯтоҳмуддатро кам карда, тамаркуз, ҳозиршавӣ ва омӯзишро пуштибонӣ мекунад. Он ҳамчунин метавонад камғизоӣ ва норасоии микроэлементҳоро коҳиш диҳад ва одатҳои солими ғизоиро ташаккул диҳад. Барномаи ҷаҳонии озуқа гузориш медиҳад, ки садҳо миллион кӯдак аз барномаҳои ғизои мактабӣ баҳра мебаранд ва чунин барномаҳо метавонанд платформаи хизматрасонии тандурустӣ ва ҳифзи иҷтимоӣ бошанд.<ref>{{cite web |url=https://www.wfp.org/school-feeding |title=School meals |website=World Food Programme |publisher=World Food Programme |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Тарҳрезӣ == Меню бояд ба ниёзҳои синнусолӣ, бехатарии ғизо, фарҳанги маҳаллӣ ва дастурҳои миллӣ мувофиқ бошад. Муҳити ғизоии мактаб на танҳо ошхона, балки дӯкон, фурӯшанда, нарх, таблиғ ва дастрасии обро низ дар бар мегирад. Созмони озуқаворӣ ва кишоварзии СММ муқаррар кардани меъёрҳои ғизоӣ, дастрас кардани ғизои солим ва маҳдуд кардани маҳсулоти сернамак, сершакар ё серравғанро аз воситаҳои асосӣ медонад.<ref>{{cite web |url=https://www.fao.org/school-food/areas-work/food-environment/en/ |title=Healthy food environment and school food |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Пайванд бо ҷомеа == Хариди маҳсулот аз хоҷагиҳои хурди маҳаллӣ метавонад даромади деҳқонон ва гуногунии низоми озуқавориро дастгирӣ кунад. Барои натиҷаи устувор иштироки хонанда, падару модар, омӯзгор, ошпаз ва истеҳсолкунанда зарур аст.<ref>{{cite web |url=https://www.fao.org/school-food/en/ |title=School Food and Nutrition |website=Food and Agriculture Organization of the United Nations |publisher=Food and Agriculture Organization of the United Nations |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Арзёбӣ == Барнома бо фарогирӣ, сифати ғизоӣ, бехатарӣ, ҳозиршавӣ, партови ғизо ва арзиш арзёбӣ мешавад. Таъмини доимии маблағ ва пешгирии доғгузории кӯдакони камбизоат масъалаҳои муҳими тарҳрезӣ мебошанд. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Камғизоӣ]] * [[Маориф]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Маориф]] [[Гурӯҳ:Ғизо]] 555tqnywh61fb4f0sb5cxhrqgqj2cnh Тандурустии фосилавӣ 0 334130 1489076 2026-10-11T16:22:34Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Саҳифаи нав: '''Тандурустии фосилавӣ''' истифодаи иттилооти электронӣ ва технологияҳои телекоммуникатсионӣ барои дастгирии кумаки клиникии фосилавӣ, омӯзиши беморону мутахассисон, идоракунии тандурустӣ ва тандурустии ҷамъиятӣ мебошад.<ref>{{cite web |url=https://www.hrsa.gov/telehealth/what-is... 1489076 wikitext text/x-wiki '''Тандурустии фосилавӣ''' истифодаи иттилооти электронӣ ва технологияҳои телекоммуникатсионӣ барои дастгирии кумаки клиникии фосилавӣ, омӯзиши беморону мутахассисон, идоракунии тандурустӣ ва тандурустии ҷамъиятӣ мебошад.<ref>{{cite web |url=https://www.hrsa.gov/telehealth/what-is-telehealth |title=What is Telehealth? |website=Health Resources and Services Administration |publisher=U.S. Department of Health and Human Services |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Шаклҳо == Хизматрасонӣ метавонад машварати ҳамзамон тавассути видео ё телефон, ирсоли ғайриҳамзамони тасвир ва натиҷа, назорати фосилавии бемор ва истифодаи барномаҳои мобилиро дар бар гирад. Телепизишкӣ зермафҳуми тангтар буда, асосан ба кумаки клиникӣ дахл дорад; тандурустии фосилавӣ омӯзиш, маъмурият ва ташхиси фосилавиро низ фаро мегирад.<ref>{{cite web |url=https://www.who.int/europe/publications/i/item/WHO-EURO-2025-12185-51957-79682 |title=Scaling up telemedicine in the WHO European Region |date=2025 |website=World Health Organization Regional Office for Europe |publisher=World Health Organization |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> == Афзалиятҳо ва маҳдудиятҳо == Ин равиш метавонад барои аҳолии деҳот, шахсони дорои маҳдудияти ҳаракат ва назорати бемориҳои музмин дастрасиро беҳтар кунад. СҶТ онро воситаи эҳтимолии пешбурди фарогирии умумии тандурустӣ медонад.<ref>{{cite web |url=https://www.who.int/europe/news/item/10-10-2024-the-rise-of-telehealth-in-the-european-region--insights-from-norway |title=The rise of telehealth in the European Region: insights from Norway |date=2024-10-10 |website=World Health Organization Regional Office for Europe |publisher=World Health Organization |accessdate=2026-10-11 |lang=en}}</ref> Бо вуҷуди ин, ҳама муоинаҳоро аз дур гузаронидан мумкин нест. Нобаробарии рақамӣ, сифати интернет, ҳифзи маълумоти шахсӣ, иҷозатномаи касбӣ ва ҷуброни хароҷот аз масъалаҳои асосӣ мебошанд. == Сифат ва амният == Интихоби бемори мувофиқ, розигии огоҳона, сабти тиббӣ, нақшаи ҳолати изтирорӣ ва платформаи муҳофизатшуда барои сифати хизмат муҳиманд. Натиҷаи клиникӣ ва таҷрибаи бемор бояд мисли хизматрасонии ҳузурӣ арзёбӣ шавад. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Тандурустии рақамӣ]] * [[Пизишкӣ|Тиб]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Тандурустӣ]] [[Гурӯҳ:Технологияҳои тиббӣ]] 8emlp2xiofdp2t7kcbn1yg6j1bn4o1d Навӣ Пилай 0 334131 1489078 2026-10-11T18:09:16Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Саҳифаи нав: {{Шахсият |ном = Наванетхем Пиллай |номи аслӣ = Navanethem Pillay |тасвир = Navanethem Pillay.jpg |тавсифи тасвир = Наванетхем Пиллай |таърихи таваллуд = 23 сентябри 1941 |зодгоҳ = [[Дурбан]], [[Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ]] |шаҳрвандӣ = [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] |касб = [[Ҳуқуқшинос]], [[додрас]]... 1489078 wikitext text/x-wiki {{Шахсият |ном = Наванетхем Пиллай |номи аслӣ = Navanethem Pillay |тасвир = Navanethem Pillay.jpg |тавсифи тасвир = Наванетхем Пиллай |таърихи таваллуд = 23 сентябри 1941 |зодгоҳ = [[Дурбан]], [[Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ]] |шаҳрвандӣ = [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] |касб = [[Ҳуқуқшинос]], [[додрас]], ҳомии ҳуқуқи инсон |ҷоизаҳо = [[Ҷоизаи Нобел дар бахши сулҳ]] (2026) }} '''Наванетхем Навӣ Пиллай''' ({{lang-en|Navanethem "Navi" Pillay}}; зод. [[23 сентябр]]и [[1941]], [[Дурбан]], [[Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ]]) — ҳуқуқшинос, додрас ва ҳомии ҳуқуқи инсон аз [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]]. Солҳои 2008–2014 [[Комиссари олии Созмони Милали Муттаҳид оид ба ҳуқуқи инсон]], солҳои 2003–2008 додраси Додгоҳи байналмилалии кайфарӣ ва солҳои 1999–2003 раиси Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ барои Руанда буд.<ref name="unbio">{{Cite web |url=https://www.un.org/en/about-us/nobel-peace-prize/navi-pillay-2026 |title=2026 – Navanethem Pillay |website=United Nations |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> Барандаи Ҷоизаи Нобел дар бахши сулҳ дар соли 2026 мебошад.<ref name="nobel">{{Cite web |url=https://www.nobelpeaceprize.org/press/press-releases/nobel-peace-prize-for-2026 |title=Nobel Peace Prize for 2026 |website=The Norwegian Nobel Committee |date=2026-10-09 |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> == Зиндагинома == Наванетхем Пиллай 23 сентябри соли 1941 дар шаҳри Дурбани Африқои Ҷанубӣ дар оилаи ҳиндутабори [[тамилҳо|тамил]] ба дунё омадааст. Падари ӯ ронандаи автобус буд. Давраи кӯдакӣ ва ҷавонии Пиллай ба замони сиёсати [[апартеид]] дар Африқои Ҷанубӣ рост омад. Ӯ таҳсилоти ҳуқуқиро дар Донишгоҳи Натал гирифта, баъдан дар [[Донишгоҳи Ҳарвард]] таҳсил кардааст. Соли 1988 дар ин донишгоҳ дараҷаи доктори илмҳои ҳуқуқро соҳиб шуд.<ref name="nobellaureate">{{Cite web |url=https://www.nobelpeaceprize.org/laureates/2026 |title=Navi Pillay — Nobel Peace Prize 2026 |website=Nobel Peace Prize |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> Соли 1967 Пиллай нахустин зане гардид, ки дар музофоти Натал фаъолияти мустақили адвокатиро оғоз намуд. Ӯ ба ҳимояи ҳуқуқии мухолифони сиёсати апартеид машғул шуда, аз ҷумла дар ҳимояи ҳуқуқи маҳбусони сиёсӣ, аз ҷумла [[Нелсон Мандела]], саҳм гузоштааст.<ref name="unbio"/> Соли 1995, баъди барҳам хӯрдани низоми апартеид, Пиллай нахустин зани сиёҳпӯст гардид, ки ба ҳайси додрас ба Додгоҳи олии Африқои Ҷанубӣ таъйин шуд. == Фаъолияти ҳуқуқӣ == === Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ барои Руанда === Соли 1995 Пиллай ба ҳайси додрас ба [[Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ барои Руанда]] интихоб гардид. Ин додгоҳ барои баррасии ҷиноятҳои марбут ба [[наслкушии Руанда]] дар соли 1994 таъсис ёфта буд. Ӯ дар ин додгоҳ ҳашт сол фаъолият намуда, солҳои 1999–2003 раёсати онро бар уҳда дошт. Дар давраи фаъолияти ӯ додгоҳ қарорҳои муҳимеро қабул кард, ки ба рушди [[ҳуқуқи байналмилалии ҷиноятӣ]] таъсир расонданд. Аз ҷумла, дар яке аз қарорҳои соли 1998 таҷовуз ва зӯроварии ҷинсӣ дар ҳолатҳои муайян ҳамчун амалҳое эътироф гардиданд, ки метавонанд ҷузъи ҷинояти наслкушӣ бошанд.<ref name="unbio"/> === Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ === 11 марти соли 2003 Пиллай фаъолияти худро ҳамчун додраси [[Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ]] дар [[Ҳаага]] оғоз кард. Ӯ то 31 августи соли 2008 дар ин вазифа кор кардааст. Дар ин давра ба баррасии парвандаҳои марбут ба ҷиноятҳои ҷангӣ, ҷиноятҳо алайҳи башарият ва дигар нақзи ҷиддии ҳуқуқи байналмилалӣ машғул буд.<ref>{{Cite web |url=https://www.icc-cpi.int/judges/judge-navanethem-pillay |title=Judge Navanethem Pillay |website=International Criminal Court |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> === Комиссари олии СММ оид ба ҳуқуқи инсон === 28 июли соли 2008 [[Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид]] таъйини Пиллайро ба вазифаи Комиссари олии СММ оид ба ҳуқуқи инсон тасдиқ намуд. Ӯ 1 сентябри соли 2008 ба иҷрои вазифа шурӯъ кард ва то 31 августи соли 2014 дар ин мақом фаъолият дошт. Дар ин вазифа ҷойгузини [[Луиза Арбур]] гардид ва баъдан [[Зайд ибни Раъд]] ҷойи ӯро гирифт.<ref>{{Cite web |url=https://icomdp.org/comission/navanethem-navi-pillay/ |title=Navanethem (Navi) Pillay |website=International Commission against the Death Penalty |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> Дар давраи роҳбарии ӯ фаъолияти Дафтари Комиссари олии СММ ба ҳифзи ҳуқуқҳои асосии инсон, мубориза бо табъиз, ҳимояи гурӯҳҳои осебпазир ва таъмини масъулият барои нақзи ҷиддии ҳуқуқи инсон равона шуда буд. === Комиссияи таҳқиқи вазъ дар сарзаминҳои Фаластин === Солҳои 2021–2025 Пиллай раиси Комиссияи мустақили байналмилалии таҳқиқи Созмони Милали Муттаҳид оид ба сарзаминҳои ишғолшудаи Фаластин, аз ҷумла [[Байтулмуқаддаси Шарқӣ]] ва [[Исроил]] буд. Ин комиссия ба таҳқиқи нақзи эҳтимолии ҳуқуқи байналмилалии башардӯстона ва ҳуқуқи инсон дар минтақа машғул гардид. Хулосаҳои комиссия дар бораи амалҳои Исроил дар [[Навори Ғазза]] мавриди баҳс қарор гирифта, мақомоти Исроил баъзе аз натиҷагириҳои онро рад карданд.<ref>{{Cite news |url=https://www.reuters.com/world/navanethem-navi-pillay-wins-2026-nobel-peace-prize-2026-10-09/ |title=Former ICC judge Navi Pillay wins 2026 Nobel Peace Prize |publisher=Reuters |date=2026-10-09 |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> == Ҷоизаи Нобел дар бахши сулҳ == 9 октябри соли 2026 [[Кумитаи Нобели Норвегия]] эълон кард, ки [[Ҷоизаи Нобел дар бахши сулҳ]] барои соли 2026 ба Наванетхем Пиллай дода мешавад. Дар баёнияи расмии кумита саҳми ӯ дар таҳкими сулҳ, рушди ҳуқуқи байналмилалӣ ва таъқиби судии ҷиноятҳои ҷангӣ, ҷиноятҳо алайҳи башарият ва наслкушӣ таъкид гардид.<ref name="nobel"/> Кумита фаъолияти чандинсолаи Пиллайро, аз ҳимояи мухолифони апартеид дар Африқои Ҷанубӣ то иштирок дар додгоҳҳои байналмилалӣ, аз омилҳои асосии интихоби ӯ номид. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Ҳуқуқи инсон]] * [[Апартеид]] * [[Додгоҳи байналмилалии кайфарӣ]] * [[Созмони Милали Муттаҳид]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳои берунӣ == * [https://www.nobelpeaceprize.org/laureates/2026 Наванетхем Пиллай] — сомонаи расмии Ҷоизаи Нобел. * [https://www.un.org/en/about-us/nobel-peace-prize/navi-pillay-2026 Наванетхем Пиллай] — сомонаи Созмони Милали Муттаҳид. * [https://www.icc-cpi.int/judges/judge-navanethem-pillay Наванетхем Пиллай] — сомонаи Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ. [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1941]] [[Гурӯҳ:Зодагони 23 сентябр]] [[Гурӯҳ:Ҳуқуқшиносони Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] [[Гурӯҳ:Додрасон]] [[Гурӯҳ:Ҳомиёни ҳуқуқи инсон]] [[Гурӯҳ:Кормандони Созмони Милали Муттаҳид]] [[Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи Нобел дар бахши сулҳ]] [[Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи Нобел аз Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] 8qhi6yo2chdhzz7x9ci3ol8vr1qj8by 1489079 1489078 2026-10-11T18:10:41Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 вироишоти сабкӣ, ороиш 1489079 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ}} '''Наванетхем Навӣ Пиллай''' ({{lang-en|Navanethem "Navi" Pillay}}; зод. [[23 сентябр]]и [[1941]], [[Дурбан]], [[Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ]]) — ҳуқуқшинос, додрас ва ҳомии ҳуқуқи инсон аз [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]]. Солҳои 2008–2014 [[Комиссари олии Созмони Милали Муттаҳид оид ба ҳуқуқи инсон]], солҳои 2003–2008 додраси Додгоҳи байналмилалии кайфарӣ ва солҳои 1999–2003 раиси Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ барои Руанда буд.<ref name="unbio">{{Cite web |url=https://www.un.org/en/about-us/nobel-peace-prize/navi-pillay-2026 |title=2026 – Navanethem Pillay |website=United Nations |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> Барандаи Ҷоизаи Нобел дар бахши сулҳ дар соли 2026 мебошад.<ref name="nobel">{{Cite web |url=https://www.nobelpeaceprize.org/press/press-releases/nobel-peace-prize-for-2026 |title=Nobel Peace Prize for 2026 |website=The Norwegian Nobel Committee |date=2026-10-09 |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> == Зиндагинома == Наванетхем Пиллай 23 сентябри соли 1941 дар шаҳри Дурбани Африқои Ҷанубӣ дар оилаи ҳиндутабори [[тамилҳо|тамил]] ба дунё омадааст. Падари ӯ ронандаи автобус буд. Давраи кӯдакӣ ва ҷавонии Пиллай ба замони сиёсати [[апартеид]] дар Африқои Ҷанубӣ рост омад. Ӯ таҳсилоти ҳуқуқиро дар Донишгоҳи Натал гирифта, баъдан дар [[Донишгоҳи Ҳарвард]] таҳсил кардааст. Соли 1988 дар ин донишгоҳ дараҷаи доктори илмҳои ҳуқуқро соҳиб шуд.<ref name="nobellaureate">{{Cite web |url=https://www.nobelpeaceprize.org/laureates/2026 |title=Navi Pillay — Nobel Peace Prize 2026 |website=Nobel Peace Prize |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> Соли 1967 Пиллай нахустин зане гардид, ки дар музофоти Натал фаъолияти мустақили адвокатиро оғоз намуд. Ӯ ба ҳимояи ҳуқуқии мухолифони сиёсати апартеид машғул шуда, аз ҷумла дар ҳимояи ҳуқуқи маҳбусони сиёсӣ, аз ҷумла [[Нелсон Мандела]], саҳм гузоштааст.<ref name="unbio"/> Соли 1995, баъди барҳам хӯрдани низоми апартеид, Пиллай нахустин зани сиёҳпӯст гардид, ки ба ҳайси додрас ба Додгоҳи олии Африқои Ҷанубӣ таъйин шуд. == Фаъолияти ҳуқуқӣ == === Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ барои Руанда === Соли 1995 Пиллай ба ҳайси додрас ба [[Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ барои Руанда]] интихоб гардид. Ин додгоҳ барои баррасии ҷиноятҳои марбут ба [[наслкушии Руанда]] дар соли 1994 таъсис ёфта буд. Ӯ дар ин додгоҳ ҳашт сол фаъолият намуда, солҳои 1999–2003 раёсати онро бар уҳда дошт. Дар давраи фаъолияти ӯ додгоҳ қарорҳои муҳимеро қабул кард, ки ба рушди [[ҳуқуқи байналмилалии ҷиноятӣ]] таъсир расонданд. Аз ҷумла, дар яке аз қарорҳои соли 1998 таҷовуз ва зӯроварии ҷинсӣ дар ҳолатҳои муайян ҳамчун амалҳое эътироф гардиданд, ки метавонанд ҷузъи ҷинояти наслкушӣ бошанд.<ref name="unbio"/> === Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ === 11 марти соли 2003 Пиллай фаъолияти худро ҳамчун додраси [[Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ]] дар [[Ҳаага]] оғоз кард. Ӯ то 31 августи соли 2008 дар ин вазифа кор кардааст. Дар ин давра ба баррасии парвандаҳои марбут ба ҷиноятҳои ҷангӣ, ҷиноятҳо алайҳи башарият ва дигар нақзи ҷиддии ҳуқуқи байналмилалӣ машғул буд.<ref>{{Cite web |url=https://www.icc-cpi.int/judges/judge-navanethem-pillay |title=Judge Navanethem Pillay |website=International Criminal Court |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> === Комиссари олии СММ оид ба ҳуқуқи инсон === 28 июли соли 2008 [[Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид]] таъйини Пиллайро ба вазифаи Комиссари олии СММ оид ба ҳуқуқи инсон тасдиқ намуд. Ӯ 1 сентябри соли 2008 ба иҷрои вазифа шурӯъ кард ва то 31 августи соли 2014 дар ин мақом фаъолият дошт. Дар ин вазифа ҷойгузини [[Луиза Арбур]] гардид ва баъдан [[Зайд ибни Раъд]] ҷойи ӯро гирифт.<ref>{{Cite web |url=https://icomdp.org/comission/navanethem-navi-pillay/ |title=Navanethem (Navi) Pillay |website=International Commission against the Death Penalty |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> Дар давраи роҳбарии ӯ фаъолияти Дафтари Комиссари олии СММ ба ҳифзи ҳуқуқҳои асосии инсон, мубориза бо табъиз, ҳимояи гурӯҳҳои осебпазир ва таъмини масъулият барои нақзи ҷиддии ҳуқуқи инсон равона шуда буд. === Комиссияи таҳқиқи вазъ дар сарзаминҳои Фаластин === Солҳои 2021–2025 Пиллай раиси Комиссияи мустақили байналмилалии таҳқиқи Созмони Милали Муттаҳид оид ба сарзаминҳои ишғолшудаи Фаластин, аз ҷумла [[Байтулмуқаддаси Шарқӣ]] ва [[Исроил]] буд. Ин комиссия ба таҳқиқи нақзи эҳтимолии ҳуқуқи байналмилалии башардӯстона ва ҳуқуқи инсон дар минтақа машғул гардид. Хулосаҳои комиссия дар бораи амалҳои Исроил дар [[Навори Ғазза]] мавриди баҳс қарор гирифта, мақомоти Исроил баъзе аз натиҷагириҳои онро рад карданд.<ref>{{Cite news |url=https://www.reuters.com/world/navanethem-navi-pillay-wins-2026-nobel-peace-prize-2026-10-09/ |title=Former ICC judge Navi Pillay wins 2026 Nobel Peace Prize |publisher=Reuters |date=2026-10-09 |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> == Ҷоизаи Нобел дар бахши сулҳ == 9 октябри соли 2026 [[Кумитаи Нобели Норвегия]] эълон кард, ки [[Ҷоизаи Нобел дар бахши сулҳ]] барои соли 2026 ба Наванетхем Пиллай дода мешавад. Дар баёнияи расмии кумита саҳми ӯ дар таҳкими сулҳ, рушди ҳуқуқи байналмилалӣ ва таъқиби судии ҷиноятҳои ҷангӣ, ҷиноятҳо алайҳи башарият ва наслкушӣ таъкид гардид.<ref name="nobel"/> Кумита фаъолияти чандинсолаи Пиллайро, аз ҳимояи мухолифони апартеид дар Африқои Ҷанубӣ то иштирок дар додгоҳҳои байналмилалӣ, аз омилҳои асосии интихоби ӯ номид. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Ҳуқуқи инсон]] * [[Апартеид]] * [[Додгоҳи байналмилалии кайфарӣ]] * [[Созмони Милали Муттаҳид]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳои берунӣ == * [https://www.nobelpeaceprize.org/laureates/2026 Наванетхем Пиллай] — сомонаи расмии Ҷоизаи Нобел. * [https://www.un.org/en/about-us/nobel-peace-prize/navi-pillay-2026 Наванетхем Пиллай] — сомонаи Созмони Милали Муттаҳид. * [https://www.icc-cpi.int/judges/judge-navanethem-pillay Наванетхем Пиллай] — сомонаи Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ. [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1941]] [[Гурӯҳ:Зодагони 23 сентябр]] [[Гурӯҳ:Ҳуқуқшиносони Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] [[Гурӯҳ:Додрасон]] [[Гурӯҳ:Ҳомиёни ҳуқуқи инсон]] [[Гурӯҳ:Кормандони Созмони Милали Муттаҳид]] [[Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи Нобел дар бахши сулҳ]] [[Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи Нобел аз Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] hjklnb3rief3vo4fx4fbhxck6ai1i50 1489080 1489079 2026-10-11T18:14:17Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 ороиш, имло 1489080 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ}} '''Наванетхем Навӣ Пиллай''' ({{lang-en|Navanethem "Navi" Pillay}}; зод. [[23 сентябр]]и [[1941]], [[Дурбан]], [[Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ]]) — ҳуқуқшинос, додрас ва ҳомии ҳуқуқи инсон аз [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]]. Солҳои 2008–2014 Комиссари олии ҳуқуқи башари Созмони Милали Муттаҳид, солҳои 2003–2008 додраси [[Додгоҳи байналмилалии кайфарӣ]] ва солҳои 1999–2003 раиси Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ барои Руанда буд.<ref name="unbio">{{Cite web |url=https://www.un.org/en/about-us/nobel-peace-prize/navi-pillay-2026 |title=2026 – Navanethem Pillay |website=United Nations |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> Барандаи Ҷоизаи Нобел дар бахши сулҳ дар соли 2026 мебошад.<ref name="nobel">{{Cite web |url=https://www.nobelpeaceprize.org/press/press-releases/nobel-peace-prize-for-2026 |title=Nobel Peace Prize for 2026 |website=The Norwegian Nobel Committee |date=2026-10-09 |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> == Зиндагинома == Наванетхем Пиллай 23 сентябри соли 1941 дар шаҳри Дурбани Африқои Ҷанубӣ дар оилаи ҳиндутабори [[тамилҳо|тамил]] ба дунё омадааст. Падари ӯ ронандаи автобус буд. Давраи кӯдакӣ ва ҷавонии Пиллай ба замони сиёсати [[апартеид]] дар Африқои Ҷанубӣ рост омад. Ӯ таҳсилоти ҳуқуқиро дар Донишгоҳи Натал гирифта, баъдан дар [[Донишгоҳи Ҳарвард]] таҳсил кардааст. Соли 1988 дар ин донишгоҳ дараҷаи доктори илмҳои ҳуқуқро соҳиб шуд.<ref name="nobellaureate">{{Cite web |url=https://www.nobelpeaceprize.org/laureates/2026 |title=Navi Pillay — Nobel Peace Prize 2026 |website=Nobel Peace Prize |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> Соли 1967 Пиллай нахустин зане гардид, ки дар музофоти Натал фаъолияти мустақили адвокатиро оғоз намуд. Ӯ ба ҳимояи ҳуқуқии мухолифони сиёсати апартеид машғул шуда, аз ҷумла дар ҳимояи ҳуқуқи маҳбусони сиёсӣ, аз ҷумла [[Нелсон Мандела]], саҳм гузоштааст.<ref name="unbio"/> Соли 1995, баъди барҳам хӯрдани низоми апартеид, Пиллай нахустин зани сиёҳпӯст гардид, ки ба ҳайси додрас ба Додгоҳи олии Африқои Ҷанубӣ таъйин шуд. == Фаъолияти ҳуқуқӣ == === Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ барои Руанда === Соли 1995 Пиллай ба ҳайси додрас ба [[Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ барои Руанда]] интихоб гардид. Ин додгоҳ барои баррасии ҷиноятҳои марбут ба [[наслкушии Руанда]] дар соли 1994 таъсис ёфта буд. Ӯ дар ин додгоҳ ҳашт сол фаъолият намуда, солҳои 1999–2003 раёсати онро бар уҳда дошт. Дар давраи фаъолияти ӯ додгоҳ қарорҳои муҳимеро қабул кард, ки ба рушди [[ҳуқуқи байналмилалии ҷиноятӣ]] таъсир расонданд. Аз ҷумла, дар яке аз қарорҳои соли 1998 таҷовуз ва зӯроварии ҷинсӣ дар ҳолатҳои муайян ҳамчун амалҳое эътироф гардиданд, ки метавонанд ҷузъи ҷинояти наслкушӣ бошанд.<ref name="unbio"/> === Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ === 11 марти соли 2003 Пиллай фаъолияти худро ҳамчун додраси [[Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ]] дар [[Ҳаага]] оғоз кард. Ӯ то 31 августи соли 2008 дар ин вазифа кор кардааст. Дар ин давра ба баррасии парвандаҳои марбут ба ҷиноятҳои ҷангӣ, ҷиноятҳо алайҳи башарият ва дигар нақзи ҷиддии ҳуқуқи байналмилалӣ машғул буд.<ref>{{Cite web |url=https://www.icc-cpi.int/judges/judge-navanethem-pillay |title=Judge Navanethem Pillay |website=International Criminal Court |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> === Комиссари олии СММ оид ба ҳуқуқи инсон === 28 июли соли 2008 [[Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид]] таъйини Пиллайро ба вазифаи Комиссари олии СММ оид ба ҳуқуқи инсон тасдиқ намуд. Ӯ 1 сентябри соли 2008 ба иҷрои вазифа шурӯъ кард ва то 31 августи соли 2014 дар ин мақом фаъолият дошт. Дар ин вазифа ҷойгузини [[Луиза Арбур]] гардид ва баъдан [[Зайд ибни Раъд]] ҷойи ӯро гирифт.<ref>{{Cite web |url=https://icomdp.org/comission/navanethem-navi-pillay/ |title=Navanethem (Navi) Pillay |website=International Commission against the Death Penalty |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> Дар давраи роҳбарии ӯ фаъолияти Дафтари Комиссари олии СММ ба ҳифзи ҳуқуқҳои асосии инсон, мубориза бо табъиз, ҳимояи гурӯҳҳои осебпазир ва таъмини масъулият барои нақзи ҷиддии ҳуқуқи инсон равона шуда буд. === Комиссияи таҳқиқи вазъ дар сарзаминҳои Фаластин === Солҳои 2021–2025 Пиллай раиси Комиссияи мустақили байналмилалии таҳқиқи Созмони Милали Муттаҳид оид ба сарзаминҳои ишғолшудаи Фаластин, аз ҷумла [[Байтулмуқаддаси Шарқӣ]] ва [[Исроил]] буд. Ин комиссия ба таҳқиқи нақзи эҳтимолии ҳуқуқи байналмилалии башардӯстона ва ҳуқуқи инсон дар минтақа машғул гардид. Хулосаҳои комиссия дар бораи амалҳои Исроил дар [[Навори Ғазза]] мавриди баҳс қарор гирифта, мақомоти Исроил баъзе аз натиҷагириҳои онро рад карданд.<ref>{{Cite news |url=https://www.reuters.com/world/navanethem-navi-pillay-wins-2026-nobel-peace-prize-2026-10-09/ |title=Former ICC judge Navi Pillay wins 2026 Nobel Peace Prize |publisher=Reuters |date=2026-10-09 |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> == Ҷоизаи Нобел дар бахши сулҳ == 9 октябри соли 2026 [[Кумитаи Нобели Норвегия]] эълон кард, ки [[Ҷоизаи Нобел дар бахши сулҳ]] барои соли 2026 ба Наванетхем Пиллай дода мешавад. Дар баёнияи расмии кумита саҳми ӯ дар таҳкими сулҳ, рушди ҳуқуқи байналмилалӣ ва таъқиби судии ҷиноятҳои ҷангӣ, ҷиноятҳо алайҳи башарият ва наслкушӣ таъкид гардид.<ref name="nobel"/> Кумита фаъолияти чандинсолаи Пиллайро, аз ҳимояи мухолифони апартеид дар Африқои Ҷанубӣ то иштирок дар додгоҳҳои байналмилалӣ, аз омилҳои асосии интихоби ӯ номид. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Ҳуқуқи инсон]] * [[Апартеид]] * [[Додгоҳи байналмилалии кайфарӣ]] * [[Созмони Милали Муттаҳид]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳои берунӣ == * [https://www.nobelpeaceprize.org/laureates/2026 Наванетхем Пиллай] — сомонаи расмии Ҷоизаи Нобел. * [https://www.un.org/en/about-us/nobel-peace-prize/navi-pillay-2026 Наванетхем Пиллай] — сомонаи Созмони Милали Муттаҳид. * [https://www.icc-cpi.int/judges/judge-navanethem-pillay Наванетхем Пиллай] — сомонаи Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ. [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1941]] [[Гурӯҳ:Зодагони 23 сентябр]] [[Гурӯҳ:Ҳуқуқшиносони Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] [[Гурӯҳ:Додрасон]] [[Гурӯҳ:Ҳомиёни ҳуқуқи инсон]] [[Гурӯҳ:Кормандони Созмони Милали Муттаҳид]] [[Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи Нобел дар бахши сулҳ]] [[Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи Нобел аз Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] bwrob9qfgmdvdqx277c1ta7hmf8q9oe 1489081 1489080 2026-10-11T18:16:39Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 ороиш, викисозӣ 1489081 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ}} '''Наванетхем Навӣ Пиллай''' ({{lang-en|Navanethem "Navi" Pillay}}; зод. [[23 сентябр]]и [[1941]], [[Дурбан]], [[Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ]]) — ҳуқуқшинос, додрас ва ҳомии ҳуқуқи инсон аз [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]]. Солҳои 2008–2014 Комиссари олии ҳуқуқи башари Созмони Милали Муттаҳид, солҳои 2003–2008 додраси [[Додгоҳи байналмилалии кайфарӣ]] ва солҳои 1999–2003 раиси Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ барои Руанда буд.<ref name="unbio">{{Cite web |url=https://www.un.org/en/about-us/nobel-peace-prize/navi-pillay-2026 |title=2026 – Navanethem Pillay |website=United Nations |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> Барандаи Ҷоизаи Нобел дар бахши сулҳ дар соли 2026 мебошад.<ref name="nobel">{{Cite web |url=https://www.nobelpeaceprize.org/press/press-releases/nobel-peace-prize-for-2026 |title=Nobel Peace Prize for 2026 |website=The Norwegian Nobel Committee |date=2026-10-09 |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> == Зиндагинома == Наванетхем Пиллай 23 сентябри соли 1941 дар шаҳри Дурбани Африқои Ҷанубӣ дар оилаи ҳиндутабори [[тамилҳо|тамил]] ба дунё омадааст. Падари ӯ ронандаи автобус буд. Давраи кӯдакӣ ва ҷавонии Пиллай ба замони сиёсати [[апартеид]] дар Африқои Ҷанубӣ рост омад. Ӯ таҳсилоти ҳуқуқиро дар Донишгоҳи Натал гирифта, баъдан дар [[Донишгоҳи Ҳарвард]] таҳсил кардааст. Соли 1988 дар ин донишгоҳ дараҷаи доктори илмҳои ҳуқуқро соҳиб шуд.<ref name="nobellaureate">{{Cite web |url=https://www.nobelpeaceprize.org/laureates/2026 |title=Navi Pillay — Nobel Peace Prize 2026 |website=Nobel Peace Prize |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> Соли 1967 Пиллай нахустин зане гардид, ки дар музофоти Натал фаъолияти мустақили адвокатиро оғоз намуд. Ӯ ба ҳимояи ҳуқуқии мухолифони сиёсати апартеид машғул шуда, аз ҷумла дар ҳимояи ҳуқуқи маҳбусони сиёсӣ, аз ҷумла [[Нелсон Мандела]], саҳм гузоштааст.<ref name="unbio"/> Соли 1995, баъди барҳам хӯрдани низоми апартеид, Пиллай нахустин зани сиёҳпӯст гардид, ки ба ҳайси додрас ба Додгоҳи олии Африқои Ҷанубӣ таъйин шуд. == Фаъолияти ҳуқуқӣ == === Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ барои Руанда === Соли 1995 Пиллай ба ҳайси додрас ба [[Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ барои Руанда]] интихоб гардид. Ин додгоҳ барои баррасии ҷиноятҳои марбут ба [[наслкушии Руанда]] дар соли 1994 таъсис ёфта буд. Ӯ дар ин додгоҳ ҳашт сол фаъолият намуда, солҳои 1999–2003 раёсати онро бар уҳда дошт. Дар давраи фаъолияти ӯ додгоҳ қарорҳои муҳимеро қабул кард, ки ба рушди [[ҳуқуқи байналмилалии ҷиноятӣ]] таъсир расонданд. Аз ҷумла, дар яке аз қарорҳои соли 1998 таҷовуз ва зӯроварии ҷинсӣ дар ҳолатҳои муайян ҳамчун амалҳое эътироф гардиданд, ки метавонанд ҷузъи ҷинояти наслкушӣ бошанд.<ref name="unbio"/> === Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ === 11 марти соли 2003 Пиллай фаъолияти худро ҳамчун додраси [[Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ]] дар [[Ҳаага]] оғоз кард. Ӯ то 31 августи соли 2008 дар ин вазифа кор кардааст. Дар ин давра ба баррасии парвандаҳои марбут ба ҷиноятҳои ҷангӣ, ҷиноятҳо алайҳи башарият ва дигар нақзи ҷиддии ҳуқуқи байналмилалӣ машғул буд.<ref>{{Cite web |url=https://www.icc-cpi.int/judges/judge-navanethem-pillay |title=Judge Navanethem Pillay |website=International Criminal Court |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> === Комиссари олии СММ оид ба ҳуқуқи инсон === 28 июли соли 2008 [[Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид]] таъйини Пиллайро ба вазифаи Комиссари олии СММ оид ба ҳуқуқи инсон тасдиқ намуд. Ӯ 1 сентябри соли 2008 ба иҷрои вазифа шурӯъ кард ва то 31 августи соли 2014 дар ин мақом фаъолият дошт. Дар ин вазифа ҷойгузини [[Луиза Арбур]] гардид ва баъдан [[Зайд ибни Раъд]] ҷойи ӯро гирифт.<ref>{{Cite web |url=https://icomdp.org/comission/navanethem-navi-pillay/ |title=Navanethem (Navi) Pillay |website=International Commission against the Death Penalty |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> Дар давраи роҳбарии ӯ фаъолияти Дафтари Комиссари олии СММ ба ҳифзи ҳуқуқҳои асосии инсон, мубориза бо табъиз, ҳимояи гурӯҳҳои осебпазир ва таъмини масъулият барои нақзи ҷиддии ҳуқуқи инсон равона шуда буд. === Комиссияи таҳқиқи вазъ дар сарзаминҳои Фаластин === Солҳои 2021–2025 Пиллай раиси Комиссияи мустақили байналмилалии таҳқиқи Созмони Милали Муттаҳид оид ба сарзаминҳои ишғолшудаи Фаластин, аз ҷумла [[Байтулмуқаддаси Шарқӣ]] ва [[Исроил]] буд. Ин комиссия ба таҳқиқи нақзи эҳтимолии ҳуқуқи байналмилалии башардӯстона ва ҳуқуқи инсон дар минтақа машғул гардид. Хулосаҳои комиссия дар бораи амалҳои Исроил дар [[Навори Ғазза]] мавриди баҳс қарор гирифта, мақомоти Исроил баъзе аз натиҷагириҳои онро рад карданд.<ref>{{Cite news |url=https://www.reuters.com/world/navanethem-navi-pillay-wins-2026-nobel-peace-prize-2026-10-09/ |title=Former ICC judge Navi Pillay wins 2026 Nobel Peace Prize |publisher=Reuters |date=2026-10-09 |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> == Ҷоизаи Нобел дар бахши сулҳ == 9 октябри соли 2026 [[Кумитаи Нобели Норвегия]] эълон кард, ки [[Ҷоизаи Нобел дар бахши сулҳ]] барои соли 2026 ба Наванетхем Пиллай дода мешавад. Дар баёнияи расмии кумита саҳми ӯ дар таҳкими сулҳ, рушди ҳуқуқи байналмилалӣ ва таъқиби судии ҷиноятҳои ҷангӣ, ҷиноятҳо алайҳи башарият ва наслкушӣ таъкид гардид.<ref name="nobel"/> Кумита фаъолияти чандинсолаи Пиллайро, аз ҳимояи мухолифони апартеид дар Африқои Ҷанубӣ то иштирок дар додгоҳҳои байналмилалӣ, аз омилҳои асосии интихоби ӯ номид. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Ҳуқуқи инсон]] * [[Апартеид]] * [[Додгоҳи байналмилалии кайфарӣ]] * [[Созмони Милали Муттаҳид]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳои берунӣ == * [https://www.nobelpeaceprize.org/laureates/2026 Наванетхем Пиллай] — сомонаи расмии Ҷоизаи Нобел. * [https://www.un.org/en/about-us/nobel-peace-prize/navi-pillay-2026 Наванетхем Пиллай] — сомонаи Созмони Милали Муттаҳид. * [https://www.icc-cpi.int/judges/judge-navanethem-pillay Наванетхем Пиллай] — сомонаи Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ. {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1941]] [[Гурӯҳ:Зодагони 23 сентябр]] [[Гурӯҳ:Ҳуқуқшиносони Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] [[Гурӯҳ:Додрасон]] [[Гурӯҳ:Ҳомиёни ҳуқуқи инсон]] [[Гурӯҳ:Кормандони Созмони Милали Муттаҳид]] [[Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи Нобел дар бахши сулҳ]] [[Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи Нобел аз Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] trotpeecn683qxkn5clrxuugzjtsmah 1489082 1489081 2026-10-11T18:17:01Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 вироишоти сабкӣ, ороиш 1489082 wikitext text/x-wiki {{Ходими давлатӣ}} '''Наванетҳем Навӣ Пиллай''' ({{lang-en|Navanethem "Navi" Pillay}}; зод. [[23 сентябр]]и [[1941]], [[Дурбан]], [[Иттиҳоди Африқои Ҷанубӣ]]) — ҳуқуқшинос, додрас ва ҳомии ҳуқуқи инсон аз [[Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]]. Солҳои 2008–2014 Комиссари олии ҳуқуқи башари Созмони Милали Муттаҳид, солҳои 2003–2008 додраси [[Додгоҳи байналмилалии кайфарӣ]] ва солҳои 1999–2003 раиси Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ барои Руанда буд.<ref name="unbio">{{Cite web |url=https://www.un.org/en/about-us/nobel-peace-prize/navi-pillay-2026 |title=2026 – Navanethem Pillay |website=United Nations |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> Барандаи Ҷоизаи Нобел дар бахши сулҳ дар соли 2026 мебошад.<ref name="nobel">{{Cite web |url=https://www.nobelpeaceprize.org/press/press-releases/nobel-peace-prize-for-2026 |title=Nobel Peace Prize for 2026 |website=The Norwegian Nobel Committee |date=2026-10-09 |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> == Зиндагинома == Наванетхем Пиллай 23 сентябри соли 1941 дар шаҳри Дурбани Африқои Ҷанубӣ дар оилаи ҳиндутабори [[тамилҳо|тамил]] ба дунё омадааст. Падари ӯ ронандаи автобус буд. Давраи кӯдакӣ ва ҷавонии Пиллай ба замони сиёсати [[апартеид]] дар Африқои Ҷанубӣ рост омад. Ӯ таҳсилоти ҳуқуқиро дар Донишгоҳи Натал гирифта, баъдан дар [[Донишгоҳи Ҳарвард]] таҳсил кардааст. Соли 1988 дар ин донишгоҳ дараҷаи доктори илмҳои ҳуқуқро соҳиб шуд.<ref name="nobellaureate">{{Cite web |url=https://www.nobelpeaceprize.org/laureates/2026 |title=Navi Pillay — Nobel Peace Prize 2026 |website=Nobel Peace Prize |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> Соли 1967 Пиллай нахустин зане гардид, ки дар музофоти Натал фаъолияти мустақили адвокатиро оғоз намуд. Ӯ ба ҳимояи ҳуқуқии мухолифони сиёсати апартеид машғул шуда, аз ҷумла дар ҳимояи ҳуқуқи маҳбусони сиёсӣ, аз ҷумла [[Нелсон Мандела]], саҳм гузоштааст.<ref name="unbio"/> Соли 1995, баъди барҳам хӯрдани низоми апартеид, Пиллай нахустин зани сиёҳпӯст гардид, ки ба ҳайси додрас ба Додгоҳи олии Африқои Ҷанубӣ таъйин шуд. == Фаъолияти ҳуқуқӣ == === Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ барои Руанда === Соли 1995 Пиллай ба ҳайси додрас ба [[Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ барои Руанда]] интихоб гардид. Ин додгоҳ барои баррасии ҷиноятҳои марбут ба [[наслкушии Руанда]] дар соли 1994 таъсис ёфта буд. Ӯ дар ин додгоҳ ҳашт сол фаъолият намуда, солҳои 1999–2003 раёсати онро бар уҳда дошт. Дар давраи фаъолияти ӯ додгоҳ қарорҳои муҳимеро қабул кард, ки ба рушди [[ҳуқуқи байналмилалии ҷиноятӣ]] таъсир расонданд. Аз ҷумла, дар яке аз қарорҳои соли 1998 таҷовуз ва зӯроварии ҷинсӣ дар ҳолатҳои муайян ҳамчун амалҳое эътироф гардиданд, ки метавонанд ҷузъи ҷинояти наслкушӣ бошанд.<ref name="unbio"/> === Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ === 11 марти соли 2003 Пиллай фаъолияти худро ҳамчун додраси [[Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ]] дар [[Ҳаага]] оғоз кард. Ӯ то 31 августи соли 2008 дар ин вазифа кор кардааст. Дар ин давра ба баррасии парвандаҳои марбут ба ҷиноятҳои ҷангӣ, ҷиноятҳо алайҳи башарият ва дигар нақзи ҷиддии ҳуқуқи байналмилалӣ машғул буд.<ref>{{Cite web |url=https://www.icc-cpi.int/judges/judge-navanethem-pillay |title=Judge Navanethem Pillay |website=International Criminal Court |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> === Комиссари олии СММ оид ба ҳуқуқи инсон === 28 июли соли 2008 [[Маҷмаи Умумии Созмони Милали Муттаҳид]] таъйини Пиллайро ба вазифаи Комиссари олии СММ оид ба ҳуқуқи инсон тасдиқ намуд. Ӯ 1 сентябри соли 2008 ба иҷрои вазифа шурӯъ кард ва то 31 августи соли 2014 дар ин мақом фаъолият дошт. Дар ин вазифа ҷойгузини [[Луиза Арбур]] гардид ва баъдан [[Зайд ибни Раъд]] ҷойи ӯро гирифт.<ref>{{Cite web |url=https://icomdp.org/comission/navanethem-navi-pillay/ |title=Navanethem (Navi) Pillay |website=International Commission against the Death Penalty |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> Дар давраи роҳбарии ӯ фаъолияти Дафтари Комиссари олии СММ ба ҳифзи ҳуқуқҳои асосии инсон, мубориза бо табъиз, ҳимояи гурӯҳҳои осебпазир ва таъмини масъулият барои нақзи ҷиддии ҳуқуқи инсон равона шуда буд. === Комиссияи таҳқиқи вазъ дар сарзаминҳои Фаластин === Солҳои 2021–2025 Пиллай раиси Комиссияи мустақили байналмилалии таҳқиқи Созмони Милали Муттаҳид оид ба сарзаминҳои ишғолшудаи Фаластин, аз ҷумла [[Байтулмуқаддаси Шарқӣ]] ва [[Исроил]] буд. Ин комиссия ба таҳқиқи нақзи эҳтимолии ҳуқуқи байналмилалии башардӯстона ва ҳуқуқи инсон дар минтақа машғул гардид. Хулосаҳои комиссия дар бораи амалҳои Исроил дар [[Навори Ғазза]] мавриди баҳс қарор гирифта, мақомоти Исроил баъзе аз натиҷагириҳои онро рад карданд.<ref>{{Cite news |url=https://www.reuters.com/world/navanethem-navi-pillay-wins-2026-nobel-peace-prize-2026-10-09/ |title=Former ICC judge Navi Pillay wins 2026 Nobel Peace Prize |publisher=Reuters |date=2026-10-09 |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> == Ҷоизаи Нобел дар бахши сулҳ == 9 октябри соли 2026 [[Кумитаи Нобели Норвегия]] эълон кард, ки [[Ҷоизаи Нобел дар бахши сулҳ]] барои соли 2026 ба Наванетхем Пиллай дода мешавад. Дар баёнияи расмии кумита саҳми ӯ дар таҳкими сулҳ, рушди ҳуқуқи байналмилалӣ ва таъқиби судии ҷиноятҳои ҷангӣ, ҷиноятҳо алайҳи башарият ва наслкушӣ таъкид гардид.<ref name="nobel"/> Кумита фаъолияти чандинсолаи Пиллайро, аз ҳимояи мухолифони апартеид дар Африқои Ҷанубӣ то иштирок дар додгоҳҳои байналмилалӣ, аз омилҳои асосии интихоби ӯ номид. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Ҳуқуқи инсон]] * [[Апартеид]] * [[Додгоҳи байналмилалии кайфарӣ]] * [[Созмони Милали Муттаҳид]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳои берунӣ == * [https://www.nobelpeaceprize.org/laureates/2026 Наванетхем Пиллай] — сомонаи расмии Ҷоизаи Нобел. * [https://www.un.org/en/about-us/nobel-peace-prize/navi-pillay-2026 Наванетхем Пиллай] — сомонаи Созмони Милали Муттаҳид. * [https://www.icc-cpi.int/judges/judge-navanethem-pillay Наванетхем Пиллай] — сомонаи Додгоҳи байналмилалии ҷиноятӣ. {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1941]] [[Гурӯҳ:Зодагони 23 сентябр]] [[Гурӯҳ:Ҳуқуқшиносони Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] [[Гурӯҳ:Додрасон]] [[Гурӯҳ:Ҳомиёни ҳуқуқи инсон]] [[Гурӯҳ:Кормандони Созмони Милали Муттаҳид]] [[Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи Нобел дар бахши сулҳ]] [[Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи Нобел аз Ҷумҳурии Африқои Ҷанубӣ]] 6pi06vofzupin9zedwbikp1ptbbfaiy Франсис Ҳалзен 0 334132 1489085 2026-10-11T18:28:22Z Zolfeqar Fatihzadeh 30846 Саҳифаи нав: {{Олим |ном = Франсис Ҳалзен |номи аслӣ = Francis Halzen |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 23 марти 1944 |зодгоҳ = [[Тинен]], [[Белгия]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = [[Белгия]], Иёлоти Муттаҳидаи Амр... 1489085 wikitext text/x-wiki {{Олим |ном = Франсис Ҳалзен |номи аслӣ = Francis Halzen |тасвир = |бар = |тавсифи тасвир = |таърихи таваллуд = 23 марти 1944 |зодгоҳ = [[Тинен]], [[Белгия]] |таърихи даргузашт = |маҳалли даргузашт = |шаҳрвандӣ = [[Белгия]], [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] |фазои илмӣ = * [[Физикаи зарраҳои бунёдӣ]] * [[Астрофизика]] * [[Физикаи нейтрино]] * [[Кайҳоншиносӣ]] |ҷойҳои кор = [[СЕРН]] (1969–1971)<br>[[Донишгоҳи Висконсин–Мадисон]] (аз 1972) |дараҷаи илмӣ = доктори фалсафа (PhD) |унвонҳои илмӣ = профессор |алма-матер = [[Донишгоҳи Лёвен]] |роҳбари илмӣ = |шогирдони маъруф = |маъруф ба = * бунёд ва роҳбарии илмии расадхонаи нейтриноии [[IceCube]] * кашфи нейтриноҳои баландэнергияи кайҳонӣ |ҷоизаҳо = [[Ҷоизаи Нобел дар бахши физика]] (2026)<br>[[Ҷоизаи Балзан]] (2015)<br>Ҷоизаи Коккони (2015)<br>[[Ҷоизаи Понтекорво]] (2018)<br>Ҷоизаи Ҳомӣ Бҳабҳа (2021) |имзо = |бари имзо = |сайт = https://user-web.icecube.wisc.edu/~halzen/ |викитека = |викианбор = }} '''Франсис Ҳалзен''' ({{lang-nl|Francis Halzen}}; зод. [[23 март]]и [[1944]], [[Тинен]], [[Белгия]]) — [[физик]]и белгиягӣ ва амрикоӣ, мутахассиси физикаи зарраҳои бунёдӣ, [[астрофизика]] ва физикаи [[нейтрино]]. Профессори [[Донишгоҳи Висконсин–Мадисон]] ва роҳбари илмии расадхонаи нейтриноии IceCube мебошад.<ref name="nas">{{Cite web |url=https://www.nasonline.org/directory-entry/francis-halzen-gbwpti/ |title=Francis Halzen |website=National Academy of Sciences |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> Барандаи Ҷоизаи Нобел дар бахши физика дар соли 2026 барои саҳми ҳалкунанда дар бунёди расадхонаи нейтриноии IceCube ва кашфи нейтриноҳои баландэнергияи дорои пайдоиши астрофизикӣ мебошад.<ref name="nobel">{{Cite web |url=https://icecube.wisc.edu/news/awards/2026/10/francis-halzen-icecube-principal-investigator-wins-2026-physics-nobel-prize/ |title=Francis Halzen, IceCube principal investigator, wins 2026 Physics Nobel Prize |website=IceCube Neutrino Observatory |date=2026-10-06 |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> == Зиндагинома == Франсис Ҳалзен 23 марти соли 1944 дар шаҳри Тинени Белгия ба дунё омадааст. Соли 1966 Донишгоҳи Лёвенро хатм карда, соли 1969 дар ҳамин донишгоҳ рисолаи доктории худро дар соҳаи физика ҳимоя намуд. Солҳои 1969–1971 дар [[Созмони аврупоии таҳқиқоти ҳастаӣ]] (СЕРН) фаъолият кардааст. Аз соли 1972 дар Донишгоҳи Висконсин–Мадисони [[Иёлоти Муттаҳидаи Амрико]] ба фаъолияти илмӣ ва омӯзгорӣ машғул мебошад.<ref name="wisconsin">{{Cite web |url=https://www.physics.wisc.edu/directory/halzen-francis/ |title=Francis Halzen |website=University of Wisconsin–Madison, Department of Physics |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> == Фаъолияти илмӣ == Самтҳои асосии фаъолияти илмии Франсис Ҳалзен физикаи зарраҳои бунёдӣ, астрофизика, кайҳоншиносӣ ва омӯзиши нейтриноҳои баландэнергия мебошанд. Ӯ аз ҷумлаи донишмандоне мебошад, ки дар ташаккули астрономияи нейтриноӣ ва истифодаи нейтриноҳо барои таҳқиқи равандҳои баландэнергияи кайҳонӣ саҳми муҳим гузоштаанд. === Лоиҳаи AMANDA === Соли 1988 Ҳалзен пешниҳод кард, ки яхҳои табиии [[Антарктида]] ҳамчун муҳити ошкорсозии нейтриноҳои кайҳонӣ истифода шаванд. Ин андеша ба рушди лоиҳаи ''AMANDA'' (''Antarctic Muon And Neutrino Detector Array'') замина гузошт. Лоиҳа ба ошкор кардани нейтриноҳо тавассути сабти рӯшноии ҳосилшуда аз таъсири мутақобилаи зарраҳо бо муҳити ях равона шуда буд. Ҳалзен солҳои 1996–2005 дар ин лоиҳа фаъолона иштирок карда, дар рушди усулҳои ошкорсозии нейтриноҳо саҳм гузошт. === Расадхонаи нейтриноии IceCube === Аз соли 2005 Ҳалзен роҳбарии илмии лоиҳаи [[IceCube]]-ро бар уҳда дорад. Ин расадхона дар наздикии [[Истгоҳи Амундсен — Скотт]], дар [[Қутби Ҷанубӣ]], ҷойгир аст. IceCube яке аз бузургтарин дастгоҳҳои илмии ҷаҳон барои омӯзиши нейтриноҳо мебошад. Дар он тақрибан як километри мукааб яхи Антарктида ҳамчун муҳити ошкорсозӣ истифода мешавад. Дар дохили ях ҳазорҳо ҳассосгари оптикӣ насб шудаанд, ки шуоъҳои рӯшноии дар натиҷаи таъсири мутақобилаи нейтриноҳо бо модда пайдошударо сабт мекунанд. Соли 2013 гурӯҳи илмии IceCube бори нахуст далелҳои мушоҳидавии нейтриноҳои баландэнергияи пайдоишашон берун аз Манзумаи Офтобиро пешниҳод намуд. Ин кашфиёт имкониятҳои нави омӯзиши ҳодисаҳои баландэнергияи кайҳониро фароҳам овард.<ref name="nobel"/> Таҳқиқоти баъдии расадхона ба омӯзиши манбаъҳои эҳтимолии нейтриноҳои кайҳонӣ, аз ҷумла [[сӯрохи сиёҳ|сӯрохиҳои сиёҳ]], [[галактика]]ҳои фаъол ва дигар объектҳои астрофизикӣ равона шуданд. == Ҷоизаи Нобел дар бахши физика == 6 октябри соли 2026 [[Академияи подшоҳии илмҳои Шветси]]<nowiki/>я эълон кард, ки [[Ҷоизаи Нобел дар бахши физика]] барои соли 2026 ба Франсис Ҳалзен дода мешавад. Ин ҷоиза барои саҳми ҳалкунандаи ӯ дар таъсис ва рушди расадхонаи нейтриноии IceCube ва кашфи нейтриноҳои баландэнергияи дорои пайдоиши астрофизикӣ дода шуд.<ref name="nobel"/> Таҳқиқоти Ҳалзен ва ҳамкоронаш имкон доданд, ки нейтриноҳо ҳамчун воситаи мустақили омӯзиши объектҳо ва равандҳои кайҳонӣ истифода шаванд. == Узвият дар созмонҳои илмӣ == * Аз соли 1994 — узви [[Ҷамъияти физикҳои Амрико]]. * Аз соли 2024 — узви [[Академияи миллии илмҳои ИМА]]. == Ҷоизаҳо ва мукофотҳо == * 2015 — [[Ҷоизаи Балзан]] барои саҳм дар рушди физикаи астрозарраҳо.<ref>{{Cite web |url=https://www.newswise.com/articles/balzan-prize-goes-to-icecube-neutrino-pioneer |title=Balzan Prize Goes to IceCube Neutrino Pioneer |website=Newswise |date=2015-09-17 |lang=en |access-date=2026-10-11}}</ref> * 2015 — Ҷоизаи Кокконии Ҷамъияти физикҳои Аврупо. * 2018 — [[Ҷоизаи Понтекорво]]. * 2021 — Ҷоиза ва медали Ҳомӣ Бҳабҳа. * 2026 — медали Ҷамъияти физикҳои Амрико барои дастовардҳои барҷаста дар таҳқиқот. * 2026 — [[Ҷоизаи Нобел дар бахши физика]]. == Осори илмӣ == Франсис Ҳалзен муаллиф ва ҳаммуаллифи асарҳои илмии сершумор дар соҳаи физикаи зарраҳои бунёдӣ ва астрофизика мебошад. Аз ҷумла: * Halzen F., Martin A. D. ''Quarks and Leptons: An Introductory Course in Modern Particle Physics''. — John Wiley & Sons, 1984. * Gaisser T. K., Halzen F., Stanev T. ''Particle astrophysics with high energy neutrinos'' // Physics Reports. — 1995. — Vol. 258. — P. 173–236. — DOI: 10.1016/0370-1573(95)00003-Y. * IceCube Collaboration. ''First Observation of PeV-Energy Neutrinos with IceCube'' // Physical Review Letters. — 2013. — Vol. 111. — 021103. — DOI: 10.1103/PhysRevLett.111.021103. * IceCube Collaboration. ''Observation of High-Energy Astrophysical Neutrinos in Three Years of IceCube Data'' // Physical Review Letters. — 2014. — Vol. 113. — 101101. — DOI: 10.1103/PhysRevLett.113.101101. * IceCube Collaboration. ''The IceCube Neutrino Observatory: Instrumentation and Online Systems'' // Journal of Instrumentation. — 2017. — Vol. 12. — P03012. — DOI: 10.1088/1748-0221/12/03/P03012. == Ҷусторҳои вобаста == * [[Нейтрино]] * [[Астрофизика]] * [[Физикаи зарраҳои бунёдӣ]] * [[Ҷоизаи Нобел дар бахши физика]] * [[Антарктида]] == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Пайвандҳои берунӣ == * [https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2026/halzen/ Франсис Ҳалзен] — сомонаи расмии Ҷоизаи Нобел. * [https://user-web.icecube.wisc.edu/~halzen/ Саҳифаи шахсии Франсис Ҳалзен] — Донишгоҳи Висконсин–Мадисон. * [https://www.physics.wisc.edu/directory/halzen-francis/ Франсис Ҳалзен] — кафедраи физикаи Донишгоҳи Висконсин–Мадисон. * [https://icecube.wisc.edu/ Расадхонаи нейтриноии IceCube] — сомонаи расмӣ. {{Authority control}} [[Гурӯҳ:Зодагони соли 1944]] [[Гурӯҳ:Зодагони 23 март]] [[Гурӯҳ:Физикҳои Белгия]] [[Гурӯҳ:Физикҳои ИМА]] [[Гурӯҳ:Астрофизикҳо]] [[Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи Нобел дар бахши физика]] [[Гурӯҳ:Барандагони Ҷоизаи Нобел аз ИМА]] [[Гурӯҳ:Устодони донишгоҳҳои ИМА]] 0rv00ut86moxo1867ukuhs85f8cuvtj Инспексияи ҳарбӣ 0 334133 1489090 2026-10-12T03:49:32Z ~2026-54686-71 159619 Саҳифаи нав: Инспексияи ҳарбӣ (лот. inspectio – муоина) — 1) ниҳоди назоратӣ ва санҷишии ҳарбӣ, ки фаъолияти ҳамаи навъҳои лашкарро таҳти назорат ва санҷиш қарор медиҳад. Инспексияи ҳарбӣ бо мақсади таҳқиқи вазъи иқтисодии ҷузъу томҳои ҳарбӣ ва дастгирии моддии неруҳои низом... 1489090 wikitext text/x-wiki Инспексияи ҳарбӣ (лот. inspectio – муоина) — 1) ниҳоди назоратӣ ва санҷишии ҳарбӣ, ки фаъолияти ҳамаи навъҳои лашкарро таҳти назорат ва санҷиш қарор медиҳад. Инспексияи ҳарбӣ бо мақсади таҳқиқи вазъи иқтисодии ҷузъу томҳои ҳарбӣ ва дастгирии моддии неруҳои низомӣ таъсис дода мешавад. Дар асри 19 дар Руссия шуъбаҳои бозрасии вазоратҳои ҳарбию баҳрӣ вуҷуд доштанд, ки баъдтар онҳо ба ҳайати ситодҳои асосӣ дохил шуданд. Соли 1905 дар раёсати марказии ҳарбии артиши рус вазифаи генерал-инспектор муқаррар шуд. Дар артиши дигар кишварҳои аврупоӣ низ ниҳодҳои инспексияи ҳарбӣ ва генерал-инспекторҳо мавҷуд буданд, ки баъзеи онҳо ҳуқуқи васеъ дошта, ба ҳайати раёсати олии ҳарбӣ дохил мешуданд. Дар Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС инспексияи ҳарбӣ ба вазъияти ҷангӣ, мусаллаҳшавӣ ва техникии ҳарбӣ, хоҷагии лашкар назорат мекард. Дар Тоҷикистон ҳоло инспексияи ҳарбиро Раёсати инспексияи ҳарбии Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон ба зимма дорад; 2) усули идоракунии қувваҳои мусаллаҳ, ки дар доираи он шахсони муайян (намояндаҳо, гурӯҳҳо) корҳои махсуси тафтишотиро анҷом медиҳанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инспексияи ҳарбӣ|8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Маҳфумҳои низомӣ]] ez4sslfr4g1x1lpk1w5nzjzw1tmuxun 1489091 1489090 2026-10-12T03:51:49Z ~2026-54686-71 159619 Саҳифаро холӣ кард 1489091 wikitext text/x-wiki phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1 1489092 1489091 2026-10-12T04:10:35Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489092 wikitext text/x-wiki Инспексияи ҳарбӣ (лот. inspectio – муоина) — 1) ниҳоди назоратӣ ва санҷишии ҳарбӣ, ки фаъолияти ҳамаи навъҳои лашкарро таҳти назорат ва санҷиш қарор медиҳад. Инспексияи ҳарбӣ бо мақсади таҳқиқи вазъи иқтисодии ҷузъу томҳои ҳарбӣ ва дастгирии моддии неруҳои низомӣ таъсис дода мешавад. Дар асри 19 дар Руссия шуъбаҳои бозрасии вазоратҳои ҳарбию баҳрӣ вуҷуд доштанд, ки баъдтар онҳо ба ҳайати ситодҳои асосӣ дохил шуданд. Соли 1905 дар раёсати марказии ҳарбии артиши рус вазифаи генерал-инспектор муқаррар шуд. Дар артиши дигар кишварҳои аврупоӣ низ ниҳодҳои инспексияи ҳарбӣ ва генерал-инспекторҳо мавҷуд буданд, ки баъзеи онҳо ҳуқуқи васеъ дошта, ба ҳайати раёсати олии ҳарбӣ дохил мешуданд. Дар Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС инспексияи ҳарбӣ ба вазъияти ҷангӣ, мусаллаҳшавӣ ва техникии ҳарбӣ, хоҷагии лашкар назорат мекард. Дар Тоҷикистон ҳоло инспексияи ҳарбиро Раёсати инспексияи ҳарбии Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон ба зимма дорад; 2) усули идоракунии қувваҳои мусаллаҳ, ки дар доираи он шахсони муайян (намояндаҳо, гурӯҳҳо) корҳои махсуси тафтишотиро анҷом медиҳанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инспексияи ҳарбӣ |8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Маҳфумҳои низомӣ]] tht1ppc3b6ahvm40wf95siwmx1qol8x 1489093 1489092 2026-10-12T04:11:49Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489093 wikitext text/x-wiki Инспексияи ҳарбӣ (лот. inspectio – муоина) — 1) ниҳоди назоратӣ ва санҷишии ҳарбӣ, ки фаъолияти ҳамаи навъҳои лашкарро таҳти назорат ва санҷиш қарор медиҳад. Инспексияи ҳарбӣ бо мақсади таҳқиқи вазъи иқтисодии ҷузъу томҳои ҳарбӣ ва дастгирии моддии неруҳои низомӣ таъсис дода мешавад. Дар асри 19 дар Руссия шуъбаҳои бозрасии вазоратҳои ҳарбию баҳрӣ вуҷуд доштанд, ки баъдтар онҳо ба ҳайати ситодҳои асосӣ дохил шуданд. Соли 1905 дар раёсати марказии ҳарбии артиши рус вазифаи генерал-инспектор муқаррар шуд. Дар артиши дигар кишварҳои аврупоӣ низ ниҳодҳои инспексияи ҳарбӣ ва генерал-инспекторҳо мавҷуд буданд, ки баъзеи онҳо ҳуқуқи васеъ дошта, ба ҳайати раёсати олии ҳарбӣ дохил мешуданд. Дар Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС инспексияи ҳарбӣ ба вазъияти ҷангӣ, мусаллаҳшавӣ ва техникии ҳарбӣ, хоҷагии лашкар назорат мекард. Дар Тоҷикистон ҳоло инспексияи ҳарбиро Раёсати инспексияи ҳарбии Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон ба зимма дорад; 2) усули идоракунии қувваҳои мусаллаҳ, ки дар доираи он шахсони муайян (намояндаҳо, гурӯҳҳо) корҳои махсуси тафтишотиро анҷом медиҳанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инспексияи ҳарбӣ |8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Мудофиа]] [[Гурӯҳ:Истилоҳот]] rvcbetlpczdz8pwca7j2im3gna7xax7 1489094 1489093 2026-10-12T04:14:25Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489094 wikitext text/x-wiki '''Инспексияи ҳарбӣ''' ({{lang-la|inspectio}} – муоина) — 1) ниҳоди назоратӣ ва санҷишии ҳарбӣ, ки фаъолияти ҳамаи навъҳои лашкарро таҳти назорат ва санҷиш қарор медиҳад. == Таърих == Инспексияи ҳарбӣ бо мақсади таҳқиқи вазъи иқтисодии ҷузъу томҳои ҳарбӣ ва дастгирии моддии неруҳои низомӣ таъсис дода мешавад. Дар асри 19 дар Руссия шуъбаҳои бозрасии вазоратҳои ҳарбию баҳрӣ вуҷуд доштанд, ки баъдтар онҳо ба ҳайати ситодҳои асосӣ дохил шуданд. Соли 1905 дар раёсати марказии ҳарбии артиши рус вазифаи генерал-инспектор муқаррар шуд. Дар артиши дигар кишварҳои аврупоӣ низ ниҳодҳои инспексияи ҳарбӣ ва генерал-инспекторҳо мавҷуд буданд, ки баъзеи онҳо ҳуқуқи васеъ дошта, ба ҳайати раёсати олии ҳарбӣ дохил мешуданд. Дар Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС инспексияи ҳарбӣ ба вазъияти ҷангӣ, мусаллаҳшавӣ ва техникии ҳарбӣ, хоҷагии лашкар назорат мекард. Дар Тоҷикистон ҳоло инспексияи ҳарбиро Раёсати инспексияи ҳарбии Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон ба зимма дорад; 2) усули идоракунии қувваҳои мусаллаҳ, ки дар доираи он шахсони муайян (намояндаҳо, гурӯҳҳо) корҳои махсуси тафтишотиро анҷом медиҳанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инспексияи ҳарбӣ |8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Мудофиа]] [[Гурӯҳ:Истилоҳот]] s0fsc0awc9d3dmnf3sc3cgqcsm8as7v 1489095 1489094 2026-10-12T04:16:21Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489095 wikitext text/x-wiki '''Инспексияи ҳарбӣ''' ({{lang-la|inspectio}} – муоина) — 1) ниҳоди назоратӣ ва санҷишии ҳарбӣ, ки фаъолияти ҳамаи навъҳои [[Лашкар|лашкарро]] таҳти назорат ва санҷиш қарор медиҳад. == Таърих == Инспексияи ҳарбӣ бо мақсади таҳқиқи вазъи иқтисодии ҷузъу томҳои ҳарбӣ ва дастгирии моддии неруҳои низомӣ таъсис дода мешавад. Дар асри 19 дар Руссия шуъбаҳои бозрасии вазоратҳои ҳарбию баҳрӣ вуҷуд доштанд, ки баъдтар онҳо ба ҳайати ситодҳои асосӣ дохил шуданд. Соли 1905 дар раёсати марказии ҳарбии артиши рус вазифаи генерал-инспектор муқаррар шуд. Дар артиши дигар кишварҳои аврупоӣ низ ниҳодҳои инспексияи ҳарбӣ ва генерал-инспекторҳо мавҷуд буданд, ки баъзеи онҳо ҳуқуқи васеъ дошта, ба ҳайати раёсати олии ҳарбӣ дохил мешуданд. Дар Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС инспексияи ҳарбӣ ба вазъияти ҷангӣ, мусаллаҳшавӣ ва техникии ҳарбӣ, хоҷагии лашкар назорат мекард. Дар Тоҷикистон ҳоло инспексияи ҳарбиро Раёсати инспексияи ҳарбии Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон ба зимма дорад; 2) усули идоракунии қувваҳои мусаллаҳ, ки дар доираи он шахсони муайян (намояндаҳо, гурӯҳҳо) корҳои махсуси тафтишотиро анҷом медиҳанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инспексияи ҳарбӣ |8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Мудофиа]] [[Гурӯҳ:Истилоҳот]] 3mgfyz7e4b0k932u9x1xlykr5md1fvy 1489096 1489095 2026-10-12T04:16:52Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489096 wikitext text/x-wiki '''Инспексияи ҳарбӣ''' ({{lang-la|inspectio}} – муоина) — 1) ниҳоди назоратӣ ва санҷишии ҳарбӣ, ки фаъолияти ҳамаи навъҳои [[Лашкар|лашкарро]] таҳти назорат ва санҷиш қарор медиҳад. == Таърих == Инспексияи ҳарбӣ бо мақсади таҳқиқи вазъи иқтисодии ҷузъу томҳои ҳарбӣ ва дастгирии моддии неруҳои низомӣ таъсис дода мешавад. Дар асри 19 дар Руссия шуъбаҳои бозрасии вазоратҳои ҳарбию баҳрӣ вуҷуд доштанд, ки баъдтар онҳо ба ҳайати ситодҳои асосӣ дохил шуданд. Соли 1905 дар раёсати марказии ҳарбии артиши рус вазифаи генерал-инспектор муқаррар шуд. Дар артиши дигар кишварҳои аврупоӣ низ ниҳодҳои инспексияи ҳарбӣ ва [[генерал-инспекторҳо]] мавҷуд буданд, ки баъзеи онҳо ҳуқуқи васеъ дошта, ба ҳайати раёсати олии ҳарбӣ дохил мешуданд. Дар Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС инспексияи ҳарбӣ ба вазъияти ҷангӣ, мусаллаҳшавӣ ва техникии ҳарбӣ, хоҷагии лашкар назорат мекард. Дар Тоҷикистон ҳоло инспексияи ҳарбиро Раёсати инспексияи ҳарбии Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон ба зимма дорад; 2) усули идоракунии қувваҳои мусаллаҳ, ки дар доираи он шахсони муайян (намояндаҳо, гурӯҳҳо) корҳои махсуси тафтишотиро анҷом медиҳанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инспексияи ҳарбӣ |8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Мудофиа]] [[Гурӯҳ:Истилоҳот]] hfadfxeba1rzux04bs6d2sb04muqw2l 1489097 1489096 2026-10-12T04:18:33Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489097 wikitext text/x-wiki '''Инспексияи ҳарбӣ''' ({{lang-la|inspectio}} – муоина) — 1) ниҳоди назоратӣ ва санҷишии ҳарбӣ, ки фаъолияти ҳамаи навъҳои [[Лашкар|лашкарро]] таҳти назорат ва санҷиш қарор медиҳад. == Таърих == Инспексияи ҳарбӣ бо мақсади таҳқиқи вазъи иқтисодии ҷузъу томҳои ҳарбӣ ва дастгирии моддии неруҳои низомӣ таъсис дода мешавад. Дар асри 19 дар Руссия шуъбаҳои бозрасии вазоратҳои ҳарбию баҳрӣ вуҷуд доштанд, ки баъдтар онҳо ба ҳайати ситодҳои асосӣ дохил шуданд. Соли 1905 дар раёсати марказии ҳарбии артиши рус вазифаи генерал-инспектор муқаррар шуд. Дар артиши дигар кишварҳои аврупоӣ низ ниҳодҳои инспексияи ҳарбӣ ва [[генерал-инспекторҳо]] мавҷуд буданд, ки баъзеи онҳо ҳуқуқи васеъ дошта, ба ҳайати раёсати олии ҳарбӣ дохил мешуданд. Дар Қувваҳои Мусаллаҳи ИҶШС инспексияи ҳарбӣ ба вазъияти ҷангӣ, мусаллаҳшавӣ ва техникии ҳарбӣ, хоҷагии лашкар назорат мекард. Дар Тоҷикистон ҳоло инспексияи ҳарбиро Раёсати инспексияи ҳарбии Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон ба зимма дорад; 2) усули идоракунии қувваҳои мусаллаҳ, ки дар доираи он шахсони муайян (намояндаҳо, гурӯҳҳо) корҳои махсуси тафтишотиро анҷом медиҳанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инспексияи ҳарбӣ |8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Мудофиа]] [[Гурӯҳ:Истилоҳоти ҳарбӣ]] fvjc0zjmw4svrls7lp38k3se1guhu3k Инспексияи коргару деҳқон 0 334134 1489098 2026-10-12T04:23:08Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Инспексияи коргару деҳқон (Рабкрин, РКИ) — ниҳоди назорати давлатӣ дар Иттиҳоди Шӯравӣ (1920–34). Ин ниҳод дар натиҷаи бозсозии Комиссариати халқии назорати давлатӣ (декабри 1917) таъсис ёфт. Ниҳоди муттаҳидаи Комиссияи маркази назорат – Комиссариати халқии инс... 1489098 wikitext text/x-wiki Инспексияи коргару деҳқон (Рабкрин, РКИ) — ниҳоди назорати давлатӣ дар Иттиҳоди Шӯравӣ (1920–34). Ин ниҳод дар натиҷаи бозсозии Комиссариати халқии назорати давлатӣ (декабри 1917) таъсис ёфт. Ниҳоди муттаҳидаи Комиссияи маркази назорат – Комиссариати халқии инспексияи коргару деҳқон вазифаи назорати ҳизбӣ ва шӯравиро иҷро мекард. Январи 1934 Съезди 17-уми ҲКИШ дар бораи барҳам додани ин ниҳод ва ташкил кардани Комиссияи назорати ҳизбӣ дар назди КМ Ҳизби коммунистӣ (болшевикӣ)-и умумииттифоқӣ ва Комиссияи назорати шӯравӣ дар назди Шӯрои Комиссарони халқии ИҶШС қарор қабул кард. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инспексияи коргару деҳқон|8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти кишоварзӣ]] 80bpkbxa043p4ply9jc421lbqf9ustf 1489099 1489098 2026-10-12T04:25:50Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489099 wikitext text/x-wiki '''Инспексияи коргару деҳқон''' (Рабкрин, РКИ) — ниҳоди назорати давлатӣ дар [[Иттиҳоди Шуравӣ|Иттиҳоди Шӯравӣ]] (1920–34). == Таърих == Ин ниҳод дар натиҷаи бозсозии [[Комиссариати халқии назорати давлатӣ]] (декабри 1917) таъсис ёфт. Ниҳоди муттаҳидаи Комиссияи маркази назорат – Комиссариати халқии инспексияи коргару деҳқон вазифаи назорати ҳизбӣ ва шӯравиро иҷро мекард. Январи 1934 Съезди 17-уми ҲКИШ дар бораи барҳам додани ин ниҳод ва ташкил кардани Комиссияи назорати ҳизбӣ дар назди КМ Ҳизби коммунистӣ (болшевикӣ)-и умумииттифоқӣ ва Комиссияи назорати шӯравӣ дар назди Шӯрои Комиссарони халқии ИҶШС қарор қабул кард. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инспексияи коргару деҳқон|8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти кишоварзӣ]] s3q781cansp0k9tcngw3j8cab0a3bbn 1489100 1489099 2026-10-12T04:27:20Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489100 wikitext text/x-wiki '''Инспексияи коргару деҳқон''' ('''Рабкрин''', '''РКИ''') — ниҳоди назорати давлатӣ дар [[Иттиҳоди Шуравӣ|Иттиҳоди Шӯравӣ]] (1920–34). == Таърих == Ин ниҳод дар натиҷаи бозсозии [[Комиссариати халқии назорати давлатӣ]] (декабри 1917) таъсис ёфт. Ниҳоди муттаҳидаи Комиссияи маркази назорат – Комиссариати халқии инспексияи коргару деҳқон вазифаи назорати ҳизбӣ ва шӯравиро иҷро мекард. Январи 1934 Съезди 17-уми ҲКИШ дар бораи барҳам додани ин ниҳод ва ташкил кардани Комиссияи назорати ҳизбӣ дар назди КМ Ҳизби коммунистӣ (болшевикӣ)-и умумииттифоқӣ ва Комиссияи назорати шӯравӣ дар назди Шӯрои Комиссарони халқии ИҶШС қарор қабул кард. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инспексияи коргару деҳқон|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти кишоварзӣ]] thtamkjcoqad9vftdd7lnm1w0rrbujm Инспексия 0 334135 1489101 2026-10-12T04:39:32Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Инспексия ({{lang-la|inspectio}} – тафтиш) — мақомоте, ки раванди иҷрои санадҳои муқарраркардаи давлатро назорат мекунад. Ваколатҳои инспексия назорат, тафтишот ва иҷозатдиҳӣ дар соҳаҳои маъмурию сиёсӣ, иҷтимоию фарҳангӣ ва иқтисодӣ мебошад. Дар баъзе давлатҳо вази... 1489101 wikitext text/x-wiki Инспексия ({{lang-la|inspectio}} – тафтиш) — мақомоте, ки раванди иҷрои санадҳои муқарраркардаи давлатро назорат мекунад. Ваколатҳои инспексия назорат, тафтишот ва иҷозатдиҳӣ дар соҳаҳои маъмурию сиёсӣ, иҷтимоию фарҳангӣ ва иқтисодӣ мебошад. Дар баъзе давлатҳо вазифаи асосии инспексия таъмини риояи қонун ва дигар санадҳои меъёрӣ буда, ба пешгирии қонунвайронкунӣ мусоидат мекунад. Бештари инспексияҳо вазифаи чораҷӯии маъмурӣ (масалан, ситонидани ҷарима)-ро низ доранд. Дар баробари таъмини иҷрои санадҳо, инспексия барои рафъи камбудиҳо тадбирҳо меандешад. Дар давлатҳои алоҳида инспексияҳои автомобилӣ, байторӣ, тиҷоратӣ, санитарӣ, шикор, суғурта ва ғ. амал мекунанд. Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон инспексияи давлатии бехатарӣ назорати давлатии техникӣ, қоидаҳои роҳ ва ғ.-ро амалӣ мегардонад. Ҳамчунин, инспексияи кор бо ноболиғон назорати кӯдакону наврасони душвортарбияро ба дӯш дорад. Дар баъзе мавридҳо инспексияҳо дорои мақоми инспексияи давлатӣ мебошанд. Шахсони масъулеро, ки вазифаҳои инспексияҳоро амалӣ мекунанд, «инспектор» меноманд. Дар ташкилотҳои гуногун инспекторро, ки вазифаи назоратро дорад, «назоратгар», «нозир», «тафтишкунанда» низ меноманд. Дар як қатор давлатҳо инспектор корманди фаврии полис аст. Назорати иҷрои қонунгузории андоз, воридоти андоз ва дигар пардохтҳо ба буҷет аз ҳамаи категорияҳои андозсупорандаҳо вазифаи инспектори андоз мебошад. Инспектори маориф масъалаи тафтиш ва назорати ҷараёни таълиму тарбия дар муассисаҳои таълимӣ ва инспектори кадр ҳуҷҷатгузории ташкилот, ихтиёрдорӣ, баҳисобгирӣ ва ҳифзи дафтарчаҳои меҳнатиро ба амал мебароранд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инспексия|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти ҳуқуқӣ]] e71k9sigsbtnabfk5btu4e4ekgoiam5 1489102 1489101 2026-10-12T04:40:39Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489102 wikitext text/x-wiki '''Инспексия''' ({{lang-la|inspectio}} – тафтиш) — мақомоте, ки раванди иҷрои санадҳои муқарраркардаи давлатро назорат мекунад. Ваколатҳои инспексия назорат, тафтишот ва иҷозатдиҳӣ дар соҳаҳои маъмурию сиёсӣ, иҷтимоию фарҳангӣ ва иқтисодӣ мебошад. Дар баъзе давлатҳо вазифаи асосии инспексия таъмини риояи қонун ва дигар санадҳои меъёрӣ буда, ба пешгирии қонунвайронкунӣ мусоидат мекунад. Бештари инспексияҳо вазифаи чораҷӯии маъмурӣ (масалан, ситонидани ҷарима)-ро низ доранд. Дар баробари таъмини иҷрои санадҳо, инспексия барои рафъи камбудиҳо тадбирҳо меандешад. Дар давлатҳои алоҳида инспексияҳои автомобилӣ, байторӣ, тиҷоратӣ, санитарӣ, шикор, суғурта ва ғ. амал мекунанд. Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон инспексияи давлатии бехатарӣ назорати давлатии техникӣ, қоидаҳои роҳ ва ғ.-ро амалӣ мегардонад. Ҳамчунин, инспексияи кор бо ноболиғон назорати кӯдакону наврасони душвортарбияро ба дӯш дорад. Дар баъзе мавридҳо инспексияҳо дорои мақоми инспексияи давлатӣ мебошанд. Шахсони масъулеро, ки вазифаҳои инспексияҳоро амалӣ мекунанд, «инспектор» меноманд. Дар ташкилотҳои гуногун инспекторро, ки вазифаи назоратро дорад, «назоратгар», «нозир», «тафтишкунанда» низ меноманд. Дар як қатор давлатҳо инспектор корманди фаврии полис аст. Назорати иҷрои қонунгузории андоз, воридоти андоз ва дигар пардохтҳо ба буҷет аз ҳамаи категорияҳои андозсупорандаҳо вазифаи инспектори андоз мебошад. Инспектори маориф масъалаи тафтиш ва назорати ҷараёни таълиму тарбия дар муассисаҳои таълимӣ ва инспектори кадр ҳуҷҷатгузории ташкилот, ихтиёрдорӣ, баҳисобгирӣ ва ҳифзи дафтарчаҳои меҳнатиро ба амал мебароранд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инспексия|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Истилоҳот]] nz8d55wo7b1l6vrmjacwe4g3sskd0jo 1489103 1489102 2026-10-12T04:43:45Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489103 wikitext text/x-wiki '''Инспексия''' ({{lang-la|inspectio}} – тафтиш) — мақомоте, ки раванди иҷрои санадҳои муқарраркардаи давлатро назорат мекунад. Ваколатҳои инспексия назорат, тафтишот ва иҷозатдиҳӣ дар соҳаҳои маъмурию сиёсӣ, иҷтимоию фарҳангӣ ва иқтисодӣ мебошад. Дар баъзе давлатҳо вазифаи асосии инспексия таъмини риояи қонун ва дигар санадҳои меъёрӣ буда, ба пешгирии қонунвайронкунӣ мусоидат мекунад. Бештари инспексияҳо вазифаи чораҷӯии маъмурӣ (масалан, ситонидани ҷарима)-ро низ доранд. Дар баробари таъмини иҷрои санадҳо, инспексия барои рафъи камбудиҳо тадбирҳо меандешад. Дар давлатҳои алоҳида инспексияҳои автомобилӣ, байторӣ, тиҷоратӣ, санитарӣ, шикор, суғурта ва ғ. амал мекунанд. Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон инспексияи давлатии бехатарӣ назорати давлатии техникӣ, қоидаҳои роҳ ва ғ.-ро амалӣ мегардонад. Ҳамчунин, инспексияи кор бо ноболиғон назорати кӯдакону наврасони душвортарбияро ба дӯш дорад. Дар баъзе мавридҳо инспексияҳо дорои мақоми инспексияи давлатӣ мебошанд. Шахсони масъулеро, ки вазифаҳои инспексияҳоро амалӣ мекунанд, «инспектор» меноманд. Дар ташкилотҳои гуногун инспекторро, ки вазифаи назоратро дорад, «назоратгар», «нозир», «тафтишкунанда» низ меноманд. Дар як қатор давлатҳо инспектор корманди фаврии полис аст. Назорати иҷрои қонунгузории андоз, воридоти андоз ва дигар пардохтҳо ба буҷет аз ҳамаи категорияҳои андозсупорандаҳо вазифаи инспектори андоз мебошад. Инспектори маориф масъалаи тафтиш ва назорати ҷараёни таълиму тарбия дар муассисаҳои таълимӣ ва инспектори кадр ҳуҷҷатгузории ташкилот, ихтиёрдорӣ, баҳисобгирӣ ва ҳифзи дафтарчаҳои меҳнатиро ба амал мебароранд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инспексия|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Истилоҳот]] 40gwaeu9wswn0xsbi84gtzwhgoi5b95 1489105 1489103 2026-10-12T04:50:43Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489105 wikitext text/x-wiki '''Инспексия''' ({{lang-la|inspectio}} – тафтиш) — мақомоте, ки раванди иҷрои санадҳои муқарраркардаи давлатро назорат мекунад. Ваколатҳои инспексия назорат, [[тафтишот]] ва иҷозатдиҳӣ дар соҳаҳои маъмурию [[Сиёсӣ|сиёсӣ,]] [[Иҷтимоъӣ|иҷтимоию]] [[Фарҳанг|фарҳангӣ]] ва [[Иқтисод|иқтисодӣ]] мебошад. == Тавсиф == Дар баъзе давлатҳо вазифаи асосии инспексия таъмини риояи қонун ва дигар санадҳои меъёрӣ буда, ба пешгирии қонунвайронкунӣ мусоидат мекунад. Бештари инспексияҳо вазифаи чораҷӯии маъмурӣ (масалан, ситонидани ҷарима)-ро низ доранд. Дар баробари таъмини иҷрои санадҳо, инспексия барои рафъи камбудиҳо тадбирҳо меандешад. Дар давлатҳои алоҳида инспексияҳои автомобилӣ, байторӣ, тиҷоратӣ, санитарӣ, шикор, суғурта ва ғ. амал мекунанд. == Вазифаҳои соҳавӣ инспектор дар ҶТ == Дар Ҷумҳурии Тоҷикистон инспексияи давлатии бехатарӣ назорати давлатии техникӣ, қоидаҳои роҳ ва ғ.-ро амалӣ мегардонад. Ҳамчунин, инспексияи кор бо ноболиғон назорати кӯдакону наврасони душвортарбияро ба дӯш дорад. Дар баъзе мавридҳо инспексияҳо дорои мақоми инспексияи давлатӣ мебошанд. Шахсони масъулеро, ки вазифаҳои инспексияҳоро амалӣ мекунанд, «инспектор» меноманд. Дар ташкилотҳои гуногун инспекторро, ки вазифаи назоратро дорад, «назоратгар», «нозир», «тафтишкунанда» низ меноманд. Дар як қатор давлатҳо инспектор корманди фаврии полис аст. Назорати иҷрои қонунгузории андоз, воридоти андоз ва дигар пардохтҳо ба буҷет аз ҳамаи категорияҳои андозсупорандаҳо вазифаи инспектори андоз мебошад. Инспектори маориф масъалаи тафтиш ва назорати ҷараёни таълиму тарбия дар муассисаҳои таълимӣ ва инспектори кадр ҳуҷҷатгузории ташкилот, ихтиёрдорӣ, баҳисобгирӣ ва ҳифзи дафтарчаҳои меҳнатиро ба амал мебароранд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инспексия|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Истилоҳот]] 8xz281o4rg2xglcapuzr7fqawy8wdfb Инсон ва табиат 0 334136 1489106 2026-10-12T05:03:43Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: {{Рӯзнома |ном = «Инсон ва табиат» |номи аслӣ = |логотип = |тасвир = |имзо = |навъ = |формат = A3 |асосгузорӣ = 1991 |қатъи интишор = |нарх = |моликон = |ношир = Матбааи «Инсон ва таби... 1489106 wikitext text/x-wiki {{Рӯзнома |ном = «Инсон ва табиат» |номи аслӣ = |логотип = |тасвир = |имзо = |навъ = |формат = A3 |асосгузорӣ = 1991 |қатъи интишор = |нарх = |моликон = |ношир = Матбааи «Инсон ва табиат» |кишвар = |муҳаррир = |сармуҳаррир = Ҷ. Ёқубов. |штат = |сиёсӣ = |забон = тоҷикӣ |даврият = |ҳаҷм = |теъдод = беш аз 1000 нусха |дафтари марказӣ = Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон |ISSN = |веб-сайт = |ҷоизаҳо = }} «Инсон ва табиат» — нашрияи Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон. Дар ибтидо бо номҳои «Наврӯзи Ватан» (1991‒2006), баъдан таҳти унвони «Наврӯзгоҳ» (2011‒14) чоп мешуд. Аз соли 2014 бо номи «Инсон ва табиат» моҳе 12 шумора, дар ҳаҷми 8 (16) саҳифа бо теъдоди беш аз 1000 нусха (2019) ба табъ мерасад. Дар саҳифаҳои «Инсон ва табиат», асосан, масъалаҳои ҳифзи муҳити зист, мавзеъҳои табиии Тоҷикистон (парваришгоҳу мамнӯъгоҳҳо, боғҳои табиӣ, табииву таърихӣ), мушкилоти экологӣ, ҳифзи олами ҳайвоноту наботот ва ғ. инъикос мешаванд. Маводди нашрия бештар аз хабару мақолаҳои Кумитаи ҳифзи муҳити зисти Ҷумҳурии Тоҷикистон, марказҳои ахбори экологии шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ ва Агентии иттилоотии «Ховар» иборат аст. Сармуҳаррири «Инсон ва табиат» Ҷ. Ёқубов. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|«Инсон ва табиат»|8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Нашриёт]] i5wm6lb1cs5jp2yoeewott9budakjj8 1489107 1489106 2026-10-12T05:05:28Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489107 wikitext text/x-wiki {{Рӯзнома |ном = «Инсон ва табиат» |номи аслӣ = |логотип = |тасвир = |имзо = |навъ = |формат = A3 |асосгузорӣ = 1991 |қатъи интишор = |нарх = |моликон = |ношир = Матбааи «Инсон ва табиат» |кишвар = |муҳаррир = |сармуҳаррир = Ҷ. Ёқубов. |штат = |сиёсӣ = |забон = тоҷикӣ |даврият = |ҳаҷм = |теъдод = беш аз 1000 нусха |дафтари марказӣ = Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон |ISSN = |веб-сайт = |ҷоизаҳо = }} '''«Инсон ва табиат»''' — нашрияи [[Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон|Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон.]] == Таърих == Дар ибтидо бо номҳои «Наврӯзи Ватан» (1991‒2006), баъдан таҳти унвони «Наврӯзгоҳ» (2011‒14) чоп мешуд. Аз соли 2014 бо номи «Инсон ва табиат» моҳе 12 шумора, дар ҳаҷми 8 (16) саҳифа бо теъдоди беш аз 1000 нусха (2019) ба табъ мерасад. Дар саҳифаҳои «Инсон ва табиат», асосан, масъалаҳои ҳифзи муҳити зист, мавзеъҳои табиии Тоҷикистон (парваришгоҳу [[Мамнӯъгоҳҳои табии|мамнӯъгоҳҳо]], боғҳои табиӣ, табииву таърихӣ), мушкилоти экологӣ, ҳифзи олами ҳайвоноту наботот ва ғ. инъикос мешаванд. Маводди нашрия бештар аз хабару мақолаҳои Кумитаи ҳифзи муҳити зисти Ҷумҳурии Тоҷикистон, марказҳои ахбори экологии шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ ва Агентии иттилоотии «Ховар» иборат аст. Сармуҳаррири «Инсон ва табиат» Ҷ. Ёқубов. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|«Инсон ва табиат»|8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Нашриёт]] 879malrwqbcdi5b18h65hman1hyh9z8 1489108 1489107 2026-10-12T05:06:02Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489108 wikitext text/x-wiki {{Рӯзнома |ном = «Инсон ва табиат» |номи аслӣ = |логотип = |тасвир = |имзо = |навъ = |формат = A3 |асосгузорӣ = 1991 |қатъи интишор = |нарх = |моликон = |ношир = Матбааи «Инсон ва табиат» |кишвар = |муҳаррир = |сармуҳаррир = Ҷ. Ёқубов. |штат = |сиёсӣ = |забон = тоҷикӣ |даврият = |ҳаҷм = |теъдод = беш аз 1000 нусха |дафтари марказӣ = Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон |ISSN = |веб-сайт = |ҷоизаҳо = }} '''«Инсон ва табиат»''' — нашрияи [[Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон|Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон.]] == Таърих == Дар ибтидо бо номҳои «Наврӯзи Ватан» (1991‒2006), баъдан таҳти унвони «Наврӯзгоҳ» (2011‒14) чоп мешуд. Аз соли 2014 бо номи «Инсон ва табиат» моҳе 12 шумора, дар ҳаҷми 8 (16) саҳифа бо теъдоди беш аз 1000 нусха (2019) ба табъ мерасад. Дар саҳифаҳои «Инсон ва табиат», асосан, масъалаҳои ҳифзи муҳити зист, мавзеъҳои табиии Тоҷикистон (парваришгоҳу [[Мамнӯъгоҳҳои табии|мамнӯъгоҳҳо]], боғҳои табиӣ, табииву таърихӣ), мушкилоти экологӣ, ҳифзи олами ҳайвоноту наботот ва ғ. инъикос мешаванд. Маводди нашрия бештар аз хабару мақолаҳои Кумитаи ҳифзи муҳити зисти Ҷумҳурии Тоҷикистон, марказҳои ахбори экологии шаҳру ноҳияҳои ҷумҳурӣ ва Агентии иттилоотии «Ховар» иборат аст. Сармуҳаррири «Инсон ва табиат» Ҷ. Ёқубов. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|«Инсон ва табиат»|8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Нашрияҳо]] fdtu8ii2r3sbjs4ff1kdjj00ipbqtle Инсон ва ҳуқуқ (нашрия) 0 334137 1489109 2026-10-12T05:23:41Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: {{Рӯзнома |ном = «Инсон ва ҳуқуқ» |номи аслӣ = |логотип = |тасвир = |имзо = |навъ = |формат = A3 |асосгузорӣ = 7 ноябри 2007 таъсис ёфтааст. |қатъи интишор = |нарх = |моликон = |ношир =... 1489109 wikitext text/x-wiki {{Рӯзнома |ном = «Инсон ва ҳуқуқ» |номи аслӣ = |логотип = |тасвир = |имзо = |навъ = |формат = A3 |асосгузорӣ = 7 ноябри 2007 таъсис ёфтааст. |қатъи интишор = |нарх = |моликон = |ношир = Матбааи «Инсон ва ҳуқуқ» |кишвар = |муҳаррир = |сармуҳаррир = Валиева Б. |штат = |сиёсӣ = |забон = тоҷикӣ |даврият = |ҳаҷм = |теъдод = 2000 нусха |дафтари марказӣ = Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон |ISSN = |веб-сайт = |ҷоизаҳо = }} «Инсон ва ҳуқуқ» — нашрияи ҳуқуқӣ-сиёсӣ. 7 ноябри 2007 таъсис ёфтааст. Аввал нашрияи Кумитаи марказии Ташкилоти ҷамъиятии мададгори мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон буд, баъдан (аз соли 2012) ба ихтиёри Прокуратураи генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон гузашт. Нашрияи «Инсон ва ҳуқуқ» нахуст моҳе ду шумора дар ҳаҷми 16 саҳифаи А-3 бо теъдоди 1000 нусха чоп мешуд. Ҳоло моҳе як шумора дар ҳаҷми 4 саҳифа бо теъдоди 2000 нусха (2017) интишор меёбад. Дар саҳифаҳои «Инсон ва ҳуқуқ», асосан, масъалаҳои раванди татбиқ ва ташвиқи қонунҳо, мубориза бо қонуншиканиву ҷинояткорӣ, ҳимояи ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд инъикос мешаванд. Сармуҳаррирони «Инсон ва ҳуқуқ»: Камолов С. (2007–08), Раҷабов М. (2009–10), Мирзоев Г. (2010–12), Валиева Б. (аз соли 2012). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|«Инсон ва ҳуқуқ»|8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:]] dwvvsjmn4jnzc9blwfr3qijskpammd6 1489110 1489109 2026-10-12T05:29:07Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489110 wikitext text/x-wiki {{Рӯзнома |ном = «Инсон ва ҳуқуқ» |номи аслӣ = |логотип = |тасвир = |имзо = |навъ = |формат = A3 |асосгузорӣ = 7 ноябри 2007 таъсис ёфтааст. |қатъи интишор = |нарх = |моликон = |ношир = Матбааи «Инсон ва ҳуқуқ» |кишвар = |муҳаррир = |сармуҳаррир = Валиева Б. |штат = |сиёсӣ = |забон = тоҷикӣ |даврият = |ҳаҷм = |теъдод = 2000 нусха |дафтари марказӣ = Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон |ISSN = |веб-сайт = |ҷоизаҳо = }} '''«Инсон ва ҳуқуқ»''' — нашрияи ҳуқуқӣ-сиёсӣ. == Таърих == 7 ноябри 2007 таъсис ёфтааст. Аввал нашрияи [[Кумитаи марказии Ташкилоти ҷамъиятии мададгори мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] буд, баъдан (аз соли 2012) ба ихтиёри [[Прокуратураи генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] гузашт. Нашрияи «Инсон ва ҳуқуқ» нахуст моҳе ду шумора дар ҳаҷми 16 саҳифаи А-3 бо теъдоди 1000 нусха чоп мешуд. Ҳоло моҳе як шумора дар ҳаҷми 4 саҳифа бо теъдоди 2000 нусха (2017) интишор меёбад. Дар саҳифаҳои «Инсон ва ҳуқуқ», асосан, масъалаҳои раванди татбиқ ва ташвиқи қонунҳо, мубориза бо қонуншиканиву ҷинояткорӣ, ҳимояи ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд инъикос мешаванд. Сармуҳаррирони «Инсон ва ҳуқуқ»: Камолов С. (2007–08), Раҷабов М. (2009–10), Мирзоев Г. (2010–12), Валиева Б. (аз соли 2012). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|«Инсон ва ҳуқуқ»|8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:]] 9jietsr8s86ztyn4l12btah247ddn28 1489111 1489110 2026-10-12T05:29:56Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489111 wikitext text/x-wiki {{Рӯзнома |ном = «Инсон ва ҳуқуқ» |номи аслӣ = |логотип = |тасвир = |имзо = |навъ = |формат = A3 |асосгузорӣ = 7 ноябри 2007 таъсис ёфтааст. |қатъи интишор = |нарх = |моликон = |ношир = Матбааи «Инсон ва ҳуқуқ» |кишвар = |муҳаррир = |сармуҳаррир = Валиева Б. |штат = |сиёсӣ = |забон = тоҷикӣ |даврият = |ҳаҷм = |теъдод = 2000 нусха |дафтари марказӣ = Кумитаи ҳифзи муҳити зисти назди Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон |ISSN = |веб-сайт = |ҷоизаҳо = }} '''«Инсон ва ҳуқуқ»''' — нашрияи ҳуқуқӣ-сиёсӣ. == Таърих == 7 ноябри 2007 таъсис ёфтааст. Аввал нашрияи [[Кумитаи марказии Ташкилоти ҷамъиятии мададгори мудофиаи Ҷумҳурии Тоҷикистон]] буд, баъдан (аз соли 2012) ба ихтиёри [[Прокуратураи генералии Ҷумҳурии Тоҷикистон]] гузашт. Нашрияи «Инсон ва ҳуқуқ» нахуст моҳе ду шумора дар ҳаҷми 16 саҳифаи А-3 бо теъдоди 1000 нусха чоп мешуд. Ҳоло моҳе як шумора дар ҳаҷми 4 саҳифа бо теъдоди 2000 нусха (2017) интишор меёбад. Дар саҳифаҳои «Инсон ва ҳуқуқ», асосан, масъалаҳои раванди татбиқ ва ташвиқи қонунҳо, мубориза бо қонуншиканиву ҷинояткорӣ, ҳимояи ҳуқуқу озодиҳои инсон ва шаҳрванд инъикос мешаванд. Сармуҳаррирони «Инсон ва ҳуқуқ»: Камолов С. (2007–08), Раҷабов М. (2009–10), Мирзоев Г. (2010–12), Валиева Б. (аз соли 2012). == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|«Инсон ва ҳуқуқ»|8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Нашрияҳо]] itelm4qqef2kgehc8qbf0plscojnnvm Инсолятсия 0 334138 1489112 2026-10-12T05:41:11Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: [[Акс:Insolation.png|thumb|right|300px|Среднегодовая инсоляция (мощность, Вт/м<sup>2</sup>) в верхней части [[Земная атмосфера|земной атмосферы]] (вверху) и на поверхности [[Земля|планеты]] (внизу, расчетные данные)]] Инсолятсия (лот. insolatio, аз insolo – дар Офтоб гузоштан) — 1) бо шуоъҳои п... 1489112 wikitext text/x-wiki [[Акс:Insolation.png|thumb|right|300px|Среднегодовая инсоляция (мощность, Вт/м<sup>2</sup>) в верхней части [[Земная атмосфера|земной атмосферы]] (вверху) и на поверхности [[Земля|планеты]] (внизу, расчетные данные)]] Инсолятсия (лот. insolatio, аз insolo – дар Офтоб гузоштан) — 1) бо шуоъҳои пурраи офтобӣ (нурҳои мустақим ва парокандашуда) нурборон кардани сатҳи Замин. Инсолятсияро бо собитаи офтобӣ ва параметр (мушаххаса)-ҳои мадории Замин муайян мекунанд. Инсолятсия ба фасли сол, баландии Офтоб дар уфуқ, қобилияти инъикоси сатҳи нурбороншаванда, абрнокӣ ва шаффофияти атмосфера вобаста аст. Инсолятсия таъсири ҳароратӣ, рӯшноӣ ва биологӣ дошта, ба тавозуни гармоӣ, даврзании атмосфера, гардиши рутубат дар Замин таъсири бузург мерасонад ва омили муҳимтарини ташаккули иқлим мебошад. Шиддати инсолятсия бо миқдори энергияи Офтоб, ки дар воҳиди вақт бар воҳиди сатҳи нурбороншаванда рост меояд, ифода ва бо Вт/м2 чен карда мешавад; 2) дар таҷрибаи меъморӣ-сохтмонӣ тобиши рости шуои Офтоб ба иншооти гуногун, аз ҷумла минтақаҳои сохтмонӣ, сохторҳои иҳотакунанда ва қисмҳои дохилии бино. Давомнокии инсолятсия бо дар назар доштани паҳнои ҷуғрофиёии маҳал дар давраи муайяни тақвимӣ (аз 22 март то 22 сентябр) ба таври ҳатмӣ муқаррар карда мешавад. Меъёри давомнокии инсолятсияи бефосила барои биноҳои иқоматӣ ва иншооти ҷамъиятӣ вобаста ба намуди хона, таъйиноти асосии бино, мавзеъҳои банақшагирифтаи шаҳр, арзҳои ҷуғрофӣ муқаррар карда мешавад. Давомнокии муқаррарии инсолятсия дар биноҳои иқоматӣ бояд дар на камтар аз як хонаи 1–3-ҳуҷрадор ва на камтар аз ду хонаи 4-ҳуҷрадор ва бештар таъмин карда шавад. Дар қонунгузории ИҶШС меъёри инсолятсия соли 1920 пайдо шуда буд ва онро ба хуруҷи бемории сил нисбат дода буданд. Дар бисёр кишварҳои ҷаҳон чунин меъёр вуҷуд надорад, вале ба сохтмони биноҳои ба ҳам зич маҳдудиятҳои қатъӣ ҷорӣ карда шудаанд. Дар Тоҷикистон меъёри инсолятсия дар иншооти гуногуни навсохт тибқи санади меъёрӣ-техникии шаҳрсозии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Равшанкунонии бино, иншоот ва ҳудудҳо» муқаррар карда шудааст; 3) дар тиб таъсири нурҳои офтоб ба узвҳои инсон. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инсолятсия|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Нуҷум]] 49lkmhlqbyek1m5ribvdms8ektrpuam 1489113 1489112 2026-10-12T05:43:44Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489113 wikitext text/x-wiki [[Акс:Insolation.png|thumb|right|300px|Среднегодовая инсоляция (мощность, Вт/м<sup>2</sup>) в верхней части [[Земная атмосфера|земной атмосферы]] (вверху) и на поверхности [[Земля|планеты]] (внизу, расчетные данные)]] '''Инсолятсия''' (лот.{{lang-la|insolatio}}, аз {{lang-la2|insolo}} – дар Офтоб гузоштан) — 1) бо шуоъҳои пурраи офтобӣ (нурҳои мустақим ва парокандашуда) нурборон кардани сатҳи Замин. Инсолятсияро бо собитаи офтобӣ ва параметр (мушаххаса)-ҳои мадории Замин муайян мекунанд. Инсолятсия ба фасли сол, баландии Офтоб дар уфуқ, қобилияти инъикоси сатҳи нурбороншаванда, абрнокӣ ва шаффофияти атмосфера вобаста аст. Инсолятсия таъсири ҳароратӣ, рӯшноӣ ва биологӣ дошта, ба тавозуни гармоӣ, даврзании атмосфера, гардиши рутубат дар Замин таъсири бузург мерасонад ва омили муҳимтарини ташаккули иқлим мебошад. Шиддати инсолятсия бо миқдори энергияи Офтоб, ки дар воҳиди вақт бар воҳиди сатҳи нурбороншаванда рост меояд, ифода ва бо Вт/м2 чен карда мешавад; 2) дар таҷрибаи меъморӣ-сохтмонӣ тобиши рости шуои Офтоб ба иншооти гуногун, аз ҷумла минтақаҳои сохтмонӣ, сохторҳои иҳотакунанда ва қисмҳои дохилии бино. Давомнокии инсолятсия бо дар назар доштани паҳнои ҷуғрофиёии маҳал дар давраи муайяни тақвимӣ (аз 22 март то 22 сентябр) ба таври ҳатмӣ муқаррар карда мешавад. Меъёри давомнокии инсолятсияи бефосила барои биноҳои иқоматӣ ва иншооти ҷамъиятӣ вобаста ба намуди хона, таъйиноти асосии бино, мавзеъҳои банақшагирифтаи шаҳр, арзҳои ҷуғрофӣ муқаррар карда мешавад. Давомнокии муқаррарии инсолятсия дар биноҳои иқоматӣ бояд дар на камтар аз як хонаи 1–3-ҳуҷрадор ва на камтар аз ду хонаи 4-ҳуҷрадор ва бештар таъмин карда шавад. Дар қонунгузории ИҶШС меъёри инсолятсия соли 1920 пайдо шуда буд ва онро ба хуруҷи бемории сил нисбат дода буданд. Дар бисёр кишварҳои ҷаҳон чунин меъёр вуҷуд надорад, вале ба сохтмони биноҳои ба ҳам зич маҳдудиятҳои қатъӣ ҷорӣ карда шудаанд. Дар Тоҷикистон меъёри инсолятсия дар иншооти гуногуни навсохт тибқи санади меъёрӣ-техникии шаҳрсозии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Равшанкунонии бино, иншоот ва ҳудудҳо» муқаррар карда шудааст; 3) дар тиб таъсири нурҳои офтоб ба узвҳои инсон. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инсолятсия|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Нуҷум]] rm0r4vckgqk4713frmxfqe45qvgzulg 1489114 1489113 2026-10-12T05:45:50Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489114 wikitext text/x-wiki [[Акс:Insolation.png|thumb|right|300px|Миёнаи солонаи инсолятсия (шиддат, Вт/м²) дар қисми болоии атмосфераи Замин (боло) ва дар сатҳи сайёра (поён, маълумоти ҳисобшуда)]] '''Инсолятсия''' ({{lang-la|insolatio}}, аз {{lang-la2|insolo}} – дар Офтоб гузоштан) — 1) бо шуоъҳои пурраи офтобӣ (нурҳои мустақим ва парокандашуда) нурборон кардани сатҳи Замин. Инсолятсияро бо собитаи офтобӣ ва параметр (мушаххаса)-ҳои мадории Замин муайян мекунанд. Инсолятсия ба фасли сол, баландии Офтоб дар уфуқ, қобилияти инъикоси сатҳи нурбороншаванда, абрнокӣ ва шаффофияти атмосфера вобаста аст. Инсолятсия таъсири ҳароратӣ, рӯшноӣ ва биологӣ дошта, ба тавозуни гармоӣ, даврзании атмосфера, гардиши рутубат дар Замин таъсири бузург мерасонад ва омили муҳимтарини ташаккули иқлим мебошад. Шиддати инсолятсия бо миқдори энергияи Офтоб, ки дар воҳиди вақт бар воҳиди сатҳи нурбороншаванда рост меояд, ифода ва бо Вт/м2 чен карда мешавад; 2) дар таҷрибаи меъморӣ-сохтмонӣ тобиши рости шуои Офтоб ба иншооти гуногун, аз ҷумла минтақаҳои сохтмонӣ, сохторҳои иҳотакунанда ва қисмҳои дохилии бино. Давомнокии инсолятсия бо дар назар доштани паҳнои ҷуғрофиёии маҳал дар давраи муайяни тақвимӣ (аз 22 март то 22 сентябр) ба таври ҳатмӣ муқаррар карда мешавад. Меъёри давомнокии инсолятсияи бефосила барои биноҳои иқоматӣ ва иншооти ҷамъиятӣ вобаста ба намуди хона, таъйиноти асосии бино, мавзеъҳои банақшагирифтаи шаҳр, арзҳои ҷуғрофӣ муқаррар карда мешавад. Давомнокии муқаррарии инсолятсия дар биноҳои иқоматӣ бояд дар на камтар аз як хонаи 1–3-ҳуҷрадор ва на камтар аз ду хонаи 4-ҳуҷрадор ва бештар таъмин карда шавад. Дар қонунгузории ИҶШС меъёри инсолятсия соли 1920 пайдо шуда буд ва онро ба хуруҷи бемории сил нисбат дода буданд. Дар бисёр кишварҳои ҷаҳон чунин меъёр вуҷуд надорад, вале ба сохтмони биноҳои ба ҳам зич маҳдудиятҳои қатъӣ ҷорӣ карда шудаанд. Дар Тоҷикистон меъёри инсолятсия дар иншооти гуногуни навсохт тибқи санади меъёрӣ-техникии шаҳрсозии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Равшанкунонии бино, иншоот ва ҳудудҳо» муқаррар карда шудааст; 3) дар тиб таъсири нурҳои офтоб ба узвҳои инсон. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инсолятсия|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Нуҷум]] muu73kzby0kpzp1484fg0enmdopshu1 1489115 1489114 2026-10-12T05:49:48Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489115 wikitext text/x-wiki [[Акс:Insolation.png|thumb|right|300px|Миёнаи солонаи инсолятсия (шиддат, Вт/м²) дар қисми болоии атмосфераи Замин (боло) ва дар сатҳи сайёра (поён, маълумоти ҳисобшуда)]] '''Инсолятсия''' ({{lang-la|insolatio}}, аз {{lang-la2|insolo}} – дар Офтоб гузоштан) — 1) бо шуоъҳои пурраи офтобӣ (нурҳои мустақим ва парокандашуда) нурборон кардани сатҳи Замин. Инсолятсияро бо собитаи офтобӣ ва параметр (мушаххаса)-ҳои мадории Замин муайян мекунанд. Инсолятсия ба фасли сол, баландии Офтоб дар уфуқ, қобилияти инъикоси сатҳи нурбороншаванда, абрнокӣ ва шаффофияти атмосфера вобаста аст. Инсолятсия таъсири ҳароратӣ, рӯшноӣ ва биологӣ дошта, ба тавозуни гармоӣ, даврзании атмосфера, гардиши рутубат дар Замин таъсири бузург мерасонад ва омили муҳимтарини ташаккули иқлим мебошад. Шиддати инсолятсия бо миқдори энергияи Офтоб, ки дар воҳиди вақт бар воҳиди сатҳи нурбороншаванда рост меояд, ифода ва бо Вт/м2 чен карда мешавад; 2) дар таҷрибаи меъморӣ-сохтмонӣ тобиши рости шуои Офтоб ба иншооти гуногун, аз ҷумла минтақаҳои сохтмонӣ, сохторҳои иҳотакунанда ва қисмҳои дохилии бино. Давомнокии инсолятсия бо дар назар доштани паҳнои ҷуғрофиёии маҳал дар давраи муайяни тақвимӣ (аз 22 март то 22 сентябр) ба таври ҳатмӣ муқаррар карда мешавад. Меъёри давомнокии инсолятсияи бефосила барои биноҳои иқоматӣ ва иншооти ҷамъиятӣ вобаста ба намуди хона, таъйиноти асосии бино, мавзеъҳои банақшагирифтаи шаҳр, арзҳои ҷуғрофӣ муқаррар карда мешавад. Давомнокии муқаррарии инсолятсия дар биноҳои иқоматӣ бояд дар на камтар аз як хонаи 1–3-ҳуҷрадор ва на камтар аз ду хонаи 4-ҳуҷрадор ва бештар таъмин карда шавад. Дар қонунгузории ИҶШС меъёри инсолятсия соли 1920 пайдо шуда буд ва онро ба хуруҷи бемории сил нисбат дода буданд. Дар бисёр кишварҳои ҷаҳон чунин меъёр вуҷуд надорад, вале ба сохтмони биноҳои ба ҳам зич маҳдудиятҳои қатъӣ ҷорӣ карда шудаанд. Дар Тоҷикистон меъёри инсолятсия дар иншооти гуногуни навсохт тибқи санади меъёрӣ-техникии шаҳрсозии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Равшанкунонии бино, иншоот ва ҳудудҳо» муқаррар карда шудааст; 3) дар тиб таъсири нурҳои офтоб ба узвҳои инсон. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инсолятсия|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Системаи офтобӣ]] pr27hchhtvif21wvx4e0xn8a0lhveso 1489116 1489115 2026-10-12T05:50:56Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489116 wikitext text/x-wiki [[Акс:Insolation.png|thumb|right|300px|Миёнаи солонаи инсолятсия (шиддат, Вт/м²) дар қисми болоии атмосфераи Замин (боло) ва дар сатҳи сайёра (поён, маълумоти ҳисобшуда)]] '''Инсолятсия''' ({{lang-la|insolatio}}, аз {{lang-la2|insolo}} – дар Офтоб гузоштан) — 1) бо шуоъҳои пурраи офтобӣ (нурҳои мустақим ва парокандашуда) нурборон кардани сатҳи Замин. Инсолятсияро бо собитаи офтобӣ ва параметр (мушаххаса)-ҳои мадории Замин муайян мекунанд. Инсолятсия ба фасли сол, баландии Офтоб дар уфуқ, қобилияти инъикоси сатҳи нурбороншаванда, абрнокӣ ва шаффофияти атмосфера вобаста аст. Инсолятсия таъсири ҳароратӣ, рӯшноӣ ва биологӣ дошта, ба тавозуни гармоӣ, даврзании атмосфера, гардиши рутубат дар Замин таъсири бузург мерасонад ва омили муҳимтарини ташаккули иқлим мебошад. Шиддати инсолятсия бо миқдори энергияи Офтоб, ки дар воҳиди вақт бар воҳиди сатҳи нурбороншаванда рост меояд, ифода ва бо Вт/м2 чен карда мешавад; 2) дар таҷрибаи меъморӣ-сохтмонӣ тобиши рости шуои Офтоб ба иншооти гуногун, аз ҷумла минтақаҳои сохтмонӣ, сохторҳои иҳотакунанда ва қисмҳои дохилии бино. == Давомнокии инсолятсия дар ҶТ == Давомнокии инсолятсия бо дар назар доштани паҳнои ҷуғрофиёии маҳал дар давраи муайяни тақвимӣ (аз 22 март то 22 сентябр) ба таври ҳатмӣ муқаррар карда мешавад. Меъёри давомнокии инсолятсияи бефосила барои биноҳои иқоматӣ ва иншооти ҷамъиятӣ вобаста ба намуди хона, таъйиноти асосии бино, мавзеъҳои банақшагирифтаи шаҳр, арзҳои ҷуғрофӣ муқаррар карда мешавад. Давомнокии муқаррарии инсолятсия дар биноҳои иқоматӣ бояд дар на камтар аз як хонаи 1–3-ҳуҷрадор ва на камтар аз ду хонаи 4-ҳуҷрадор ва бештар таъмин карда шавад. Дар қонунгузории ИҶШС меъёри инсолятсия соли 1920 пайдо шуда буд ва онро ба хуруҷи бемории сил нисбат дода буданд. Дар бисёр кишварҳои ҷаҳон чунин меъёр вуҷуд надорад, вале ба сохтмони биноҳои ба ҳам зич маҳдудиятҳои қатъӣ ҷорӣ карда шудаанд. Дар Тоҷикистон меъёри инсолятсия дар иншооти гуногуни навсохт тибқи санади меъёрӣ-техникии шаҳрсозии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Равшанкунонии бино, иншоот ва ҳудудҳо» муқаррар карда шудааст; 3) дар тиб таъсири нурҳои офтоб ба узвҳои инсон. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инсолятсия|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Системаи офтобӣ]] dy42ptovk80rxzdzw1shijxvolyqlfc 1489117 1489116 2026-10-12T05:51:55Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489117 wikitext text/x-wiki [[Акс:Insolation.png|thumb|right|300px|Миёнаи солонаи инсолятсия (шиддат, Вт/м²) дар қисми болоии атмосфераи Замин (боло) ва дар сатҳи сайёра (поён, маълумоти ҳисобшуда)]] '''Инсолятсия''' ({{lang-la|insolatio}}, аз {{lang-la2|insolo}} – дар Офтоб гузоштан) — 1) бо шуоъҳои пурраи офтобӣ (нурҳои мустақим ва парокандашуда) нурборон кардани сатҳи Замин. Инсолятсияро бо собитаи офтобӣ ва параметр (мушаххаса)-ҳои мадории Замин муайян мекунанд. Инсолятсия ба фасли сол, баландии Офтоб дар уфуқ, қобилияти инъикоси сатҳи нурбороншаванда, абрнокӣ ва шаффофияти атмосфера вобаста аст. Инсолятсия таъсири ҳароратӣ, рӯшноӣ ва биологӣ дошта, ба тавозуни гармоӣ, даврзании атмосфера, гардиши рутубат дар Замин таъсири бузург мерасонад ва омили муҳимтарини ташаккули иқлим мебошад. Шиддати инсолятсия бо миқдори энергияи Офтоб, ки дар воҳиди вақт бар воҳиди сатҳи нурбороншаванда рост меояд, ифода ва бо Вт/м2 чен карда мешавад; 2) дар таҷрибаи меъморӣ-сохтмонӣ тобиши рости шуои Офтоб ба иншооти гуногун, аз ҷумла минтақаҳои сохтмонӣ, сохторҳои иҳотакунанда ва қисмҳои дохилии бино. == Меъёри инсолятсия дар ҶТ == Давомнокии инсолятсия бо дар назар доштани паҳнои ҷуғрофиёии маҳал дар давраи муайяни тақвимӣ (аз 22 март то 22 сентябр) ба таври ҳатмӣ муқаррар карда мешавад. Меъёри давомнокии инсолятсияи бефосила барои биноҳои иқоматӣ ва иншооти ҷамъиятӣ вобаста ба намуди хона, таъйиноти асосии бино, мавзеъҳои банақшагирифтаи шаҳр, арзҳои ҷуғрофӣ муқаррар карда мешавад. Давомнокии муқаррарии инсолятсия дар биноҳои иқоматӣ бояд дар на камтар аз як хонаи 1–3-ҳуҷрадор ва на камтар аз ду хонаи 4-ҳуҷрадор ва бештар таъмин карда шавад. Дар қонунгузории ИҶШС меъёри инсолятсия соли 1920 пайдо шуда буд ва онро ба хуруҷи бемории сил нисбат дода буданд. Дар бисёр кишварҳои ҷаҳон чунин меъёр вуҷуд надорад, вале ба сохтмони биноҳои ба ҳам зич маҳдудиятҳои қатъӣ ҷорӣ карда шудаанд. Дар Тоҷикистон меъёри инсолятсия дар иншооти гуногуни навсохт тибқи санади меъёрӣ-техникии шаҳрсозии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Равшанкунонии бино, иншоот ва ҳудудҳо» муқаррар карда шудааст; 3) дар тиб таъсири нурҳои офтоб ба узвҳои инсон. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инсолятсия|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Системаи офтобӣ]] ryes90d6oor9elx5lhcmba3zrmplnzb 1489118 1489117 2026-10-12T05:53:17Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489118 wikitext text/x-wiki [[Акс:Insolation.png|thumb|right|300px|Миёнаи солонаи инсолятсия (шиддат, Вт/м²) дар қисми болоии атмосфераи Замин (боло) ва дар сатҳи сайёра (поён, маълумоти ҳисобшуда)]] '''Инсолятсия''' ({{lang-la|insolatio}}, аз {{lang-la2|insolo}} – дар Офтоб гузоштан) — 1) бо шуоъҳои пурраи офтобӣ (нурҳои мустақим ва парокандашуда) нурборон кардани сатҳи Замин. Инсолятсияро бо собитаи офтобӣ ва параметр (мушаххаса)-ҳои мадории Замин муайян мекунанд. Инсолятсия ба фасли сол, баландии Офтоб дар уфуқ, қобилияти инъикоси сатҳи нурбороншаванда, абрнокӣ ва шаффофияти [[атмосфера]] вобаста аст. Инсолятсия таъсири ҳароратӣ, рӯшноӣ ва биологӣ дошта, ба тавозуни гармоӣ, даврзании атмосфера, гардиши рутубат дар Замин таъсири бузург мерасонад ва омили муҳимтарини ташаккули иқлим мебошад. Шиддати инсолятсия бо миқдори [[Энергияи офтобӣ|энергияи Офтоб,]] ки дар воҳиди вақт бар воҳиди сатҳи нурбороншаванда рост меояд, ифода ва бо Вт/м2 чен карда мешавад; 2) дар таҷрибаи меъморӣ-сохтмонӣ тобиши рости шуои Офтоб ба иншооти гуногун, аз ҷумла минтақаҳои сохтмонӣ, сохторҳои иҳотакунанда ва қисмҳои дохилии бино. == Меъёри инсолятсия дар ҶТ == Давомнокии инсолятсия бо дар назар доштани паҳнои ҷуғрофиёии маҳал дар давраи муайяни тақвимӣ (аз 22 март то 22 сентябр) ба таври ҳатмӣ муқаррар карда мешавад. Меъёри давомнокии инсолятсияи бефосила барои биноҳои иқоматӣ ва иншооти ҷамъиятӣ вобаста ба намуди хона, таъйиноти асосии бино, мавзеъҳои банақшагирифтаи шаҳр, арзҳои ҷуғрофӣ муқаррар карда мешавад. Давомнокии муқаррарии инсолятсия дар биноҳои иқоматӣ бояд дар на камтар аз як хонаи 1–3-ҳуҷрадор ва на камтар аз ду хонаи 4-ҳуҷрадор ва бештар таъмин карда шавад. Дар қонунгузории ИҶШС меъёри инсолятсия соли 1920 пайдо шуда буд ва онро ба хуруҷи бемории сил нисбат дода буданд. Дар бисёр кишварҳои ҷаҳон чунин меъёр вуҷуд надорад, вале ба сохтмони биноҳои ба ҳам зич маҳдудиятҳои қатъӣ ҷорӣ карда шудаанд. Дар Тоҷикистон меъёри инсолятсия дар иншооти гуногуни навсохт тибқи санади меъёрӣ-техникии шаҳрсозии Ҷумҳурии Тоҷикистон «Равшанкунонии бино, иншоот ва ҳудудҳо» муқаррар карда шудааст; 3) дар тиб таъсири нурҳои офтоб ба узвҳои инсон. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инсолятсия|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Системаи офтобӣ]] 21ygtsdrhm5rc7qf8dp9b7r1o0809yx Инкубатор 0 334139 1489119 2026-10-12T06:07:06Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Инкубатор ({{lang-la|incubo}} – чӯҷа баровардан) — дастгоҳ барои баровардани чӯҷаи мурғ, ғоз, мурғобӣ, мурғи марҷон ва ғ. Дар амалияи парандапарварӣ инкубатор аз нимаи дуввуми асри 19 истифода мешавад. Инкубатор барои рушди ҷанин шароити мусоид (ҳарорат ва намнокии м... 1489119 wikitext text/x-wiki Инкубатор ({{lang-la|incubo}} – чӯҷа баровардан) — дастгоҳ барои баровардани чӯҷаи мурғ, ғоз, мурғобӣ, мурғи марҷон ва ғ. Дар амалияи парандапарварӣ инкубатор аз нимаи дуввуми асри 19 истифода мешавад. Инкубатор барои рушди ҷанин шароити мусоид (ҳарорат ва намнокии мувофиқ, мубодилаи мусоиди газҳо ва ғ.) фароҳам меорад. Инкубатор аз як ё чанд ҳуҷра иборат буда, барои гузоштани тухм рафҳои махсус дорад. Он ҳамчунин аз дастгоҳҳои шамолдеҳ, гарм, намнок ва сардкунӣ, инчунин дастгоҳҳои назорату танзими ҳарорат ва намнокӣ иборат аст. Саноат инкубаторҳои тухмхобонӣ (барои хобондани тухм то лаҳзаи пӯсти тухмро сӯрох кардани чӯҷаҳо), чӯҷабарорӣ (барои баровардани чӯҷаҳо) ва муштарак (барои хобондани тухм ва чӯҷабарорӣ) истеҳсол мекунад. Инкубатор ҳамчунин якдафъагӣ (барои як навбат хобондани тухм) ва силсилавӣ (ба тухмҳои навбати аввал хобондашуда мунтазам тухмҳои нав илова мекунанд) мешавад. Инкубаторҳои хонашакл низ мавҷуданд (коргар барои иҷрои вазифа ба дохили он медарояд). Гунҷоиши баъзе инкубаторҳо то 55 ҳазор тухми мурғ аст. Дар инкубаторҳои муосир раванди корҳоро компютер идора мекунад. Барои таҳқиқоти озмоишгоҳӣ ва дар хоҷагиҳои хусусӣ инкубаторҳои нисбатан одии гунҷоишашон то 100 (баъзан то 770) тухмро истифода мебаранд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инкубатор|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Мурғпарварӣ]] ndeae8zbtgtzylgfqlv2fpjfz3w3lwo 1489120 1489119 2026-10-12T06:08:33Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489120 wikitext text/x-wiki [[Акс:Egg incubator.jpg|мини|Промышленный инкубатор]] Инкубатор ({{lang-la|incubo}} – чӯҷа баровардан) — дастгоҳ барои баровардани чӯҷаи мурғ, ғоз, мурғобӣ, мурғи марҷон ва ғ. Дар амалияи парандапарварӣ инкубатор аз нимаи дуввуми асри 19 истифода мешавад. Инкубатор барои рушди ҷанин шароити мусоид (ҳарорат ва намнокии мувофиқ, мубодилаи мусоиди газҳо ва ғ.) фароҳам меорад. Инкубатор аз як ё чанд ҳуҷра иборат буда, барои гузоштани тухм рафҳои махсус дорад. Он ҳамчунин аз дастгоҳҳои шамолдеҳ, гарм, намнок ва сардкунӣ, инчунин дастгоҳҳои назорату танзими ҳарорат ва намнокӣ иборат аст. Саноат инкубаторҳои тухмхобонӣ (барои хобондани тухм то лаҳзаи пӯсти тухмро сӯрох кардани чӯҷаҳо), чӯҷабарорӣ (барои баровардани чӯҷаҳо) ва муштарак (барои хобондани тухм ва чӯҷабарорӣ) истеҳсол мекунад. Инкубатор ҳамчунин якдафъагӣ (барои як навбат хобондани тухм) ва силсилавӣ (ба тухмҳои навбати аввал хобондашуда мунтазам тухмҳои нав илова мекунанд) мешавад. Инкубаторҳои хонашакл низ мавҷуданд (коргар барои иҷрои вазифа ба дохили он медарояд). Гунҷоиши баъзе инкубаторҳо то 55 ҳазор тухми мурғ аст. Дар инкубаторҳои муосир раванди корҳоро компютер идора мекунад. Барои таҳқиқоти озмоишгоҳӣ ва дар хоҷагиҳои хусусӣ инкубаторҳои нисбатан одии гунҷоишашон то 100 (баъзан то 770) тухмро истифода мебаранд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инкубатор|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Мурғпарварӣ]] 8c3cvh1l3whkkx5w7mfafofm8q168qx 1489121 1489120 2026-10-12T06:10:00Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489121 wikitext text/x-wiki [[Акс:Egg incubator.jpg|мини|Инкубатори саноатӣ]] Инкубатор ({{lang-la|incubo}} – чӯҷа баровардан) — дастгоҳ барои баровардани чӯҷаи мурғ, ғоз, мурғобӣ, мурғи марҷон ва ғ. Дар амалияи парандапарварӣ инкубатор аз нимаи дуввуми асри 19 истифода мешавад. Инкубатор барои рушди ҷанин шароити мусоид (ҳарорат ва намнокии мувофиқ, мубодилаи мусоиди газҳо ва ғ.) фароҳам меорад. Инкубатор аз як ё чанд ҳуҷра иборат буда, барои гузоштани тухм рафҳои махсус дорад. Он ҳамчунин аз дастгоҳҳои шамолдеҳ, гарм, намнок ва сардкунӣ, инчунин дастгоҳҳои назорату танзими ҳарорат ва намнокӣ иборат аст. Саноат инкубаторҳои тухмхобонӣ (барои хобондани тухм то лаҳзаи пӯсти тухмро сӯрох кардани чӯҷаҳо), чӯҷабарорӣ (барои баровардани чӯҷаҳо) ва муштарак (барои хобондани тухм ва чӯҷабарорӣ) истеҳсол мекунад. Инкубатор ҳамчунин якдафъагӣ (барои як навбат хобондани тухм) ва силсилавӣ (ба тухмҳои навбати аввал хобондашуда мунтазам тухмҳои нав илова мекунанд) мешавад. Инкубаторҳои хонашакл низ мавҷуданд (коргар барои иҷрои вазифа ба дохили он медарояд). Гунҷоиши баъзе инкубаторҳо то 55 ҳазор тухми мурғ аст. Дар инкубаторҳои муосир раванди корҳоро компютер идора мекунад. Барои таҳқиқоти озмоишгоҳӣ ва дар хоҷагиҳои хусусӣ инкубаторҳои нисбатан одии гунҷоишашон то 100 (баъзан то 770) тухмро истифода мебаранд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инкубатор|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Мурғпарварӣ]] f5yvprfvfesollslkblygn5jd6kgjox 1489122 1489121 2026-10-12T06:12:15Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489122 wikitext text/x-wiki [[Акс:Egg incubator.jpg|мини|Инкубатори саноатӣ]] '''Инкубатор''' ({{lang-la|incubo}} – чӯҷа баровардан) — дастгоҳ барои баровардани чӯҷаи мурғ, ғоз, [[Мурғобиҳо|мурғобӣ]], [[мурғи марҷон]] ва ғ. == Тавсиф == Дар амалияи парандапарварӣ инкубатор аз нимаи дуввуми асри 19 истифода мешавад. Инкубатор барои рушди ҷанин шароити мусоид (ҳарорат ва намнокии мувофиқ, мубодилаи мусоиди газҳо ва ғ.) фароҳам меорад. Инкубатор аз як ё чанд ҳуҷра иборат буда, барои гузоштани тухм рафҳои махсус дорад. Он ҳамчунин аз дастгоҳҳои шамолдеҳ, гарм, намнок ва сардкунӣ, инчунин дастгоҳҳои назорату танзими ҳарорат ва намнокӣ иборат аст. Саноат инкубаторҳои тухмхобонӣ (барои хобондани тухм то лаҳзаи пӯсти тухмро сӯрох кардани чӯҷаҳо), чӯҷабарорӣ (барои баровардани чӯҷаҳо) ва муштарак (барои хобондани тухм ва чӯҷабарорӣ) истеҳсол мекунад. Инкубатор ҳамчунин якдафъагӣ (барои як навбат хобондани тухм) ва силсилавӣ (ба тухмҳои навбати аввал хобондашуда мунтазам тухмҳои нав илова мекунанд) мешавад. Инкубаторҳои хонашакл низ мавҷуданд (коргар барои иҷрои вазифа ба дохили он медарояд). Гунҷоиши баъзе инкубаторҳо то 55 ҳазор тухми мурғ аст. Дар инкубаторҳои муосир раванди корҳоро компютер идора мекунад. Барои таҳқиқоти озмоишгоҳӣ ва дар хоҷагиҳои хусусӣ инкубаторҳои нисбатан одии гунҷоишашон то 100 (баъзан то 770) тухмро истифода мебаранд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инкубатор|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Парандапарварӣ]] 9x5ej4hdls8jvm3p9zzy4wqpp2cbopi Инкрепан 0 334140 1489123 2026-10-12T06:21:22Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Инкрепан — давои рафъи ташаннуҷ ва фишорфурор. Ҷавҳари хушке, ки аз ғадуди зери меъдаи гов ҳосил карда мешавад. Аз маҷмӯи асидҳои нуклеинат ва сафедаҳо иборат ва дорои ферменти рибонуклеаза мебошад. Хокаи бешакли зарди гулобитоб; бӯи хос дорад. Инкрепан муқ... 1489123 wikitext text/x-wiki Инкрепан — давои рафъи ташаннуҷ ва фишорфурор. Ҷавҳари хушке, ки аз ғадуди зери меъдаи гов ҳосил карда мешавад. Аз маҷмӯи асидҳои нуклеинат ва сафедаҳо иборат ва дорои ферменти рибонуклеаза мебошад. Хокаи бешакли зарди гулобитоб; бӯи хос дорад. Инкрепан муқовимати рагҳои мағзи сар, дасту по ва гурдаҳоро кам мекунад. Инкрепанро барои муолиҷаи бемориҳои ҳипертония, хосса дараҷаҳои I ва II-и он истифода мебаранд. Таъсири он муваққатист. Дар шакли қурс истеҳсол карда мешавад. Давомоти муолиҷа бо Инкрепан – 20‒30 рӯз. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инкрепан|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Дору]] eb3ureomysj6n8ab9o2yi5k5gdamdmg 1489124 1489123 2026-10-12T06:25:38Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489124 wikitext text/x-wiki '''Инкрепан''' — давои рафъи ташаннуҷ ва фишорфурор. Ҷавҳари хушке, ки аз ғадуди зери меъдаи гов ҳосил карда мешавад. Аз маҷмӯи асидҳои нуклеинат ва [[сафедаҳо]] иборат ва дорои ферменти рибонуклеаза мебошад. Хокаи бешакли зарди гулобитоб; бӯи хос дорад. Инкрепан муқовимати рагҳои мағзи сар, дасту по ва гурдаҳоро кам мекунад. Инкрепанро барои муолиҷаи бемориҳои ҳипертония, хосса дараҷаҳои I ва II-и он истифода мебаранд. Таъсири он муваққатист. Дар шакли қурс истеҳсол карда мешавад. Давомоти муолиҷа бо инкрепан – 20‒30 рӯз. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инкрепан|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Доруворӣ]] nbt12k3fxeenya5ozhxlegpe12v598n 1489125 1489124 2026-10-12T06:34:56Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489125 wikitext text/x-wiki '''Инкрепан''' — давои рафъи ташаннуҷ ва фишорфурор. Ҷавҳари хушке, ки аз ғадуди зери меъдаи гов ҳосил карда мешавад. Аз маҷмӯи асидҳои нуклеинат ва [[сафедаҳо]] иборат ва дорои ферменти рибонуклеаза мебошад. Хокаи бешакли зарди гулобитоб; бӯи хос дорад. Инкрепан муқовимати рагҳои мағзи сар, дасту по ва гурдаҳоро кам мекунад. Инкрепанро барои муолиҷаи бемориҳои ҳипертония, хосса дараҷаҳои I ва II-и он истифода мебаранд. Таъсири он муваққатист. Дар шакли қурс истеҳсол карда мешавад. Давомоти муолиҷа бо инкрепан – 20‒30 рӯз. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инкрепан|8|муаллиф= }} [[Гурӯҳ:Доруворӣ]] biws4z47ro1gnjri9l04e62x4auotms Инкорпоратсия 0 334141 1489126 2026-10-12T06:42:08Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Инкорпоратсия ({{lang-la|incorporatio}} ‒ ҳамроҳ кардан) — дар ҳуқуқи байналмилалӣ яке аз усулҳои татбиқи меъёрҳои батасвибрасидаи ҳуқуқи байналмилалӣ аз тарафи давлат дар қонунгузории миллӣ. Дар натиҷаи инкорпоратсия ҳамаи санадҳои меъёрии ҳуқуқии расман батасвиб... 1489126 wikitext text/x-wiki Инкорпоратсия ({{lang-la|incorporatio}} ‒ ҳамроҳ кардан) — дар ҳуқуқи байналмилалӣ яке аз усулҳои татбиқи меъёрҳои батасвибрасидаи ҳуқуқи байналмилалӣ аз тарафи давлат дар қонунгузории миллӣ. Дар натиҷаи инкорпоратсия ҳамаи санадҳои меъёрии ҳуқуқии расман батасвибрасида бидуни тағйири мазмуни онҳо дар қонунгузории миллӣ мураттаб мешаванд. Мураттабсозӣ дар доираи инкорпоратсия метавонад ба тартиби алифбо, тақвимӣ (бо дар назар доштани замони нашри санадҳои ҳуқуқӣ) ё мавзӯӣ (бо дар назар доштани танзими мавзӯи алоҳидаи ҳуқуқӣ, фаъолияти муайяни давлатӣ ва ё соҳаи ҳуқуқ) сурат гирад. Инкорпоратсия мундариҷаи санадҳои ҳуқуқиро нав намекунад, аммо имкони дар матни аввали санадҳои ҳуқуқӣ даровардани ҳама тағйиру иловаҳои расмӣ, хориҷ кардани меъёрҳои бекоршуда ва бартараф кардани ихтилофотро байни меъёрҳои байналмилалӣ ва миллӣ муҳайё мекунад. Навъҳои инкорпоратсия: расмӣ ва ғайрирасмӣ. Инкорпоратсияи расмӣ аз тарафи мақомоте, ки ташаббуси ҳуқуқэҷодкунӣ доранд (масалан, парламент), амалӣ мешавад. Инкорпоратсияи ғайрирасмиро идораву созмонҳо, нашриёт, муассисаҳои илмӣ ва ҳуқуқшиносони алоҳида (олимон ва мутахассисони соҳа) аз нигоҳи шахсӣ амалӣ мекунанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инкорпоратсия|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти ҳуқуқӣ]] nxh9ud1fz2qodp92v6y36ol5q7ec2xc 1489127 1489126 2026-10-12T06:46:46Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489127 wikitext text/x-wiki '''Инкорпоратсия''' ({{lang-la|incorporatio}} ‒ ҳамроҳ кардан) — дар [[ҳуқуқи байналмилалӣ]] яке аз усулҳои татбиқи меъёрҳои батасвибрасидаи ҳуқуқи байналмилалӣ аз тарафи давлат дар қонунгузории миллӣ. == Тавсиф == Дар натиҷаи инкорпоратсия ҳамаи санадҳои меъёрии ҳуқуқии расман батасвибрасида бидуни тағйири мазмуни онҳо дар қонунгузории миллӣ мураттаб мешаванд. Мураттабсозӣ дар доираи инкорпоратсия метавонад ба тартиби алифбо, тақвимӣ (бо дар назар доштани замони нашри санадҳои ҳуқуқӣ) ё мавзӯӣ (бо дар назар доштани танзими мавзӯи алоҳидаи ҳуқуқӣ, фаъолияти муайяни давлатӣ ва ё соҳаи ҳуқуқ) сурат гирад. Инкорпоратсия мундариҷаи санадҳои ҳуқуқиро нав намекунад, аммо имкони дар матни аввали санадҳои ҳуқуқӣ даровардани ҳама тағйиру иловаҳои расмӣ, хориҷ кардани меъёрҳои бекоршуда ва бартараф кардани ихтилофотро байни меъёрҳои байналмилалӣ ва миллӣ муҳайё мекунад. == Навъ == Навъҳои инкорпоратсия: расмӣ ва ғайрирасмӣ. Инкорпоратсияи расмӣ аз тарафи мақомоте, ки ташаббуси ҳуқуқэҷодкунӣ доранд (масалан, парламент), амалӣ мешавад. Инкорпоратсияи ғайрирасмиро идораву созмонҳо, нашриёт, муассисаҳои илмӣ ва ҳуқуқшиносони алоҳида (олимон ва мутахассисони соҳа) аз нигоҳи шахсӣ амалӣ мекунанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инкорпоратсия|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти ҳуқуқӣ]] 6ie9e8voqcmvs07oh4b48rtwngqk9lp 1489128 1489127 2026-10-12T06:48:32Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489128 wikitext text/x-wiki '''Инкорпоратсия''' ({{lang-la|incorporatio}} ‒ ҳамроҳ кардан) — дар [[ҳуқуқи байналмилалӣ]] яке аз усулҳои татбиқи меъёрҳои батасвибрасидаи ҳуқуқи байналмилалӣ аз тарафи давлат дар қонунгузории миллӣ. == Тавсиф == Дар натиҷаи инкорпоратсия ҳамаи санадҳои меъёрии ҳуқуқии расман батасвибрасида бидуни тағйири мазмуни онҳо дар қонунгузории миллӣ мураттаб мешаванд. Мураттабсозӣ дар доираи инкорпоратсия метавонад ба тартиби алифбо, тақвимӣ (бо дар назар доштани замони нашри санадҳои ҳуқуқӣ) ё мавзӯӣ (бо дар назар доштани танзими мавзӯи алоҳидаи ҳуқуқӣ, фаъолияти муайяни давлатӣ ва ё соҳаи ҳуқуқ) сурат гирад. Инкорпоратсия мундариҷаи санадҳои ҳуқуқиро нав намекунад, аммо имкони дар матни аввали санадҳои ҳуқуқӣ даровардани ҳама тағйиру иловаҳои расмӣ, хориҷ кардани меъёрҳои бекоршуда ва бартараф кардани ихтилофотро байни меъёрҳои байналмилалӣ ва миллӣ муҳайё мекунад. == Навъ == Навъҳои инкорпоратсия: расмӣ ва ғайрирасмӣ. Инкорпоратсияи расмӣ аз тарафи мақомоте, ки ташаббуси ҳуқуқэҷодкунӣ доранд (масалан, парламент), амалӣ мешавад. Инкорпоратсияи ғайрирасмиро идораву созмонҳо, нашриёт, муассисаҳои илмӣ ва ҳуқуқшиносони алоҳида (олимон ва мутахассисони соҳа) аз нигоҳи шахсӣ амалӣ мекунанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инкорпоратсия|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти ҳуқуқ]] dz06eamh665rdmntyzshsopivm4pug8 1489129 1489128 2026-10-12T06:49:41Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489129 wikitext text/x-wiki '''Инкорпоратсия''' ({{lang-la|incorporatio}} ‒ ҳамроҳ кардан) — дар [[ҳуқуқи байналмилалӣ]] яке аз усулҳои татбиқи меъёрҳои батасвибрасидаи ҳуқуқи байналмилалӣ аз тарафи давлат дар қонунгузории миллӣ. == Тавсиф == Дар натиҷаи инкорпоратсия ҳамаи санадҳои меъёрии ҳуқуқии расман батасвибрасида бидуни тағйири мазмуни онҳо дар қонунгузории миллӣ мураттаб мешаванд. Мураттабсозӣ дар доираи инкорпоратсия метавонад ба тартиби алифбо, тақвимӣ (бо дар назар доштани замони нашри санадҳои ҳуқуқӣ) ё мавзӯӣ (бо дар назар доштани танзими мавзӯи алоҳидаи ҳуқуқӣ, фаъолияти муайяни давлатӣ ва ё соҳаи ҳуқуқ) сурат гирад. Инкорпоратсия мундариҷаи санадҳои ҳуқуқиро нав намекунад, аммо имкони дар матни аввали санадҳои ҳуқуқӣ даровардани ҳама тағйиру иловаҳои расмӣ, хориҷ кардани меъёрҳои бекоршуда ва бартараф кардани ихтилофотро байни меъёрҳои байналмилалӣ ва миллӣ муҳайё мекунад. == Навъ == Навъҳои инкорпоратсия: расмӣ ва ғайрирасмӣ. Инкорпоратсияи расмӣ аз тарафи мақомоте, ки ташаббуси ҳуқуқэҷодкунӣ доранд (масалан, парламент), амалӣ мешавад. Инкорпоратсияи ғайрирасмиро идораву созмонҳо, нашриёт, муассисаҳои илмӣ ва ҳуқуқшиносони алоҳида (олимон ва мутахассисони соҳа) аз нигоҳи шахсӣ амалӣ мекунанд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инкорпоратсия|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Назарияи давлат ва ҳуқуқ]] idoea7fue78u6zqwrjitprdfijapo52 Инклинометрия 0 334142 1489130 2026-10-12T06:55:30Z Сунатулло Сафарзода 108676 Саҳифаи нав: Инклинометрия ({{lang-la|inclino}} – моил кардан ва ...метрия) — усули геофизикии омӯзиши ҳолати техникии пармачоҳҳо, ки барои муайян кардани вазъи онҳо дар фазо истифода мешавад. Инклинометрия инчунин барои муқаррар кардани умқи воқеии ҷойгиршавии қабатҳо ва иқтид... 1489130 wikitext text/x-wiki Инклинометрия ({{lang-la|inclino}} – моил кардан ва ...метрия) — усули геофизикии омӯзиши ҳолати техникии пармачоҳҳо, ки барои муайян кардани вазъи онҳо дар фазо истифода мешавад. Инклинометрия инчунин барои муқаррар кардани умқи воқеии ҷойгиршавии қабатҳо ва иқтидори онҳо, назорат кардани ғеҷиши меҳвари пармачоҳҳо аз самти додашуда ҳангоми уфуқӣ ё моил парма кардани пармачоҳҳо имкон медиҳад. Мавқеи пармачоҳҳоро дар фазо аз рӯи кунҷи зенитии тамоюли пармачоҳ аз хатти амудӣ ва азимути ҳамвории амудӣ, ки дар он меҳвари пармачоҳ ҷойгир аст, муайян мекунанд. Андозагирӣ бо абзори махсус – инклинометр анҷом дода мешавад. Тарзи амали аксар инклинометрҳо ба истифодаи падидаи гироскопӣ, майдони ҷозиба ва магнитии Замин, инчунин майдонҳои электромагнитие, ки дастгоҳ ҳосил мекунад, асос меёбад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инклинометрия|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Физика]] e28w9b2wf5exs1pvw63jzw3uzyrn6dy 1489131 1489130 2026-10-12T06:59:22Z Сунатулло Сафарзода 108676 1489131 wikitext text/x-wiki '''Инклинометрия''' ({{lang-la|inclino}} – моил кардан ва ...метрия) — усули [[Геофизика|геофизикии]] омӯзиши ҳолати техникии пармачоҳҳо, ки барои муайян кардани вазъи онҳо дар фазо истифода мешавад. Инклинометрия инчунин барои муқаррар кардани умқи воқеии ҷойгиршавии қабатҳо ва иқтидори онҳо, назорат кардани ғеҷиши меҳвари пармачоҳҳо аз самти додашуда ҳангоми уфуқӣ ё моил парма кардани пармачоҳҳо имкон медиҳад. Мавқеи пармачоҳҳоро дар фазо аз рӯи кунҷи зенитии тамоюли пармачоҳ аз хатти амудӣ ва азимути ҳамвории амудӣ, ки дар он меҳвари пармачоҳ ҷойгир аст, муайян мекунанд. Андозагирӣ бо абзори махсус – инклинометр анҷом дода мешавад. Тарзи амали аксар инклинометрҳо ба истифодаи падидаи гироскопӣ, [[майдони ҷозиба]] ва магнитии Замин, инчунин майдонҳои электромагнитие, ки дастгоҳ ҳосил мекунад, асос меёбад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Инклинометрия|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Физика]] 3abtz6vgm5jisnje9mg41f4w2oxh7xb Интервидение (озмуни суруд) 0 334143 1489137 2026-10-12T10:15:35Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''«Интервидение»''' '''—''' озмуни [[Суруд|сурудҳои]] [[Эстрада|эстрадӣ]], ки Созмони байналмилалии радиошунавонӣ ва [[телевизион]] (OIRT) ташкил карда буд. == Таърихи таъсисёбӣ == Солҳои 1977–80 дар доираи чор Фестивали байналмилалии суруд дар Сопот ([[Лаҳистон]]) баргузо... 1489137 wikitext text/x-wiki '''«Интервидение»''' '''—''' озмуни [[Суруд|сурудҳои]] [[Эстрада|эстрадӣ]], ки Созмони байналмилалии радиошунавонӣ ва [[телевизион]] (OIRT) ташкил карда буд. == Таърихи таъсисёбӣ == Солҳои 1977–80 дар доираи чор Фестивали байналмилалии суруд дар Сопот ([[Лаҳистон]]) баргузор гардидааст. Дар онҳо Г. Вондрачкова ([[Чехословакия]], 1977), А. Пугачёва ([[Иттиҳоди Шуравӣ|ИҶШС]], 1978), Ч. Немен (Лаҳистон, 1979), М. Рунг (Финляндия, 1980) ғолиб дониста шуда буданд. Аз тобистони 1980 ташкилкунандагони «Интервидение » бо озмуни суруд кам машғул шуданд. Баъдтар озмуни суруд боз ба телевизион баргашт ва фестивали мусиқӣ дар Сопот ном гирифт. Соли 1983 он дар 7 шаҳр, аз ҷумла Тампер, Маскав, Варшава, София, Прага (ду бор) доир гардид. Соли 2008 ширкати «Красный квадрат» якҷо бо Шабакаи якуми телевизиони Русия кӯшиш карданд, ки озмун дар Сочи эҳё шавад. Дар он сарояндаи ҷавони тоҷик Таҳмина Ниёзова бо суруди «Hero» (ба забони англисӣ) ғолиб омад. Мувофиқи қоидаи наве, ки Шабакаи якуми телевизиони Русия соли 2008 ҷорӣ намуд, озмуни навбатии «Интервидение » мебоист дар кишвари ғолиби озмун доир мегардид. == Баргузорӣ дар «Кохи Борбад» == Ташкилкунандагони «Интервидение » якҷо бо ҷониби Тоҷикистон ба хулоса омада буданд, ки озмун августи 2009 дар Маҷмааи «Кохи Борбад» баргузор мегардад. Баъдан ширкати «Красный квадрат» ва Шабакаи якуми телевизиони Русия иттилоъ доданд, ки барои доир кардани озмун дар Душанбе омода нестанд. Солҳои 2010–15 низ барои баргузор кардани озмуни «Интервидение » дар доираи кишварҳои узви ИДМ ва СҲШ кӯшиш сурат гирифт, вале бе натиҷа монд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Интервидение|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Барномаҳои телевизионӣ аз рӯи алифбо]] 2iewpnyuebpsxpl1mymegpx3ulpif72 Интеркосмос 0 334144 1489138 2026-10-12T10:51:35Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''«Интеркосмос»''' — 1) Шӯрои ҳамкории байналмилалӣ дар соҳаи таҳқиқу истифодаи фазои кайҳон дар назди [[Академияи илмҳои ИҶШС|АИ ИҶШС]], ки соли 1966 барои ҳамоҳангсозии фаъолияти вазоратҳо, соҳаҳои саноат, муассисаҳои илмӣ ва корхонаҳои саноатии Иттиҳоди Шур... 1489138 wikitext text/x-wiki '''«Интеркосмос»''' — 1) Шӯрои ҳамкории байналмилалӣ дар соҳаи таҳқиқу истифодаи фазои кайҳон дар назди [[Академияи илмҳои ИҶШС|АИ ИҶШС]], ки соли 1966 барои ҳамоҳангсозии фаъолияти вазоратҳо, соҳаҳои саноат, муассисаҳои илмӣ ва корхонаҳои саноатии [[Иттиҳоди Шуравӣ|ИҶШС]] барои ҳамкорӣ бо мамлакатҳои хориҷӣ таъсис шуд. == Ҳайати Шӯро ва ҳамкорӣ == Шӯро шомили намояндагони АИ ИҶШС, Вазорати корҳои хориҷии ИҶШС, Кумитаи давлатии обуҳавошиносӣ ва назорати муҳити табиии ИҶШС ва дигар вазоратҳо, муассисаҳои соҳавӣ, инчунин роҳбарони илмӣ ва техникии лоиҳаҳои байналмилалӣ оид ба таҳқиқ ва омӯзиши кайҳон буд. Дар назди АИ ИҶШС дастгоҳи кории доимоамалкунандаи Шӯро таъсис дода шуда буд. Корҳои муштаракро дар соҳаи омӯзиш ва омӯзиши созишномаҳои байниҳукуматӣ ва байнисоҳавӣ ИҶШС бо бисёр мамлакатҳои сотсиалистӣ, аз ҷумла Ҳиндустон, Фаронса, ИМА, Шветсия, Австрия ва ғайра анҷом медод. == Барномаи «Интеркосмос» == Аз соли 1970 номи «Интеркосмос» ҳамчунин ба барномаи бисёрҷонибаи ҳамкорӣ дар соҳаи таҳқиқ ва истифодаи фазои кайҳон бо мақсадҳои осоишта (сулҳҷӯёна) гузошта шуд, ки дар он 9 мамлакати сотсиалистӣ (Булғория, Маҷористон, Ҷумҳурии демократии Олмон, Куба, Муғулистон, Лаҳистон, Руминия, ИҶШС, Чехословакия) ширкат варзиданд. Соли 1979 ба онҳо Ветнам ҳамроҳ шуд. Барои ҳамоҳангсозии фаъолияте, ки дар доираи барномаи мазкур анҷом дода мешуд, дар ин мамлакатҳо мақомоти ҳамоҳангсозӣ таъсис дода шуда буданд, ки баъзе аз онҳо кумита (комиссия, шӯро)-и Интеркосмос номида мешуданд. Баъди пошхӯрии ИҶШС ва иваз шудани сохти давлатӣ дар мамлакатҳои сотсиалистӣ Интеркосмос фаъолияти худро соли 1991 қатъ кард; 2) барномаи кайҳонии шӯравӣ, ки барои дар таҳқиқоти кайҳон ширкат варзидани кайҳоннавардон ва ташкилотҳои ба ИҶШС дӯст имкон дод. Ба туфайли барнома ба ғайр аз шаҳрвандони ИҶШС ва ИМА шаҳрвандони мамлакатҳои дигар бори нахуст ба кайҳон парвоз карданд. Ғайр аз парвози мушакҳои бо сарнишин идорашаванда аз рӯи барномаи «Интеркосмос» радифони маснӯи Замин ба кайҳон сар дода шуданд; == Радифҳои маснӯи «Интеркосмос» == 3) Номи силсилаи радифони маснӯи замин (РМЗ), ки барои анҷом додани таҷрибаҳои муштарак аз рӯи барномаи ҳамкории мамлакатҳои сотсиалистӣ барои омӯзиши хусусиятҳои физикии қабати болоии атмосфераи Замин ва фазои кайҳонии наздизаминӣ, ҳамчунин таҳқиқи Замин ва Кайҳон истифода гардиданд. Нахустин радифи силсилаи «Интеркосмос» («Интеркосмос-1») 14.10.1969 ба фазои кайҳон сар дода шуд. Аз рӯи таъйинот ва самти иҷрои барномаҳои таҷрибаҳои илмӣ силсилаи «Интеркосмос»-ро шартан ба намудҳои зерин ҷудо кардан мумкин аст: офтобӣ (барои таҳқиқи афканишоти ултрабунафш, афканишоти рентгении Офтоб ва ғайра), ионосферӣ ва магнитосферӣ (барои омӯзиши равандҳои қабати болоии атмосфераи Замин, афканишоти электромагнитии пастбасомад, динамикаи тасмаи радиатсионии Замин, робитаи электромагнитии магнитосфера бо ионосфера ва ғайра). РМЗ «Интеркосмос» дар заминаи яке аз сохторҳои унификатсияшудаи радифи силсилаи «Космос» сохта шуда, аз ҳамдигар бо низоми самтгирӣ, манбаи ғизогирӣ ва низоми радиотелеметрӣ фарқ доранд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Интеркосмос|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Кайҳоннавардӣ дар ИҶШС]] 8gazm37j7g2ykhwxmvj4jzrkprnvrm4 Ҳиссиёти барзиёди электромагнитӣ 0 334145 1489139 2026-10-12T10:52:44Z ~2026-54664-97 159685 Саҳифаи нав: == Муқаддима == Ҳиссиёти барзиёди электромагнитӣ (ки бо номҳои электроҳиссиёт, электросенситивӣ, бемории микроволновӣ, синдроми микроволновӣ, аллергияи Wi-Fi, ноқабули муҳити зист бо сабаби номаълум нисбат ба майдонҳои электромагнитӣ [IEI-EMF] ва аломатҳои марбут... 1489139 wikitext text/x-wiki == Муқаддима == Ҳиссиёти барзиёди электромагнитӣ (ки бо номҳои электроҳиссиёт, электросенситивӣ, бемории микроволновӣ, синдроми микроволновӣ, аллергияи Wi-Fi, ноқабули муҳити зист бо сабаби номаълум нисбат ба майдонҳои электромагнитӣ [IEI-EMF] ва аломатҳои марбут ба омилҳои муҳити зист – майдонҳои электромагнитӣ [SAEF-EMF]) ҳолатест, ки дар он одамон аломатҳоеро, ки бо таъсири майдонҳои электромагнитӣ алоқаманданд, хабар медиҳанд. Доираи васеи аломатҳо бо ин ҳолат алоқаманд аст ва майдонҳои электромагнитӣ одатан аз дастгоҳҳои маъмулӣ дар хона, ба монанди таҷҳизоти Wi-Fi, телефонҳои мобилӣ ва телефонҳои DECT, пахш мешаванд<ref>{{Literatur |Autor=Zsuzsanna Dömötör, Zsuzsanna Szabolcs, Márk Bérdi, Michael Witthöft, Ferenc Köteles, Renáta Szemerszky |Titel=An idiographic approach to idiopathic environmental intolerance attributed to electromagnetic fields (IEI-EMF) part I. Environmental, psychosocial and clinical assessment of three individuals with severe IEI-EMF |Sammelwerk=Heliyon |Band=8 |Nummer=7 |Datum=2022-07 |DOI=10.1016/j.heliyon.2022.e09987 |Seiten=e09987 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S2405844022012750 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Omer Van den Bergh, Richard J. Brown, Sibylle Petersen, Michael Witthöft |Titel=Idiopathic Environmental Intolerance: A Comprehensive Model |Sammelwerk=Clinical Psychological Science |Band=5 |Nummer=3 |Datum=2017-05 |ISSN=2167-7026 |DOI=10.1177/2167702617693327 |Seiten=551–567 |Online=http://journals.sagepub.com/doi/10.1177/2167702617693327 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Omer Van den Bergh, Victor Pitron, Steven Nordin, Michael Witthöft |Titel=Idiopathic environmental intolerances |Sammelwerk=Encyclopedia of Toxicology (Fourth Edition) |Verlag=Academic Press |Ort=Oxford |Datum=2024-01-01 |ISBN=978-0-323-85434-4 |DOI=10.1016/B978-0-12-824315-2.00595-9 |Seiten=449–462 |Online=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780128243152005959 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Аз ин сабаб, шахсоне, ки аз ҳассосияти электромагнитӣ ранҷ мебаранд, аксар вақт кӯшиш мекунанд, то ҳадди имкон аз таъсири ин дастгоҳҳо худдорӣ кунанд ва баъзеашон ба минтақаҳои бе сигнали мобилӣ кӯчида мераванд. Бояд қайд кард, ки барои ин ихтилол ягон сабаби токсикологии исботшуда вуҷуд надорад, аммо нишонаҳо воқеӣ ва заифкунандаанд ва онҳо бар асари равандҳои таъйинотӣ ва носебо ба вуҷуд меоянд<ref>{{Literatur |Autor=Omer Van den Bergh, Richard J. Brown, Sibylle Petersen, Michael Witthöft |Titel=Idiopathic Environmental Intolerance: A Comprehensive Model |Sammelwerk=Clinical Psychological Science |Band=5 |Nummer=3 |Datum=2017-05 |ISSN=2167-7026 |DOI=10.1177/2167702617693327 |Seiten=551–567 |Online=http://journals.sagepub.com/doi/10.1177/2167702617693327 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Ҳиссиёти электромагнитӣ ҳамчун ҷузъи истилоҳи васеи «ноқабилии муҳити зист, ки сабабаш номаълум аст» (идиопатикӣ) баррасӣ мешавад, ки бо номи «аломатҳои марбут ба омилҳои муҳити зист» низ маъруф аст<ref>{{Literatur |Autor=Jan Vilis Haanes, Steven Nordin, Lena Hillert, Michael Witthöft, Irene van Kamp, Christoph van Thriel, Omer Van den Bergh |Titel=“Symptoms associated with environmental factors” (SAEF) – Towards a paradigm shift regarding “idiopathic environmental intolerance” and related phenomena |Sammelwerk=Journal of Psychosomatic Research |Band=131 |Datum=2020-04 |DOI=10.1016/j.jpsychores.2020.109955 |Seiten=109955 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0022399919310086 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Шароитҳои дигари зери ин истилоҳ ҳассосияти бисёрхимиявӣ ва синдроми бинои беморро дар бар мегиранд. Гумон меравад, ки ноқабилии муҳити зист, ки сабабаш номаълум аст, ҳолатҳои махсуси ихтилоли аломатҳои соматикӣ/ихтилоли функсионалӣ мебошанд<ref>{{Literatur |Autor=Thomas Meinertz Dantoft, Steven Nordin, Linus Andersson, Marie Weinreich Petersen, Sine Skovbjerg, Torben Jørgensen |Titel=Multiple chemical sensitivity described in the Danish general population: Cohort characteristics and the importance of screening for functional somatic syndrome comorbidity—The DanFunD study |Sammelwerk=PLOS ONE |Band=16 |Nummer=2 |Datum=2021-02-24 |ISSN=1932-6203 |DOI=10.1371/journal.pone.0246461 |Seiten=e0246461 |Online=https://dx.plos.org/10.1371/journal.pone.0246461 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Steven Nordin, Ferenc Köteles, Michael Witthöft, Omer Van den Bergh, Maj-Helen Nyback, Markku Sainio |Titel=Impact of comorbidity on symptomatology in various types of environmental intolerance in a general Swedish and Finnish adult population |Sammelwerk=Environmental Research |Band=229 |Datum=2023-07 |DOI=10.1016/j.envres.2023.115945 |Seiten=115945 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0013935123007375 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Ҳиссиёти электромагнитӣ осеби барқӣ, зарбаҳои барқӣ ё сӯхтагиҳои барқиро дар бар намегирад. == Таъриф == Гиперҳассосияти электромагнитӣ дар Таснифи байналмилалии статистикӣ-бемориҳо ва мушкилоти марбут ба саломатӣ<ref>{{Literatur |Autor=World Health Organization |Titel=International statistical classification of diseases and related health problems |Verlag=World Health Organization |Datum=2015-12-31 |ISBN=978-92-4-154916-5 |Online=https://iris.who.int/handle/10665/246208 |Abruf=2026-10-12}}</ref>зикр нашудааст. Дар як варақаи иттилоотӣ Созмони ҷаҳонии тандурустӣ онро «як қатор аломатҳои ғайримахсус, ки шахсони гирифтор онҳоро ба таъсири майдонҳои электромагнитӣ нисбат медиҳанд» тавсиф мекунад. Нишонаҳое, ки бештар аз ҳама дучор мешаванд, нишонаҳои дерматологӣ (сурхӣ, ларзиш ва ҳисси сӯхтагӣ) ва инчунин нишонаҳои неврастеникӣ ва вегетативӣ (хастагӣ, дилгирӣ, мушкилоти тамаркуз, сарғардӣ, дилбеҳузурӣ, тапиши тез-тези дил ва халал дар кори ҳозима) мебошанд. Ин маҷмӯи нишонаҳо ба ҳеҷ синдроми эътирофшуда дохил намешавад<ref>{{Internetquelle |url=https://www.who.int/teams/environment-climate-change-and-health/radiation-and-health/non-ionizing/hypersensitivity |titel=Electromagnetic hypersensitivity |sprache=en |abruf=2026-10-12}}</ref>. Ҳиллер ва ҳамкоронаш таърифи кориро пешниҳод кардаанд<ref>{{Literatur |Autor=Lena Hillert, Birgitta Kolmodin Hedman, Erik Söderman, Bengt B Arnetz |Titel=Hypersensitivity to electricity |Sammelwerk=Journal of Psychosomatic Research |Band=47 |Nummer=5 |Datum=1999-11 |DOI=10.1016/S0022-3999(99)00048-3 |Seiten=429–438 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0022399999000483 |Abruf=2026-10-12}}</ref>: шахс гиперҳассосияти электромагнитӣ дорад, агар худаш гузориш диҳад, ки чунин ҳассосият дорад. Аломатҳо «номахсусӣ мебошанд. Ҳамин аломатҳо дар бисёр бемориҳо ва ҳамчун реаксияҳои физиологӣ дар байни аҳолии солим низ маъмуланд.» Муаллифон дар гиперҳассосияти электромагнитӣ 5 ҷанбаро муҳим медонанд: 1) Аломатҳо: Ҳиллер ва ҳамкоронаш «индекси пӯст» ва «индекси невровегетативӣ»-ро пешниҳод мекунанд, ки дар он беморони эҳтимолӣ метавонанд мутаносибан шиддати 6 аломати пӯст ва 3 аломати невровегетативиро гузориш диҳанд. Муаллифон қайд мекунанд, ки аломатҳои пӯст (масалан, ҳисси сӯхтан) нисбат ба аломатҳои невровегетативӣ (масалан, сарғардӣ) барои гузориш додани гиперҳассосияти электромагнитӣ бештар аҳамият доранд. 2) Эътиқод: шахсоне, ки гиперҳассосияти электромагнитӣ доранд, ҳассосият ба барқро сабаби аломатҳояшон медонанд 3) Омилҳои барангезанда: Ҳиллер ва ҳамкоронаш ду манбаи асосиро номбар мекунанд: экранҳои намоиши визуалӣ ва чароғҳои флуоресцентӣ, инчунин дигар манбаъҳо бидуни чароғ. Ин ду манбаъ метавонанд бо профилҳои гуногуни клиникӣ алоқаманд бошанд<ref>{{Literatur |Autor=Jan Bergdahl |Titel=Psychologic aspects of patients with symptoms presumed to be caused by electricity or visual display units |Sammelwerk=Acta Odontologica Scandinavica |Band=53 |Nummer=5 |Datum=1995-01 |ISSN=0001-6357 |DOI=10.3109/00016359509005992 |Seiten=304–310 |Online=http://www.tandfonline.com/doi/full/10.3109/00016359509005992 |Abruf=2026-10-12}}</ref> 4) Аспектҳои замонӣ: Дар ин ҷо давомнокии аломатҳо ва такрори онҳо омилҳои муҳими пешгӯии ҳолат мебошанд 5) Рафтор: пешгирӣ аз омилҳои муҳрикунанда ва дар рухсатии беморӣ қарор доштан омилҳои муҳими рафторӣ дар электрогиперҳассосӣ мебошанд. Ин ҷанбаҳоро метавон бо ёрии пурсишномаи худгузоришӣ арзёбӣ кард. == Эпидемиология == Пайдоиши тахминии гиперҳассосияти электромагнитӣ ба таърифи ҳолат, аҳолии омӯхташуда ва кишвари муайянкунандаи он вобаста аст. Масалан, бо истифода аз маълумоти худидоракунӣ, паҳншавии нуқтаӣ дар Шветсия 2,7% буд, дар ҳоле ки дар Финляндия он 1,6% буд<ref>{{Literatur |Autor=Kirsi Karvala, Markku Sainio, Eva Palmquist, Maj-Helen Nyback, Steven Nordin |Titel=Prevalence of various environmental intolerances in a Swedish and Finnish general population |Sammelwerk=Environmental Research |Band=161 |Datum=2018-02 |DOI=10.1016/j.envres.2017.11.014 |Seiten=220–228 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S001393511731263X |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Вақте ки ташхисҳои табибон истифода мешуданд, сатҳҳои паҳншавӣ мутаносибан 0,4% ва 0,1% буданд. Ҳамин тавр, истифодаи воситаи худидоракунӣ дар як таҳқиқоти Нидерландӣ паҳншавии нуқтаиро 3,4% нишон дод<ref>{{Literatur |Autor=Christos Baliatsas, Irene van Kamp, Mariette Hooiveld, Joris Yzermans, Erik Lebret |Titel=Comparing non-specific physical symptoms in environmentally sensitive patients: Prevalence, duration, functional status and illness behavior |Sammelwerk=Journal of Psychosomatic Research |Band=76 |Nummer=5 |Datum=2014-05 |DOI=10.1016/j.jpsychores.2014.02.008 |Seiten=405–413 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0022399914000506 |Abruf=2026-10-12}}</ref>, ва як таҳқиқот аз Олмон 0,8%-ро гузориш дод<ref>{{Literatur |Autor=Ferenc Köteles, Michael Witthöft, Anne-Kathrin Bräscher, Josef Bailer, Steven Nordin |Titel=Prevalence of self-reported sensitivities to various environmental factors in Germany, Sweden, and Finland based on multiple classification criteria |Sammelwerk=Journal of Psychosomatic Research |Band=201 |Datum=2026-02 |DOI=10.1016/j.jpsychores.2025.112495 |Seiten=112495 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0022399925004593 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Гуфта шудааст, ки пайдоиши ҳассосияти электромагнитӣ ба пайдо шудан ва муҳокимаҳои маъмулӣ оид ба омилҳои муҳити зист алоқаманд аст. Масалан, дар Тайван шиддати гиперҳассосияти электромагнитӣ ба теъдоди мақолаҳои нашршуда дар рӯзномаҳо дар бораи технологияҳое, ки майдонҳои электромагнитиро истифода мебаранд, хеле алоқаманд буд<ref>{{Literatur |Autor=Po-Chang Huang, Kun-Hua Li, How-Ran Guo |Titel=Association between media coverage and prevalence of idiopathic environmental intolerance attributed to electromagnetic field in Taiwan |Sammelwerk=Environmental Research |Band=161 |Datum=2018-02 |DOI=10.1016/j.envres.2017.11.034 |Seiten=329–335 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0013935117314159 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Як баррасии охирини чандин ҳодисаҳои тарсонандаи саломатӣ, ки аз ҷониби ВАО паҳн шудаанд, дар дигар ҳолатҳо низ ҳамоҳангии шабеҳро нишон медиҳад<ref>{{Literatur |Autor=Kate MacKrill, Michael Witthöft, Simon Wessely, Keith J. Petrie |Titel=Health scares: Tracing their nature, growth and spread |Sammelwerk=Clinical Psychology in Europe |Band=5 |Nummer=4 |Datum=2023-12-22 |ISSN=2625-3410 |DOI=10.32872/cpe.12209 |Online=https://cpe.psychopen.eu/index.php/cpe/article/view/12209 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Ин саволҳоро ба миён меорад, ки чӣ гуна бояд гузоришҳои ВАО дар бораи рӯйдодҳои экологӣ ё технологияҳои муосир ва афзалиятҳо ва нуқсонҳои онҳо аз нуқтаи назари ахлоқӣ хабар диҳанд, бе он ки таҳдидҳои эҳтимолии саломатиро ба вуҷуд оранд. Танҳо чанд тадқиқот пешгӯии гиперҳассосияти электромагнитӣ дар сурати бе табобат монданашро меомӯзанд, аммо натиҷаҳои онҳо умедбахшанд – беш аз нисфи ин беморон пас аз 6 сол сиҳат шудаанд<ref>{{Literatur |Autor=Eva Palmquist |Titel=Environmental intolerance : psychological risk and health factors |Verlag=Umeå universitet |Datum=2017 |Online=https://urn.kb.se/resolve?urn=urn:nbn:se:umu:diva-130289 |Abruf=2026-10-12}}</ref>ва 95% пас аз 10 сол сиҳат шудаанд<ref>{{Literatur |Autor=Eugenio Traini, Astrid L. Martens, Pauline Slottje, Roel C.H. Vermeulen, Anke Huss |Titel=Time course of health complaints attributed to RF-EMF exposure and predictors of electromagnetic hypersensitivity over 10 years in a prospective cohort of Dutch adults |Sammelwerk=Science of The Total Environment |Band=856 |Datum=2023-01 |DOI=10.1016/j.scitotenv.2022.159240 |Seiten=159240 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0048969722063392 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. == Нишонаҳо, аломатҳо ва хусусиятҳо == Нишонаҳои маъмул, ки ба гиперҳассосияти электромагнитӣ марбутанд, нишонаҳои когнитивӣ/афективӣ (масалан, мушкилот дар тамаркуз), нишонаҳои марбут ба сар (масалан, дарди сар) ва нишонаҳои роҳи нафас (масалан, нафаскашии кӯтоҳ) мебошанд<ref>{{Literatur |Autor=Anna-Sara Claeson, Eva Palmquist, Steven Nordin |Titel=Physical and chemical trigger factors in environmental intolerance |Sammelwerk=International Journal of Hygiene and Environmental Health |Band=221 |Nummer=3 |Datum=2018-04 |DOI=10.1016/j.ijheh.2018.02.009 |Seiten=586–592 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1438463917306442 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Нишонаҳои пӯст, ба монанди беҳисӣ, гармӣ ё ҳисси сӯхтагӣ, низ аксар вақт гузориш дода мешаванд<ref>{{Literatur |Autor=Lena Hillert, Birgitta Kolmodin Hedman, Erik Söderman, Bengt B Arnetz |Titel=Hypersensitivity to electricity |Sammelwerk=Journal of Psychosomatic Research |Band=47 |Nummer=5 |Datum=1999-11 |DOI=10.1016/S0022-3999(99)00048-3 |Seiten=429–438 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0022399999000483 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Anna-Sara Claeson, Eva Palmquist, Steven Nordin |Titel=Physical and chemical trigger factors in environmental intolerance |Sammelwerk=International Journal of Hygiene and Environmental Health |Band=221 |Nummer=3 |Datum=2018-04 |DOI=10.1016/j.ijheh.2018.02.009 |Seiten=586–592 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1438463917306442 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Christos Baliatsas, Irene Van Kamp, Erik Lebret, G James Rubin |Titel=Idiopathic environmental intolerance attributed to electromagnetic fields (IEI-EMF): A systematic review of identifying criteria |Sammelwerk=BMC Public Health |Band=12 |Nummer=1 |Datum=2012-12 |ISSN=1471-2458 |DOI=10.1186/1471-2458-12-643 |Online=https://bmcpublichealth.biomedcentral.com/articles/10.1186/1471-2458-12-643 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Anna Kjellqvist, Eva Palmquist, Steven Nordin |Titel=Psychological symptoms and health-related quality of life in idiopathic environmental intolerance attributed to electromagnetic fields |Sammelwerk=Journal of Psychosomatic Research |Band=84 |Datum=2016-05 |DOI=10.1016/j.jpsychores.2016.03.006 |Seiten=8–12 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0022399916300423 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Ин нишонаҳо нисфи беморонро ҳар рӯз ё ҳар ҳафта таъсир мерасонанд, дар ҳоле ки нисфи дигар онҳоро ҳар моҳ эҳсос мекунанд<ref>{{Literatur |Autor=Michael J. Gruber, Eva Palmquist, Steven Nordin |Titel=Characteristics of perceived electromagnetic hypersensitivity in the general population |Sammelwerk=Scandinavian Journal of Psychology |Band=59 |Nummer=4 |Datum=2018-08 |ISSN=0036-5564 |DOI=10.1111/sjop.12449 |Seiten=422–427 |Online=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/sjop.12449 |Abruf=2026-10-12}}</ref> Манобеи эҳтимолӣ, ки барои ин аломатҳо зиёд номбар мешаванд, телефонҳои мобилӣ (худ ва дигарон), хатҳои интиқоли барқи баландшиддат, манораҳои базаии телефони мобилӣ, телефонҳои бесим, қуттиҳои Wi-Fi ва компютерҳо мебошанд<ref>{{Literatur |Autor=Anna-Sara Claeson, Eva Palmquist, Steven Nordin |Titel=Physical and chemical trigger factors in environmental intolerance |Sammelwerk=International Journal of Hygiene and Environmental Health |Band=221 |Nummer=3 |Datum=2018-04 |DOI=10.1016/j.ijheh.2018.02.009 |Seiten=586–592 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1438463917306442 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Шахсоне, ки гиперҳассосияти электромагнитии худро доранд, сифати ҳаёти худро коҳишёфта медонанд, махсусан дар самтҳои фаъолияти ҷисмонӣ ва иҷтимоӣ, маҳдудиятҳои нақши ҷисмонӣ ва эҳсосӣ ва саломатии равонӣ<ref>{{Literatur |Autor=Anna Kjellqvist, Eva Palmquist, Steven Nordin |Titel=Psychological symptoms and health-related quality of life in idiopathic environmental intolerance attributed to electromagnetic fields |Sammelwerk=Journal of Psychosomatic Research |Band=84 |Datum=2016-05 |DOI=10.1016/j.jpsychores.2016.03.006 |Seiten=8–12 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0022399916300423 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Ин коҳиши сифати ҳаёт ҳам ба таҷрибаи нишонаҳо ва ҳам ба чораҳое, ки одамон барои сабук кардани онҳо меандешанд (масалан, кӯчидан ба минтақаи бе сигнали мобилӣ барои пешгирӣ аз таъсири майдонҳои электромагнитӣ), марбут аст. Дар робита ба ҳамбемориҳо (бемориҳое, ки ҳамзамон рух медиҳанд), ҳамоҳангии қавӣ бо дигар номутобиқии идиопатии муҳити зист, ба монанди ҳассосияти сершакли кимиёвӣ<ref>{{Literatur |Autor=Dominique Belpomme, Philippe Irigaray |Titel=Electrohypersensitivity as a Newly Identified and Characterized Neurologic Pathological Disorder: How to Diagnose, Treat, and Prevent It |Sammelwerk=International Journal of Molecular Sciences |Band=21 |Nummer=6 |Datum=2020-03-11 |ISSN=1422-0067 |DOI=10.3390/ijms21061915 |Seiten=1915 |Online=https://www.mdpi.com/1422-0067/21/6/1915 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Germany) Workshop on Multiple Chemical Sensitivities (1996: Berlin, World Health Organization Programme for the Promotion of Chemical Safety, International Programme for Chemical Safety |Titel=Report of the Workshop on Multiple Chemical Sensitivities (MCS), Berlin, Germany, 21-23 February 1996 |Verlag=World Health Organization |Datum=1996-12-31 |Online=https://iris.who.int/handle/10665/63109 |Abruf=2026-10-12}}</ref>, вуҷуд дорад. Ба дигар ҳамбемориҳо хастагии доимӣ, бемории изтироб, бемории пушт/буғум/мушакҳо, депрессия, синдроми функсионалии соматикӣ ва мигрен дохил мешаванд<ref>{{Literatur |Autor=Michael J. Gruber, Eva Palmquist, Steven Nordin |Titel=Characteristics of perceived electromagnetic hypersensitivity in the general population |Sammelwerk=Scandinavian Journal of Psychology |Band=59 |Nummer=4 |Datum=2018-08 |ISSN=0036-5564 |DOI=10.1111/sjop.12449 |Seiten=422–427 |Online=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/sjop.12449 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=M. Landgrebe, U. Frick, S. Hauser, B. Langguth, R. Rosner, G. Hajak, P. Eichhammer |Titel=Cognitive and neurobiological alterations in electromagnetic hypersensitive patients: results of a case-control study |Sammelwerk=Psychological Medicine |Band=38 |Nummer=12 |Datum=2008-12 |ISSN=0033-2917 |DOI=10.1017/S0033291708003097 |Seiten=1781–1791 |Online=https://www.cambridge.org/core/product/identifier/S0033291708003097/type/journal_article |Abruf=2026-10-12}}</ref> == Моделҳои шарҳдиҳӣ/Сабабҳо: == Ҳеҷ гуна далели илмии мустаҳкам вуҷуд надорад, ки сигналҳои электромагнитӣ ё радиобасомадҳо боиси нишонаҳое шаванд, ки дар гиперҳассосияти электромагнитӣ мушоҳида мешаванд, ҳадди ақал дар дозаҳое, ки маъмулан истифода мешаванд<ref>{{Literatur |Autor=Xavier Bosch-Capblanch, Ekpereonne Esu, Chioma Moses Oringanje, Stefan Dongus, Hamed Jalilian, John Eyers, Christian Auer, Martin Meremikwu, Martin Röösli |Titel=The effects of radiofrequency electromagnetic fields exposure on human self-reported symptoms: A systematic review of human experimental studies |Sammelwerk=Environment International |Band=187 |Datum=2024-05 |DOI=10.1016/j.envint.2024.108612 |Seiten=108612 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0160412024001983 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Lh Hetherington, Jm Battershill |Titel=Review of evidence for a toxicological mechanism of idiopathic environmental intolerance |Sammelwerk=Human & Experimental Toxicology |Band=32 |Nummer=1 |Datum=2013-01 |ISSN=0960-3271 |DOI=10.1177/0960327112457189 |Seiten=3–17 |Online=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0960327112457189 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Sophie Nevelsteen, Jean‐Jacques Legros, Marion Crasson |Titel=Effects of information and 50 Hz magnetic fields on cognitive performance and reported symptoms |Sammelwerk=Bioelectromagnetics |Band=28 |Nummer=1 |Datum=2007-01 |ISSN=0197-8462 |DOI=10.1002/bem.20265 |Seiten=53–63 |Online=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/bem.20265 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=G James Rubin, Gareth Hahn, Brian S Everitt, Anthony J Cleare, Simon Wessely |Titel=Are some people sensitive to mobile phone signals? Within participants double blind randomised provocation study |Sammelwerk=BMJ |Band=332 |Nummer=7546 |Datum=2006-04-15 |ISSN=0959-8138 |DOI=10.1136/bmj.38765.519850.55 |Seiten=886–891 |Online=https://www.bmj.com/lookup/doi/10.1136/bmj.38765.519850.55 |Abruf=2026-10-12}}</ref> Умуман, тавсия дода мешавад, ки гиперҳассосияти электромагнитӣ аз нуқтаи назари биоспихосоциалӣ баррасӣ шавад<ref>{{Literatur |Autor=George L. Engel |Titel=The Need for a New Medical Model: A Challenge for Biomedicine |Sammelwerk=Science |Band=196 |Nummer=4286 |Datum=1977-04-08 |ISSN=0036-8075 |DOI=10.1126/science.847460 |Seiten=129–136 |Online=https://www.science.org/doi/10.1126/science.847460 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Ин маънои онро дорад, ки омилҳои биологӣ (масалан, синну сол, ҷинс, таърихи тиббӣ), равонӣ (масалан, невротизм, осонии таъсирпазирӣ), иҷтимоӣ (масалан, доштани дастгирии иҷтимоӣ, нақшҳои гендерӣ) ва ҳатто муҳити зист (аз дастгоҳҳои барқӣ иҳота шудан) дар ин ихтилол нақш доранд. Мушаххастар, маъмултарин модели сабабии гиперҳассосияти электромагнитӣ модели коркарди пешгӯӣ (predictive processing model) мебошад<ref>{{Literatur |Autor=Karl Friston |Titel=The free-energy principle: a unified brain theory? |Sammelwerk=Nature Reviews Neuroscience |Band=11 |Nummer=2 |Datum=2010-02 |ISSN=1471-003X |DOI=10.1038/nrn2787 |Seiten=127–138 |Online=https://www.nature.com/articles/nrn2787 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Ин модел тахмин мезанад, ки дарки аломатҳо натиҷаи пешгӯиҳои пешакӣ (яъне интизориҳо, посухҳои омӯхташуда, донишҳои пешина, алоқамандӣ ва нишонаҳои эҳсосӣ) ва бозхӯнди ҳассосӣ аз бадан мебошад. Пешгӯиҳои пешакӣ ва фикру мулоҳизаҳои ҳассос ҳамеша дар мувозинат нестанд ва метавонанд аз ҳам ҷудо шаванд, ки ин ба хатогиҳои пешгӯӣ оварда мерасонад, ки дар онҳо аломатҳо дар мағз ташаккул ёфта, ҳатто бе посухҳои физиологии объективӣ эҳсос мешаванд. Ин махсусан вақте эҳтимол дорад, ки пешгӯиҳои қавии пешакӣ вуҷуд дошта бошанд, аммо сигналҳои физиологӣ номушаххас бошанд<ref>{{Literatur |Autor=Ferenc Köteles |Titel=Vague sensations. About the background and consequences of discordance between actual and perceived physiological changes |Sammelwerk=Clinical Psychology Review |Band=108 |Datum=2024-03 |DOI=10.1016/j.cpr.2024.102382 |Seiten=102382 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0272735824000035 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Ин модел бо муваффақият ба гиперҳассосияти электромагнитӣ татбиқ шудааст<ref>{{Literatur |Autor=Omer Van den Bergh, Richard J. Brown, Sibylle Petersen, Michael Witthöft |Titel=Idiopathic Environmental Intolerance: A Comprehensive Model |Sammelwerk=Clinical Psychological Science |Band=5 |Nummer=3 |Datum=2017-05 |ISSN=2167-7026 |DOI=10.1177/2167702617693327 |Seiten=551–567 |Online=http://journals.sagepub.com/doi/10.1177/2167702617693327 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Мувофиқи модели коркарди пешгӯӣ, дарки сабабӣ ҷузъи калидии ҳассосияти электромагнитӣ мебошад<ref>{{Literatur |Autor=S. Ariccio, E. Traini, L. Portengen, A. Martens, P. Slottje, R. Vermeulen, A. Huss |Titel=Chicken or egg? Attribution hypothesis and nocebo hypothesis to explain somatization associated to perceived RF-EMF exposure |Sammelwerk=Frontiers in Public Health |Band=13 |Datum=2025-04-09 |ISSN=2296-2565 |DOI=10.3389/fpubh.2025.1561373 |Online=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fpubh.2025.1561373/full |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Christoph Boehmert, Michael Witthöft, Omer Van den Bergh |Titel=Causal perception is central in electromagnetic hypersensitivity - a commentary on “Electromagnetic hypersensitivity: a critical review of explanatory hypotheses’’ |Sammelwerk=Environmental Health |Band=19 |Nummer=1 |Datum=2020-12 |ISSN=1476-069X |DOI=10.1186/s12940-020-00652-4 |Online=https://ehjournal.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12940-020-00652-4 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Maël Dieudonné |Titel=Electromagnetic hypersensitivity: a critical review of explanatory hypotheses |Sammelwerk=Environmental Health |Band=19 |Nummer=1 |Datum=2020-12 |ISSN=1476-069X |DOI=10.1186/s12940-020-00602-0 |Online=https://ehjournal.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12940-020-00602-0 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Ferenc Köteles, Steven Nordin |Titel=Do somatic symptom distress and attribution predict symptoms associated with environmental factors? |Sammelwerk=Journal of Psychosomatic Research |Band=179 |Datum=2024-04 |DOI=10.1016/j.jpsychores.2024.111637 |Seiten=111637 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0022399924000497 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Luc Watrin, Steven Nordin, Renáta Szemerszky, Oliver Wilhelm, Michael Witthöft, Ferenc Köteles |Titel=Psychological models of development of idiopathic environmental intolerances: Evidence from longitudinal population-based data |Sammelwerk=Environmental Research |Band=204 |Datum=2022-03 |DOI=10.1016/j.envres.2021.111774 |Seiten=111774 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0013935121010689 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Ин дарки сабабӣ ду ҷанбаи муҳим дорад: атрибутсия ва носебо. Дар ин ҷо атрибутсия маънои онро дорад, ки шахсони гирифтори ҲБЭ объекти сигналдиҳандаро ҳамчун сабаби аломатҳои худ дарк мекунанд. Ин аксар вақт ретроспективӣ аст: одамон метавонанд таҷрибаҳои гузаштаи худро бо ин аломат баррасӣ карда, пайвандҳоро бо омилҳои таъсиррасонёфта пайдо кунанд. Шоҳиди таҷрибавӣ нишон медиҳад, ки дар иштирокчиёни солим аломатҳои монанди ҲБЭ метавонанд ба вуҷуд оянд, агар онҳо боварӣ дошта бошанд, ки ин аломатҳо аз ҷониби объекти сигналдиҳанда, ки ба он дучор шудаанд, ба вуҷуд омадаанд<ref>{{Literatur |Autor=Anne-Kathrin Bräscher, Koen Raymaekers, Omer Van den Bergh, Michael Witthöft |Titel=Are media reports able to cause somatic symptoms attributed to WiFi radiation? An experimental test of the negative expectation hypothesis |Sammelwerk=Environmental Research |Band=156 |Datum=2017-07 |DOI=10.1016/j.envres.2017.03.040 |Seiten=265–271 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0013935117300804 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Michael Witthöft, G. James Rubin |Titel=Are media warnings about the adverse health effects of modern life self-fulfilling? An experimental study on idiopathic environmental intolerance attributed to electromagnetic fields (IEI-EMF) |Sammelwerk=Journal of Psychosomatic Research |Band=74 |Nummer=3 |Datum=2013-03 |DOI=10.1016/j.jpsychores.2012.12.002 |Seiten=206–212 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0022399912003352 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Carolin Wolters, Jana Harzem, Michael Witthöft, Alexander L. Gerlach, Anna Pohl |Titel=Somatosensory Illusions Elicited by Sham Electromagnetic Field Exposure: Experimental Evidence for a Predictive Processing Account of Somatic Symptom Perception |Sammelwerk=Psychosomatic Medicine |Band=83 |Nummer=1 |Datum=2021-01 |ISSN=1534-7796 |DOI=10.1097/PSY.0000000000000884 |Seiten=94–100 |Online=https://journals.lww.com/10.1097/PSY.0000000000000884 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Носебо маънои онро дорад, ки таъсири манфии дучоршавӣ ба омилҳои муҳити зист интизор меравад ва бинобар ин эҳсос мешавад, гарчанде дар бадан ягон тағйироти патофизиологӣ вуҷуд надорад. Ҳамин қисми дарки сабабӣ ба нишонаҳои ҳозира ва оянда таъсир мерасонад. Ин бо якчанд парадигмаҳои қалбакӣ (sham-exposure) собит шудааст, ки дар онҳо шахсоне, ки гиперҳассосияти электромагнитӣ доранд, ҳангоми боварӣ ба он ки ба объекти сигналдиҳанда дучор шудаанд, дар ҳоле ки дар асл чунин набуд, бори нишонаҳояшонро афзуда ҳисоб карданд<ref>{{Literatur |Autor=Anne-Kathrin Bräscher, Stefan M. Schulz, Omer Van den Bergh, Michael Witthöft |Titel=Prospective study of nocebo effects related to symptoms of idiopathic environmental intolerance attributed to electromagnetic fields (IEI-EMF) |Sammelwerk=Environmental Research |Band=190 |Datum=2020-11 |DOI=10.1016/j.envres.2020.110019 |Seiten=110019 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0013935120309166 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=G. James Rubin, Rosa Nieto‐Hernandez, Simon Wessely |Titel=Idiopathic environmental intolerance attributed to electromagnetic fields (formerly ‘electromagnetic hypersensitivity’): An updated systematic review of provocation studies |Sammelwerk=Bioelectromagnetics |Band=31 |Nummer=1 |Datum=2010-01 |ISSN=0197-8462 |DOI=10.1002/bem.20536 |Seiten=1–11 |Online=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/bem.20536 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Таъсироти носебо дар байни аҳолии умумӣ низ маъмуланд. Баъзе мутахассисон байни се намуди омилҳои марбут ба беморӣ фарқ мегузоранд: омилҳои мусоидкунанда, омилҳои оғозкунанда ва омилҳои идомадиҳанда. * Омилҳои мусоидкунанда. Ин хусусиятҳо ва омилҳое мебошанд, ки шахсро ба беморӣ ҳассостар мегардонанд. Занона будан ва синни миёна маъмултарин омилҳои хатар барои ҳассосияти барзиёди электромагнитӣ мебошанд<ref>{{Literatur |Autor=Michael J. Gruber, Eva Palmquist, Steven Nordin |Titel=Characteristics of perceived electromagnetic hypersensitivity in the general population |Sammelwerk=Scandinavian Journal of Psychology |Band=59 |Nummer=4 |Datum=2018-08 |ISSN=0036-5564 |DOI=10.1111/sjop.12449 |Seiten=422–427 |Online=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/sjop.12449 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=F. Carlsson, B. Karlson, P. Ørbæk, K Österberg, P.-O. Östergren |Titel=Prevalence of annoyance attributed to electrical equipment and smells in a Swedish population, and relationship with subjective health and daily functioning |Sammelwerk=Public Health |Band=119 |Nummer=7 |Datum=2005-07 |DOI=10.1016/j.puhe.2004.07.011 |Seiten=568–577 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S003335060400229X |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Steven Nordin, Kirsi Karvala, Maj-Helen Nyback, Markku Sainio |Titel=Prevalence of environmental annoyance in a Swedish and Finnish general population: Impact of everyday exposures on affect and behavior |Sammelwerk=Journal of Environmental Psychology |Band=56 |Datum=2018-04 |DOI=10.1016/j.jenvp.2018.03.004 |Seiten=84–90 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S027249441830210X |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Рабт додани аломатҳо ба омилҳои муҳити зист низ як шарти зарурӣ аст<ref>{{Literatur |Autor=Ferenc Köteles, Steven Nordin |Titel=Do somatic symptom distress and attribution predict symptoms associated with environmental factors? |Sammelwerk=Journal of Psychosomatic Research |Band=179 |Datum=2024-04 |DOI=10.1016/j.jpsychores.2024.111637 |Seiten=111637 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0022399924000497 |Abruf=2026-10-12}}</ref>; бисёре аз одамон мегӯянд, ки аломатҳояшон пас аз дучоршавии дозаи баланд ё муддати дароз ба басомади электромагнитӣ оғоз ёфтааст<ref>{{Literatur |Autor=Michael J. Gruber, Eva Palmquist, Steven Nordin |Titel=Characteristics of perceived electromagnetic hypersensitivity in the general population |Sammelwerk=Scandinavian Journal of Psychology |Band=59 |Nummer=4 |Datum=2018-08 |ISSN=0036-5564 |DOI=10.1111/sjop.12449 |Seiten=422–427 |Online=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/sjop.12449 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Нигаронии саломатӣ, тақвияти соматосенсорӣ (тамоюл ба ҳушёрии аз ҳад зиёд нисбат ба сигналҳои баданӣ, тақвият додани онҳо ва тасниф кардани онҳо ҳамчун эҳтимолан зараровар) ва идеацияи параноя низ ҳамчун омилҳои хатар муайян шудаанд<ref>{{Literatur |Autor=Anna Kjellqvist, Eva Palmquist, Steven Nordin |Titel=Psychological symptoms and health-related quality of life in idiopathic environmental intolerance attributed to electromagnetic fields |Sammelwerk=Journal of Psychosomatic Research |Band=84 |Datum=2016-05 |DOI=10.1016/j.jpsychores.2016.03.006 |Seiten=8–12 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0022399916300423 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Zsuzsanna Dömötör, Bettina K. Doering, Ferenc Köteles |Titel=Dispositional aspects of body focus and idiopathic environmental intolerance attributed to electromagnetic fields ( IEI ‐ EMF ) |Sammelwerk=Scandinavian Journal of Psychology |Band=57 |Nummer=2 |Datum=2016-04 |ISSN=0036-5564 |DOI=10.1111/sjop.12271 |Seiten=136–143 |Online=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/sjop.12271 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Ferenc Köteles, Péter Simor, Renáta Szemerszky |Titel=Somatosensory amplification absorption contribute to electrosensitivity |Sammelwerk=Ideggyógyászati szemle |Band=72 |Nummer=5-6 |Datum=2019 |DOI=10.18071/isz.72.0165 |Seiten=165–170 |Online=https://elitmed.hu/en/publications/clinical-neuroscience/somatosensory-amplification-absorption-contribute-to-electrosensitivity |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Renáta Szemerszky, Zsuzsanna Dömötör, Michael Witthöft, Ferenc Köteles |Titel=Modern health worries and idiopathic environmental intolerance attributed to electromagnetic fields are associated with paranoid ideation |Sammelwerk=Journal of Psychosomatic Research |Band=146 |Datum=2021-07 |DOI=10.1016/j.jpsychores.2021.110501 |Seiten=110501 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S002239992100146X |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Муносибатҳо нисбат ба майдонҳои электромагнитӣ, ки дар оила ё муҳити фарҳангии шахс ҳукмфармо аст, низ метавонанд нақш дошта бошанд<ref>{{Literatur |Autor=Ferenc Köteles, Anett Freyler, Gyöngyi Kökönyei, György Bárdos |Titel=Family background of modern health worries, somatosensory amplification, and health anxiety: A questionnaire study |Sammelwerk=Journal of Health Psychology |Band=20 |Nummer=12 |Datum=2015-12 |ISSN=1359-1053 |DOI=10.1177/1359105313516661 |Seiten=1549–1557 |Online=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1359105313516661 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Gabriel Olaru, Oliver Wilhelm, Steven Nordin, Michael Witthöft, Ferenc Köteles |Titel=Modern health worries: Deriving two measurement invariant short scales for cross-cultural research with Ant Colony Optimization |Sammelwerk=PLOS ONE |Band=14 |Nummer=2 |Datum=2019-02-07 |ISSN=1932-6203 |DOI=10.1371/journal.pone.0211819 |Seiten=e0211819 |Online=https://dx.plos.org/10.1371/journal.pone.0211819 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Монанди дигар бисёр ихтилолҳо, таркиби генетикӣ низ эҳтимолан ба таҷрибаи нишонаҳои соматикӣ дар доираи синдроми ҳассосияти электромагнитӣ таъсир мерасонад. Аммо то ҳол ягон тадқиқоте барои арзёбии дурусти ин масъала гузаронида нашудааст. * Омилҳои барангезанда. Ин омилҳое мебошанд, ки метавонанд симптомҳо ва эпизодҳои симптомҳоро ба вуҷуд оранд. Ҳолати манфӣ<ref>{{Literatur |Autor=Omer Van den Bergh, Richard J. Brown, Sibylle Petersen, Michael Witthöft |Titel=Idiopathic Environmental Intolerance: A Comprehensive Model |Sammelwerk=Clinical Psychological Science |Band=5 |Nummer=3 |Datum=2017-05 |ISSN=2167-7026 |DOI=10.1177/2167702617693327 |Seiten=551–567 |Online=http://journals.sagepub.com/doi/10.1177/2167702617693327 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Luc Watrin, Steven Nordin, Renáta Szemerszky, Oliver Wilhelm, Michael Witthöft, Ferenc Köteles |Titel=Psychological models of development of idiopathic environmental intolerances: Evidence from longitudinal population-based data |Sammelwerk=Environmental Research |Band=204 |Datum=2022-03 |DOI=10.1016/j.envres.2021.111774 |Seiten=111774 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0013935121010689 |Abruf=2026-10-12}}</ref> ва эҳсоси дучоршавӣ<ref>{{Literatur |Autor=Carolin Wolters, Jana Harzem, Michael Witthöft, Alexander L. Gerlach, Anna Pohl |Titel=Somatosensory Illusions Elicited by Sham Electromagnetic Field Exposure: Experimental Evidence for a Predictive Processing Account of Somatic Symptom Perception |Sammelwerk=Psychosomatic Medicine |Band=83 |Nummer=1 |Datum=2021-01 |ISSN=1534-7796 |DOI=10.1097/PSY.0000000000000884 |Seiten=94–100 |Online=https://journals.lww.com/10.1097/PSY.0000000000000884 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Renáta Szemerszky, Ferenc Köteles, Réka Lihi, György Bárdos |Titel=Polluted places or polluted minds? An experimental sham-exposure study on background psychological factors of symptom formation in ‘Idiophatic Environmental Intolerance attributed to electromagnetic fields’ |Sammelwerk=International Journal of Hygiene and Environmental Health |Band=213 |Nummer=5 |Datum=2010-09 |DOI=10.1016/j.ijheh.2010.05.001 |Seiten=387–394 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1438463910000507 |Abruf=2026-10-12}}</ref>метавонанд фавран оғози симптомҳоро ба вуҷуд оранд. * Омилҳои идомадиҳанда. Ин омилҳо ба музминшавии беморӣ мусоидат мекунанд. Эҳтимолан, тақвияти соматосенсорӣ ва ҳушёрии аз ҳад зиёди баданӣ ба як давраи бадхотимавӣ дар таҷрибаи нишонаҳо меорад<ref>{{Literatur |Autor=Omer Van den Bergh, Jos Brosschot, Hugo Critchley, Julian F. Thayer, Cristina Ottaviani |Titel=Better Safe Than Sorry: A Common Signature of General Vulnerability for Psychopathology |Sammelwerk=Perspectives on Psychological Science |Band=16 |Nummer=2 |Datum=2021-03 |ISSN=1745-6916 |DOI=10.1177/1745691620950690 |Seiten=225–246 |Online=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1745691620950690 |Abruf=2026-10-12}}</ref>: вақте шахс таҳдиди эҳтимолии саломатиро (дар ҳолати ҳассосияти электромагнитӣ ин объекти эҳтимолан сигналдиҳанда аст) мушоҳида мекунад, метавонад диққаташро ба ин омил равона карда, бадани худро барои ҳар гуна нишонаҳои беморӣ назорат кунад. Шахс метавонад кӯшиш кунад, ки вохӯриҳои қаблии худро бо ин омилҳои муҳити зист, махсусан онҳое, ки боиси эҳсосоти баданӣ ва аломатҳо шудаанд, ба ёд орад, то вокуниши худро танзим кунад. Ин ба худдорӣ оварда мерасонад – шахс метавонад кӯшиш кунад, ки аз вазъиятҳо ё ҷойҳое, ки дар он ҷо интизори пайдо шудани аломатҳост, худдорӣ кунад. Худорӣ маъмултарин стратегияи муқобила дар ҲБЭ мебошад<ref>{{Literatur |Autor=Michael J. Gruber, Eva Palmquist, Steven Nordin |Titel=Characteristics of perceived electromagnetic hypersensitivity in the general population |Sammelwerk=Scandinavian Journal of Psychology |Band=59 |Nummer=4 |Datum=2018-08 |ISSN=0036-5564 |DOI=10.1111/sjop.12449 |Seiten=422–427 |Online=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/sjop.12449 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Steven Nordin, Eerika Finell, Maria Nordin |Titel=Coping, perceived environmental exposure control and mental distress in persons with symptoms attributed to environmental factors in a general population survey |Sammelwerk=Cogent Psychology |Band=11 |Nummer=1 |Datum=2024-12-31 |ISSN=2331-1908 |DOI=10.1080/23311908.2024.2424613 |Online=https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/23311908.2024.2424613 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Аммо, агар беморон ҳамеша аз вазъиятҳо ва ҷойҳое, ки дар он ҷо майдонҳои электромагнитӣ гумонбар мешаванд, худдорӣ кунанд, онҳо наметавонанд таҷрибаҳои беҳтар ба даст оранд ё фаҳманд, ки шояд ҳамеша аломатҳоро эҳсос накунанд. Сифати пасти хоб низ метавонад ҳамчун омиле, ки ҳолатро давом медиҳад, баррасӣ шавад. Пешниҳод шудааст, ки гиперҳассосияти электромагнитӣ шакли ҳассосияти баланди коркарди ҳассосият мебошад<ref>{{Literatur |Autor=Jimmy Bordarie, Maryse Ledent, Mael Dieudonné, Frédéric Choisay, Eva De Clercq |Titel=Could electrohypersensitivity be a specific form of high sensory processing sensitivity? |Sammelwerk=Frontiers in Public Health |Band=13 |Datum=2025-02-28 |ISSN=2296-2565 |DOI=10.3389/fpubh.2025.1550427 |Online=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fpubh.2025.1550427/full |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Kata Reddington, Michael Witthöft, Ferenc Köteles, Renáta Szemerszky |Titel=Symptoms associated with environmental factors are positively related to sensory-processing sensitivity |Sammelwerk=Journal of Psychosomatic Research |Band=199 |Datum=2025-12 |DOI=10.1016/j.jpsychores.2025.112425 |Seiten=112425 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0022399925003897 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. == Раванди ташхис == Барои гиперҳассосияти электромагнитӣ системаи ташхисии ҳатмӣ вуҷуд надорад, зеро он дар Таснифи байналмилалии бемориҳо ва мушкилоти марбут ба саломатӣ (ICD-10)<ref>{{Literatur |Autor=World Health Organization |Titel=International statistical classification of diseases and related health problems |Verlag=World Health Organization |Datum=2015-12-31 |ISBN=978-92-4-154916-5 |Online=https://iris.who.int/handle/10665/246208 |Abruf=2026-10-12}}</ref>дохил нашудааст. Аммо Созмони Умумиҷаҳонии Тандурустӣ ба табибон тавсия медиҳад, ки аз ҷиҳати тиббӣ арзёбӣ кунанд, ки оё ягон ҳолати физиологӣ ё равонӣ метавонад сабаби аломатҳои эҳсосшуда бошад, ва инчунин муайян кунанд, ки оё омилҳои муҳити зист метавонанд ба ин аломатҳо мусоидат кунанд. Аммо ин раванд танҳо барои ташхиси истисноӣ («ин беморӣ ''нест''?») муфид аст, на барои ташхиси дохилӣ («ин беморӣ ''чист''?»). Бельпомм ва Иригарей пешниҳод мекунанд, ки барои ташхис санҷишҳои хун ва пешоб ва инчунин сканҳои энцефалограмма истифода шаванд<ref>{{Literatur |Autor=Dominique Belpomme, Philippe Irigaray |Titel=Electrohypersensitivity as a Newly Identified and Characterized Neurologic Pathological Disorder: How to Diagnose, Treat, and Prevent It |Sammelwerk=International Journal of Molecular Sciences |Band=21 |Nummer=6 |Datum=2020-03-11 |ISSN=1422-0067 |DOI=10.3390/ijms21061915 |Seiten=1915 |Online=https://www.mdpi.com/1422-0067/21/6/1915 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Аммо маълум шудааст, ки ин меъёрҳо хулосаҳои илман беасосро дар бар мегиранд<ref>{{Literatur |Autor=Omer Van den Bergh, Victor Pitron, Steven Nordin, Michael Witthöft |Titel=Idiopathic environmental intolerances |Sammelwerk=Encyclopedia of Toxicology (Fourth Edition) |Verlag=Academic Press |Ort=Oxford |Datum=2024-01-01 |ISBN=978-0-323-85434-4 |DOI=10.1016/B978-0-12-824315-2.00595-9 |Seiten=449–462 |Online=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780128243152005959 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Maël Dieudonné |Titel=Electromagnetic hypersensitivity: a critical review of explanatory hypotheses |Sammelwerk=Environmental Health |Band=19 |Nummer=1 |Datum=2020-12 |ISSN=1476-069X |DOI=10.1186/s12940-020-00602-0 |Online=https://ehjournal.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12940-020-00602-0 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Dariusz Leszczynski |Titel=Pilot questionnaire survey shows the lack of diagnostic criteria for electromagnetic hypersensitivity: a viewpoint |Sammelwerk=mHealth |Band=11 |Datum=2025-07 |DOI=10.21037/mhealth-25-4 |Seiten=35–35 |Online=https://mhealth.amegroups.com/article/view/140469/html |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Victor Pitron, Jan Vilis Haanes, Lena Hillert, Ferenc Gàbor Köteles, Damien Léger, Cédric Lemogne, Steven Nordin, Renáta Szemerszky, Irene van Kamp, Christoph van Thriel, Michael Witthöft, Omer Van den Bergh |Titel=Electrohypersensitivity is always real |Sammelwerk=Environmental Research |Band=218 |Datum=2023-02 |DOI=10.1016/j.envres.2022.114840 |Seiten=114840 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0013935122021673 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Kristina Schmiedchen, Sarah Driessen, Gunnhild Oftedal |Titel=Methodological limitations in experimental studies on symptom development in individuals with idiopathic environmental intolerance attributed to electromagnetic fields (IEI-EMF) – a systematic review |Sammelwerk=Environmental Health |Band=18 |Nummer=1 |Datum=2019-12 |ISSN=1476-069X |DOI=10.1186/s12940-019-0519-x |Online=https://ehjournal.biomedcentral.com/articles/10.1186/s12940-019-0519-x |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Frank de Vocht, Martin Röösli |Titel=Electrohypersensitivity: what is belief and what is known? |Sammelwerk=Frontiers in Public Health |Band=13 |Datum=2025-05-19 |ISSN=2296-2565 |DOI=10.3389/fpubh.2025.1603692 |Online=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fpubh.2025.1603692/full |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Аксари беморон аз мутахассисони соҳаи тандурустӣ (тибби анъанавӣ ё ғарбӣ) кӯмак намеҷӯянд. Аз ин рӯ, ягон ихтисоси тиббӣ ё клиникаи маъмул вуҷуд надорад, ки шахсони гирифтори ҳассосияти электромагнитӣ аввал ба он муроҷиат кунанд. Духтурони тибби меҳнат, духтурони тибби муҳити зист, равонпизишкон ва духтурони психосоматикӣ метавонанд макони хубе барои оғози раванди ташхис бошанд, зеро ин ихтисосҳо эҳтимолан аз модели биоспихосоциалии беморӣ истифода мебаранд ва фаротар аз системаҳои алоҳидаи узвҳо менигаранд<ref>{{Literatur |Autor=George L. Engel |Titel=The Need for a New Medical Model: A Challenge for Biomedicine |Sammelwerk=Science |Band=196 |Nummer=4286 |Datum=1977-04-08 |ISSN=0036-8075 |DOI=10.1126/science.847460 |Seiten=129–136 |Online=https://www.science.org/doi/10.1126/science.847460 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Аз ин рӯ, онҳо доираи васеи омилҳоро, ки метавонанд ба ин ихтилол мусоидат кунанд, меомӯзанд. Дар ҳолати идеалӣ, мутахассиси соҳаи тандурустӣ бояд бо бемори эҳтимолӣ мусоҳибаи анамнезӣ гузаронад ва маълумот дар бораи ҷузъиёти демографии ӯ, ба монанди синну сол, ҷинс ва шароити зиндагӣ, ҷамъ оварад<ref>{{Literatur |Autor=Victor Pitron, Tara Petzke, Ingrid Zablith, Marion Revillot-Tirot, Clémence Forestier-Dupuch, Fatima Zohra Ibouchna, Michael Witthöft, Damien Léger, Lynda Bensefa-Colas, Omer Van den Bergh, Cédric Lemogne |Titel=Efficacy of cognitive and behavioral therapy (CBT) treatment for individuals living with symptoms associated with environmental factors (SAEF): protocol for a randomized controlled trial |Sammelwerk=BMC Psychology |Band=13 |Nummer=1 |Datum=2025-11-24 |ISSN=2050-7283 |DOI=10.1186/s40359-025-03564-5 |Online=https://bmcpsychology.biomedcentral.com/articles/10.1186/s40359-025-03564-5 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Omer Van den Bergh, Anne-Kathrin Bräscher, Michael Witthöft |Titel=Idiopathic Environmental Intolerance: A Treatment Model |Sammelwerk=Cognitive and Behavioral Practice |Band=28 |Nummer=2 |Datum=2021-05 |DOI=10.1016/j.cbpra.2020.05.002 |Seiten=281–292 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S107772292030050X |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Маълумоти дигар, ба монанди таърихи тиббии шахс ва дигар ҳолатҳои ҷории саломатӣ, низ барои дарёфти тасвири беҳтар аз осебпазирии эҳтимолии бемор ба гиперҳассосияти электромагнитӣ муҳим аст. Мутахассиси соҳаи тандурустӣ мекӯшад, ки дигар сабабҳоро барои нишонаҳои ҳассосияти электромагнитӣ, масалан аллергияҳо, истисно кунад. Аммо бояд қайд кард, ки ҳассосияти электромагнитӣ на танҳо ташхиси истисноӣ аст. Ин ташхис на танҳо вақте дода мешавад, ки ҳамаи дигар сабабҳо истисно шудаанд. Ду меъёри мусбати ташхисӣ, ки ин ташхисро аз дигар ташхисҳо фарқ медиҳанд, аввалан, бовар доштани бемор ба он аст, ки аломатҳо аз майдонҳои электромагнитӣ сарчашма мегиранд, ки дар дигар одамон аломатҳои шабеҳро ба вуҷуд намеоранд<ref>{{Literatur |Autor=Jan Vilis Haanes, Steven Nordin, Lena Hillert, Michael Witthöft, Irene van Kamp, Christoph van Thriel, Omer Van den Bergh |Titel=“Symptoms associated with environmental factors” (SAEF) – Towards a paradigm shift regarding “idiopathic environmental intolerance” and related phenomena |Sammelwerk=Journal of Psychosomatic Research |Band=131 |Datum=2020-04 |DOI=10.1016/j.jpsychores.2020.109955 |Seiten=109955 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0022399919310086 |Abruf=2026-10-12}}</ref>, ва дуюм, бояд фикрҳои доимӣ дар бораи аломатҳо ва худдорӣ аз майдонҳои электромагнитӣ вуҷуд дошта бошанд. Ғайр аз мусоҳибаи клиникӣ ва санҷишҳои физиологии эҳтимолӣ, мутахассисони ташхискунанда метавонанд аз пурсишномаҳои клиникии тасдиқшуда истифода баранд, то нишонаҳо, сатҳи нороҳатӣ ва муносибати бемори эҳтимолиро нисбат ба майдонҳои электромагнитӣ арзёбӣ кунанд. Бартарии ин пурсишномаҳо дар он аст, ки онҳо нормашудаанд, яъне меъёрҳои возеҳи буриш вуҷуд доранд, ки бар асоси ҳамин саволҳо муайян мекунанд, ки кай шахс бояд гиперҳассосияти электромагнитӣ дошта бошад. Яке аз пурсишномаҳои стандартӣ «Шкалаи ҳассосият ба майдонҳои электромагнитӣ» мебошад<ref>{{Literatur |Autor=Steven Nordin, Eva Palmquist, Anna-Sara Claeson |Titel=Metric properties and normative data for brief noise and electromagnetic field sensitivity scales |Sammelwerk=Scandinavian Journal of Public Health |Band=41 |Nummer=3 |Datum=2013-05 |ISSN=1403-4948 |DOI=10.1177/1403494813475532 |Seiten=293–301 |Online=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1403494813475532 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Пас аз ҷамъоварии маълумот аз ҳамаи ин манбаъҳои гуногун, мутахассиси тандурустӣ қарор медиҳад, ки оё ба бемори эҳтимолӣ ташхиси гиперҳассосияти электромагнитӣ гузошта шавад ё не. Азбаски гиперҳассосияти электромагнитӣ дар Таснифи байналмилалии бемориҳо (ICD-10) ҳамчун ташхис вуҷуд надорад<ref>{{Literatur |Autor=World Health Organization |Titel=International statistical classification of diseases and related health problems |Verlag=World Health Organization |Datum=2015-12-31 |ISBN=978-92-4-154916-5 |Online=https://iris.who.int/handle/10665/246208 |Abruf=2026-10-12}}</ref>, мутахассиси тандурустӣ метавонад ба ҷои он рамзи ташхисии «бемории нишонаҳои соматикӣ» (somatic symptom disorder)-ро истифода барад. == Муолиҷа == Роҳнамои расмии миллӣ (масалан, роҳнамои NHS дар Британияи Кабир ё роҳнамои S2 дар Олмон) барои гиперҳассосияти электромагнитӣ вуҷуд надорад. Тадқиқотҳо оид ба табобат ҳанӯз дар марҳилаи ибтидоӣ қарор доранд, аммо далелҳои пешакӣ нишон медиҳанд, ки терапияи рафторӣ-когнитивӣ бо бозсозии когнитивӣ ва дучоршавии тадриҷӣ бо аломатҳо ва омилҳои муҳити зист самарабахш аст<ref>{{Literatur |Autor=Omer Van den Bergh, Victor Pitron, Steven Nordin, Michael Witthöft |Titel=Idiopathic environmental intolerances |Sammelwerk=Encyclopedia of Toxicology (Fourth Edition) |Verlag=Academic Press |Ort=Oxford |Datum=2024-01-01 |ISBN=978-0-323-85434-4 |DOI=10.1016/B978-0-12-824315-2.00595-9 |Seiten=449–462 |Online=https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780128243152005959 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Anna Kjellqvist, Eva Palmquist, Steven Nordin |Titel=Psychological symptoms and health-related quality of life in idiopathic environmental intolerance attributed to electromagnetic fields |Sammelwerk=Journal of Psychosomatic Research |Band=84 |Datum=2016-05 |DOI=10.1016/j.jpsychores.2016.03.006 |Seiten=8–12 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0022399916300423 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Jason W. Busse, Steven Reid, Arthur Leznoff, Arthur J. Barsky, Roohi Qureshi, Gordon H. Guyatt, Medically Unexplained Syndromes Study Group |Titel=Managing environmental sensitivity: an overview illustrated with a case report |Sammelwerk=The Journal of the Canadian Chiropractic Association |Band=52 |Nummer=2 |Datum=2008-06 |ISSN=0008-3194 |PMC=2391018 |PMID=18516285 |Seiten=88–95 |Online=https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC2391018/ |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Яке аз ҳадафҳои муҳими табобат коҳиш додани рафтори худдорӣ кардан аст: беморон бояд аз худдорӣ кардан аз ҷойҳо ва вазъиятҳое, ки дар он ҷо интизори пайдо шудани аломатҳо ё рӯбарӯ шудан бо дастгоҳҳои сигналдиҳанда ҳастанд, даст кашанд<ref>{{Literatur |Autor=Maryse Ledent, Benjamin Vatovez, Philippe Roelandt, Jimmy Bordarie, Maël Dieudonné, Els De Waegeneer, Caroline Kremer, Laura Boucher, Catherine Bouland, Eva Maria De Clercq |Titel=Modern health worries and exposure perceptions of individuals reporting varying levels of sensitivity to electromagnetic fields: results of two successive surveys |Sammelwerk=Frontiers in Public Health |Band=13 |Datum=2025-02-19 |ISSN=2296-2565 |DOI=10.3389/fpubh.2025.1536167 |Online=https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fpubh.2025.1536167/full |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Протоколҳои табобат муайян шудаанд<ref>{{Literatur |Autor=Victor Pitron, Tara Petzke, Ingrid Zablith, Marion Revillot-Tirot, Clémence Forestier-Dupuch, Fatima Zohra Ibouchna, Michael Witthöft, Damien Léger, Lynda Bensefa-Colas, Omer Van den Bergh, Cédric Lemogne |Titel=Efficacy of cognitive and behavioral therapy (CBT) treatment for individuals living with symptoms associated with environmental factors (SAEF): protocol for a randomized controlled trial |Sammelwerk=BMC Psychology |Band=13 |Nummer=1 |Datum=2025-11-24 |ISSN=2050-7283 |DOI=10.1186/s40359-025-03564-5 |Online=https://bmcpsychology.biomedcentral.com/articles/10.1186/s40359-025-03564-5 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Omer Van den Bergh, Anne-Kathrin Bräscher, Michael Witthöft |Titel=Idiopathic Environmental Intolerance: A Treatment Model |Sammelwerk=Cognitive and Behavioral Practice |Band=28 |Nummer=2 |Datum=2021-05 |DOI=10.1016/j.cbpra.2020.05.002 |Seiten=281–292 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S107772292030050X |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Дар терапияи когнитивӣ-рафторӣ беморон вобаста ба қоидаҳои кишвар ва барномаи суғуртаи худ як ё ду маротиба дар як ҳафта барои 6 ё зиёда сессия бо терапевтҳояшон вохӯрӣ мекунанд. Муолиҷа одатан психоэдукацияро дар бар мегирад, яъне омӯзиш дар бораи механизмҳои беморӣ ва омилҳои сабабӣ; қадамҳои дахолати когнитивӣ-рафторӣ, ба монанди кор бо тарси рӯбарӯ шудан ва кам кардани стратегияҳои пешгирӣ; назорати пешрафти табобат, масалан тавассути рӯйхати аломатҳо ва санҷиши фаъолияти шахсӣ ва иҷтимоии бемор, ва пешгирии такроршавӣ. Беморон ташвиқ мешаванд, ки малакаҳо ва стратегияҳои нав омӯхтаашонро дар хона машқ кунанд. Беморон инчунин метавонанд аз чораҳои дастгирии иҷтимоӣ, ба монанди сессияҳои терапияи гурӯҳӣ ё гурӯҳҳои мустақили дастгирии беморон манфиат гиранд. == Муноқишаҳо ва стигма == Азбаски соҳаи тадқиқотии ҳассосияти электромагнитӣ нисбатан хурд аст, ин ихтилол ҳанӯз дар ҷомеаи тиббӣ ва илмӣ эътирофи васеъ наёфтааст. Аксар вақт ин ихтилол ҳамчун «псевдоилм», ихтилоли баҳсбарангез ё ҳатто ихтилоли сохта ҳисобида мешавад, зеро он дар ягон дастурҳои классикии ташхисӣ, ба монанди ICD, зикр нашудааст. Ин барои беморон хеле стигматизатсионӣ аст, зеро онҳо метавонанд айбдор шаванд ё эҳсос кунанд, ки барои доштани ин аломатҳо гунаҳкоранд, ва ин бо модели биопсихосоциалӣ, ки таҷрибаи аломатҳои соматиро ҳамчун ҳамкории омилҳои биологӣ, равонӣ ва иҷтимоӣ мешуморад, на танҳо як раванди биомедицинӣ, мувофиқат намекунад. Танҳо қисми ками шахсони гирифтор ба мутахассиси тандурустӣ муроҷиат мекунанд<ref>{{Literatur |Autor=Michael J. Gruber, Eva Palmquist, Steven Nordin |Titel=Characteristics of perceived electromagnetic hypersensitivity in the general population |Sammelwerk=Scandinavian Journal of Psychology |Band=59 |Nummer=4 |Datum=2018-08 |ISSN=0036-5564 |DOI=10.1111/sjop.12449 |Seiten=422–427 |Online=https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/sjop.12449 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Дар ҳамин ҳол, бисёре аз табибон мегӯянд, ки дар бораи ин ихтилол маълумоти кофӣ надоранд ва хоҳиши ками онҳо барои қабули беморони гиперҳассоси барқӣ вуҷуд дорад<ref>{{Literatur |Autor=Héloïse Lebrun, Ingrid Zablith, Jon Stone, Alexandra Vasilache, Clément Gouraud, Agathe Ancellin-Geay, Alexandra Kachaner, Brigitte Ranque, Cédric Lemogne, Victor Pitron |Titel=Comparing labels for persistent physical symptoms: A cross-sectional study among lay participants and healthcare professionals |Sammelwerk=Journal of Psychosomatic Research |Band=195 |Datum=2025-08 |DOI=10.1016/j.jpsychores.2025.112197 |Seiten=112197 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0022399925001618 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Мутахассисони соҳаи тандурустӣ метавонанд маслиҳатҳои асосёфта бар канорагириро пешниҳод кунанд, ки ин боз ҳам муоширати иҷтимоии беморонро маҳдуд мекунад ва эътиқодоти онҳоро тасдиқ менамояд. Баъзе гурӯҳҳои ҳимоят аз беморон аз шарҳи биопсихосоциалии ҲБЭ норозӣ ҳастанд<ref>{{Literatur |Autor=Dominique Belpomme, Philippe Irigaray |Titel=Electrohypersensitivity as a Newly Identified and Characterized Neurologic Pathological Disorder: How to Diagnose, Treat, and Prevent It |Sammelwerk=International Journal of Molecular Sciences |Band=21 |Nummer=6 |Datum=2020-03-11 |ISSN=1422-0067 |DOI=10.3390/ijms21061915 |Seiten=1915 |Online=https://www.mdpi.com/1422-0067/21/6/1915 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Гарчанде ҳар ду шарҳ (биопсихосоциалӣ ва биомедицинӣ) мувофиқанд, ки аломатҳо воқеӣ ва заифкунандаанд, бисёре аз беморон бар ин боваранд, ки ташхиси пурра биомедицинӣ камтар стигматизатсионӣ хоҳад буд. Аз ин рӯ, онҳо бовар доранд, ки бояд як сабаби пурра биологӣ муайян карда шавад, ки ҳамаи аломатҳои эҳсосшударо комилан шарҳ диҳад<ref>{{Literatur |Autor=Tara Petzke, Ferenc Köteles, Renáta Szemerszky, Steven Nordin, Michael Witthöft, Cédric Lemogne, Omer Van den Bergh, Victor Pitron |Titel=Electrohypersensitivity beyond controversies |Sammelwerk=International Journal of Hygiene and Environmental Health |Band=276 |Datum=2026-07 |DOI=10.1016/j.ijheh.2026.114817 |Seiten=114817 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S1438463926000775 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Аммо натиҷаҳои даъвошудаи ин гурӯҳҳо таҳти санҷиши қатъии илмӣ устувор намондаанд<ref>{{Literatur |Autor=Xavier Bosch-Capblanch, Ekpereonne Esu, Chioma Moses Oringanje, Stefan Dongus, Hamed Jalilian, John Eyers, Christian Auer, Martin Meremikwu, Martin Röösli |Titel=The effects of radiofrequency electromagnetic fields exposure on human self-reported symptoms: A systematic review of human experimental studies |Sammelwerk=Environment International |Band=187 |Datum=2024-05 |DOI=10.1016/j.envint.2024.108612 |Seiten=108612 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0160412024001983 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Lh Hetherington, Jm Battershill |Titel=Review of evidence for a toxicological mechanism of idiopathic environmental intolerance |Sammelwerk=Human & Experimental Toxicology |Band=32 |Nummer=1 |Datum=2013-01 |ISSN=0960-3271 |DOI=10.1177/0960327112457189 |Seiten=3–17 |Online=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/0960327112457189 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Victor Pitron, Ferenc Gábor Köteles, Steven Nordin, Jan Vilis Haanes, Lena Hillert, Damien Léger, Cédric Lemogne, Renáta Szemerszky, Irene van Kamp, Christoph van Thriel, Michael Witthöft, Omer Van den Bergh |Titel=Multiple Chemical Sensitivity: Catching up to what kind of science? |Sammelwerk=Neuroscience & Biobehavioral Reviews |Band=157 |Datum=2024-02 |DOI=10.1016/j.neubiorev.2023.105524 |Seiten=105524 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0149763423004931 |Abruf=2026-10-12}}</ref><ref>{{Literatur |Autor=Martin Röösli, Stefan Dongus, Hamed Jalilian, John Eyers, Ekpereonne Esu, Chioma Moses Oringanje, Martin Meremikwu, Xavier Bosch-Capblanch |Titel=The effects of radiofrequency electromagnetic fields exposure on tinnitus, migraine and non-specific symptoms in the general and working population: A systematic review and meta-analysis on human observational studies |Sammelwerk=Environment International |Band=183 |Datum=2024-01 |DOI=10.1016/j.envint.2023.108338 |Seiten=108338 |Online=https://linkinghub.elsevier.com/retrieve/pii/S0160412023006116 |Abruf=2026-10-12}}</ref> Дарки ҷомеа нисбат ба номутобиқатии муҳити зист, ки идиопатикӣ аст, метавонад боз ҳам бештар таҳти таъсир қарор гирад, ба далели назарияҳои табаддулоте, ки, масалан, дар атрофи шабакаҳои 5G ва паҳншавии COVID-19 вуҷуд доранд<ref>{{Literatur |Autor=James Meese, Jordan Frith, Rowan Wilken |Titel=COVID-19, 5G conspiracies and infrastructural futures |Sammelwerk=Media International Australia |Band=177 |Nummer=1 |Datum=2020-11 |ISSN=1329-878X |DOI=10.1177/1329878X20952165 |Seiten=30–46 |Online=https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1329878X20952165 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Гиперҳассосияти барқӣ метавонад монеаҳоро дар ҳаёти иҷтимоии шахс, иштирок дар фарҳанги муосир, ҷойҳое, ки ӯ худро бехатар эҳсос мекунад, ва иҷроиши кори ӯ эҷод кунад. Шахсоне, ки гиперҳассосияти электромагнитӣ доранд, метавонанд ноумед шаванд ё ҳангоми он ки дигарон имкони мутобиқшавӣ надоранд ё намехоҳанд, бо муноқишаҳо рӯ ба рӯ шаванд, ки ин боиси шиддатёбии аломатҳо дар беморон мегардад<ref>{{Literatur |Autor=Rory Gernert |Titel="People Choose Wi-Fi Over Your Existence:" The Management of Electromagnetic Hypersensitivity |Datum=2020-11-17 |Online=https://etd.auburn.edu/handle/10415/7486 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. Намоиши гиперҳассосияти барқӣ дар ВАО ҳамчун як бемории психогенӣ метавонад ба ин стигма илова кунад<ref>{{Literatur |Autor=Juliene G. Lipson |Titel=Multiple Chemical Sensitivities: Stigma and Social Experiences |Sammelwerk=Medical Anthropology Quarterly |Band=18 |Nummer=2 |Datum=2004-06 |ISSN=0745-5194 |DOI=10.1525/maq.2004.18.2.200 |Seiten=200–213 |Online=https://anthrosource.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1525/maq.2004.18.2.200 |Abruf=2026-10-12}}</ref>. 0vwb50830vmg816wy7w0b90alo4fgo0 Интерлингвистика 0 334146 1489141 2026-10-12T11:05:46Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Интерлингвистика''' — як соҳаи илми [[забоншиносӣ]], ки ҷанбаҳои гуногуни муоширати байнизабонӣ, аз ҷумла забонҳои байналмилалиро чун воситаи муошират меомӯзад. == Манбаъ ва таърихи ташаккул == Дар ин соҳа ҷараёни ихтироъ ва амали забонҳои маснӯъии байналми... 1489141 wikitext text/x-wiki '''Интерлингвистика''' — як соҳаи илми [[забоншиносӣ]], ки ҷанбаҳои гуногуни муоширати байнизабонӣ, аз ҷумла забонҳои байналмилалиро чун воситаи муошират меомӯзад. == Манбаъ ва таърихи ташаккул == Дар ин соҳа ҷараёни ихтироъ ва амали забонҳои маснӯъии байналмилалӣ муҳим шумурда шуда, онҳо дар робита бо масъалаҳои бисёрзабонӣ, таъсири байниҳамдигарӣ, ба миён омадани калимаҳои байналмилалӣ мавриди омӯзиш қарор мегиранд. Мавзӯъ ва сохтори дохилии Интерлингвистика дар ҷараёни тӯлонии инкишофи он таъйин шудааст. Ин соҳаи забоншиносӣ дар заминаи офариниши забонҳои маснӯъӣ, ки асосгузори он Р. Декарт ва пешбарандааш Г. В. Лейбнис мебошанд, ташаккул ёфтааст. == Равишҳои мантиқӣ ва эмпирикӣ == Равиши асосӣ дар офариниши забонҳои маснӯъӣ дар асрҳои 17–19 равиши мантиқӣ буд, ки ба фалсафаи ратсионалистӣ такя мекард. Равиши мазкур забони табииро барои ифодаи тафаккур ноқис медонист ва дар садади офариниши забони махсуси фалсафии мувофиқ барои ифодаи афкори фалсафӣ буд. Лоиҳаҳои маъруфи забони фалсафиро Ҷ. Далгарно (1661), Ҷ. Илкинс (1668), Ж. Делормел (1795), забони мусиқиро Ж. Судра (1817−66) ва дигарон пешниҳод карданд. Бархилофи мантиқиён равиши эмпирикӣ вуҷуд дошт. Пайравони ин равия тарафдори сода кардани забони табиӣ буданд (забони лотинии сода – пешниҳоди Ф. Лаббе, тақрибан соли 1650; забони умумиславянӣ – Ю. Крижанич, 1659–66; забони содаи фаронсавӣ – пешниҳоди И. Шипфер, 1839) ва ғайра Онҳо барои ифодаи афкори фалсафӣ ислоҳот дар забонро зарур намешумориданд. Ҳарчанд баъзе забоншиносон дар миёнаи асри 18 равиши мантиқиро танқид мекарданд, фаъолияти он аз ҷониби Созмони байналмилалии забоншиносӣ (яке аз нахустин созмонҳое, ки ба масъалаҳои забонҳои маснӯъии байналмилалӣ машғул буд) дастгирӣ ёфт. == Пайдоиши истилоҳ ва рушди Интерлингвистика == Дар асри 19 забонҳои маснӯъии волапюк, эсперанто ва ғайра ба миён омаданд ва доираи омӯзиши пайдоиши истилоҳ ва рушди Интерлингвистика боз ҳам васеъ гардид. Дар ибтидои асри 20 омӯзиши забонҳои маснӯъиро кайҳонглоттика мегуфтанд, соли 1911 забоншинос Ж. Мейманс истилоҳи «Интерлингвистика»-ро пешниҳод кард. Дар асри 20 дар ҷамъомадҳои забоншиносони дунё (масалан Конгресси 14 байналмилалии забоншиносон, 1987) байни забоншиносон оид ба масъалаҳои забони маснӯъӣ, забони табиӣ баҳсу мунозираҳо сурат гирифта буд. Ҳатто пешниҳоде оид ба забони байналмилалии ҳамагонӣ (барои аҳли башар) ба миён омад. == Мавзӯъ ва аҳамияти соҳа == Ҳарчанд мавзӯи асосии таҳқиқот дар Интерлингвистика забонҳои маснӯъӣ, роҳҳои пайдоиш ва инкишофи онҳо шумурда мешавад, ин соҳаи забоншиносӣ ба масъалаҳои таъсири бошууронаи инсон ба забон, яъне машғул шудан ба офаридани забонҳои маснӯъӣ ва сиёсати забонӣ, ба меъёр мутобиқ кардани калимаҳои байналмилалӣ ва ғайра дахл менамояд. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Интерлингвистика|8|муаллиф= }} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Алоқаҳои забонӣ]] 17790krlnd64pq3tdhiqqnxia0mka03 Гигиенаи хоб 0 334147 1489142 2026-10-12T11:06:03Z Аноргул Тоҳирзода 157371 Саҳифаи нав: '''Гигиенаи хоб''' — вожаест, ки барои тавсифи одатҳо ё рафторҳои солими марбут ба хоб истифода мешавад; онҳо ба беҳтар шудани қобилияти хоб рафтан ва дар давоми шаб хуб хобидан мусоидат мекунанд.<ref>{{Cite web|url=https://npistanbul.com/ru/cto-takoe-gigiena-sna|title=Что такое гигиена сна?... 1489142 wikitext text/x-wiki '''Гигиенаи хоб''' — вожаест, ки барои тавсифи одатҳо ё рафторҳои солими марбут ба хоб истифода мешавад; онҳо ба беҳтар шудани қобилияти хоб рафтан ва дар давоми шаб хуб хобидан мусоидат мекунанд.<ref>{{Cite web|url=https://npistanbul.com/ru/cto-takoe-gigiena-sna|title=Что такое гигиена сна? Как улучшить гигиену сна?|website=npistanbul.com|lang=tr|accessdate=2026-10-12}}</ref> == Меъёри хоб барои инсони калонсол: == Мувофиқи тадқиқотҳо, барои он ки инсон тавонад қувваи худро барқарор кунад ва тарзи ҳаёти солим дошта бошад, вақти хоб бояд тақрибан 7–8 соат бошад. Ин муҳлат вобаста ба синну сол, ҷинс ва фаъолияти кории инсон метавонад тағйир ёбад.<ref>{{Cite web|url=https://npistanbul.com/ru/cto-takoe-gigiena-sna|title=Что такое гигиена сна? Как улучшить гигиену сна?|website=npistanbul.com|lang=tr|accessdate=2026-10-12}}</ref> Марказҳои назорат ва пешгирии бемориҳои ИМА (CDC) тавсия медиҳанд, ки шумо кӯшиш кунед миқдори хоби зеринро ба даст оред:<ref>{{Cite web|url=https://www.healthline.com/health/healthy-sleep|title=All You Need to Know About Healthy Sleep|author=Kimberly Holland|website=Healthline|date=2014-09-04|lang=en|accessdate=2026-10-12}}</ref> {| class="wikitable" |''Синну сол'' |''Ниёзҳои хоб (бо соат)'' |- |13 то 17 сола |8 то 10 соат |- |18 то 60 сола |7 соат ё зиёда аз он |- |61 то 64 сола |7 то 9 соат |- |65 сола ва калонтар |7 то 8 соат |} == Меъёри хоб барои инсони хурдсолон: == Кӯдакони хурдсол ба хоби боз ҳам бештар ниёз доранд, аммо онҳо набояд тамоми хоби худро дар як вақт гиранд. Бисёри кӯдакон ба меъёрҳои хоби худ бо ёрии хоби рӯзона мерасанд.<ref>{{Cite web|url=https://www.healthline.com/health/healthy-sleep|title=All You Need to Know About Healthy Sleep|author=Kimberly Holland|website=Healthline|date=2014-09-04|lang=en|accessdate=2026-10-12}}</ref> {| class="wikitable" |Синну сол |Ниёзҳои хоб (бо соат) |- |0 то 3 моҳа |14 то 17 соат |- |4 то 12 моҳа |12 то 16 соат |- |1 то 2 сола |11 то 14 сола |- |3 то 5 сола |10 то 13 сола |- |6 то 12 сола |9 то 12 сола |} == Чаро хоб бо синну сол тағйир меёбад? == Истеҳсоли мелатонин бо синну сол коҳиш меёбад, ки раванди ба хоб рафторро боз ҳам мушкитар мекунад.Ин тағйирот маънои онро надоранд, ки бо синну сол ниёз ба хоб кам мешавад. Он тақрибан дар як сатҳ боқӣ мемонад, аммо гирифтани хоби пурра душвортар мешавад. Маҳз ба ҳамин сабаб аст, ки барои одамони синну соли калон назорат кардани сатҳи магний ва витамини D, риояи гигиенаи хоб ва дар ҳолати зарурӣ маслиҳат бо духтури сомнолог аҳамияти махсус пайдо мекунанд.<ref>{{Cite web|url=https://smartlife.bio/blog/|title=📚 Блог SmartLife: Экспертно о витаминах и здоровье|website=SmartLife|lang=ru|accessdate=2026-10-12}}</ref> == Таъсири камхоби дар организми инсон: == Дар ҷараёни хоб дар бадан равандҳое ҷараён мегиранд, ки дар ҳолати бедорӣ ғайриимкон ҳастанд. Мағзи сар маълумоти дар давоми рӯз гирифташударо муттаҳид карда, онро аз хотираи кӯтоҳмуддат ба хотираи дарозмуддат мегузаронад. Системаи глифатикӣ (ҳамтои системаи лимфавӣ барои мағзи сар) партовҳои метаболикиро, аз ҷумла бета-амилоид, ки ҷамъшавии он бо бемории Алтсгеймер алоқаманд аст, хориҷ мекунад. Системаи масъунияти бадан (иммунӣ) захираҳоро аз нав тақсим карда, ҳуҷайраҳои муҳофизатиро нав мекунад. Системаи гормоналӣ мувозинати кортизол, инсулин, гормони афзоиш ва гормонҳои ҷинсиро танзим мекунад. Вақте ки шахс дар давоми чанд ҳафта камтар аз 6 соат мехобад, ҳамаи ин равандҳо халалдор мешаванд ва оқибатҳои он ҳамзамон ба чанд сатҳи организм таъсир мерасонанд.<ref>{{Cite web|url=https://npistanbul.com/ru/cto-takoe-gigiena-sna|title=Что такое гигиена сна? Как улучшить гигиену сна?|website=npistanbul.com|lang=tr|accessdate=2026-10-12}}</ref> == Чӣ тавр сифати хобро беҳтар кардан мумкин аст? == * Эҷоди реҷаи хоб * Омода кардани муҳити мувофиқ барои хоб * Истифодаи рахти хоби мувофик танҳо барои хоб * Машқҳои ҷисмонии мунтазам * Тартиб додани нақшаи ғизоӣ ва хӯрокхӯрии мунтазам * Дурӣ ҷустан аз сигоркашӣ ва машрубот * Пешгирӣ ва маҳдуд кардани истеъмоли аз ҳад зиёди кофеин * Паст кардани сатҳи стресс {{ПБ}} [[Гурӯҳ:тиб]] lt0azncenc3f2e8nzl6vshd7ks5jov7 1489143 1489142 2026-10-12T11:13:18Z Аноргул Тоҳирзода 157371 1489143 wikitext text/x-wiki '''Гигиенаи хоб, беҳдошти хоб''' — вожаест, ки барои тавсифи одатҳо ё рафторҳои солими марбут ба хоб истифода мешавад; онҳо ба беҳтар шудани қобилияти хоб рафтан ва дар давоми шаб хуб хобидан мусоидат мекунанд.<ref>{{Cite web|url=https://npistanbul.com/ru/cto-takoe-gigiena-sna|title=Что такое гигиена сна? Как улучшить гигиену сна?|website=npistanbul.com|lang=tr|accessdate=2026-10-12}}</ref> == Меъёри хоб барои инсони калонсол: == Мувофиқи тадқиқотҳо, барои он ки инсон тавонад қувваи худро барқарор кунад ва тарзи ҳаёти солим дошта бошад, вақти хоб бояд тақрибан 7–8 соат бошад. Ин муҳлат вобаста ба синну сол, ҷинс ва фаъолияти кории инсон метавонад тағйир ёбад.<ref>{{Cite web|url=https://npistanbul.com/ru/cto-takoe-gigiena-sna|title=Что такое гигиена сна? Как улучшить гигиену сна?|website=npistanbul.com|lang=tr|accessdate=2026-10-12}}</ref> Марказҳои назорат ва пешгирии бемориҳои ИМА (CDC) тавсия медиҳанд, ки шумо кӯшиш кунед миқдори хоби зеринро ба даст оред:<ref>{{Cite web|url=https://www.healthline.com/health/healthy-sleep|title=All You Need to Know About Healthy Sleep|author=Kimberly Holland|website=Healthline|date=2014-09-04|lang=en|accessdate=2026-10-12}}</ref> {| class="wikitable" |''Синну сол'' |''Ниёзҳои хоб (бо соат)'' |- |13 то 17 сола |8 то 10 соат |- |18 то 60 сола |7 соат ё зиёда аз он |- |61 то 64 сола |7 то 9 соат |- |65 сола ва калонтар |7 то 8 соат |} == Меъёри хоб барои инсони хурдсолон: == Кӯдакони хурдсол ба хоби боз ҳам бештар ниёз доранд, аммо онҳо набояд тамоми хоби худро дар як вақт гиранд. Бисёри кӯдакон ба меъёрҳои хоби худ бо ёрии хоби рӯзона мерасанд.<ref>{{Cite web|url=https://www.healthline.com/health/healthy-sleep|title=All You Need to Know About Healthy Sleep|author=Kimberly Holland|website=Healthline|date=2014-09-04|lang=en|accessdate=2026-10-12}}</ref> {| class="wikitable" |Синну сол |Ниёзҳои хоб (бо соат) |- |0 то 3 моҳа |14 то 17 соат |- |4 то 12 моҳа |12 то 16 соат |- |1 то 2 сола |11 то 14 сола |- |3 то 5 сола |10 то 13 сола |- |6 то 12 сола |9 то 12 сола |} == Чаро хоб бо синну сол тағйир меёбад? == Истеҳсоли мелатонин бо синну сол коҳиш меёбад, ки раванди ба хоб рафторро боз ҳам мушкитар мекунад.Ин тағйирот маънои онро надоранд, ки бо синну сол ниёз ба хоб кам мешавад. Он тақрибан дар як сатҳ боқӣ мемонад, аммо гирифтани хоби пурра душвортар мешавад. Маҳз ба ҳамин сабаб аст, ки барои одамони синну соли калон назорат кардани сатҳи магний ва витамини D, риояи гигиенаи хоб ва дар ҳолати зарурӣ маслиҳат бо духтури сомнолог аҳамияти махсус пайдо мекунанд.<ref>{{Cite web|url=https://smartlife.bio/blog/|title=📚 Блог SmartLife: Экспертно о витаминах и здоровье|website=SmartLife|lang=ru|accessdate=2026-10-12}}</ref> == Таъсири камхоби дар организми инсон: == Дар ҷараёни хоб дар бадан равандҳое ҷараён мегиранд, ки дар ҳолати бедорӣ ғайриимкон ҳастанд. Мағзи сар маълумоти дар давоми рӯз гирифташударо муттаҳид карда, онро аз хотираи кӯтоҳмуддат ба хотираи дарозмуддат мегузаронад. Системаи глифатикӣ (ҳамтои системаи лимфавӣ барои мағзи сар) партовҳои метаболикиро, аз ҷумла бета-амилоид, ки ҷамъшавии он бо бемории Алтсгеймер алоқаманд аст, хориҷ мекунад. Системаи масъунияти бадан (иммунӣ) захираҳоро аз нав тақсим карда, ҳуҷайраҳои муҳофизатиро нав мекунад. Системаи гормоналӣ мувозинати кортизол, инсулин, гормони афзоиш ва гормонҳои ҷинсиро танзим мекунад. Вақте ки шахс дар давоми чанд ҳафта камтар аз 6 соат мехобад, ҳамаи ин равандҳо халалдор мешаванд ва оқибатҳои он ҳамзамон ба чанд сатҳи организм таъсир мерасонанд.<ref>{{Cite web|url=https://npistanbul.com/ru/cto-takoe-gigiena-sna|title=Что такое гигиена сна? Как улучшить гигиену сна?|website=npistanbul.com|lang=tr|accessdate=2026-10-12}}</ref> == Чӣ тавр сифати хобро беҳтар кардан мумкин аст? == * Эҷоди реҷаи хоб * Омода кардани муҳити мувофиқ барои хоб * Истифодаи рахти хоби мувофик танҳо барои хоб * Машқҳои ҷисмонии мунтазам * Тартиб додани нақшаи ғизоӣ ва хӯрокхӯрии мунтазам * Дурӣ ҷустан аз сигоркашӣ ва машрубот * Пешгирӣ ва маҳдуд кардани истеъмоли аз ҳад зиёди кофеин * Паст кардани сатҳи стресс {{ПБ}} [[Гурӯҳ:тиб]] [[Гурӯҳ:беҳдошт]] n21gu6p6nlmfo49fsjh4cbnw3ymmi7w Интерлюдия 0 334148 1489144 2026-10-12T11:21:33Z Rabboni Hakimzoda 123692 Саҳифаи нав: '''Интерлюдия''' ({{lang-la|inter}} – байн ва ludus – бозӣ ё навохтан), 1) песаи мусиқӣ, ки ба опера ё намоишномаи драмавӣ ворид карда шудааст; навъи асари [[Драма|драмавӣ]], ки дар охири асрҳои миёна ва ибтидои [[давраи Эҳё]] дар [[Англия]] ривоҷ ёфтааст. == Интерлюдия дар театр... 1489144 wikitext text/x-wiki '''Интерлюдия''' ({{lang-la|inter}} – байн ва ludus – бозӣ ё навохтан), 1) песаи мусиқӣ, ки ба опера ё намоишномаи драмавӣ ворид карда шудааст; навъи асари [[Драма|драмавӣ]], ки дар охири асрҳои миёна ва ибтидои [[давраи Эҳё]] дар [[Англия]] ривоҷ ёфтааст. == Интерлюдия дар театр == Дар ибтидо Интерлюдия амалиёти хурди саҳнавӣ дар байни ҷашнҳо буд (нигар ''Интермедия''). Интерлюдия дар давраи рушди санъати [[Театр|театрӣ]] (охири асри XV) мавқеъ пайдо кард. Дар баъзе Интерлюдия-ҳо қаҳрамонҳои маҷозӣ (накӯкорон ва бадкорон) амал мекарданд, ки ба масъалаҳои ахлоқӣ бахшида мешуданд, вале баъдан Интерлюдия аз мавзӯъҳои динӣ-ахлоқӣ тадриҷан дур шуда, мавзӯъҳои дунявии мазҳакавиро фаро гирифт. Муаллифи машҳури Интерлюдия – Ҷ. Ҳэйвуд буд; == Интерлюдия дар мусиқӣ == 2) дар мусиқӣ песае, ки қисмҳои асари мусиқиро ҷудо ё пайваст мекунад; порчаи хурди мобайнӣ миёни қисмҳои асари мусиқӣ. Дар байни шаклҳои алоҳидаи опера («бандак») ва дохили онҳо Интерлюдияи оркестрӣ истифода мешавад. Масалан, Интерлюдия метавонад кашидахони (речитатив)-ро аз ария ҷудо кунад. Интерлюдия баъзан дар саҳнаҳои хурди мусиқавӣ низ иҷро карда мешавад. == Эзоҳ == {{эзоҳ}} == Адабиёт == * {{ЭМТ|Интерлюдия|8|муаллиф=А. Раҳмонқулов.}} {{ПБ}} [[Гурӯҳ:Истилоҳоти мусиқӣ]] 8n4g3gsi8vl6bzg4hz07b5o0bfney0k