วิกิซอร์ซ thwikisource https://th.wikisource.org/wiki/%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%B1%E0%B8%81 MediaWiki 1.47.0-wmf.16 first-letter สื่อ พิเศษ พูดคุย ผู้ใช้ คุยกับผู้ใช้ วิกิซอร์ซ คุยเรื่องวิกิซอร์ซ ไฟล์ คุยเรื่องไฟล์ มีเดียวิกิ คุยเรื่องมีเดียวิกิ แม่แบบ คุยเรื่องแม่แบบ วิธีใช้ คุยเรื่องวิธีใช้ หมวดหมู่ คุยเรื่องหมวดหมู่ สถานีย่อย คุยเรื่องสถานีย่อย ผู้สร้างสรรค์ คุยเรื่องผู้สร้างสรรค์ งานแปล คุยเรื่องงานแปล หน้า คุยเรื่องหน้า ดัชนี คุยเรื่องดัชนี TimedText TimedText talk มอดูล คุยเรื่องมอดูล Event Event talk 250 90966 295067 294954 2026-08-23T10:03:16Z TinTin45678 12482 295067 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="TinTin45678" /></noinclude><center><big><big><big>'''นวโกวาท'''</big></big></big></center> <center>[หลักสูตรนักธรรมชั้นตรี]</center> <center><big>'''สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส'''</big></center> <center><small>'''ทรงแต่ง'''</small></center> <center>{{rule|10%}}</center> <center>'''พิมพ์เป็นอนุสรณ์ในงานฌาปนกิจศพ'''</center> <center><big>'''คุณแม่ส้มเกลี้ยง เล้าตระกูล'''</big></center> <center><small>'''ณ เมรุวัดประยุรวงศาวาส ธนบุรี'''</small></center> <center>จันทร์ที่ ๓๐ พฤศจิกายน ๒๕๑๓</center> <center>{{rule|10%}}</center><noinclude></noinclude> qi3uh83uib6vepn1tnn5z9avhjzw27u 250 90968 295068 294941 2026-08-23T10:05:08Z TinTin45678 12482 295068 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="TinTin45678" /></noinclude><center><ภาพ></center> <center><big>'''คุณแม่ส้มเกลี้ยง เล้าตระกูล'''</big></center> <center>เมื่ออายุ ๗๓ ปี</center><noinclude></noinclude> 8fzbsfs91ed15z1m0um65fuk8uhdoe6 250 90998 295062 2026-08-22T14:49:09Z TinTin45678 12482 /* ยังไม่พิสูจน์อักษร */ สร้างหน้าด้วย "<center><big>'''คำชี้แจง'''</big></center> นวโกวาทเป็นหนังสือสำหรับศึกษาความรู้เบื้องต้นในพระพุทธศาสนา ซึ่งแพร่หลายมากที่สุด ได้ยินว่าเดิมหนังสือนี้เกิดขึ้นเมื่อครั้งสมเด็จพระ..." 295062 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="TinTin45678" />{{หสล|ก|xxx|นวโกวาท}}</noinclude><center><big>'''คำชี้แจง'''</big></center> นวโกวาทเป็นหนังสือสำหรับศึกษาความรู้เบื้องต้นในพระพุทธศาสนา ซึ่งแพร่หลายมากที่สุด ได้ยินว่าเดิมหนังสือนี้เกิดขึ้นเมื่อครั้งสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส เสด็จประทับอยู่ ณ วัดมกุฏกษัตริยาราม (พ.ศ. ๒๔๔๒-๔) ได้ทรงเลือกแปลธรรมวินัยในพระไตรปิฎกสำหรับทรงสั่งสอนภิกษุสามเณรในวัดนั้น ผู้ศึกษาต้องจดไปท่องบ่นกันก่อน ต่อมาเมื่อเสด็จกลับมาประทับ ณ วัดบวรนิเวศวิหารแล้ว ก็ยังทรงสั่งสอนด้วยวิธีนั้น ภายหลังจึงรับสั่งให้รวบรวมข้อธรรมวินัยนั้น ๆ พิมพ์ขึ้นสำหรับเป็นแบบเรียนธรรมวินัยของมหามกุฏราชวิทยาลัยสืบมา. เพราะนวโกวาทนี้ไม่ได้ทรงแต่งอย่างหนังสืออื่น จึงมีคำแปลชื่อธรรมบางอย่างในหมวดนั้น ๆ ต่างกันด้วยพลความ เหมือนกันด้วยอรรถรส. ในการพิมพ์ครั้งที่ ๙/๒๔๔๗ และครั้งที่ ๑๒/๒๔๕๓ ได้ทรงแก้ไขเพิ่มเติม ตามที่ปรากฎในคำนำนั้นแล้ว. ต่อมาเมื่อครั้งที่ ๓๐/๒๔๖๘ และครั้งที่ ๓๗/๒๔๗๗ ก็มีแก้ไขเพิ่มเติมอีก ส่วนการพิมพ์ครั้งที่ ๓๘/๒๔๗๙ นี้ ได้ตั้งใจว่าจะพยายามรักษาแบบของสมเด็จพระมหาสมณเจ้า ฯ ไว้ เพราะฉะนั้น แม้มีคำแปลชื่อธรรมต่างกันบ้างดังกล่าวแล้ว ก็คงไว้อย่างนั้น แต่คำใดที่สันนิษฐานได้ว่าเคลื่อนคลาดจากฉบับเดิมเพราะการพิมพ์เป็นต้นและเพราะประการอื่น จึงได้ปรับคำนั้น ๆ ให้เข้าแนวบาลีอรรถกถาและระเบียบ ไม่มีเพิ่ม<noinclude></noinclude> llnktxag17218zmgyhkvmuti0fansaf 250 90999 295063 2026-08-22T14:59:45Z TinTin45678 12482 /* ยังไม่พิสูจน์อักษร */ สร้างหน้าด้วย "{{left|ข้อธรรมอื่นใดขึ้นอีก เพราะได้เตรียมการแต่งธรรมวิภาคปริเฉทที่ ๑ มีอธิบายดุจธรรมวิภาคปริเฉทที่ ๒ ไว้ส่วนหนึ่งแล้ว ถ้ามีแก้ไขเพิ่มเติมจักทำในที่นั้น.}} อนึ่ง..." 295063 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="TinTin45678" />{{หสล|ข|xxx|นวโกวาท}}</noinclude>{{left|ข้อธรรมอื่นใดขึ้นอีก เพราะได้เตรียมการแต่งธรรมวิภาคปริเฉทที่ ๑ มีอธิบายดุจธรรมวิภาคปริเฉทที่ ๒ ไว้ส่วนหนึ่งแล้ว ถ้ามีแก้ไขเพิ่มเติมจักทำในที่นั้น.}} อนึ่ง เมื่อพิมพ์ครั้งที่ ๓๗/๒๔๗๗ พระราชสุธี (วิจิตร อาภากโร ป.๙) วัดมหาธาตุ ได้รับมอบจากที่ประชุมคณะกรรมการตรวจชำระแบบเรียนให้ค้นหาที่มาแห่งธรรมนั้น ๆ มาลงไว้ในแผนก ๑ ส่วนในการพิมพ์ครั้งนี้ กรรมการกองตำราได้ค้นที่มาเพิ่มเติมและลงไว้ในที่สุดแห่งชื่อธรรมนั้น ๆ ด้วยอักษรย่อนามคัมภีร์และเลขหน้าแห่งเดียวบ้างหลายแห่งบ้าง เพื่อเป็นหลักฐานและเป็นประโยชน์ในการสอบสวน ส่วนที่ยังค้นไม่พบ ได้ปล่อยวางไว้ก่อน. ถึงอย่างไรก็ดี ข้าพเจ้าทั้งหลายได้จัดทำด้วยกุศลเจตนา หวังบูชาพระคุณสมเด็จพระมหาสมณเจ้า ฯ พระองค์นั้น และมุ่งประโยชน์เกื้อกูลแก่กุลบุตรทั้งหลาย ด้วยประการฉะนี้แล. {{right|พระมหาทองสืบ จารุวณฺโณ ป.๙}} {{right|หัวหน้ากองตำรา}} {{left|มหามกุฏราชวิทยาลัย}} {{left|๓ พฤศจิกายน ๒๔๗๙}}<noinclude></noinclude> l9cghhtdnp9iwv2ertfwcvi522b2031 250 91000 295064 2026-08-22T15:03:27Z TinTin45678 12482 /* ยังไม่พิสูจน์อักษร */ สร้างหน้าด้วย " <center>'''สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส'''</center> <center>พระองค์ผู้ประสาธก์ความเจริญแห่งวิชาการทางพระพุทธศาสนา</center>" 295064 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="TinTin45678" />{{หสล|-|xxx|นวโกวาท}}</noinclude> <center>'''สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส'''</center> <center>พระองค์ผู้ประสาธก์ความเจริญแห่งวิชาการทางพระพุทธศาสนา</center><noinclude></noinclude> ezdredc6x86nw2lnjxui03on0o3xxaj 295069 295064 2026-08-23T10:08:43Z TinTin45678 12482 295069 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="TinTin45678" />{{หสล|-|xxx|นวโกวาท}}</noinclude><center><ภาพ></center> <center>'''สมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส'''</center> <center>พระองค์ผู้ประสาธก์ความเจริญแห่งวิชาการทางพระพุทธศาสนา</center><noinclude></noinclude> rruy8pduqq68dehy52n5jvx7yg92xx0 250 91001 295065 2026-08-23T09:50:15Z TinTin45678 12482 /* ยังไม่พิสูจน์อักษร */ สร้างหน้าด้วย "<center>'''คำนำ'''</center> <center>(พิมพ์ครั้งที่ ๓๐/๒๔๖๘)</center> <center>{{rule|10%}}</center> เมื่อสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ทรงพระนิพนธ์หนังสือวินัยมุขขึ้นแล้ว ไม่ทันมีโอกาสที่จะทรง..." 295065 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="TinTin45678" />{{หสล|ค|xxx|นวโกวาท}}</noinclude><center>'''คำนำ'''</center> <center>(พิมพ์ครั้งที่ ๓๐/๒๔๖๘)</center> <center>{{rule|10%}}</center> เมื่อสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ทรงพระนิพนธ์หนังสือวินัยมุขขึ้นแล้ว ไม่ทันมีโอกาสที่จะทรงแก้ไขสำนวนความเรียงในส่วนวินัยบัญญัติ ซึ่งปรากฏความแผกเพี้ยนบางบทบางตอน ยากในการหมายใจสังเกตรูปความเมื่อเทียบเคียงของผู้แรกศึกษา ตลอดเวลาจนสิ้นพระชนม์ เห็นสมควรที่จะชำระอนุโลมตามเค้าเงื่อนแห่งวินัยมุข ข้าพเจ้าจึงแก้ไขให้สอดคล้องกันในส่วนเค้าความและคำที่เรียงนั้น ๆ ซึ่งอาศัยคำแปลในวินัยมุขเป็นหลัก. {{right|'''พระสาสนโสภณ'''}} {{left|วัดเทพศิรินทราวาส}} {{left|วันที่ ๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๔๖๘}}<noinclude></noinclude> o2ajyltsms5hi75pyqy6xs1fh63xnnd 295070 295065 2026-08-23T10:09:38Z TinTin45678 12482 295070 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="TinTin45678" />{{หสล|ค|xxx|นวโกวาท}}</noinclude><center>'''คำนำ'''</center> <center>(พิมพ์ครั้งที่ ๓๐/๒๔๖๘)</center> <center>{{rule|10%}}</center> เมื่อสมเด็จพระมหาสมณเจ้า กรมพระยาวชิรญาณวโรรส ทรงพระนิพนธ์หนังสือวินัยมุขขึ้นแล้ว ไม่ทันมีโอกาสที่จะทรงแก้ไขสำนวนความเรียงในส่วนวินัยบัญญัติ ซึ่งปรากฏความแผกเพี้ยนบางบทบางตอน ยากในการหมายใจสังเกตรูปความเมื่อเทียบเคียงของผู้แรกศึกษา ตลอดเวลาจนสิ้นพระชนม์ เห็นสมควรที่จะชำระอนุโลมตามเค้าเงื่อนแห่งวินัยมุข ข้าพเจ้าจึงแก้ไขให้สอดคล้องกันในส่วนเค้าความและคำที่เรียงนั้น ๆ ซึ่งอาศัยคำแปลในวินัยมุขเป็นหลัก. {{right|'''พระสาสนโสภณ'''}} {{left|วัดเทพศิรินทราวาส}} {{left|วันที่ ๑ ตุลาคม พ.ศ. ๒๔๖๘}}<noinclude></noinclude> 867mhfedngjinkko0rogba5tw3sly9c 250 91002 295066 2026-08-23T09:58:03Z TinTin45678 12482 /* ยังไม่พิสูจน์อักษร */ สร้างหน้าด้วย "<center>'''คำนำ'''</center> <center>(พิมพ์ครั้งที่ ๑๒/๒๔๕๓)</center> <center>{{rule|10%}}</center> เมื่อหนังสือนี้ฉบับที่ ๑๑ หมดแล้ว จะได้พิมพ์ฉบับที่ ๑๒ ได้เพิ่มหมวดธรรมที่สมควรจะรู้เข้าอีกหลายหมวด เพราะ..." 295066 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="TinTin45678" />{{หสล|ฆ|xxx|นวโกวาท}}</noinclude><center>'''คำนำ'''</center> <center>(พิมพ์ครั้งที่ ๑๒/๒๔๕๓)</center> <center>{{rule|10%}}</center> เมื่อหนังสือนี้ฉบับที่ ๑๑ หมดแล้ว จะได้พิมพ์ฉบับที่ ๑๒ ได้เพิ่มหมวดธรรมที่สมควรจะรู้เข้าอีกหลายหมวด เพราะเห็นว่าหนังสือนี้ได้ใช้แพร่หลาย ไม่เฉพาะแต่ภิกษุใหม่ ควรจะให้ความรู้กว้างขวางออกไป. หมวดธรรมที่เพิ่มคราวนี้ ทุกะหมวด ๒ และหมวดธรรมอันสงเคราะห์เข้าในโพธิปักขิยธรรมเป็นพื้น. เมื่อเพิ่มขึ้นดังนี้ ข้อศึกษาของภิกษุใหม่ก็มากขึ้น ภิกษุผู้มีสติปัญญาพอประมาณหรือค่อนข้างทราม จะเรียนไม่จบก็อาจเป็นได้. เมื่อเป็นเช่นนี้ อุปัชฌายะอาจารย์ผู้ฝึกหัด จะงดธรรมบางหมวดที่ไม่ใช้สำหรับภิกษุใหม่ หรือที่มีซ้ำกับหมวดธรรมอื่นบ้างแล้ว ไม่ใช้สอนก็ควร. นอกจากนี้ คราวนี้ยังได้แก้สำนวนในหนังสือนี้ด้วย. {{right|'''กรมหลวงวชิรญาณวโรรส'''}} {{left|วัดบวรนิเวศวิหาร}} {{left|วันที่ ๙ สิงหาคม ร.ศ. ๑๒๙}}<noinclude></noinclude> 8vk7f0vkg2a0ws4ovfkiw20lqukmu8c 295071 295066 2026-08-23T10:10:22Z TinTin45678 12482 295071 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="TinTin45678" />{{หสล|ฆ|xxx|นวโกวาท}}</noinclude><center>'''คำนำ'''</center> <center>(พิมพ์ครั้งที่ ๑๒/๒๔๕๓)</center> <center>{{rule|10%}}</center> เมื่อหนังสือนี้ฉบับที่ ๑๑ หมดแล้ว จะได้พิมพ์ฉบับที่ ๑๒ ได้เพิ่มหมวดธรรมที่สมควรจะรู้เข้าอีกหลายหมวด เพราะเห็นว่าหนังสือนี้ได้ใช้แพร่หลาย ไม่เฉพาะแต่ภิกษุใหม่ ควรจะให้ความรู้กว้างขวางออกไป. หมวดธรรมที่เพิ่มคราวนี้ ทุกะหมวด ๒ และหมวดธรรมอันสงเคราะห์เข้าในโพธิปักขิยธรรมเป็นพื้น. เมื่อเพิ่มขึ้นดังนี้ ข้อศึกษาของภิกษุใหม่ก็มากขึ้น ภิกษุผู้มีสติปัญญาพอประมาณหรือค่อนข้างทราม จะเรียนไม่จบก็อาจเป็นได้. เมื่อเป็นเช่นนี้ อุปัชฌายะอาจารย์ผู้ฝึกหัด จะงดธรรมบางหมวดที่ไม่ใช้สำหรับภิกษุใหม่ หรือที่มีซ้ำกับหมวดธรรมอื่นบ้างแล้ว ไม่ใช้สอนก็ควร. นอกจากนี้ คราวนี้ยังได้แก้สำนวนในหนังสือนี้ด้วย. {{right|'''กรมหลวงวชิรญาณวโรรส'''}} {{left|วัดบวรนิเวศวิหาร}} {{left|วันที่ ๙ สิงหาคม ร.ศ. ๑๒๙}}<noinclude></noinclude> dgekn7mkx4cpw9cci9ziuo60vywyzd4 250 91003 295072 2026-08-23T10:38:40Z TinTin45678 12482 /* ยังไม่พิสูจน์อักษร */ สร้างหน้าด้วย "<center>'''คำนำ'''</center> <center>(พิมพ์ครั้งที่ ๖/๒๔๔๗)</center> <center>{{rule|10%}}</center> แต่เดิม ในหนังสือนี้ ไม่ค่อยใช้ศัพท์บาลี แต่งขึ้นสำหรับเหมาะแก่ผู้เริ่มศึกษาในยุคนี้ ใช้บ้างแต่ในที่จะย่น..." 295072 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="TinTin45678" />{{หสล|ง|xxx|นวโกวาท}}</noinclude><center>'''คำนำ'''</center> <center>(พิมพ์ครั้งที่ ๖/๒๔๔๗)</center> <center>{{rule|10%}}</center> แต่เดิม ในหนังสือนี้ ไม่ค่อยใช้ศัพท์บาลี แต่งขึ้นสำหรับเหมาะแก่ผู้เริ่มศึกษาในยุคนี้ ใช้บ้างแต่ในที่จะย่นความกำหนดหรือความจำเข้าได้ดีกว่าใช้คำไทย ภายหลังหนังสือนี้แพร่หลายไปในหมู่ญาติโยมของผู้บวชใหม่ ผู้ได้สดับมากต่างก็พอใจในความคิดแต่งหนังสือนี้ แต่เห็นกันโดยมากว่า ถ้าใช้ศัพท์บาลีเข้าด้วยจะดีขึ้นอีกมาก เหตุว่าคนชั้นผู้ใหญ่เคยศึกษาในศัพท์บาลี เมื่อไม่พบศัพท์บาลีก็ชักให้งง. มักต้องนึกเทียบศัพท์บาลีก่อนจึงจะเข้าใจได้ตลอดดีว่า ธรรมหมวดนั้น ๆ เล็งเอาพระบาลีหมวดนั้น ๆ ถึงการกำหนดหรือการจำเล่า ท่านก็เห็นว่าศัพท์บาลีง่ายกว่า ยกขึ้นพูดก็สะดวกกว่า. หวังจะให้หนังสือนี้เป็นไปตามประสงค์ของคนชั้นผู้ใหญ่ด้วย จึงได้เติมศัพท์บาลีเข้าด้วยในหมวดธรรมที่มีคำบาลีสำหรับใช้เฉพาะศัพท์ เว้นไว้แต่หมวดธรรมที่จะต้องใช้คำผสมเป็นประโยค เช่นในอภิณหปัจจเวกขณะข้อต้นว่า ชราธมฺโมมฺหิ ชรํอนตีโต ซึ่งแปลว่า เรามีความแก่เป็นธรรมดาไม่ล่วงพ้นความแก่ไปได้ ในหมวดธรรมเช่นนี้ ยังคงใช้คำไทยล้วนตามเดิม จะใช้ประโยคบาลีเข้าด้วย ก็จะกลายเป็นหนังสือสวดมนต์แปลไป ผิดกับความประสงค์เดิม จะพาให้ผู้บวชใหม่ท้อถอยในการศึกษาพระ-<noinclude></noinclude> 436onfxwx7t4qd1hpqoc79qqmqm76as 250 91004 295073 2026-08-23T10:45:51Z TinTin45678 12482 /* ยังไม่พิสูจน์อักษร */ สร้างหน้าด้วย "{{left|ธรรมวินัย ถึงศัพท์บาลีที่ใช้นั้น ก็เรียงไว้ต่างวิธีกัน เรียงไว้ข้างต้นก็มี ข้างท้ายก็มี ที่เรียงไว้ข้างต้นนั้น ผู้เริ่มศึกษาไม่ถนัดกำหนดหรือจำศัพท์บาลีจ..." 295073 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="TinTin45678" />{{หสล|จ|xxx|นวโกวาท}}</noinclude>{{left|ธรรมวินัย ถึงศัพท์บาลีที่ใช้นั้น ก็เรียงไว้ต่างวิธีกัน เรียงไว้ข้างต้นก็มี ข้างท้ายก็มี ที่เรียงไว้ข้างต้นนั้น ผู้เริ่มศึกษาไม่ถนัดกำหนดหรือจำศัพท์บาลีจะงดเสีย กำหนดหรือจำแต่ความไทยก็ได้ ถ้ากำหนดหรือจำได้ด้วย ก็เป็นอันได้ความรู้กว้างขวางออกไป จะอ่านหนังสือธรรม หรือฟังเทศนา ก็จะกำหนดได้ง่ายขึ้น ที่เรียงไว้ข้างท้ายนั้น เป็นศัพท์พิเศษใช้เฉพาะข้อความนั้น สมควรที่จะรู้ไว้. ถึงท่านผู้เป็นอุปัชฌายะหรืออาจารย์ ผู้จะฝึกภิกษุสามเณรบวชในสำนักของตน ก็ควรรู้จักผ่อนปรนฝึกฝนตามสมควรแก่อุปนิสัยของเธอทั้งหลาย ถือเอาความรู้ความเข้าใจพระธรรมวินัยเป็นประมาณ. เมื่อเป็นคราวที่ควรจะแก้ไขหนังสือฉบับนี้ใหม่ จึงได้เพิ่มหมวดธรรมที่สมควร อันยังไม่มีในนี้เข้าอีกบ้าง ทั้งเรียบเรียงใหม่ในพวกหนึ่ง ๆ ให้ลุ่มลึกไปโดยลำดับ จับแต่ง่ายไปหายาก เพื่อให้ง่ายแก่ผู้ยังจะต้องใช้ความจำเบื้องหน้า. ฉบับใหม่นี้ได้แก้ไขเพิ่มเติมเพียงเท่านี้.}} {{right|'''กรมหมื่นวชิรญาณวโรรส'''}} {{left|วัดบวรนิเวศวิหาร}} {{left|วันที่ ๓๐ มิถุนายน ร.ศ. ๑๒๓}}<noinclude></noinclude> 1z7wlzdzgvjvpoajfrh5nbutm744ape 250 91005 295074 2026-08-23T10:58:19Z TinTin45678 12482 /* ยังไม่พิสูจน์อักษร */ สร้างหน้าด้วย "<center>'''คำนำ'''</center> <center>(พิมพ์ครั้งที่ ๕/๒๔๔๒)</center> <center>{{rule|10%}}</center> หนังสือเล่มนี้ เรียงย่อเกินประมาณดังนี้ สำหรับภิกษุสามเณรบวชใหม่, เพราะผู้บวชใหม่ย่อมบวชเพียงพรรษาเดียว คื..." 295074 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="TinTin45678" />{{หสล|ฉ|xxx|นวโกวาท}}</noinclude><center>'''คำนำ'''</center> <center>(พิมพ์ครั้งที่ ๕/๒๔๔๒)</center> <center>{{rule|10%}}</center> หนังสือเล่มนี้ เรียงย่อเกินประมาณดังนี้ สำหรับภิกษุสามเณรบวชใหม่, เพราะผู้บวชใหม่ย่อมบวชเพียงพรรษาเดียว คือสี่เดือนเป็นพื้น; อุปัชฌายะอาจารย์ผู้หวังความรู้แก่สัทธิวิหาริกและอันเตวาสิกต้องหาอุบายสั่งสอนให้เขาได้ความรู้มากที่สุดตามแต่จะเป็นได้, ถ้าใช้แบบสอนที่พิสดาร เรียนรู้ยังไม่ถึงไหนก็ถึงเวลาสึก จึงต้องใช้แบบย่อให้จุข้อความที่ควรจะศึกษา นี้เป็นเหตุเริ่มเรียงหนังสือเล่มนี้ขึ้น หนังสือนี้ถึงเป็นแบบย่อ ถ้าเข้าใจวิธีสอน ก็ทำให้ภิกษุสามเณรผู้บวชใหม่เข้าใจกว้างขวางได้เหมือนกัน ข้าพเจ้าได้ใช้ฝึกศิษย์ด้วยวิธีดังจะกล่าวต่อไปนี้. ให้ผู้ศึกษากำหนดจำหัวข้อในหนังสือเล่มนี้ให้ได้ตลอด เอาแต่ใจความ ไม่ต้องจำถึงพยัญชนะ, แต่คนอ่านแล้วใจความจำไว้ในใจไม่ได้ ยังต้องท่องเหมือนท่องสวดมนต์; กำหนดระยะให้ ๓ เดือน (ยกเดือนต้นไว้สำหรับบุรพกิจอย่างอื่น), เดือนที่ ๒ วินัยบัญญัติ เดือนที่ ๓ ธรรมวิภาค, เดือนท้ายเมื่อจวนสึก คิหิปฏิบัติ. ผู้ประกอบด้วยสติปัญญาอุตสาหะกล้าก็ได้เร็วกว่ากำหนด, ปานกลางก็พอทันกำหนด, ทราม ก็ไม่ทันกำหนด. ในระหว่างที่ศึกษาอยู่นั้น ในชั้นต้น เมื่อถึงกถาอะไร ให้สอบถามให้เล่าหัวข้อเหล่านั้นให้ฟัง<noinclude></noinclude> d5g8snls27to5891og2grmzzdum6lja 250 91006 295075 2026-08-23T11:24:27Z TinTin45678 12482 /* ยังไม่พิสูจน์อักษร */ สร้างหน้าด้วย "{{left|จนเห็นว่าขึ้นใจแล้ว. ส่วนวินัยให้ผูกเป็นปัญหาให้ตัดสิน. ปัญหานั้นให้ตัดสินได้ด้วยเทียบตามแบบ เช่น "ภิกษุพยาบาลคนไข้ วางยาผิด คนไข้ตาย, จะต้องปาราชิกหรือไม่?"..." 295075 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="TinTin45678" />{{หสล|ช|xxx|นวโกวาท}}</noinclude>{{left|จนเห็นว่าขึ้นใจแล้ว. ส่วนวินัยให้ผูกเป็นปัญหาให้ตัดสิน. ปัญหานั้นให้ตัดสินได้ด้วยเทียบตามแบบ เช่น "ภิกษุพยาบาลคนไข้ วางยาผิด คนไข้ตาย, จะต้องปาราชิกหรือไม่?" ผู้ตอบต้องใคร่ครวญดูเจตนาของผู้วางยาว่า เหมือนกับเจตนาของผู้ที่กล่าวไว้ในแบบหรือไม่? เท่านี้ก็ตัดสินได้. ถึงธรรมวิภาคและคิหิปฏิบัติก็มีปัญหาถามเหมือนกัน เช่น "อย่างไรความคบสัตบุรุษเป็นต้น จึงเป็นเครื่องเจริญของมนุษย์?" ในที่นี้ผู้ตอบต้องอธิบายตามความเห็นของตนให้สมแก่รูปปัญหา. อีกข้อหนึ่ง "ทรัพย์ที่จับจ่ายด้วยประการไร จึงได้ชื่อว่าเป็นประโยชน์?" ในที่นี้ต้องเอากระทู้ความในหมวดที่ว่าด้วยประโยชน์เิดแต่การถือเอาโภคทรัพย์ มาอธิบายแก้ให้สมรูปปัญหา. เมื่อถึงกำหนด ได้มีการสอบความรู้ใน ๓ อย่างนั้น เพื่อเป็นอุบายให้เอาใจใส่ดีขึ้น.}} ยังมีวิธีที่ช่วยทำให้ผู้บวชใหม่ได้ความรู้กว้างขวางออกไปกว่านี้อีก. ส่วนวินัย ถามปัญหาให้เทียบตามแบบไม่ได้, เช่น "ภิกษุตีเด็กต้องอาบัติอะไร?" ในแบบมีแต่ว่าตีภิกษุต้องปาจิตตีย์. เช่นนี้ทำให้ค้นคว้าในสิกขาเล่มใหญ่<ref>มหาขันธก์, บุพพสิกขาวรรณนา, วินัยมุข.</ref> พอพบแล้วก็จำได้ทันที. ส่วนธรรมวิภาคนั้นได้แจกกระทู้พุทธภาษิต<ref>วิธีสอนแบบนี้ ภายหลังได้ทรงรวบรวมขึ้นเป็นหนังสือพุทธศาสนสุภาษิต.</ref> เช่น "คนล่วงทุกข์ได้เพราะความเพียร, ได้ชื่อเสียงเพราะความสัตย์" วันละข้อ. แจกให้อย่างเดียวกัน<noinclude></noinclude> 9g0gzvgb4f3qdcd3awtjiiy2ix2oq4m 250 91007 295076 2026-08-23T11:29:21Z TinTin45678 12482 /* ยังไม่พิสูจน์อักษร */ สร้างหน้าด้วย "{{left|หมด ให้ไปแต่งแก้แล้วนำมาอ่านในที่ประชุมในกำหนด; ผู้แต่งต้องตริตรองด้วยน้ำใจให้เห็นเองก่อนว่า "ความเพียรเป็นเหตุ, ความล่วงทุกข์เป็นผล ความสัตย์เป็นเหตุ, ชื่..." 295076 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="TinTin45678" />{{หสล|ซ|xxx|นวโกวาท}}</noinclude>{{left|หมด ให้ไปแต่งแก้แล้วนำมาอ่านในที่ประชุมในกำหนด; ผู้แต่งต้องตริตรองด้วยน้ำใจให้เห็นเองก่อนว่า "ความเพียรเป็นเหตุ, ความล่วงทุกข์เป็นผล ความสัตย์เป็นเหตุ, ชื่อเสียงเป็นผล;" จึงจะเรียงความแต่งมาอ่านได้ ในเวลาที่อ่าน ต่างคนก็ต่างต้องมุ่งฟังของกันและกัน. เมื่อใครอธิบายดี ก็จำไว้, และที่สุดได้รับวินิจฉัย ว่าถูกหรือผิด. ข้อนี้เป็นเหตุให้ค้นคว้าข้อความในหนังสือธรรมมาอธิบายได้ความรู้กว้างขวางและตริตรองเห็นความดี เห็นความชั่วด้วยน้ำใจเอง.}} หนังสือเล่มนี้ แต่งขึ้นสำหรับสอนภิกษุสามเณรบวชใหม่ให้พอควรแก่เวลาจะศึกษาได้ จึงตั้งชื่อว่า นวโกวาท และมีข้อความแต่งโดยย่อ ๆ เพียงเท่านี้. {{right|'''กรมหมื่นวชิรญาณวโรรส'''}} {{left|วัดบวรนิเวศวิหาร}} {{left|วันที่ ๒๑ พฤษภาคม ร.ศ. ๑๑๘}}<noinclude></noinclude> 3opeyupabl6kmlanil9tx18o9p2kmjc 250 91008 295077 2026-08-23T11:45:27Z TinTin45678 12482 /* ยังไม่พิสูจน์อักษร */ สร้างหน้าด้วย "<center><big>'''เรื่องหนังสือนวโกวาท'''</big></center> <center>(ฉบับที่ ๕๔)</center> {{right|พระที่นั่งบรรณาคมสรณีย์}} <center>ที่ ๓/๒๖๘ วันที่ ๒๓ กรกฎาคม รัตนโกสินทรศก ๑๑๘</center> {{left|กราบทูล กรมหมื่นวชิรญาณวโรรส..." 295077 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="TinTin45678" />{{หสล|ก|xxx|นวโกวาท}}</noinclude><center><big>'''เรื่องหนังสือนวโกวาท'''</big></center> <center>(ฉบับที่ ๕๔)</center> {{right|พระที่นั่งบรรณาคมสรณีย์}} <center>ที่ ๓/๒๖๘ วันที่ ๒๓ กรกฎาคม รัตนโกสินทรศก ๑๑๘</center> {{left|กราบทูล กรมหมื่นวชิรญาณวโรรส ทรงทราบ}} ด้วยนวโกวาทที่ประทานมา วันแรกได้อ่านหมดเพียงวินัย แล้วไม่มีเวลาอ่านอีกจนวันนี้ เมื่อออฟฟิศทั้งปวงเขาหยุดงานมาได้ ๒ วัน หนังสือในนี้จึงหมด เห็นว่าตามทางที่เรียงเรียงไว้เดี๋ยวนี้ ย่อนักก็จริง แต่เป็นหัวข้อสำหรับที่จะจำแลอาจารย์จะสอนได้แม่นยำดี จะเป็นของให้ประโยชน์แต่พระบวชใหม่ แต่เป็นเครื่องตักเตือนใจแลลืมต้นง่ายของผู้ที่เคยฟังมาแล้ว สังเกตดูในเวลาที่อ่านเมื่อถึงหมวดใด ๆ ความระลึกก็แล่นได้ตลอดทุกครั้งเป็นเครื่องช่วยทรงความจำ แต่ว่าส่วนตัวหม่อมฉันเอง รู้สึกว่าขาดยกศัพท์ จำยากกว่ายกศัพท์ มิใช่จะให้ยกศัพท์เลอะทั่วไป คือยกอย่างเช่นอกตัญญูเป็นต้น แต่ที่เป็นนี้ก็รู้สึกว่าเห็นจะเป็นด้วยตัวไปเรียนบุกป่ามาเสียก่อน เมื่อออกทุ่งไม่แลเห็นต้นไม้ก็เปล่าเปลี่ยวไป ถ้าเริ่มเรียนเดินทุ่งทีเดียว จำในภาษาไทยเห็นจะง่ายกว่าดอกกระมัง ลงลักษณะถ้าจะท่องจำอันใด ตัวขอมจำง่ายกว่าตัวหนังสือไทยเป็อย่างเยนโรชั้นเก่าเสียแล้ว แต่ยอมว่าวัดอื่น ๆ ในมหานิกายที่อยากจะให้สอนได้ด้วยนั้นจะไม่เป็นการง่าย ผู้ที่รู้แลจะสอนได้คงจะมี แต่มักจะอยู่ในจำพวกเกียจคร้าน ในพวกทื่อถ้าหากว่าจะขยัน ก็น่ากลัวจะเหมือนออกทุ่ง เห็นแต่ฟ้าครอบแผ่นดินไปไหนไม่ใคร่รอด<noinclude></noinclude> d9vdct1habd0op51k79dgkiq7ebg8j4