วิกิตำรา thwikibooks https://th.wikibooks.org/wiki/%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%B1%E0%B8%81 MediaWiki 1.47.0-wmf.23 first-letter สื่อ พิเศษ พูดคุย ผู้ใช้ คุยกับผู้ใช้ วิกิตำรา คุยเรื่องวิกิตำรา ไฟล์ คุยเรื่องไฟล์ มีเดียวิกิ คุยเรื่องมีเดียวิกิ แม่แบบ คุยเรื่องแม่แบบ วิธีใช้ คุยเรื่องวิธีใช้ หมวดหมู่ คุยเรื่องหมวดหมู่ หัวเรื่อง คุยเรื่องหัวเรื่อง ตำราอาหาร คุยเรื่องตำราอาหาร วิกิเยาวชน คุยเรื่องวิกิเยาวชน TimedText TimedText talk มอดูล คุยเรื่องมอดูล Event Event talk 0 24902 65980 64236 2026-10-09T17:59:28Z ร้อยตรี โชคดี 6169 65980 wikitext text/x-wiki {{DISPLAYTITLE:<span style="display:block;text-align:center;font-size:100%;color:black;font-style:bold;line-height:1em;">เพลงชาติไทย</span>}} === <span style="font-size:x-small; color:dimgray;">[[เพลงสำคัญของชาติไทย|หน้าแรก]]</span> === <table height=1 border=1 style="border-collapse:collapse; border-color:LightSkyBlue; background-color:AliceBlue;" width="100%"><tr> <td align=left><table width="100%" align=left><tr><td>[[File:Minimal-prev-icon.png|frameless|none|x40px|link=https://th.wikibooks.org/wiki/เพลงสำคัญของชาติไทย/ความเป็นมา]]</td> <td nowrap><span style="font-size:xx-large; color:teal;">{{SUBPAGENAME}}</span></td> <td width="99%"> &nbsp; </td> <td><td>[[File:2rightarrow.png|frameless|none|x40px|link=https://th.wikibooks.org/wiki/เพลงสำคัญของชาติไทย/สรรเสริญพระบารมี|สรรเสริญพระบารมี]]</td> </tr></table></td> </tr></table> {{font-size|200%|เ}}พลงชาติไทย เป็นเพลงสำคัญของแผ่นดิน เพื่อเป็นเพลงชาติของราชอาณาจักรไทย เพลงชาติไทยมีที่มาโดยพฤตินัยเริ่มแรกสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่มีการใช้เพลง''ก็อดเซฟเดอะคิง'' (God Save The King) เพื่อบรรเลงประกอบการฝึกกองแถวทหาร จนพัฒนาเนื้อร้องและเป็นเพลงเกียรติยศของชาติ และในเวลาต่อมาเพลงชาติไทยฉบับปัจจุบันเริ่มใช้ครั้งแรกเมื่อวันที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2482 ประกาศใช้ในสมัยของจอมพล แปลก พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรี ในเนื้อหาของตำรานี้พึงกล่าวถึงที่มาของแนวคิดของเพลงชาติไทยจวบจนถึงปัจจุบัน == เพลงชาติไทย: เพลงบรรเลงก่อนปี พ.ศ. 2475 == === จอมราชจงเจริญ === {{font-size|140%|เมื่อ}}ตอนนั้น นิยามของเพลงชาติยังไม่ปรากฏดังในความหมายปัจจุบัน แต่เมื่อเทียบเคียงเพลงชาติที่อยู่ในฐานะเป็นเพลงสำคัญของชาติ ปรากฏเพลงบรรเลงเกียรติยศของพระมหากษัตริย์ ชื่อว่า "จอมราชจงเจริญ" เพลงจอมราชจงเจริญมีที่มาจากเพลง''ก็อดเซฟเดอะคิง'' (God Save The King) ในช่วงปี พ.ศ. 2394 ร้อยเอก อิมเปร์ (Impey) ครูฝึกทหารชาวอังกฤษ เดินทางเข้ามาเพื่อฝึกทหารวังหลวง ต่อมา โทมัส น็อกซ์ (Thomas Knox) นายทหารอังกฤษเดินทางเข้ามา พระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าทรงให้ฝึกทหารวังหน้า ทั้งคู่เป็นผู้นำเพลงดังกล่าวซึ่งถือเป็นเพลงถวายพระเกียรติสำหรับสมเด็จพระราชินีนาถวิกตอเรียแห่งอังกฤษมาใช้ในสยาม ต่อมา พระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร) ได้ประพันธ์เนื้อร้องขึ้นใหม่เป็นภาษาไทยตามฉันทลักษณ์ของโคลงสี่สุภาพโดยได้ตั้งชื่อเพลงขึ้นใหม่ว่า "จอมราชจงเจริญ" ปรากฏเนื้อเพลงตามความในหนังสือ "ประชุมมโหรี" ในปี พ.ศ. 2461 ความว่า {| class="wikitable" width="580" |+ ประชุมมโหรี มีบทมโหรีเก่าใหม่ แลพระราชนิพนธ์ |- | {|align="center" |<center>บทร้องเพลงสรรเสริญพระบารมี<center/> |- |<center>ความที่ 1<center/> |- |{{เส้นกำหนดเอง|sp|5|sp|20|d|4|sp|5|fc|14|d|6|fc|14|sp|5|d|4|sp|20|sp|5}} |- |พระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย) แต่ง |- {|align="center" |ความ |ศุขสมบัติทั้ง บริวาร |- | เจริญ | พละปฎิภาณ ผ่องแผ้ว |- | จง | ยืนพระชนม์นาน นับรอบ ร้อยแฮ |- | มี | พระเกียรติเลิศแล้ว เล่ห์เพี้ยงเพีญจันทร์ |- |} |} ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อปี พ.ศ. 2414 นับเป็นการเสด็จพระราชดำเนินนับมาสู่การเปลี่ยนแปลง เมื่อเสด็จประพาสที่สิงคโปร์ ซึ่งในขณะนั้นสิงคโปร์เป็นเมืองขึ้นของอังกฤษและกองทหารดุริยางค์สิงคโปร์ได้บรรเลงเพลงเกียรติยศถวายเป็นเพลง''ก็อดเซฟเดอะคิง'' เหตุคราวนี้ พระองค์ตระหนักถึงการสร้างเพลงชาติมีเอกลักษณ์เป็นของชาตินั้นเอง จักกล่าวในบทต่อไป === บุหลันลอยเลื่อน === {{font-size|140%|คราว}}เสด็จกลับจากประพาสที่สิงคโปร์ พระองค์จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ เรียกครูดนตรีไทยประกอบด้วยครูมรกฎ พระประดิษฐ์ไพเราะ (ครูมีแขก) และพระเสนาะดุริยางค์ (ขุนเณร) เพื่อปรึกษาหาเพลงทำนองไทยใช้บรรเลงถวายความเคารพและแสดงถึงความเป็นชาติ จึงได้เลือกเพลง "บุหลันลอยเลื่อน" ซึ่งเป็นเพลงในสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ซึ่งใช้บรรเลงเพลงในฐานะเพลงสรรเสริญพระบารมี โดยเรียบเรียงเป็นทำนองสากล และสันนิษฐานใช้บรรเลงช่วงปี พ.ศ. 2414–พ.ศ. 2431 ปรากฏเนื้อเพลง ความว่า {| class="wikitable" width="580" |+ บุหลันลอยเลื่อน |- | {|align="center" |กิดาหยันหมอบกรานอยู่งานพัด |พระบรรทมโสมนัสอยู่ในที่ |- | บุหลันเลื่อนลอยฟ้าไม่ราคี | รัศมีส่องสว่างดังกลางวัน |- | พระนิ่งนึกตรึกไตรไปมา | ที่จะแต่งคูหาสะตาหมัน |- | ป่านนี้พระองค์ทรงธรรม์ | จะนับวันเคร่าคอยทุกเวลา |- | ครั้นล่วงเข้ายามดึกสงัด | สงบเงียบเสียงสัตว์ทุกภาษา |- | วังเวงวิเวกวิญญาณ์ | พระนิทราหลับไปในราตรีฯ |- |} |} === สรรเสริญพระบารมี === {{font-size|140%|ใน}}ปี พ.ศ. 2416 ได้มีการเปลี่ยนเพลงสรรเสริญพระบารมีฉบับของพระประดิษฐไพเราะ (มี ดุริยางกูร) ครูดนตรีคนสำคัญที่ได้ประดิษฐ์ทำนองขึ้น ภายหลังจากพระราชพิธีบรมราชภิเษก ครั้งที่ 2 เพลงสรรเสริญพระบารมี นั้นประพันธ์ทำนองดนตรีตะวันตกโดย ปิออตร์ ชูรอฟสกี (Pyotr Schurovsky) นักประพันธ์เพลงชาวรัสเซีย และทำนองทางไทยโดยพระประดิษฐไพเราะ (มี ดุริยางกูร) เป็นเพลงชาติของประเทศไทยฉบับที่ 3 และใช้บรรเลงระหว่างปี พ.ศ. 2431–2475 บทร้องเพลงสรรเสริญพระบารมีที่ใช้ในปัจจุบัน เป็นบทพระนิพนธ์ในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ โดยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว ทรงพระราชนิพนธ์แก้ไขเมื่อ พ.ศ. 2456 ความว่า {| class="wikitable" width="580" |+ สรรเสริญพระบารมี |- | {|align="center" |ข้าวรพุทธเจ้า | |เอามโนและศิระกราน |- |นบพระภูมิบาล | |บุญดิเรก |- |เอกบรมจักริน | |พระสยามินทร์ |- |พระยศยิ่งยง | |เย็นศิระเพราะพระบริบาล |- |ผลพระคุณ ธ รักษา | |ปวงประชาเป็นสุขศานต์ |- |ขอบันดาล | |ธ ประสงค์ใด |- |จงสฤษดิ์ดัง | |หวังวรหฤทัย |- |ดุจถวายชัย | |ชโย |} |} == เพลงชาติไทย: พ.ศ. 2475 จวบจนถึงปัจจุบัน == เพลงชาติเป็นสัญลักษณ์ทางวัฒนธรรมและการเมืองที่สะท้อนอัตลักษณ์ของรัฐชาติ สำหรับประเทศไทย เพลงชาติที่ใช้อยู่ในปัจจุบันมีความเป็นมาที่ซับซ้อนและเกี่ยวพันกับพัฒนาการทางการเมืองอย่างใกล้ชิด ซึ่งผู้เขียนจักรวบรวมพัฒนาการของเพลงชาติไทยนับแต่การเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 จนถึงปัจจุบัน มีรายละเอียด ดังนี้ === เพลงชาติสยาม ฉบับที่ 1 === ภายหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครองเมื่อวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475 คณะราษฎรมีความต้องการเพลงชาติสำหรับปลุกใจประชาชน บุคคลในคณะราษฎรได้ประสานงานพระเจนดุริยางค์ (ปิติ วาทยะกร) ขอให้แต่งทำนองเพลงชาติ ในลักษณะของเพลงลามาร์แซแยซ (La Marseillaise) ซึ่งเป็นเพลงชาติของสาธารณรัฐฝรั่งเศส พระเจนดุริยางค์ให้ข้อมูลในอัตชีวประวัติว่าตนได้คิดทำนองขึ้นมาได้บนรถรางขณะเดินทางไปทำงาน แล้วรีบจดบันทึกทันที หลังได้ทำนองเพลงแล้ว พระเจนดุริยางค์ได้เชิญนักประพันธ์มาแต่งเนื้อร้อง โดยขุนวิจิตรมาตรา (สง่า กาญจนาคพันธุ์) แต่งเนื้อร้องที่ได้รับการยอมรับว่าดีที่สุด เสร็จก่อนวันที่ 24 สิงหาคม พ.ศ. 2475 โดยมีหลักฐานเป็นแผ่นโน้ตเพลงพร้อมเนื้อร้องที่โรงพิมพ์ศรีกรุงพิมพ์ออกมาในวันนั้น ซึ่งมีรายละเอียดเนื้อร้องดังนี้ {| class="wikitable" width="580" |+ เพลงชาติสยาม<br>ทำนอง: พระเจนดุริยางค์ (ปิติ วาทยะกร)<br>คำร้อง: ขุนวิจิตรมาตรา (สง่า กาญจนาคพันธุ์) |- | {|align="center" |&nbsp;&nbsp;&nbsp;แผ่นดินสยามนามประเทืองว่าเมืองทอง |ไทยเข้าครองตั้งประเทศเขตต์แดนสง่า |- |สืบชาติไทยดึกดำบรรพ์บุราณลงมา |ร่วมรักษาเอกราษฎร์ชนชาติไทย |- |บางสมัยศัตรูจู่มารบ |ไทยสมทบสวนทัพเข้าขับไล่ |- |ตะลุยเลือดหมายมุ่งผดุงผะไท |สยามสมัยบุราณรอดตลอดมา |- |&nbsp;&nbsp;&nbsp;อันดินแดนสยามคือว่าเนื้อของเชื้อไทย |น้ำรินไหลคือว่าเลือดของเชื้อข้า |- |เอกราษฎร์คือกระดูกที่เราบูชา |เราจะสามัคคีร่วมมีใจ |- |ยึดอำนาจกุมสิทธิ์อิสสระเสรี |ใครย่ำยีเราจะไม่ละให้ |- |เอาเลือดล้างให้สิ้นแผ่นดินของไทย |สถาปนาสยามให้เทิดชัยไชโย |&nbsp; |} |} [[หมวดหมู่:ตำรา:เพลงสำคัญของชาติไทย]] imr4hxmcukgh87u56hj6ymgm2fiu96t