วิกิซอร์ซ
thwikisource
https://th.wikisource.org/wiki/%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%B1%E0%B8%81
MediaWiki 1.47.0-wmf.18
first-letter
สื่อ
พิเศษ
พูดคุย
ผู้ใช้
คุยกับผู้ใช้
วิกิซอร์ซ
คุยเรื่องวิกิซอร์ซ
ไฟล์
คุยเรื่องไฟล์
มีเดียวิกิ
คุยเรื่องมีเดียวิกิ
แม่แบบ
คุยเรื่องแม่แบบ
วิธีใช้
คุยเรื่องวิธีใช้
หมวดหมู่
คุยเรื่องหมวดหมู่
สถานีย่อย
คุยเรื่องสถานีย่อย
ผู้สร้างสรรค์
คุยเรื่องผู้สร้างสรรค์
งานแปล
คุยเรื่องงานแปล
หน้า
คุยเรื่องหน้า
ดัชนี
คุยเรื่องดัชนี
TimedText
TimedText talk
มอดูล
คุยเรื่องมอดูล
Event
Event talk
หน้า:นวโกวาท - วชิรญาณวโรรส - ๒๕๑๓.pdf/88
250
91088
295213
2026-09-03T11:59:20Z
TinTin45678
12482
/* ยังไม่พิสูจน์อักษร */ สร้างหน้าด้วย "# อัตตัญญุตา ความเป็นผู้รู้จักตนว่า เราว่าโดยชาติตระกูลยศศักดิ์สมบัติบริวารความรู้และคุณธรรมเพียงเท่านี้ ๆ แล้วประพฤติตนให้สมควรแก่ที่เป็นอยู่อย่างไร. # มัตต..."
295213
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="TinTin45678" />{{หสล|๕๔|xxx|นวโกวาท}}</noinclude># อัตตัญญุตา ความเป็นผู้รู้จักตนว่า เราว่าโดยชาติตระกูลยศศักดิ์สมบัติบริวารความรู้และคุณธรรมเพียงเท่านี้ ๆ แล้วประพฤติตนให้สมควรแก่ที่เป็นอยู่อย่างไร.
# มัตตัญญุตา ความเป็นผู้รู้ประมาณ ในการแสวงหาเครื่องเลี้ยงชีวิตแต่โดยทางที่ชอบ และรู้จักประมาณในการบริโภคแต่พอควร.
# กาลัญญุตา ความเป็นผู้รู้จักกาลเวลาอันสมควรในอันประกอบกิจนั้น ๆ.
# ปริสัญญุตา ความเป็นผู้จักประชุมชน และกิริยาที่จะต้องประพฤติต่อประชุมชนนั้น ๆ ว่า หมู่นี้เมื่อเข้าไปหา จะต้องทำกิริยาอย่างนี้ จะต้องพูดอย่างนี้ เป็นต้น.
# ปุคคลปโรปรัญญุตา ความเป็นผู้รู้จักเลือกบุคคลว่า ผู้นี้เป็นคนดีควรคบ ผู้นี้เป็นคนไม่ดี ไม่ควรคบ เป็นต้น.
องฺ. สตฺตก. ๒๓/๑๑๓.
สัปปุริสธรรมอีก ๗ อย่าง
# สัตบุรุษประกอบด้วยธรรม ๗ ประการ คือ มีศรัทธา มีความละอายต่อบาป มีความกลัวต่อบาป เป็นคนได้ยินได้ฟังมาก เป็นคนมีความเพียร เป็นคนมีสติมั่นคง เป็นคนมีปัญญา.
# จะปรึกษาสิ่งใดกับใคร ๆ ก็ไม่ปรึกษาเพื่อจะเบียดเบียนตนและผู้อื่น.<noinclude></noinclude>
b2r05gen7ot5phnfhcmlu9ir1xodz2n
หน้า:นวโกวาท - วชิรญาณวโรรส - ๒๕๑๓.pdf/89
250
91089
295214
2026-09-03T12:04:27Z
TinTin45678
12482
/* ยังไม่พิสูจน์อักษร */ สร้างหน้าด้วย "# จะคิดสิ่งใดก็ไม่คิดเพื่อจะเบียดเบียนตนและผู้อื่น. # จะพูดสิ่งใดก็ไม่พูดเพื่อจะเบียดเบียนตนและผู้อื่น. # จะทำสิ่งใดก็ไม่ทำเพื่อจะเบียดเบียนตนและผู้อื่น. # มีคว..."
295214
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="TinTin45678" />{{หสล|๕๕|xxx|นวโกวาท}}</noinclude># จะคิดสิ่งใดก็ไม่คิดเพื่อจะเบียดเบียนตนและผู้อื่น.
# จะพูดสิ่งใดก็ไม่พูดเพื่อจะเบียดเบียนตนและผู้อื่น.
# จะทำสิ่งใดก็ไม่ทำเพื่อจะเบียดเบียนตนและผู้อื่น.
# มีความเห็นชอบ มีเห็นว่าทำดีได้ดีทำชั่วได้ชั่วเป็นต้น.
# ให้ทานโดยเคารพ คือเอื้อเฟื้อแก่ของที่ตัวให้ และผู้รับทานนั้น ไม่ทำอาการดุจทิ้งเสีย.
นัย. ม. อุป. ๑๔/๑๑๒.
โพชฌงค์ ๗
# สติ ความระลึกได้.
# ธัมมวิจยะ ความสอดส่องธรรม.
# วิริยะ ความเพียร.
# ปีติ ความอิ่มใจ.
# ปัสสัทธิ ความสงบใจและอารมณ์.
# สมาธิ ความตั้งใจมั่น.
# อุเปกขา ความวางเฉย.
เรียกตามประเภทว่า สติสัมโพชฌงค์ไปโดยลำดับจนถึงอุเปกขาสัมโพชฌงค์.
สํ. มหา. ๑๙/๙๓.<noinclude></noinclude>
rlhl9ubvp6fluvezf84unbslvwazmda
หน้า:นวโกวาท - วชิรญาณวโรรส - ๒๕๑๓.pdf/90
250
91090
295215
2026-09-03T12:09:10Z
TinTin45678
12482
/* ยังไม่พิสูจน์อักษร */ สร้างหน้าด้วย "อัฏฐกะ คือ หมวด ๘ โลกธรรม ๘ ธรรมที่ครอบงำสัตวโลกอยู่ และสัตวโลกย่อมเป็นไปตามธรรมนั้น เรียกว่าโลกธรรม. โลกธรรมนั้น ๘ อย่าง คือ มีลาภ ๑ ไม่มีลาภ ๑ มียศ ๑ ไม่มียศ ๑ นิน..."
295215
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="TinTin45678" />{{หสล|๕๖|xxx|นวโกวาท}}</noinclude>อัฏฐกะ คือ หมวด ๘
โลกธรรม ๘
ธรรมที่ครอบงำสัตวโลกอยู่ และสัตวโลกย่อมเป็นไปตามธรรมนั้น เรียกว่าโลกธรรม. โลกธรรมนั้น ๘ อย่าง คือ มีลาภ ๑ ไม่มีลาภ ๑ มียศ ๑ ไม่มียศ ๑ นินทา ๑ สรรเสริญ ๑ สุข ๑ ทุกข์ ๑.
ในโลกธรรม ๘ ประการนี้ อย่างใดอย่างหนึ่งเกิดขึ้น ควรพิจารณาว่า สิ่งนี้เกิดขึ้นแล้วแก่เรา ก็แต่ว่ามันไม่เที่ยง เป็นทุกข์ มีความแปรปรวนเป็นธรรมดา ควรรู้ตามที่เป็นจริง อย่าให้มันครอบงำจิตได้ คืออย่ายินดีในส่วนที่ปรารถนา อย่ายินร้ายในส่วนที่ไม่ปรารถนา.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๑๕๗.
ลักษณะตัดสินธรรมวินัย ๘ ประการ
ธรรมเหล่าใดเป็นไปเพื่อความกำหนัดย้อมใจ ๑.
เป็นไปเพื่อความประกอบทุกข์ ๑.
เป็นไปเพื่อความสะสมกองกิเลส ๑.
เป็นไปเพื่อความอยากใหญ่ ๑.
เป็นไปเพื่อความไม่สันโดษยินดีด้วยของมีอยู่ คือมีนี่แล้วอยากได้นั้น ๑.<noinclude></noinclude>
o15ctzjxkbfharl05odxj647yypm4ac
หน้า:นวโกวาท - วชิรญาณวโรรส - ๒๕๑๓.pdf/91
250
91091
295216
2026-09-03T12:13:00Z
TinTin45678
12482
/* ยังไม่พิสูจน์อักษร */ สร้างหน้าด้วย "เป็นไปเพื่อความคลุกคลีด้วยหมู่คณะ ๑. เป็นไปเพื่อความเกียจคร้าน ๑. เป็นไปเพื่อความเลี้ยงยาก ๑. ธรรมเหล่านี้พึงรู้ว่า ไม่ใช่ธรรม ไม่ใช่วินัย ไม่ใช่คำสั่งสอนของพ..."
295216
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="TinTin45678" />{{หสล|๕๗|xxx|นวโกวาท}}</noinclude>เป็นไปเพื่อความคลุกคลีด้วยหมู่คณะ ๑.
เป็นไปเพื่อความเกียจคร้าน ๑.
เป็นไปเพื่อความเลี้ยงยาก ๑.
ธรรมเหล่านี้พึงรู้ว่า ไม่ใช่ธรรม ไม่ใช่วินัย ไม่ใช่คำสั่งสอนของพระศาสดา.
ธรรมเหล่าใดเป็นไปเพื่อความคลายกำหนัด ๑.
เป็นไปเพื่อความปราศจากทุกข์ ๑.
เป็นไปเพื่อความไม่สะสมกองกิเลส ๑.
เป็นไปเพื่อความอยากอันน้อย ๑.
เป็นไปเพื่อความสันโดษยินดีด้วยของมีอยู่ ๑.
เป็นไปเพื่อความสงัดจากหมู่ ๑.
เป็นไปเพื่อความเพียร ๑.
เป็นไปเพื่อความเลี้ยงง่าย ๑.
ธรรมเหล่านี้พึงรู้ว่า เป็นธรรม เป็นวินัย เป็นคำสั่งสอนของพระศาสดา.
องฺ. อฏฺฐก. ๒๓/๒๘๘.
มรรคมีองค์ ๘
# สัมมาทิฏฐิ ปัญญาอันเห็นชอบ คือเห็นอริยสัจ ๔.
# สัมมาสังกัปปะ ดำริชอบ คือ ดำริจะออกจากกาม ๑ ดำริในอันไม่พยาบาท ๑ ดำริในอันไม่เบียดเบียน ๑.<noinclude></noinclude>
sb7qgxpqoifd5qu9a7dq9sugjvsei3y
หน้า:นวโกวาท - วชิรญาณวโรรส - ๒๕๑๓.pdf/92
250
91092
295217
2026-09-03T12:19:02Z
TinTin45678
12482
/* ยังไม่พิสูจน์อักษร */ สร้างหน้าด้วย "# สัมมาวาจา เจรจาชอบ คือเว้นจากวจีทุจริต ๔. # สัมมากัมมันตะ ทำการงานชอบ คือเว้นจากกายทุจริต ๓. # สัมมาอาชีวะ เลี้ยงชีวิตชอบ คือเว้นจากความเลี้ยงชีวิตโดยทางที่ผิด. #..."
295217
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="TinTin45678" />{{หสล|๕๘|xxx|นวโกวาท}}</noinclude># สัมมาวาจา เจรจาชอบ คือเว้นจากวจีทุจริต ๔.
# สัมมากัมมันตะ ทำการงานชอบ คือเว้นจากกายทุจริต ๓.
# สัมมาอาชีวะ เลี้ยงชีวิตชอบ คือเว้นจากความเลี้ยงชีวิตโดยทางที่ผิด.
# สัมมาวายามะ เพียรชอบ คือเพียรในที่ ๔ สถาน.
# สัมมาสติ ระลึกชอบ คือระลึกในสติปัฏฐานทั้ง ๔.
# สัมมาสมาธิ ตั้งใจไว้ชอบ คือเจริญฌานทั้ง ๔.
ในองค์มรรคทั้ง ๘ นั้น เห็นชอบ ดำริชอบ สงเคราะห์เข้าในปัญญาสิกขา. วาจาชอบ การงานชอบ เลี้ยงชีวิตชอบ สงเคราะห์เข้าในสีลสิกขา. เพียรชอบ ระลึกชอบ ตั้งใจไว้ชอบ สงเคราะห์เข้าในจิตตสิกขา.
ม. มู. ๑๒/๒๖. อภิ. วิภงฺค. ๓๕/๓๑๗.
{{rule|10%}}
นวกะ คือ หมวด ๙
มละ คือ มลทน ๙ อย่าง
โกรธ ๑ ลบหลู่บุญคุณท่าน ๑ ริษยา ๑ ตระหนี่ ๑ มายา ๑ มักอวด ๑ พูดปด ๑ มีความปรารถนาลามก ๑ เห็นผิด ๑.
อภิ. วิภงฺค. ๓๕/๕๒๖.<noinclude></noinclude>
rokitnvd4csga7ogndto79904kj41qx
หน้า:นวโกวาท - วชิรญาณวโรรส - ๒๕๑๓.pdf/93
250
91093
295218
2026-09-03T20:07:14Z
TinTin45678
12482
/* ยังไม่พิสูจน์อักษร */ สร้างหน้าด้วย "ทสกะ คือ หมวด ๑๐ อกุศลกรรมบถ ๑๐ จัดเป็นกายกรรม คือทำด้วยกาย ๓ อย่าง # ปาณาติบาต ทำชีวิตสัตว์ให้ตกล่วง คือฆ่าสัตว์. # อทินนาทาน ถือเอาสิ่งของที่เจ้าของไม่ได้ให้ ด้ว..."
295218
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="TinTin45678" />{{หสล|๕๙|xxx|นวโกวาท}}</noinclude>ทสกะ คือ หมวด ๑๐
อกุศลกรรมบถ ๑๐
จัดเป็นกายกรรม คือทำด้วยกาย ๓ อย่าง
# ปาณาติบาต ทำชีวิตสัตว์ให้ตกล่วง คือฆ่าสัตว์.
# อทินนาทาน ถือเอาสิ่งของที่เจ้าของไม่ได้ให้ ด้วยอาการแห่งขโมย.
# กาเมสุ มิจฉาจาร ประพฤติผิดในกาม.
จัดเป็นวจีกรรม คือทำด้วยวาจา ๔ อย่าง
# มุสาวาท พูดเท็จ.
# ปิสุณาวาจา พูดส่อเสียด.
# ผรุสวาจา พูดคำหยาบ.
# สัมผัปปลาปะ พูดเพ้อเจ้อ.
จัดเป็นมโนกรรม คือทำด้วยใจ ๓ อย่าง
# อภิชฌา โลภอยากได้ของเขา.
# พยาบาท ปองร้ายเขา.
# มิจฉาทิฏฐิ เห็นผิดจากคลองธรรม.
กรรม ๑๐ อย่างนี้ เป็นทางบาป ไม่ควรดำเนิน.
ที. มหา. ๑๐/๓๕๖. ที. ปาฏิ. ๑๑/๒๘๔. ม. มู. ๑๒/๕๒๑.<noinclude></noinclude>
6wwvv5cz8uo91jh0u22bh64krqjhdfc
หน้า:นวโกวาท - วชิรญาณวโรรส - ๒๕๑๓.pdf/94
250
91094
295219
2026-09-03T20:11:22Z
TinTin45678
12482
/* ยังไม่พิสูจน์อักษร */ สร้างหน้าด้วย "กุศลกรรมบถ ๑๐ จัดเป็นกายกรรม ๓ อย่าง # ปาณาติปาตา เวรมณี เว้นจากทำชีวิตสัตว์ให้ตกล่วง. # อทินนาทานา เวรมณี เว้นจากถือเอาสิ่งของที่เจ้าของไม่ได้ให้ ด้วยอาการแห่งข..."
295219
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="TinTin45678" />{{หสล|๖๐|xxx|นวโกวาท}}</noinclude>กุศลกรรมบถ ๑๐
จัดเป็นกายกรรม ๓ อย่าง
# ปาณาติปาตา เวรมณี เว้นจากทำชีวิตสัตว์ให้ตกล่วง.
# อทินนาทานา เวรมณี เว้นจากถือเอาสิ่งของที่เจ้าของไม่ได้ให้ ด้วยอาการแห่งขโมย.
# กาเมสุ มิจฉาจารา เวรมณี เว้นจากประพฤติผิดในกาม.
จัดเป็นวจีกรรม ๔ อย่าง
# มุสาวาทา เวรมณี เว้นจากพูดเท็จ.
# ปิสุณาย วาจาย เวรมณี เว้นจากพูดส่อเสียด.
# ผรุสาย วาจาย เวรมณี เว้นจากพูดคำหยาบ.
# สัมผัปปลาปา เวรมณี เว้นจากพูดเพ้อเจ้อ.
จัดเป็นมโนกรรม ๓ อย่าง
# อนภิชฌา ไม่โลภอยากได้ของเขา.
# อพยาบาท ไม่พยาบาทปองร้ายเขา.
# สัมมาทิฏฐิ เห็นชอบตามคลองธรรม.
กรรม ๑๐ อย่างนี้เป็นทางบุญ ควรดำเนิน.
ที. มหา. ๑๐/๓๕๙. ที. ปาฏิ. ๑๑/๒๘๔. ม. มู. ๑๒/๖๒๓.
บุญกิริยาวัตถุ ๑๐ อย่าง
# ทานมัย บุญสำเร็จด้วยการบริจาคทาน.
# สีลมัย บุญสำเร็จด้วยการรักษาศีล.<noinclude></noinclude>
fs3d7huctt1lwgh5w0hh68e11hdh1wo
หน้า:นวโกวาท - วชิรญาณวโรรส - ๒๕๑๓.pdf/95
250
91095
295220
2026-09-03T20:21:30Z
TinTin45678
12482
/* ยังไม่พิสูจน์อักษร */ สร้างหน้าด้วย "# ภาวนามัย บุญสำเร็จด้วยการเจริญภาวนา. # อปจายนมัย บุญสำเร็จด้วยการประพฤติถ่อมตนแก่ผู้ใหญ่. # เวยยาวัจจมัย บุญสำเร็จด้วยการช่วยขวนขวายในกิจที่ชอบ. # ปัตติทานมัย บุ..."
295220
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="TinTin45678" />{{หสล|๖๑|xxx|นวโกวาท}}</noinclude># ภาวนามัย บุญสำเร็จด้วยการเจริญภาวนา.
# อปจายนมัย บุญสำเร็จด้วยการประพฤติถ่อมตนแก่ผู้ใหญ่.
# เวยยาวัจจมัย บุญสำเร็จด้วยการช่วยขวนขวายในกิจที่ชอบ.
# ปัตติทานมัย บุญสำเร็จด้วยการให้ส่วนบุญ.
# ปัตตานุโมทนามัย บุญสำเร็จด้วยการอนุโมทนาส่วนบุญ.
# ธัมมัสสวนมัย บุญสำเร็จด้วยการฟังธรรม.
# ธัมมเทสนามัย บุญสำเร็จด้วยการแสดงธรรม.
# ทิฏฐิชุกัมม์ การทำความเห็นให้ตรง.
สุ. วิ. ๓/๒๕๖. อภิธมฺมตฺถสงฺคหปาลิ. ๒๙. ตฎฺฏีกา. ๑๗๑.
ธรรมที่บรรพชิตควรพิจารณาเนือง ๆ ๑๐ อย่าง
# บรรพชิตควรพิจารณาเนือง ๆ ว่า บัดนี้เรามีเพศต่างจากคฤหัสถ์แล้ว อาการกิริยาใด ๆ ของสมณะ เราต้องทำอาการกิริยานั้น ๆ.
# บรรพชิตควรพิจารณาเนือง ๆ ว่า ความเลี้ยงชีวิตของเราเนื่องด้วยผู้อื่น เราควรทำตัวให้เขาเลี้ยงง่าย.
# บรรพชิตควรพิจารณาเนือง ๆ ว่า อาการกายวาจาอย่างอื่นที่เราจะต้องทำให้ดีขึ้นไปกว่านี้ ยังมีอยู่อีก ไม่ใช่เพียงเท่านี้.
# บรรพชิตควรพิจารณาเนือง ๆ ว่า ตัวของเราเองติเตียน<noinclude></noinclude>
7gdjlciy0cpd0awm29t5l90cvp782de
หน้า:นวโกวาท - วชิรญาณวโรรส - ๒๕๑๓.pdf/96
250
91096
295221
2026-09-03T20:27:18Z
TinTin45678
12482
/* ยังไม่พิสูจน์อักษร */ สร้างหน้าด้วย "ตัวเราเองโดยศีลได้หรือไม่. # บรรพชิตควรพิจารณาเนือง ๆ ว่า ผู้รู้ใคร่ครวญแล้วติเตียนเราโดยศีลได้หรือไม่. # บรรพชิตควรพิจารณาเนือง ๆ ว่า เราจะต้องพลัดพรากจากของรั..."
295221
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="TinTin45678" />{{หสล|๖๒|xxx|นวโกวาท}}</noinclude>ตัวเราเองโดยศีลได้หรือไม่.
# บรรพชิตควรพิจารณาเนือง ๆ ว่า ผู้รู้ใคร่ครวญแล้วติเตียนเราโดยศีลได้หรือไม่.
# บรรพชิตควรพิจารณาเนือง ๆ ว่า เราจะต้องพลัดพรากจากของรักของชอบใจทั้งนั้น.
# บรรพชิตควรพิจารณาเนือง ๆ ว่า เรามีกรรมเป็นของตัว เราทำดีจักได้ดี ทำชั่วจักได้ชั่ว.
# บรรพชิตควรพิจารณาเนือง ๆ ว่า วันคืนล่วงไป ๆ บัดนี้เราทำอะไรอยู่.
# บรรพชิตควรพิจารณาเนือง ๆ ว่า เรายินดีในที่สงัดหรือไม่.
# บรรพชิตควรพิจารณาเนือง ๆ ว่า คุณวิเศษของเรามีอยู่หรือไม่ ที่จะให้เราเป็นผู้ไม่เก้อเขินในเวลาเพื่อนบรรพชิตถามในกาลภายหลัง.
องฺ. ทสก. ๒๔/๙๑.
นาถกรณธรรม คือ ธรรมทำที่พึ่ง ๑๐ อย่าง
# ศีล รักษากายวาจาให้เรียบร้อย.
# พาหุสัจจะ ความเป็นผู้ได้สดับตรับฟังมาก.
# กัลยาณมิตตตา ความเป็นผู้มีเพื่อนดีงาม.<noinclude></noinclude>
o2e5gj94zj1xbb7nvx9mgwk5t5t3hhg
หน้า:นวโกวาท - วชิรญาณวโรรส - ๒๕๑๓.pdf/97
250
91097
295222
2026-09-03T20:34:24Z
TinTin45678
12482
/* ยังไม่พิสูจน์อักษร */ สร้างหน้าด้วย "# โสวจัสสตา ความเป็นผู้ว่าง่ายสอนง่าย. # กิงกรณีเยสุ ทักขตา ความขยันช่วยเอาใจใส่ในกิจธุระของเพื่อนภิกษุสามเณร. # ธัมมกามตา ความใคร่ในธรรมที่ชอบ. # วิริยะ เพียรเพื่..."
295222
proofread-page
text/x-wiki
<noinclude><pagequality level="1" user="TinTin45678" />{{หสล|๖๓|xxx|นวโกวาท}}</noinclude># โสวจัสสตา ความเป็นผู้ว่าง่ายสอนง่าย.
# กิงกรณีเยสุ ทักขตา ความขยันช่วยเอาใจใส่ในกิจธุระของเพื่อนภิกษุสามเณร.
# ธัมมกามตา ความใคร่ในธรรมที่ชอบ.
# วิริยะ เพียรเพื่อจะละความชั่ว ประพฤติความดี.
# สันโดษ ยินดีด้วยผ้านุ่งผ้าห่มอาหารที่นอนที่นั่งและยาตามมีตามได้.
# สติ จำการที่ได้ทำและคำที่พูดแล้วแม้นานได้.
# ปัญญา รอบรู้ในกองสังขารตามเป็นจริงอย่างไร.
องฺ. ทสก. ๒๔/๒๗
กถาวัตถุ คือ ถ้อยคำที่ควรพูด ๑๐ อย่าง
# อัปปิจฉกถา ถ้อยคำที่ชักนำให้มีความปรารถนาน้อย.
# สันตุฏฐิกถา ถ้อยคำที่ชักนำให้สันโดษยินดีด้วยปัจจัยตามมีตามได้.
# ปวิเวกกถา ถ้อยคำที่ชักนำให้สงัดกายสงัดใจ.
# อสังสัคคกถา ถ้อยคำที่ชักนำไม่ให้ระคนด้วยหมู่.
# วิริยารัมภกถา ถ้อยคำที่ชักนำให้ปรารภความเพียร.
# สีลกถา ถ้อยคำที่ชักนำให้ตั้งอยู่ในศีล.
# สมาธิกถา ถ้อยคำที่ชักนำให้ทำใจให้สงบ.<noinclude></noinclude>
92pchldtcgo0qklmd9yk7irre2fwm5r