วิกิซอร์ซ thwikisource https://th.wikisource.org/wiki/%E0%B8%AB%E0%B8%99%E0%B9%89%E0%B8%B2%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%B1%E0%B8%81 MediaWiki 1.47.0-wmf.22 first-letter สื่อ พิเศษ พูดคุย ผู้ใช้ คุยกับผู้ใช้ วิกิซอร์ซ คุยเรื่องวิกิซอร์ซ ไฟล์ คุยเรื่องไฟล์ มีเดียวิกิ คุยเรื่องมีเดียวิกิ แม่แบบ คุยเรื่องแม่แบบ วิธีใช้ คุยเรื่องวิธีใช้ หมวดหมู่ คุยเรื่องหมวดหมู่ สถานีย่อย คุยเรื่องสถานีย่อย ผู้สร้างสรรค์ คุยเรื่องผู้สร้างสรรค์ งานแปล คุยเรื่องงานแปล หน้า คุยเรื่องหน้า ดัชนี คุยเรื่องดัชนี TimedText TimedText talk มอดูล คุยเรื่องมอดูล Event Event talk 10 35221 299453 299129 2026-09-29T14:04:19Z Vesperstelo 11696 299453 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1|}}} <!-- ลิงก์ --> | ล = [[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{{เล่ม|{{{2|}}}}}}/ส่วน {{{ส่วน|{{{3|}}}}}}|{{{ชื่อ|{{{4|}}}}}}]] | ลห<!-- ลิงก์หัว --> = [[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166]]: [[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{{2|}}}|เล่ม {{{2|}}}]] | ลข<!-- ลิงก์ข้าง --> = [[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{{2|}}}/ส่วน {{{3|}}}|ส่วน {{{3|}}}]] | ลปงย = {{ลิงก์ไปงานย่อย|งาน=ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{{2|}}}/ส่วน {{{3|}}}|ปี=2482|งานหลัก=ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{{2|}}}||แสดงงาน={{{4|}}}|แสดงงานหลัก=ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166 เล่ม {{{2|}}}}} <!-- สารบัญ --> | ส = {{สารบัญแถว 2จุด-1-1|[[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{{2|}}}/ส่วน {{{3|}}}|{{{4|}}}]]|{{{6|”}}}|{{เลขไทย|{{{5|}}}}}|dottext=}} | ส2 = {{สารบัญแถว 2จุด-1-1|{{{4|}}}|{{{6|”}}}|[[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{{2|}}}/ส่วน {{{3|}}}|{{เลขไทย|{{{5|}}}}}]]|dottext=}} | ส3 = {{ขนาดอักษร|120%|[[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม 3/ส่วน {{{2|}}}|{{{3|}}}]]}} | ส4 = [[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม 3/ส่วน {{{2|}}}#{{{3|}}}|{{{4|}}}]] <!-- หัวเรื่องตรงกลาง --> | ก = {{กลาง|{{ขนาดอักษร|140%|{{{2|}}}}}{{#if:{{{4|}}}|{{{4|}}}}}{{#if:{{{3|}}}|{{#tag:ref|{{{3|}}}}}}}}} | ก2 = <div id="{{{2|}}}" style="text-align:center;">{{หนา|{{{2|}}}}}{{#if:{{{3|}}}|{{#tag:ref|{{{3|}}}}}}}</div> <!-- คำผิด --> | คผ = {{คำผิด|1={{{3|}}}|2={{{4|}}}|3=ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{#switch:{{{2|}}} | 1 = 1/ส่วน 17 | 2 = 2/ส่วน 13 | 3 = 3/ส่วน 7 }}|4={{{5|}}}}} | คผ2 = {{ทูลทิป|{{{3|}}}}}{{#tag:ref|[[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{#switch:{{{2|}}} | 1 = 1/ส่วน 17 | 2 = 2/ส่วน 13 | 3 = 3/ส่วน 7 }}|ใบแก้คำผิด]]ให้เพิ่มเชิงอรรถตรงนี้ว่า “{{{4|}}}” {{เชิงอรรถของวิกิซอร์ซ}}|group=วซ}} | คผ3 = {{คำผิด|1={{{3|}}}|2={{{4|}}}|tag=}} <nowiki>[</nowiki>ข้อความเดิมว่า “{{{3|}}}” แก้เป็น “{{{4|}}}” ตาม[[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{#switch:{{{2|}}} | 1 = 1/ส่วน 17 | 2 = 2/ส่วน 13 | 3 = 3/ส่วน 7 }}|ใบแก้คำผิด]] {{เชิงอรรถของวิกิซอร์ซ}}<nowiki>]</nowiki> <!-- อักษรพิเศษ --> | ชญ = {{ตำแหน่งอักษร|1=ช|3={{อักษรไทยพิเศษ|ไม้หัน2|{{{2|4}}}}}|5={{{3|2}}}}} | ญุ = {{ตำแหน่งอักษร|1=ญ|3={{อักษรไทยพิเศษ|อุ2|5}}|5=7}} | หข = <span style="position:relative;">{{{2|}}}<span style="position:absolute; bottom:13px; left:0px; text-indent:0px; font-size:80%;">{{ไม่ยกคำ|{{{3|}}}}}</span></span> }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> h1bta90zitmc0k2p0fpqe2t80vtzveq 299456 299453 2026-09-29T14:10:05Z Vesperstelo 11696 299456 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1|}}} <!-- ลิงก์ --> | ล = [[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{{เล่ม|{{{2|}}}}}}/ส่วน {{{ส่วน|{{{3|}}}}}}|{{{ชื่อ|{{{4|}}}}}}]] | ลห<!-- ลิงก์หัว --> = [[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166]]: [[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{{2|}}}|เล่ม {{{2|}}}]] | ลข<!-- ลิงก์ข้าง --> = [[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{{2|}}}/ส่วน {{{3|}}}|ส่วน {{{3|}}}]] | ลปงย = {{ลิงก์ไปงานย่อย|งาน=ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{{2|}}}/ส่วน {{{3|}}}|ปี=2482|งานหลัก=ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{{2|}}}||แสดงงาน={{{4|}}}|แสดงงานหลัก=ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166 เล่ม {{{2|}}}}} <!-- สารบัญ --> | ส = {{สารบัญแถว 2จุด-1-1|[[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{{2|}}}/ส่วน {{{3|}}}|{{{4|}}}]]|{{{6|”}}}|{{เลขไทย|{{{5|}}}}}|dottext=}} | ส2 = {{สารบัญแถว 2จุด-1-1|{{{4|}}}|{{{6|”}}}|[[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{{2|}}}/ส่วน {{{3|}}}|{{เลขไทย|{{{5|}}}}}]]|dottext=}} | ส3 = {{ขนาดอักษร|120%|[[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม 3/ส่วน {{{2|}}}|{{{3|}}}]]}} | ส4 = [[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม 3/ส่วน {{{2|}}}#{{{3|}}}|{{{4|}}}]] <!-- หัวเรื่องตรงกลาง --> | ก = {{กลาง|{{ขนาดอักษร|140%|{{{2|}}}}}{{#if:{{{4|}}}|{{{4|}}}}}{{#if:{{{3|}}}|{{#tag:ref|{{{3|}}}}}}}}} | ก2 = <div id="{{{2|}}}" style="text-align:center;">{{หนา|{{{2|}}}}}{{#if:{{{3|}}}|{{#tag:ref|{{{3|}}}}}}}</div> <!-- คำผิด --> | คผ = {{คำผิด|1={{{3|}}}|2={{{4|}}}|3=ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{#switch:{{{2|}}} | 1 = 1/ส่วน 17 | 2 = 2/ส่วน 13 | 3 = 3/ส่วน 7 }}}} | คผ2 = {{ทูลทิป|{{{3|}}}}}{{#tag:ref|[[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{#switch:{{{2|}}} | 1 = 1/ส่วน 17 | 2 = 2/ส่วน 13 | 3 = 3/ส่วน 7 }}|ใบแก้คำผิด]]ให้เพิ่มเชิงอรรถตรงนี้ว่า “{{{4|}}}” {{เชิงอรรถของวิกิซอร์ซ}}|group=วซ}} | คผ3 = {{คำผิด|1={{{3|}}}|2={{{4|}}}|tag=}} <nowiki>[</nowiki>ข้อความเดิมว่า “{{{3|}}}” แก้เป็น “{{{4|}}}” ตาม[[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{#switch:{{{2|}}} | 1 = 1/ส่วน 17 | 2 = 2/ส่วน 13 | 3 = 3/ส่วน 7 }}|ใบแก้คำผิด]] {{เชิงอรรถของวิกิซอร์ซ}}<nowiki>]</nowiki> | คผ4 = {{ทูลทิป|{{หนา|{{{4|}}}}}|ข้อความเดิมว่า “{{{3|}}}” แก้เป็น “{{{4|}}}” ตามใบแก้คำผิด}}{{#tag:ref|ข้อความเดิมว่า “{{{3|}}}” แก้เป็น “{{{4|}}}” ตา[[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{#switch:{{{2|}}} | 1 = 1/ส่วน 17 | 2 = 2/ส่วน 13 | 3 = 3/ส่วน 7 }}|ใบแก้คำผิด]] {{เชิงอรรถของวิกิซอร์ซ}}|group=วซ}} <!-- อักษรพิเศษ --> | ชญ = {{ตำแหน่งอักษร|1=ช|3={{อักษรไทยพิเศษ|ไม้หัน2|{{{2|4}}}}}|5={{{3|2}}}}} | ญุ = {{ตำแหน่งอักษร|1=ญ|3={{อักษรไทยพิเศษ|อุ2|5}}|5=7}} | หข = <span style="position:relative;">{{{2|}}}<span style="position:absolute; bottom:13px; left:0px; text-indent:0px; font-size:80%;">{{ไม่ยกคำ|{{{3|}}}}}</span></span> }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> t26bum0etzld6gfrk2p53i9l36eovxt 299458 299456 2026-09-29T14:10:49Z Vesperstelo 11696 299458 wikitext text/x-wiki {{#switch:{{{1|}}} <!-- ลิงก์ --> | ล = [[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{{เล่ม|{{{2|}}}}}}/ส่วน {{{ส่วน|{{{3|}}}}}}|{{{ชื่อ|{{{4|}}}}}}]] | ลห<!-- ลิงก์หัว --> = [[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166]]: [[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{{2|}}}|เล่ม {{{2|}}}]] | ลข<!-- ลิงก์ข้าง --> = [[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{{2|}}}/ส่วน {{{3|}}}|ส่วน {{{3|}}}]] | ลปงย = {{ลิงก์ไปงานย่อย|งาน=ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{{2|}}}/ส่วน {{{3|}}}|ปี=2482|งานหลัก=ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{{2|}}}||แสดงงาน={{{4|}}}|แสดงงานหลัก=ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166 เล่ม {{{2|}}}}} <!-- สารบัญ --> | ส = {{สารบัญแถว 2จุด-1-1|[[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{{2|}}}/ส่วน {{{3|}}}|{{{4|}}}]]|{{{6|”}}}|{{เลขไทย|{{{5|}}}}}|dottext=}} | ส2 = {{สารบัญแถว 2จุด-1-1|{{{4|}}}|{{{6|”}}}|[[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{{2|}}}/ส่วน {{{3|}}}|{{เลขไทย|{{{5|}}}}}]]|dottext=}} | ส3 = {{ขนาดอักษร|120%|[[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม 3/ส่วน {{{2|}}}|{{{3|}}}]]}} | ส4 = [[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม 3/ส่วน {{{2|}}}#{{{3|}}}|{{{4|}}}]] <!-- หัวเรื่องตรงกลาง --> | ก = {{กลาง|{{ขนาดอักษร|140%|{{{2|}}}}}{{#if:{{{4|}}}|{{{4|}}}}}{{#if:{{{3|}}}|{{#tag:ref|{{{3|}}}}}}}}} | ก2 = <div id="{{{2|}}}" style="text-align:center;">{{หนา|{{{2|}}}}}{{#if:{{{3|}}}|{{#tag:ref|{{{3|}}}}}}}</div> <!-- คำผิด --> | คผ = {{คำผิด|1={{{3|}}}|2={{{4|}}}|3=ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{#switch:{{{2|}}} | 1 = 1/ส่วน 17 | 2 = 2/ส่วน 13 | 3 = 3/ส่วน 7 }}}} | คผ2 = {{ทูลทิป|{{{3|}}}}}{{#tag:ref|[[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{#switch:{{{2|}}} | 1 = 1/ส่วน 17 | 2 = 2/ส่วน 13 | 3 = 3/ส่วน 7 }}|ใบแก้คำผิด]]ให้เพิ่มเชิงอรรถตรงนี้ว่า “{{{4|}}}” {{เชิงอรรถของวิกิซอร์ซ}}|group=วซ}} | คผ3 = {{คำผิด|1={{{3|}}}|2={{{4|}}}|tag=}} <nowiki>[</nowiki>ข้อความเดิมว่า “{{{3|}}}” แก้เป็น “{{{4|}}}” ตาม[[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{#switch:{{{2|}}} | 1 = 1/ส่วน 17 | 2 = 2/ส่วน 13 | 3 = 3/ส่วน 7 }}|ใบแก้คำผิด]] {{เชิงอรรถของวิกิซอร์ซ}}<nowiki>]</nowiki> | คผ4 = {{ทูลทิป|{{หนา|{{{4|}}}}}|ข้อความเดิมว่า “{{{3|}}}” แก้เป็น “{{{4|}}}” ตามใบแก้คำผิด}}{{#tag:ref|ข้อความเดิมว่า “{{{3|}}}” แก้เป็น “{{{4|}}}” ตาม[[ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ 1 จุลศักราช 1166/เล่ม {{#switch:{{{2|}}} | 1 = 1/ส่วน 17 | 2 = 2/ส่วน 13 | 3 = 3/ส่วน 7 }}|ใบแก้คำผิด]] {{เชิงอรรถของวิกิซอร์ซ}}|group=วซ}} <!-- อักษรพิเศษ --> | ชญ = {{ตำแหน่งอักษร|1=ช|3={{อักษรไทยพิเศษ|ไม้หัน2|{{{2|4}}}}}|5={{{3|2}}}}} | ญุ = {{ตำแหน่งอักษร|1=ญ|3={{อักษรไทยพิเศษ|อุ2|5}}|5=7}} | หข = <span style="position:relative;">{{{2|}}}<span style="position:absolute; bottom:13px; left:0px; text-indent:0px; font-size:80%;">{{ไม่ยกคำ|{{{3|}}}}}</span></span> }}<noinclude> {{documentation}} </noinclude> ixeh9z119j9rn25rmxkf811a75kfedm 250 36290 299359 249797 2026-09-29T13:05:50Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/1]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/1]]: เปลี่ยนชื่อ 249797 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Asembleo" /></noinclude>{{ก|มหาวิทยาลัย|240}} {{ก|วิชาธรรมศาสตร์และการเมือง|200}} <center> {| style="text-align:center;" |- |<br> |- | [[File:Ratchasi Seal.svg|150px|right|ตราราชสีห์]] | [[File:Khotchasi Seal.svg|150px|center|ตราคชสีห์]] | [[File:Bua Kaeo Seal.svg|150px|left|ตราบัวแก้ว]] |- |<br> |- |} </center> {{ก|ประมวล{{ตตฉ|กฏ|กฎ}}หมาย รัชกาลที่ ๑|200}} {{ก|จุลศักราช ๑๑๖๖|140}} {{ก|พิมพ์ตามฉะบับหลวงตรา ๓ ดวง|140}} {{ก|เล่ม ๑|200}}<noinclude></noinclude> 244h7hvzawgogjywrajfczcr1qk6uwn 250 36291 299363 249854 2026-09-29T13:07:02Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/3]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/3]]: เปลี่ยนชื่อ 249854 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Nitisart Jungtrakungrat" /></noinclude>{{ก|คำนำของผู้ประศาสน์การมหาวิทยาลัย|140}} เนื่องจากมหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมืองได้กำหนดการศึกษาลักษณะวิชาประวัติศาสตร์กฎหมายไทยไว้ในหลักสูตรชั้นปริญญาโท จึงเป็นการจำเป็นที่จะต้องให้นักศึกษามีบทกฎหมายซึ่งได้ชำระสะสางในรัชกาลที่ ๑ นั้นไว้ค้นคว้าได้โดยสะดวก เพราะบทกฎหมายเหล่านี้ ถึงแม้ว่าจะได้พบเอกสารที่เก่าแก่กว่าก็ตาม ก็ยังคงใช้เป็นหลักฐานสำคัญเพื่อแสวงหาความรู้เรื่องกฎหมายในสมัยกรุงศรีอยุธยาได้ต่อไปอีกนาน ตั้งแต่ปลายรัชกาลที่ ๓ เป็นต้นมา ประมวลกฎหมายในรัชกาลที่ ๑ นั้นได้มีผู้จัดพิมพ์ขึ้นหลายครั้งแล้ว ฉะบับที่แพร่หลายที่สุดคือฉะบับของหมอบรัดเลย์ ซึ่งเรียกกันว่ากฎหมายเก่า ๒ เล่ม และฉะบับของเสด็จในกรมหลวงราชบุรีฯ ทั้งสองฉะบับนี้ในปัจจุบันไม่มีจำหน่ายเสียแล้ว และนับวันจะหายากขึ้นทุกที ในการที่จะจัดพิมพ์กฎหมายเก่านี้ขึ้นใหม่ มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมืองมีความมุ่งหมายผิดกับท่านผู้จัดพิมพ์ก่อน ๆ ท่านผู้จัดพิมพ์เหล่านั้นมุ่งหมายแต่ฉะเพาะในอันที่จะเผยแผ่ความรู้ในตัวบทกฎหมาย จึงได้แก้ไขอักขรวิธี<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> riwaa6yl8uq8mjufulvg22s7grkmyfc 250 36292 299365 249855 2026-09-29T13:07:15Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/4]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/4]]: เปลี่ยนชื่อ 249855 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Nitisart Jungtrakungrat" />{{c|ข}} {{สต}}</noinclude>เสียใหม่ให้สมกับสมัย และบางตอนถึงกับแก้ไขถ้อยคำสำนวนเสียบ้างก็มี กรมหลวงราชบุรีฯ ก็ได้ทรงยึดถือคติอันเดียวกันนี้ โดยได้ทรงตัดทอนบทบัญญัติซึ่งเลิกใช้บังคับแล้วออกเสียด้วย ในเวลานี้ประมวลกฎหมายใหม่ต่าง ๆ ก็ได้ประกาศใช้จนครบถ้วน ประมวลกฎหมายปี จ.ศ. ๑๑๖๖ จึงมีประโยชน์เพียงในฐานตำนานกฎหมายเท่านั้น ด้วยเหตุนี้ ในการจัดพิมพ์ใหม่นี้จึงมีข้อสำคัญที่จะพึงยึดถืออยู่ว่าจะต้องคัดแบบจากตัวบทบัญญัติซึ่งได้ชำระสะสางขึ้นในสมัยรัชกาลที่ ๑ ให้ถูกต้องตามอักขรวิธีที่ใช้ในต้นฉะบับนั้น เพื่อนักศึกษาจักได้ใช้เป็นเครื่องมือค้นคว้าโดยไม่ต้องพึ่งฉะบับเขียนตามแต่จะสามารถทำได้ การจัดพิมพ์กฎหมายเก่าขึ้นนั้นใช่จะเป็นประโยชน์แต่ฉะเพาะนักนีติศาสตร์เท่านั้นก็หาไม่ ยังเป็นคุณแก่นักประวัติศาสตร์ เพราะการศึกษาในวิชาประวัติศาสตร์ย่อมต้องอาศัยพระราชปรารภในกฎหมายและตัวบทกฎหมายเองประกอบด้วย นักโบราณคดีและนักศึกษาโบราณประเพณีของสยามก็เช่นกัน ย่อมได้รับประโยชน์จากบทกฎหมายต่าง ๆ ซึ่งบัญญัติขึ้นโดยอาศัยจารีตประเพณี ธรรมนิยม หรือความเชื่อถือต่าง ๆ เป็นหลัก แลจารีตประเพณีเหล่านี้แม้ในรัชกาลที่ ๑ ได้เลิกถือเสียแล้วก็มีบ้าง ประโยชน์อีกข้อหนึ่งได้แก่ประโยชน์ในทางภาษาศาสตร์และวรรณคดี แม้อักขรวิธีและสำนวน<noinclude>{{หว|ม.ธ.ก.}}</noinclude> lrt7e6un0gco3vvdk8eyp8uh7ejcssk 299377 299365 2026-09-29T13:10:59Z Vesperstelo 11696 299377 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Nitisart Jungtrakungrat" />{{ก|ข}} {{สต}}</noinclude>เสียใหม่ให้สมกับสมัย และบางตอนถึงกับแก้ไขถ้อยคำสำนวนเสียบ้างก็มี กรมหลวงราชบุรีฯ ก็ได้ทรงยึดถือคติอันเดียวกันนี้ โดยได้ทรงตัดทอนบทบัญญัติซึ่งเลิกใช้บังคับแล้วออกเสียด้วย ในเวลานี้ประมวลกฎหมายใหม่ต่าง ๆ ก็ได้ประกาศใช้จนครบถ้วน ประมวลกฎหมายปี จ.ศ. ๑๑๖๖ จึงมีประโยชน์เพียงในฐานตำนานกฎหมายเท่านั้น ด้วยเหตุนี้ ในการจัดพิมพ์ใหม่นี้จึงมีข้อสำคัญที่จะพึงยึดถืออยู่ว่าจะต้องคัดแบบจากตัวบทบัญญัติซึ่งได้ชำระสะสางขึ้นในสมัยรัชกาลที่ ๑ ให้ถูกต้องตามอักขรวิธีที่ใช้ในต้นฉะบับนั้น เพื่อนักศึกษาจักได้ใช้เป็นเครื่องมือค้นคว้าโดยไม่ต้องพึ่งฉะบับเขียนตามแต่จะสามารถทำได้ การจัดพิมพ์กฎหมายเก่าขึ้นนั้นใช่จะเป็นประโยชน์แต่ฉะเพาะนักนีติศาสตร์เท่านั้นก็หาไม่ ยังเป็นคุณแก่นักประวัติศาสตร์ เพราะการศึกษาในวิชาประวัติศาสตร์ย่อมต้องอาศัยพระราชปรารภในกฎหมายและตัวบทกฎหมายเองประกอบด้วย นักโบราณคดีและนักศึกษาโบราณประเพณีของสยามก็เช่นกัน ย่อมได้รับประโยชน์จากบทกฎหมายต่าง ๆ ซึ่งบัญญัติขึ้นโดยอาศัยจารีตประเพณี ธรรมนิยม หรือความเชื่อถือต่าง ๆ เป็นหลัก แลจารีตประเพณีเหล่านี้แม้ในรัชกาลที่ ๑ ได้เลิกถือเสียแล้วก็มีบ้าง ประโยชน์อีกข้อหนึ่งได้แก่ประโยชน์ในทางภาษาศาสตร์และวรรณคดี แม้อักขรวิธีและสำนวน<noinclude>{{หว|ม.ธ.ก.}}</noinclude> iz6v4k2qgmiyoionxlnmnyzmjcuw6uz 250 36293 299367 249856 2026-09-29T13:07:29Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/5]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/5]]: เปลี่ยนชื่อ 249856 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Nightertale" />{{c|ค}} {{สต}}</noinclude>โวหารในสมัยโบราณเท่าที่มีอยู่ในตัวบทกฎหมายนั้นได้ถูกเปลี่ยนแปลงแก้ไขไปมากแล้ว เนื่องจากการชำระสะสางหลายต่อหลายครั้งมาแล้วก็ตาม (ซึ่งข้อสมมตินี้มิใช่จะถูกต้องเสมอไป) วิธีเขียนภาษาไทยในสมัยรัชกาลที่ ๑ ก็ยังเป็นประโยชน์แก่นักภาษาศาสตร์อยู่มาก และโดยเหตุที่ต้นฉะบับแห่งบทกฎหมายที่ชำระสะสางในรัชกาลที่ ๑ คือฉะบับตรา ๓ ดวงนั้น อาลักษณ์ได้เขียนโดยความเอาใจใส่ระมัดระวังและสอบทานถึง ๓ ครั้งให้ถูกต้องแล้ว จึงควรที่จะเคารพต่อต้นฉะบับนั้นยิ่งนัก อีกประการหนึ่งกฎหมายเก่าในบางตอนอาจถือได้ว่าเป็นวรรณคดีชิ้นสำคัญซึ่งสมควรจะนับรวมเข้าในตำราวรรณคดีทั้งหลายอันสืบมาแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา ด้วยเหตุผลดั่งกล่าวมานี้ มหาวิทยาลัยจึงได้ให้พิมพ์ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ ๑ นั้นขึ้นใหม่ตามที่เขียนไว้ในฉะบับหลวงตรา ๓ ดวงให้ถูกต้องตามต้นฉะบับ การจัดพิมพ์ครั้งนี้ได้มอบหมายให้มองซิเออ เอร์. แลงกาต์ ดอกเตอร์กฎหมายฝรั่งเศส สมาชิกวิเศษแห่งเนติบัณฑิตยสภา อาจารย์ผู้สอนประวัติศาสตร์กฎหมายไทย (กฎหมายเอกชน) เป็นผู้จัดพิมพ์.<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> nimhe6wvv2bm24ks0gk8dytw0loc825 299376 299367 2026-09-29T13:10:45Z Vesperstelo 11696 299376 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Nightertale" />{{ก|ค}} {{สต}}</noinclude>โวหารในสมัยโบราณเท่าที่มีอยู่ในตัวบทกฎหมายนั้นได้ถูกเปลี่ยนแปลงแก้ไขไปมากแล้ว เนื่องจากการชำระสะสางหลายต่อหลายครั้งมาแล้วก็ตาม (ซึ่งข้อสมมตินี้มิใช่จะถูกต้องเสมอไป) วิธีเขียนภาษาไทยในสมัยรัชกาลที่ ๑ ก็ยังเป็นประโยชน์แก่นักภาษาศาสตร์อยู่มาก และโดยเหตุที่ต้นฉะบับแห่งบทกฎหมายที่ชำระสะสางในรัชกาลที่ ๑ คือฉะบับตรา ๓ ดวงนั้น อาลักษณ์ได้เขียนโดยความเอาใจใส่ระมัดระวังและสอบทานถึง ๓ ครั้งให้ถูกต้องแล้ว จึงควรที่จะเคารพต่อต้นฉะบับนั้นยิ่งนัก อีกประการหนึ่งกฎหมายเก่าในบางตอนอาจถือได้ว่าเป็นวรรณคดีชิ้นสำคัญซึ่งสมควรจะนับรวมเข้าในตำราวรรณคดีทั้งหลายอันสืบมาแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา ด้วยเหตุผลดั่งกล่าวมานี้ มหาวิทยาลัยจึงได้ให้พิมพ์ประมวลกฎหมายรัชกาลที่ ๑ นั้นขึ้นใหม่ตามที่เขียนไว้ในฉะบับหลวงตรา ๓ ดวงให้ถูกต้องตามต้นฉะบับ การจัดพิมพ์ครั้งนี้ได้มอบหมายให้มองซิเออ เอร์. แลงกาต์ ดอกเตอร์กฎหมายฝรั่งเศส สมาชิกวิเศษแห่งเนติบัณฑิตยสภา อาจารย์ผู้สอนประวัติศาสตร์กฎหมายไทย (กฎหมายเอกชน) เป็นผู้จัดพิมพ์.<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 88kot6a3f18nsgu0mnwlqwbzho13jff 250 36294 299369 249852 2026-09-29T13:08:24Z Vesperstelo 11696 299369 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Nightertale" /></noinclude>{{ก|คำนำของของผู้จัดพิมพ์|140}} ในการชำระสะสางกฎหมายในรัชกาลที่ ๑ นั้น ปรากฏตามพระราชปรารภซึ่งเขียนไว้ในตอนต้นแห่งฉะบับหลวงทุกฉะบับว่า เมื่อการชำระเสร็จสิ้นแล้ว อาลักษณ์ได้เขียนลงไว้ในสมุด ๓ ชุด เก็บไว้ห้องเครื่องชุดหนึ่ง หอหลวงชุดหนึ่ง และศาลหลวงชุดหนึ่ง ประทับตรา ๓ ดวงทุกเล่ม ตามฉะบับที่ตกทอดมาในสมัยปัจจุบันสันนิษฐานได้ว่าเดิมชุดหนึ่งมี ๔๑ เล่ม ฉะนั้นในครั้งเดิมคงมีฉะบับหลวงตรา ๓ ดวงถึง ๑๒๓ เล่ม ในสมัยปัจจุบันยังเหลืออยู่เพียง {{ลปร|คผ|2|๗๙|๘๐}} เล่ม เก็บอยู่ณกระทรวงยุตติธรรม ๓๗ เล่ม ณหอสมุดแห่งชาติ {{ลปร|คผ|2|๔๒|๔๓}} เล่ม ส่วนอีก ๔๔ เล่มนั้นไม่ทราบว่าขาดหายไปด้วยประการใด นอกจากฉะบับหลวงตรา ๓ ดวง ๓ ชุดนี้ อาลักษณ์ได้เขียนไว้อีกชุดหนึ่ง เรียกว่าฉะบับรองทรง ยังเหลือตกทอดมาในสมัยปัจจุบันเพียง ๑๗ เล่ม ซึ่งเก็บอยู่ที่หอสมุดแห่งชาติทั้งหมด ฉะบับรองทรงนี้ผิดกับฉะบับหลวง ๓ ชุดก่อนนั้นโดยไม่มีตรา ๓ ดวงประทับไว้ และในฉะบับหลวงมีอาลักษณ์สอบทาน ๓ คน แต่ในฉะบับรองทรงมีเพียง ๒ คน อนึ่งตามฉะบับหลวงที่ตกทอดมานี้เขียนปีฉลู จ.ศ. ๑๑๖๗{{วว}}<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}} {{รกออ|group=วซ}}</noinclude> hkbsymb004xxmdurwsdnvu4jz0bne2e 299370 299369 2026-09-29T13:08:45Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/6]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/6]]: เปลี่ยนชื่อ 299369 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Nightertale" /></noinclude>{{ก|คำนำของของผู้จัดพิมพ์|140}} ในการชำระสะสางกฎหมายในรัชกาลที่ ๑ นั้น ปรากฏตามพระราชปรารภซึ่งเขียนไว้ในตอนต้นแห่งฉะบับหลวงทุกฉะบับว่า เมื่อการชำระเสร็จสิ้นแล้ว อาลักษณ์ได้เขียนลงไว้ในสมุด ๓ ชุด เก็บไว้ห้องเครื่องชุดหนึ่ง หอหลวงชุดหนึ่ง และศาลหลวงชุดหนึ่ง ประทับตรา ๓ ดวงทุกเล่ม ตามฉะบับที่ตกทอดมาในสมัยปัจจุบันสันนิษฐานได้ว่าเดิมชุดหนึ่งมี ๔๑ เล่ม ฉะนั้นในครั้งเดิมคงมีฉะบับหลวงตรา ๓ ดวงถึง ๑๒๓ เล่ม ในสมัยปัจจุบันยังเหลืออยู่เพียง {{ลปร|คผ|2|๗๙|๘๐}} เล่ม เก็บอยู่ณกระทรวงยุตติธรรม ๓๗ เล่ม ณหอสมุดแห่งชาติ {{ลปร|คผ|2|๔๒|๔๓}} เล่ม ส่วนอีก ๔๔ เล่มนั้นไม่ทราบว่าขาดหายไปด้วยประการใด นอกจากฉะบับหลวงตรา ๓ ดวง ๓ ชุดนี้ อาลักษณ์ได้เขียนไว้อีกชุดหนึ่ง เรียกว่าฉะบับรองทรง ยังเหลือตกทอดมาในสมัยปัจจุบันเพียง ๑๗ เล่ม ซึ่งเก็บอยู่ที่หอสมุดแห่งชาติทั้งหมด ฉะบับรองทรงนี้ผิดกับฉะบับหลวง ๓ ชุดก่อนนั้นโดยไม่มีตรา ๓ ดวงประทับไว้ และในฉะบับหลวงมีอาลักษณ์สอบทาน ๓ คน แต่ในฉะบับรองทรงมีเพียง ๒ คน อนึ่งตามฉะบับหลวงที่ตกทอดมานี้เขียนปีฉลู จ.ศ. ๑๑๖๗{{วว}}<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}} {{รกออ|group=วซ}}</noinclude> hkbsymb004xxmdurwsdnvu4jz0bne2e 250 36295 299372 249851 2026-09-29T13:09:15Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/7]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/7]]: เปลี่ยนชื่อ 249851 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Nightertale" />{{c|ฉ}} {{สต}}</noinclude>(พ.ศ. ๒๓๔๘) ทุกเล่ม ส่วนฉะบับรองทรงเขียนในปีเถาะ จ.ศ. ๑๑๖๙ (พ.ศ. ๒๓๕๐)<ref>มีฉะบับรองทรงที่เหลืออยู่ฉะบับหนึ่งซึ่งต่างกับฉะบับอื่น คือฉะบับที่มีกฎหมายลักษณะทาส ฉะบับนี้เขียนในปีฉลู จ.ศ. ๑๑๖๗ และมีอาลักษณ์สอบทาน ๓ คน ดุจเดียวกันกับฉะบับหลวง ผิดกันแต่ไม่ได้ประทับตรา ๓ ดวงเท่านั้น</ref> ในการพิมพ์กฎหมายนี้ได้อาศัยฉะบับหลวงตรา ๓ ดวงโดยฉะเพาะ เว้นแต่เมื่อไม่มีฉะบับหลวงเหลืออยู่ จึงพิมพ์ตามฉะบับรองทรง<ref>กฎหมายที่ไม่มีฉะบับหลวงเหลืออยู่เลย มีแต่ฉะบับรองทรงนั้น มีแต่ ๒ บท คือกรมศักดิ์ และลักษณะทาส</ref> ในเมื่อเหลือฉะบับหลวงหรือฉะบับรองทรงแต่ฉะบับเดียว ก็พิมพ์ตามโดยมิได้เปลี่ยนแปลงแต่อย่างใด เว้นแต่ปรากฏชัดว่าอาลักษณ์เขียนผิดหรือเขียนตก<ref>ที่ว่าอาลักษณ์เขียนผิดนั้นคือที่อาลักษณ์เขียนเผลอไป ถ้าหากได้รู้สึกตัวก็คงจะได้แก้เอง ฉะนั้นเมื่ออาลักษณ์คนใดเขียนคำ ๆ หนึ่งหลายอย่างต่างกัน เช่นเขียนเนี้อและเนื้อ สกรรและสกัน กระทรวงและตระทรวง ขายและฃาย เงินและเงีน เป็นต้นดั่งนี้ เห็นว่าไม่ควรแก้ เพราะเป็นการเขียนตามความรู้สึกของอาลักษณ์คนนั้น หาใช่เขียนผิดไม่</ref> จึงได้พิมพ์เพิ่มเติมและแก้ไขให้ถูกต้อง แต่คงมีเชิงอรรถไว้ ในการตรวจแก้นี้ได้อาศัยฉะบับพิมพ์ของนายโหมด อมาตยกุล (พระยากระสาปน์) เล่มหนึ่ง ซึ่งพิมพ์ปีระกา จ.ศ. ๑๒๑๑ (พ.ศ. ๒๓๙๒) หรือฉะบับของหมอบรัดเล เล่ม ๒ พิมพ์ปีกุน จ.ศ. ๑๒๒๕ (พ.ศ. ๒๔๐๖) และได้สอบทานกับฉะบับที่ใช้ในการพิมพ์นี้เสมอ {{มปก}}<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{หว|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 4ftswvnuo8qjcflhkurc8829akvkwqp 299375 299372 2026-09-29T13:10:26Z Vesperstelo 11696 299375 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Nightertale" />{{ก|ฉ}} {{สต}}</noinclude>(พ.ศ. ๒๓๔๘) ทุกเล่ม ส่วนฉะบับรองทรงเขียนในปีเถาะ จ.ศ. ๑๑๖๙ (พ.ศ. ๒๓๕๐)<ref>มีฉะบับรองทรงที่เหลืออยู่ฉะบับหนึ่งซึ่งต่างกับฉะบับอื่น คือฉะบับที่มีกฎหมายลักษณะทาส ฉะบับนี้เขียนในปีฉลู จ.ศ. ๑๑๖๗ และมีอาลักษณ์สอบทาน ๓ คน ดุจเดียวกันกับฉะบับหลวง ผิดกันแต่ไม่ได้ประทับตรา ๓ ดวงเท่านั้น</ref> ในการพิมพ์กฎหมายนี้ได้อาศัยฉะบับหลวงตรา ๓ ดวงโดยฉะเพาะ เว้นแต่เมื่อไม่มีฉะบับหลวงเหลืออยู่ จึงพิมพ์ตามฉะบับรองทรง<ref>กฎหมายที่ไม่มีฉะบับหลวงเหลืออยู่เลย มีแต่ฉะบับรองทรงนั้น มีแต่ ๒ บท คือกรมศักดิ์ และลักษณะทาส</ref> ในเมื่อเหลือฉะบับหลวงหรือฉะบับรองทรงแต่ฉะบับเดียว ก็พิมพ์ตามโดยมิได้เปลี่ยนแปลงแต่อย่างใด เว้นแต่ปรากฏชัดว่าอาลักษณ์เขียนผิดหรือเขียนตก<ref>ที่ว่าอาลักษณ์เขียนผิดนั้นคือที่อาลักษณ์เขียนเผลอไป ถ้าหากได้รู้สึกตัวก็คงจะได้แก้เอง ฉะนั้นเมื่ออาลักษณ์คนใดเขียนคำ ๆ หนึ่งหลายอย่างต่างกัน เช่นเขียนเนี้อและเนื้อ สกรรและสกัน กระทรวงและตระทรวง ขายและฃาย เงินและเงีน เป็นต้นดั่งนี้ เห็นว่าไม่ควรแก้ เพราะเป็นการเขียนตามความรู้สึกของอาลักษณ์คนนั้น หาใช่เขียนผิดไม่</ref> จึงได้พิมพ์เพิ่มเติมและแก้ไขให้ถูกต้อง แต่คงมีเชิงอรรถไว้ ในการตรวจแก้นี้ได้อาศัยฉะบับพิมพ์ของนายโหมด อมาตยกุล (พระยากระสาปน์) เล่มหนึ่ง ซึ่งพิมพ์ปีระกา จ.ศ. ๑๒๑๑ (พ.ศ. ๒๓๙๒) หรือฉะบับของหมอบรัดเล เล่ม ๒ พิมพ์ปีกุน จ.ศ. ๑๒๒๕ (พ.ศ. ๒๔๐๖) และได้สอบทานกับฉะบับที่ใช้ในการพิมพ์นี้เสมอ {{มปก}}<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{หว|ม.ธ.ก.}}</noinclude> ekdtpo322pgu8dk89mvjy2f44fr67jx 250 36296 299374 249853 2026-09-29T13:10:12Z Vesperstelo 11696 299374 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Nightertale" />{{ก|ช}} {{สต}}</noinclude>ถ้าเหลือหลายฉะบับ ก็ได้เลือกเอาฉะบับหนึ่งมาพิมพ์ตามที่กล่าวไว้นี้ และที่ผิดกับฉะบับอื่นก็แถลงไว้ในเชิงอรรถ เนื่องจากอาลักษณ์ได้เขียนและสอบทานฉะบับหลวงด้วยความระมัดระวัง จึงมีที่แตกต่างแต่เพียงเล็กน้อย โดยมากที่ต่างกันนั้นก็คือการสกดการันต์ เพราะอาลักษณ์ต่างก็เขียนศัพท์ต่างกันตามใจของตนเอง เช่นมิ หมิ มี หรือหมิ ไหม่หรือใหม่ ภูดาษหรือผู้ดาษ ค่าหรือข้า พบ ภบ หรือภพ สารหรือ สาน ฯลฯ เป็นต้น ข้อแตกต่างทางอักษรศาสตร์ที่มีบ่อย ๆ เช่นนี้มิได้หยิบยกขึ้นไว้ในเชิงอรรถ เพราะได้พิมพ์ตัวบทกฎหมายตามที่อาลักษณ์ต่างเขียนไว้<ref>ชื่ออาลักษณ์เหล่านี้ได้แถลงไว้ในตารางตอนท้ายเล่ม</ref> ผู้อ่านจึงจะมีโอกาสพบตัวอย่างแห่งวิธีเขียนต่าง ๆ นี้ แต่ข้อต่างอื่น ๆ ได้ทำเชิงอรรถไว้ทุกข้อ ฉะบับที่ใช้ในการพิมพ์นี้ ได้อ้างตามเครื่องหมายที่{{ตตฉ|ปรากฎ|ปรากฏ}}อยู่ในบัญชีฉะบับหลวงของนาย ย. บูรเนย์ พิมพ์ไว้ในหนังสือของสยามสมาคม<ref>J. Burnay, Inventaire des Manuscrits Juridiques Siamois, ''Journal of the Siam Society'', vol. XXIII, XXIV, XXV.</ref> ในการพิมพ์นี้มิได้เรียงกฎหมายลักษณะต่าง ๆ ตามฉะบับพิมพ์ครั้งก่อน เพราะลำดับลักษณะกฎหมายในฉะบับพิมพ์ครั้งก่อนนั้นหาได้มาจากการปฏิบัติเก่าแก่อันใช้สืบเนื่องกันแต่เนิ่นนานมาไม่ ประการหนึ่งลำดับนี้ไม่ตรงกับ<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> dgspc47wzilj0p34lvd1fv7c3w4ogw7 299378 299374 2026-09-29T13:11:21Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/8]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/8]]: เปลี่ยนชื่อ 299374 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Nightertale" />{{ก|ช}} {{สต}}</noinclude>ถ้าเหลือหลายฉะบับ ก็ได้เลือกเอาฉะบับหนึ่งมาพิมพ์ตามที่กล่าวไว้นี้ และที่ผิดกับฉะบับอื่นก็แถลงไว้ในเชิงอรรถ เนื่องจากอาลักษณ์ได้เขียนและสอบทานฉะบับหลวงด้วยความระมัดระวัง จึงมีที่แตกต่างแต่เพียงเล็กน้อย โดยมากที่ต่างกันนั้นก็คือการสกดการันต์ เพราะอาลักษณ์ต่างก็เขียนศัพท์ต่างกันตามใจของตนเอง เช่นมิ หมิ มี หรือหมิ ไหม่หรือใหม่ ภูดาษหรือผู้ดาษ ค่าหรือข้า พบ ภบ หรือภพ สารหรือ สาน ฯลฯ เป็นต้น ข้อแตกต่างทางอักษรศาสตร์ที่มีบ่อย ๆ เช่นนี้มิได้หยิบยกขึ้นไว้ในเชิงอรรถ เพราะได้พิมพ์ตัวบทกฎหมายตามที่อาลักษณ์ต่างเขียนไว้<ref>ชื่ออาลักษณ์เหล่านี้ได้แถลงไว้ในตารางตอนท้ายเล่ม</ref> ผู้อ่านจึงจะมีโอกาสพบตัวอย่างแห่งวิธีเขียนต่าง ๆ นี้ แต่ข้อต่างอื่น ๆ ได้ทำเชิงอรรถไว้ทุกข้อ ฉะบับที่ใช้ในการพิมพ์นี้ ได้อ้างตามเครื่องหมายที่{{ตตฉ|ปรากฎ|ปรากฏ}}อยู่ในบัญชีฉะบับหลวงของนาย ย. บูรเนย์ พิมพ์ไว้ในหนังสือของสยามสมาคม<ref>J. Burnay, Inventaire des Manuscrits Juridiques Siamois, ''Journal of the Siam Society'', vol. XXIII, XXIV, XXV.</ref> ในการพิมพ์นี้มิได้เรียงกฎหมายลักษณะต่าง ๆ ตามฉะบับพิมพ์ครั้งก่อน เพราะลำดับลักษณะกฎหมายในฉะบับพิมพ์ครั้งก่อนนั้นหาได้มาจากการปฏิบัติเก่าแก่อันใช้สืบเนื่องกันแต่เนิ่นนานมาไม่ ประการหนึ่งลำดับนี้ไม่ตรงกับ<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> dgspc47wzilj0p34lvd1fv7c3w4ogw7 250 36297 299380 249846 2026-09-29T13:15:09Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/9]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/9]]: เปลี่ยนชื่อ 249846 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Nightertale" />{{c|ซ}} {{สต}}</noinclude>ลำดับมูลคดีในพระธรรมสาตร์ ทั้งไม่ตรงกับลำดับที่ฉะบับหลวงเรียงใส่ตู้ไว้ จะเห็นได้จากการที่กฎหมายลักษณะลักพาซึ่งในฉะบับหลวงเขียนรวมอยู่กับกฎหมายลักษณะมูลคดีวิวาท ในฉะบับพิมพ์กลับแยกเอาไว้คนละเล่ม ซึ่งแสดงให้เห็นชัดว่าลำดับกฎหมายในฉะบับพิมพ์หาได้อาศัยเรียงลำดับตามฉะบับหลวงไม่ อีกประการหนึ่งฉะบับหลวงที่เหลืออยู่ก็ไม่มีเครื่องหมายอันใดอันจะทำให้เชื่อว่าต้องเรียงตามลำดับอันหนึ่งอันใด โดยเหตุเหล่านี้ ในการพิมพ์ครั้งนี้จึงได้พยายามเรียงลำดับกฎหมายตรา ๓ ดวงเพื่อให้สะดวกในการค้นหา ซึ่งจะได้พิมพ์เป็น ๓ เล่ม ในเล่ม ๑ รวมบทกฎหมายลักษณะทั่วไป กฎมณเฑียรบาล กฎหมายลักษณะปกครอง กฎหมายว่าด้วยธรรมนูญศาลและพิจารณาคดี กล่าวคือบรรดาบทกฎหมายซึ่งเรียกว่ากฎหมายมหาชนในสมัยปัจจุบัน ในเล่ม ๒ รวมกฎหมายเอกชน และกฎหมายอาญา ส่วนเล่ม ๓ รวมกฎหมายซึ่งมิได้จัดอยู่ตามมูลคดี เช่นกฎหมายพระสงฆ์ พระราชบัญญัติ พระราชกำหนดเก่า ฯลฯ ซึ่งโดยมากเป็นบทกฎหมายที่ไม่สู้เก่าแก่เช่นกฎหมายที่รวมไว้ในเล่ม ๑ และเล่ม ๒ {{ตตฉ|บทกฎหมายน|บทกฎหมายนี้}}เรียกตามชื่อที่เขียนอยู่หน้าปกสมุดฉะบับตรา ๓ ดวง ซึ่งบางบทผิดกับชื่อที่ได้เรียกกันมาตามฉะบับพิมพ์ เช่นกฎหมายที่เรียกกันว่า “กรมศักดิ์” และ{{วว}}<noinclude>{{หว|ม.ธ.ก.}}</noinclude> bnnupkttulmyevukth7wmixnstdwdyh 299386 299380 2026-09-29T13:16:32Z Vesperstelo 11696 299386 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Nightertale" />{{ก|ซ}} {{สต}}</noinclude>ลำดับมูลคดีในพระธรรมสาตร์ ทั้งไม่ตรงกับลำดับที่ฉะบับหลวงเรียงใส่ตู้ไว้ จะเห็นได้จากการที่กฎหมายลักษณะลักพาซึ่งในฉะบับหลวงเขียนรวมอยู่กับกฎหมายลักษณะมูลคดีวิวาท ในฉะบับพิมพ์กลับแยกเอาไว้คนละเล่ม ซึ่งแสดงให้เห็นชัดว่าลำดับกฎหมายในฉะบับพิมพ์หาได้อาศัยเรียงลำดับตามฉะบับหลวงไม่ อีกประการหนึ่งฉะบับหลวงที่เหลืออยู่ก็ไม่มีเครื่องหมายอันใดอันจะทำให้เชื่อว่าต้องเรียงตามลำดับอันหนึ่งอันใด โดยเหตุเหล่านี้ ในการพิมพ์ครั้งนี้จึงได้พยายามเรียงลำดับกฎหมายตรา ๓ ดวงเพื่อให้สะดวกในการค้นหา ซึ่งจะได้พิมพ์เป็น ๓ เล่ม ในเล่ม ๑ รวมบทกฎหมายลักษณะทั่วไป กฎมณเฑียรบาล กฎหมายลักษณะปกครอง กฎหมายว่าด้วยธรรมนูญศาลและพิจารณาคดี กล่าวคือบรรดาบทกฎหมายซึ่งเรียกว่ากฎหมายมหาชนในสมัยปัจจุบัน ในเล่ม ๒ รวมกฎหมายเอกชน และกฎหมายอาญา ส่วนเล่ม ๓ รวมกฎหมายซึ่งมิได้จัดอยู่ตามมูลคดี เช่นกฎหมายพระสงฆ์ พระราชบัญญัติ พระราชกำหนดเก่า ฯลฯ ซึ่งโดยมากเป็นบทกฎหมายที่ไม่สู้เก่าแก่เช่นกฎหมายที่รวมไว้ในเล่ม ๑ และเล่ม ๒ {{ตตฉ|บทกฎหมายน|บทกฎหมายนี้}}เรียกตามชื่อที่เขียนอยู่หน้าปกสมุดฉะบับตรา ๓ ดวง ซึ่งบางบทผิดกับชื่อที่ได้เรียกกันมาตามฉะบับพิมพ์ เช่นกฎหมายที่เรียกกันว่า “กรมศักดิ์” และ{{วว}}<noinclude>{{หว|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 9v11yp1nn0p7onomtgy9fiu55pgt9vz 250 36298 299382 249847 2026-09-29T13:15:23Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/10]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/10]]: เปลี่ยนชื่อ 249847 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Nightertale" />{{c|ฌ}} {{สต}}</noinclude>“ลักษณะมูลคดีวิวาท” ตามฉะบับพิมพ์นั้น ณที่นี้ก็เรียกชื่อว่าพระไอยการพรมศักดิและพระไอยการบานผแนกตามชื่อในต้นฉะบับ ส่วนจ่าหน้าเรื่องนั้นก็ถือเอาตามชื่อย่อที่มีไว้ที่สันแห่งสมุด ในการพิมพ์นี้ได้ขึ้นหัวข้อใหม่ตามสมควรอนุโลมตามอย่างเสด็จในกรมหลวงราชบุรีฯ ทั้งได้มีเลขเรียงลำดับจนจบลักษณะกฎหมายนั้น เลขนี้เขียนเป็นเลขอาหรับเพื่อแสดงให้เห็นว่าเป็นการเพิ่มเติมของผู้พิมพ์ ในการลงเลขใหม่นี้ โดยมากก็ได้จัดเรียงให้เหมือนกับฉะบับของเสด็จในกรมหลวงราชบุรีฯ เท่าที่จะทำได้ เมื่อจำเป็นจะต้องเปลี่ยน ก็ทำเป็นตารางแสดงไว้ในตอนท้ายเล่ม ในฉะบับหลวงคำภาษาบาลีเขียนเป็นตัวหนังสือขอม ในการพิมพ์คราวนี้จึงได้ใช้ตัวพิมพ์บาง (ชะนิดที่เรียกว่าวัชชรินทร์) เพื่อให้เห็นชัดขึ้นทำนองฉะบับหลวง ในการจัดพิมพ์กฎหมายตรา ๓ ดวงนี้ย่อมจะมีที่ผิดตกบกพร่องอยู่บ้าง เมื่อพิมพ์เสร็จแล้ว ก็ได้สอบทานกับต้นฉะบับอีกครั้งหนึ่ง และลงไว้ในใบบอกแก้คำผิด จึงขอผู้อ่านได้โปรดตรวจแก้ตามนั้น และถ้ายังมีข้อคลาดเคลื่อนอยู่บ้าง ก็ขอได้โปรดให้อภัยด้วย ในที่สุดนี้ผู้จัดพิมพ์ขอแสดงความขอบใจนาย ย. บูรเนย์ ผู้ซึ่งได้ช่วยออกความเห็นและคำปรึกษา เป็นประโยชน์แก่การ<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> lvthlviqh23szf0h42oi980520wvdfo 299385 299382 2026-09-29T13:16:19Z Vesperstelo 11696 299385 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Nightertale" />{{ก|ฌ}} {{สต}}</noinclude>“ลักษณะมูลคดีวิวาท” ตามฉะบับพิมพ์นั้น ณที่นี้ก็เรียกชื่อว่าพระไอยการพรมศักดิและพระไอยการบานผแนกตามชื่อในต้นฉะบับ ส่วนจ่าหน้าเรื่องนั้นก็ถือเอาตามชื่อย่อที่มีไว้ที่สันแห่งสมุด ในการพิมพ์นี้ได้ขึ้นหัวข้อใหม่ตามสมควรอนุโลมตามอย่างเสด็จในกรมหลวงราชบุรีฯ ทั้งได้มีเลขเรียงลำดับจนจบลักษณะกฎหมายนั้น เลขนี้เขียนเป็นเลขอาหรับเพื่อแสดงให้เห็นว่าเป็นการเพิ่มเติมของผู้พิมพ์ ในการลงเลขใหม่นี้ โดยมากก็ได้จัดเรียงให้เหมือนกับฉะบับของเสด็จในกรมหลวงราชบุรีฯ เท่าที่จะทำได้ เมื่อจำเป็นจะต้องเปลี่ยน ก็ทำเป็นตารางแสดงไว้ในตอนท้ายเล่ม ในฉะบับหลวงคำภาษาบาลีเขียนเป็นตัวหนังสือขอม ในการพิมพ์คราวนี้จึงได้ใช้ตัวพิมพ์บาง (ชะนิดที่เรียกว่าวัชชรินทร์) เพื่อให้เห็นชัดขึ้นทำนองฉะบับหลวง ในการจัดพิมพ์กฎหมายตรา ๓ ดวงนี้ย่อมจะมีที่ผิดตกบกพร่องอยู่บ้าง เมื่อพิมพ์เสร็จแล้ว ก็ได้สอบทานกับต้นฉะบับอีกครั้งหนึ่ง และลงไว้ในใบบอกแก้คำผิด จึงขอผู้อ่านได้โปรดตรวจแก้ตามนั้น และถ้ายังมีข้อคลาดเคลื่อนอยู่บ้าง ก็ขอได้โปรดให้อภัยด้วย ในที่สุดนี้ผู้จัดพิมพ์ขอแสดงความขอบใจนาย ย. บูรเนย์ ผู้ซึ่งได้ช่วยออกความเห็นและคำปรึกษา เป็นประโยชน์แก่การ<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 7qd0lvtmrbo0gdll6mkda2ytcze25zn 250 36299 299384 249162 2026-09-29T13:15:59Z Vesperstelo 11696 299384 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Nightertale" />{{ก|ญ}} {{สต}}</noinclude>พิมพ์เป็นอย่างยิ่ง กับขอขอบใจนายสนั่น ภมรสูต ผู้ที่ได้ช่วยคัดสำเนาฉะบับหลวง อันเป็นปัจจัยให้การพิมพ์กฎหมายนี้ได้สำเร็จผลลุล่วงไปโดยสะดวก และขอขอบใจนางสาว{{ลปร|คผ|2|เชิดชื่น|เชื้อชื่น}} พุทธิแพทย์ ที่ได้ช่วยเหลือเอาใจใส่ทำคำบอกแก้คำผิดให้ ซึ่งนับว่าเป็นการบรรเทาภาระของผู้จัดพิมพ์หาน้อยไม่ {{ข|ร. แลงกาต์|3em|style=font-size:120%}}<noinclude>{{หว|ม.ธ.ก.}} {{สต}} {{รกออ|group=วซ}}</noinclude> dxvr9jbe3cttp88t8ahpvv48ibgofrr 299387 299384 2026-09-29T13:17:13Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/11]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/11]]: เปลี่ยนชื่อ 299384 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Nightertale" />{{ก|ญ}} {{สต}}</noinclude>พิมพ์เป็นอย่างยิ่ง กับขอขอบใจนายสนั่น ภมรสูต ผู้ที่ได้ช่วยคัดสำเนาฉะบับหลวง อันเป็นปัจจัยให้การพิมพ์กฎหมายนี้ได้สำเร็จผลลุล่วงไปโดยสะดวก และขอขอบใจนางสาว{{ลปร|คผ|2|เชิดชื่น|เชื้อชื่น}} พุทธิแพทย์ ที่ได้ช่วยเหลือเอาใจใส่ทำคำบอกแก้คำผิดให้ ซึ่งนับว่าเป็นการบรรเทาภาระของผู้จัดพิมพ์หาน้อยไม่ {{ข|ร. แลงกาต์|3em|style=font-size:120%}}<noinclude>{{หว|ม.ธ.ก.}} {{สต}} {{รกออ|group=วซ}}</noinclude> dxvr9jbe3cttp88t8ahpvv48ibgofrr 250 36300 299392 249865 2026-09-29T13:36:02Z Vesperstelo 11696 299392 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tumeireki" /></noinclude>{{ลปร|ก|ประกาศพระราชปรารภ|ประกาศพระราชปรารภนี้ปรากฎมีอยู่ในหน้าต้นแห่งฉะบับหลวงทุกฉะบับ เว้นแต่ฉะบับใดมีตัวบทกฎหมายยืดยาวซึ่งต้องเขียนเป็นหลายเล่มต่อ ๆ กันแล้ว ประกาศนี้จึ่งเขียนฉะเพาะในตอนต้นแห่งเล่มที่ ๑ แต่เล่มเดียว ณที่นี้พิมพ์ตามต้นฉะบับหลวง L1 คือตามฉะบับที่มีพระธรรมสาตรเขียนไว้ด้วย}} ศุภมัสดุ ๑๑๖๖ มุสิกะสังวัจฉะระมาฆะมาศ ศุกะปักษย{{ลปร|คผ|1|ปาฎิบท|ปาฏิบท}} ดฤษถีคุรุวาระ บริเฉทะกาลกำหนด พระบาทสมเดจ์พระบรมราชาธิราชรามาธิบดี ศรีสินทรบรมมหาจักรพรรดิราชาธิบดินทรธรนินทราธิราช รัตนากาศภาศกระวงษองคบรมาธิเบศ ตรีภูวเนศวรนารถนายกดิลกรัตนราชชาติอาชาวะไศรยสมุทยดโรมนต์ สกลจักรวาฬาธิเบนทร สุริเยทราธิบดินทรหริหรินทราธาดาธิบดี ศรีสุวิบุลคุณอักขนิตฤทธิฤทธีราเมศวรธรรม์มิกราชาธิราชเดโชไชยะพรหมเทพาดิเทพตรีภูวนาธิเบศโลกะเชษฐวิสุทธิมกุฎประเทศคะตามหาพุทธางกูร บรมบพิตรพระพุทธิเจ้าอยู่หัว อันเสดจ์ปราบดาภิเศกผ่านพิภพกรุงเทพทวาราวดีศรีอยุทธยามหาดิลกภพนพรัตนราชธานีบุรีรมย เสดจ์ออกพระธี่นั่งบุษบกมาลามหาจักรพรรดิพิมานพร้อมด้วยหมู่มุกขมาตยามนตรีกระวิชาติราชสุริวงษพงษพฤฒาโหราจารยเฝ้าเบี้องบาทบงกชมาศ จึ่งเจ้าพญาศรีธรรมราชเดชะชาติอำมาตยานุชิตรพิพิทวรวงษ<ref>บางฉะบับว่า พิพิธวงษ หรือพิพิทธวรวงษ</ref> พงษภักตยาธิเบศวราธิบดี ศรีรัตนราชโกษาธิบดีอภัย<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{รกออ|group=วซ}} {{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> h0u38r4jg5dm65p849mu5pe355qr4o1 299393 299392 2026-09-29T13:36:26Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/13]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/13]]: เปลี่ยนชื่อ 299392 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tumeireki" /></noinclude>{{ลปร|ก|ประกาศพระราชปรารภ|ประกาศพระราชปรารภนี้ปรากฎมีอยู่ในหน้าต้นแห่งฉะบับหลวงทุกฉะบับ เว้นแต่ฉะบับใดมีตัวบทกฎหมายยืดยาวซึ่งต้องเขียนเป็นหลายเล่มต่อ ๆ กันแล้ว ประกาศนี้จึ่งเขียนฉะเพาะในตอนต้นแห่งเล่มที่ ๑ แต่เล่มเดียว ณที่นี้พิมพ์ตามต้นฉะบับหลวง L1 คือตามฉะบับที่มีพระธรรมสาตรเขียนไว้ด้วย}} ศุภมัสดุ ๑๑๖๖ มุสิกะสังวัจฉะระมาฆะมาศ ศุกะปักษย{{ลปร|คผ|1|ปาฎิบท|ปาฏิบท}} ดฤษถีคุรุวาระ บริเฉทะกาลกำหนด พระบาทสมเดจ์พระบรมราชาธิราชรามาธิบดี ศรีสินทรบรมมหาจักรพรรดิราชาธิบดินทรธรนินทราธิราช รัตนากาศภาศกระวงษองคบรมาธิเบศ ตรีภูวเนศวรนารถนายกดิลกรัตนราชชาติอาชาวะไศรยสมุทยดโรมนต์ สกลจักรวาฬาธิเบนทร สุริเยทราธิบดินทรหริหรินทราธาดาธิบดี ศรีสุวิบุลคุณอักขนิตฤทธิฤทธีราเมศวรธรรม์มิกราชาธิราชเดโชไชยะพรหมเทพาดิเทพตรีภูวนาธิเบศโลกะเชษฐวิสุทธิมกุฎประเทศคะตามหาพุทธางกูร บรมบพิตรพระพุทธิเจ้าอยู่หัว อันเสดจ์ปราบดาภิเศกผ่านพิภพกรุงเทพทวาราวดีศรีอยุทธยามหาดิลกภพนพรัตนราชธานีบุรีรมย เสดจ์ออกพระธี่นั่งบุษบกมาลามหาจักรพรรดิพิมานพร้อมด้วยหมู่มุกขมาตยามนตรีกระวิชาติราชสุริวงษพงษพฤฒาโหราจารยเฝ้าเบี้องบาทบงกชมาศ จึ่งเจ้าพญาศรีธรรมราชเดชะชาติอำมาตยานุชิตรพิพิทวรวงษ<ref>บางฉะบับว่า พิพิธวงษ หรือพิพิทธวรวงษ</ref> พงษภักตยาธิเบศวราธิบดี ศรีรัตนราชโกษาธิบดีอภัย<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{รกออ|group=วซ}} {{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> h0u38r4jg5dm65p849mu5pe355qr4o1 250 36301 299395 249859 2026-09-29T13:37:42Z Vesperstelo 11696 299395 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tumeireki" />{{หว|๒|พระราชปรารภ}} {{สต}}</noinclude>พีรียบรากรมภาหุ กราบบังคมทูลพระกรรุณาด้วยข้อความนายบุญศรี<ref>บางฉะบับเขียนว่า บุญสี</ref> ช่างเหลกหลวงร้องทุกข<ref>ต้นฉะบับเขียนว่า ทุคราช ฉะบับอื่นว่า ทุกขราช บ้าง ทุกคราช บ้าง</ref> ราชกล่าวโทษ {{ซบ|พระเกษม|นายราชาอรรถ}} {{ปก2}} ใจความว่า อำแดงป้อมภรรยานายบุญศรีฟ้องหย่านายบุญศรี ๆ ให้การแก่พระเกษมว่าอำแดงป้อมนอกใจทำชู้ด้วยนายราชาอรรถแล้วมาฟ้องหย่านายบุญศรี ๆ ไม่หย่า พระเกษมหาพิจารณาตามคำให้การนายบุญศรีไม่ พระเกษมพูดจาแพละโลมอำแดงป้อม แลพิจารณาไม่เปน {{ซบ|สัจ|ธรรม}} {{ปก2}} เข้าด้วยอำแดงป้อม แล้วคัดข้อความมาให้ลูกขุนสานหลวงปฤกษา ๆ ว่า เปนหญิงหย่าชาย ให้อำแดงป้อมกับนายบุญศรีขาดจากผัวเมียกันตามกฎหมาย จึ่งทรงพระกรรุณาตรัสว่า หญิงนอกใจชายแล้วมาฟ้องหย่าชาย ลูกขุนปฤกษาให้หย่ากันนั้นหาเปน {{ซบ|ยุติ|ธรรม}} {{ปก2}} ไม่ จึ่งมีพระราชโองการตรัสสั่งให้เจ้าพญาพระคลังเอากฎหมายณสานหลวงมาสอบกับฉบับ {{ซบ|หอหลวง|ข้างที่}} {{ปก2}} ได้ความว่า ชายหาผิดมิได้ หญิงขอหย่า ท่านว่า เปนหญิงหย่าชาย หย่าได้ ถูกต้องกันทังสามฉบับ จึ่งมีพระราชโองการมานพระบันทูลสูรสิงหนาทดำรัสว่า ฝ่ายพุทธจักรนั้น พระไตรยปิฎกแปดหมื่นสี่พันพระธรรมขันธ์อันสมเดจ์พระพุทธิเจ้าทรงพระมหากรรุณาประดิษฐานไว้ต่างพระองคได้เปนหลักโลกยสั่งสอนบรรพชิตบริษัษยแลฆราวาศบริษัษยได้{{ลปร|คผ|1|ประฎิบัดิ|ประฏิบัดิ}} รู้ซึ่งทางศุคติภูมแลทุคติภูม แลพระ<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{รกออ|group=วซ}} {{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> et8taembb61dr5in9ia69pewpsgmvb8 299396 299395 2026-09-29T13:43:00Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/14]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/14]]: เปลี่ยนชื่อ 299395 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Tumeireki" />{{หว|๒|พระราชปรารภ}} {{สต}}</noinclude>พีรียบรากรมภาหุ กราบบังคมทูลพระกรรุณาด้วยข้อความนายบุญศรี<ref>บางฉะบับเขียนว่า บุญสี</ref> ช่างเหลกหลวงร้องทุกข<ref>ต้นฉะบับเขียนว่า ทุคราช ฉะบับอื่นว่า ทุกขราช บ้าง ทุกคราช บ้าง</ref> ราชกล่าวโทษ {{ซบ|พระเกษม|นายราชาอรรถ}} {{ปก2}} ใจความว่า อำแดงป้อมภรรยานายบุญศรีฟ้องหย่านายบุญศรี ๆ ให้การแก่พระเกษมว่าอำแดงป้อมนอกใจทำชู้ด้วยนายราชาอรรถแล้วมาฟ้องหย่านายบุญศรี ๆ ไม่หย่า พระเกษมหาพิจารณาตามคำให้การนายบุญศรีไม่ พระเกษมพูดจาแพละโลมอำแดงป้อม แลพิจารณาไม่เปน {{ซบ|สัจ|ธรรม}} {{ปก2}} เข้าด้วยอำแดงป้อม แล้วคัดข้อความมาให้ลูกขุนสานหลวงปฤกษา ๆ ว่า เปนหญิงหย่าชาย ให้อำแดงป้อมกับนายบุญศรีขาดจากผัวเมียกันตามกฎหมาย จึ่งทรงพระกรรุณาตรัสว่า หญิงนอกใจชายแล้วมาฟ้องหย่าชาย ลูกขุนปฤกษาให้หย่ากันนั้นหาเปน {{ซบ|ยุติ|ธรรม}} {{ปก2}} ไม่ จึ่งมีพระราชโองการตรัสสั่งให้เจ้าพญาพระคลังเอากฎหมายณสานหลวงมาสอบกับฉบับ {{ซบ|หอหลวง|ข้างที่}} {{ปก2}} ได้ความว่า ชายหาผิดมิได้ หญิงขอหย่า ท่านว่า เปนหญิงหย่าชาย หย่าได้ ถูกต้องกันทังสามฉบับ จึ่งมีพระราชโองการมานพระบันทูลสูรสิงหนาทดำรัสว่า ฝ่ายพุทธจักรนั้น พระไตรยปิฎกแปดหมื่นสี่พันพระธรรมขันธ์อันสมเดจ์พระพุทธิเจ้าทรงพระมหากรรุณาประดิษฐานไว้ต่างพระองคได้เปนหลักโลกยสั่งสอนบรรพชิตบริษัษยแลฆราวาศบริษัษยได้{{ลปร|คผ|1|ประฎิบัดิ|ประฏิบัดิ}} รู้ซึ่งทางศุคติภูมแลทุคติภูม แลพระ<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{รกออ|group=วซ}} {{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> et8taembb61dr5in9ia69pewpsgmvb8 250 36302 299398 249860 2026-09-29T13:43:21Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/15]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/15]]: เปลี่ยนชื่อ 249860 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Bitterschoko" />{{หว||พระราชปรารภ|๓}} {{สต}}</noinclude>ไตรยปิฎกธรรมนั้นฟั่นเฟีอนวิปริตผิดเพี้ยนไปเปนอันมาก ยากที่จะเล่าเรียนเปนอายุศมพระพุทธสาศนาสืบไป ก็ได้อาราธนาประชุมเชีญพระราชาคณะทังปวง มีสมเดจ์พระสังฆราชแลพระธรรมอุดมพระพุทธโฆษาจารยเปนประธาน ฝ่ายราชบัณฑิตยนั้น พญาธรรมปรีชาเปนต้น ให้ทำสังคายนายชำระพระไตรยปิฎกสอบใส่ด้วยอรรฐกะถาฎีกาให้ถูกต้องตามพระพุทธบัญหญัติ พระไตรยปิฎกจึ่งค่อยถูกถ้วนผ่องใสขึ้นได้ เปนที่เล่าเรียนง่ายใจแก่กลบุตรสืบไปภายหน้า ก็เปนพุทธการกธรรมกองการกุศลอันประเสริฐแล้ว แลฝ่ายข้างอาณาจักรนี้ กระษัตรผู้จดำรงแผ่นดินนั้นอาไศรยซึ่งโบราณราชนิติกฎหมายพระอายการอันกระษัตรแต่ก่อนบัญหญัติไว้ได้เปนบันทัดถาน จึ่งพิภากษาตราสีนเนี้อความราษฎรทังปวงได้โดยยุติธรรม แลพระราชกำหนดบทพระอายการนั้นก็ฟั่นเฟีอนวิปริตผิดซ้ำต่างกันไปเปนอันมาก ด้วยคนอันโลภหลงหาความลอายแก่บาปมิได้ดัดแปลงแต่งตามชอบใจไว้พิภากษาภาให้เสียยุติธรรมสำหรับแผ่นดินไปก็มีบ้าง จึ่งทรงพระกรรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมจัดข้าทูลลอองทุลีพระบาทที่มีสะติปัญญา ได้ {{มปก}}<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> tjxbamq1bqrruor8tfil9wz4ysb2iv7 250 36303 299400 249861 2026-09-29T13:43:47Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/16]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/16]]: เปลี่ยนชื่อ 249861 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Bitterschoko" />{{หว|๔|พระราชปรารภ}} {{สต}}</noinclude>{| |- | rowspan = 4 | อาลักษณ | ขุนสุนทรโวหารผู้ว่าที่พระอาลักษณ{{ชว|0.5em}} | ๑ | rowspan = 4 | {{ปก2|5}} | rowspan = 4 | ๔ | rowspan = 11 | {{ปก2|11}} | rowspan = 11 | ๑๑ คน<ref>บางฉะบับว่า เข้ากัน ๑๑ คน</ref> |- | ขุนสาระประเสรีฐ | ๑ |- | ขุนวิเชียรอักษร | ๑ |- | ขุนวิจิตรอักษร | ๑ |- | rowspan = 3 | ลูกขุน | ขุนหลวงพระไกรสี | ๑ | rowspan = 3 | {{ปก2|4}} | rowspan = 3 | ๓ |- | พระราชพินิจใจราชบหลัด<ref>บางฉะบับว่า ราชรักษาบลัด</ref> | ๑ |- | หลวงอัถยา | ๑ |- | rowspan = 4 | ราชบัณฑิตย{{ชว|0.5em}} | พระมหาวิชาธรรม | ๑ | rowspan = 4 | {{ปก2|5}} | rowspan = 4 | ๔ |- | ขุนศรีวรโวหาร | ๑ |- | นายพิม | ๑ |- | นายด่อนบาเรียน<ref>บางฉะบับว่า บเรียน</ref> | ๑ |- |} ชำระ<ref>บางฉะบับว่า ให้ชำระ</ref> พระราชกำหนดบทพระอายการอันมีอยู่ในหอหลวงตั้งแต่พระธรรมสาตรไป ให้ถูกถ้วนตามบาฬี แลเนี้อความมิให้ผิดเพี้ยนซ้ำกันได้ จัดเปนหมวดเปนเหล่าเข้าไว้ แล้วทรงพระอุสาหทรงชำระดัดแปลงซึ่งบทอันวิปลาดนั้นให้ชอบโดยยุติธรรมไว้ ด้วยพระไทยทรงพระมหากรรุณาคุณจให้เปนประโยชน์แก่กระษัตรอันจดำรงแผ่นดินไปในภายหน้า ครั้นชำระแล้วให้อาลักษณชุบเส้นมึก<ref>บางฉะบับว่า หมึก</ref> สามฉบับ ไว้ห้องเครื่อง<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 1t05p2pckui2436s40uhxflfw0bcis9 250 36304 299402 249169 2026-09-29T13:44:17Z Vesperstelo 11696 299402 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Bitterschoko" />{{หว||พระราชปรารภ|๕}} {{สต}}</noinclude>ฉบับหนึ่ง ไว้หอหลวงฉบับหนึ่ง ไว้ณสานหลวงสำหรับลูกขุนฉบับหนึ่ง ปิดตรา {{ซบ3|พระราชสีห|พระคชสีห|บัวแก้ว}} {{ปก2|3}} ทุกเล่มเปนสำคัญ ถ้าพระ {{ซบ|เกษม|ไกรสี}} {{ปก2}} เชีญพระสมุดพระราชกำหนดบทพระอายการออกมาพิภากษากิจคดีใดใด ลูกขุนทังปวงไม่เหนปิดตรา {{ซบ3|พระราชสีห|พระคชสีห|บัวแก้ว}} {{ปก2|3}} สามดวงนี้{{ลปร|คผ|1|ใซ้|ไซ้}} อย่าให้เชื่อฟังเอาเปนอันขาดทีเดียว<noinclude>{{รกออ|group=วซ}} {{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> km1g64sbb8bfxp5cbybsd1409ro0dxn 299403 299402 2026-09-29T13:44:55Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/17]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/17]]: เปลี่ยนชื่อ 299402 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Bitterschoko" />{{หว||พระราชปรารภ|๕}} {{สต}}</noinclude>ฉบับหนึ่ง ไว้หอหลวงฉบับหนึ่ง ไว้ณสานหลวงสำหรับลูกขุนฉบับหนึ่ง ปิดตรา {{ซบ3|พระราชสีห|พระคชสีห|บัวแก้ว}} {{ปก2|3}} ทุกเล่มเปนสำคัญ ถ้าพระ {{ซบ|เกษม|ไกรสี}} {{ปก2}} เชีญพระสมุดพระราชกำหนดบทพระอายการออกมาพิภากษากิจคดีใดใด ลูกขุนทังปวงไม่เหนปิดตรา {{ซบ3|พระราชสีห|พระคชสีห|บัวแก้ว}} {{ปก2|3}} สามดวงนี้{{ลปร|คผ|1|ใซ้|ไซ้}} อย่าให้เชื่อฟังเอาเปนอันขาดทีเดียว<noinclude>{{รกออ|group=วซ}} {{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> km1g64sbb8bfxp5cbybsd1409ro0dxn 250 38956 299389 234397 2026-09-29T13:18:01Z Vesperstelo 11696 299389 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Asembleo" /></noinclude>{{สบร}} {{สถก|สารบาญ|140|5}} {{ลปร|ส|1|1|ประกาศพระราชปรารภ|1|หน้า}} {{ลปร|ส|1|2|พระธรรมสาตร|7}} {{ลปร|ส|1|3|หลักอินทภาษ|35}} {{ลปร|ส|1|4|กฎมณเทิยรบาล|58}} {{ลปร|ส|1|5|พระธรรมนูน|130}} {{ลปร|ส|1|6|พระไอยการพรมศักดิ|161}} {{ลปร|ส|1|7|พระไอยการตำแหน่งนาพลเรือน|178}} {{ลปร|ส|1|8|พระไอยการตำแหน่งนาทหารหัวเมือง|229}} {{ลปร|ส|1|9|พระไอยการบานผแนก|272}} {{ลปร|ส|1|10|พระไอยการลักษณรับฟ้อง|294}} {{ลปร|ส|1|11|พระไอยการลักษณภญาน|328}} {{ลปร|ส|1|12|พีสูทดำน้ำ พีสูทลุยเพลิง|358}} {{ลปร|ส|1|13|พระไอยการลักษณตระลาการ|375}} {{ลปร|ส|1|14|พระไอยการลักษณอุธร|424}} {{ลปร|ส|1|15|นามอาลักษณ์ผู้ชุบและสถานที่เก็บแห่งต้นฉะบับ|441}} {{ลปร|ส|1|16|ตารางเทียบเลขมาตราระหว่างฉะบับพิมพ์นี้กับฉะบับพิมพ์ของกรมหลวงราชบุรีฯ|442}} {{ลปร|ส|1|17|ใบบอกแก้คำผิด|443}} {{สบจ}}<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> ob5yf17skzajjxjeb23d2sztivu8ap8 299390 299389 2026-09-29T13:19:03Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/12]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/12]]: เปลี่ยนชื่อ 299389 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="4" user="Asembleo" /></noinclude>{{สบร}} {{สถก|สารบาญ|140|5}} {{ลปร|ส|1|1|ประกาศพระราชปรารภ|1|หน้า}} {{ลปร|ส|1|2|พระธรรมสาตร|7}} {{ลปร|ส|1|3|หลักอินทภาษ|35}} {{ลปร|ส|1|4|กฎมณเทิยรบาล|58}} {{ลปร|ส|1|5|พระธรรมนูน|130}} {{ลปร|ส|1|6|พระไอยการพรมศักดิ|161}} {{ลปร|ส|1|7|พระไอยการตำแหน่งนาพลเรือน|178}} {{ลปร|ส|1|8|พระไอยการตำแหน่งนาทหารหัวเมือง|229}} {{ลปร|ส|1|9|พระไอยการบานผแนก|272}} {{ลปร|ส|1|10|พระไอยการลักษณรับฟ้อง|294}} {{ลปร|ส|1|11|พระไอยการลักษณภญาน|328}} {{ลปร|ส|1|12|พีสูทดำน้ำ พีสูทลุยเพลิง|358}} {{ลปร|ส|1|13|พระไอยการลักษณตระลาการ|375}} {{ลปร|ส|1|14|พระไอยการลักษณอุธร|424}} {{ลปร|ส|1|15|นามอาลักษณ์ผู้ชุบและสถานที่เก็บแห่งต้นฉะบับ|441}} {{ลปร|ส|1|16|ตารางเทียบเลขมาตราระหว่างฉะบับพิมพ์นี้กับฉะบับพิมพ์ของกรมหลวงราชบุรีฯ|442}} {{ลปร|ส|1|17|ใบบอกแก้คำผิด|443}} {{สบจ}}<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> ob5yf17skzajjxjeb23d2sztivu8ap8 250 40515 299361 233747 2026-09-29T13:06:26Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/2]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/2]]: เปลี่ยนชื่อ 123792 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Bitterschoko" /></noinclude><noinclude></noinclude> 7bqbwlcbf0p9jeu7cxi4otnsj92wy71 250 40865 299405 233780 2026-09-29T13:45:05Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/18]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/18]]: เปลี่ยนชื่อ 126959 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="0" user="Bitterschoko" /></noinclude><noinclude></noinclude> 7bqbwlcbf0p9jeu7cxi4otnsj92wy71 250 40866 299407 249864 2026-09-29T13:45:28Z Vesperstelo 11696 299407 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Bitterschoko" /></noinclude>{{ลปร|ก|พระธรรมสาตร|พิมพ์ตามฉะบับหลวง L1 ยังเหลืออีกสองฉะบับครบถ้วน คือ L1x (ก) และ L1y (ข)}} {{ลปร|ก2|1}} {{กก|{{รมมจ |นตฺวา พุทฺธํ โลกาทิจฺจํ ธมฺมญฺจาทิจฺจมณฺฑลํ |จกฺขุมาปุริสํ สํฆนฺตรายํ เตน ฆาฏยึ |วิฆาติตนฺตรายสฺส โสตฺถิ เม โหตุ สพฺพทา |ยญฺ จ โลกหิตํ สตฺถํ ธมฺมสตฺถนฺ ติ ปากฏํ |ภาสิตํ มนุสาเรน มูลภาสาย อาทิโต |ปรมฺปราภตํ ทานิ รามญฺเญสุ ปติฏฺฐิตํ |รามญฺญสฺส จ ภาสาย ทุคฺคาฬฺหํ ปุริเสนิห |ตสฺมา ตํ สามภาสาย รจิสฺสนฺ ตํ สุณาถ เม ติ }}}} {{หนา|อหํ}} อันว่าข้า {{หนา|นตฺวา}} ถวายนมัศการแล้ว {{หนา|พุทฺธํ}} ซึ่งสมเดจ์พระพุทธิเจ้าอันตรัสรู้พระอริยสัจ ๔ {{หนา|โลกาทิจฺจํ}} อันยังโลกยทังสามให้สว่างดูจดวงพระอาทิตยอันส่องโลกย {{หนา|ธมฺมํจ}} ซึ่งพระโลกุดรธรรม ๙ ปรการ ๑๐ กับพระบริยัติก็ดี {{หนา|อาทิจฺจมณฺฑลํ}} อันมีบริมณทลแห่งพระคุณปรดูจบริมณทลแห่งพระอาทิตย {{หนา|สํฆญฺจ}} ซึ่งพระอัษฎาริยสงฆแลสมมุติสงฆก็ดี {{หนา|จกฺขุมาปุริสํ}} อันเปนอาริยสัปรุษยผู้มีญาณจักษุ {{หนา|วิฆาฏยึ}} ขจัดแล้ว {{หนา|อนฺตรายํ}} ซึ่งอันตราย {{หนา|เตน รตนตฺตยปฺปณามานุภาเวน}} ด้วยอานุภาพแห่งประนามซึ่งพระรัตนไตรนั้น {{หนา|โสตฺถิ}} อันความศิริสวัสดิ {{หนา|โหตุ}} จงมี {{หนา|เม}} แก่เรา {{หนา|วิฆาติตนฺตรายสฺส}} อันมีอันตรายอันปรนามพระรัตนไตรขจัดแล้ว {{หนา|สพฺพทา}} ในกาลทัง<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> goe23rvh486s9j7u0hnbush37khbfle 299408 299407 2026-09-29T13:45:45Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/19]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/19]]: เปลี่ยนชื่อ 299407 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Bitterschoko" /></noinclude>{{ลปร|ก|พระธรรมสาตร|พิมพ์ตามฉะบับหลวง L1 ยังเหลืออีกสองฉะบับครบถ้วน คือ L1x (ก) และ L1y (ข)}} {{ลปร|ก2|1}} {{กก|{{รมมจ |นตฺวา พุทฺธํ โลกาทิจฺจํ ธมฺมญฺจาทิจฺจมณฺฑลํ |จกฺขุมาปุริสํ สํฆนฺตรายํ เตน ฆาฏยึ |วิฆาติตนฺตรายสฺส โสตฺถิ เม โหตุ สพฺพทา |ยญฺ จ โลกหิตํ สตฺถํ ธมฺมสตฺถนฺ ติ ปากฏํ |ภาสิตํ มนุสาเรน มูลภาสาย อาทิโต |ปรมฺปราภตํ ทานิ รามญฺเญสุ ปติฏฺฐิตํ |รามญฺญสฺส จ ภาสาย ทุคฺคาฬฺหํ ปุริเสนิห |ตสฺมา ตํ สามภาสาย รจิสฺสนฺ ตํ สุณาถ เม ติ }}}} {{หนา|อหํ}} อันว่าข้า {{หนา|นตฺวา}} ถวายนมัศการแล้ว {{หนา|พุทฺธํ}} ซึ่งสมเดจ์พระพุทธิเจ้าอันตรัสรู้พระอริยสัจ ๔ {{หนา|โลกาทิจฺจํ}} อันยังโลกยทังสามให้สว่างดูจดวงพระอาทิตยอันส่องโลกย {{หนา|ธมฺมํจ}} ซึ่งพระโลกุดรธรรม ๙ ปรการ ๑๐ กับพระบริยัติก็ดี {{หนา|อาทิจฺจมณฺฑลํ}} อันมีบริมณทลแห่งพระคุณปรดูจบริมณทลแห่งพระอาทิตย {{หนา|สํฆญฺจ}} ซึ่งพระอัษฎาริยสงฆแลสมมุติสงฆก็ดี {{หนา|จกฺขุมาปุริสํ}} อันเปนอาริยสัปรุษยผู้มีญาณจักษุ {{หนา|วิฆาฏยึ}} ขจัดแล้ว {{หนา|อนฺตรายํ}} ซึ่งอันตราย {{หนา|เตน รตนตฺตยปฺปณามานุภาเวน}} ด้วยอานุภาพแห่งประนามซึ่งพระรัตนไตรนั้น {{หนา|โสตฺถิ}} อันความศิริสวัสดิ {{หนา|โหตุ}} จงมี {{หนา|เม}} แก่เรา {{หนา|วิฆาติตนฺตรายสฺส}} อันมีอันตรายอันปรนามพระรัตนไตรขจัดแล้ว {{หนา|สพฺพทา}} ในกาลทัง<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> goe23rvh486s9j7u0hnbush37khbfle 250 40874 299410 249787 2026-09-29T13:46:07Z Vesperstelo 11696 299410 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Bitterschoko" />{{หว|๘|พระธรรมสาตร}} {{สต}}</noinclude>ปวง {{หนา|ยญฺจ สตฺถํ}} อันว่าคำภีรอันใด {{หนา|โลกหิตํ}} เปนปรโยชนแก่สัตวโลกย {{หนา|ปากฏํ ปรากฎิ ธมฺมสตฺถํ อิติ}} ชื่อว่าคำภีรพระธรรมสาตร {{หนา|มนุสาเรน}} อันพระมโนสารฤๅษี {{หนา|ภาสิตํ}} กล่าว {{หนา|อาทิโต}} ในต้น {{หนา|มูลภาสาย}} ด้วยมคธภาษา {{หนา|ปรมฺปราภตํ}} อันปรำปราจารยนำสืบกันมา {{หนา|ปติฏฺฐิตํ}} ตั้งอยู่ {{หนา|รามญฺเญสุ}} ในรามัญปรเทษ {{หนา|ภาสาย}} ด้วยภาษา {{หนา|รามญฺญสฺส จ}} แห่งรามัญก็ดี {{หนา|อิทานิ}} ในกาลบัดนี้ {{หนา|ปุริเสน}} อันบุรุษผู้เปนวินิจฉัยอำมาตย {{หนา|ทุคฺคาฬฺหํ}} จะยังรู้เปนอันยาก {{หนา|อิห สามเทเส}} ในสยามปรเทษนี้ {{หนา|ตสฺมา}} เหดุดั่งนั้น {{หนา|อหํ}} อันว่าข้า {{หนา|รจิสฺสํ}} จักตกแต่ง {{หนา|ตํธมฺมสตฺถํ}} ซึ่งคำภีร์พระธรรมสาตรนั้น {{หนา|สามภาสาย}} ด้วยสยามภาษา {{หนา|ตุมฺเห}} อันว่าท่านทังหลาย {{หนา|สุณาถ}} จงฟัง {{หนา|ตํ สตฺถํ}} ซึ่งคำภีร์พระธรรมสาตรนั้น {{หนา|สนฺติกา}} แต่สำนักนิ {{หนา|เม}} แห่งเรา {{ลปร|ก2|2}} {{หนา|ตตฺรายมนุปุพพิกถา อยํ อนุปุพฺพิกถา}} อันว่ากล่าวแต่ต้นให้เปนลำดับไปนี้ {{หนา|ปณฺฑิเตน}} อันนักปรา{{ปร1|ชญ}}ผู้วินิจฉัยคดี {{หนา|เวทิตพฺพา}} พึงรู้ {{หนา|ตตฺร ธมฺมสตฺเถ}} ในคำภีร์พระธรรมสาตรนั้น {{หนา|อิติ}} ด้วยปรการอันกล่าวไปนี้ {{หนา|กิร}} ดั่งจได้ฟังมา ในปถมกัลปแรกตั้งแผ่นดินนั้น มีกำแพงจักรวาฬ แลเฃาพระสุเมรุราช แลสัตะปะริภัณทะบรรพตทัง ๗ ทวีปใหญ่ ๔ ทวีปน้อย ๒๐๐๐ มหาสมุท ๔ แลไม้ใหญ่ประจำที่ทัง ๗ คือ ศิริศะพฤกษอันประจำในบุพวิเท่หะ แลไม้กระทุ่มประจำในอะมระโคญานะ แลไม้กรรมพฤกษประจำทวีปอุดรกาโร แลไม้หว้าประจำชมภูทวีป แลไม้แคฝอย<noinclude>{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 01heej4h1oyq8t7h11kvx7bvxhat2wq 299411 299410 2026-09-29T13:46:20Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/20]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/20]]: เปลี่ยนชื่อ 299410 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Bitterschoko" />{{หว|๘|พระธรรมสาตร}} {{สต}}</noinclude>ปวง {{หนา|ยญฺจ สตฺถํ}} อันว่าคำภีรอันใด {{หนา|โลกหิตํ}} เปนปรโยชนแก่สัตวโลกย {{หนา|ปากฏํ ปรากฎิ ธมฺมสตฺถํ อิติ}} ชื่อว่าคำภีรพระธรรมสาตร {{หนา|มนุสาเรน}} อันพระมโนสารฤๅษี {{หนา|ภาสิตํ}} กล่าว {{หนา|อาทิโต}} ในต้น {{หนา|มูลภาสาย}} ด้วยมคธภาษา {{หนา|ปรมฺปราภตํ}} อันปรำปราจารยนำสืบกันมา {{หนา|ปติฏฺฐิตํ}} ตั้งอยู่ {{หนา|รามญฺเญสุ}} ในรามัญปรเทษ {{หนา|ภาสาย}} ด้วยภาษา {{หนา|รามญฺญสฺส จ}} แห่งรามัญก็ดี {{หนา|อิทานิ}} ในกาลบัดนี้ {{หนา|ปุริเสน}} อันบุรุษผู้เปนวินิจฉัยอำมาตย {{หนา|ทุคฺคาฬฺหํ}} จะยังรู้เปนอันยาก {{หนา|อิห สามเทเส}} ในสยามปรเทษนี้ {{หนา|ตสฺมา}} เหดุดั่งนั้น {{หนา|อหํ}} อันว่าข้า {{หนา|รจิสฺสํ}} จักตกแต่ง {{หนา|ตํธมฺมสตฺถํ}} ซึ่งคำภีร์พระธรรมสาตรนั้น {{หนา|สามภาสาย}} ด้วยสยามภาษา {{หนา|ตุมฺเห}} อันว่าท่านทังหลาย {{หนา|สุณาถ}} จงฟัง {{หนา|ตํ สตฺถํ}} ซึ่งคำภีร์พระธรรมสาตรนั้น {{หนา|สนฺติกา}} แต่สำนักนิ {{หนา|เม}} แห่งเรา {{ลปร|ก2|2}} {{หนา|ตตฺรายมนุปุพพิกถา อยํ อนุปุพฺพิกถา}} อันว่ากล่าวแต่ต้นให้เปนลำดับไปนี้ {{หนา|ปณฺฑิเตน}} อันนักปรา{{ปร1|ชญ}}ผู้วินิจฉัยคดี {{หนา|เวทิตพฺพา}} พึงรู้ {{หนา|ตตฺร ธมฺมสตฺเถ}} ในคำภีร์พระธรรมสาตรนั้น {{หนา|อิติ}} ด้วยปรการอันกล่าวไปนี้ {{หนา|กิร}} ดั่งจได้ฟังมา ในปถมกัลปแรกตั้งแผ่นดินนั้น มีกำแพงจักรวาฬ แลเฃาพระสุเมรุราช แลสัตะปะริภัณทะบรรพตทัง ๗ ทวีปใหญ่ ๔ ทวีปน้อย ๒๐๐๐ มหาสมุท ๔ แลไม้ใหญ่ประจำที่ทัง ๗ คือ ศิริศะพฤกษอันประจำในบุพวิเท่หะ แลไม้กระทุ่มประจำในอะมระโคญานะ แลไม้กรรมพฤกษประจำทวีปอุดรกาโร แลไม้หว้าประจำชมภูทวีป แลไม้แคฝอย<noinclude>{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 01heej4h1oyq8t7h11kvx7bvxhat2wq 250 40878 299413 249789 2026-09-29T13:46:34Z Vesperstelo 11696 299413 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Bitterschoko" />{{หว||พระธรรมสาตร|๙}} {{สต}}</noinclude>ประจำในอสูระพิภพ แลไม้งิ้วประจำทวีปสุบรรณราชพิภพ แลไม้ปาริกะชาติอยู่ในดาวดิงษาสวรรค แลในปถมกัลปเกีดกอบัวมีดอกห้า บอกสัญานิมิตรอันจะอุบัติแห่งสมเดจ์พระพุทธิเจ้าทังห้าพระองคอันจได้ตรัสในพัทกัลปนิ้ แลพรหมทังปวงหอมอายดินลงมากินพะสุธารศ ครั้นนานมาทิพยระสาหารก็อันตระธานถอยรศ รูปทิพยที่ปรากฎิก็เสี่อมลง ๆ มิได้คงโดยเพศวิไสยพรหม ครั้นนานมาก็บริโภคชาติษาลีเปนอาหาร สรรพะอันตระธานเสี่อมสิ้น ศักดาเดชเพศพรหมก็หาย กลายเปนเพศบุรุษเพศษัตรี บังเกีดมีฉรรทราค ส้องเสพยอัศธรรม เกีดบุตรนัดดาสืบสืบกันมา แล้วจึ่งตั้งเปนคามเขตเคหา ในที่สานุทิศประเทศต่างต่าง {{ลปร|ก2|3}} ครั้งนั้นสมเดจ์พระบรมโพธิสัตวเจ้าได้มาบังเกีดเปนพระมหาบุรุษในต้นพัทกัลป ครั้นอยู่มาก็เกีดวิวาทแก่กัน หาผู้ใดจบังคับบัญชามิได้ ฝูงชนทังหลายมาสะโมสรประชุมพร้อมกัน จึ่งตั้งสมเดจ์พระมหาบุรุษราชเจ้าขึ้นเปนอธิบดีมีพระนามกรชื่อว่าพระเจ้ามหาสมมุติราช กอบไปด้วยสัตะพิธรัตน ๗ ปรการได้ผ่านทวีปทัง ๔ แลอยู่มาเกีดพระราชกุมาร ๔ พระอง แลเชษฐโอรสนั้นได้เสวยราชสมบัติในชมภูทวีป แลพระราชกุมารองคหนึ่งเสวยราชสมบัติในอุดรกาโร แลพระราชกุมารองคหนึ่งได้เสวยราชสมบัติในอมรโคญาณ แลพระราชกุมารองคหนึ่ง<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> mjfznpyu2jf6ra5xkdanf0hnlcckrk1 299414 299413 2026-09-29T13:46:46Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/21]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/21]]: เปลี่ยนชื่อ 299413 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Bitterschoko" />{{หว||พระธรรมสาตร|๙}} {{สต}}</noinclude>ประจำในอสูระพิภพ แลไม้งิ้วประจำทวีปสุบรรณราชพิภพ แลไม้ปาริกะชาติอยู่ในดาวดิงษาสวรรค แลในปถมกัลปเกีดกอบัวมีดอกห้า บอกสัญานิมิตรอันจะอุบัติแห่งสมเดจ์พระพุทธิเจ้าทังห้าพระองคอันจได้ตรัสในพัทกัลปนิ้ แลพรหมทังปวงหอมอายดินลงมากินพะสุธารศ ครั้นนานมาทิพยระสาหารก็อันตระธานถอยรศ รูปทิพยที่ปรากฎิก็เสี่อมลง ๆ มิได้คงโดยเพศวิไสยพรหม ครั้นนานมาก็บริโภคชาติษาลีเปนอาหาร สรรพะอันตระธานเสี่อมสิ้น ศักดาเดชเพศพรหมก็หาย กลายเปนเพศบุรุษเพศษัตรี บังเกีดมีฉรรทราค ส้องเสพยอัศธรรม เกีดบุตรนัดดาสืบสืบกันมา แล้วจึ่งตั้งเปนคามเขตเคหา ในที่สานุทิศประเทศต่างต่าง {{ลปร|ก2|3}} ครั้งนั้นสมเดจ์พระบรมโพธิสัตวเจ้าได้มาบังเกีดเปนพระมหาบุรุษในต้นพัทกัลป ครั้นอยู่มาก็เกีดวิวาทแก่กัน หาผู้ใดจบังคับบัญชามิได้ ฝูงชนทังหลายมาสะโมสรประชุมพร้อมกัน จึ่งตั้งสมเดจ์พระมหาบุรุษราชเจ้าขึ้นเปนอธิบดีมีพระนามกรชื่อว่าพระเจ้ามหาสมมุติราช กอบไปด้วยสัตะพิธรัตน ๗ ปรการได้ผ่านทวีปทัง ๔ แลอยู่มาเกีดพระราชกุมาร ๔ พระอง แลเชษฐโอรสนั้นได้เสวยราชสมบัติในชมภูทวีป แลพระราชกุมารองคหนึ่งเสวยราชสมบัติในอุดรกาโร แลพระราชกุมารองคหนึ่งได้เสวยราชสมบัติในอมรโคญาณ แลพระราชกุมารองคหนึ่ง<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> mjfznpyu2jf6ra5xkdanf0hnlcckrk1 250 47946 299562 262578 2026-09-30T07:15:24Z Vesperstelo 11696 299562 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Bitterschoko" /></noinclude>{{ลปร|ก|กฎมณเทิยรบาล|เขียนเป็นสองเล่ม ส่วนเล่ม ๑ นี้พิมพ์ตามฉะบับหลวง L22.1x ยังเหลืออีกฉะบับหนึ่ง คือ L22.1 (ก)}} {{ลปร|ก2|1}} ศุภมัศดุ ศักราช ๗๒๐ วันเสา เดือนห้า ขึ้นหกค่ำ ชวดนักสัตวศก สมเดจพระเจ้ารามาธิบดีบรมไตรโลกนารถมหามงกุฏมนุษวิสุทธิสุริยวงษองคพุทธางกูรบรมบพิตรพระพุทธเจ้าอยู่หัวทรงทศพีธราชธรรมถวัลราชประเวนีศรีบรมกระษัตราธิราชพระบาทธดำรงภูมิมณฑลสถลสีมาประชาราษฎรบรมนารถบรมบพิตร เสดจ์สถิตยในรัตนสิงหาศบัญชรสิงห์ แลสมเดจ์พระเจ้าหน่อพุทธางกูรสุริวงษแลสมเดจ์พระพรรณเมศวรนั่งเฝ้า แลพญาเอกสัตราชพระมหาอุปราชแลมหาเสนาจตุสดมมุกขมนตรีพิรียโยธามาตแลตำรวจในตำรวจนอกมหาดไทลูกขุนทหารพ่อเรือนซ้ายขวาเฝ้าพระบาทในที่นั้น จึ่งตั้งพระราชอา{{ลปร|ชญ}}าไอยการทหารพ่อเรือน {{ซบ|ชาย|หญิง}} {{ปก2}} สมณพราหมณาจารยแลวานิชนิกรนรประชาราษฎรทังหลาย {{ลปร|ก2|2}} ฝ่ายกระษัตรแต่ได้ถวายดอกไม้ทองเงินทังนั้น ๒๐ เมือง คือเมืองนครหลวง เมืองศรีสัตนาคณหุต เมืองเชียงใหม่ เมืองตองอู เมืองเชียงไกร เมืองเชียงกราน เมืองเชียงแสน{{วว}}<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 52sqqg1aa4zavdlvvkkghrkfm3ozrkf 299563 299562 2026-09-30T07:15:46Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/70]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/70]]: เปลี่ยนชื่อ 299562 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Bitterschoko" /></noinclude>{{ลปร|ก|กฎมณเทิยรบาล|เขียนเป็นสองเล่ม ส่วนเล่ม ๑ นี้พิมพ์ตามฉะบับหลวง L22.1x ยังเหลืออีกฉะบับหนึ่ง คือ L22.1 (ก)}} {{ลปร|ก2|1}} ศุภมัศดุ ศักราช ๗๒๐ วันเสา เดือนห้า ขึ้นหกค่ำ ชวดนักสัตวศก สมเดจพระเจ้ารามาธิบดีบรมไตรโลกนารถมหามงกุฏมนุษวิสุทธิสุริยวงษองคพุทธางกูรบรมบพิตรพระพุทธเจ้าอยู่หัวทรงทศพีธราชธรรมถวัลราชประเวนีศรีบรมกระษัตราธิราชพระบาทธดำรงภูมิมณฑลสถลสีมาประชาราษฎรบรมนารถบรมบพิตร เสดจ์สถิตยในรัตนสิงหาศบัญชรสิงห์ แลสมเดจ์พระเจ้าหน่อพุทธางกูรสุริวงษแลสมเดจ์พระพรรณเมศวรนั่งเฝ้า แลพญาเอกสัตราชพระมหาอุปราชแลมหาเสนาจตุสดมมุกขมนตรีพิรียโยธามาตแลตำรวจในตำรวจนอกมหาดไทลูกขุนทหารพ่อเรือนซ้ายขวาเฝ้าพระบาทในที่นั้น จึ่งตั้งพระราชอา{{ลปร|ชญ}}าไอยการทหารพ่อเรือน {{ซบ|ชาย|หญิง}} {{ปก2}} สมณพราหมณาจารยแลวานิชนิกรนรประชาราษฎรทังหลาย {{ลปร|ก2|2}} ฝ่ายกระษัตรแต่ได้ถวายดอกไม้ทองเงินทังนั้น ๒๐ เมือง คือเมืองนครหลวง เมืองศรีสัตนาคณหุต เมืองเชียงใหม่ เมืองตองอู เมืองเชียงไกร เมืองเชียงกราน เมืองเชียงแสน{{วว}}<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 52sqqg1aa4zavdlvvkkghrkfm3ozrkf 250 48362 299565 261587 2026-09-30T07:18:40Z Vesperstelo 11696 299565 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nightertale" />{{หสล|๕๙|กฎมณเทียรบาล}}{{สต}}</noinclude>เมืองเชียง{{ลปร|คผ|1|รุง|รุ้ง}} เมืองเชียงราย เมืองแสนหวี เมืองเขมราช เมืองแพร่ เมืองน่าน เมืองใต้ทอง เมืองโคตรบอง เมืองเรวแกว ๑๖ เมืองนี้ฝ่ายเหนือ เมืองฝ่ายใต้ เมืองอุยองตะหนะ เมืองมลากา เมืองมลายู เมืองวรวารี ๔ เมือง เข้ากัน ๒๐ เมือง ถวายดอกไม้ทองเงิน<ref>ก: เงินทอง</ref> พญามหานครแต่ได้ถือน้ำพระพัท ๘ เมือง คือเมืองพิศณุโลก เมืองสัชนาไล เมืองศุโขไท เมืองกำแพงเพชร เมืองนครศรีธรรมราช เมืองนครราชสีมา เมืองตนาวศรี เมืองทวาย {{ลปร|ก2|3}} กำหนดพระราชกฤษฎีกาไอยการพระราชกุมารพระราชนัดดา ฝ่ายพระราชกุมารเกิดด้วยพระอัคมเหษีคือสมเดจ์หน่อพระพุทธเจ้า อันเกิดด้วยแม่หยัวเมืองเปนพระมหาอุปราช เกิดด้วยลูกหลวง{{ลปร|คผ|1|กน|กิน}} เมืองเอก เกิดด้วยหลานหลวงกินเมืองโท เกิดด้วยพระสนมเปนพระเยาวราช {{ลปร|ก2|4}} หน่อสมเดจ์พระพุทธเจ้าได้อภิรม ๓ ชั้น พระอุปราชได้อภิรม ๒ ชั้น พระเจ้าลูกเธอกินเมืองมีกลีบบัวขาว พระลูกเธอพระเยาวราชอภิรมกลีบทองกั้นกันเชิงหุ้มผ้าแดง พระ<noinclude>{{สต}} {{รกออ}}{{รกออ|group=วซ}} {{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> psxedxpl8jo0bxuicoaliiu0faivf9x 299566 299565 2026-09-30T07:18:58Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/71]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/71]]: เปลี่ยนชื่อ 299565 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nightertale" />{{หสล|๕๙|กฎมณเทียรบาล}}{{สต}}</noinclude>เมืองเชียง{{ลปร|คผ|1|รุง|รุ้ง}} เมืองเชียงราย เมืองแสนหวี เมืองเขมราช เมืองแพร่ เมืองน่าน เมืองใต้ทอง เมืองโคตรบอง เมืองเรวแกว ๑๖ เมืองนี้ฝ่ายเหนือ เมืองฝ่ายใต้ เมืองอุยองตะหนะ เมืองมลากา เมืองมลายู เมืองวรวารี ๔ เมือง เข้ากัน ๒๐ เมือง ถวายดอกไม้ทองเงิน<ref>ก: เงินทอง</ref> พญามหานครแต่ได้ถือน้ำพระพัท ๘ เมือง คือเมืองพิศณุโลก เมืองสัชนาไล เมืองศุโขไท เมืองกำแพงเพชร เมืองนครศรีธรรมราช เมืองนครราชสีมา เมืองตนาวศรี เมืองทวาย {{ลปร|ก2|3}} กำหนดพระราชกฤษฎีกาไอยการพระราชกุมารพระราชนัดดา ฝ่ายพระราชกุมารเกิดด้วยพระอัคมเหษีคือสมเดจ์หน่อพระพุทธเจ้า อันเกิดด้วยแม่หยัวเมืองเปนพระมหาอุปราช เกิดด้วยลูกหลวง{{ลปร|คผ|1|กน|กิน}} เมืองเอก เกิดด้วยหลานหลวงกินเมืองโท เกิดด้วยพระสนมเปนพระเยาวราช {{ลปร|ก2|4}} หน่อสมเดจ์พระพุทธเจ้าได้อภิรม ๓ ชั้น พระอุปราชได้อภิรม ๒ ชั้น พระเจ้าลูกเธอกินเมืองมีกลีบบัวขาว พระลูกเธอพระเยาวราชอภิรมกลีบทองกั้นกันเชิงหุ้มผ้าแดง พระ<noinclude>{{สต}} {{รกออ}}{{รกออ|group=วซ}} {{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> psxedxpl8jo0bxuicoaliiu0faivf9x 250 48364 299568 261588 2026-09-30T07:19:24Z Vesperstelo 11696 299568 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nightertale" />{{หสล|๖๐|กฎมณเทียรบาล}}{{สต}}</noinclude>เยาวราชช้างตัวหนึ่ง ม้าตัวหนึ่ง คน ๒๐ มากกว่านั้นเอาออก กินเจียดแว่นฟ้า สมเดจ์หน่อพระพุทธเจ้าขี่ทิพยานทอง พระอุปราชขี่ทิพยานนาก {{ลปร|ก2|5}} พระเจ้าลูกเธออกินเมือง ขี่พระยานนุมาศกลีบบัว พระอัคมเหษีสรงด้วยสหัสธาราเงิน มีราชทยาน มีกรมผู้ {{ซบ|ชาย|หญิง}} {{ปก2}} มีหอพระ มีพระธินั่งออกโรง มีสมโพธ มีเลี้ยงลูกขุนถวายบังคมตรุดสาท ใช้พระราชกฤษฎีกา มีขุนสนม มีขุนช้าง มีขุนม้า มีเรือกัน เรือแห่ {{ลปร|ก2|6}} หน่อพระพุทธิเจ้านั่งธินั่งเทริด พระอุปราชานั่งที่นั่งท้องพระโรง เตียงทองสูง ๒ ศอกมีเบาะเจียม พระเจ้าลูกเธอกินเมือง นั่งธินั่งสูงศอกหนึ่งมีเจียมขลิบ พระอุปราชนั่งธินั่งกวดรัดเสื่อขลิบ พระเจ้าลูกเธอเกิดด้วยลูกหลวงเอางานหนเรือนนั่งหน้าหลัง {{ลปร|ก2|7}} ถ้าเสดจ์ด้วยพระราชทยาน ลูกอัคมเหษี ลูกพระอัคชายา ลูกแม่หยัวเมือง ลูกหลวง นั่งบนราชทยานด้วย ลูกหลานหลวง ลูกพระสนม นั่งหลั่นลงหน้าหลัง {{ลปร|ก2|8}} พระลูกเธอกินเมืองถวายบังคมแก่สมเดจหน่อพระพุทธิเจ้า พระเยาวราชถวายบังคมแก่พระเจ้าลูกเธอกินเมือง {{มปก}}<noinclude>{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> cbc5v4mfmgy4p9i7dvilyoc7tdkkiqx 299569 299568 2026-09-30T07:19:37Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/72]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/72]]: เปลี่ยนชื่อ 299568 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nightertale" />{{หสล|๖๐|กฎมณเทียรบาล}}{{สต}}</noinclude>เยาวราชช้างตัวหนึ่ง ม้าตัวหนึ่ง คน ๒๐ มากกว่านั้นเอาออก กินเจียดแว่นฟ้า สมเดจ์หน่อพระพุทธเจ้าขี่ทิพยานทอง พระอุปราชขี่ทิพยานนาก {{ลปร|ก2|5}} พระเจ้าลูกเธออกินเมือง ขี่พระยานนุมาศกลีบบัว พระอัคมเหษีสรงด้วยสหัสธาราเงิน มีราชทยาน มีกรมผู้ {{ซบ|ชาย|หญิง}} {{ปก2}} มีหอพระ มีพระธินั่งออกโรง มีสมโพธ มีเลี้ยงลูกขุนถวายบังคมตรุดสาท ใช้พระราชกฤษฎีกา มีขุนสนม มีขุนช้าง มีขุนม้า มีเรือกัน เรือแห่ {{ลปร|ก2|6}} หน่อพระพุทธิเจ้านั่งธินั่งเทริด พระอุปราชานั่งที่นั่งท้องพระโรง เตียงทองสูง ๒ ศอกมีเบาะเจียม พระเจ้าลูกเธอกินเมือง นั่งธินั่งสูงศอกหนึ่งมีเจียมขลิบ พระอุปราชนั่งธินั่งกวดรัดเสื่อขลิบ พระเจ้าลูกเธอเกิดด้วยลูกหลวงเอางานหนเรือนนั่งหน้าหลัง {{ลปร|ก2|7}} ถ้าเสดจ์ด้วยพระราชทยาน ลูกอัคมเหษี ลูกพระอัคชายา ลูกแม่หยัวเมือง ลูกหลวง นั่งบนราชทยานด้วย ลูกหลานหลวง ลูกพระสนม นั่งหลั่นลงหน้าหลัง {{ลปร|ก2|8}} พระลูกเธอกินเมืองถวายบังคมแก่สมเดจหน่อพระพุทธิเจ้า พระเยาวราชถวายบังคมแก่พระเจ้าลูกเธอกินเมือง {{มปก}}<noinclude>{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> cbc5v4mfmgy4p9i7dvilyoc7tdkkiqx 250 48365 299571 261589 2026-09-30T07:20:18Z Vesperstelo 11696 299571 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nightertale" />{{หสล|๖๑|กฎมณเทียรบาล}}{{สต}}</noinclude>เมืองลูกหลวง คือเมืองพิศณุโลก เมืองสวรรคโลก เมืองกำแพงเพช เมืองลพบุรี เมืองสิงคบุรี เมืองหลานหลวง คือเมืองอินทุบรี เมืองพรหมบุรี {{ลปร|ก2|9}} ไอยการบันดาศักดิ์นา ๑๐๐๐๐ ในเมือง ขี่ยั่วกันชิงหุ้มผ้าขาว บันดาศักดิ์นา ๑๐๐๐๐ หัวเมือง ขี่คานหามเก้าอี้กันชิงหุ้มผ้าขาว บันดาศักดิ์หัวเมืองนา ๕๐๐๐ ขี่ยั่วร่มทงยู บันดาศักดิ์นา ๓๐๐๐ ขี่ยาน {{ลปร|ก2|10}} ไอยการนา ๑๐๐๐๐ กินเมืองทัง ๔ ฝ่าย มีร่มปลิกสองคันทานตระวันเบื้อคู่หนึ่ง กันชิง<ref>ก: กับกันชิง</ref> หุ้มผ้าแดงคันหนึ่ง เรือกูบแมงดาคฤ ๓ ตอนบดลาดสาวตคุกหัวท้ายนั่งหน้าสองคานหามเก้าอี้ทองศิรเพศมวยทองแตรลางโพง<ref>ก: ลำโพง</ref> ๓ คู่แลปี่กลองครั้นมาถึงขนอนหลวง ลดเครื่องทังปวงบ ไว้แต่กันชิงคานหาม ฝ่ายท้าวนั่งเมือง ศิรเพศมวยทองกันชิงหุ้มผ้าขาวหย้อนหมากหย้อนน้ำรองตลุ่มเรือคฤ ๓ ตอนบดลาดคานหามทองเก้าอี้ทอง {{ลปร|ก2|11}} นา ๑๐๐๐๐ กินเมืองหมวกล่ามทอง ขี่ยั่วยานกันชิงหุ้ม<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> gnq19a580k4gjnupg89saxo7go50ohr 299572 299571 2026-09-30T07:20:32Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/73]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/73]]: เปลี่ยนชื่อ 299571 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nightertale" />{{หสล|๖๑|กฎมณเทียรบาล}}{{สต}}</noinclude>เมืองลูกหลวง คือเมืองพิศณุโลก เมืองสวรรคโลก เมืองกำแพงเพช เมืองลพบุรี เมืองสิงคบุรี เมืองหลานหลวง คือเมืองอินทุบรี เมืองพรหมบุรี {{ลปร|ก2|9}} ไอยการบันดาศักดิ์นา ๑๐๐๐๐ ในเมือง ขี่ยั่วกันชิงหุ้มผ้าขาว บันดาศักดิ์นา ๑๐๐๐๐ หัวเมือง ขี่คานหามเก้าอี้กันชิงหุ้มผ้าขาว บันดาศักดิ์หัวเมืองนา ๕๐๐๐ ขี่ยั่วร่มทงยู บันดาศักดิ์นา ๓๐๐๐ ขี่ยาน {{ลปร|ก2|10}} ไอยการนา ๑๐๐๐๐ กินเมืองทัง ๔ ฝ่าย มีร่มปลิกสองคันทานตระวันเบื้อคู่หนึ่ง กันชิง<ref>ก: กับกันชิง</ref> หุ้มผ้าแดงคันหนึ่ง เรือกูบแมงดาคฤ ๓ ตอนบดลาดสาวตคุกหัวท้ายนั่งหน้าสองคานหามเก้าอี้ทองศิรเพศมวยทองแตรลางโพง<ref>ก: ลำโพง</ref> ๓ คู่แลปี่กลองครั้นมาถึงขนอนหลวง ลดเครื่องทังปวงบ ไว้แต่กันชิงคานหาม ฝ่ายท้าวนั่งเมือง ศิรเพศมวยทองกันชิงหุ้มผ้าขาวหย้อนหมากหย้อนน้ำรองตลุ่มเรือคฤ ๓ ตอนบดลาดคานหามทองเก้าอี้ทอง {{ลปร|ก2|11}} นา ๑๐๐๐๐ กินเมืองหมวกล่ามทอง ขี่ยั่วยานกันชิงหุ้ม<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> gnq19a580k4gjnupg89saxo7go50ohr 250 48366 299574 261590 2026-09-30T07:20:52Z Vesperstelo 11696 299574 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nightertale" />{{หสล|๖๒|กฎมณเทียรบาล}}{{สต}}</noinclude>ผ้าขาวเรือคฤ ๓ ตอนบดลาดขี่ลานลายทองทังสรรพางกินเจียดเงินถมยาดำรองตลุ่มเรือคฤ ๓ ตอนเลวหาบดลาดมิได้กแอเลี่ยมทอง นา ๑๖๐๐ กินเมือง เจียดเบื้ออหักรองตลุ่มกั้งกแอทาชาต {{ลปร|ก2|12}} แลพระราชกำหนฎพระราชกฤษฎีกาไอยการทหารพ่อเรือนซึ่งขี่เรือเข้ามาเฝ้า ครั้นถึงศาลา ชาวห้ามเรียกเรือลดลงจากแอย่างจากลาน เรือปทุมเรือลูกค้าให้เข้ามาในนั้น แลฝ่ายข้างใต้ ครั้นถึงศาลาปูนห้าม เรียกเรือลดลงจากแอย่งจากลาน เรือปทุนเรือลูกค้ามิให้เข้ามาในนั้น ไอยการชาวเรือห้ามตามซ้ายตามขวา {{ลปร|ก2|13}} แลฝ่ายทางบกถึงศาลาฝาแฝดแลปตูท่าหญ้า ลดช้างลดม้ายั่วยานคานหามร่มทงยูกันชิงกแอแห่มาแต่หน้าพุทธาวาศจนถึงจวนองครักษธนูแห่มาจนห้องพล แลราชกุญทังปวงมิให้เดิรทางลูกขุน ให้เดิรทางหลังพุทธาวาศ มีพานรองชานผ้า กินเจียดรองพานเจียดกระเจียดมุกตามตำแหน่งราชกุญ ลูกเธอหลวง หลานเธอหลวง {{ลปร|ก2|14}} ไอยการแต่ท่าสิบเบี้ยถึงปตูช้างเผือก แต่ท่าสิบเบี้ยถึงจวนองครักษธนู ไอยการพิทักทิวา รักษาราตรี แต่ประตูช้างเผือกถึงขนาน ไอยการตำรวจใหญ่ แต่ขนานมกอกน้ำ{{วว}}<noinclude>{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> da898yn98ypjw26ijkbyfw4izi03du2 299575 299574 2026-09-30T07:21:04Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/74]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/74]]: เปลี่ยนชื่อ 299574 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nightertale" />{{หสล|๖๒|กฎมณเทียรบาล}}{{สต}}</noinclude>ผ้าขาวเรือคฤ ๓ ตอนบดลาดขี่ลานลายทองทังสรรพางกินเจียดเงินถมยาดำรองตลุ่มเรือคฤ ๓ ตอนเลวหาบดลาดมิได้กแอเลี่ยมทอง นา ๑๖๐๐ กินเมือง เจียดเบื้ออหักรองตลุ่มกั้งกแอทาชาต {{ลปร|ก2|12}} แลพระราชกำหนฎพระราชกฤษฎีกาไอยการทหารพ่อเรือนซึ่งขี่เรือเข้ามาเฝ้า ครั้นถึงศาลา ชาวห้ามเรียกเรือลดลงจากแอย่างจากลาน เรือปทุมเรือลูกค้าให้เข้ามาในนั้น แลฝ่ายข้างใต้ ครั้นถึงศาลาปูนห้าม เรียกเรือลดลงจากแอย่งจากลาน เรือปทุนเรือลูกค้ามิให้เข้ามาในนั้น ไอยการชาวเรือห้ามตามซ้ายตามขวา {{ลปร|ก2|13}} แลฝ่ายทางบกถึงศาลาฝาแฝดแลปตูท่าหญ้า ลดช้างลดม้ายั่วยานคานหามร่มทงยูกันชิงกแอแห่มาแต่หน้าพุทธาวาศจนถึงจวนองครักษธนูแห่มาจนห้องพล แลราชกุญทังปวงมิให้เดิรทางลูกขุน ให้เดิรทางหลังพุทธาวาศ มีพานรองชานผ้า กินเจียดรองพานเจียดกระเจียดมุกตามตำแหน่งราชกุญ ลูกเธอหลวง หลานเธอหลวง {{ลปร|ก2|14}} ไอยการแต่ท่าสิบเบี้ยถึงปตูช้างเผือก แต่ท่าสิบเบี้ยถึงจวนองครักษธนู ไอยการพิทักทิวา รักษาราตรี แต่ประตูช้างเผือกถึงขนาน ไอยการตำรวจใหญ่ แต่ขนานมกอกน้ำ{{วว}}<noinclude>{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> da898yn98ypjw26ijkbyfw4izi03du2 250 59525 299416 249156 2026-09-29T13:47:33Z Vesperstelo 11696 299416 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kongreso" />{{หว|๑๐|พระธรรมสาตร|}}{{สต}}</noinclude>นั้นเสวยราชสมบัติในบุพวิเท่หะ แลพระราชกุมารทัง ๔ พระองคก็ย่อมเหาะมาเฝ้าพระราชบิดาทุก ๆ วัน ครั้นนานมาพระราชบิดานั้นชิวงคต แลพระราชกุมารทัง ๔ พระองคก็ต่างองคต่างอยู่ ย่อมมีไม้ตรีจิตไปมาหากัน ครั้นนานมา ๆ ต่างองคต่างนานไปมา ทางพระราชไม้ตรีสำพันทญาติก็ค่อยขาดสูญไปตราบเท้าทุกวันนิ้ แลพระเชษฐาธิราชผู้เสวยราชสมบัติในชมภูทวีปนั้น ก็มีพระราชกุมารสิบพระองค แลในชมภู{{ลปร|คผ|1|วีป|ทวีป}} แบ่งเปนสิบเอ็ดส่วน ๆ หนึ่งพระองคอยู่ สิบส่วนนั้นให้พระราชโอรสอยู่องคลส่วน พระราชกุมารผู้ใหญ่นั้นเปนมหาอุปราช อยู่จำเนียรนานมาพระราชบิดาถึงชิวงคต พญาอุปราชก็ได้เสวยราชสมบัติแทนพระบิดานั้น แลพระราชกุมารทัง ๑๐ พระองคก็ไปมาหากันเป็นนิจ ครั้นนานมาพระราชกุมารทังปวงมิได้ไปมาหากัน ต่างองคต่างอยู่ แลอยู่มาพระนัดดาพญามหาสมมุติราชทัง ๑๐ พระองค มีพระราชกุมารองคละสิบพระองคเล่า แลเชษฐกุมารนั้นตั้งเปนอุปราช แลกุมารอันดัพนั้นก็แต่งให้เสวยราชในประเทศต่าง ๆ กัน ครั้นนานมาพระราชบิดาถึงชิวงคต แลพญาอุปราชได้มุรธาภิเศกเอกะราชสมบัติแทนพระราชบิดา ก็ยังไปมาหากันเปนนิจ แลพระมหากระษัตรทังร้อยเอ็ดพระองคนั้นเปนสำพันทญาติราชสุริวงษเดียวกัน ครั้นนานมาต่างองคต่างทรงพระชะราภาพ จะไปมาหากันนั้นมิได้ ต่างองคต่าง{{ลปร|คผ2|1|ใช้|ต้นฉะบับและ ข เขียนว่า ไช้ แก้ตาม ก}} ให้แต่มหาอำมาตไปมาจำทูลทางพระราช<noinclude>{{ซ|ม.ธ.ก.}} {{รกออ|group=วซ}}</noinclude> l3z0s9unlmizhnkq9blaliv480yrade 299417 299416 2026-09-29T13:47:51Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/22]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/22]]: เปลี่ยนชื่อ 299416 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Kongreso" />{{หว|๑๐|พระธรรมสาตร|}}{{สต}}</noinclude>นั้นเสวยราชสมบัติในบุพวิเท่หะ แลพระราชกุมารทัง ๔ พระองคก็ย่อมเหาะมาเฝ้าพระราชบิดาทุก ๆ วัน ครั้นนานมาพระราชบิดานั้นชิวงคต แลพระราชกุมารทัง ๔ พระองคก็ต่างองคต่างอยู่ ย่อมมีไม้ตรีจิตไปมาหากัน ครั้นนานมา ๆ ต่างองคต่างนานไปมา ทางพระราชไม้ตรีสำพันทญาติก็ค่อยขาดสูญไปตราบเท้าทุกวันนิ้ แลพระเชษฐาธิราชผู้เสวยราชสมบัติในชมภูทวีปนั้น ก็มีพระราชกุมารสิบพระองค แลในชมภู{{ลปร|คผ|1|วีป|ทวีป}} แบ่งเปนสิบเอ็ดส่วน ๆ หนึ่งพระองคอยู่ สิบส่วนนั้นให้พระราชโอรสอยู่องคลส่วน พระราชกุมารผู้ใหญ่นั้นเปนมหาอุปราช อยู่จำเนียรนานมาพระราชบิดาถึงชิวงคต พญาอุปราชก็ได้เสวยราชสมบัติแทนพระบิดานั้น แลพระราชกุมารทัง ๑๐ พระองคก็ไปมาหากันเป็นนิจ ครั้นนานมาพระราชกุมารทังปวงมิได้ไปมาหากัน ต่างองคต่างอยู่ แลอยู่มาพระนัดดาพญามหาสมมุติราชทัง ๑๐ พระองค มีพระราชกุมารองคละสิบพระองคเล่า แลเชษฐกุมารนั้นตั้งเปนอุปราช แลกุมารอันดัพนั้นก็แต่งให้เสวยราชในประเทศต่าง ๆ กัน ครั้นนานมาพระราชบิดาถึงชิวงคต แลพญาอุปราชได้มุรธาภิเศกเอกะราชสมบัติแทนพระราชบิดา ก็ยังไปมาหากันเปนนิจ แลพระมหากระษัตรทังร้อยเอ็ดพระองคนั้นเปนสำพันทญาติราชสุริวงษเดียวกัน ครั้นนานมาต่างองคต่างทรงพระชะราภาพ จะไปมาหากันนั้นมิได้ ต่างองคต่าง{{ลปร|คผ2|1|ใช้|ต้นฉะบับและ ข เขียนว่า ไช้ แก้ตาม ก}} ให้แต่มหาอำมาตไปมาจำทูลทางพระราช<noinclude>{{ซ|ม.ธ.ก.}} {{รกออ|group=วซ}}</noinclude> l3z0s9unlmizhnkq9blaliv480yrade 250 62045 299491 249842 2026-09-29T14:21:07Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/46]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/46]]: เปลี่ยนชื่อ 249842 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Asembleo" />{{หสล|๓๔|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>เลื่องชื่อฦๅนามในสำนักนิพระมหากระษัตรพึง<ref>ในต้นฉะบับ คำว่า พึง ลบเสีย เพิ่มตาม ก และ ข</ref> ตั้งตนไว้ให้พระองควางพระไทยต่างพระเนตรพระกรรณ์ ด้วยมีสันดานอันซื่อ แลตั้งอยู่ในศีล ๕ ประการ ศีล ๘ ประการ แลวะจีสัจสุริต คิดกลัวบาปละอายบาป เปนหิริโอตัปธรรมโลกยบาลราศรี มีศรัทธาเชื่อผลศีลผลทานการกุศลแลคุณพระศรีรัตนไตรย {{หนา|ปวตฺตยนฺโต สกโล ปิ นิจฺจํ}} พึงตั้งเมดตาจิตรเปนบุเรจาริกในสัตวทังปวง แลมีกะตัญุตาสวามีภักดิจงรักษในพรมหากระษัตรซึ่งเปนจ้าวแห่งตน อันทรงบำเพญผลโพทธิญาณ {{หนา|สิกฺเขยฺยมีมํ มหาตา คุเณน}} เมื่อมีสันดานจิตรคิดถึงพระคุณพระมหากระษัตรดั่งนี้แล้ว พึงอุสาหะศึกสาเล่าเรียนให้รอบรู้ ดูแลเอาใจใส่ในคำภีรพระธรรมสาตร อันอาจให้มีคุณวิเสศ คือเปนพระเนตรแห่งพระมหากระษัตร จะได้ตัดข้อคดีแห่งอนาประชาราษฎรในขอบเขตขันทเสมาพระราชอาณาจักรให้ปราศจากหลักตอเสี้ยนหนาม คือความมูลวิวาทแห่งพาลชาติบุทคลอันมีสันดานเปนทุจริต ให้เปนหิตานุหิตประโยชน์สิ้นมูลวิวาททุกข ปรกอบศุขสถาพรเกษมสารในกาลทุกเมี่อ<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> naxv8albnxtnd7gqb41q149uxov2c40 250 73402 299577 261591 2026-09-30T07:21:35Z Vesperstelo 11696 299577 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nightertale" />{{หสล|๖๓|กฎมณเทียรบาล}}{{สต}}</noinclude>ไอยการหมื่นเทพทวาร แต่ท่อถึงประตูเสดาะเคราะห์มาถึงชีขันตลาดยอด ไอยการจาปราม แต่ประตูพระวิฆเณศวรถึงพุทธราวาศ ไอยการองครักษธนู แต่หัวสนามถึงประตูแสดงราม ไอยการบำเรอภักดิ แต่หัวสนามถึงฉานคลี ไอยการขุนดาบซ้าย แต่ฉานคลีถึงโรงช้างหล้อ ไอยการขุนดาบขวา อนึ่งนา ๑๐๐๐๐ แลนา ๕๐๐๐ แลนา ๓๐๐๐ มาถึงนา ๘๐๐ ห้ามแห่แลขี่ม้าเข้ามาในสนาม ไอยการขุนดาบห้าม ถ้าขุนดาบมิได้ห้ามปรามไซ้ โทษขุนดาบ ๓ ประการ ที{{ลปร|คผ|1|หนื่ง|หนึ่ง}} ให้ภาคธรรม สองทีส่งมหาดไทยจำ สามทีส่งองครักษจำ ลูกขุนผู้ใดขุนดาบห้ามปรามมิฟัง ต่อด่าต่อเถียงไซ้ มีโทษ ๓ ประการ ๆ หนึ่งให้ส่งมหาดไท ประการหนึ่งให้ส่งองครักษ ประการหนึ่งให้สักลงหญ้าช้าง {{ลปร|ก2|15}} แต่ประตูแสดงรามถึงสระแก้ว ไอยการหมื่นโทวาริก ผิ้วผู้ {{ซบ|ชาย|หญิง}} {{ปก2}} เจรจาด้วยกันก็ดี นั่งในที่สงัดก็ดี อนึ่งทอดแหแลตกเบดสุ้มซ้อนช้อนชนาง แลร้องเรือเป่าขลุ่ยเป่าปีตีทับขับรำโห่ร้องนี่นัน ไอยการหมื่นโทวาริก ถ้าจับได้ โทษ ๓ ประการ ประการหนึ่งให้ส่งมหาดไท ประการหนึ่งในส่งองครักษ ประการหนึ่งให้สักลงหญ้าช้าง แต่ท่อน้ำขวาถึงจวน ไอยการขวา แต่ท่อน้ำซ้ายถึงจวนกลาง ไอยการซ้าย {{มปก}}<noinclude>{{รกออ|group=วซ}} {{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> j86tvdjw4s8iup2j41uq312x8zos63s 299578 299577 2026-09-30T07:21:48Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/75]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/75]]: เปลี่ยนชื่อ 299577 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nightertale" />{{หสล|๖๓|กฎมณเทียรบาล}}{{สต}}</noinclude>ไอยการหมื่นเทพทวาร แต่ท่อถึงประตูเสดาะเคราะห์มาถึงชีขันตลาดยอด ไอยการจาปราม แต่ประตูพระวิฆเณศวรถึงพุทธราวาศ ไอยการองครักษธนู แต่หัวสนามถึงประตูแสดงราม ไอยการบำเรอภักดิ แต่หัวสนามถึงฉานคลี ไอยการขุนดาบซ้าย แต่ฉานคลีถึงโรงช้างหล้อ ไอยการขุนดาบขวา อนึ่งนา ๑๐๐๐๐ แลนา ๕๐๐๐ แลนา ๓๐๐๐ มาถึงนา ๘๐๐ ห้ามแห่แลขี่ม้าเข้ามาในสนาม ไอยการขุนดาบห้าม ถ้าขุนดาบมิได้ห้ามปรามไซ้ โทษขุนดาบ ๓ ประการ ที{{ลปร|คผ|1|หนื่ง|หนึ่ง}} ให้ภาคธรรม สองทีส่งมหาดไทยจำ สามทีส่งองครักษจำ ลูกขุนผู้ใดขุนดาบห้ามปรามมิฟัง ต่อด่าต่อเถียงไซ้ มีโทษ ๓ ประการ ๆ หนึ่งให้ส่งมหาดไท ประการหนึ่งให้ส่งองครักษ ประการหนึ่งให้สักลงหญ้าช้าง {{ลปร|ก2|15}} แต่ประตูแสดงรามถึงสระแก้ว ไอยการหมื่นโทวาริก ผิ้วผู้ {{ซบ|ชาย|หญิง}} {{ปก2}} เจรจาด้วยกันก็ดี นั่งในที่สงัดก็ดี อนึ่งทอดแหแลตกเบดสุ้มซ้อนช้อนชนาง แลร้องเรือเป่าขลุ่ยเป่าปีตีทับขับรำโห่ร้องนี่นัน ไอยการหมื่นโทวาริก ถ้าจับได้ โทษ ๓ ประการ ประการหนึ่งให้ส่งมหาดไท ประการหนึ่งในส่งองครักษ ประการหนึ่งให้สักลงหญ้าช้าง แต่ท่อน้ำขวาถึงจวน ไอยการขวา แต่ท่อน้ำซ้ายถึงจวนกลาง ไอยการซ้าย {{มปก}}<noinclude>{{รกออ|group=วซ}} {{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> j86tvdjw4s8iup2j41uq312x8zos63s 250 73403 299580 261592 2026-09-30T07:22:31Z Vesperstelo 11696 299580 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nightertale" />{{หสล|๖๔|กฎมณเทียรบาล}}{{สต}}</noinclude>{{ลปร|ก2|16}} ไอยการแต่หอกลองถึงเจ้าไสรแลตลาดยอด แขวงขุนธรณีบาล แต่หอกลองถึงประตูไชยแลเจ้าไสร แขวงขุนทราบาล แต่หอกลองมาถึงป่ามพร้าว ท่าชีมาถึงท้ายบางเอียน แขวงขุนโลกบาล แต่หอกลองมาถึงบางเอียน มาถึงจวนวัง แขวงขุนนรบาล {{ลปร|ก2|17}} ไอยการอายัดแต่ป้อมท้ายสนมถึงประตูฉนวนประจำท่า เปนหน้าที่พนักงานตำรวจใน {{ซบ|ซ้าย|ขวา}} {{ปก2}} ว่ากล่าวคนแลกึ่ง แต่ประตูฉนวนประจำท่าถึงประตูเสาธงไชย เปนหน้าที่พนักงานทหารใน {{ซบ|ซ้าย|ขวา}} {{ปก2}} ว่ากล่าวคนแลกึ่ง แต่ประตูเสาธงไชยถึงป้อมท่าคัน แต่ป้อมท่าคันถึงศาลาสาร{{ลปร|คผ|1|บัญชี|บาญชี}} แต่ป้อมศาลาสารบาญชีถึงป้อมศาลาพระสุมงคลบพิตร แต่ป้อมพระสุมงคลบพิตรถึงป้อมมุมวัดรามาวาศ แต่ป้อมมุมวัดรามาวาศถึงป้อมสวนองุ่น เปนหน้าที่ชาวกำแพงล้อมวังซ้ายขวาว่ากล่าวคนแลกึ่ง แต่ป้อมสวนองุ่นถึงป้อมท้ายสนม เปนหน้าที่พนักงาน<ref>ต้นฉะบับว่า หน้าพนักงาน แก้ตาม ก</ref> สนมซ้ายขวาว่ากล่าวคลกึ่ง {{ลปร|ก2|18}} ไอยการลูกขุนทหารหมู่ไพร่พลอ้างเรี่ยวแรงอุกเลมิด พนักงานกระลาโหม {{มปก}}<noinclude>{{สต}} {{รกออ}}{{รกออ|group=วซ}} {{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> ky1nzkrgvxralyr0h301mc6jp7dsch6 299581 299580 2026-09-30T07:22:48Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/76]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/76]]: เปลี่ยนชื่อ 299580 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Nightertale" />{{หสล|๖๔|กฎมณเทียรบาล}}{{สต}}</noinclude>{{ลปร|ก2|16}} ไอยการแต่หอกลองถึงเจ้าไสรแลตลาดยอด แขวงขุนธรณีบาล แต่หอกลองถึงประตูไชยแลเจ้าไสร แขวงขุนทราบาล แต่หอกลองมาถึงป่ามพร้าว ท่าชีมาถึงท้ายบางเอียน แขวงขุนโลกบาล แต่หอกลองมาถึงบางเอียน มาถึงจวนวัง แขวงขุนนรบาล {{ลปร|ก2|17}} ไอยการอายัดแต่ป้อมท้ายสนมถึงประตูฉนวนประจำท่า เปนหน้าที่พนักงานตำรวจใน {{ซบ|ซ้าย|ขวา}} {{ปก2}} ว่ากล่าวคนแลกึ่ง แต่ประตูฉนวนประจำท่าถึงประตูเสาธงไชย เปนหน้าที่พนักงานทหารใน {{ซบ|ซ้าย|ขวา}} {{ปก2}} ว่ากล่าวคนแลกึ่ง แต่ประตูเสาธงไชยถึงป้อมท่าคัน แต่ป้อมท่าคันถึงศาลาสาร{{ลปร|คผ|1|บัญชี|บาญชี}} แต่ป้อมศาลาสารบาญชีถึงป้อมศาลาพระสุมงคลบพิตร แต่ป้อมพระสุมงคลบพิตรถึงป้อมมุมวัดรามาวาศ แต่ป้อมมุมวัดรามาวาศถึงป้อมสวนองุ่น เปนหน้าที่ชาวกำแพงล้อมวังซ้ายขวาว่ากล่าวคนแลกึ่ง แต่ป้อมสวนองุ่นถึงป้อมท้ายสนม เปนหน้าที่พนักงาน<ref>ต้นฉะบับว่า หน้าพนักงาน แก้ตาม ก</ref> สนมซ้ายขวาว่ากล่าวคลกึ่ง {{ลปร|ก2|18}} ไอยการลูกขุนทหารหมู่ไพร่พลอ้างเรี่ยวแรงอุกเลมิด พนักงานกระลาโหม {{มปก}}<noinclude>{{สต}} {{รกออ}}{{รกออ|group=วซ}} {{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> ky1nzkrgvxralyr0h301mc6jp7dsch6 250 76300 299419 249790 2026-09-29T13:50:04Z Vesperstelo 11696 299419 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๑๑|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>ไม้ตรีสำพันทญาติ แลอำมาตผู้ใหญ่เคยใช้ไปมานั้นก็ถึงกาลทุพลภาพ เจ็ดวันจึ่งไปมาทีหนึ่ง ครั้นอยู่นานมาต่อปีหนึ่งจึ่งไปหนหนึ่ง ตราบเท้าจนไปมาหากันมิได้ จึ่งพระราชบุตรแลพระราชนัดดาอันสืบมานั้นก็มิรู้ว่าเปนพระบวรญาติร่วมราชสุริวงษเดียวกัน ต่างองคต่างอยู่ใน{{ลปร|คผ|1|ประเทศ|ประเทษ}} นั้น ๆ อะหนึ่งเครี่องศิริราชราชูประโภคก็ต่างกัน วิไสยเพศภาษาก็ต่างกันทังร้อยเอ็ดพระองค จึ่งเปนร้อยเอ็ดภาษาตราบเท้าทุกวันนี้ เมี่อแรกตั้งมหาสมมุติราชสุริวงษนั้น อายุศม์แห่งมนุษได้อะสงไขยหนึ่ง {{ลปร|ก2|4}} ครั้งนั้นท้าวมหาพรหมองคหนึ่งชื่อว่าพรหมเทวะจุติจากพรหมโลกย์<ref>ก: พรหมมะโลกย</ref> แล้วลงมา{{ลปร|คผ|1|ปะฎิสนธิ|ปะฏิสนธิ}} กำเนีดในตระกูลมหาอำมาตยซึ่งเปนข้าบาทสมเดจ์พระเจ้ามหาสมมุติราช ครั้นวัฒนาอายุศมสิบห้าปี ก็ได้ที่แทนบิดา นานาเหนสัตวทั้งหลายได้ความทุกขยากลำบากด้วยวิวาทกัน บังเกีดความฉิบหายต่าง ๆ มีปราถนาจะให้สมเดจ์พระเจ้าสมมุติราชตั้งอยู่ในทศพิธราชธรรมอันประเสรีฐ จึ่งถวายบังคมลาออกไปบวดเปนฤๅษีอยู่หิมวันตประเทศใกล้บรรพตรคูหา จำเรีญเมดตาภาวนาได้อะภิญา ๕ อรรฐสมาบัติ ๘ บริโภคผลพฤกษาเปนอาหาร มีบริวารคือเทพกินรกินรีคนธรรพสุบรรณปักษีวาสุกรีนาคามาบำเรอหพระดาบศด้วยทิพยดุริยสังคีต<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{รกออ|group=วซ}} {{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> fx31xqs36vr1s7lj86hmszd4c807ek7 299420 299419 2026-09-29T13:50:23Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/23]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/23]]: เปลี่ยนชื่อ 299419 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๑๑|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>ไม้ตรีสำพันทญาติ แลอำมาตผู้ใหญ่เคยใช้ไปมานั้นก็ถึงกาลทุพลภาพ เจ็ดวันจึ่งไปมาทีหนึ่ง ครั้นอยู่นานมาต่อปีหนึ่งจึ่งไปหนหนึ่ง ตราบเท้าจนไปมาหากันมิได้ จึ่งพระราชบุตรแลพระราชนัดดาอันสืบมานั้นก็มิรู้ว่าเปนพระบวรญาติร่วมราชสุริวงษเดียวกัน ต่างองคต่างอยู่ใน{{ลปร|คผ|1|ประเทศ|ประเทษ}} นั้น ๆ อะหนึ่งเครี่องศิริราชราชูประโภคก็ต่างกัน วิไสยเพศภาษาก็ต่างกันทังร้อยเอ็ดพระองค จึ่งเปนร้อยเอ็ดภาษาตราบเท้าทุกวันนี้ เมี่อแรกตั้งมหาสมมุติราชสุริวงษนั้น อายุศม์แห่งมนุษได้อะสงไขยหนึ่ง {{ลปร|ก2|4}} ครั้งนั้นท้าวมหาพรหมองคหนึ่งชื่อว่าพรหมเทวะจุติจากพรหมโลกย์<ref>ก: พรหมมะโลกย</ref> แล้วลงมา{{ลปร|คผ|1|ปะฎิสนธิ|ปะฏิสนธิ}} กำเนีดในตระกูลมหาอำมาตยซึ่งเปนข้าบาทสมเดจ์พระเจ้ามหาสมมุติราช ครั้นวัฒนาอายุศมสิบห้าปี ก็ได้ที่แทนบิดา นานาเหนสัตวทั้งหลายได้ความทุกขยากลำบากด้วยวิวาทกัน บังเกีดความฉิบหายต่าง ๆ มีปราถนาจะให้สมเดจ์พระเจ้าสมมุติราชตั้งอยู่ในทศพิธราชธรรมอันประเสรีฐ จึ่งถวายบังคมลาออกไปบวดเปนฤๅษีอยู่หิมวันตประเทศใกล้บรรพตรคูหา จำเรีญเมดตาภาวนาได้อะภิญา ๕ อรรฐสมาบัติ ๘ บริโภคผลพฤกษาเปนอาหาร มีบริวารคือเทพกินรกินรีคนธรรพสุบรรณปักษีวาสุกรีนาคามาบำเรอหพระดาบศด้วยทิพยดุริยสังคีต<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{รกออ|group=วซ}} {{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> fx31xqs36vr1s7lj86hmszd4c807ek7 250 76301 299422 249158 2026-09-29T13:51:22Z Vesperstelo 11696 299422 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๑๒|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>เปนนิจกาล อยู่มาวันหนึ่งบังเกีดลมพยุะห่าฝนใหญ่ตกลงมา แลเทวบุตรเทวธิดากินรากินรีทังหลายต่างคนปลาศนาการหนีไปสิ้น แต่นางเทพคนธัพกินรีคนหนึ่งเข้ามาใกล้ยังสำนักนิแห่งพรหมเทวะฤๅษีนั้น พระพรหมเทวะฤๅษีมีใจรักใคร่ในนางกินรเทพคนธัพนั้นจนมีครรภได้บุตรคนหนึ่งประกอบด้วยรูปโฉมโนมพรรณอันงาม นามกรชื่อภัทธะระกุมาร ครั้นนานมานางกินรเทพคนธัพนั้นมีครรภบุตรคนหนึ่งอีกเล่า นามกรชื่อว่าเจ้ามโนสารกุมาร บุตรทังสองนั้นย่อมปรกอบด้วยสติปัญา บิดามานดาว่ากล่าวสั่งสอนให้บวดเปนฤๅษี ก็บวดเจรีญฌานได้อะภิญา ๕ อรรฐสมาบัติทั้ง ๘ {{ลปร|คผ|1|ประฎิบัดิ|ประฏิบัดิ}} บิดามานดามาตราบเท้าจนบิดามานดาทังสองกระทำกาลกิริยาตาย ครั้นอยู่มาเพลาวันหนึ่งพระภัทธะระดาบศนั้นก็เหาะไปยังขอบจักรวาฬ ไปเขียนเอาอักษรอันเปนเภทางคประกรแลอาคมเวททังปวงได้แล้ว กลับมาภานะโสารดาบศผู้น้องชายไปยังสำนักนิสมเดจ์พระเจ้ามหาสมมุติราช ถวายคำภีร์เภทางคปรกรแลอาคมเวทนั้นไว้ ส่วนตัวภัทธะระดาบศก็ละเภทฤๅษีออกเปนราชปโรหิตสั่งสอนสมเดจ์พระเจ้ามหาสมมุติราช ฝ่ายมโนสาระดาบศก็ตาม<ref>ก: คำว่า ก็ตาม ขาดไป</ref> พี่ชายออกทำราชการด้วย จึ่งสมเดจ์พระเจ้ามหาสมมุติราชตั้งมโนสารนั้นให้เปนใหญ่ในที่บังคับบัญชากิจคดีมนุษทังปวง แลมโนสารอำมาตยบังคับ<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{รกออ|group=วซ}} {{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> kx710z0vf20ngyt0jnpipa8g5hzvi7e 299423 299422 2026-09-29T13:51:41Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/24]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/24]]: เปลี่ยนชื่อ 299422 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๑๒|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>เปนนิจกาล อยู่มาวันหนึ่งบังเกีดลมพยุะห่าฝนใหญ่ตกลงมา แลเทวบุตรเทวธิดากินรากินรีทังหลายต่างคนปลาศนาการหนีไปสิ้น แต่นางเทพคนธัพกินรีคนหนึ่งเข้ามาใกล้ยังสำนักนิแห่งพรหมเทวะฤๅษีนั้น พระพรหมเทวะฤๅษีมีใจรักใคร่ในนางกินรเทพคนธัพนั้นจนมีครรภได้บุตรคนหนึ่งประกอบด้วยรูปโฉมโนมพรรณอันงาม นามกรชื่อภัทธะระกุมาร ครั้นนานมานางกินรเทพคนธัพนั้นมีครรภบุตรคนหนึ่งอีกเล่า นามกรชื่อว่าเจ้ามโนสารกุมาร บุตรทังสองนั้นย่อมปรกอบด้วยสติปัญา บิดามานดาว่ากล่าวสั่งสอนให้บวดเปนฤๅษี ก็บวดเจรีญฌานได้อะภิญา ๕ อรรฐสมาบัติทั้ง ๘ {{ลปร|คผ|1|ประฎิบัดิ|ประฏิบัดิ}} บิดามานดามาตราบเท้าจนบิดามานดาทังสองกระทำกาลกิริยาตาย ครั้นอยู่มาเพลาวันหนึ่งพระภัทธะระดาบศนั้นก็เหาะไปยังขอบจักรวาฬ ไปเขียนเอาอักษรอันเปนเภทางคประกรแลอาคมเวททังปวงได้แล้ว กลับมาภานะโสารดาบศผู้น้องชายไปยังสำนักนิสมเดจ์พระเจ้ามหาสมมุติราช ถวายคำภีร์เภทางคปรกรแลอาคมเวทนั้นไว้ ส่วนตัวภัทธะระดาบศก็ละเภทฤๅษีออกเปนราชปโรหิตสั่งสอนสมเดจ์พระเจ้ามหาสมมุติราช ฝ่ายมโนสาระดาบศก็ตาม<ref>ก: คำว่า ก็ตาม ขาดไป</ref> พี่ชายออกทำราชการด้วย จึ่งสมเดจ์พระเจ้ามหาสมมุติราชตั้งมโนสารนั้นให้เปนใหญ่ในที่บังคับบัญชากิจคดีมนุษทังปวง แลมโนสารอำมาตยบังคับ<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{รกออ|group=วซ}} {{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> kx710z0vf20ngyt0jnpipa8g5hzvi7e 250 76302 299425 249159 2026-09-29T13:53:55Z Vesperstelo 11696 299425 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๑๓|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>เนื้อความทังปวงโดยยุติธรรม แลเทวดาทังหลายก็ปรายสุวรรณ{{ลปร|คผ|1|รัชฎะ|รัชฏะ}} เข้าตอกดอกไม้เปนเครี่องสการบูชาแก่มะโนสารอำมาตยนั้น ครั้นอยู่มาบุรุษสองคนกระทำไร่แตงใกล้กัน เมื่อปลูกแตงนั้นเอาดินภูลเปนถนนกลาง แตงก็เลิ้อยพาศผ่านข้ามถนนเข้าติดเนี่องเปนอันเดียวกัน เมี่อเปนผลนั้น บุรุษทังสองต่างคนต่างเกบแตง จึ่งเกีดวิวาทวาทา ภากันมายังมะโนสาระอำมาตยให้บังคับคดีนั้น มะโนสาระอำมาตยจึ่งบังคับว่า ไร่แตงมีถนนกลาง แลแตงอยู่ในไร่ของผู้ใดก็เปนของผู้นั้น มะโนสารอำมาตยบังคับคดีไม่เปนธรรม์ บุรุษผู้หนึ่งมิเตมใจจึ่งเอาคดีไปกราบทูลแก่พญาสมมุติราช ๆ จึ่งใช้อำมาตยผู้หนึ่งไปพิจารณาต้นแตงอันข้ามถนนนั้น จึ่งอำมาตยผู้นั้นเลีกต้นแตงขึ้นดูไปตามปลายยอด จึ่งกลับเอายอดมาไว้ตามต้น บุรุษทังสองก็สรรเสรีญสมเดจ์พระเจ้ามหาสมมุติราชว่า พระองคบังคับบัญชาเปนธรรมแล แลมนุษทังหลายติฉินนินทามะโนสารอำมาตยว่า ถึงแก่อะคติ ๔ ปรการ บังคับคดีมิเปนธรรม เทวดาจึ่งไม่สการบูชาดั่งแต่ก่อนนั้น ด้วยมะโนสารอำมาตยกอบปรด้วยอกุศลจิตร มโนสารอำมาตยจึ่งดำหริว่า เรานี้มีสันดานกอบปรด้วยโมหาคติ ครั้นรำพึงดั่งนั้นก็สังเวศสหลดจิตรคิดอับประหยดอดสูแก่หมู่มนุษทังหลาย แล้วหนีออกไปบวดเปนฤๅษีจำเรีญภาวนา ก็ได้อภิญา ๕ อรรฐ{{ลปร|คผ|1|สมาบด|สมาบัดิ}} ๘ รู้วารจิตรแห่งมนุษทังปวง เหดุดั่งนั้นมนุษทังปวงก็ยินดีด้วยมะโนสารฤๅษี ๆ{{วว}}<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}} {{รกออ|group=วซ}}</noinclude> sbe4w5j1wxse8ayoih1ma5y4k0n3dow 299426 299425 2026-09-29T13:54:12Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/25]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/25]]: เปลี่ยนชื่อ 299425 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๑๓|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>เนื้อความทังปวงโดยยุติธรรม แลเทวดาทังหลายก็ปรายสุวรรณ{{ลปร|คผ|1|รัชฎะ|รัชฏะ}} เข้าตอกดอกไม้เปนเครี่องสการบูชาแก่มะโนสารอำมาตยนั้น ครั้นอยู่มาบุรุษสองคนกระทำไร่แตงใกล้กัน เมื่อปลูกแตงนั้นเอาดินภูลเปนถนนกลาง แตงก็เลิ้อยพาศผ่านข้ามถนนเข้าติดเนี่องเปนอันเดียวกัน เมี่อเปนผลนั้น บุรุษทังสองต่างคนต่างเกบแตง จึ่งเกีดวิวาทวาทา ภากันมายังมะโนสาระอำมาตยให้บังคับคดีนั้น มะโนสาระอำมาตยจึ่งบังคับว่า ไร่แตงมีถนนกลาง แลแตงอยู่ในไร่ของผู้ใดก็เปนของผู้นั้น มะโนสารอำมาตยบังคับคดีไม่เปนธรรม์ บุรุษผู้หนึ่งมิเตมใจจึ่งเอาคดีไปกราบทูลแก่พญาสมมุติราช ๆ จึ่งใช้อำมาตยผู้หนึ่งไปพิจารณาต้นแตงอันข้ามถนนนั้น จึ่งอำมาตยผู้นั้นเลีกต้นแตงขึ้นดูไปตามปลายยอด จึ่งกลับเอายอดมาไว้ตามต้น บุรุษทังสองก็สรรเสรีญสมเดจ์พระเจ้ามหาสมมุติราชว่า พระองคบังคับบัญชาเปนธรรมแล แลมนุษทังหลายติฉินนินทามะโนสารอำมาตยว่า ถึงแก่อะคติ ๔ ปรการ บังคับคดีมิเปนธรรม เทวดาจึ่งไม่สการบูชาดั่งแต่ก่อนนั้น ด้วยมะโนสารอำมาตยกอบปรด้วยอกุศลจิตร มโนสารอำมาตยจึ่งดำหริว่า เรานี้มีสันดานกอบปรด้วยโมหาคติ ครั้นรำพึงดั่งนั้นก็สังเวศสหลดจิตรคิดอับประหยดอดสูแก่หมู่มนุษทังหลาย แล้วหนีออกไปบวดเปนฤๅษีจำเรีญภาวนา ก็ได้อภิญา ๕ อรรฐ{{ลปร|คผ|1|สมาบด|สมาบัดิ}} ๘ รู้วารจิตรแห่งมนุษทังปวง เหดุดั่งนั้นมนุษทังปวงก็ยินดีด้วยมะโนสารฤๅษี ๆ{{วว}}<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}} {{รกออ|group=วซ}}</noinclude> sbe4w5j1wxse8ayoih1ma5y4k0n3dow 250 76349 299428 249160 2026-09-29T13:54:40Z Vesperstelo 11696 299428 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๑๔|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>มีความวิตก{{ลปร|คผ|1|ที|ที่}} จะให้พระมหากระษัตรเจ้ากอบปรด้วยทศพิธราชธรรม ๑๐ ปรการ จึ่งเหาะไปยังกำแพงจักรวาฬ เหนบาฬีคำภีร์พระธรรมสาตรอันคำภีรภาพเปนลายลักษรอักษรปรากฎิอยู่ในกำแพงจักรวาฬมีปะริมณฑลที่เท่ากายคชสาร มะโนสารฤๅษีจึ่งกำหนดบาฬีนั้นแม่นยำจำได้แล้วกลับมาแต่งเปนคำภีรพระธรรมสาตร เหตุดั่งนั้นคำภีรพระธรรมสาตรนี้เปนสมุหบดีธรรมชื่อมโนสาร ๆ ฤๅษีสั่งสอนพระเจ้ามหาสมมุติราช ๆ ก็ตั้งอยู่ในราชธรรม ๑๐ ปรการ ทรงเบญจางคิกะศีลเปนปรกติศีล แลอัษะฎางคิกะศีลเปนอุโบสถศีล เมดตากรุณาแก่สัตวทังปวง แล้วทรงพระอุสาหะมะนะสิการะซึ่งคำภีร์พระธรรมสาตรเปนนิจกาล ทรงประพฤธิธรรม ๔ ปรการ คือพิจารณาซึ่งความชอบความผิดแห่งผู้กระทำให้เปนประโยชน์แลมิได้เปนประโยชน์แก่พระองค ๑ ทะนุกบำรุงซึ่งบุทคลผู้มีศีลสัจ ๑ ปรมูลมาซึ่งพระราชทรัพยโดยยุติธรรม ๑ รักษาพระนครราชเสมาให้ศุขเกษมโดยยุติธรรม ๑ เปน ๔ ประการ แลตั้งอยู่ในราชกิจประเพนีมิได้ฃาด คือเวลาสันทโยบาททรงฟังสังคีตดุริยดนตรี แล้วทรงฟัง{{ลปร|คผ|1|นิด|นิต}} นิยายบูราณราชประเพนีในประถมยาม ครั้นมัชฌิมยามทรงฟังยุติธรรมประเพณี ครั้นปัจฉิมยามเสดจ์เข้าที่พระกรลาบันทมบรมศุขไสยาศน์โดยควรแก่เวลา ครั้นตื่นจากที่พระบันทมชำระพระทนต์ บ่ายพระภักตรไปโดยบูรรพทิศ มิให้ดำหรัดตรัสพระราชบริหารด้วยประการใด ๆ อะหนึ่งไม้<noinclude>{{ซ|ม.ธ.ก.}} {{รกออ|group=วซ}}</noinclude> alasv4ecaf3pfjc48lgq5zzye2b5eb8 299429 299428 2026-09-29T13:54:56Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/26]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/26]]: เปลี่ยนชื่อ 299428 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๑๔|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>มีความวิตก{{ลปร|คผ|1|ที|ที่}} จะให้พระมหากระษัตรเจ้ากอบปรด้วยทศพิธราชธรรม ๑๐ ปรการ จึ่งเหาะไปยังกำแพงจักรวาฬ เหนบาฬีคำภีร์พระธรรมสาตรอันคำภีรภาพเปนลายลักษรอักษรปรากฎิอยู่ในกำแพงจักรวาฬมีปะริมณฑลที่เท่ากายคชสาร มะโนสารฤๅษีจึ่งกำหนดบาฬีนั้นแม่นยำจำได้แล้วกลับมาแต่งเปนคำภีรพระธรรมสาตร เหตุดั่งนั้นคำภีรพระธรรมสาตรนี้เปนสมุหบดีธรรมชื่อมโนสาร ๆ ฤๅษีสั่งสอนพระเจ้ามหาสมมุติราช ๆ ก็ตั้งอยู่ในราชธรรม ๑๐ ปรการ ทรงเบญจางคิกะศีลเปนปรกติศีล แลอัษะฎางคิกะศีลเปนอุโบสถศีล เมดตากรุณาแก่สัตวทังปวง แล้วทรงพระอุสาหะมะนะสิการะซึ่งคำภีร์พระธรรมสาตรเปนนิจกาล ทรงประพฤธิธรรม ๔ ปรการ คือพิจารณาซึ่งความชอบความผิดแห่งผู้กระทำให้เปนประโยชน์แลมิได้เปนประโยชน์แก่พระองค ๑ ทะนุกบำรุงซึ่งบุทคลผู้มีศีลสัจ ๑ ปรมูลมาซึ่งพระราชทรัพยโดยยุติธรรม ๑ รักษาพระนครราชเสมาให้ศุขเกษมโดยยุติธรรม ๑ เปน ๔ ประการ แลตั้งอยู่ในราชกิจประเพนีมิได้ฃาด คือเวลาสันทโยบาททรงฟังสังคีตดุริยดนตรี แล้วทรงฟัง{{ลปร|คผ|1|นิด|นิต}} นิยายบูราณราชประเพนีในประถมยาม ครั้นมัชฌิมยามทรงฟังยุติธรรมประเพณี ครั้นปัจฉิมยามเสดจ์เข้าที่พระกรลาบันทมบรมศุขไสยาศน์โดยควรแก่เวลา ครั้นตื่นจากที่พระบันทมชำระพระทนต์ บ่ายพระภักตรไปโดยบูรรพทิศ มิให้ดำหรัดตรัสพระราชบริหารด้วยประการใด ๆ อะหนึ่งไม้<noinclude>{{ซ|ม.ธ.ก.}} {{รกออ|group=วซ}}</noinclude> alasv4ecaf3pfjc48lgq5zzye2b5eb8 250 76372 299431 249791 2026-09-29T13:55:27Z Vesperstelo 11696 299431 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๑๕|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>ศรีพระทนต์นั้นยาวประมาณสิบสององคุลี แลเอาไม้พรรณอันมีหนามอันมียาง ครั้นชำระพระทนต์เสรจ์แล้ว ให้เอาไม้ศรีพระทนต์นั้นไปไว้ยังภูมสถานอันเปนที่บริสุทธิ อะหนึ่งครั้นสรงพระภักตรแล้ว เสดจ์เข้าที่นมัศการพระศรีรัตนไตรแลเทพยุดาผู้วิเสศแลพระบิดุเรศราชชนนีเสรจ์แล้ว ทรงเครี่องพระราชบิลันทนาลังการะวิภูสิต แย้มพระโอษฐตรัสบริหารสำราญราชหฤไทยแล้ว เสดจ์สถิตยยังพระราชอาศนอันประเสรีฐ ทอดพระเนตรบุทคล ๔ จำพวก คือแพทยแลโหราราชสุริวงษแลบัณฑิตยผู้มีปัญา ตรัสปราไสยด้วยตระกูลทัง ๔ โดยสมควรแล้ว เสดจ์ยังสาระพินิจฉัยพร้อมด้วยหมู่มุกขมนตรีกระวีราชปโรหิตาโหราจารยผู้อยู่ในศีลสัจ ดำรงพระไทยฟังอรรฐคดีซึ่งกระลาการพิจารณาโดยยุติธรรมนั้นเปนแว่นแก้ว แล้วเอาคำภีรพระธรรมสาตรเปนพระเนตร ดูเทศกาลบ้านเมีองโดยสมควรแล้ว จึ่งเอาพระกรเบี้องขวา คือพระสะติสัมปะชัญะ ทรงพระขรรคแก้ว คือพระวิจารณะปัญา วินิจฉัยตัดข้อคดีอนาประชาราษฎรทังปวงโดยยุติธรรม กล่าวพระราชพงษาวดารสมเดจ์พระเจ้ามหาสมมุติราชแลอุบัติเหดุแห่งคำภีร์พระธรรมสาตรโดยสังเขปก็ยุติแต่เท่านี้ {{ลปร|ก2|5}} แต่นิ้จักกล่าวลักษณผู้จะเปนกระลาการโดยบาฬีคำภีรพระธรรมสาตรว่า {{มปก}}<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> nk69c86u8cvqt0hf2ayzvo9a0vffzmu 299432 299431 2026-09-29T13:55:46Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/27]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/27]]: เปลี่ยนชื่อ 299431 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๑๕|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>ศรีพระทนต์นั้นยาวประมาณสิบสององคุลี แลเอาไม้พรรณอันมีหนามอันมียาง ครั้นชำระพระทนต์เสรจ์แล้ว ให้เอาไม้ศรีพระทนต์นั้นไปไว้ยังภูมสถานอันเปนที่บริสุทธิ อะหนึ่งครั้นสรงพระภักตรแล้ว เสดจ์เข้าที่นมัศการพระศรีรัตนไตรแลเทพยุดาผู้วิเสศแลพระบิดุเรศราชชนนีเสรจ์แล้ว ทรงเครี่องพระราชบิลันทนาลังการะวิภูสิต แย้มพระโอษฐตรัสบริหารสำราญราชหฤไทยแล้ว เสดจ์สถิตยยังพระราชอาศนอันประเสรีฐ ทอดพระเนตรบุทคล ๔ จำพวก คือแพทยแลโหราราชสุริวงษแลบัณฑิตยผู้มีปัญา ตรัสปราไสยด้วยตระกูลทัง ๔ โดยสมควรแล้ว เสดจ์ยังสาระพินิจฉัยพร้อมด้วยหมู่มุกขมนตรีกระวีราชปโรหิตาโหราจารยผู้อยู่ในศีลสัจ ดำรงพระไทยฟังอรรฐคดีซึ่งกระลาการพิจารณาโดยยุติธรรมนั้นเปนแว่นแก้ว แล้วเอาคำภีรพระธรรมสาตรเปนพระเนตร ดูเทศกาลบ้านเมีองโดยสมควรแล้ว จึ่งเอาพระกรเบี้องขวา คือพระสะติสัมปะชัญะ ทรงพระขรรคแก้ว คือพระวิจารณะปัญา วินิจฉัยตัดข้อคดีอนาประชาราษฎรทังปวงโดยยุติธรรม กล่าวพระราชพงษาวดารสมเดจ์พระเจ้ามหาสมมุติราชแลอุบัติเหดุแห่งคำภีร์พระธรรมสาตรโดยสังเขปก็ยุติแต่เท่านี้ {{ลปร|ก2|5}} แต่นิ้จักกล่าวลักษณผู้จะเปนกระลาการโดยบาฬีคำภีรพระธรรมสาตรว่า {{มปก}}<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> nk69c86u8cvqt0hf2ayzvo9a0vffzmu 250 76373 299434 249148 2026-09-29T13:56:14Z Vesperstelo 11696 299434 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๑๖|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>{{กก|{{รมมจ |ฉนฺทา โทสา ภยา โมหา โย ธมฺมํ อติวตฺตติ |นิหิยต ตสฺส ยโส กาลปกฺเข ว จนฺทิมา |ฉนฺทา โทสา ภยา โมหา โย ธมฺมํ นาติวตฺตติ |อภิวฑฺฒติ ตสฺส ยโส สุกฺกปกฺเข ว จนฺทิมา ติ }}}} แปลเนื้อความว่า {{หนา|โย ปุคฺคโล}} อันว่าบุทคลผู้ใดผู้เปนกระลาการ {{หนา|อติวตฺตติ}} ล่วงเสีย {{หนา|ธมฺมํ}} ซึ่งยุติธรรม {{หนา|ฉนฺทา โทสา ภยา โมหา}} ด้วยอะคติ ๔ ประการ คือรักษแลโกรธแลกลัวแลหลง แล้วพิจารณาความผิดจากพระธรรมสาตรแลลำเอียงเข้าด้วยฝ่าย {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} อันว่าเกีรยดิยศแลโภคศรีสวัศดิแห่งกระลาการนั้นก็จะถอยเสี่อมสูญไปประดูจพระจันทรในวันกาลปักข จถึงซึ่งเดีอดร้อนเปนอันมาก {{หนา|โย ปุคฺคโล}} อันว่าบุทคลผู้ใดผู้เปนกระลาการ {{หนา|นาติวตฺตติ}} บมิได้ล่วงเสีย {{หนา|ธมฺมํ}} ซึ่งยุติธรรมด้วยอะคติ ๔ ประการดั่งกล่าวแล้ว แลประกอบด้วยศีลสัจ แลพิจารณาข้อคดีแห่งราษฎรทังปวงถูกต้องตามพระธรรมสาตรกล่าวไว้นั้น อันว่าเกีรยดิยศแลโภคสิริสวัสดิมงคลแห่งกระลาการผู้นั้นก็จะจำเรีญขึ้นทุกวันดูจพระจันทรในวันศุขปักข อธิบายว่า เมี่อคู่ความทังสองค่างมาถึงแล้ว อย่าให้พิจารณาบังคับบัญชาข้อคดีโดยริศหยาอาสัจ ให้มีเมดตาแก่คู่ความทังสองค่างด้วยจิตรอันเสมอ ให้เอาคดีนั้นเปนกิจทุระกังวนแห่งตน ถ้ากระลาการผู้ใดให้กำลังแก่คู่ความผู้เทจ์ กินสีนจ้าง มิได้บังคับบัญชาโดยพระธรรมสาตร อันว่ากระลาการผู้นั้น ครั้นกระทำกาลกิริยาตายแล้ว ก็จะไปไหม้อยู่ใน<noinclude>{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> q0g9tn2aokamsjon7i4f7r6w0dh63p1 299435 299434 2026-09-29T13:56:31Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/28]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/28]]: เปลี่ยนชื่อ 299434 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๑๖|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>{{กก|{{รมมจ |ฉนฺทา โทสา ภยา โมหา โย ธมฺมํ อติวตฺตติ |นิหิยต ตสฺส ยโส กาลปกฺเข ว จนฺทิมา |ฉนฺทา โทสา ภยา โมหา โย ธมฺมํ นาติวตฺตติ |อภิวฑฺฒติ ตสฺส ยโส สุกฺกปกฺเข ว จนฺทิมา ติ }}}} แปลเนื้อความว่า {{หนา|โย ปุคฺคโล}} อันว่าบุทคลผู้ใดผู้เปนกระลาการ {{หนา|อติวตฺตติ}} ล่วงเสีย {{หนา|ธมฺมํ}} ซึ่งยุติธรรม {{หนา|ฉนฺทา โทสา ภยา โมหา}} ด้วยอะคติ ๔ ประการ คือรักษแลโกรธแลกลัวแลหลง แล้วพิจารณาความผิดจากพระธรรมสาตรแลลำเอียงเข้าด้วยฝ่าย {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} อันว่าเกีรยดิยศแลโภคศรีสวัศดิแห่งกระลาการนั้นก็จะถอยเสี่อมสูญไปประดูจพระจันทรในวันกาลปักข จถึงซึ่งเดีอดร้อนเปนอันมาก {{หนา|โย ปุคฺคโล}} อันว่าบุทคลผู้ใดผู้เปนกระลาการ {{หนา|นาติวตฺตติ}} บมิได้ล่วงเสีย {{หนา|ธมฺมํ}} ซึ่งยุติธรรมด้วยอะคติ ๔ ประการดั่งกล่าวแล้ว แลประกอบด้วยศีลสัจ แลพิจารณาข้อคดีแห่งราษฎรทังปวงถูกต้องตามพระธรรมสาตรกล่าวไว้นั้น อันว่าเกีรยดิยศแลโภคสิริสวัสดิมงคลแห่งกระลาการผู้นั้นก็จะจำเรีญขึ้นทุกวันดูจพระจันทรในวันศุขปักข อธิบายว่า เมี่อคู่ความทังสองค่างมาถึงแล้ว อย่าให้พิจารณาบังคับบัญชาข้อคดีโดยริศหยาอาสัจ ให้มีเมดตาแก่คู่ความทังสองค่างด้วยจิตรอันเสมอ ให้เอาคดีนั้นเปนกิจทุระกังวนแห่งตน ถ้ากระลาการผู้ใดให้กำลังแก่คู่ความผู้เทจ์ กินสีนจ้าง มิได้บังคับบัญชาโดยพระธรรมสาตร อันว่ากระลาการผู้นั้น ครั้นกระทำกาลกิริยาตายแล้ว ก็จะไปไหม้อยู่ใน<noinclude>{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> q0g9tn2aokamsjon7i4f7r6w0dh63p1 250 76375 299437 249792 2026-09-29T13:57:06Z Vesperstelo 11696 299437 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๑๗|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>อบายภูม ทนทุกขเวทนาอยู่จิรังกาล เปนเปรตมีเล็บมือใหญ่เท่าใบจอบ มีเปลวไฟลุกรุ่งเรีอง ควักเอารุธิระมังสะแห่งตนบริโภคเปนภักษาหาร ครั้นพ้นจากอบายภูมแล้วมาบังเกีดเปนมนุษ ปาปะกาวะเศสนั้นจตามสนอง มีองคไวยวะวิกลทุพลภาพมีปากเหมนเปนต้น นับด้วยชาติเปนอันมาก สำแดงลักษณอะคติ ๔ ประการสำหรับกระลาการพิจารณาโดยสงเขปก็ยุติแต่เท่านี้ {{ลปร|ก2|6}} ทีนี้จักสำแดงเหดุแห่งกระลาการ ๒๔ ประการโดยพระบาฬีมีในพระธรรมสาตรดั่งนี้ {{กก|{{รมมจ |ติมูลโต ติถานโต ติอตฺถโต ตินาลสฺยโต |ติทฬฺหโต ติอิสฺสโร ติธมฺมโต ติมคฺคโต |จตุวีสติ เหตุโย มโนสาเรน กิตฺติตา }}}} {{หนา|เหตุโย}} อันว่าเหดุแห่งกระลาการทังหลาย {{หนา|จตุวีสติ}} ๒๔ ประการ {{หนา|มโนสาเรน}} อันมโนสาราจารย {{หนา|กิตฺติตา}} สำแดงไว้ {{หนา|อิติ}} ดั่งนี้ {{หนา|ติถานโต}} คือถานะคดีมีสามประการ {{หนา|ติอตฺถโต}} คือเจรจาความมีสามประการ {{หนา|ตินาลสฺยโต}} คือมิ{{ลปร|คผ|1|ใด้|ได้}} เกียจ์คร้านในความมีสามประการ {{หนา|ติทฬฺฟโต}} คือให้มั่นในความมีสามประการ {{หนา|ติอิสฺสโร}} คือเปนอิศรภาพในความมีสามประการ {{หนา|ติธมฺมโต}} คือกล่าวความโดยธรรมมีสามประการ {{หนา|ติมฺคคโต}} คืออุบายแห่งคดีมีสามประการ เปนอรรฐติกะมาติกาครบเหดุ ๒๔ แห่งกระลาการดั่งนี้ {{มปก}}<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}} {{รกออ|group=วซ}}</noinclude> kiqgim73d85sdq5q1ir86jx77vz0z68 299438 299437 2026-09-29T13:57:24Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/29]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/29]]: เปลี่ยนชื่อ 299437 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๑๗|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>อบายภูม ทนทุกขเวทนาอยู่จิรังกาล เปนเปรตมีเล็บมือใหญ่เท่าใบจอบ มีเปลวไฟลุกรุ่งเรีอง ควักเอารุธิระมังสะแห่งตนบริโภคเปนภักษาหาร ครั้นพ้นจากอบายภูมแล้วมาบังเกีดเปนมนุษ ปาปะกาวะเศสนั้นจตามสนอง มีองคไวยวะวิกลทุพลภาพมีปากเหมนเปนต้น นับด้วยชาติเปนอันมาก สำแดงลักษณอะคติ ๔ ประการสำหรับกระลาการพิจารณาโดยสงเขปก็ยุติแต่เท่านี้ {{ลปร|ก2|6}} ทีนี้จักสำแดงเหดุแห่งกระลาการ ๒๔ ประการโดยพระบาฬีมีในพระธรรมสาตรดั่งนี้ {{กก|{{รมมจ |ติมูลโต ติถานโต ติอตฺถโต ตินาลสฺยโต |ติทฬฺหโต ติอิสฺสโร ติธมฺมโต ติมคฺคโต |จตุวีสติ เหตุโย มโนสาเรน กิตฺติตา }}}} {{หนา|เหตุโย}} อันว่าเหดุแห่งกระลาการทังหลาย {{หนา|จตุวีสติ}} ๒๔ ประการ {{หนา|มโนสาเรน}} อันมโนสาราจารย {{หนา|กิตฺติตา}} สำแดงไว้ {{หนา|อิติ}} ดั่งนี้ {{หนา|ติถานโต}} คือถานะคดีมีสามประการ {{หนา|ติอตฺถโต}} คือเจรจาความมีสามประการ {{หนา|ตินาลสฺยโต}} คือมิ{{ลปร|คผ|1|ใด้|ได้}} เกียจ์คร้านในความมีสามประการ {{หนา|ติทฬฺฟโต}} คือให้มั่นในความมีสามประการ {{หนา|ติอิสฺสโร}} คือเปนอิศรภาพในความมีสามประการ {{หนา|ติธมฺมโต}} คือกล่าวความโดยธรรมมีสามประการ {{หนา|ติมฺคคโต}} คืออุบายแห่งคดีมีสามประการ เปนอรรฐติกะมาติกาครบเหดุ ๒๔ แห่งกระลาการดั่งนี้ {{มปก}}<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}} {{รกออ|group=วซ}}</noinclude> kiqgim73d85sdq5q1ir86jx77vz0z68 250 76376 299440 249164 2026-09-29T13:57:53Z Vesperstelo 11696 299440 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๑๘|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>แต่นี้จะตั้งบทภาชนีแจกตามอรรฐติกะมาติกาในบาฬีพระธรรมสาตรนั้น {{หนา|ติมูลโต}} มูลคดีสามประการนั้น {{หนา|อฏฺฏมูโล}} คือคำร้องฟ้องแลคำให้การเปนมูลคดี ๑ {{หนา|อฏฺฏคาโห}} คือผู้รับคำร้องฟ้องแลให้การเปนมูลคดี ๑ {{หนา|สามิมูโล}} คือโจทจำเลยมิได้วิบัดิเปนมูลคดี ๑ {{หนา|ติถานโต}} ถานะคดีสามประการนั้น {{หนา|ทฺเว ปฏิสวา}} คือโจทจำเลยรับกันในสำนวนเปนถานะคดี ๑ {{หนา|ทฺเว อตฺตาวิโสธนา}} คือโจทจำเลยมิรับกันต่อสู้พิสูทเปนถานะคดี ๑ {{หนา|ทฺเว สกฺขูปเทสา}} คือโจทจำเลยมิรับกันแลอ้างผู้ฌานเปนถานะคดี ๑ {{หนา|ตินาลสฺยโต}} มิ{{ลปร|คผ|1|ใด้|ได้}} เกียจคร้านในความมีสามประการนั้น {{หนา|วิรุทฺธโจทนํ}} คือผู้พิภากษาผิดสำนวนเอาใจใส่ทักท้วง ๑ {{หนา|สตฺตาหพฺภนฺตรปุจฺฉนํ}} คือถามความในภายใน ๗ วัน ๑ {{หนา|อนาลสฺยคทตํ}} คือกระลาการเร่งพิจารณาว่ากล่าวให้เสรจ์ตามพระราชกำหนฎ ๑ {{หนา|ติทฬฺหโต}} ให้มั่นในความมีสามประการนั้น {{หนา|อกฺขรทฬฺโห}} คือมั่นในลิกขิตเขียนสำนวน ๑ {{หนา|พากฺขฺยาธาโร}} คือมะนะสิการะ ให้มั่นในถ้อยคำสำนวน ๑ {{หนา|พนฺธิทฬฺโห}} คือผูกถ้อยคำสำนวนแล้วรักษาไว้ให้มั่น ๑ {{มปก}}<noinclude>{{ซ|ม.ธ.ก.}} {{รกออ|group=วซ}}</noinclude> 8vk7oksqdxlwz3yc1jx3dsey1twsrss 299441 299440 2026-09-29T13:58:06Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/30]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/30]]: เปลี่ยนชื่อ 299440 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๑๘|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>แต่นี้จะตั้งบทภาชนีแจกตามอรรฐติกะมาติกาในบาฬีพระธรรมสาตรนั้น {{หนา|ติมูลโต}} มูลคดีสามประการนั้น {{หนา|อฏฺฏมูโล}} คือคำร้องฟ้องแลคำให้การเปนมูลคดี ๑ {{หนา|อฏฺฏคาโห}} คือผู้รับคำร้องฟ้องแลให้การเปนมูลคดี ๑ {{หนา|สามิมูโล}} คือโจทจำเลยมิได้วิบัดิเปนมูลคดี ๑ {{หนา|ติถานโต}} ถานะคดีสามประการนั้น {{หนา|ทฺเว ปฏิสวา}} คือโจทจำเลยรับกันในสำนวนเปนถานะคดี ๑ {{หนา|ทฺเว อตฺตาวิโสธนา}} คือโจทจำเลยมิรับกันต่อสู้พิสูทเปนถานะคดี ๑ {{หนา|ทฺเว สกฺขูปเทสา}} คือโจทจำเลยมิรับกันแลอ้างผู้ฌานเปนถานะคดี ๑ {{หนา|ตินาลสฺยโต}} มิ{{ลปร|คผ|1|ใด้|ได้}} เกียจคร้านในความมีสามประการนั้น {{หนา|วิรุทฺธโจทนํ}} คือผู้พิภากษาผิดสำนวนเอาใจใส่ทักท้วง ๑ {{หนา|สตฺตาหพฺภนฺตรปุจฺฉนํ}} คือถามความในภายใน ๗ วัน ๑ {{หนา|อนาลสฺยคทตํ}} คือกระลาการเร่งพิจารณาว่ากล่าวให้เสรจ์ตามพระราชกำหนฎ ๑ {{หนา|ติทฬฺหโต}} ให้มั่นในความมีสามประการนั้น {{หนา|อกฺขรทฬฺโห}} คือมั่นในลิกขิตเขียนสำนวน ๑ {{หนา|พากฺขฺยาธาโร}} คือมะนะสิการะ ให้มั่นในถ้อยคำสำนวน ๑ {{หนา|พนฺธิทฬฺโห}} คือผูกถ้อยคำสำนวนแล้วรักษาไว้ให้มั่น ๑ {{มปก}}<noinclude>{{ซ|ม.ธ.ก.}} {{รกออ|group=วซ}}</noinclude> 8vk7oksqdxlwz3yc1jx3dsey1twsrss 250 76377 299443 249793 2026-09-29T13:58:28Z Vesperstelo 11696 299443 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๑๙|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>{{หนา|ติอิสฺสโร}} เปนอิศรภาพในความมีสามประการนั้น {{หนา|อนุยุญฺชกิสฺสโร}} คือกระลาการตั้งตนให้เปนอิศรภาพ ๑ {{หนา|โจทจุทิตกิสฺสโร}} คือเอาตัว {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} เปนอิศรภาพในคดี ๑ {{หนา|เตสํวาทิสฺสโร}} คือให้ฟังเอาแต่ถ้อยคำสำนวน {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} เปนอิศรภาพในคดี ๑ {{หนา|ติธมฺมโต}} กล่าวความโดยธรรมมีสามประการ {{หนา|สจฺจธมฺมํ}} คือวินิจฉัยคดีโดยสัจตามพระธรรมสาตร ๑ {{หนา|อุชุธมฺมํ}} คือวินิจฉัยคดีโดยซื่อตามพระธรรมสาตร ๑ {{หนา|สมฺมจาริธมฺมํ}} คือวินิจฉัยคดีโดยอันเสมอตามพระธรรมสาตร ๑ {{หนา|ติมคฺคโต}} อุบายแห่งคดีมี ๓ ประการนั้น {{หนา|มหามคฺคคมนํ}} คือดำเนีรตามทางใหญ่ คืออุบายวินิจฉัย มิได้เหนแก่โลกามิศ ๑ {{หนา|สาตมธิคตธมฺมํ}} คือพิจารณาดูทางใหญ่ คือสึกษาตามคำภีรพระธรรมสาตรให้ชำนาญ ๑ อันว่าเหดุแห่งกระลาการ ๒๔ ก็ยุติโดยอรรฐติกะมาติกาดั่งพรรณนามานี้ {{ลปร|ก2|7}} ทีนี้จักวิสัชนาซึ่ง {{ซบ|มูลคดี|สาขะคดี}} {{ปก2}} ตามคำภีรพระธรรมสาตร มีพระบาฬีดั่งนี้ {{กก|{{รมมจ |ตตฺถ อตฺถา ทฺวิธา วุตฺตา มูลสาขปฺปเภทโต |มูลตฺถา ทฺวิธา วุตฺตา สาขตฺถา จ อเนกธา }}}} {{มปก}}<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 1ijv12ohgidbqh68n9oj8gtngafp0u7 299444 299443 2026-09-29T13:58:42Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/31]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/31]]: เปลี่ยนชื่อ 299443 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๑๙|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>{{หนา|ติอิสฺสโร}} เปนอิศรภาพในความมีสามประการนั้น {{หนา|อนุยุญฺชกิสฺสโร}} คือกระลาการตั้งตนให้เปนอิศรภาพ ๑ {{หนา|โจทจุทิตกิสฺสโร}} คือเอาตัว {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} เปนอิศรภาพในคดี ๑ {{หนา|เตสํวาทิสฺสโร}} คือให้ฟังเอาแต่ถ้อยคำสำนวน {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} เปนอิศรภาพในคดี ๑ {{หนา|ติธมฺมโต}} กล่าวความโดยธรรมมีสามประการ {{หนา|สจฺจธมฺมํ}} คือวินิจฉัยคดีโดยสัจตามพระธรรมสาตร ๑ {{หนา|อุชุธมฺมํ}} คือวินิจฉัยคดีโดยซื่อตามพระธรรมสาตร ๑ {{หนา|สมฺมจาริธมฺมํ}} คือวินิจฉัยคดีโดยอันเสมอตามพระธรรมสาตร ๑ {{หนา|ติมคฺคโต}} อุบายแห่งคดีมี ๓ ประการนั้น {{หนา|มหามคฺคคมนํ}} คือดำเนีรตามทางใหญ่ คืออุบายวินิจฉัย มิได้เหนแก่โลกามิศ ๑ {{หนา|สาตมธิคตธมฺมํ}} คือพิจารณาดูทางใหญ่ คือสึกษาตามคำภีรพระธรรมสาตรให้ชำนาญ ๑ อันว่าเหดุแห่งกระลาการ ๒๔ ก็ยุติโดยอรรฐติกะมาติกาดั่งพรรณนามานี้ {{ลปร|ก2|7}} ทีนี้จักวิสัชนาซึ่ง {{ซบ|มูลคดี|สาขะคดี}} {{ปก2}} ตามคำภีรพระธรรมสาตร มีพระบาฬีดั่งนี้ {{กก|{{รมมจ |ตตฺถ อตฺถา ทฺวิธา วุตฺตา มูลสาขปฺปเภทโต |มูลตฺถา ทฺวิธา วุตฺตา สาขตฺถา จ อเนกธา }}}} {{มปก}}<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 1ijv12ohgidbqh68n9oj8gtngafp0u7 250 76378 299446 249788 2026-09-29T14:00:06Z Vesperstelo 11696 299446 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๒๐|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>{{หนา|อตฺถา}} อันว่าอรรฐตดีทังหลาย {{หนา|วุตฺตา}} อัน{{ลปร|คผ|1|มะโนสารจารย|มะโนสาราจารย}} กล่าว {{หนา|ตตฺถ คณฺเฐ}} ในคำภีรพระธรรมสาตรนั้น {{หนา|มูลสาขปฺปเภทโต}} กล่าวโดยประเภท<ref>ในต้นฉะบับ คำว่า โดยประ ลบเสีย เพิ่มตาม ก และ ข</ref> มูลอรรฐแลสาขอรรฐ {{หนา|มูลตฺถา}} อันว่ามูลคดี {{หนา|อาจริเยน}} อัน<ref>ในต้นฉะบับ คำว่า อัน ลบเสีย เพิ่มตาม ก และ ข</ref> มะโนสาราจารย {{หนา|วุตฺตา}} กล่าว {{หนา|ทฺวิธา}} ด้วยประการ ๒ {{หนา|สาขตฺถา}} อันว่าสาขคดี {{หนา|อาจริเยน}} อันมะโนสาราจารย {{หนา|วุตฺตา}} กล่าว {{หนา|อเนกธา}} ด้วยประการเปนอันมาก แลมูลคดี ๒ ประการนั้นมีบาฬีดั่งนี้ {{กก|{{รมมจ |อกฺขทสฺสา ทสญฺเจว วิวาทา เอกุณตึส |ทุพฺพิธา ปิ จ มูลตฺถา อาจริเยน กิตฺติตา }}}} แปลเนื้อความว่า {{หนา|มูลตฺถา}} อันว่ามูลคดีทังหลาย {{หนา|ทุพฺพิธา ปิ จ}} มีสองประการ {{หนา|อกฺขทสฺสา จ}} คือมูลคดีแห่งผู้พิภากษาแลกระลาการก็ดี {{หนา|ทส}} มี ๑๐ ประการ {{หนา|วิวาท จ}} คือมูลคดีแห่งบุทคลอันเกีดวิวาทกันก็ดี {{หนา|เอกุณตึส}} มี ๒๙ ประการ {{หนา|อาจริเยน}} อันมะโนสาราจารย {{หนา|กิตฺติตา}} สำแดงไว้ {{หนา|อิติ}} ด้วยประการดั่งนี้ {{ลปร|ก2|8}} แลมูลคดีแห่งผู้พิภากษาแลกระลาการ ๑๐ ประการนั้นมีบาฬีในพระธรรมสาตรว่า {{กก|{{รมมจ |อินฺทภาโส ธมฺนานุญฺโญ สกฺขิ จ สกฺขิเฉทโก |อญฺญมญฺญปฏิภาโส ปฏิภาณญฺจ เฉทโก |อฏฺฏคาโห อฏฺฏกูโฏ ทณฺโฑ โจทกเฉทโก |อกฺขทสฺสา ทสญฺเจว เอเต มูลา ปกิตฺติตา }}}} {{มปก}}<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{รกออ|group=วซ}} {{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> s4o60iuyaaktj5gpehahu6jnirtvssa 299447 299446 2026-09-29T14:00:32Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/32]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/32]]: เปลี่ยนชื่อ 299446 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๒๐|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>{{หนา|อตฺถา}} อันว่าอรรฐตดีทังหลาย {{หนา|วุตฺตา}} อัน{{ลปร|คผ|1|มะโนสารจารย|มะโนสาราจารย}} กล่าว {{หนา|ตตฺถ คณฺเฐ}} ในคำภีรพระธรรมสาตรนั้น {{หนา|มูลสาขปฺปเภทโต}} กล่าวโดยประเภท<ref>ในต้นฉะบับ คำว่า โดยประ ลบเสีย เพิ่มตาม ก และ ข</ref> มูลอรรฐแลสาขอรรฐ {{หนา|มูลตฺถา}} อันว่ามูลคดี {{หนา|อาจริเยน}} อัน<ref>ในต้นฉะบับ คำว่า อัน ลบเสีย เพิ่มตาม ก และ ข</ref> มะโนสาราจารย {{หนา|วุตฺตา}} กล่าว {{หนา|ทฺวิธา}} ด้วยประการ ๒ {{หนา|สาขตฺถา}} อันว่าสาขคดี {{หนา|อาจริเยน}} อันมะโนสาราจารย {{หนา|วุตฺตา}} กล่าว {{หนา|อเนกธา}} ด้วยประการเปนอันมาก แลมูลคดี ๒ ประการนั้นมีบาฬีดั่งนี้ {{กก|{{รมมจ |อกฺขทสฺสา ทสญฺเจว วิวาทา เอกุณตึส |ทุพฺพิธา ปิ จ มูลตฺถา อาจริเยน กิตฺติตา }}}} แปลเนื้อความว่า {{หนา|มูลตฺถา}} อันว่ามูลคดีทังหลาย {{หนา|ทุพฺพิธา ปิ จ}} มีสองประการ {{หนา|อกฺขทสฺสา จ}} คือมูลคดีแห่งผู้พิภากษาแลกระลาการก็ดี {{หนา|ทส}} มี ๑๐ ประการ {{หนา|วิวาท จ}} คือมูลคดีแห่งบุทคลอันเกีดวิวาทกันก็ดี {{หนา|เอกุณตึส}} มี ๒๙ ประการ {{หนา|อาจริเยน}} อันมะโนสาราจารย {{หนา|กิตฺติตา}} สำแดงไว้ {{หนา|อิติ}} ด้วยประการดั่งนี้ {{ลปร|ก2|8}} แลมูลคดีแห่งผู้พิภากษาแลกระลาการ ๑๐ ประการนั้นมีบาฬีในพระธรรมสาตรว่า {{กก|{{รมมจ |อินฺทภาโส ธมฺนานุญฺโญ สกฺขิ จ สกฺขิเฉทโก |อญฺญมญฺญปฏิภาโส ปฏิภาณญฺจ เฉทโก |อฏฺฏคาโห อฏฺฏกูโฏ ทณฺโฑ โจทกเฉทโก |อกฺขทสฺสา ทสญฺเจว เอเต มูลา ปกิตฺติตา }}}} {{มปก}}<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{รกออ|group=วซ}} {{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> s4o60iuyaaktj5gpehahu6jnirtvssa 250 76379 299449 249182 2026-09-29T14:00:53Z Vesperstelo 11696 299449 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๒๑|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>แปลว่า {{หนา|เอเต มูลา}} อันว่ามูลคดีทังหลายนี้ {{หนา|อกฺขทสฺสา}} คือมูลคดีแห่งผู้พิภากษาแลกระลาการ {{หนา|ทสญฺเจว}} ๑๐ ประการ {{หนา|อินฺทภาโส}} คือลักษณแห่งหลักอินทภาษประการ ๑ {{หนา|ธมฺมานุญฺโญ}} คือลักษณพระธรรมนูญประการ ๑ {{หนา|สกฺขิ จ}} คือลักษณแห่งพญาณประการ ๑ {{หนา|สกฺขิเฉทโก}} คือลักษณตัดพญาณประการ ๑ {{หนา|อญฺญมญฺญปฏิภาโส}} คือลักษณแก้ต่างว่าต่างกันประการ ๑ {{หนา|ปฏิภาณญฺจ เฉทโก}} คือลักษณตัดสำนวนประการ ๑ {{หนา|อฏฺฏคาโห}} คือลักษณรับฟ้องได้มิได้ประการ ๑ {{หนา|อฏฺฏกูโฏ}} คือลักษณประวิงความไว้ให้ช้า<ref>ในต้นฉะบับ คำว่า ไว้ให้ช้า ลบเสีย เพิ่มตาม ก และ ข</ref> ประการ ๑ {{หนา|ทณฺโฑ}} คือลักษณกรมศักดิ์ประการ ๑ {{หนา|โจทกเฉทโก}} คือลักษณตัดฟ้องประการ ๑ {{หนา|อาจริเยน}} อันมะโนสาราจารย {{หนา|ปกิตฺติตา}} สำแดงไว้ ในลักษณอันชื่อว่าอินทภาษนั้นมีบาฬีว่า {{กก|{{รมมจ |อินฺโทวาเท ปิ วิญูญูนํ ฐิตานํ สจฺจสีลสฺมึ |ตุลานํ มชฺฌภูตานํ อคตานมฺปิ อคฺคตึ |ลกฺขโณ อกฺขทสฺสานํ อินฺทภาโส ติ วุจฺจเร }}}} แปลเนื้อความว่า {{หนา|ลกฺขโณ}} อันว่าลักษณ {{หนา|อกฺขทสฺสานํ}} แห่งผู้พิภากษาแลกระลาการทังหลาย {{หนา|วิญฺญูนํ}} อันรู้สิ้น {{หนา|อินฺโทวาเท ปิ}} แม้นในโอวาทแห่งสมเดจ์อินทราธิราช {{หนา|ฐิตานํ}} ตั้งอยู่<ref>ในต้นฉะบับ คำว่า ตั้งอยู่ ลบเสีย เพิ่มตาม ก และ ข</ref> {{หนา|สจฺจสีลสฺมึ}} ในสัจแลศีล {{ซบ|๕|๘}} {{ปก2}} {{หนา|ตุลานํ}} มีอาการะอันเที่ยงตรงดั่ง<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> gpasfcleu92m4nzbqpqc4e1x9bgxdlu 299450 299449 2026-09-29T14:01:12Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/33]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/33]]: เปลี่ยนชื่อ 299449 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๒๑|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>แปลว่า {{หนา|เอเต มูลา}} อันว่ามูลคดีทังหลายนี้ {{หนา|อกฺขทสฺสา}} คือมูลคดีแห่งผู้พิภากษาแลกระลาการ {{หนา|ทสญฺเจว}} ๑๐ ประการ {{หนา|อินฺทภาโส}} คือลักษณแห่งหลักอินทภาษประการ ๑ {{หนา|ธมฺมานุญฺโญ}} คือลักษณพระธรรมนูญประการ ๑ {{หนา|สกฺขิ จ}} คือลักษณแห่งพญาณประการ ๑ {{หนา|สกฺขิเฉทโก}} คือลักษณตัดพญาณประการ ๑ {{หนา|อญฺญมญฺญปฏิภาโส}} คือลักษณแก้ต่างว่าต่างกันประการ ๑ {{หนา|ปฏิภาณญฺจ เฉทโก}} คือลักษณตัดสำนวนประการ ๑ {{หนา|อฏฺฏคาโห}} คือลักษณรับฟ้องได้มิได้ประการ ๑ {{หนา|อฏฺฏกูโฏ}} คือลักษณประวิงความไว้ให้ช้า<ref>ในต้นฉะบับ คำว่า ไว้ให้ช้า ลบเสีย เพิ่มตาม ก และ ข</ref> ประการ ๑ {{หนา|ทณฺโฑ}} คือลักษณกรมศักดิ์ประการ ๑ {{หนา|โจทกเฉทโก}} คือลักษณตัดฟ้องประการ ๑ {{หนา|อาจริเยน}} อันมะโนสาราจารย {{หนา|ปกิตฺติตา}} สำแดงไว้ ในลักษณอันชื่อว่าอินทภาษนั้นมีบาฬีว่า {{กก|{{รมมจ |อินฺโทวาเท ปิ วิญูญูนํ ฐิตานํ สจฺจสีลสฺมึ |ตุลานํ มชฺฌภูตานํ อคตานมฺปิ อคฺคตึ |ลกฺขโณ อกฺขทสฺสานํ อินฺทภาโส ติ วุจฺจเร }}}} แปลเนื้อความว่า {{หนา|ลกฺขโณ}} อันว่าลักษณ {{หนา|อกฺขทสฺสานํ}} แห่งผู้พิภากษาแลกระลาการทังหลาย {{หนา|วิญฺญูนํ}} อันรู้สิ้น {{หนา|อินฺโทวาเท ปิ}} แม้นในโอวาทแห่งสมเดจ์อินทราธิราช {{หนา|ฐิตานํ}} ตั้งอยู่<ref>ในต้นฉะบับ คำว่า ตั้งอยู่ ลบเสีย เพิ่มตาม ก และ ข</ref> {{หนา|สจฺจสีลสฺมึ}} ในสัจแลศีล {{ซบ|๕|๘}} {{ปก2}} {{หนา|ตุลานํ}} มีอาการะอันเที่ยงตรงดั่ง<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> gpasfcleu92m4nzbqpqc4e1x9bgxdlu 250 76380 299454 249724 2026-09-29T14:05:45Z Vesperstelo 11696 299454 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๒๒|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>ตราชูแลบันทัด {{หนา|มชฺฌภูตานํ}} มีจิตรมัทยมหย่างกลาง {{หนา|อคตานํ ปิ}} มิได้ถึง {{หนา|อคฺคตึ}} ซึ่งอะคดีธรรม ๔ ประการ {{ลปร|คผ|1|วจฺจเร|วุจฺจเร|{{หนา|วุจฺจเร}}}} อันมะโนสารอาจารยกล่าว {{หนา|อินฺทภาโส อิติ}} ชื่อว่าหลักอินทภาษ ในลักษณอันชื่อว่าพระธรรมนูญนั้นมีบาฬีว่า {{กก|{{รมมจ |โย กิญฺจาปิ วิจารโณ ธมฺมานุรูปลญฺจนํ |อวหาราทฺยตฺถานํ โส ธมฺมานุญฺโญ ติ วุจฺจเร }}}} แปลว่า {{หนา|โย สภาโว}} อันว่าสภาวะอันใด {{หนา|วิจารโณ}} พิเคราะดู {{หนา|ธมฺมานุรูปลญฺจนํ}} ซึ่งกิริยาอันประทับฟ้องโดยสมควรแก่ตระทรวงแล้วส่งไป {{หนา|อวหาราทฺยตฺถานํ}} แก่ตระทรวงความทังหลาย มีตระทรวงนครบาลเปนต้น {{หนา|กิญฺจาปิ}} แม้นโดยแท้ {{หนา|โส สภาโว}} อันว่าสะภาวะประทับความควรแก่<ref>ในต้นฉะบับ คำว่า ควรแก่ ลบเสีย เพิ่มตาม ก และ ข</ref> ตระทรวงโดยธรรมนั้น {{หนา|วุจฺจเร}} อันมะโนสาราจารยกล่าวไว้ {{หนา|ธมฺมานุญฺโญ อิติ}}<ref>ในต้นฉะบับ คำว่า อิติ ลบเสีย เพิ่มตาม ก และ ข</ref> ชื่อว่าพระธรรมนูญ ในลักษณอันชื่อว่าสักขินั้นมีบาฬีว่า {{กก|{{รมมจ |โย จายํ ปิ สจฺจภูโต<ref>ทั้งสามฉะบับว่า สจฺจํภูโต</ref> ยุตฺโต สกฺขิ ติ นามโก |โส ปิ ธมฺโม วิวาทานํ กงฺขฉินฺทนิทสฺสโน }}}} แปลว่า {{หนา|โย จ อยํ ปิ ธมฺโม}} แม้นอันว่าสภาวะอันใด {{หนา|สจฺจภูโต}} มีสภาวะรู้เหนได้ยินโดยจริง {{หนา|กงฺขฉินฺทนิทสฺสโน}} อันสำแดงซึ่งข้อความให้ขาดสงใสย {{หนา|วิวาทานํ}} แห่งชนทังหลายอันวิวาทกัน{{วว}}<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{รกออ|group=วซ}} {{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> q55tycn6ez7zy5rhdsyp07msdzg337b 299457 299454 2026-09-29T14:10:30Z Vesperstelo 11696 299457 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๒๒|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>ตราชูแลบันทัด {{หนา|มชฺฌภูตานํ}} มีจิตรมัทยมหย่างกลาง {{หนา|อคตานํ ปิ}} มิได้ถึง {{หนา|อคฺคตึ}} ซึ่งอะคดีธรรม ๔ ประการ {{ลปร|คผ4|1|วจฺจเร|วุจฺจเร}} อันมะโนสารอาจารยกล่าว {{หนา|อินฺทภาโส อิติ}} ชื่อว่าหลักอินทภาษ ในลักษณอันชื่อว่าพระธรรมนูญนั้นมีบาฬีว่า {{กก|{{รมมจ |โย กิญฺจาปิ วิจารโณ ธมฺมานุรูปลญฺจนํ |อวหาราทฺยตฺถานํ โส ธมฺมานุญฺโญ ติ วุจฺจเร }}}} แปลว่า {{หนา|โย สภาโว}} อันว่าสภาวะอันใด {{หนา|วิจารโณ}} พิเคราะดู {{หนา|ธมฺมานุรูปลญฺจนํ}} ซึ่งกิริยาอันประทับฟ้องโดยสมควรแก่ตระทรวงแล้วส่งไป {{หนา|อวหาราทฺยตฺถานํ}} แก่ตระทรวงความทังหลาย มีตระทรวงนครบาลเปนต้น {{หนา|กิญฺจาปิ}} แม้นโดยแท้ {{หนา|โส สภาโว}} อันว่าสะภาวะประทับความควรแก่<ref>ในต้นฉะบับ คำว่า ควรแก่ ลบเสีย เพิ่มตาม ก และ ข</ref> ตระทรวงโดยธรรมนั้น {{หนา|วุจฺจเร}} อันมะโนสาราจารยกล่าวไว้ {{หนา|ธมฺมานุญฺโญ อิติ}}<ref>ในต้นฉะบับ คำว่า อิติ ลบเสีย เพิ่มตาม ก และ ข</ref> ชื่อว่าพระธรรมนูญ ในลักษณอันชื่อว่าสักขินั้นมีบาฬีว่า {{กก|{{รมมจ |โย จายํ ปิ สจฺจภูโต<ref>ทั้งสามฉะบับว่า สจฺจํภูโต</ref> ยุตฺโต สกฺขิ ติ นามโก |โส ปิ ธมฺโม วิวาทานํ กงฺขฉินฺทนิทสฺสโน }}}} แปลว่า {{หนา|โย จ อยํ ปิ ธมฺโม}} แม้นอันว่าสภาวะอันใด {{หนา|สจฺจภูโต}} มีสภาวะรู้เหนได้ยินโดยจริง {{หนา|กงฺขฉินฺทนิทสฺสโน}} อันสำแดงซึ่งข้อความให้ขาดสงใสย {{หนา|วิวาทานํ}} แห่งชนทังหลายอันวิวาทกัน{{วว}}<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{รกออ|group=วซ}} {{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> isz6hc8jy5h9v56sc22lj4ddd8rnith 299459 299457 2026-09-29T14:11:12Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/34]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/34]]: เปลี่ยนชื่อ 299457 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๒๒|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>ตราชูแลบันทัด {{หนา|มชฺฌภูตานํ}} มีจิตรมัทยมหย่างกลาง {{หนา|อคตานํ ปิ}} มิได้ถึง {{หนา|อคฺคตึ}} ซึ่งอะคดีธรรม ๔ ประการ {{ลปร|คผ4|1|วจฺจเร|วุจฺจเร}} อันมะโนสารอาจารยกล่าว {{หนา|อินฺทภาโส อิติ}} ชื่อว่าหลักอินทภาษ ในลักษณอันชื่อว่าพระธรรมนูญนั้นมีบาฬีว่า {{กก|{{รมมจ |โย กิญฺจาปิ วิจารโณ ธมฺมานุรูปลญฺจนํ |อวหาราทฺยตฺถานํ โส ธมฺมานุญฺโญ ติ วุจฺจเร }}}} แปลว่า {{หนา|โย สภาโว}} อันว่าสภาวะอันใด {{หนา|วิจารโณ}} พิเคราะดู {{หนา|ธมฺมานุรูปลญฺจนํ}} ซึ่งกิริยาอันประทับฟ้องโดยสมควรแก่ตระทรวงแล้วส่งไป {{หนา|อวหาราทฺยตฺถานํ}} แก่ตระทรวงความทังหลาย มีตระทรวงนครบาลเปนต้น {{หนา|กิญฺจาปิ}} แม้นโดยแท้ {{หนา|โส สภาโว}} อันว่าสะภาวะประทับความควรแก่<ref>ในต้นฉะบับ คำว่า ควรแก่ ลบเสีย เพิ่มตาม ก และ ข</ref> ตระทรวงโดยธรรมนั้น {{หนา|วุจฺจเร}} อันมะโนสาราจารยกล่าวไว้ {{หนา|ธมฺมานุญฺโญ อิติ}}<ref>ในต้นฉะบับ คำว่า อิติ ลบเสีย เพิ่มตาม ก และ ข</ref> ชื่อว่าพระธรรมนูญ ในลักษณอันชื่อว่าสักขินั้นมีบาฬีว่า {{กก|{{รมมจ |โย จายํ ปิ สจฺจภูโต<ref>ทั้งสามฉะบับว่า สจฺจํภูโต</ref> ยุตฺโต สกฺขิ ติ นามโก |โส ปิ ธมฺโม วิวาทานํ กงฺขฉินฺทนิทสฺสโน }}}} แปลว่า {{หนา|โย จ อยํ ปิ ธมฺโม}} แม้นอันว่าสภาวะอันใด {{หนา|สจฺจภูโต}} มีสภาวะรู้เหนได้ยินโดยจริง {{หนา|กงฺขฉินฺทนิทสฺสโน}} อันสำแดงซึ่งข้อความให้ขาดสงใสย {{หนา|วิวาทานํ}} แห่งชนทังหลายอันวิวาทกัน{{วว}}<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{รกออ|group=วซ}} {{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> isz6hc8jy5h9v56sc22lj4ddd8rnith 250 76508 299461 249745 2026-09-29T14:11:44Z Vesperstelo 11696 299461 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๒๓|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>{{หนา|โส ปิ ธมฺโม}} แม้นอันว่าสภาวะนั้น {{หนา|สกฺขิ}}<ref>ก และ ข: สกฺขี</ref> {{หนา|ติ นามโก}} มีชื่อ ๆ ว่าสักขี {{หนา|ยุตฺโต}} สมควร ในลักษณอันชื่อว่าสักขีเฉทกนั้นมีบาฬีว่า {{กก|{{รมมจ |วิมฺหาปนาทิโก ธมฺโม สกฺขิฉินฺโน ติ กิตฺติโต |ปฏิปกฺขสภาโว โส สกฺขิโน ปิ วิธํสโน }}}} แปลว่า {{หนา|โย ธมฺโม}} อันว่าสภาวะอันใด {{หนา|วิมฺหาปนาทิโก}} มีสภาวะจะยังพญาณให้สะดุ้งตกใจ แลจะให้พิศวงงงงวยเปนต้น {{หนา|สกฺขิฉินฺโน ติ กิตฺติโต}} อันมะโนสาราจารยสำแดง ชื่อว่าสักขีเฉทก {{หนา|โส ธมฺโม}} อันว่าสภาวะนั้น {{หนา|ปฏิปกฺขสภาโว}} เปนข้าศึกแท้ {{หนา|สกฺขิโน}} แก่บุทคลอันเปนพญาณ {{หนา|วิธํสโน}} จะกำจัดเสีย {{หนา|สกฺขิโน}} ซึ่งพญาณ ในลักษณอันชื่อว่าอัญมัญญะปฎิภาษนั้นมีบาฬีว่า {{กก|{{รมมจ |โย ปติกถนสีโล ปฏิวจนวจฺจโน |อญฺญมญฺญปติภาโส ปิตาปุตฺตาทิโก จ โส }}}} แปลว่า {{หนา|โย ชโน}} อันว่าบุทคลผู้ใด {{หนา|ปิตาปุตฺตาทิโก}} มีบิดาแลบุตรเปนต้น {{หนา|ปติกถนสีโล}} มีปรกติร้องฟ้องต่างกันก็ดี {{หนา|ปติวจนวจฺจโน}} มีปรกติให้การแก้ความต่างกันก็ดี {{หนา|โส ชโน}} อันว่าบุทคลผู้นั้น {{หนา|อญฺญมญฺญปฏิภาโส}} ชื่อว่าอัญมัญญะปฎิภาษ {{หนา|ภวติ}} มี ในลักษณอันชื่อว่า{{ลปร|คผ|1|ปฎิภาณ|ปฏิภาณ}} เฉทกนั้นมีพระบาฬีว่า {{กก|{{รมมจ |ยํ โจจุทกวจนํ ปฏิวากฺยสฺส ฉินฺทนํ |ตมฺปิ เยว ปฏิภาณเฉทโก ติ ปกิตฺติตํ }}}} {{มปก}}<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{รกออ|group=วซ}} {{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> mj9e6zjf25xselnpvl9w51fqrc4v94i 299462 299461 2026-09-29T14:12:02Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/35]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/35]]: เปลี่ยนชื่อ 299461 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๒๓|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>{{หนา|โส ปิ ธมฺโม}} แม้นอันว่าสภาวะนั้น {{หนา|สกฺขิ}}<ref>ก และ ข: สกฺขี</ref> {{หนา|ติ นามโก}} มีชื่อ ๆ ว่าสักขี {{หนา|ยุตฺโต}} สมควร ในลักษณอันชื่อว่าสักขีเฉทกนั้นมีบาฬีว่า {{กก|{{รมมจ |วิมฺหาปนาทิโก ธมฺโม สกฺขิฉินฺโน ติ กิตฺติโต |ปฏิปกฺขสภาโว โส สกฺขิโน ปิ วิธํสโน }}}} แปลว่า {{หนา|โย ธมฺโม}} อันว่าสภาวะอันใด {{หนา|วิมฺหาปนาทิโก}} มีสภาวะจะยังพญาณให้สะดุ้งตกใจ แลจะให้พิศวงงงงวยเปนต้น {{หนา|สกฺขิฉินฺโน ติ กิตฺติโต}} อันมะโนสาราจารยสำแดง ชื่อว่าสักขีเฉทก {{หนา|โส ธมฺโม}} อันว่าสภาวะนั้น {{หนา|ปฏิปกฺขสภาโว}} เปนข้าศึกแท้ {{หนา|สกฺขิโน}} แก่บุทคลอันเปนพญาณ {{หนา|วิธํสโน}} จะกำจัดเสีย {{หนา|สกฺขิโน}} ซึ่งพญาณ ในลักษณอันชื่อว่าอัญมัญญะปฎิภาษนั้นมีบาฬีว่า {{กก|{{รมมจ |โย ปติกถนสีโล ปฏิวจนวจฺจโน |อญฺญมญฺญปติภาโส ปิตาปุตฺตาทิโก จ โส }}}} แปลว่า {{หนา|โย ชโน}} อันว่าบุทคลผู้ใด {{หนา|ปิตาปุตฺตาทิโก}} มีบิดาแลบุตรเปนต้น {{หนา|ปติกถนสีโล}} มีปรกติร้องฟ้องต่างกันก็ดี {{หนา|ปติวจนวจฺจโน}} มีปรกติให้การแก้ความต่างกันก็ดี {{หนา|โส ชโน}} อันว่าบุทคลผู้นั้น {{หนา|อญฺญมญฺญปฏิภาโส}} ชื่อว่าอัญมัญญะปฎิภาษ {{หนา|ภวติ}} มี ในลักษณอันชื่อว่า{{ลปร|คผ|1|ปฎิภาณ|ปฏิภาณ}} เฉทกนั้นมีพระบาฬีว่า {{กก|{{รมมจ |ยํ โจจุทกวจนํ ปฏิวากฺยสฺส ฉินฺทนํ |ตมฺปิ เยว ปฏิภาณเฉทโก ติ ปกิตฺติตํ }}}} {{มปก}}<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{รกออ|group=วซ}} {{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> mj9e6zjf25xselnpvl9w51fqrc4v94i 250 76509 299464 249771 2026-09-29T14:12:47Z Vesperstelo 11696 299464 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๒๔|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>แปลว่า {{หนา|ยํ โจจุทกวจนํ}}<ref>ทั้งสามฉะบับว่า โจทวจนํ</ref> อันว่าด้วยคำแห่ง {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2|2}} อันใด {{หนา|ฉินฺทนํ}} มีกิริยาอันตัดเสีย {{หนา|ปฏิวากฺยสฺส}} ซึ่งสำนวน {{หนา|ตํ ปิ เอว วจนํ}} แม้นอันว่าคำนั้นแท้จริง {{หนา|ปกิตฺติตํ}} อันมะโนสาราจารยสำแดง {{หนา|ปฏิภาณเฉทโก อิติ}} ชื่อว่า{{ลปร|คผ|1|ปฎิภาณ|ปฏิภาณ}} เฉทก ในลักษณอันชื่อว่าอรรฐคาหะนั้นมีพระบาฬีว่า {{กก|{{รมมจ |มูลอตฺถปฺปติคาโห โย ยุตฺตายุตฺตาชานโก |โส คหิตตฺถมูโล อฏฺฏคาโห ติ วุจฺจเร }}}} แปลว่า {{หนา|โย ชโน}} อันว่าบุทคลผู้ใด {{หนา|ยุตฺตายุตฺตชานโก}} มีปรกติรู้ซึ่งลักษณะอันควรแลมิได้ควร {{หนา|มูลอตฺถปฺปฏิคาโห}} รับเอาซึ่งคำฟ้อง {{หนา|โส จ ชโน}} อันว่าบุทคลผู้นั้น {{หนา|คหิตตฺถมูโล}} มีฟ้องอันควรจะรับแลรับไว้ {{หนา|วุจฺจเร}} อันมะโนสาราจารยกล่าว {{หนา|อฏฺฏคาโห อิติ}} ชื่อว่าลักษณรับฟ้อง ในลักษณอันชื่อว่า{{ลปร|คผ|1|อรรฎกูฎ|อรรฏกูฏ}} คือประวิงความนั้น มีพระบาฬีว่า {{กก|{{รมมจ |โย จายํ อกฺขปฺรวตฺโต อฏฺฏเมว ปฺรวตฺตเย |โส นโร อฏฺฏปฺรวตฺโต อฏฺฏกูโฏ ติ วุจฺจเร }}}} แปลว่า {{หนา|โย จ อยํ นโร}} อันว่าบุทคลผู้ใด {{หนา|อกฺขปฺรวตฺโต}} ประวิงความไว้ {{หนา|ปฺรวตฺตเย}} ประวิง {{หนา|อฏฺฏํ เอว}} ซึ่งเนื้อความแท้จริง {{หนา|โส นโร}} อันว่าบุทคลผู้นั้น {{หนา|อฏฺฏปรฺวตฺโต}} แกล้งประวิงความไว้ให้ช้า {{หนา|วุจฺจเร}} อันมะโนสาราจารยกล่าว {{หนา|อฏฺฏกูโฏ อิติ}} ชื่อว่าอรรฎกูฎ {{มปก}}<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{รกออ|group=วซ}} {{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> bl5qi68bsqy8uz806m3230uxgbdt4jg 299466 299464 2026-09-29T14:14:29Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/36]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/36]]: เปลี่ยนชื่อ 299464 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๒๔|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>แปลว่า {{หนา|ยํ โจจุทกวจนํ}}<ref>ทั้งสามฉะบับว่า โจทวจนํ</ref> อันว่าด้วยคำแห่ง {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2|2}} อันใด {{หนา|ฉินฺทนํ}} มีกิริยาอันตัดเสีย {{หนา|ปฏิวากฺยสฺส}} ซึ่งสำนวน {{หนา|ตํ ปิ เอว วจนํ}} แม้นอันว่าคำนั้นแท้จริง {{หนา|ปกิตฺติตํ}} อันมะโนสาราจารยสำแดง {{หนา|ปฏิภาณเฉทโก อิติ}} ชื่อว่า{{ลปร|คผ|1|ปฎิภาณ|ปฏิภาณ}} เฉทก ในลักษณอันชื่อว่าอรรฐคาหะนั้นมีพระบาฬีว่า {{กก|{{รมมจ |มูลอตฺถปฺปติคาโห โย ยุตฺตายุตฺตาชานโก |โส คหิตตฺถมูโล อฏฺฏคาโห ติ วุจฺจเร }}}} แปลว่า {{หนา|โย ชโน}} อันว่าบุทคลผู้ใด {{หนา|ยุตฺตายุตฺตชานโก}} มีปรกติรู้ซึ่งลักษณะอันควรแลมิได้ควร {{หนา|มูลอตฺถปฺปฏิคาโห}} รับเอาซึ่งคำฟ้อง {{หนา|โส จ ชโน}} อันว่าบุทคลผู้นั้น {{หนา|คหิตตฺถมูโล}} มีฟ้องอันควรจะรับแลรับไว้ {{หนา|วุจฺจเร}} อันมะโนสาราจารยกล่าว {{หนา|อฏฺฏคาโห อิติ}} ชื่อว่าลักษณรับฟ้อง ในลักษณอันชื่อว่า{{ลปร|คผ|1|อรรฎกูฎ|อรรฏกูฏ}} คือประวิงความนั้น มีพระบาฬีว่า {{กก|{{รมมจ |โย จายํ อกฺขปฺรวตฺโต อฏฺฏเมว ปฺรวตฺตเย |โส นโร อฏฺฏปฺรวตฺโต อฏฺฏกูโฏ ติ วุจฺจเร }}}} แปลว่า {{หนา|โย จ อยํ นโร}} อันว่าบุทคลผู้ใด {{หนา|อกฺขปฺรวตฺโต}} ประวิงความไว้ {{หนา|ปฺรวตฺตเย}} ประวิง {{หนา|อฏฺฏํ เอว}} ซึ่งเนื้อความแท้จริง {{หนา|โส นโร}} อันว่าบุทคลผู้นั้น {{หนา|อฏฺฏปรฺวตฺโต}} แกล้งประวิงความไว้ให้ช้า {{หนา|วุจฺจเร}} อันมะโนสาราจารยกล่าว {{หนา|อฏฺฏกูโฏ อิติ}} ชื่อว่าอรรฎกูฎ {{มปก}}<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{รกออ|group=วซ}} {{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> bl5qi68bsqy8uz806m3230uxgbdt4jg 250 76510 299468 249764 2026-09-29T14:14:55Z Vesperstelo 11696 299468 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๒๕|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>ในลักษณอันชื่อว่าทัณทนั้นมีพระบาฬีว่า {{กก|{{รมมจ |ทณฺฑาภิปตฺติการณํ ยํ สพฺเพสํ ปราชีนํ |ตมฺปิ ปติตทณฺฑํ ทณฺโฑ นามา ติ กิตฺติตํ }}}} แปลว่า {{หนา|ยํ}} ทณฺฑาภิปตฺติการณํ อันว่ากิริยาทอดซึ่งอา{{ลปร|ชญ}}าแล {{ซบ|สินไหม|พิไนย}} {{ปก2}} อันใด {{หนา|สพฺเพสํ ปราชีนํ}} แก่บุทคลทังหลายผู้แพ้คดี {{หนา|ตมฺปิ ปติตทณฺฑํ}} อันว่าลักษณอันทอดซึ่งอา{{ลปร|ชญ}}าแล {{ซบ|สีนไหม|พิไนย}} {{ปก2}} นั้น {{หนา|กิตฺติตํ}} อันอาจารยกล่าว {{หนา|ทณฺโฑ นาม อิติ}} ชื่อว่าลักษณทัณท ในลักษณอันชื่อว่าโจทะกะเฉทะกะนั้นมีพระบาฬีว่า {{กก|{{รมมจ |ปริหารวจนํ ยํ โจทกานมุกฺโกฏิกํ |สพฺพนฺตํ ธมฺมสาเตน โจทจฺเฉทกมุทฺทิเส }}}} แปลว่า {{หนา|ยํ ปริหารวจนํ}} อันว่าคำแห่งจำเลยอันใด {{หนา|อุโกฏิกํ}} มีปรกติตัดฟ้อง {{หนา|โจทกานํ}} แห่งบุทคลทังหลายอันเปนโจท {{หนา|อาจริโย}} อันว่ามะโนสาราจารย {{หนา|อุทฺทิเส}} สำแดง {{หนา|ตํ วจนํ}} ซึ่งคำนั้น {{หนา|สพฺพํ}} ทังปวง {{หนา|โจทจฺเฉทกํ}} ชื่อว่าโจทกะเฉท {{หนา|ธมฺมสาเตน}} โดยคำภีรพระธรรมสาตร ลักษณกล่าวบทภาชนีแห่งมูลคดีผู้พิภากษาแลกระลาการมี ๑๐ ประการโดยสงเขปก็ยุติแต่เท่านี้ {{มปก}}<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 16j3wkiq8p3fltlh4j91xm2xspaz3wl 299469 299468 2026-09-29T14:15:45Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/37]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/37]]: เปลี่ยนชื่อ 299468 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๒๕|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>ในลักษณอันชื่อว่าทัณทนั้นมีพระบาฬีว่า {{กก|{{รมมจ |ทณฺฑาภิปตฺติการณํ ยํ สพฺเพสํ ปราชีนํ |ตมฺปิ ปติตทณฺฑํ ทณฺโฑ นามา ติ กิตฺติตํ }}}} แปลว่า {{หนา|ยํ}} ทณฺฑาภิปตฺติการณํ อันว่ากิริยาทอดซึ่งอา{{ลปร|ชญ}}าแล {{ซบ|สินไหม|พิไนย}} {{ปก2}} อันใด {{หนา|สพฺเพสํ ปราชีนํ}} แก่บุทคลทังหลายผู้แพ้คดี {{หนา|ตมฺปิ ปติตทณฺฑํ}} อันว่าลักษณอันทอดซึ่งอา{{ลปร|ชญ}}าแล {{ซบ|สีนไหม|พิไนย}} {{ปก2}} นั้น {{หนา|กิตฺติตํ}} อันอาจารยกล่าว {{หนา|ทณฺโฑ นาม อิติ}} ชื่อว่าลักษณทัณท ในลักษณอันชื่อว่าโจทะกะเฉทะกะนั้นมีพระบาฬีว่า {{กก|{{รมมจ |ปริหารวจนํ ยํ โจทกานมุกฺโกฏิกํ |สพฺพนฺตํ ธมฺมสาเตน โจทจฺเฉทกมุทฺทิเส }}}} แปลว่า {{หนา|ยํ ปริหารวจนํ}} อันว่าคำแห่งจำเลยอันใด {{หนา|อุโกฏิกํ}} มีปรกติตัดฟ้อง {{หนา|โจทกานํ}} แห่งบุทคลทังหลายอันเปนโจท {{หนา|อาจริโย}} อันว่ามะโนสาราจารย {{หนา|อุทฺทิเส}} สำแดง {{หนา|ตํ วจนํ}} ซึ่งคำนั้น {{หนา|สพฺพํ}} ทังปวง {{หนา|โจทจฺเฉทกํ}} ชื่อว่าโจทกะเฉท {{หนา|ธมฺมสาเตน}} โดยคำภีรพระธรรมสาตร ลักษณกล่าวบทภาชนีแห่งมูลคดีผู้พิภากษาแลกระลาการมี ๑๐ ประการโดยสงเขปก็ยุติแต่เท่านี้ {{มปก}}<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 16j3wkiq8p3fltlh4j91xm2xspaz3wl 250 76511 299471 249783 2026-09-29T14:16:02Z Vesperstelo 11696 299471 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๒๖|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>{{ลปร|ก2|9}} ทีนี้จะสำแดงเอกุณะดึงษมูลคดีวิวาท ๒๙ ประการโดยบาฬีมีในพระธรรมสาตรดั่งนี้ {{กกs}} {{รมมจ|อิณฺณญฺจ รญฺโญ ธนโจรหารํ |อธมฺมทายชฺชวิภตฺตภาคํ |ปรสฺส ทานํ คหณํ ปุเนว |ภตฺติกฺก อกฺขปฺปติจารธูตา |ภณฺฑญฺจ เกยฺยาวิกยาวหารํ |เขตฺตาทิ อารามวนาทิถานํ |ทาสี จ ทาสํ ปหรญฺจ ขุํสา |ชายมฺปตีกสฺส วิปตฺติเภทา |สงฺคามโทสา ปิ จ ราชทุฏฺโฐ |ราชาณสุงฺกาทิวิวาทปตฺโต |ปรมฺปเสยฺโห ปิ จ อตฺต อาณมฺ |อีตียกาโร วิวิโธ ปเรสมฺ |ถานาวิติกฺกมฺมพลาเกเรน |ปุตฺตาทิ อาทาคมนา สเหว |เหตุมฺปฏิจฺจ อธิการณํ วา |อคฺฆาปนายู จ ธนูปนิกฺขา |อาถพฺพนิกา ปิ จ ภณฺฑแทยฺยํ |เต ตาวกาลีก คณีวิภาคํ |ปญฺจูทรนฺตํ ตุ วิวาทมูลา |เอกุณตึสาทิวิธา ปิ วุตฺตา }}<noinclude>{{กกe}} {{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> ckmr6o092ep7wu52lzozaekzt7bnq25 299472 299471 2026-09-29T14:16:18Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/38]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/38]]: เปลี่ยนชื่อ 299471 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๒๖|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>{{ลปร|ก2|9}} ทีนี้จะสำแดงเอกุณะดึงษมูลคดีวิวาท ๒๙ ประการโดยบาฬีมีในพระธรรมสาตรดั่งนี้ {{กกs}} {{รมมจ|อิณฺณญฺจ รญฺโญ ธนโจรหารํ |อธมฺมทายชฺชวิภตฺตภาคํ |ปรสฺส ทานํ คหณํ ปุเนว |ภตฺติกฺก อกฺขปฺปติจารธูตา |ภณฺฑญฺจ เกยฺยาวิกยาวหารํ |เขตฺตาทิ อารามวนาทิถานํ |ทาสี จ ทาสํ ปหรญฺจ ขุํสา |ชายมฺปตีกสฺส วิปตฺติเภทา |สงฺคามโทสา ปิ จ ราชทุฏฺโฐ |ราชาณสุงฺกาทิวิวาทปตฺโต |ปรมฺปเสยฺโห ปิ จ อตฺต อาณมฺ |อีตียกาโร วิวิโธ ปเรสมฺ |ถานาวิติกฺกมฺมพลาเกเรน |ปุตฺตาทิ อาทาคมนา สเหว |เหตุมฺปฏิจฺจ อธิการณํ วา |อคฺฆาปนายู จ ธนูปนิกฺขา |อาถพฺพนิกา ปิ จ ภณฺฑแทยฺยํ |เต ตาวกาลีก คณีวิภาคํ |ปญฺจูทรนฺตํ ตุ วิวาทมูลา |เอกุณตึสาทิวิธา ปิ วุตฺตา }}<noinclude>{{กกe}} {{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> ckmr6o092ep7wu52lzozaekzt7bnq25 250 76512 299474 249784 2026-09-29T14:16:57Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/39]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/39]]: เปลี่ยนชื่อ 249784 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๒๗|พระธรรมสาตร}}{{สต}} {{กกs}}</noinclude>โปรากวีนา วรธมฺมสาตฺเถ ติ {{กกe}} แปลเนื้อความว่า {{หนา|สพฺเพ ปิ วิวาทมูลา}} แม้นอันว่ามูลคดีวิวาทอันให้บังเกีดความทังปวง {{หนา|เอกุณตึสาทิวิธา ปิ}} แม้นมีประการ ๒๙ เปนต้น {{หนา|อิณฺณํ ธนญฺเจ}} คือลักษณวิวาทด้วยกู้นี่ถือสีนกันเปนมูลประการ ๑ {{หนา|รญฺโญ ธนโจรหารํ}} คือลักษณวิวาทด้วยลักฉ้อบังประบัดผลัดเปลี่ยนพระราชทรัพยเปนมูลประการ ๑ {{หนา|อธมฺมทายชฺชวิภตฺตภาคํ}} คือลักษณวิวาทด้วยแบ่งปันมรฎกมิได้เปนธรรมเปนมูลประการ ๑ {{หนา|ปรสฺส ทานํ คหณํ ปุเนว}} คือลักษณวิวาทด้วยให้ทรัพยแก่ท่านแล้วกลับคืนเปนมูลประการ ๑ {{หนา|ภตฺติกา จ}} คือลักษณวิวาทด้วยเปนลูกจ้างท่านแลวานท่านใช้เปนมูลประการ ๑ {{หนา|อกฺขปฺปติจารธูต จ}} คือลักษณวิวาทด้วยเปนักเลงเล่นเบี้ยเล่นสะกาเปนต้นเปนมูลประการ ๑ {{หนา|ภณฺฑญฺจ เกยฺยาวิกยญฺจ}} คือลักษณวิวาทด้วยซื้อฃายกันเปนมูลประการ ๑ {{หนา|อวหารญฺจ}} คือลักษณวิวาทด้วยโจรเปนมูลประการ ๑ {{หนา|เขตฺตาทิถานญฺจ}} คือลักษณวิวาทด้วยที่บ้านที่นาเปนมูลประการ ๑ {{หนา|อารามวนาทิถานญฺจ}} คือลักษณวิวาทด้วยที่ไร่ที่สวนแล<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 47piocsb8irqleeshts1rhk7bz1zo91 250 76515 299476 249806 2026-09-29T14:17:21Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/40]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/40]]: เปลี่ยนชื่อ 249806 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๒๘|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>ป่าพึ่งเปนมูลประการ ๑ {{หนา|ทาสีทาสญฺจ}} คือลักษณวิวาทด้วยทาษสีนไถ่แลทาษเชลยทาษหญิงเปนมูลประการ ๑ {{หนา|ปหรญฺจ ขุํสา}} คือลักษณวิวาทด้วยตบด้วยตีด่าแลสบประมาตท่านเปนมูลประการ ๑ {{หนา|ชายมฺปตีกสฺส วิปตติเภท}} คือลักษณวิวาทด้วยอธิกรผัวเมียเปนมูลประการ ๑ {{หนา|สงฺคามโทสา ปิ จ}} คือลักษณวิวาทด้วยการณรงคสงครามเปนมูลประการ ๑ {{หนา|ราชทุฏโฐจ}} คือลักษณกระทบต่อแผ่นดินเปนมูลประการ ๑ {{หนา|ราชาณญฺจ}} คือลักษณวิวาทด้วยล่วงพระราชบัญหญัติเปนมูลประการ ๑ {{หนา|สุงฺกาทิวิวาทปตฺโต จ}} คือลักษณวิวาทด้วยพระราชทรัพยอากรขนอรตระหลาดเปนต้นเปนมูลประการ ๑ {{หนา|ปรมฺปเสยฺโห ปิ จ อตฺต อาณฺม}} คือลักษณวิวาทด้วยข่มเหงท่านเปนมูลประการ ๑ {{หนา|อีตียกาโร}} คือลักษณวิวาทด้วยกระหนาบคาบเกี่ยวให้เปนเสนียดแก่กันเปนมูลประการ ๑ {{หนา|ถานาวิติกฺกมฺมพลากเรน}} คือลักษณวิวาทด้วยอุกรุกกันเปนมูลประการ ๑ {{หนา|ปุตฺตาทิอาทาคมนา สเหว}} คือลักษณวิวาทด้วยพาบุตรท่านไปเปนต้นเปนมูลประการ ๑ {{มปก}}<noinclude>{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> rpicmk0j9m2s42nee5o5l9nbfe2an9z 250 76516 299478 249813 2026-09-29T14:17:46Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/41]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/41]]: เปลี่ยนชื่อ 249813 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๒๙|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>{{หนา|เหตุมฺปฏิจฺจ อธิการณํ}}<ref>ก: อธิกรณํ</ref> {{หนา|วา}} คือลักษณวิวาทด้วยความสาเหดุเปนมูลประการ ๑ {{หนา|อคฺฆาปนายู จ}} คือลักษณวิวาทด้วยขาดข้าตามกระเสียนอายุศม์ชายหญิงเปนมูลประการ ๑ {{หนา|ธนูปนิกฺขา}} คือลักษณวิวาทด้วยฝากทรัพยไว้แก่ท่านเปนมูลประการ ๑ {{หนา|อาถพฺพนิกา ปิ จ}} คือลักษณวิวาทด้วยกระทำกฤดิยาคมมีชะมบจะกละเปนต้นเปนมูลประการ ๑ {{หนา|ภณฺฑเทยฺยํ จ}} คือลักษณวิวาทด้วยเช่าของท่านไปเปนมูลประการ ๑ {{หนา|ตาวกาลีญฺจ}} คือลักษณวิวาทด้วยยืมของท่านไปใช้เปนมูลประการ ๑ {{หนา|คณีวิภาคญฺจ}} คือลักษณวิวาทด้วยปันหมูชาเปนมูลประการ ๑ {{หนา|ปญฺจทูรนฺตํ}} คือลักษณวิวาทเกีดความด้วยรื้อความขึ้นว่าใหม่คืออุทรเปนมูลประการ ๑ {{หนา|โปรากวีนา}} อันนักปรา{{ชญ|2}}ในก่อน {{หนา|วุตฺตา}} กล่าวไว้ {{หนา|วรธมฺมาสาตฺเถ}} ในคำภีรพระธรรมสาตรอันประเสรีฐ {{หนา|นิจจํตุ}} เที่ยง สำแดงซึ่งเอกูณดึงษมูลคดีวิวาท ๒๙ ประการโดยสงเขปก็ยุติแต่เท่านี้ {{มปก}}<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> rs1fyk8849j10u30eow3jpjq37e953g 250 76517 299480 249819 2026-09-29T14:18:06Z Vesperstelo 11696 299480 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๓๐|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>{{ลปร|ก2|10}} ทีนี้จักสำแดงสาขคดีมีประการเปนอันมากโดยพระบาฬีดั่งนี้ {{กก|{{รมมจ |สาขตฺถนาเมน ปเภทภินฺนา |อเนกธา สา วรปุญฺญวนฺเต |นาจารวีจารณสมฺปชญฺเญ |น รฏฺฐวฑฺเฒน หิตตฺถินา วา |โปราณราเชน นรินฺทรามา |ธิปตฺติเยนาภิปรกฺกเมน |ญาณานุสาเรน ปิ ธมฺมสาตฺถํ |มาตฺราภิธยฺเยน ปติฏฺฐิตา เต }}}} แปลเนิ้อความว่า {{หนา|สา อตฺถา}} อันว่าสาขคดีนั้น {{หนา|ปเภทภินฺนา}} ต่างต่างกันโดยประเภท ชื่อว่าสาขคดี มีประการเปนอันมาก คือลักษณพระราชกำหนฎบทพระอายการแลพระราชบัญหญัติซึ่งจัดเปนพระราชสาตรทังปวง {{หนา|เต อตฺถา}} อันว่าสาขคดีทังหลายดั่งพรรณามานี้ {{หนา|โปราณราเชน}} อันบูราณราชกระษัตร {{หนา|วรปุญฺญวนฺเตน}} มีบุญญาภินิหารสมภารบารมีเปนอธิบดีประชากรผจญข้าศึกเสรจ์แล้ว แลเปนอิศรภาพในบวรเสวตรฉัตร กอบประด้วยศีลสัจวัดฎะประฎีบัดิเปนอันดี มีสะติสัมปะชัญะแลพระวิจารณญาณ มีพระราชหฤไทยประสงคจะให้พระนครขอบเขตขันทเสมาในพระราชอาณาจักรจำเรีญศุขสถาพรเขษมสำราญ {{หนา|หิตตฺถินา}} มีความปราถนาจะให้เปนหิตานุหิต<noinclude>{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> daltwapu5a035n4jg64vt1n4bvftvvt 299481 299480 2026-09-29T14:18:19Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/42]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/42]]: เปลี่ยนชื่อ 299480 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๓๐|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>{{ลปร|ก2|10}} ทีนี้จักสำแดงสาขคดีมีประการเปนอันมากโดยพระบาฬีดั่งนี้ {{กก|{{รมมจ |สาขตฺถนาเมน ปเภทภินฺนา |อเนกธา สา วรปุญฺญวนฺเต |นาจารวีจารณสมฺปชญฺเญ |น รฏฺฐวฑฺเฒน หิตตฺถินา วา |โปราณราเชน นรินฺทรามา |ธิปตฺติเยนาภิปรกฺกเมน |ญาณานุสาเรน ปิ ธมฺมสาตฺถํ |มาตฺราภิธยฺเยน ปติฏฺฐิตา เต }}}} แปลเนิ้อความว่า {{หนา|สา อตฺถา}} อันว่าสาขคดีนั้น {{หนา|ปเภทภินฺนา}} ต่างต่างกันโดยประเภท ชื่อว่าสาขคดี มีประการเปนอันมาก คือลักษณพระราชกำหนฎบทพระอายการแลพระราชบัญหญัติซึ่งจัดเปนพระราชสาตรทังปวง {{หนา|เต อตฺถา}} อันว่าสาขคดีทังหลายดั่งพรรณามานี้ {{หนา|โปราณราเชน}} อันบูราณราชกระษัตร {{หนา|วรปุญฺญวนฺเตน}} มีบุญญาภินิหารสมภารบารมีเปนอธิบดีประชากรผจญข้าศึกเสรจ์แล้ว แลเปนอิศรภาพในบวรเสวตรฉัตร กอบประด้วยศีลสัจวัดฎะประฎีบัดิเปนอันดี มีสะติสัมปะชัญะแลพระวิจารณญาณ มีพระราชหฤไทยประสงคจะให้พระนครขอบเขตขันทเสมาในพระราชอาณาจักรจำเรีญศุขสถาพรเขษมสำราญ {{หนา|หิตตฺถินา}} มีความปราถนาจะให้เปนหิตานุหิต<noinclude>{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> daltwapu5a035n4jg64vt1n4bvftvvt 250 76518 299483 249827 2026-09-29T14:18:48Z Vesperstelo 11696 299483 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๓๑|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>ประโยชน์ทั่วทวยราษฎรทังปวง {{หนา|ปรกฺกเมน}} ทรงพระอุสาหะพิจารณาคำนึงตามคำภีรพระธรรมสาตร {{หนา|มาตฺราภิเธยฺเยน}}<ref>ก: มาตฺราภิธยฺเยน</ref> แล้ว มีพระราชบัญหญัติดัดแปลงตกแต่งตั้งเปนพระราชกำหนฎบทพระอายการไว้โดยมาตราเปนอันมากทุกทุกลำดับกระษัตรมาตราบเท้าทุกวันนี้ {{หนา|ตสฺมา}} เหดุดั่งนั้น {{หนา|ปณฺฑิโต}} นักปรา{{ลปร|ชญ}}<ref>ก: อันนักปรา{{ลปร|ชญ}}</ref> ผู้มีปัญาเปนกระลาการผู้พิจารณาตัดสีนข้อคดีทังปวงพึงมีอุสาหดูตามพระราชบัญหญัติแห่งบุราณราชกระษัตรซึ่งตั้งไว้โดยมาตราเปนอันมากนั้นเถีด กล่าวสาขคดีตามบาฬีพระธรรมสาตรโดยสงเขปแต่เท่านี้ {{ลปร|ก2|11}} {{กกs}} {{รมมจ |เย โมหมูเลน ตเมน ฉนฺนา |โลภาธิมุตฺตา หินวีริยา จ |คณฺฐํ อิมํ ธมฺมสตฺถาภิเธยฺยํ |โลเภ ปุเร อคฺคติลกฺกภูตํ |ปติฏฺฐถมฺภํ รตนามยํ ว |อสิกฺขยนฺตา ปคุณํ ธุวํ จ |อฏฺฏํ ชนานํ ปิ วินิจฺฉยนฺติ |อชานมานา ผลถานุปตฺติ |โมหนฺติ ตมฺหิ ภณเน ปิ สพฺเพ }}<noinclude>{{กกe}} {{สต}} {{รกออ}} {{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 6devpzb600raefoxerddr9agbc0zfo1 299484 299483 2026-09-29T14:19:08Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/43]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/43]]: เปลี่ยนชื่อ 299483 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๓๑|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>ประโยชน์ทั่วทวยราษฎรทังปวง {{หนา|ปรกฺกเมน}} ทรงพระอุสาหะพิจารณาคำนึงตามคำภีรพระธรรมสาตร {{หนา|มาตฺราภิเธยฺเยน}}<ref>ก: มาตฺราภิธยฺเยน</ref> แล้ว มีพระราชบัญหญัติดัดแปลงตกแต่งตั้งเปนพระราชกำหนฎบทพระอายการไว้โดยมาตราเปนอันมากทุกทุกลำดับกระษัตรมาตราบเท้าทุกวันนี้ {{หนา|ตสฺมา}} เหดุดั่งนั้น {{หนา|ปณฺฑิโต}} นักปรา{{ลปร|ชญ}}<ref>ก: อันนักปรา{{ลปร|ชญ}}</ref> ผู้มีปัญาเปนกระลาการผู้พิจารณาตัดสีนข้อคดีทังปวงพึงมีอุสาหดูตามพระราชบัญหญัติแห่งบุราณราชกระษัตรซึ่งตั้งไว้โดยมาตราเปนอันมากนั้นเถีด กล่าวสาขคดีตามบาฬีพระธรรมสาตรโดยสงเขปแต่เท่านี้ {{ลปร|ก2|11}} {{กกs}} {{รมมจ |เย โมหมูเลน ตเมน ฉนฺนา |โลภาธิมุตฺตา หินวีริยา จ |คณฺฐํ อิมํ ธมฺมสตฺถาภิเธยฺยํ |โลเภ ปุเร อคฺคติลกฺกภูตํ |ปติฏฺฐถมฺภํ รตนามยํ ว |อสิกฺขยนฺตา ปคุณํ ธุวํ จ |อฏฺฏํ ชนานํ ปิ วินิจฺฉยนฺติ |อชานมานา ผลถานุปตฺติ |โมหนฺติ ตมฺหิ ภณเน ปิ สพฺเพ }}<noinclude>{{กกe}} {{สต}} {{รกออ}} {{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 6devpzb600raefoxerddr9agbc0zfo1 250 76519 299486 249832 2026-09-29T14:19:39Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/44]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/44]]: เปลี่ยนชื่อ 249832 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๓๒|พระธรรมสาตร}}{{สต}} {{กกs}}</noinclude>{{รมมจ |อนฺธาว คชฺชา วิจราวเน เต |นาสํ คตา เส อิธ ชาตุโมหา |ตสฺมา หิ โปโส กุสโล มตีมา |รญฺโญ ภโฏ ปากฏนามเธยฺโย |สจฺเจ ปติฏฺฐาย มหากุลชฺโช |สทฺโธ ตุ สีโล ปรเมตฺตจิตตํ |ปวตฺตยนฺโต สกโล ปิ นิจฺจํ |สิกฺเขยฺยมีมํ มหตา คุเณน |อุเปตรูปํ ธมฺมสาตฺถวฺหยนฺติ }} {{กกe}} แปลเนื้อความตามอรรฐาธิบายว่า {{หนา|เย นรา}} อันว่านรชาติจำพวกใดผู้จะเปนแว่นแก้วอันวิเสศฉลองพระเนตรพระมหากระษัตรตัดสีนข้อคดีอนาประชาราษ คือเปนผู้ภากษาแลกระลาการ {{หนา|โมหมูเลน ตเมน ฉนฺนา}} มีมืดคือโมหะ หาวิจาระณะปัญามิได้ กำบังซึ่งปัญาจักษุมิได้เหนซึ่งประโยชน์ในอิทโลกย์แลปะระโลกยประโยชน์ตนแลผู้อื่น มีจ้าวแห่งตนเปนต้น {{หนา|โลภาธิมุตฺตา}} มีจิตรกำหนดในลาภะสะการสิโหลกโลกามิศต่างต่าง แลมิได้วินิจฉัยข้อคดีโดยยุติธรรมประเพนีตามคำภีรพระธรรมสาตร ลุะอำนาดแก่อะคติ ๔ มีฉันทาคะติเปนต้น โดยไนยดั่งพรรณามานั้น {{หนา|หินวีริยา จ}} แล้วสิ้นอุสาหะมิได้พากเพียรที่จะร่ำเรียนไต่ถาม {{หนา|คณฺฐํ อิมํ ธมฺมสตฺถาภิเธยฺยํ}} ซึ่งคำภีรพระธรรมสาตรอันอาจให้มีปัญาจักษุเปนยอดคำภีรโมลีเฉลีมโลกย์ {{หนา|ปติฏฺฐถมฺภํ รตนามยํว}} ประดูจดั่งหลักแก้ววิเชียรมณีอันเทพยดา<noinclude>{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> mv4whval86unrhsv08hv1mqhcc49bdf 250 76520 299488 249841 2026-09-29T14:20:05Z Vesperstelo 11696 299488 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๓๓|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>ผู้วิเสศ คือพระมะโนสาระฤๅษี มีเมดตาเปน<ref>ก: คำว่า เปน ขาดไป</ref> บุเรจาริกนำมาแต่ขอบเขาจักรวาฬประดิษฐานไว้ เพี่อจะให้เปนหิตานุหิตะประโยชน์แก่ประชาชนทังหลายอันบังเกีดมูลคะดีวิวาทกันต่างต่าง {{หนา|ตสฺมา}} เหดุดั่งนั้นบุทคลผู้เปนกระลาการ {{หนา|อสิกฺขยนฺตา ปคุณํ ธุวํ จ}} มิได้สึกสาให้รู้เหดุ ๒๔ ประการซึ่งจัดเปนอรรฐติกะมาฏิกา แลมูลคดี ๑๐ มีหลักอินทภาษเปนอาทิ มีพรหมธรรม์ คือกรมศักดิ์บทปรับ เปนปริโยสารสำหรับกระลาการ แลมูลคดีวิวาทแห่งราษฎรทังหลายอันจะบังเกีดเปนข้อความขึ้นมี ๒๙ ประการ แลสาขคดี คือกิ่งความ มีตามคำภีรพระธรรมสาตรอันบูราณราชกระษัตรบัญหญัติเปนบทมาตราไว้ มีไนยเปนอันมากนั้น ให้แม่นยำชำนาญขึ้นปากขึ้นใจ เมื่อมิได้รู้เหดุผลต้นปลายแห่งคุณโทษผลประโยชน์อันควรมิควรดั่งนี้ แลจะวินิจฉัยคดีแห่งประชาชนทังปวงมีแต่โมหันทการหากหุ้มห่อไว้มิให้บังเกีดปะสาทจักษุ คือวิจารณะปัญา {{หนา|อนฺธา ว คชฺชา วิจรา วเน เต}} อันว่ากลบุตรทังหลายผู้เปนกระลาการจำพวกนั้น ถึงแม้นมาทว่าจะมีอายุศม์ร้อยปี ถึงจะมีโวหารว่ากล่าวแต่ภอพาลชนนับถือก็ดี นักปรา{{ลปร|ชญ}}ผู้มีปัญาจะสรรเสรีญหามิได้ เหดุวินิจฉัยฟั่นเฟีอนเหมีอนคชาตาบอดอันเที่ยวอยู่ในป่า ถึงซึ่งกาลพินาศฉิบหาย เหดุโมหาคะติ {{หนา|ตสฺมา หิ โปโส กุสโล มตีมา}} เหดุดั่งนั้นนักปรา{{ลปร|ชญ}}ผู้เกีด กอบด้วยสกุลวงษอะภิชาติ เปนข้าบาทมุลิกากร มีถานันดรอันปรากฎิ<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 9aks6sdrr2geaizuqjvhnuseqfjsry9 299489 299488 2026-09-29T14:20:35Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/45]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/45]]: เปลี่ยนชื่อ 299488 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๓๓|พระธรรมสาตร}}{{สต}}</noinclude>ผู้วิเสศ คือพระมะโนสาระฤๅษี มีเมดตาเปน<ref>ก: คำว่า เปน ขาดไป</ref> บุเรจาริกนำมาแต่ขอบเขาจักรวาฬประดิษฐานไว้ เพี่อจะให้เปนหิตานุหิตะประโยชน์แก่ประชาชนทังหลายอันบังเกีดมูลคะดีวิวาทกันต่างต่าง {{หนา|ตสฺมา}} เหดุดั่งนั้นบุทคลผู้เปนกระลาการ {{หนา|อสิกฺขยนฺตา ปคุณํ ธุวํ จ}} มิได้สึกสาให้รู้เหดุ ๒๔ ประการซึ่งจัดเปนอรรฐติกะมาฏิกา แลมูลคดี ๑๐ มีหลักอินทภาษเปนอาทิ มีพรหมธรรม์ คือกรมศักดิ์บทปรับ เปนปริโยสารสำหรับกระลาการ แลมูลคดีวิวาทแห่งราษฎรทังหลายอันจะบังเกีดเปนข้อความขึ้นมี ๒๙ ประการ แลสาขคดี คือกิ่งความ มีตามคำภีรพระธรรมสาตรอันบูราณราชกระษัตรบัญหญัติเปนบทมาตราไว้ มีไนยเปนอันมากนั้น ให้แม่นยำชำนาญขึ้นปากขึ้นใจ เมื่อมิได้รู้เหดุผลต้นปลายแห่งคุณโทษผลประโยชน์อันควรมิควรดั่งนี้ แลจะวินิจฉัยคดีแห่งประชาชนทังปวงมีแต่โมหันทการหากหุ้มห่อไว้มิให้บังเกีดปะสาทจักษุ คือวิจารณะปัญา {{หนา|อนฺธา ว คชฺชา วิจรา วเน เต}} อันว่ากลบุตรทังหลายผู้เปนกระลาการจำพวกนั้น ถึงแม้นมาทว่าจะมีอายุศม์ร้อยปี ถึงจะมีโวหารว่ากล่าวแต่ภอพาลชนนับถือก็ดี นักปรา{{ลปร|ชญ}}ผู้มีปัญาจะสรรเสรีญหามิได้ เหดุวินิจฉัยฟั่นเฟีอนเหมีอนคชาตาบอดอันเที่ยวอยู่ในป่า ถึงซึ่งกาลพินาศฉิบหาย เหดุโมหาคะติ {{หนา|ตสฺมา หิ โปโส กุสโล มตีมา}} เหดุดั่งนั้นนักปรา{{ลปร|ชญ}}ผู้เกีด กอบด้วยสกุลวงษอะภิชาติ เปนข้าบาทมุลิกากร มีถานันดรอันปรากฎิ<noinclude>{{สต}} {{รกออ}} {{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 9aks6sdrr2geaizuqjvhnuseqfjsry9 250 76521 299493 249872 2026-09-29T14:32:41Z Vesperstelo 11696 299493 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" /></noinclude>{{ลปร|ก|หลักอินทภาษ|พิมพ์ตามฉะบับหลวง L2y ยังเหลืออยู่อีกสองฉะบับ ตามเดิมคือ L2 (ก) และ L2x (ข)}} {{ลปร|ก2|1}} {{กก|{{รมมจ |นตฺวา ชินาหํ ปวรํ มุนินฺทํ |ธมฺมญฺจ สํฆํ วรอตฺถสาธํ |วกฺขามิ เสฏฺฐํ วรอินฺทภาสํ |ปรมฺปราภตฺตกถานุสารํ }}}} {{หนา|อหํ}} อันว่าข้าพระพุทธเจ้า {{หนา|นตฺวา}} ถวายนมัศการแล้ว {{หนา|ชินํ}} ซึ่งสมเดจพระพุทธเจ้าอันชนะแล้วซึ่งมาระทัง ๕ มีเทวะบุตรมาระเปนต้น {{หนา|มุนินฺทํ}} อันเปนนักปรา{{ลปร|ชญ}}เปนใหญ่ยิ่งกว่าหมู่ปรา{{ลปร|ชญ}}ทังปวง {{หนา|เสฏฺฐํ}} ประเสริฐ {{หนา|ปวรํ}} มีพระสันดานอันอุดมด้วยศิลคุณเปนต้นกว่าไตรโลกย {{หนา|จม น เกวลเมว}} ใช่ข้าจะไหว้แต่สมเดจพระพุทธิเจ้าเท่านั้นหามิได้แล ข้านั้นโสด {{หนา|นตฺวา}} ถวายนมัศการแล้ว {{หนา|ธมฺมํ}} ซึ่งพระนพโลกุตรธรรม ๙ ประการ สิบกับทังพระบริยัติ {{หนา|จม น เกวลเมว}} ใช่ข้าจะไหว้แต่พระธรรมเจ้าเท่านั้นหามิได้ {{หนา|นตฺวา}} ถวายนมัศการแล้ว {{หนา|สํฆํ}} ซึ่งหมู่แห่งพระอริยสงฆ {{หนา|วรอตฺถสาธํ}} อันให้สำเรจซึ่งประโยชอันประเสริฐ {{หนา|วกฺขามิ}} จักกล่าวบัดนี้ {{หนา|คณฺฐํ}} ซึ่งคำภีร {{หนา|อินฺทภาสํ}} อันมีนามชื่อว่าอินทภาษ {{หนา|เสฏฺฐํ}} อันประเสริฐ {{หนา|ปรมฺปราภตฺตกถานุสารํ}} อันระฦกตามถ้อยคำอันอาจารยนำสืบ ๆ มา {{หนา|วรํ}} อันกะทำให้เปนคุณแก่บุทคลผู้พิภากษา {{มปก}}<noinclude>{{สต}}{{รกออ}}{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 431qcbpyzyw53jxyquh6f51rg6mxakc 299494 299493 2026-09-29T14:33:00Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/47]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/47]]: เปลี่ยนชื่อ 299493 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" /></noinclude>{{ลปร|ก|หลักอินทภาษ|พิมพ์ตามฉะบับหลวง L2y ยังเหลืออยู่อีกสองฉะบับ ตามเดิมคือ L2 (ก) และ L2x (ข)}} {{ลปร|ก2|1}} {{กก|{{รมมจ |นตฺวา ชินาหํ ปวรํ มุนินฺทํ |ธมฺมญฺจ สํฆํ วรอตฺถสาธํ |วกฺขามิ เสฏฺฐํ วรอินฺทภาสํ |ปรมฺปราภตฺตกถานุสารํ }}}} {{หนา|อหํ}} อันว่าข้าพระพุทธเจ้า {{หนา|นตฺวา}} ถวายนมัศการแล้ว {{หนา|ชินํ}} ซึ่งสมเดจพระพุทธเจ้าอันชนะแล้วซึ่งมาระทัง ๕ มีเทวะบุตรมาระเปนต้น {{หนา|มุนินฺทํ}} อันเปนนักปรา{{ลปร|ชญ}}เปนใหญ่ยิ่งกว่าหมู่ปรา{{ลปร|ชญ}}ทังปวง {{หนา|เสฏฺฐํ}} ประเสริฐ {{หนา|ปวรํ}} มีพระสันดานอันอุดมด้วยศิลคุณเปนต้นกว่าไตรโลกย {{หนา|จม น เกวลเมว}} ใช่ข้าจะไหว้แต่สมเดจพระพุทธิเจ้าเท่านั้นหามิได้แล ข้านั้นโสด {{หนา|นตฺวา}} ถวายนมัศการแล้ว {{หนา|ธมฺมํ}} ซึ่งพระนพโลกุตรธรรม ๙ ประการ สิบกับทังพระบริยัติ {{หนา|จม น เกวลเมว}} ใช่ข้าจะไหว้แต่พระธรรมเจ้าเท่านั้นหามิได้ {{หนา|นตฺวา}} ถวายนมัศการแล้ว {{หนา|สํฆํ}} ซึ่งหมู่แห่งพระอริยสงฆ {{หนา|วรอตฺถสาธํ}} อันให้สำเรจซึ่งประโยชอันประเสริฐ {{หนา|วกฺขามิ}} จักกล่าวบัดนี้ {{หนา|คณฺฐํ}} ซึ่งคำภีร {{หนา|อินฺทภาสํ}} อันมีนามชื่อว่าอินทภาษ {{หนา|เสฏฺฐํ}} อันประเสริฐ {{หนา|ปรมฺปราภตฺตกถานุสารํ}} อันระฦกตามถ้อยคำอันอาจารยนำสืบ ๆ มา {{หนา|วรํ}} อันกะทำให้เปนคุณแก่บุทคลผู้พิภากษา {{มปก}}<noinclude>{{สต}}{{รกออ}}{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 431qcbpyzyw53jxyquh6f51rg6mxakc 250 76522 299496 249878 2026-09-29T14:33:29Z Vesperstelo 11696 299496 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๓๖|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>{{ลปร|ก2|2}} แลเรื่องราวในคำภีรอินทภาษนี้มีเนื้อความตามอธิบายอันโบราณาจารยรจนาลิขิตไว้ว่า ดั่งจะรู้มา มีทิพพิมานอันหนึ่งประดิษถานอยู่ในชั้นจาตุมหาราชิกะเทวะโลกย เปนอากาศวิมาน แลวิมานนั้นแล้วไปด้วยทองประดับทิพรัตน มียอดได้แลพัน งามไปด้วยบุษบกบันไบระกาแก้วแล<ref>ก และ ข: คำว่า แล ไม่มี</ref> มุขมาสบราลี มีระเบียบไพรทีทองเปนถ้องแถวแนวเสาโสมกาบกาญจนขะจิตร ชะวลิตไปด้วยแสงศรีสัดตะมะณีภาศสว่างรุ่งเรือง ใช่แต่เท่านั้น เพรียกเพราะไปด้วยเสียงกระดึงพรวนทองทิพ แลวิมานั้นบริบูรรณไปด้วยนางเทพอับษรตรุนิศนารีอันทรงซึ่งวิจิตรวิลาศมีกายอันประดับด้วยทิพยอาภรสังวารวิภูษิตได้ละหมื่นนาง บ้างขับขานประสานสับทะดุรียางคดนตรีนี่สนั่น มิได้สงัดเปนนิจกาลทุกเมื่อ แลทิพยพิมานนั้นงามไปด้วยสวนสระโบกขระณีมีกระแสสินธุสิตบริตยาใจ เดียรดาษไปด้วยเบญจพิธปทุมะเบิกบานผะกาก้านเกสรโรยร่วงเสาวะคนธ์ฟุ้งตระหลบ ริมรอบขอบสระนั้นมีพรรณทุมามาศมิ่งไม้พื้นดรุณรุ่นขึ้นเรียงเรียบเปนระเบียบ ใบก้านกิ่งยอดอรชรบานแบ่ง<ref>ต้นฉะบับเขียนว่า แบง แก้ตาม ก แล ข</ref> ซึ่งเกสรกลีบกลิ่นทิพบุบผาหอมขจรรื่นรอบบริเวณทิพยพิมานสถาน ควรจะทัศนาการจำเริญ<noinclude>{{สต}}{{รกออ}}{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> ttjxzultsps3kij47ngnvbd58x5zbpm 299497 299496 2026-09-29T14:33:47Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/48]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/48]]: เปลี่ยนชื่อ 299496 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๓๖|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>{{ลปร|ก2|2}} แลเรื่องราวในคำภีรอินทภาษนี้มีเนื้อความตามอธิบายอันโบราณาจารยรจนาลิขิตไว้ว่า ดั่งจะรู้มา มีทิพพิมานอันหนึ่งประดิษถานอยู่ในชั้นจาตุมหาราชิกะเทวะโลกย เปนอากาศวิมาน แลวิมานนั้นแล้วไปด้วยทองประดับทิพรัตน มียอดได้แลพัน งามไปด้วยบุษบกบันไบระกาแก้วแล<ref>ก และ ข: คำว่า แล ไม่มี</ref> มุขมาสบราลี มีระเบียบไพรทีทองเปนถ้องแถวแนวเสาโสมกาบกาญจนขะจิตร ชะวลิตไปด้วยแสงศรีสัดตะมะณีภาศสว่างรุ่งเรือง ใช่แต่เท่านั้น เพรียกเพราะไปด้วยเสียงกระดึงพรวนทองทิพ แลวิมานั้นบริบูรรณไปด้วยนางเทพอับษรตรุนิศนารีอันทรงซึ่งวิจิตรวิลาศมีกายอันประดับด้วยทิพยอาภรสังวารวิภูษิตได้ละหมื่นนาง บ้างขับขานประสานสับทะดุรียางคดนตรีนี่สนั่น มิได้สงัดเปนนิจกาลทุกเมื่อ แลทิพยพิมานนั้นงามไปด้วยสวนสระโบกขระณีมีกระแสสินธุสิตบริตยาใจ เดียรดาษไปด้วยเบญจพิธปทุมะเบิกบานผะกาก้านเกสรโรยร่วงเสาวะคนธ์ฟุ้งตระหลบ ริมรอบขอบสระนั้นมีพรรณทุมามาศมิ่งไม้พื้นดรุณรุ่นขึ้นเรียงเรียบเปนระเบียบ ใบก้านกิ่งยอดอรชรบานแบ่ง<ref>ต้นฉะบับเขียนว่า แบง แก้ตาม ก แล ข</ref> ซึ่งเกสรกลีบกลิ่นทิพบุบผาหอมขจรรื่นรอบบริเวณทิพยพิมานสถาน ควรจะทัศนาการจำเริญ<noinclude>{{สต}}{{รกออ}}{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> ttjxzultsps3kij47ngnvbd58x5zbpm 250 76523 299499 249886 2026-09-29T14:34:06Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/49]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/49]]: เปลี่ยนชื่อ 249886 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๓๗|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>ใจ แลวิมานนั้นจะได้มีมะเหสักขะเทพบุตรพระองคใดเปนใหญ่อยู่เสวยทิพารมณสมบัดิหามิได้ อยู่มาไสมยคาบหนึ่ง สมเดจอำมรินทรเทวราชเสดจสถิตยเหนือบัณทุกำพลสีลาอาศนใต้ร่มไม้ทิพยป่าริกทชาติ พร้อมไปด้วยหมู่เทพนิกรเทวะบุตรเฝ้าบริมนฑลเดียรดาษ สมเดจ์อำมรินทรทอดพระเนตรโดยอำพรวิถี ก็เหนวิมานนั้นประภัศสรโอภาษสว่างมาปรากฏดั่งดวงพระจันทรเทวบุตร จึ่งมีเทวะโองการตรัสแก่ฝูงเทพยทังปวงว่า ดูกรท่านทังหลายผู้นิฤทุกข ท่านจงเลงแลดูซึ่งวิมานอันโน้น มีรัศมีอันสว่างรุ่งเรืองงามยิ่งนัก ขณะนั้นมีเทพบุตรพระองคหนึ่ง มีนามมิได้ปรากฏ อยู่ในระวางเทพยดาทังหลาย จึ่งยอกรกราบบังคมทูลว่า ข้าแต่พระองคผู้เปนเจ้าแก่เทพยทังสองชั้นฟ้า ดั่งข้าพระองคคำนึง ข้าพระพุทธเจ้านี้มีความปราถนาซึ่งทิพยพิมานนั้น ประการใดจะพึงได้ซึ่งพิมานโพ้น ฃอพระองคจงโปรดให้สำเรจ์มะโนรถข้าพระองค์นี้เถิด สมเดจ์อำมรินทรจึ่งมีเทวบันชาตรัสว่า ดูกรเทพบุตร แม้นท่านปราถนาจะได้ซึ่งพิมานนั้น จงไปบังเกิดในมนุษย์โลกย์ เปนคนบันชาความของหมู่มะนุษยหญิงชายให้ซื่อสุจริตเปนยุติธรรมบมิได้ผิดแล้ว เมื่อใดดับชีวิตรจากชาติเปนมนุษย์นั้นแล้ว ท่านก็จะพึงได้ซึ่งวิมานโพ้นสำเรจ์ความปราถนาเปนเที่ยงแท้ เทพบุตรเมื่อได้สดับเทวะบันหารตรัสดั่งนั้นมีความโสมนัศยิ่งนัก ภอเปนบุญไขย<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 79kxwth2jh4k8epv2cpjqfwc9igr3xn 250 76524 299501 249893 2026-09-29T14:34:21Z Vesperstelo 11696 299501 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๓๘|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>จะขาดชีวิตรตินทรียจากเทวะอาตมาภาพ ก็รับเทวะบันชาว่าสาธุ แล้วกราบถวายบังคมลามายังเทวะสถานของตนแล้ว ก็แวดล้อมไปด้วยเทพบุตรเทวธิดาอันเปนบริจาริก เสดจไปยังสวนอุทยาน ฝ่ายฝูงเทวบริวารแลนางทังหลายก็ชวนกันบำเรอให้เทวบุตรพระองคนั้นพิศวงด้วยทิพารมณต่าง ๆ เทพบุตรนั้นก็จุติลงมาถือเอาซึ่งปะติสนธิในครรภภรรยามหาอำมาตยผู้หนึ่งเปนผู้พิภากษาความในเมืองพาราณะศรี ถ้วนทศมาศก็คลอดจากครรภมานดา ค่อยจำเริยไวยวัฒนา มีปรีชาอันฉลาดในเหตุแลใช่เหตุ ครั้นบิดามะหัลกาชะราแล้ว ก็ได้ที่แทนบิดา บันชาความอนาประชาราษฎรโดยยุติธรรม มิได้วิปริต อยู่มาอำมาตยผู้นั้นจึ่งตำริะว่า ทำไฉนอาตมานี้จะพิภากษาคดีการของอนาประชาราษฎรให้ถ่องแท้เปนธรรมสุจริตโดยพระราชสาตรธรรมสาตรให้บริสุทธิได้ อาตมาจะได้ธรรมสิ่งใดเปนบันทัดตัดสีนคดีการ จึ่งหมู่พฤฒิพราหมณมหาอำมาตยผู้พิภากษาความแต่ก่อนจะเหนซึ่งสุจริตของอาตมา {{ลปร|ก2|3}} ขณะเมื่ออำมาตยปะริวิตกดั่งนั้น จึ่งบันดาลดนพระไทยสมเดจ์อำมรินทราธิราชให้ทรงพระอะนุสรคำนึงถึงเทพบุตรซึ่งจุติลงไปนั้น จึ่งทรงพระอาวัชนาการพิจารณาด้วยทิพจักษุก็แจ้งว่า ลงไปบังเกิดเปนบุตรมหาอำมาตย ได้พิภากษาความของประชาราษฎรทังปวง บัดนี้มีความปราถนาจใคร่ได้ซึ่งคลองธรรมอันปรเสริฐให้เปนหลักฉโลงจิตร แล้วจได้พิจารณาความให้เปนยุติธรรมบริสุทธิ ผิฉนั้นอาตมาจะลงไป<noinclude>{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> t8ng9r85207h9i2rkt21d4nbe4iv082 299502 299501 2026-09-29T14:37:43Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/50]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/50]]: เปลี่ยนชื่อ 299501 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๓๘|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>จะขาดชีวิตรตินทรียจากเทวะอาตมาภาพ ก็รับเทวะบันชาว่าสาธุ แล้วกราบถวายบังคมลามายังเทวะสถานของตนแล้ว ก็แวดล้อมไปด้วยเทพบุตรเทวธิดาอันเปนบริจาริก เสดจไปยังสวนอุทยาน ฝ่ายฝูงเทวบริวารแลนางทังหลายก็ชวนกันบำเรอให้เทวบุตรพระองคนั้นพิศวงด้วยทิพารมณต่าง ๆ เทพบุตรนั้นก็จุติลงมาถือเอาซึ่งปะติสนธิในครรภภรรยามหาอำมาตยผู้หนึ่งเปนผู้พิภากษาความในเมืองพาราณะศรี ถ้วนทศมาศก็คลอดจากครรภมานดา ค่อยจำเริยไวยวัฒนา มีปรีชาอันฉลาดในเหตุแลใช่เหตุ ครั้นบิดามะหัลกาชะราแล้ว ก็ได้ที่แทนบิดา บันชาความอนาประชาราษฎรโดยยุติธรรม มิได้วิปริต อยู่มาอำมาตยผู้นั้นจึ่งตำริะว่า ทำไฉนอาตมานี้จะพิภากษาคดีการของอนาประชาราษฎรให้ถ่องแท้เปนธรรมสุจริตโดยพระราชสาตรธรรมสาตรให้บริสุทธิได้ อาตมาจะได้ธรรมสิ่งใดเปนบันทัดตัดสีนคดีการ จึ่งหมู่พฤฒิพราหมณมหาอำมาตยผู้พิภากษาความแต่ก่อนจะเหนซึ่งสุจริตของอาตมา {{ลปร|ก2|3}} ขณะเมื่ออำมาตยปะริวิตกดั่งนั้น จึ่งบันดาลดนพระไทยสมเดจ์อำมรินทราธิราชให้ทรงพระอะนุสรคำนึงถึงเทพบุตรซึ่งจุติลงไปนั้น จึ่งทรงพระอาวัชนาการพิจารณาด้วยทิพจักษุก็แจ้งว่า ลงไปบังเกิดเปนบุตรมหาอำมาตย ได้พิภากษาความของประชาราษฎรทังปวง บัดนี้มีความปราถนาจใคร่ได้ซึ่งคลองธรรมอันปรเสริฐให้เปนหลักฉโลงจิตร แล้วจได้พิจารณาความให้เปนยุติธรรมบริสุทธิ ผิฉนั้นอาตมาจะลงไป<noinclude>{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> t8ng9r85207h9i2rkt21d4nbe4iv082 250 76525 299504 249900 2026-09-29T14:38:32Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/51]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/51]]: เปลี่ยนชื่อ 249900 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๓๙|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>ช่วยบำรุงใจให้วิสารทะชาญฉลาดในธรรมอันเปนของสับปรุษให้ตั้งอยู่ในสันดานประดูจหลักทิพมณีอันบริสุทเปนที่ยุดหน่วง แล้วจยังบุรุษนั้นให้ไต่ตามหลัก กล่าวคืออุเบกขาธรรมอันปรเสริฐ ทรงพระดำริะดั่งนั้นแล้วก็เสดจจากไพชยนตทิพพิมานลงมาประดิษฐานฉเภาะหน้ามหาอำมาตยนั้นด้วยเพศอันเปนมนุษ จึ่งมีเทวะโองการตรัสว่า ดูกรมานพผู้จำเริญ ตัวท่านมีปราถนาจะใคร่ได้ซึ่งคลองธรรมอันสุจริตประดูจหลักปักไว้ให้เปนบันทัดถานสำหรับผู้จะพิภากษาคดีการอนาประชากรสืบไปในอนาคตกาลนั้น ตัวเรานี้มีความยินดีด้วย มาบัดนี้ปราถนาจะช่วยท่านบำรุงซึ่งคลองธรรมอันสุจริตไว้ให้เปนหลักฉะโลงใจมิให้ผู้พิภากษาเอียงเอนไปในอะคะติธรรมได้ เมื่อสมเดจ์อำมรินทรมีเทวะบันชาดั่งนั้น ฝ่ายบุตรมหาอำมาตยฟังสูระเสียงเกลี้ยงกลมไพเราะ พิจารณาดูรูปก็ปลาด มีจักษุมิได้พริบ เงากายก็ไม่ปรากฏเหมือนมนุษยทังปวง ก็แจ้งด้วยปัญาของตนว่า บุรุษผู้นี้ใช่มนุษย ชรอยเปนเทพยดาผู้ทรงมะเหสักขะภาพเที่ยงแท้ จึ่งถามตอบว่า ข้าแต่ท่านผู้จำเริญ ท่านมาด้วยความกรรุณาว่าจะช่วยเราแต่งซึ่งหลักกล่าว คือธรรมอันเปนจัตุรัศเที่ยงสำหรับโลกยนั้น เรานี้มีความยินดียิ่งนัก ดั่งข้าพเจ้าถามท่านนี้มีวาจาอันองอาจ์ปราศจากย่อท้อ ท่านมีชาติเปนดั่งฤๅ เทวะโองการจึ่งตรัสว่า ดูกรมานพ เรานี้คืออำมรินทรเทวะราชเปนใหญ่ในสองชั้นฟ้า ลงมาหวังจะเอา<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 8ltq3a8mw8t2b5d7pqmy5kjnk8whhjv 250 76526 299506 249930 2026-09-29T14:38:55Z Vesperstelo 11696 299506 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๔๐|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>นามแห่งเราใส่เข้าในกองธรรม์ ให้มีนามชื่อว่าหลักอินทะภาษปรากฏไปชั่วกัลปาวะสาน เมื่อมีเทวะโองการดั่งนี้แล้ว จึ่งตรัสประกาศแก่หมู่เทพยดาทังปวงด้วยพระสุระเสียงอันดังว่า ดูกรฝูงเทพนิกรทังหลาย ท่านจงมาประชุมกันในที่นี้เลงแลดูเราจะประดิษฐานซึ่งคลองธรรมอันบริสุทธให้เปนหลักไว้สำหรับผู้พิภากษาคดีการแห่งหมู่มนุษยทังหลาย ขณะนั้นพระสุรเสียงสมเดจ์อำมรินทราธิราชแผ่นพ่านได้ยินไปทั่วหมื่นจักรวาฬ ฝ่ายฝูงเทพนิกรทังปวงก็มาประชุมพร้อมกันยังสำนักนิสมเดจ์อำมรินทรา มีกายมิได้ปรากฏแก่ฝูงชนมนุษย ขณะนั้นสมเดจ์ท้าวสหัสไนยเทวราชจึ่งมีเทวะบันหารดำรัสแก่บุตรมหาอำมาตยว่า ดูกรมานพ ซึ่งบุทคลจะแสวงหาซึ่งคลองธรรมอันจัตุรัศเปนหลักฉะโลงใจไว้สำหรับผู้พิภากษาตัดสีนคดีการแห่งฝูงมนุษยนิกรให้บริสุทธมิให้กองกำม์ทุจริตแทรกเข้าในสันดานได้นั้น พึงมะนะสิการะเรียนเอาซึ่งอุปะเทศวิธีอันเราจะกล่าวนี้ไว้ให้สถิตยในสันดานอย่ารู้มละลืม กระทำประดูจหลักเปนที่ยุด<ref>ต้นฉะบับเขียนว่า หยุด แก้ตาม ก และ ข</ref> หน่วง ก็จะนำให้ดำเนินไปมิได้พลัมพลาด เมื่อสมเดจ์ท้าวเทวราชจะตรัสซึ่งธรรมอันเปนหลักสำหรับผู้พิภากษา จึ่งตรัสด้วยพระคาถาดั่งนี้ {{ลปร|ก2|4}} {{กกs}} ฉนฺทา โทสา ภยา โมหา โย ธมฺมํ {{ตตฉ|นาติวตตติ|นาติวตฺตติ}}<noinclude>{{กกe}} {{สต}}{{รกออ}}{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> npexka6rlxgkvow3wq737tcobsu5yxz 299507 299506 2026-09-29T14:39:11Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/52]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/52]]: เปลี่ยนชื่อ 299506 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๔๐|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>นามแห่งเราใส่เข้าในกองธรรม์ ให้มีนามชื่อว่าหลักอินทะภาษปรากฏไปชั่วกัลปาวะสาน เมื่อมีเทวะโองการดั่งนี้แล้ว จึ่งตรัสประกาศแก่หมู่เทพยดาทังปวงด้วยพระสุระเสียงอันดังว่า ดูกรฝูงเทพนิกรทังหลาย ท่านจงมาประชุมกันในที่นี้เลงแลดูเราจะประดิษฐานซึ่งคลองธรรมอันบริสุทธให้เปนหลักไว้สำหรับผู้พิภากษาคดีการแห่งหมู่มนุษยทังหลาย ขณะนั้นพระสุรเสียงสมเดจ์อำมรินทราธิราชแผ่นพ่านได้ยินไปทั่วหมื่นจักรวาฬ ฝ่ายฝูงเทพนิกรทังปวงก็มาประชุมพร้อมกันยังสำนักนิสมเดจ์อำมรินทรา มีกายมิได้ปรากฏแก่ฝูงชนมนุษย ขณะนั้นสมเดจ์ท้าวสหัสไนยเทวราชจึ่งมีเทวะบันหารดำรัสแก่บุตรมหาอำมาตยว่า ดูกรมานพ ซึ่งบุทคลจะแสวงหาซึ่งคลองธรรมอันจัตุรัศเปนหลักฉะโลงใจไว้สำหรับผู้พิภากษาตัดสีนคดีการแห่งฝูงมนุษยนิกรให้บริสุทธมิให้กองกำม์ทุจริตแทรกเข้าในสันดานได้นั้น พึงมะนะสิการะเรียนเอาซึ่งอุปะเทศวิธีอันเราจะกล่าวนี้ไว้ให้สถิตยในสันดานอย่ารู้มละลืม กระทำประดูจหลักเปนที่ยุด<ref>ต้นฉะบับเขียนว่า หยุด แก้ตาม ก และ ข</ref> หน่วง ก็จะนำให้ดำเนินไปมิได้พลัมพลาด เมื่อสมเดจ์ท้าวเทวราชจะตรัสซึ่งธรรมอันเปนหลักสำหรับผู้พิภากษา จึ่งตรัสด้วยพระคาถาดั่งนี้ {{ลปร|ก2|4}} {{กกs}} ฉนฺทา โทสา ภยา โมหา โย ธมฺมํ {{ตตฉ|นาติวตตติ|นาติวตฺตติ}}<noinclude>{{กกe}} {{สต}}{{รกออ}}{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> npexka6rlxgkvow3wq737tcobsu5yxz 250 76527 299509 249917 2026-09-29T14:39:52Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/53]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/53]]: เปลี่ยนชื่อ 249917 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๔๑|อินทภาษ}}{{สต}} {{กกs}}</noinclude>{{รมมจ |อภิวฑฺฒติ ตสฺส ยโส สุกฺกปกฺเข ว จนฺทิมา |ฉนฺทา โทสา ภยา โมหา โย ธมฺมํ อติวตฺตติ |นิหิยติ ตสฺส ยโส กาลปกเข ว จนฺทิมา }} {{กกe}} {{กก|{{รมมจ |เอวมฺปิ โปโส อคตึ คจฺฉนฺโต |สนิคฺคโห โส อยโส อลาโภ |ตสฺมา วินิจฺเฉยฺย ธิโร สปญฺโญ |กาเรยฺย เสนสฺส ปทา ว อฏฺฏํ |คณฺเหยฺย มจฺฉํ ว สมุทฺท<ref>ทั้งสามฉะบับเขียนว่า สมุทฺธ</ref> มชฺเฌ |อาทา มินนฺตํ<ref>ก: มนนฺตํ</ref> อติเร ว ทฬฺหํ }}}} ในเทวะอรรถาธิบายนั้นว่า ดูกรมานพ {{หนา|โย ปุคฺคโล}} อันว่าบุทคลผู้ใดจะเปนผู้พิภากษาตัดสีนคดีการแห่งฝูงมนุษยนิกรทังหลาย {{หนา|นาติวตฺตติ}} บมิได้ล่วงเสีย {{หนา|ธมฺมํ}} ซึ่งสุจริตรธรรมอันเปนของแห่งสับปรุษ {{หนา|ฉนฺทา โทสา ภยา โมหา}} เหตุโลภแลโกรธแลกลัวแลหลง {{หนา|ยโส}} อันว่าอิศิริยศแลบริวารยศ {{หนา|ตสฺส ปุคฺคลสฺส}} แห่งบุทคลผู้นั้น {{หนา|อภิวฑฺฒติ}} ก็จจำเริญยิ่งขึ้น {{หนา|อิว จนฺทิมา}} ประดูจดั่งพระจันทร {{หนา|อภิวฑฺฒติ}} อันจำเริญขึ้น {{หนา|สุกฺกปกฺเข}} ในวันสุกปัก {{หนา|โย ปุคฺคโล}} อันว่าบุทคลผู้ใด {{หนา|อติวตฺตติ}} ล่วงเสียมอะว่าละเสีย {{หนา|ธมฺมํ}} ซึ่งสุจริตธรรมอันเปนของแห่งสับปรุษ {{หนา|ฉนฺทา โทสา ภยา โมหา}} เหตุโลภโกรธกลัวแลหลง {{หนา|ยโส}} อันว่าอิศิริยศแลบริวารยศ {{หนา|ตสฺส ปุคฺคลสฺส}} แห่งบุทคลผู้นั้น {{หนา|นิหิยติ}} กจะเสื่อมสูญไป {{หนา|อิว จนฺทิมา}} ประดูจ<noinclude>{{สต}}{{รกออ}}{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> hg63tfprl1cdrep3o27ik93nkhyqn3t 250 76529 299511 249924 2026-09-29T14:40:43Z Vesperstelo 11696 299511 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๔๒|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>พระจันทร {{หนา|นิหิยติ}} อันเสื่อมลับไป {{หนา|กาลปกฺเข}} ในวันกาลปักษ ในเทวะอรรถาธิบายว่า บุทคลผู้ใดจะเปนผู้พิภากษาตัดสีนคดีการแห่งมนุษยนิกรทังหลาย พึงกระทำสันดานให้นิราศ<ref>ข: คำว่า นิราศ ไม่มี</ref> ปราศจากอะคติธรรมทังสี่ คือฉันทาคติ ๑ โทษาคติ ๑ ภะยาคติ ๑ โมหาคติ ๑ ทังสี่ประการนี้เปนทุจริตธรรมอันมิได้สอาด มิได้เปนของแห่งสับปรุษ แลธรรมทังสี่เรียกว่าอะคตินั้นด้วยเหตุเปนดั่งฤๅ อะคตินั้นแปลว่ามิได้เปนที่ดำเนินแห่งสับปรุษ แลฉันท ๑ โทษะ ๑ ไภยะ ๑ โมหะ ๑ ธรรมทังสี่นี้นักปรา{{ลปร|ชญ}}มิควรถึงมิควรตำเนินไปตาม แลฉันทะนั้นถ้าจัดตามภูมก็เปนอัญสะมานะราษี เจตสิกกุศลก็เกิดได้ ฝ่ายอะกุศลก็เกิดได้ แต่ทว่าเอามาจัดเข้าในอะคตินี้ฉันทนั้นเปนอะกุศลจิตรโดยแท้ แลโทษะไภยะโมหะสามดวงนี้เปนอะกุสลเจตสิกฝ่ายเดียว แลซึ่งว่าให้ผู้พิภากษาปราศจากฉันทาคะตินั้นคือให้ทำจิตรให้นิราศขาดจากโลก อย่าให้เหนแก่ลาภะโลกามิศสีนจ้างสีนบน อย่าได้เข้าด้วยฝ่ายโจทฝ่ายจำเลยเปนเหตุจะได้วิญาณพัศดุะแลอะวิญาณะพัศดุะ ให้กระทำจิตรให้เปนจัตุรัศเที่ยงแท้เปนท่ามกลางดั่งตราชูอันยกขึ้น อย่าให้กดขี่ฝ่ายโจทก ยกยอฝ่ายจำเลย ยกข้างฝ่ายโจท กดขี่ฝ่ายจำเลยให้พ่ายแพ้แก่กันลงด้วยอำนาจของตน ถึงมาทว่าผู้ต้องคดีนั้นจะเปนเผ่าพันธุ เปนต้นว่าบิดามานดาตนก็ดี อย่าพึงเข้าด้วย<noinclude>{{สต}}{{รกออ}}{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> rre2u1ldd7jgxkoqaebcihvfd6r06tf 299512 299511 2026-09-29T14:40:59Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/54]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/54]]: เปลี่ยนชื่อ 299511 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๔๒|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>พระจันทร {{หนา|นิหิยติ}} อันเสื่อมลับไป {{หนา|กาลปกฺเข}} ในวันกาลปักษ ในเทวะอรรถาธิบายว่า บุทคลผู้ใดจะเปนผู้พิภากษาตัดสีนคดีการแห่งมนุษยนิกรทังหลาย พึงกระทำสันดานให้นิราศ<ref>ข: คำว่า นิราศ ไม่มี</ref> ปราศจากอะคติธรรมทังสี่ คือฉันทาคติ ๑ โทษาคติ ๑ ภะยาคติ ๑ โมหาคติ ๑ ทังสี่ประการนี้เปนทุจริตธรรมอันมิได้สอาด มิได้เปนของแห่งสับปรุษ แลธรรมทังสี่เรียกว่าอะคตินั้นด้วยเหตุเปนดั่งฤๅ อะคตินั้นแปลว่ามิได้เปนที่ดำเนินแห่งสับปรุษ แลฉันท ๑ โทษะ ๑ ไภยะ ๑ โมหะ ๑ ธรรมทังสี่นี้นักปรา{{ลปร|ชญ}}มิควรถึงมิควรตำเนินไปตาม แลฉันทะนั้นถ้าจัดตามภูมก็เปนอัญสะมานะราษี เจตสิกกุศลก็เกิดได้ ฝ่ายอะกุศลก็เกิดได้ แต่ทว่าเอามาจัดเข้าในอะคตินี้ฉันทนั้นเปนอะกุศลจิตรโดยแท้ แลโทษะไภยะโมหะสามดวงนี้เปนอะกุสลเจตสิกฝ่ายเดียว แลซึ่งว่าให้ผู้พิภากษาปราศจากฉันทาคะตินั้นคือให้ทำจิตรให้นิราศขาดจากโลก อย่าให้เหนแก่ลาภะโลกามิศสีนจ้างสีนบน อย่าได้เข้าด้วยฝ่ายโจทฝ่ายจำเลยเปนเหตุจะได้วิญาณพัศดุะแลอะวิญาณะพัศดุะ ให้กระทำจิตรให้เปนจัตุรัศเที่ยงแท้เปนท่ามกลางดั่งตราชูอันยกขึ้น อย่าให้กดขี่ฝ่ายโจทก ยกยอฝ่ายจำเลย ยกข้างฝ่ายโจท กดขี่ฝ่ายจำเลยให้พ่ายแพ้แก่กันลงด้วยอำนาจของตน ถึงมาทว่าผู้ต้องคดีนั้นจะเปนเผ่าพันธุ เปนต้นว่าบิดามานดาตนก็ดี อย่าพึงเข้าด้วย<noinclude>{{สต}}{{รกออ}}{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> rre2u1ldd7jgxkoqaebcihvfd6r06tf 250 76530 299514 249929 2026-09-29T14:41:30Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/55]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/55]]: เปลี่ยนชื่อ 249929 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Lucubratist" />{{หสล|๔๓|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>สามาถฉันทาคติอันมิควรจะพึงไป จงทำจิตรให้ตั้งอยู่ในอุเบกขาญาณ จึ่งได้ชื่อว่าเปนองคตุลาการ มีอาการอันเสมอเหมือนด้วยตราชู ให้พิจารณาไต่ไปตามธรรมสาตรราชสาตรอันโบราณบัณฑิตยชาติแลกระษัตรแต่ปางก่อนบัญญัติไว้ อย่าให้พลั้งพลาด แลผู้พิภากษากระลาการไต่ไปโดยคลองธรรมดั่งกล่าวมานี้ได้ชื่อว่าปราศจากฉันทาคติ คืออะคติเปนปถม ๑ แลให้ปราศจากโทษาคตินั้นคือให้ผู้พิพากษากระลาการกระทำจิตรให้เสมอ อย่าได้ไต่ไปตามอำนาจ์โทษาพญาบาทจองเวรว่าผู้นี้เปนคนปะฏิปักขข้าศึกผิดกันกับอาตมา อย่ากระทำซึ่งความโกรธแลเวระพญาบาทเปนเบื้องหน้าแล้วแลพิจารณากดขี่ให้ฝ่ายแพ้ ถึงมาทว่าฝ่ายโจทฝ่ายจำเลยก็ดีจะเปนคนข้าศึกผิดกันกับตนอยู่ในกาลก่อน ก็อย่าได้ปล่อยซึ่งจิตรให้ไต่ไปตามอำนาจ์โทษาคะติ พึงดำเนินไปตามธรรมสาตรราชสาตร แลตั้งจิตรไว้ในมัชฌะตุเบกขาให้แน่แน่ว แล้วจึ่งพิจารณาตัดสีนเปนท่ามกลาง อย่าให้ฝ่ายโจทฝ่ายจำเลยแพ้ชนะกันด้วยอำนาจ์โทษจิตรจองเวรแห่งตน เมื่อกระลาการผู้พิภากาษผู้ใดประพฤฒิได้ดั่งกล่าวมานี้ ได้ชื่อว่าผู้พิภากษากระลาการผู้นั้นปราศจากโทษาคติ มิได้ไปตามอะคติเปนคำรบสอง ซึ่งว่าให้กระลาการแลผู้พิภากษาปราศจากภะยาคะตินั้นคือให้ผู้พิภากษากระลาการกระทำจิตรให้มั่นคง อย่าได้หวั่น<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> cry5p98uxccl3zt9yuab2k5u3p39z1t 250 79380 299516 261501 2026-09-29T14:42:16Z Vesperstelo 11696 299516 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Legosigno" />{{หสล|๔๔|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>ไหวแต่ไภยความกลัวฝ่ายโจทแลฝ่ายจำเลย อย่าสดุ้งหวาดเสียวว่าผู้นี้เปนอธิบดีมียศถาศักดิแลเปนราชตระกูลประยูรอันใหญ่ยิ่ง ถ้าอาตมาพิภากษาควรแพ้แลแพ้ลงบัดนี้ ก็จะทำให้อาตมาถึงซึ่งความฉิบหายด้วยเหตุอันใดอันหนึ่งเปนมั่นคง อนึ่งอย่า{{ตตฉ|พึ่ง|พึง}}กลัวว่าผู้นิ้มีวิทยาคมแลฝีมือกำลังกายแกล้วกล้า ถ้าพ่ายแพ้ลงก็จะเคียดโกรธอาตมา แล้วจทำความวินาศอันใดอันหนึ่งให้ถึงเรา เพราะเหตุเราบังคับบันชาให้พ่ายแพ้ในที่อันควรจะแพ้ พึงกระทำจิตรให้องอาจ์ อย่าได้หวาดไหวแต่ไภยความกลัวอะธิบดีตระกูล<ref>ต้นฉะบับเขียนว่า กระกูล แก้ตาม ก และ ข</ref> แต่เหตุอันใดอันหนึ่ง พึงยุดหน่วงซึ่งหลักคือสุจริตธรรม แล้วไต่ไปตามธรรมสาตรราชสาตรอันเปนบันทัดถาน อย่าให้นิกรชนฝูงปรา{{ลปร|ชญ}}ผู้ดำเนินด้วยญาณคติตำริติตนได้ว่าเปนคนมารยาสาไถย ถึงมาทว่าผู้ต้องคดีการจะเปนอะธิจะกระกูลประกอบด้วยยศศักดิอันสูงประการใด ก็อย่าพึงกลับคดีการอันแพ้ให้ชนะด้วยสามาถภะยาคติคือความกลัว แลผู้พิภากษากระลาการผู้ใดประพฤฒิได้ดั่งกล่าวมานี้ ก็ได้ชื่อว่าผู้พิภากษากระลาการผู้นั้นปราศจากภะยาคติ มิได้ตำเนินไปตามอะคติเปนคำรบสาม แลให้ปราศจากโมหาคตินั้น โมหะเจตสิกดวงนี้คือตัวอะวิชา มีลักษณอันมืดไปในที่ทังปวง มิได้รู้จักกองทุกข แลทุกขสมุทย ทุกขนิโรธ ทุกขนิโรธคามินีฝ่ายโลกียการเล่า โมหะตัวนี้ถ้ามากในสันดานผู้ใดแล้ว ก็ให้มืดมัวหลง<noinclude>{{สต}}{{รกออ}}{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> s7qakjhjyt1q5ic54r3k7j8y44qfw0i 299517 299516 2026-09-29T14:42:28Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/56]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/56]]: เปลี่ยนชื่อ 299516 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Legosigno" />{{หสล|๔๔|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>ไหวแต่ไภยความกลัวฝ่ายโจทแลฝ่ายจำเลย อย่าสดุ้งหวาดเสียวว่าผู้นี้เปนอธิบดีมียศถาศักดิแลเปนราชตระกูลประยูรอันใหญ่ยิ่ง ถ้าอาตมาพิภากษาควรแพ้แลแพ้ลงบัดนี้ ก็จะทำให้อาตมาถึงซึ่งความฉิบหายด้วยเหตุอันใดอันหนึ่งเปนมั่นคง อนึ่งอย่า{{ตตฉ|พึ่ง|พึง}}กลัวว่าผู้นิ้มีวิทยาคมแลฝีมือกำลังกายแกล้วกล้า ถ้าพ่ายแพ้ลงก็จะเคียดโกรธอาตมา แล้วจทำความวินาศอันใดอันหนึ่งให้ถึงเรา เพราะเหตุเราบังคับบันชาให้พ่ายแพ้ในที่อันควรจะแพ้ พึงกระทำจิตรให้องอาจ์ อย่าได้หวาดไหวแต่ไภยความกลัวอะธิบดีตระกูล<ref>ต้นฉะบับเขียนว่า กระกูล แก้ตาม ก และ ข</ref> แต่เหตุอันใดอันหนึ่ง พึงยุดหน่วงซึ่งหลักคือสุจริตธรรม แล้วไต่ไปตามธรรมสาตรราชสาตรอันเปนบันทัดถาน อย่าให้นิกรชนฝูงปรา{{ลปร|ชญ}}ผู้ดำเนินด้วยญาณคติตำริติตนได้ว่าเปนคนมารยาสาไถย ถึงมาทว่าผู้ต้องคดีการจะเปนอะธิจะกระกูลประกอบด้วยยศศักดิอันสูงประการใด ก็อย่าพึงกลับคดีการอันแพ้ให้ชนะด้วยสามาถภะยาคติคือความกลัว แลผู้พิภากษากระลาการผู้ใดประพฤฒิได้ดั่งกล่าวมานี้ ก็ได้ชื่อว่าผู้พิภากษากระลาการผู้นั้นปราศจากภะยาคติ มิได้ตำเนินไปตามอะคติเปนคำรบสาม แลให้ปราศจากโมหาคตินั้น โมหะเจตสิกดวงนี้คือตัวอะวิชา มีลักษณอันมืดไปในที่ทังปวง มิได้รู้จักกองทุกข แลทุกขสมุทย ทุกขนิโรธ ทุกขนิโรธคามินีฝ่ายโลกียการเล่า โมหะตัวนี้ถ้ามากในสันดานผู้ใดแล้ว ก็ให้มืดมัวหลง<noinclude>{{สต}}{{รกออ}}{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> s7qakjhjyt1q5ic54r3k7j8y44qfw0i 250 79381 299519 261506 2026-09-29T14:42:46Z Vesperstelo 11696 299519 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Legosigno" />{{หสล|๔๕|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>ไหลไปมิได้รู้จักบาปบุญคุณแลโทษ ประโยชนแลใช่ปรโยชน มิได้รู้จักผิดแลชอบ มีแต่ให้มืดคลุ้มหุ้มไปด้วยโมหันทะการะเปนนิจ ดั่งนี้เปนลักษณแห่งโมหะ แลผู้พิภากษากระลาการพึงมละเว้นเสียซึ่งโมหะนั้นให้ปราศจากสันดาน จะพิภากษาคดีการประชาราษฎรนั้นพึงพึจารณาด้วยอุบายะปรีชาอันบริสุทธิ อย่าให้ทุจริตจเข้าระคนได้ คดีใดควนแก่แพ้ก็พึงพิจารณาให้เหนด้วยปัญาว่าควรแพ้ คดีใดจะพึงชนะก็สอดส่องให้เหนด้วยปัญาโดยแท้ว่าควรจะชนะ อย่าบังคับ<ref>ข: อันบังคับ</ref> บันชาด้วยโมหาคติอันมืดหลงใหล ถ้าเหลือสติปัญาตนก็พึงเทียบทานถามซึ่งบัณฑิตยเสวะกามาตยผู้มีปัญาชาญฉลาดในราชบัญญัติแลเคยในกิจคดีตัดสีนพิภากษามาในกาลก่อน อย่าทะอึงอวดตนด้วยอุณตมานะอันโมหาเหนเปล่าล้วนแต่หลงใหล พึงยุดหน่วงซึ่งหลักคือสุจริตธรรมอันมีลักษณละอายบาปกลัวบาป แล้วพึงไต่ไปตามธรรมสาตรราชสาตร อย่ากลับซึ่งคดีอันแพ้ให้ชนะ กลับคดีชนะให้แพ้ ด้วยอำนาจแห่งโมหะคือความหลง ถ้าผู้พิภากษากระลาการผู้ใดประพฤฒิได้ดั่งกล่าวมานี้ กระลาการผู้นั้นได้ชื่อว่าปราศจากโมหาคะติ มิได้ไต่ไปตามอะคติเปนคำรบสี่ แลเสวะกามาตยหมู่ใดมละเสียซึ่งอะคติธรรมทังสี่นี้ให้นิราษขาดจากสันดานได้ {{หนา|ตสฺส ยโส อภิวฑฺฒติ}}<ref>ทั้งสามฉะบับว่า ภิวฑฺฒติ</ref> อันว่าอิศีริยศแลบริวาร<noinclude>{{สต}}{{รกออ}}{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> gbshvozguq51n3tb5r77x530ur5qeju 299520 299519 2026-09-29T14:42:56Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/57]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/57]]: เปลี่ยนชื่อ 299519 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Legosigno" />{{หสล|๔๕|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>ไหลไปมิได้รู้จักบาปบุญคุณแลโทษ ประโยชนแลใช่ปรโยชน มิได้รู้จักผิดแลชอบ มีแต่ให้มืดคลุ้มหุ้มไปด้วยโมหันทะการะเปนนิจ ดั่งนี้เปนลักษณแห่งโมหะ แลผู้พิภากษากระลาการพึงมละเว้นเสียซึ่งโมหะนั้นให้ปราศจากสันดาน จะพิภากษาคดีการประชาราษฎรนั้นพึงพึจารณาด้วยอุบายะปรีชาอันบริสุทธิ อย่าให้ทุจริตจเข้าระคนได้ คดีใดควนแก่แพ้ก็พึงพิจารณาให้เหนด้วยปัญาว่าควรแพ้ คดีใดจะพึงชนะก็สอดส่องให้เหนด้วยปัญาโดยแท้ว่าควรจะชนะ อย่าบังคับ<ref>ข: อันบังคับ</ref> บันชาด้วยโมหาคติอันมืดหลงใหล ถ้าเหลือสติปัญาตนก็พึงเทียบทานถามซึ่งบัณฑิตยเสวะกามาตยผู้มีปัญาชาญฉลาดในราชบัญญัติแลเคยในกิจคดีตัดสีนพิภากษามาในกาลก่อน อย่าทะอึงอวดตนด้วยอุณตมานะอันโมหาเหนเปล่าล้วนแต่หลงใหล พึงยุดหน่วงซึ่งหลักคือสุจริตธรรมอันมีลักษณละอายบาปกลัวบาป แล้วพึงไต่ไปตามธรรมสาตรราชสาตร อย่ากลับซึ่งคดีอันแพ้ให้ชนะ กลับคดีชนะให้แพ้ ด้วยอำนาจแห่งโมหะคือความหลง ถ้าผู้พิภากษากระลาการผู้ใดประพฤฒิได้ดั่งกล่าวมานี้ กระลาการผู้นั้นได้ชื่อว่าปราศจากโมหาคะติ มิได้ไต่ไปตามอะคติเปนคำรบสี่ แลเสวะกามาตยหมู่ใดมละเสียซึ่งอะคติธรรมทังสี่นี้ให้นิราษขาดจากสันดานได้ {{หนา|ตสฺส ยโส อภิวฑฺฒติ}}<ref>ทั้งสามฉะบับว่า ภิวฑฺฒติ</ref> อันว่าอิศีริยศแลบริวาร<noinclude>{{สต}}{{รกออ}}{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> gbshvozguq51n3tb5r77x530ur5qeju 250 79382 299522 261512 2026-09-29T14:44:45Z Vesperstelo 11696 299522 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Legosigno" />{{หสล|๔๖|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>ยศแห่งเสวะกามาตยหมู่นั้นก็จะวัฒนาการจำเริญภิญโยยิ่งรุ่งเรืองไป {{หนา|สุกกปกฺเข ว จนฺทิมา}} ประดูจพระจันทรอันเพญผ่องรุ่งเรืองสว่างในนภางควิถีในวันสุกะปักขนั้น สมเดจ์อำมรินทราธิราชเมื่อจะตรัสสำแดงซึ่งคลองธรรมอันเปนฝ่ายข้างทุจริตแห่งบุทคลอันไปตามอะคติให้พิศฎารยิ่งขึ้นไป จึ่งตรัสว่า ดูกรมานพ อันว่าบุทคลอันไปตามฉันทาคตินั้นคือพิจารณาความถึง{{ลปร|คผ|1|ซี่ง|ซึ่ง}} อำนาจ์แห่งโลภ เหนแก่ลาภะโลกามิศ ยินดีในสีนจ้างสีนบน เข้าด้วยฝ่ายโจทฝ่ายจำเลย เปนเหตุจะได้ซึ่งวิญาณกะทรัพยแลอะวิญาณกะทรัพย ถ้าผู้ต้องคดีฝ่ายใดบนบานให้ทรัพยแก่ตนแล้ว ถึงคดีผู้นั้นจะแพ้ ก็ไม่ละอายแก่บาป เบือนหน้าเสียจากสุจริตธรรม์ กดขี่ผู้ที่ไม่บนนั้น กลับเอาคดีอันชนะเปนแพ้ เอาแพ้เปนชนะ มิได้ไปตามธรรมสาตรราชสาตร ดั่งนี้ชื่อว่าไปตามฉันทาคติ ตั้งอยู่ในอะคติเปนปถม แลประพฤฒิโดยโทษาคตินั้นคือบุทคลมากไปด้วยความโกรธ พิจารณาความฟุ้งซ่านไปด้วยอำนาทโทโสอันมีลักษณอันร้าย ถ้าผู้ต้องคดีผู้ใดเปนคนผิดกับตนในก่อนแล้ว ถึงมาทว่าผู้นั้นจะชนะ ก็กดขี่ให้พ่ายแพ้ด้วยกำลังพยาบาทจองเวร มิได้คิดละอายเกลียดกลัวแก่<ref>ต้นฉะบับว่า แต่ แก้ตาม ก และ ข</ref> บาป ละเสียซึ่งโบราณราชนิติสาตรอันเปนบันทัดถาน ทำได้ด้วย<noinclude>{{สต}}{{รกออ|group=วซ}}{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 0eqw00xohj2ua62enth4du8x97bqywk 299523 299522 2026-09-29T14:45:07Z Vesperstelo 11696 299523 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Legosigno" />{{หสล|๔๖|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>ยศแห่งเสวะกามาตยหมู่นั้นก็จะวัฒนาการจำเริญภิญโยยิ่งรุ่งเรืองไป {{หนา|สุกกปกฺเข ว จนฺทิมา}} ประดูจพระจันทรอันเพญผ่องรุ่งเรืองสว่างในนภางควิถีในวันสุกะปักขนั้น สมเดจ์อำมรินทราธิราชเมื่อจะตรัสสำแดงซึ่งคลองธรรมอันเปนฝ่ายข้างทุจริตแห่งบุทคลอันไปตามอะคติให้พิศฎารยิ่งขึ้นไป จึ่งตรัสว่า ดูกรมานพ อันว่าบุทคลอันไปตามฉันทาคตินั้นคือพิจารณาความถึง{{ลปร|คผ|1|ซี่ง|ซึ่ง}} อำนาจ์แห่งโลภ เหนแก่ลาภะโลกามิศ ยินดีในสีนจ้างสีนบน เข้าด้วยฝ่ายโจทฝ่ายจำเลย เปนเหตุจะได้ซึ่งวิญาณกะทรัพยแลอะวิญาณกะทรัพย ถ้าผู้ต้องคดีฝ่ายใดบนบานให้ทรัพยแก่ตนแล้ว ถึงคดีผู้นั้นจะแพ้ ก็ไม่ละอายแก่บาป เบือนหน้าเสียจากสุจริตธรรม์ กดขี่ผู้ที่ไม่บนนั้น กลับเอาคดีอันชนะเปนแพ้ เอาแพ้เปนชนะ มิได้ไปตามธรรมสาตรราชสาตร ดั่งนี้ชื่อว่าไปตามฉันทาคติ ตั้งอยู่ในอะคติเปนปถม แลประพฤฒิโดยโทษาคตินั้นคือบุทคลมากไปด้วยความโกรธ พิจารณาความฟุ้งซ่านไปด้วยอำนาทโทโสอันมีลักษณอันร้าย ถ้าผู้ต้องคดีผู้ใดเปนคนผิดกับตนในก่อนแล้ว ถึงมาทว่าผู้นั้นจะชนะ ก็กดขี่ให้พ่ายแพ้ด้วยกำลังพยาบาทจองเวร มิได้คิดละอายเกลียดกลัวแก่<ref>ต้นฉะบับว่า แต่ แก้ตาม ก และ ข</ref> บาป ละเสียซึ่งโบราณราชนิติสาตรอันเปนบันทัดถาน ทำได้ด้วย<noinclude>{{สต}}{{รกออ}}{{รกออ|group=วซ}}{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 9rjb7gawfvgz36a6hxwyk6ky6mjn5jw 299524 299523 2026-09-29T14:45:21Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/58]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/58]]: เปลี่ยนชื่อ 299523 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Legosigno" />{{หสล|๔๖|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>ยศแห่งเสวะกามาตยหมู่นั้นก็จะวัฒนาการจำเริญภิญโยยิ่งรุ่งเรืองไป {{หนา|สุกกปกฺเข ว จนฺทิมา}} ประดูจพระจันทรอันเพญผ่องรุ่งเรืองสว่างในนภางควิถีในวันสุกะปักขนั้น สมเดจ์อำมรินทราธิราชเมื่อจะตรัสสำแดงซึ่งคลองธรรมอันเปนฝ่ายข้างทุจริตแห่งบุทคลอันไปตามอะคติให้พิศฎารยิ่งขึ้นไป จึ่งตรัสว่า ดูกรมานพ อันว่าบุทคลอันไปตามฉันทาคตินั้นคือพิจารณาความถึง{{ลปร|คผ|1|ซี่ง|ซึ่ง}} อำนาจ์แห่งโลภ เหนแก่ลาภะโลกามิศ ยินดีในสีนจ้างสีนบน เข้าด้วยฝ่ายโจทฝ่ายจำเลย เปนเหตุจะได้ซึ่งวิญาณกะทรัพยแลอะวิญาณกะทรัพย ถ้าผู้ต้องคดีฝ่ายใดบนบานให้ทรัพยแก่ตนแล้ว ถึงคดีผู้นั้นจะแพ้ ก็ไม่ละอายแก่บาป เบือนหน้าเสียจากสุจริตธรรม์ กดขี่ผู้ที่ไม่บนนั้น กลับเอาคดีอันชนะเปนแพ้ เอาแพ้เปนชนะ มิได้ไปตามธรรมสาตรราชสาตร ดั่งนี้ชื่อว่าไปตามฉันทาคติ ตั้งอยู่ในอะคติเปนปถม แลประพฤฒิโดยโทษาคตินั้นคือบุทคลมากไปด้วยความโกรธ พิจารณาความฟุ้งซ่านไปด้วยอำนาทโทโสอันมีลักษณอันร้าย ถ้าผู้ต้องคดีผู้ใดเปนคนผิดกับตนในก่อนแล้ว ถึงมาทว่าผู้นั้นจะชนะ ก็กดขี่ให้พ่ายแพ้ด้วยกำลังพยาบาทจองเวร มิได้คิดละอายเกลียดกลัวแก่<ref>ต้นฉะบับว่า แต่ แก้ตาม ก และ ข</ref> บาป ละเสียซึ่งโบราณราชนิติสาตรอันเปนบันทัดถาน ทำได้ด้วย<noinclude>{{สต}}{{รกออ}}{{รกออ|group=วซ}}{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 9rjb7gawfvgz36a6hxwyk6ky6mjn5jw 250 79383 299526 261520 2026-09-29T14:45:43Z Vesperstelo 11696 299526 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Legosigno" />{{หสล|๔๗|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>สามาถแห่งโทษจิตร ดั่งนี้ได้ชื่อว่าตั้งอยู่ในโทษาคติ ประพฤฒิตามอะคติเปนคำรบสอง ฯ แลบุทคลอันถึงซึ่งภะยาคะตินั้นคือพิจารณาความมีจิตรอันหวาดไหวแต่ไภยความกลัวฝ่ายโจทฝ่ายจำเลย ถ้าผู้ต้องคดีผู้ใดเปนคนอะธิบดีมียศถาศักดิแลคนมีวิทยาคมกำลังกายแลฝีมือ<ref>ก: มีฝีมือ</ref> กล้าแล้ว ก็เขดขามคร้ามกลัว ถึงมาทคดีผู้นั้นจะแพ้ ก็กดขี่ผู้น้อยนาศักดิ<ref>ต้นฉะบับเขียนว่า ศัก แก้ตาม ก และ ข</ref> แลผู้หาวิทยาคมกำลังกายมิได้ซึ่งมีคดีควรชนะนั้นกลับให้อับประภากพ่ายแพ้แก่ผู้มียศศักดิ มิได้ดำเนินโดยธรรมสาตรราชสาตรอันเปนหลัก ทำด้วยสามาถความสดุ้งกลัวดั่งนี้ ชื่อว่าประพฤฒิตามภะยาคติตั้งอยู่ในอะคติเปนคำรบสาม แลบุทคลอันถึงซึ่งโมหาคตินั้นคือพิจารณาความมีโมหะหลงละเมอเปนเบื้องหน้า มีแต่มืดโมหันทะการครอบงำโดยรอบคอบ มิได้รู้จักว่าสิ่งนี้เปนบาปบุญคุณโทษ สิ่งนี้เปนประโยชนแลใช่ประโยชน ทังธรรมสาตรราชสาตรแลราชนิติคดีใดก็มิได้รอบรู้ เมื่อพิภากษานั้น ผู้ใดจะแพ้ ผู้ใดจะชะนะ ก็มิได้รู้ บันชาไปตามอำนาจโมหะคืออะวิชา เอาแพ้เปนชนะ กลับชนะเปนแพ้ จเหนแก่ทรัพยสีนจ้างแลกลัวเกรงโกรธผู้ใดก็หามิได้ กระทำด้วยกำลังหลงดั่งนี้ชื่อว่าประพฤฒิตามโมหาคติ ตั้งอยู่อะคะติธรรมเปนคำรบสี่ ธรรม<noinclude>{{สต}}{{รกออ}}{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 9c3ce8rplm2vbkovjae46k4ld6sycvq 299527 299526 2026-09-29T14:45:54Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/59]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/59]]: เปลี่ยนชื่อ 299526 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Legosigno" />{{หสล|๔๗|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>สามาถแห่งโทษจิตร ดั่งนี้ได้ชื่อว่าตั้งอยู่ในโทษาคติ ประพฤฒิตามอะคติเปนคำรบสอง ฯ แลบุทคลอันถึงซึ่งภะยาคะตินั้นคือพิจารณาความมีจิตรอันหวาดไหวแต่ไภยความกลัวฝ่ายโจทฝ่ายจำเลย ถ้าผู้ต้องคดีผู้ใดเปนคนอะธิบดีมียศถาศักดิแลคนมีวิทยาคมกำลังกายแลฝีมือ<ref>ก: มีฝีมือ</ref> กล้าแล้ว ก็เขดขามคร้ามกลัว ถึงมาทคดีผู้นั้นจะแพ้ ก็กดขี่ผู้น้อยนาศักดิ<ref>ต้นฉะบับเขียนว่า ศัก แก้ตาม ก และ ข</ref> แลผู้หาวิทยาคมกำลังกายมิได้ซึ่งมีคดีควรชนะนั้นกลับให้อับประภากพ่ายแพ้แก่ผู้มียศศักดิ มิได้ดำเนินโดยธรรมสาตรราชสาตรอันเปนหลัก ทำด้วยสามาถความสดุ้งกลัวดั่งนี้ ชื่อว่าประพฤฒิตามภะยาคติตั้งอยู่ในอะคติเปนคำรบสาม แลบุทคลอันถึงซึ่งโมหาคตินั้นคือพิจารณาความมีโมหะหลงละเมอเปนเบื้องหน้า มีแต่มืดโมหันทะการครอบงำโดยรอบคอบ มิได้รู้จักว่าสิ่งนี้เปนบาปบุญคุณโทษ สิ่งนี้เปนประโยชนแลใช่ประโยชน ทังธรรมสาตรราชสาตรแลราชนิติคดีใดก็มิได้รอบรู้ เมื่อพิภากษานั้น ผู้ใดจะแพ้ ผู้ใดจะชะนะ ก็มิได้รู้ บันชาไปตามอำนาจโมหะคืออะวิชา เอาแพ้เปนชนะ กลับชนะเปนแพ้ จเหนแก่ทรัพยสีนจ้างแลกลัวเกรงโกรธผู้ใดก็หามิได้ กระทำด้วยกำลังหลงดั่งนี้ชื่อว่าประพฤฒิตามโมหาคติ ตั้งอยู่อะคะติธรรมเปนคำรบสี่ ธรรม<noinclude>{{สต}}{{รกออ}}{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 9c3ce8rplm2vbkovjae46k4ld6sycvq 250 79384 299529 261528 2026-09-29T14:46:43Z Vesperstelo 11696 299529 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Legosigno" />{{หสล|๔๘|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>ที่กล่าวมานี้ชื่อว่ากัณหะธรรม มิควรบุทคลอันสอาดจะพึงถึง ถ้าผู้ใดเสพสันนิจยาการประพฤฒิเนือง ๆ แล้วเมื่อใด {{หนา|ตสฺส ยโส นิหิยติ}} อันว่าอิศิริยศแลบริวารยศแห่งบุทคลผู้นั้นก็จะเสื่อมสูญไปประดูจดั่งพระจันทรเมื่อวันกาลปักข แลผู้นั้นครั้นดับชีวิตรตินทรียแล้ว ก็จะไปเสวยเวทนาสาหัศอยู่ในอบายภูมอันหาโอกาศแห่งความศุกขมิได้ {{หนา|เอวมฺปิ โปโส อคตึ คจฺฉนฺโต}} ดูกรมานพ อันว่าบุรุษเมื่อไปสู่อะคติธรรมด้วยประการดั่งกล่าวมานี้ {{หนา|สนิคฺคโห โส อยโส อลาโภ}} อันว่าบุรุษผู้นั้นประกอบไปด้วยโทษคือเปนที่ติเตียนแก่ผู้มีปัญา จะนิราศขาดจากยศจากลาภในทิฐะธรรมเหนประจัก ดับชีวิตรสังขารแล้วก็มีแต่จะไปเสวยทุกขในอบายเปนเบื้องหน้า {{หนา|ตสฺมา วินิจฺเฉยฺย ธิโร สปญฺโญ}} เหตุดั่งนั้น{{ลปร|คผ|1|บทคล|บุทคล}} ผู้เปนปรา{{ลปร|ชญ}}มีพยายามแลปัญาอันมากจะเปนผู้พิภากษากระลาการพึงแวะเว้นเสียซึ่งอะคติธรรทังสี่อย่าให้มีในสันดานได้ แล้วพึงวินิไฉยคดีการของประชาราษฎรให้ต้องโดยคลองยุติธรรมตามธรรมสาตรราชสาตร {{ลปร|ก2|5}} เมื่อสมเดจ์อำมรินทรจะตรัสสำแดงซึ่งโทษแห่งบุทคลอันบังคับความอันมิได้ซื่อ<ref>ต้นฉะบับเขียนว่า ซื้อ แก้ตาม ก และ ข</ref> สุจริตว่ามีผลเปนอัน<ref>ข: คำว่า อัน ขาดไป</ref> หนักสืบไป จึ่งตรัสด้วยพระคาถาว่า {{มปก}}<noinclude>{{สต}}{{รกออ}}{{รกออ|group=วซ}}{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> l7954qny11gy7pui09ummn04vqk8na3 299530 299529 2026-09-29T14:47:11Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/60]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/60]]: เปลี่ยนชื่อ 299529 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Legosigno" />{{หสล|๔๘|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>ที่กล่าวมานี้ชื่อว่ากัณหะธรรม มิควรบุทคลอันสอาดจะพึงถึง ถ้าผู้ใดเสพสันนิจยาการประพฤฒิเนือง ๆ แล้วเมื่อใด {{หนา|ตสฺส ยโส นิหิยติ}} อันว่าอิศิริยศแลบริวารยศแห่งบุทคลผู้นั้นก็จะเสื่อมสูญไปประดูจดั่งพระจันทรเมื่อวันกาลปักข แลผู้นั้นครั้นดับชีวิตรตินทรียแล้ว ก็จะไปเสวยเวทนาสาหัศอยู่ในอบายภูมอันหาโอกาศแห่งความศุกขมิได้ {{หนา|เอวมฺปิ โปโส อคตึ คจฺฉนฺโต}} ดูกรมานพ อันว่าบุรุษเมื่อไปสู่อะคติธรรมด้วยประการดั่งกล่าวมานี้ {{หนา|สนิคฺคโห โส อยโส อลาโภ}} อันว่าบุรุษผู้นั้นประกอบไปด้วยโทษคือเปนที่ติเตียนแก่ผู้มีปัญา จะนิราศขาดจากยศจากลาภในทิฐะธรรมเหนประจัก ดับชีวิตรสังขารแล้วก็มีแต่จะไปเสวยทุกขในอบายเปนเบื้องหน้า {{หนา|ตสฺมา วินิจฺเฉยฺย ธิโร สปญฺโญ}} เหตุดั่งนั้น{{ลปร|คผ|1|บทคล|บุทคล}} ผู้เปนปรา{{ลปร|ชญ}}มีพยายามแลปัญาอันมากจะเปนผู้พิภากษากระลาการพึงแวะเว้นเสียซึ่งอะคติธรรทังสี่อย่าให้มีในสันดานได้ แล้วพึงวินิไฉยคดีการของประชาราษฎรให้ต้องโดยคลองยุติธรรมตามธรรมสาตรราชสาตร {{ลปร|ก2|5}} เมื่อสมเดจ์อำมรินทรจะตรัสสำแดงซึ่งโทษแห่งบุทคลอันบังคับความอันมิได้ซื่อ<ref>ต้นฉะบับเขียนว่า ซื้อ แก้ตาม ก และ ข</ref> สุจริตว่ามีผลเปนอัน<ref>ข: คำว่า อัน ขาดไป</ref> หนักสืบไป จึ่งตรัสด้วยพระคาถาว่า {{มปก}}<noinclude>{{สต}}{{รกออ}}{{รกออ|group=วซ}}{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> l7954qny11gy7pui09ummn04vqk8na3 250 79385 299532 261534 2026-09-29T14:47:38Z Vesperstelo 11696 299532 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Legosigno" />{{หสล|๔๙|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>{{กก|{{รมมจ |โย ขตฺติโย เจปิ มหาปุริโส |อิทฺธานุภาโว วรเตชวนฺโต |สทฺโธ ปสนฺโน วรสาสนมฺหิ |กาเรติ โสวณฺณมเย จ ถูเป |ชมฺพูทิปสฺมึ สกเล ปฺรตฺริเม<ref>ควรจะเปน ปฏิเม แต่ทั้งสามฉะบับเขียนตามที่พิมพ์นี้</ref> |วชฺชิรวเรน จ มณฺฑิเต เต |วสูหิ ปูเช วิวิเธหิ สตฺต |สทฺโธ นิกํโข พหุการิ ธมฺเม |นานปฺปกาเรน ททาติ ทานํ |ปุญฺญาภิสนฺทํ ปน อปฺปเมยฺยํ |น มกฺขิ ปาปํ อคตีหิ ชาตํ }}}} {{กก|{{รมมจ |หนฺติ นารีสหสฺสานิ หนฺติ พฺราหฺมสตานิ จ |หตฺถิ ควสหสฺสานิ น สมํ ตสฺส ปสฺสติ }}}} ในอรรถาธิบายตามแปลพระบาฬีนั้นว่า ดูกรมานพ อันว่าบุทคลผู้ใดแม้นเปนมหาบุรุษอันอุดมถึงที่บรมกระษัตร กอปรด้วยพระฤทธิศักดานุภาพแลวรเดโชพล มีพระสันดานอันกอปรด้วยศรัทธาเลื่อมใสในบวรพุทธสาศนา {{หนา|กาเรติ โสวณฺณมเย จ ถูเป}} ให้กระทำซึ่งพระสถูปทองเปนถ่องแถวเตมติดกันไปในสกลชมพูทวีป แล้วก็รจนาซึ่งพระบรมปติมากรแก้วประดับด้วยวิเชียรรัตนบันจุใส่ในพระสถูป {{หนา|วสูหิ}}{{วว}}<noinclude>{{สต}}{{รกออ}}{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> cpagzouw4iow3867pznok5sakajrd31 299533 299532 2026-09-29T14:48:02Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/61]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/61]]: เปลี่ยนชื่อ 299532 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Legosigno" />{{หสล|๔๙|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>{{กก|{{รมมจ |โย ขตฺติโย เจปิ มหาปุริโส |อิทฺธานุภาโว วรเตชวนฺโต |สทฺโธ ปสนฺโน วรสาสนมฺหิ |กาเรติ โสวณฺณมเย จ ถูเป |ชมฺพูทิปสฺมึ สกเล ปฺรตฺริเม<ref>ควรจะเปน ปฏิเม แต่ทั้งสามฉะบับเขียนตามที่พิมพ์นี้</ref> |วชฺชิรวเรน จ มณฺฑิเต เต |วสูหิ ปูเช วิวิเธหิ สตฺต |สทฺโธ นิกํโข พหุการิ ธมฺเม |นานปฺปกาเรน ททาติ ทานํ |ปุญฺญาภิสนฺทํ ปน อปฺปเมยฺยํ |น มกฺขิ ปาปํ อคตีหิ ชาตํ }}}} {{กก|{{รมมจ |หนฺติ นารีสหสฺสานิ หนฺติ พฺราหฺมสตานิ จ |หตฺถิ ควสหสฺสานิ น สมํ ตสฺส ปสฺสติ }}}} ในอรรถาธิบายตามแปลพระบาฬีนั้นว่า ดูกรมานพ อันว่าบุทคลผู้ใดแม้นเปนมหาบุรุษอันอุดมถึงที่บรมกระษัตร กอปรด้วยพระฤทธิศักดานุภาพแลวรเดโชพล มีพระสันดานอันกอปรด้วยศรัทธาเลื่อมใสในบวรพุทธสาศนา {{หนา|กาเรติ โสวณฺณมเย จ ถูเป}} ให้กระทำซึ่งพระสถูปทองเปนถ่องแถวเตมติดกันไปในสกลชมพูทวีป แล้วก็รจนาซึ่งพระบรมปติมากรแก้วประดับด้วยวิเชียรรัตนบันจุใส่ในพระสถูป {{หนา|วสูหิ}}{{วว}}<noinclude>{{สต}}{{รกออ}}{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> cpagzouw4iow3867pznok5sakajrd31 250 79386 299535 261541 2026-09-29T14:48:41Z Vesperstelo 11696 299535 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Legosigno" />{{หสล|๕๐|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>{{หนา|ปูเช วิวิเธหิ สตฺต}} กระทำสักการบูชาด้วย{{ลปร|คผ|1|สดตะ|สัตตะ}} พิธมะณี แลมีพระราชหฤไทยนั้นปราศจากกังขาสงไสยในการกองกุศล ทรงบริจากทรัพยบำเพญทานมีประการต่าง ๆ อันว่าผลานิสงษอันไหลมาแต่บุญอันพระองคทรงส้างนั้นจะนับจะประมาณมิได้ {{หนา|น มกฺขิ}}<ref>ข: น มกฺขิ ปาปํ</ref> ก็ไปบมิอาจ์จะกลบลบได้ซึ่งกองบาปกองกำม์ {{หนา|อคตีหิ ชาตํ}} อันเกิดแต่บังคับความบมิตรง เหตุ<ref>ข: เพราะ</ref> อะคติทังสี่ {{หนา|หนฺตินารีสหสฺสานิ}} อนึ่งแม้นบุทคลใจบาปจพิฆาฏฆ่าเสียซึ่งหมู่นิกรนารีนางอันหาผิดมิได้ได้แลพัน ฆ่าพราหมณอันทรงพรตพรหมจรรยได้แลสิบร้อย ฆ่าคชสารโคคาวีก็ได้ถึงพัน แลกองบาปกองกำม์นั้นก็เปนอันหนัก {{หนา|น สมํ ตสฺส}} ถึงฉนั้นก็ไม่ทันเท่าบาปกำม์อันบุทคลบังคับความมิเที่ยงตรง {{ลปร|ก2|6}} เหตุดั่งนักปรา{{ลปร|ชญ}}ผู้<ref>ข: คำว่า ผู้ ขาดไป</ref> กอประด้วยปรีชาญาณพึงเว้นเสียซึ่งอะคติคะมะนะอันเรากล่าวมานี้แล้ว พึงเลงแลดูซึ่งราชสาตรอันวินิไฉยมหาอำมาตยแต่โบราณดำริะตริตรองด้วยปรีโชบายแล้วแลตั้งไว้เปนบันทัดตัดสีนความสืบ ๆ มาโดยบริยายโวหารว่า ผู้พิจารณาคดีการแห่งหมู่นิกรชนทังปวงนั้น เมื่อโจทจำเลยมาพร้อมกันแล้ว ให้กระลาการเอาพระธรรมสาตรอันมะโนสารอำมาตยนำมาแต่เขาจักรวาฬมา<noinclude>{{สต}}{{รกออ}}{{รกออ|group=วซ}}{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 52y87bf47w3cyk7g14m4yrhw2yqf3v2 299536 299535 2026-09-29T14:49:11Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/62]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/62]]: เปลี่ยนชื่อ 299535 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Legosigno" />{{หสล|๕๐|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>{{หนา|ปูเช วิวิเธหิ สตฺต}} กระทำสักการบูชาด้วย{{ลปร|คผ|1|สดตะ|สัตตะ}} พิธมะณี แลมีพระราชหฤไทยนั้นปราศจากกังขาสงไสยในการกองกุศล ทรงบริจากทรัพยบำเพญทานมีประการต่าง ๆ อันว่าผลานิสงษอันไหลมาแต่บุญอันพระองคทรงส้างนั้นจะนับจะประมาณมิได้ {{หนา|น มกฺขิ}}<ref>ข: น มกฺขิ ปาปํ</ref> ก็ไปบมิอาจ์จะกลบลบได้ซึ่งกองบาปกองกำม์ {{หนา|อคตีหิ ชาตํ}} อันเกิดแต่บังคับความบมิตรง เหตุ<ref>ข: เพราะ</ref> อะคติทังสี่ {{หนา|หนฺตินารีสหสฺสานิ}} อนึ่งแม้นบุทคลใจบาปจพิฆาฏฆ่าเสียซึ่งหมู่นิกรนารีนางอันหาผิดมิได้ได้แลพัน ฆ่าพราหมณอันทรงพรตพรหมจรรยได้แลสิบร้อย ฆ่าคชสารโคคาวีก็ได้ถึงพัน แลกองบาปกองกำม์นั้นก็เปนอันหนัก {{หนา|น สมํ ตสฺส}} ถึงฉนั้นก็ไม่ทันเท่าบาปกำม์อันบุทคลบังคับความมิเที่ยงตรง {{ลปร|ก2|6}} เหตุดั่งนักปรา{{ลปร|ชญ}}ผู้<ref>ข: คำว่า ผู้ ขาดไป</ref> กอประด้วยปรีชาญาณพึงเว้นเสียซึ่งอะคติคะมะนะอันเรากล่าวมานี้แล้ว พึงเลงแลดูซึ่งราชสาตรอันวินิไฉยมหาอำมาตยแต่โบราณดำริะตริตรองด้วยปรีโชบายแล้วแลตั้งไว้เปนบันทัดตัดสีนความสืบ ๆ มาโดยบริยายโวหารว่า ผู้พิจารณาคดีการแห่งหมู่นิกรชนทังปวงนั้น เมื่อโจทจำเลยมาพร้อมกันแล้ว ให้กระลาการเอาพระธรรมสาตรอันมะโนสารอำมาตยนำมาแต่เขาจักรวาฬมา<noinclude>{{สต}}{{รกออ}}{{รกออ|group=วซ}}{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 52y87bf47w3cyk7g14m4yrhw2yqf3v2 250 79387 299543 261547 2026-09-30T07:08:08Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/63]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/63]]: เปลี่ยนชื่อ 261547 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Legosigno" />{{หสล|๕๑|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>ส่องต่างแว่น เมื่อจะพิจารณานั้น พึงตั้งจิตรไว้ในการญุภาพแก่คู่ความทังสองให้เสมอกันประดูจบิดาอันเหนซึ่งบุตรแห่งตน แล้วพึงคำนึงดูหลักอินทภาษอันกล่าวไว้นั้นต่างเนตร จึ่งเปรียบเทียบซึ่งข้อความแห่ง {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} ตามผิดแลชอบ ถ้า {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} เปนคนมากไปด้วยโมหะ มิได้รู้ซึ่งผิดแลชอบ คุณแลโทษ ไม่ประนอมยอมกัน ก็ให้อำมาตยผู้พิจารณาถามจำเลยตามฟ้อง แล้วสอบ {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} ต่อกันเปนสองสถาน จึ่งเอาข้อฟ้องที่จำเลยมิรับมาถามจำเลย ถ้าจำเลยมิรับกลับสอบโจท ๆ มีแต่อ้างแลต่อถึงพิสูทแล้วจึ่งเอาคำซึ่งจำเลยให้การมาถามโจท ถ้าโจทมิรับกลับสอบจำเลย ๆ มีแต่อ้างแลต่อถึงพิสูท ครั้นถามแล้วจึ่งให้ผู้พิจารณาบังคับในชี้สองสถานโดยพระธรรมสาตรว่า ข้อโจทหาจำเลยแก้ {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} รับคำหาคำแก้แก่กันในสำนวน ฟังได้ ที่ข้อโจทหาจำเลยให้การมิรับกัน {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} อ้าง ให้นำไปท้าวถามคำพญาณมาประกอบกับสำนวนจงทุกข้อ ๆ โจทหาจำเลยให้การมิรับกัน {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} ขันพิสูทต่อกัน ให้งดไว้ เมื่อจะไปท้าวถามคำพญาณนั้น ให้ผู้พิจารณาแช่งชักพญาณแลให้ษาบาลตัวจำเภาะพระรัตนไตรยตามคำภีรพระธรรมสาตร แลให้เร่งพิจารณาเอาความเท็จแลจริงแห่ง {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} จงได้ดูจหนึ่งพรานเนื้ออันยิงเนื้อ มีบาฬีว่า {{มปก}}<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> eeov2otljh74nhopf4pkowla195t1n9 250 79389 299545 261553 2026-09-30T07:08:28Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/64]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/64]]: เปลี่ยนชื่อ 261553 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Legosigno" />{{หสล|๕๒|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>{{กก|{{รมมจ |ยถา ปิ สลฺเลน มิคฺโค จ วิทฺโธ |ปลายิโต นิลฺลิยิ กานนสฺมึ |ลุทฺโท<ref>ทั้งสามฉะบับเขียนว่า ลุทฺโธ</ref> จ โลหิตมนุคฺคเมนฺโต |เอวํ ปิ อฏฺฏาธิการํ นิสมฺเม |วากฺยานุสาเรน ปธารยนฺโต |อฏฺฏาวิจาโร วรเปกฺขธิโร |ทณฺฑํ กโรนฺโต วูปสนฺตรุทฺโธ |ยุตฺโต สเม เว วิสเม วิวชฺเช }}}} มีเนื้อความตามบาฬีว่า นายพรานเมื่อเหนตัวเนื้อแล้วปล่อยปืนซึ่งปืนไปต้องเนื้อเข้า บางทีต้องที่สำคัญตายกับที่ บางทีมิได้ต้องสำคัญ เนื้อนั้นปลาศหนีไปเร้นอยู่ในราวป่า แลนายพรานนั้นก็สกดตามไปโดยรอยเท้าและสายโลหิตอันหยดย้อยไปกว่าจะสุดรอยเท้าแลสุดสายโลหิต ก็พบซึ่งตัวเนื้ออันยิงลำบากนั้น มีอุประมาประดูจใด {{หนา|วากฺยานุสาเรน ปธารยนฺโต}} ให้สุภากระลาการตั้งใจหมายหมั้นพิจารณาให้ถูกต้องตาท้องสำนวน เอาความเท็จแลจริงให้ได้ถ่องแท้ ถ้าได้ความ {{ซบ|จริง|เท็จ}} {{ปก2}} แต่ในข้อโจทหา จำเลยให้การ แลคำศักขิพญาณนั้น ก็ให้คัดเอาสำนวนไปชี้แก่ผู้พิภากษา ถ้าพิจารณาในสำนวนยังหาได้ {{ซบ|จริง|เท็จ}} {{ปก2}} ไม่ ก็ให้เร่งไต่สวนตาม<noinclude>{{สต}}{{รกออ}}{{รกออ|group=วซ}}{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 66tpla0li8s5qlhayqm32v7oc5rp238 250 79390 299547 261561 2026-09-30T07:09:16Z Vesperstelo 11696 299547 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Legosigno" />{{หสล|๕๓|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>ท้องสำนวน {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} ให้สิ้นสุดเงื่อนสายกระแสความ ก็จะได้ {{ซบ|จริง|เท็จ}} {{ปก2}} เปนอันแท้ ดั่งนายพรานตามเนื้อไปแลพบซึ่งตัวเนื้อนั้น ครั้นได้สำนวนแล้ว จึ่งเรียงคำ {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} แลคำศักขิพญาณขึ้นชี้แก่ผู้พิภากษา ๆ เหนว่าจะเดดสำนวนขาดยังมิได้ จึ่งจะให้ {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} พิสูทต่อกันสืบไป {{ลปร|ก2|7}} อนึ่งอำมาตยผู้พิภากษาตัดสีนคะดีนั้นพึงพิเคราะห์สอดส่องสำนวนความแห่ง {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} จงละเอียด ให้รู้ว่าข้อหาแลให้การข้อน้้น{{ลปร|คผ|1|พิรูท|พิรุท}} ข้อนั้นมิได้{{ลปร|คผ|1|พิรูท|พิรุท}} ข้อนั้นเปนใจความ ข้อนั้นเปนพลความ ถ้าใจความพิรุทแลสำนวนอั้นอยู่บมิแจ้งจริง ควนซักให้ซัก ควนสืบให้สืบ เอาความจริงมาประกอบสำนวนจงได้ {{ลปร|ก2|8}} อนึ่งให้พิเคราะห์ดูคำพญาณจะต้องในมูลความประเดนข้ออ้างหฤๅไม่ต้อง ที่ต้องนั้นจะ{{ลปร|คผ|1|พิรูท|พิรุท}} หฤๅไม่ จะเปน {{ซบ|ทิพ|อุดร|อุตรี}} {{ปก2|3}} พญาณต้องค้านต้องติงฟังได้มิได้ประการใด ก็ให้พิภากษาชำระให้ต้องที่ตามคำภีร์พระธรรมสาตร {{ลปร|ก2|9}} อนึ่งให้ผู้พิภากษาจัดเอาฟ้องแห่งโจทแลคำให้การแห่งจำเลยเปนที่ตั้งแห่งต้นไม้ เอาข้อหาให้การซึ่งรับกันใน<noinclude>{{สต}}{{รกออ|group=วซ}}{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 0qjywkrrzy5sbbs0galz7tjbuiy5wzw 299548 299547 2026-09-30T07:09:42Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/65]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/65]]: เปลี่ยนชื่อ 299547 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Legosigno" />{{หสล|๕๓|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>ท้องสำนวน {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} ให้สิ้นสุดเงื่อนสายกระแสความ ก็จะได้ {{ซบ|จริง|เท็จ}} {{ปก2}} เปนอันแท้ ดั่งนายพรานตามเนื้อไปแลพบซึ่งตัวเนื้อนั้น ครั้นได้สำนวนแล้ว จึ่งเรียงคำ {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} แลคำศักขิพญาณขึ้นชี้แก่ผู้พิภากษา ๆ เหนว่าจะเดดสำนวนขาดยังมิได้ จึ่งจะให้ {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} พิสูทต่อกันสืบไป {{ลปร|ก2|7}} อนึ่งอำมาตยผู้พิภากษาตัดสีนคะดีนั้นพึงพิเคราะห์สอดส่องสำนวนความแห่ง {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} จงละเอียด ให้รู้ว่าข้อหาแลให้การข้อน้้น{{ลปร|คผ|1|พิรูท|พิรุท}} ข้อนั้นมิได้{{ลปร|คผ|1|พิรูท|พิรุท}} ข้อนั้นเปนใจความ ข้อนั้นเปนพลความ ถ้าใจความพิรุทแลสำนวนอั้นอยู่บมิแจ้งจริง ควนซักให้ซัก ควนสืบให้สืบ เอาความจริงมาประกอบสำนวนจงได้ {{ลปร|ก2|8}} อนึ่งให้พิเคราะห์ดูคำพญาณจะต้องในมูลความประเดนข้ออ้างหฤๅไม่ต้อง ที่ต้องนั้นจะ{{ลปร|คผ|1|พิรูท|พิรุท}} หฤๅไม่ จะเปน {{ซบ|ทิพ|อุดร|อุตรี}} {{ปก2|3}} พญาณต้องค้านต้องติงฟังได้มิได้ประการใด ก็ให้พิภากษาชำระให้ต้องที่ตามคำภีร์พระธรรมสาตร {{ลปร|ก2|9}} อนึ่งให้ผู้พิภากษาจัดเอาฟ้องแห่งโจทแลคำให้การแห่งจำเลยเปนที่ตั้งแห่งต้นไม้ เอาข้อหาให้การซึ่งรับกันใน<noinclude>{{สต}}{{รกออ|group=วซ}}{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> 0qjywkrrzy5sbbs0galz7tjbuiy5wzw 250 79391 299550 261567 2026-09-30T07:10:07Z Vesperstelo 11696 299550 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Legosigno" />{{หสล|๕๔|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>สำนวนนั้นเปนรากแก้ว ข้อที่มิรับกันเปนใจความ {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} {{ลปร|คผ|1|ระบู|ระบุ}} อ้างนั้นเปนค่าคบอันใหญ่ ที่ข้อมิรับกันเปนพลความ {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} ระบุอ้างนั้นเปนษาขากิ่งก้านเลกน้อย เอาคำศักขิพญาณซึ่งสมในมูลคดีข้ออ้างนั้นเปนแก่น เอากระแสความซึ่งมีในสำนวนนั้นเปนใบ เอาถ้อยคำติงทุเลาเปนที่จะอุดหนุนเพิ่มเติมสำนวน ควนจะซักจะสืบนั้นเปนเปลือก เอาถ้อยคำติงทูเลานอกสำนวน มิควนจะไต่สวนนั้นเปนไม้กาฝาก แลข้อหาให้การมิรับกัน {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} ต่อพิสูทนั้นดูจไม้อันผุะ ให้งดไว้ ต่อเมื่อใดสำนวนมิแจ้งจะพิภากษาให้ไต่สวนสืบเอาความจริงมิได้แล้ว จึ่งให้พิสูทต่อกัน {{ลปร1|กหน|10}} อนึ่งให้อำมาตยผู้พิภากษาใคร่ครวนดูสำนวนแห่ง {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} ให้เหนข้อแพ้ข้อชนะจงประจักแจ้ง แล้วจึ่งพิภากษาตัดสีนข้อคดีนั้น ประดูจอาการแห่งเสนะคือเหยี่ยวอันร่อนอยู่ในอากาศคอยแลดูหมู่มัจฉาชาติในมหานัที แลเหยี่ยวนั้นครั้นเหนปลาอันว่ายอยู่ประจักแก่จักษุแล้ว ก็ร่อนลงมาโฉบฉาบเอาปลาได้{{ลปร|คผ|1|ต้วย|ด้วย}} กรงเล็บของตน เหยี่ยวนั้นก็ได้บริโภคเปนภักษาหาร แลมีอุปรมาฉันใด ให้ผู้พิภากษาเลงดูกะทงใจความซึ่งจะแพ้แลชะนะ หมายให้แม่นแท้แก่ใจแล้ว ให้จับเอากะทงความนั้นขึ้นวินิไฉย แลข้อความอันใดเปนแต่ใบกิ่งก้านกาฝากษาขา ให้พิภากษาชำระ<noinclude>{{สต}}{{รกออ|group=วซ}}{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> my1lz5ibb7gdl3vz0te6e8wwg3a0dnd 299551 299550 2026-09-30T07:10:21Z Vesperstelo 11696 299551 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Legosigno" />{{หสล|๕๔|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>สำนวนนั้นเปนรากแก้ว ข้อที่มิรับกันเปนใจความ {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} {{ลปร|คผ|1|ระบู|ระบุ}} อ้างนั้นเปนค่าคบอันใหญ่ ที่ข้อมิรับกันเปนพลความ {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} ระบุอ้างนั้นเปนษาขากิ่งก้านเลกน้อย เอาคำศักขิพญาณซึ่งสมในมูลคดีข้ออ้างนั้นเปนแก่น เอากระแสความซึ่งมีในสำนวนนั้นเปนใบ เอาถ้อยคำติงทุเลาเปนที่จะอุดหนุนเพิ่มเติมสำนวน ควนจะซักจะสืบนั้นเปนเปลือก เอาถ้อยคำติงทูเลานอกสำนวน มิควนจะไต่สวนนั้นเปนไม้กาฝาก แลข้อหาให้การมิรับกัน {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} ต่อพิสูทนั้นดูจไม้อันผุะ ให้งดไว้ ต่อเมื่อใดสำนวนมิแจ้งจะพิภากษาให้ไต่สวนสืบเอาความจริงมิได้แล้ว จึ่งให้พิสูทต่อกัน {{ลปร|ก2|10}} อนึ่งให้อำมาตยผู้พิภากษาใคร่ครวนดูสำนวนแห่ง {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} ให้เหนข้อแพ้ข้อชนะจงประจักแจ้ง แล้วจึ่งพิภากษาตัดสีนข้อคดีนั้น ประดูจอาการแห่งเสนะคือเหยี่ยวอันร่อนอยู่ในอากาศคอยแลดูหมู่มัจฉาชาติในมหานัที แลเหยี่ยวนั้นครั้นเหนปลาอันว่ายอยู่ประจักแก่จักษุแล้ว ก็ร่อนลงมาโฉบฉาบเอาปลาได้{{ลปร|คผ|1|ต้วย|ด้วย}} กรงเล็บของตน เหยี่ยวนั้นก็ได้บริโภคเปนภักษาหาร แลมีอุปรมาฉันใด ให้ผู้พิภากษาเลงดูกะทงใจความซึ่งจะแพ้แลชะนะ หมายให้แม่นแท้แก่ใจแล้ว ให้จับเอากะทงความนั้นขึ้นวินิไฉย แลข้อความอันใดเปนแต่ใบกิ่งก้านกาฝากษาขา ให้พิภากษาชำระ<noinclude>{{สต}}{{รกออ|group=วซ}}{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> shp9ba0yarihgy7xxmbpe910ozfvagt 299552 299551 2026-09-30T07:10:32Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/66]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/66]]: เปลี่ยนชื่อ 299551 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Legosigno" />{{หสล|๕๔|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>สำนวนนั้นเปนรากแก้ว ข้อที่มิรับกันเปนใจความ {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} {{ลปร|คผ|1|ระบู|ระบุ}} อ้างนั้นเปนค่าคบอันใหญ่ ที่ข้อมิรับกันเปนพลความ {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} ระบุอ้างนั้นเปนษาขากิ่งก้านเลกน้อย เอาคำศักขิพญาณซึ่งสมในมูลคดีข้ออ้างนั้นเปนแก่น เอากระแสความซึ่งมีในสำนวนนั้นเปนใบ เอาถ้อยคำติงทุเลาเปนที่จะอุดหนุนเพิ่มเติมสำนวน ควนจะซักจะสืบนั้นเปนเปลือก เอาถ้อยคำติงทูเลานอกสำนวน มิควนจะไต่สวนนั้นเปนไม้กาฝาก แลข้อหาให้การมิรับกัน {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} ต่อพิสูทนั้นดูจไม้อันผุะ ให้งดไว้ ต่อเมื่อใดสำนวนมิแจ้งจะพิภากษาให้ไต่สวนสืบเอาความจริงมิได้แล้ว จึ่งให้พิสูทต่อกัน {{ลปร|ก2|10}} อนึ่งให้อำมาตยผู้พิภากษาใคร่ครวนดูสำนวนแห่ง {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} ให้เหนข้อแพ้ข้อชนะจงประจักแจ้ง แล้วจึ่งพิภากษาตัดสีนข้อคดีนั้น ประดูจอาการแห่งเสนะคือเหยี่ยวอันร่อนอยู่ในอากาศคอยแลดูหมู่มัจฉาชาติในมหานัที แลเหยี่ยวนั้นครั้นเหนปลาอันว่ายอยู่ประจักแก่จักษุแล้ว ก็ร่อนลงมาโฉบฉาบเอาปลาได้{{ลปร|คผ|1|ต้วย|ด้วย}} กรงเล็บของตน เหยี่ยวนั้นก็ได้บริโภคเปนภักษาหาร แลมีอุปรมาฉันใด ให้ผู้พิภากษาเลงดูกะทงใจความซึ่งจะแพ้แลชะนะ หมายให้แม่นแท้แก่ใจแล้ว ให้จับเอากะทงความนั้นขึ้นวินิไฉย แลข้อความอันใดเปนแต่ใบกิ่งก้านกาฝากษาขา ให้พิภากษาชำระ<noinclude>{{สต}}{{รกออ|group=วซ}}{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> shp9ba0yarihgy7xxmbpe910ozfvagt 250 79392 299554 261573 2026-09-30T07:10:46Z Vesperstelo 11696 299554 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Legosigno" />{{หสล|๕๕|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>ตัดรอนเสียให้ย่อย แล้วจับเอาแต่ใจความแลสถานรากแก้วยึดได้แล้วจึ่งจะพิภากษาฆ่าความนั้นตายได้ {{ลปร|ก2|11}} อนึ่งให้ผู้พิภากษาถือเอาซึ่งแว่นแก้วคือหลักอินทภาษนี้ แล้วเอาพระธรรมสาตรเปนจักษุ {{ซบ|ซ้าย|ขวา}} {{ปก2}} เอาพระราชกฤษฎีกาเปนเขาพระสุเมรุราชหลักโลกยอันมั่นคง จงมีใจองอาจ์ {{หนา|สิโห ยถา}} กระทำอาการประดูจพญาไกรสรสีหราชอันออกจากสุวรรณคูหา ธรรมดาพญาราชสีหเมื่อออกไปพายนอกยืนอยู่ยังหน้าถ้ำแก้วแล้ว ย่อมเลงแลดูทิศานุทิศน้อยใหญ่ หยัดกายสบัดซึ่งเกสรแล้ว ก็เปล่งออกซึ่งสุระสิงหะนาทแผดผาดสำเนียงเปนอันดัง ยังสัตวให้สยบสยอง แล้วก็เผ่นโผนโจนไปจับเอาสัตวเปนภักษาหารได้โดยฤทธิอำนาจ์ แลมีอุประมาประดูจใด ให้อำมาตยผู้วินิไฉยเลงแลดูถ้อยคำสำนวนจงทั่ว หยิบใจความแลกลพิรุทอันเปนมณทิลนิลโทษแห่ง {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} นั้นให้ได้ อาไศรยเขาพระสุเมรุคือพระราชกฤษฎีกาแล้ว จึ่งพิภากษาจับเอา {{ซบ|จริง|เท็จ}} {{ปก2}} แห่งโจทจำเลยออกสำแดงให้ปรากฏแจ้งแก่คนทังหลายให้เหนผิดแลชอบโดยสำนวน จะควนทอด {{ซบ|สีนไหม|พิไนย}} {{ปก2}} แลลงโทษแก่ผู้กระทำผิดฉันใด ก็ให้พิภากษาเดดขาดดั่งสีหนาทแห่งพญาราชสีห ให้ตัดสีนคดีโดยพระธรรมสาตร {{มปก}}<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> s07oiqc6s4nnfse78airtpws8ud56lv 299555 299554 2026-09-30T07:10:58Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/67]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/67]]: เปลี่ยนชื่อ 299554 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Legosigno" />{{หสล|๕๕|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>ตัดรอนเสียให้ย่อย แล้วจับเอาแต่ใจความแลสถานรากแก้วยึดได้แล้วจึ่งจะพิภากษาฆ่าความนั้นตายได้ {{ลปร|ก2|11}} อนึ่งให้ผู้พิภากษาถือเอาซึ่งแว่นแก้วคือหลักอินทภาษนี้ แล้วเอาพระธรรมสาตรเปนจักษุ {{ซบ|ซ้าย|ขวา}} {{ปก2}} เอาพระราชกฤษฎีกาเปนเขาพระสุเมรุราชหลักโลกยอันมั่นคง จงมีใจองอาจ์ {{หนา|สิโห ยถา}} กระทำอาการประดูจพญาไกรสรสีหราชอันออกจากสุวรรณคูหา ธรรมดาพญาราชสีหเมื่อออกไปพายนอกยืนอยู่ยังหน้าถ้ำแก้วแล้ว ย่อมเลงแลดูทิศานุทิศน้อยใหญ่ หยัดกายสบัดซึ่งเกสรแล้ว ก็เปล่งออกซึ่งสุระสิงหะนาทแผดผาดสำเนียงเปนอันดัง ยังสัตวให้สยบสยอง แล้วก็เผ่นโผนโจนไปจับเอาสัตวเปนภักษาหารได้โดยฤทธิอำนาจ์ แลมีอุประมาประดูจใด ให้อำมาตยผู้วินิไฉยเลงแลดูถ้อยคำสำนวนจงทั่ว หยิบใจความแลกลพิรุทอันเปนมณทิลนิลโทษแห่ง {{ซบ|โจท|จำเลย}} {{ปก2}} นั้นให้ได้ อาไศรยเขาพระสุเมรุคือพระราชกฤษฎีกาแล้ว จึ่งพิภากษาจับเอา {{ซบ|จริง|เท็จ}} {{ปก2}} แห่งโจทจำเลยออกสำแดงให้ปรากฏแจ้งแก่คนทังหลายให้เหนผิดแลชอบโดยสำนวน จะควนทอด {{ซบ|สีนไหม|พิไนย}} {{ปก2}} แลลงโทษแก่ผู้กระทำผิดฉันใด ก็ให้พิภากษาเดดขาดดั่งสีหนาทแห่งพญาราชสีห ให้ตัดสีนคดีโดยพระธรรมสาตร {{มปก}}<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> s07oiqc6s4nnfse78airtpws8ud56lv 250 79393 299557 261580 2026-09-30T07:13:41Z Vesperstelo 11696 299557 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Legosigno" />{{หสล|๕๖|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>{{ลปร|ก2|12}} อันว่าเสวะกามาตยเมื่อประพฤฒิตั้งอยู่ในคลองยุติธรรม์ แลตัดเสียซึ่งอะคะติทังสี่ มีฉันทาคะติเปนต้น ให้ขาด แลบันชาความดั่งไนยอันเรากล่าวมานี้ อันว่าความศิริสวัสดิ<ref>ต้นฉะบับเขียนว่า สวัดิ แก้ตาม ก แล ข</ref> สถาผลมงคลปรโยชนแลอิศิริยศบริวารยศก็จะอุบัดิวัทนาการจำเริญมีแก่เสวะกามาตยผู้นั้น ประดูจพระจันทรเมื่อวันสุกะปักขะสิบห้าค่ำ ดูกรมานพ อันว่าธรรมทังสี่ประการ คือให้เสวะกามาตยเว้นเสียจากฉันทาคะติเปนต้น อันเรากล่าวในปถม กับทังบริยายโวหารอันพรรณานี้ ได้ชื่อว่าเปนหลักอันประเสริฐสำหรับผู้พิภากษากระลาการ แลนามของเราชื่อว่าอินท กับทังถ้อยคำอันเรากล่าวนี้ประกอบกันเข้า ชื่อว่าหลักอินทภาษ จงถาวรวัฒนายืดยืนไปตราบเท้ากัลปาวะสาน {{ลปร|ก2|13}} ฝ่ายมานพบุตรมหาอำมาตย เมื่อได้สดับซึ่งเทวะโองการดำหรัดดั่งนั้น มีความปะสันโสรมนัสยิ่งนัก จึ่งยอกรกราบถวายบังคมรับเอาซึ่งเทวะโอวาทด้วยสุจริตภักดีประฏิบัดิ สมเดจ์อำมรินทรเสดจ์นิวัตยังเทวะนิเวศไพชยนต์ทิพยพิมานสถาน ชมสมบัดิแสนสุรางคบริวารบรมศุข ฝ่ายบุตรมหาอำมาตยนั้นตั้งอยู่ในเทวะโอวาท พิภากษาบันชา<noinclude>{{สต}}{{รกออ}}{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> nsq4ku67vftl2hbc5y4a1kxqtu1c02b 299558 299557 2026-09-30T07:14:04Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/68]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/68]]: เปลี่ยนชื่อ 299557 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Legosigno" />{{หสล|๕๖|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>{{ลปร|ก2|12}} อันว่าเสวะกามาตยเมื่อประพฤฒิตั้งอยู่ในคลองยุติธรรม์ แลตัดเสียซึ่งอะคะติทังสี่ มีฉันทาคะติเปนต้น ให้ขาด แลบันชาความดั่งไนยอันเรากล่าวมานี้ อันว่าความศิริสวัสดิ<ref>ต้นฉะบับเขียนว่า สวัดิ แก้ตาม ก แล ข</ref> สถาผลมงคลปรโยชนแลอิศิริยศบริวารยศก็จะอุบัดิวัทนาการจำเริญมีแก่เสวะกามาตยผู้นั้น ประดูจพระจันทรเมื่อวันสุกะปักขะสิบห้าค่ำ ดูกรมานพ อันว่าธรรมทังสี่ประการ คือให้เสวะกามาตยเว้นเสียจากฉันทาคะติเปนต้น อันเรากล่าวในปถม กับทังบริยายโวหารอันพรรณานี้ ได้ชื่อว่าเปนหลักอันประเสริฐสำหรับผู้พิภากษากระลาการ แลนามของเราชื่อว่าอินท กับทังถ้อยคำอันเรากล่าวนี้ประกอบกันเข้า ชื่อว่าหลักอินทภาษ จงถาวรวัฒนายืดยืนไปตราบเท้ากัลปาวะสาน {{ลปร|ก2|13}} ฝ่ายมานพบุตรมหาอำมาตย เมื่อได้สดับซึ่งเทวะโองการดำหรัดดั่งนั้น มีความปะสันโสรมนัสยิ่งนัก จึ่งยอกรกราบถวายบังคมรับเอาซึ่งเทวะโอวาทด้วยสุจริตภักดีประฏิบัดิ สมเดจ์อำมรินทรเสดจ์นิวัตยังเทวะนิเวศไพชยนต์ทิพยพิมานสถาน ชมสมบัดิแสนสุรางคบริวารบรมศุข ฝ่ายบุตรมหาอำมาตยนั้นตั้งอยู่ในเทวะโอวาท พิภากษาบันชา<noinclude>{{สต}}{{รกออ}}{{ซ|ม.ธ.ก.}}</noinclude> nsq4ku67vftl2hbc5y4a1kxqtu1c02b 250 79394 299560 261583 2026-09-30T07:14:43Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/69]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/69]]: เปลี่ยนชื่อ 261583 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="3" user="Legosigno" />{{หสล|๕๗|อินทภาษ}}{{สต}}</noinclude>ความทวยนิกรประชาราษฎรโดยยุติธรรม์ตามกระบิลแบบท้าวสหัสไนย ประสาดมิได้พลาดพลั้ง ตราบเท้าอายุศมาวะสานสิ้นชีวิตร เดชะด้วยผลสุจริตบันชาความอันซื่อตรง แลผลทานการกุศลต่างต่าง ก็ได้ไปบังเกิดในทิพรัตนพิมานมาศนั้นอันแสนสนุกด้วยมหัศดาทิพารมณรูปรศกลิ่นเสียงสำผัศอันโอฬาริกปะณีตกระเษมศุขสมมะโนรถที่ปราถนาไว้ในชาติเมื่อเปนเทพยดานั้น<noinclude>{{ข|ม.ธ.ก.}}</noinclude> qpmqpbjklf03yvacto0ll4czmkfhub3 10 91728 299452 299128 2026-09-29T14:02:53Z Vesperstelo 11696 299452 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{ทูลทิป|{{{ใหม่|{{{4|{{{2|}}}}}}}}}|ข้อความเดิมว่า “{{{เก่า|{{{เดิม|{{{1|}}}}}}}}}” แก้เป็น “{{{ใหม่|{{{2|}}}}}}” ตามใบแก้คำผิด}}{{#tag:ref|ข้อความเดิมว่า “{{{เก่า|{{{เดิม|{{{1|}}}}}}}}}” แก้เป็น “{{{ใหม่|{{{2|}}}}}}”{{#if:{{{ลิงก์|{{{3|}}}}}}|{{เว้นวรรค}}ตาม[[{{{ลิงก์|{{{3|}}}}}}|ใบแก้คำผิด]]}} {{เชิงอรรถของวิกิซอร์ซ}}|group=วซ|name={{{name}}}}}</includeonly><noinclude>{{documentation}}</noinclude> h02v8jyvk165b9f4fhhxu5fvce356xw 299455 299452 2026-09-29T14:07:32Z Vesperstelo 11696 299455 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{ทูลทิป|{{{ใหม่|{{{2|}}}}}}|ข้อความเดิมว่า “{{{เก่า|{{{เดิม|{{{1|}}}}}}}}}” แก้เป็น “{{{ใหม่|{{{2|}}}}}}” ตามใบแก้คำผิด}}{{#tag:ref|ข้อความเดิมว่า “{{{เก่า|{{{เดิม|{{{1|}}}}}}}}}” แก้เป็น “{{{ใหม่|{{{2|}}}}}}”{{#if:{{{ลิงก์|{{{3|}}}}}}|{{เว้นวรรค}}ตาม[[{{{ลิงก์|{{{3|}}}}}}|ใบแก้คำผิด]]}} {{เชิงอรรถของวิกิซอร์ซ}}|group=วซ|name={{{name}}}}}</includeonly><noinclude>{{documentation}}</noinclude> 0th6ewuzxatf2dqrx8elsyupd3hrsnk 299465 299455 2026-09-29T14:13:45Z Vesperstelo 11696 299465 wikitext text/x-wiki <includeonly>{{ทูลทิป|{{{ใหม่|{{{2|}}}}}}|ข้อความเดิมว่า “{{{เก่า|{{{เดิม|{{{1|}}}}}}}}}” แก้เป็น “{{{ใหม่|{{{2|}}}}}}” ตามใบแก้คำผิด}}{{#tag:ref|ข้อความเดิมว่า “{{{เก่า|{{{เดิม|{{{1|}}}}}}}}}” แก้เป็น “{{{ใหม่|{{{2|}}}}}}”{{#if:{{{ลิงก์|{{{3|}}}}}}|{{เว้นวรรค}}ตาม[[{{{ลิงก์|{{{3|}}}}}}|ใบแก้คำผิด]]}} {{เชิงอรรถของวิกิซอร์ซ}}|group=วซ}}</includeonly><noinclude>{{documentation}}</noinclude> dziu7sjriw4qgiqogs87ptm0l3h4nda 250 92245 299539 299329 2026-09-30T04:45:50Z สีทราย 11827 299539 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="สีทราย" />{{หสล|๕๕}}</noinclude>สว่าง สายหยุดกับทับทิมร้องไห้และพูดอะไรไม่เป็นส่ำ "กูยอมตาย มันหักฤกษ์กู ล้มฤกษ์" เสียงนี้เป็นเสียงของนายคล้ายเจ้าของบ้าน ผู้เป็นบิดาเจ้าสาวในวันนั้น ลากปืนยาววิ่งเข้าสวนมืด ใครจะห้ามสักเท่าใดไม่ฟัง เพราะผู้ตามย่อมเสียเปรียบโดยวิ่งไปจากแสงสว่าง แต่ผู้ซุ่มอยู่ที่มืดย่อมเห็นก่อนและถนัดกว่า จึงเป็นอันว่าไม่ได้ผล คนร้ายอาจหนีไปก่อนแล้ว จึงไม่มีการสู้รบอะไรเกิดขึ้นอีก ส่วนคลองนั้นต่างมีเรือบรรทุกคนพายมาดูและเพื่อช่วยเหลือ ก็คงไม่ได้อะไรตามเคย เรือหลายลำได้ส่งคนขึ้นมาแต่จะช่วยอะไรได้ นอกจากมาปลงอนิจจังผู้ถูกทำร้าย เสียงร้องไห้ได้ระงมขึ้นเป็นการใหญ่เมื่อรู้ว่าแน่งน้อยกับประเทืองได้ขาดใจตายไปแล้ว เหตุนี้ใครจะไหวทันบ้างว่า ผู้ร้ายมีแผนการเมื่อยิงแล้วและเห็นถูกเป้าหมายดีก็วิ่งอ้อมสวนในความมืดไปลงเรือที่จอดไว้อีกที่หนึ่งห่างๆ บ้านนั้น แล้วก็ย้อนทำพายมาดูเหตุการณ์ทางหน้าบ้านดังเช่นเดียวกันคนอื่นบ้าง แล้วทำทีออกความเห็นว่ามัวแต่ขึ้นไปบนบ้านก็ช่วยอะไรไม่ได้ เราควรไปดูคนร้ายตามริมคลองดีกว่า แล้วก็ผละเรือไปกันเป็นพวก จะบ่ายหน้าไปทางแม่น้ำหรือจะบ่ายไปทางลึกเข้าไปแล้วแยกเข้าคลองเล็กคลองใดคลองหนึ่งก็ได้ คณะดนตรีผู้ใหญ่โพธิถึงแก่การพิลาป ร้องสั่งพวกหามศพทั้งคู่ลงเรือกลับถิ่นตัวในคืนนั้น จะเอาศพค้างบ้านงานเขาอย่างไรได้ เพียงไปตายบนบ้านเขาก็ทำให้เขาเสียฤกษ์มงคลไปแล้ว เป็นการโกลาหลนักในยามค่ำคืนและทุกคนพิลาปร่ำ หมดเรียวแรง เอาศพลงเรือประจำของวงดนตรีและขนเครื่องลงหมดก็ถอยเรือออกโดยหมดแก่ใจล่ำลาเจ้าของบ้าน ลัดเข้าคลองลัดที่แสนเปลี่ยวมาออกคลองใหญ่ท่าถั่ว ทุกคนบ่นบ้าเพ้อพกไปตามกัน ผู้ใหญ่โพธิได้แต่ร้องไห้เสียดายลูกสาวและเสียดายประเทือง ทับทิมนั้นเนื้อแท้ก็คือคู่รักของประเทือง แต่หากปกปิดมิให้ใครทราบก็เพราะเพื่อรักษาน้ำใจแน่งน้อยน้องสาวที่เกิดมารักประเทืองซ้อนกัน ทับทิมจึงพะวักพะวนกอดศพน้องสาวทีกอดศพประเทืองที ร้องไห้รำพันเป็นบ้าเป็นหลัง ทั้งลำเรือจะมีใครห้ามใครก็มิได้ ต่างเต็มไปด้วยทกข์โศกและคับแค้น ทิดอู๋เอาขวดเหล้าตีหัวตัวเองจนเลือดทะลักท่วมตัว เสียใจที่ลูกสาวนายวงตายและครูดนตรีมาตายในความคุ้มกันของตัว<noinclude></noinclude> jxfbj6mi0t1jscsuuys02665d582vza 299540 299539 2026-09-30T06:21:50Z สีทราย 11827 299540 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="สีทราย" />{{หสล|๕๕}}</noinclude>สว่าง สายหยุดกับทับทิมร้องไห้และพูดอะไรไม่เป็นส่ำ "กูยอมตาย มันหักฤกษ์กู ล้มฤกษ์" เสียงนี้เป็นเสียงของนายคล้ายเจ้าของบ้าน ผู้เป็นบิดาเจ้าสาวในวันนั้น ลากปืนยาววิ่งเข้าสวนมืด ใครจะห้ามสักเท่าใดไม่ฟัง เพราะผู้ตามย่อมเสียเปรียบโดยวิ่งไปจากแสงสว่าง แต่ผู้ซุ่มอยู่ที่มืดย่อมเห็นก่อนและถนัดกว่า จึงเป็นอันว่าไม่ได้ผล คนร้ายอาจหนีไปก่อนแล้ว จึงไม่มีการสู้รบอะไรเกิดขึ้นอีก ส่วนคลองนั้นต่างมีเรือบรรทุกคนพายมาดูและเพื่อช่วยเหลือ ก็คงไม่ได้อะไรตามเคย เรือหลายลำได้ส่งคนขึ้นมาแต่จะช่วยอะไรได้ นอกจากมาปลงอนิจจังผู้ถูกทำร้าย เสียงร้องไห้ได้ระงมขึ้นเป็นการใหญ่เมื่อรู้ว่าแน่งน้อยกับประเทืองได้ขาดใจตายไปแล้ว เหตุนี้ใครจะไหวทันบ้างว่า ผู้ร้ายมีแผนการเมื่อยิงแล้วและเห็นถูกเป้าหมายดีก็วิ่งอ้อมสวนในความมืดไปลงเรือที่จอดไว้อีกที่หนึ่งห่างๆ บ้านนั้น แล้วก็ย้อนทำพายมาดูเหตุการณ์ทางหน้าบ้านดังเช่นเดียวกันคนอื่นบ้าง แล้วทำทีออกความเห็นว่ามัวแต่ขึ้นไปบนบ้านก็ช่วยอะไรไม่ได้ เราควรไปดูคนร้ายตามริมคลองดีกว่า แล้วก็ผละเรือไปกันเป็นพวก จะบ่ายหน้าไปทางแม่น้ำหรือจะบ่ายไปทางลึกเข้าไปแล้วแยกเข้าคลองเล็กคลองใดคลองหนึ่งก็ได้ คณะดนตรีผู้ใหญ่โพธิถึงแก่การพิลาป ร้องสั่งพวกหามศพทั้งคู่ลงเรือกลับถิ่นตัวในคืนนั้น จะเอาศพค้างบ้านงานเขาอย่างไรได้ เพียงไปตายบนบ้านเขาก็ทำให้เขาเสียฤกษ์มงคลไปแล้ว เป็นการโกลาหลนักในยามค่ำคืนและทุกคนพิลาปร่ำ หมดเรี่ยวแรง เอาศพลงเรือประจำของวงดนตรีและขนเครื่องลงหมดก็ถอยเรือออกโดยหมดแก่ใจล่ำลาเจ้าของบ้าน ลัดเข้าคลองลัดที่แสนเปลี่ยวมาออกคลองใหญ่ท่าถั่ว ทุกคนบ่นบ้าเพ้อพกไปตามกัน ผู้ใหญ่โพธิได้แต่ร้องไห้เสียดายลูกสาวและเสียดายประเทือง ทับทิมนั้นเนื้อแท้ก็คือคู่รักของประเทือง แต่หากปกปิดมิให้ใครทราบก็เพราะเพื่อรักษาน้ำใจแน่งน้อยน้องสาวที่เกิดมารักประเทืองซ้อนกัน ทับทิมจึงพะวักพะวนกอดศพน้องสาวทีกอดศพประเทืองที ร้องไห้รำพันเป็นบ้าเป็นหลัง ทั้งลำเรือจะมีใครห้ามใครก็มิได้ ต่างเต็มไปด้วยทกข์โศกและคับแค้น ทิดอู๋เอาขวดเหล้าตีหัวตัวเองจนเลือดทะลักท่วมตัว เสียใจที่ลูกสาวนายวงตายและครูดนตรีมาตายในความคุ้มกันของตัว<noinclude></noinclude> crneqra1muir321s7mm3uek50e835b0 299541 299540 2026-09-30T06:23:22Z สีทราย 11827 299541 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="สีทราย" />{{หสล|๕๕}}</noinclude>สว่าง สายหยุดกับทับทิมร้องไห้และพูดอะไรไม่เป็นส่ำ "กูยอมตาย มันหักฤกษ์กู ล้มฤกษ์" เสียงนี้เป็นเสียงของนายคล้ายเจ้าของบ้าน ผู้เป็นบิดาเจ้าสาวในวันนั้น ลากปืนยาววิ่งเข้าสวนมืด ใครจะห้ามสักเท่าใดไม่ฟัง เพราะผู้ตามย่อมเสียเปรียบโดยวิ่งไปจากแสงสว่าง แต่ผู้ซุ่มอยู่ที่มืดย่อมเห็นก่อนและถนัดกว่า จึงเป็นอันว่าไม่ได้ผล คนร้ายอาจหนีไปก่อนแล้ว จึงไม่มีการสู้รบอะไรเกิดขึ้นอีก ส่วนคลองนั้นต่างมีเรือบรรทุกคนพายมาดูและเพื่อช่วยเหลือ ก็คงไม่ได้อะไรตามเคย เรือหลายลำได้ส่งคนขึ้นมาแต่จะช่วยอะไรได้ นอกจากมาปลงอนิจจังผู้ถูกทำร้าย เสียงร้องไห้ได้ระงมขึ้นเป็นการใหญ่เมื่อรู้ว่าแน่งน้อยกับประเทืองได้ขาดใจตายไปแล้ว เหตุนี้ใครจะไหวทันบ้างว่า ผู้ร้ายมีแผนการเมื่อยิงแล้วและเห็นถูกเป้าหมายดีก็วิ่งอ้อมสวนในความมืดไปลงเรือที่จอดไว้อีกที่หนึ่งห่างๆ บ้านนั้น แล้วก็ย้อนทำพายมาดูเหตุการณ์ทางหน้าบ้านดังเช่นเดียวกันคนอื่นบ้าง แล้วทำทีออกความเห็นว่ามัวแต่ขึ้นไปบนบ้านก็ช่วยอะไรไม่ได้ เราควรไปดูคนร้ายตามริมคลองดีกว่า แล้วก็ผละเรือไปกันเป็นพวก จะบ่ายหน้าไปทางแม่น้ำหรือจะบ่ายไปทางลึกเข้าไปแล้วแยกเข้าคลองเล็กคลองใดคลองหนึ่งก็ได้ คณะดนตรีผู้ใหญ่โพธิถึงแก่การพิลาป ร้องสั่งพวกหามศพทั้งคู่ลงเรือกลับถิ่นตัวในคืนนั้น จะเอาศพค้างบ้านงานเขาอย่างไรได้ เพียงไปตายบนบ้านเขาก็ทำให้เขาเสียฤกษ์มงคลไปแล้ว เป็นการโกลาหลนักในยามค่ำคืนและทุกคนพิลาปร่ำ หมดเรี่ยวแรง เอาศพลงเรือประจำของวงดนตรีและขนเครื่องลงหมดก็ถอยเรือออกโดยหมดแก่ใจล่ำลาเจ้าของบ้าน ลัดเข้าคลองลัดที่แสนเปลี่ยวมาออกคลองใหญ่ท่าถั่ว ทุกคนบ่นบ้าเพ้อพกไปตามกัน ผู้ใหญ่โพธิได้แต่ร้องไห้เสียดายลูกสาวและเสียดายประเทือง ทับทิมนั้นเนื้อแท้ก็คือคู่รักของประเทือง แต่หากปกปิดมิให้ใครทราบก็เพราะเพื่อรักษาน้ำใจแน่งน้อยน้องสาวที่เกิดมารักประเทืองซ้อนกัน ทับทิมจึงพะวักพะวนกอดศพน้องสาวที่กอดศพประเทืองที ร้องไห้รำพันเป็นบ้าเป็นหลัง ทั้งลำเรือจะมีใครห้ามใครก็มิได้ ต่างเต็มไปด้วยทกข์โศกและคับแค้น ทิดอู๋เอาขวดเหล้าตีหัวตัวเองจนเลือดทะลักท่วมตัว เสียใจที่ลูกสาวนายวงตายและครูดนตรีมาตายในความคุ้มกันของตัว<noinclude></noinclude> l326u1yjwonat4eviyzsaz4h0yp3bup 299542 299541 2026-09-30T06:23:51Z สีทราย 11827 299542 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="สีทราย" />{{หสล|๕๕}}</noinclude>สว่าง สายหยุดกับทับทิมร้องไห้และพูดอะไรไม่เป็นส่ำ "กูยอมตาย มันหักฤกษ์กู ล้มฤกษ์" เสียงนี้เป็นเสียงของนายคล้ายเจ้าของบ้าน ผู้เป็นบิดาเจ้าสาวในวันนั้น ลากปืนยาววิ่งเข้าสวนมืด ใครจะห้ามสักเท่าใดไม่ฟัง เพราะผู้ตามย่อมเสียเปรียบโดยวิ่งไปจากแสงสว่าง แต่ผู้ซุ่มอยู่ที่มืดย่อมเห็นก่อนและถนัดกว่า จึงเป็นอันว่าไม่ได้ผล คนร้ายอาจหนีไปก่อนแล้ว จึงไม่มีการสู้รบอะไรเกิดขึ้นอีก ส่วนคลองนั้นต่างมีเรือบรรทุกคนพายมาดูและเพื่อช่วยเหลือ ก็คงไม่ได้อะไรตามเคย เรือหลายลำได้ส่งคนขึ้นมาแต่จะช่วยอะไรได้ นอกจากมาปลงอนิจจังผู้ถูกทำร้าย เสียงร้องไห้ได้ระงมขึ้นเป็นการใหญ่เมื่อรู้ว่าแน่งน้อยกับประเทืองได้ขาดใจตายไปแล้ว เหตุนี้ใครจะไหวทันบ้างว่า ผู้ร้ายมีแผนการเมื่อยิงแล้วและเห็นถูกเป้าหมายดีก็วิ่งอ้อมสวนในความมืดไปลงเรือที่จอดไว้อีกที่หนึ่งห่างๆ บ้านนั้น แล้วก็ย้อนทำพายมาดูเหตุการณ์ทางหน้าบ้านดังเช่นเดียวกันคนอื่นบ้าง แล้วทำทีออกความเห็นว่ามัวแต่ขึ้นไปบนบ้านก็ช่วยอะไรไม่ได้ เราควรไปดูคนร้ายตามริมคลองดีกว่า แล้วก็ผละเรือไปกันเป็นพวก จะบ่ายหน้าไปทางแม่น้ำหรือจะบ่ายไปทางลึกเข้าไปแล้วแยกเข้าคลองเล็กคลองใดคลองหนึ่งก็ได้ คณะดนตรีผู้ใหญ่โพธิถึงแก่การพิลาป ร้องสั่งพวกหามศพทั้งคู่ลงเรือกลับถิ่นตัวในคืนนั้น จะเอาศพค้างบ้านงานเขาอย่างไรได้ เพียงไปตายบนบ้านเขาก็ทำให้เขาเสียฤกษ์มงคลไปแล้ว เป็นการโกลาหลนักในยามค่ำคืนและทุกคนพิลาปร่ำ หมดเรี่ยวแรง เอาศพลงเรือประจำของวงดนตรีและขนเครื่องลงหมดก็ถอยเรือออกโดยหมดแก่ใจล่ำลาเจ้าของบ้าน ลัดเข้าคลองลัดที่แสนเปลี่ยวมาออกคลองใหญ่ท่าถั่ว ทุกคนบ่นบ้าเพ้อพกไปตามกัน ผู้ใหญ่โพธิได้แต่ร้องไห้เสียดายลูกสาวและเสียดายประเทือง ทับทิมนั้นเนื้อแท้ก็คือคู่รักของประเทือง แต่หากปกปิดมิให้ใครทราบก็เพราะเพื่อรักษาน้ำใจแน่งน้อยน้องสาวที่เกิดมารักประเทืองซ้อนกัน ทับทิมจึงพะวักพะวนกอดศพน้องสาวที่กอดศพประเทืองที ร้องไห้รำพันเป็นบ้าเป็นหลัง ทั้งลำเรือจะมีใครห้ามใครก็มิได้ ต่างเต็มไปด้วยทุกข์โศกและคับแค้น ทิดอู๋เอาขวดเหล้าตีหัวตัวเองจนเลือดทะลักท่วมตัว เสียใจที่ลูกสาวนายวงตายและครูดนตรีมาตายในความคุ้มกันของตัว<noinclude></noinclude> rh585yre0hoidgnxrqj8ih9jfocnkz6 250 92266 299360 2026-09-29T13:05:50Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/1]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/1]]: เปลี่ยนชื่อ 299360 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/1]]<noinclude></noinclude> j8rqeltygx8vw8eesusx4l6egtqfmhi 250 92267 299362 2026-09-29T13:06:26Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/2]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/2]]: เปลี่ยนชื่อ 299362 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/2]]<noinclude></noinclude> 8mmf7qcxm8dvllrwr60ok4179jxo5od 250 92268 299364 2026-09-29T13:07:02Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/3]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/3]]: เปลี่ยนชื่อ 299364 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/3]]<noinclude></noinclude> hz7aszhpnktmvmax7uygludvh9c8lsg 250 92269 299366 2026-09-29T13:07:15Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/4]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/4]]: เปลี่ยนชื่อ 299366 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/4]]<noinclude></noinclude> 9i7yf1scub3gkut68hc9hkoxk72p5uq 250 92270 299368 2026-09-29T13:07:29Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/5]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/5]]: เปลี่ยนชื่อ 299368 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/5]]<noinclude></noinclude> oh8todwljpwbf0s1h1eb88no4o7sywf 250 92271 299371 2026-09-29T13:08:45Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/6]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/6]]: เปลี่ยนชื่อ 299371 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/6]]<noinclude></noinclude> f1cyfqourysnnb0f4h6d3wl3wrszbb4 250 92272 299373 2026-09-29T13:09:15Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/7]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/7]]: เปลี่ยนชื่อ 299373 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/7]]<noinclude></noinclude> g390lghi98f39lt4ls2tlnoe7ul4sjh 250 92273 299379 2026-09-29T13:11:21Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/8]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/8]]: เปลี่ยนชื่อ 299379 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/8]]<noinclude></noinclude> 9s2n75mgya5sqgdrs9v3tsi4usl7ety 250 92274 299381 2026-09-29T13:15:09Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/9]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/9]]: เปลี่ยนชื่อ 299381 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/9]]<noinclude></noinclude> nuqaf25hoi1s7ide5kqyd19p45jyuex 250 92275 299383 2026-09-29T13:15:23Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/10]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/10]]: เปลี่ยนชื่อ 299383 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/10]]<noinclude></noinclude> emgdaao2lttpvvhozr8mb23oxzs196f 250 92276 299388 2026-09-29T13:17:13Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/11]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/11]]: เปลี่ยนชื่อ 299388 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/11]]<noinclude></noinclude> 1zkcv0kj2fvjq7c7htzpi2rw6jr8whk 250 92277 299391 2026-09-29T13:19:03Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/12]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/12]]: เปลี่ยนชื่อ 299391 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/12]]<noinclude></noinclude> et6dt2baxt2bet3by0vmbcjm54d6z0n 250 92278 299394 2026-09-29T13:36:26Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/13]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/13]]: เปลี่ยนชื่อ 299394 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/13]]<noinclude></noinclude> 1jbc64nbzpx61lyqcc3n02h0rgikmdg 250 92279 299397 2026-09-29T13:43:00Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/14]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/14]]: เปลี่ยนชื่อ 299397 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/14]]<noinclude></noinclude> gqr115gpd9a2gzwwdzln3vohckyl49t 250 92280 299399 2026-09-29T13:43:21Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/15]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/15]]: เปลี่ยนชื่อ 299399 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/15]]<noinclude></noinclude> omfn239q01nyff4lqyixs36e4uwxxi0 250 92281 299401 2026-09-29T13:43:47Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/16]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/16]]: เปลี่ยนชื่อ 299401 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/16]]<noinclude></noinclude> c5az77t9tdde80mc4r1gxnh8cf1t0dw 250 92282 299404 2026-09-29T13:44:55Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/17]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/17]]: เปลี่ยนชื่อ 299404 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/17]]<noinclude></noinclude> h868i9hqeg2sz7zutl2lqdehql1ny92 250 92283 299406 2026-09-29T13:45:05Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/18]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/18]]: เปลี่ยนชื่อ 299406 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/18]]<noinclude></noinclude> g4xq839lcjqfqshkl220hgzzfodxpfo 250 92284 299409 2026-09-29T13:45:45Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/19]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/19]]: เปลี่ยนชื่อ 299409 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/19]]<noinclude></noinclude> 7r8tzgbwzsjgexdg8jxg7b63que2lxj 250 92285 299412 2026-09-29T13:46:20Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/20]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/20]]: เปลี่ยนชื่อ 299412 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/20]]<noinclude></noinclude> p63k3nuc3obdg1318jpggnbp4454r6f 250 92286 299415 2026-09-29T13:46:46Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/21]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/21]]: เปลี่ยนชื่อ 299415 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/21]]<noinclude></noinclude> 1ytc4ihkxcc0o8fzch28t4z6lzs103u 250 92287 299418 2026-09-29T13:47:51Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/22]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/22]]: เปลี่ยนชื่อ 299418 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/22]]<noinclude></noinclude> 1ajddyaruvo6jaun0f917ujxh394trn 250 92288 299421 2026-09-29T13:50:23Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/23]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/23]]: เปลี่ยนชื่อ 299421 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/23]]<noinclude></noinclude> 7vw9s42yo16xxtzwr4a9zbmj540bpf4 250 92289 299424 2026-09-29T13:51:41Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/24]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/24]]: เปลี่ยนชื่อ 299424 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/24]]<noinclude></noinclude> t1p7cwe6k22x6tq8229wsa46fgeajyr 250 92290 299427 2026-09-29T13:54:12Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/25]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/25]]: เปลี่ยนชื่อ 299427 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/25]]<noinclude></noinclude> ikjc7ppyzvx87s0xi6kco5kcgb0vojq 250 92291 299430 2026-09-29T13:54:56Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/26]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/26]]: เปลี่ยนชื่อ 299430 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/26]]<noinclude></noinclude> 8kxl2we21zh6d8yqk34jxkzg5azdgy1 250 92292 299433 2026-09-29T13:55:46Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/27]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/27]]: เปลี่ยนชื่อ 299433 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/27]]<noinclude></noinclude> 9n5jl8kunc9x0gm2u0x3gg8b4dced7s 250 92293 299436 2026-09-29T13:56:31Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/28]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/28]]: เปลี่ยนชื่อ 299436 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/28]]<noinclude></noinclude> 871nr7gbzr9b64rqlgvsbd9dvifm9ib 250 92294 299439 2026-09-29T13:57:24Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/29]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/29]]: เปลี่ยนชื่อ 299439 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/29]]<noinclude></noinclude> 5yfpniqurv23se78dk7wj0rtzo46yr9 250 92295 299442 2026-09-29T13:58:06Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/30]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/30]]: เปลี่ยนชื่อ 299442 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/30]]<noinclude></noinclude> ib814t1yv0yo8vjc33f9zydd7ia8lpo 250 92296 299445 2026-09-29T13:58:42Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/31]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/31]]: เปลี่ยนชื่อ 299445 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/31]]<noinclude></noinclude> 2p6n345d68v6ploco0dx8dzrck3eysd 250 92297 299448 2026-09-29T14:00:32Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/32]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/32]]: เปลี่ยนชื่อ 299448 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/32]]<noinclude></noinclude> kr6nhc7q84plm4019jnf8z4k33vlfx4 250 92298 299451 2026-09-29T14:01:12Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/33]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/33]]: เปลี่ยนชื่อ 299451 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/33]]<noinclude></noinclude> pn5gdjjp5i9hm84e5fl71b95s3b1go7 250 92299 299460 2026-09-29T14:11:12Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/34]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/34]]: เปลี่ยนชื่อ 299460 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/34]]<noinclude></noinclude> 3j2o1zz71k5zhfwmo9q34xiqo6ofs1a 250 92300 299463 2026-09-29T14:12:02Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/35]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/35]]: เปลี่ยนชื่อ 299463 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/35]]<noinclude></noinclude> 82q2wh18stpijjw2oxmmp8i36qgzdy5 250 92301 299467 2026-09-29T14:14:29Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/36]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/36]]: เปลี่ยนชื่อ 299467 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/36]]<noinclude></noinclude> 9bxiwnq44jo0z4ew7m2smhtz3rt9hd4 250 92302 299470 2026-09-29T14:15:45Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/37]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/37]]: เปลี่ยนชื่อ 299470 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/37]]<noinclude></noinclude> mdv33j901d1l03iiqyjouer7mbb4z7q 250 92303 299473 2026-09-29T14:16:18Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/38]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/38]]: เปลี่ยนชื่อ 299473 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/38]]<noinclude></noinclude> ewnccyw9gar7dl36soo4etk9fz2jo9t 250 92304 299475 2026-09-29T14:16:57Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/39]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/39]]: เปลี่ยนชื่อ 299475 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/39]]<noinclude></noinclude> 79r9e12uelw2psit0scb2mi0xj7ybe7 250 92305 299477 2026-09-29T14:17:21Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/40]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/40]]: เปลี่ยนชื่อ 299477 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/40]]<noinclude></noinclude> 0i35t3f54yhsf2k75033wrecvz62n1u 250 92306 299479 2026-09-29T14:17:46Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/41]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/41]]: เปลี่ยนชื่อ 299479 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/41]]<noinclude></noinclude> lmpwkyttazbcag8h4s4s7rczjhorm5e 250 92307 299482 2026-09-29T14:18:19Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/42]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/42]]: เปลี่ยนชื่อ 299482 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/42]]<noinclude></noinclude> 23i5mblk4v1upv4zkuwfwv8i6gk90u7 250 92308 299485 2026-09-29T14:19:08Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/43]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/43]]: เปลี่ยนชื่อ 299485 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/43]]<noinclude></noinclude> 95gff983uo1jvcbh27gzkkgsa1b2q2a 250 92309 299487 2026-09-29T14:19:39Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/44]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/44]]: เปลี่ยนชื่อ 299487 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/44]]<noinclude></noinclude> 6njoti886z1vxscl1bbo18nk2rltpsd 250 92310 299490 2026-09-29T14:20:35Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/45]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/45]]: เปลี่ยนชื่อ 299490 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/45]]<noinclude></noinclude> 0tv9d1upxkryovm7qjh85r3l0hvv1jz 250 92311 299492 2026-09-29T14:21:07Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/46]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/46]]: เปลี่ยนชื่อ 299492 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/46]]<noinclude></noinclude> c3stxpo2ysks606l8dweftgmsm3k7qm 250 92312 299495 2026-09-29T14:33:00Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/47]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/47]]: เปลี่ยนชื่อ 299495 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/47]]<noinclude></noinclude> ga1yymlay6rkqizmw8d0gg5ipapmiac 250 92313 299498 2026-09-29T14:33:47Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/48]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/48]]: เปลี่ยนชื่อ 299498 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/48]]<noinclude></noinclude> r1tznfk27l36enrzffcmr2bx89rjhzw 250 92314 299500 2026-09-29T14:34:06Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/49]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/49]]: เปลี่ยนชื่อ 299500 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/49]]<noinclude></noinclude> q4fdb2rfya4jhnu1hpjtu80edyo1aax 250 92315 299503 2026-09-29T14:37:43Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/50]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/50]]: เปลี่ยนชื่อ 299503 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/50]]<noinclude></noinclude> 3le6cwnvy827s6umm5jh0l9uopfkboj 250 92316 299505 2026-09-29T14:38:32Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/51]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/51]]: เปลี่ยนชื่อ 299505 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/51]]<noinclude></noinclude> h0j79a4pwfs1p7rx34u14dw640qr6q0 250 92317 299508 2026-09-29T14:39:11Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/52]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/52]]: เปลี่ยนชื่อ 299508 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/52]]<noinclude></noinclude> qra2lqte3y9o8uqtuvtfe89waf6xi5z 250 92318 299510 2026-09-29T14:39:52Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/53]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/53]]: เปลี่ยนชื่อ 299510 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/53]]<noinclude></noinclude> 1bpzhnd0tprin2pihkswdcrpcwhcwwf 250 92319 299513 2026-09-29T14:40:59Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/54]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/54]]: เปลี่ยนชื่อ 299513 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/54]]<noinclude></noinclude> gkrjxptrfc6owigcy5h5wxknvps3vii 250 92320 299515 2026-09-29T14:41:30Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/55]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/55]]: เปลี่ยนชื่อ 299515 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/55]]<noinclude></noinclude> jj4dbfm097mgdsmkc3mepgcrcmk0wxn 250 92321 299518 2026-09-29T14:42:28Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/56]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/56]]: เปลี่ยนชื่อ 299518 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/56]]<noinclude></noinclude> cai1zl91s26l0a7k3wp5tcesywnjutr 250 92322 299521 2026-09-29T14:42:56Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/57]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/57]]: เปลี่ยนชื่อ 299521 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/57]]<noinclude></noinclude> gyqayz2z8vw10mf4tnh9ju9fwdlqf3z 250 92323 299525 2026-09-29T14:45:21Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/58]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/58]]: เปลี่ยนชื่อ 299525 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/58]]<noinclude></noinclude> d5ncd1tndjcmg3o76p0r6srdaksga5v 250 92324 299528 2026-09-29T14:45:54Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/59]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/59]]: เปลี่ยนชื่อ 299528 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/59]]<noinclude></noinclude> qh0qhlh5jgfwdpp6me9du3tfzusrbar 250 92325 299531 2026-09-29T14:47:11Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/60]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/60]]: เปลี่ยนชื่อ 299531 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/60]]<noinclude></noinclude> dpam8cmx6rv3jnc4wltvm273fqvpyrh 250 92326 299534 2026-09-29T14:48:02Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/61]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/61]]: เปลี่ยนชื่อ 299534 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/61]]<noinclude></noinclude> hh8x0l04prm0a8vo9o1lhag00ilelup 250 92327 299537 2026-09-29T14:49:11Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/62]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/62]]: เปลี่ยนชื่อ 299537 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/62]]<noinclude></noinclude> mxx6uboftooslg1kwsquvprjw5sod9t 3 92328 299538 2026-09-30T02:10:16Z New user message 1899 เพิ่ม[[Template:Welcome|สารต้อนรับ]]ในหน้าคุยของผู้ใช้ใหม่ 299538 wikitext text/x-wiki {{Template:Welcome|name=Tobiuss}} -- [[ผู้ใช้:New user message|New user message]] ([[คุยกับผู้ใช้:New user message|คุย]]) 09:10, 30 กันยายน 2569 (+07) 325aq54bfvquj9rkoh9ey526tn2k6vg 250 92329 299544 2026-09-30T07:08:08Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/63]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/63]]: เปลี่ยนชื่อ 299544 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/63]]<noinclude></noinclude> 8xc8jsflsbytq9v6f8kjvy9ikr2ijcj 250 92330 299546 2026-09-30T07:08:28Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/64]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/64]]: เปลี่ยนชื่อ 299546 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/64]]<noinclude></noinclude> 5pt4975mz7eqboi9mc83ffst8dlpqh7 250 92331 299549 2026-09-30T07:09:42Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/65]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/65]]: เปลี่ยนชื่อ 299549 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/65]]<noinclude></noinclude> n2envuq3j1rh3qi6hybwtotqoij3cqt 250 92332 299553 2026-09-30T07:10:32Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/66]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/66]]: เปลี่ยนชื่อ 299553 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/66]]<noinclude></noinclude> gtfnapxjz3zzunpkpvadtgcq2gpzx9e 250 92333 299556 2026-09-30T07:10:58Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/67]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/67]]: เปลี่ยนชื่อ 299556 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/67]]<noinclude></noinclude> 34czhwytixhvxfid4xyjm1zk5nki9d4 250 92334 299559 2026-09-30T07:14:04Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/68]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/68]]: เปลี่ยนชื่อ 299559 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/68]]<noinclude></noinclude> jy0356qgz2u6tzfcn9pj2aalxq87tzh 250 92335 299561 2026-09-30T07:14:43Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/69]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/69]]: เปลี่ยนชื่อ 299561 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/69]]<noinclude></noinclude> qkgkj9tjhxlr2p21p01zpcx1y6dlj9y 250 92336 299564 2026-09-30T07:15:46Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/70]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/70]]: เปลี่ยนชื่อ 299564 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/70]]<noinclude></noinclude> benncbgvzngyz789cmu65apf3z0sb0h 250 92337 299567 2026-09-30T07:18:58Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/71]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/71]]: เปลี่ยนชื่อ 299567 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/71]]<noinclude></noinclude> smwt55ifpiy17hmi3yjhne7mv6x2bal 250 92338 299570 2026-09-30T07:19:37Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/72]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/72]]: เปลี่ยนชื่อ 299570 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/72]]<noinclude></noinclude> 7yt6ma8jtd9519tkvkcvlhedsupu7fz 250 92339 299573 2026-09-30T07:20:32Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/73]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/73]]: เปลี่ยนชื่อ 299573 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/73]]<noinclude></noinclude> b4potzoare4hh4gwzi9y9gq9g69j2l4 250 92340 299576 2026-09-30T07:21:04Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/74]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/74]]: เปลี่ยนชื่อ 299576 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/74]]<noinclude></noinclude> 7vzocsjjkws1tgkd4k9jmg5glih0i3x 250 92341 299579 2026-09-30T07:21:48Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/75]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/75]]: เปลี่ยนชื่อ 299579 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/75]]<noinclude></noinclude> 2jastm341mj39zsrwz1vbgr6654urm2 250 92342 299582 2026-09-30T07:22:48Z Vesperstelo 11696 Vesperstelo ย้ายหน้า [[หน้า:Prachum Kotmai Ratchakan Thi Nueng 2482 (1).djvu/76]] ไปยัง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/76]]: เปลี่ยนชื่อ 299582 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="" /></noinclude>#เปลี่ยนทาง [[หน้า:Pramuan Kot Mai Ratcha Kan Thi Nueng 2482 (1).djvu/76]]<noinclude></noinclude> 56pvtxayr2c3sd10edev8qupd5sb7x4 250 92343 299583 2026-09-30T08:19:17Z สีทราย 11827 /* ยังไม่พิสูจน์อักษร */ สร้างหน้าด้วย " พอเรือถึงวัดประเวศ ทิดอ่อนเป็นผู้ได้สติก่อน สั่งเรือเทียบเข้าวัดเพราะจะนำศพเข้าบ้านไม่ได้ตามประเพณีที่ถือกันมาเก่าก่อน ครั้นเรือเทียบท่าวัดแล้ว ทั้งทิด..." 299583 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="สีทราย" />{{หสล|๕๖}}</noinclude> พอเรือถึงวัดประเวศ ทิดอ่อนเป็นผู้ได้สติก่อน สั่งเรือเทียบเข้าวัดเพราะจะนำศพเข้าบ้านไม่ได้ตามประเพณีที่ถือกันมาเก่าก่อน ครั้นเรือเทียบท่าวัดแล้ว ทั้งทิดอ่อนและผู้ใหญ่โพธิก็ร้องไห้เข้าปลุกท่านสมภารเล่าเรื่องให้ฟัง พระก็ตื่นนอนกันแทบทั้งวัด รีบมาจัดการนำศพทั้งศิษย์และครูขึ้นนอนบนศาลาการเปรียญ จุดฟืนจุดไฟสว่างขึ้น ส่วนทางบ้านผู้ใหญ่โพธิไม่จำเป็นจะต้องรีบไปบอกใคร เพราะแม่ของแน่งน้อยตายไปนานแล้ว มีแต่คนเฝ้าบ้านเท่านั้น รุ่งเช้าให้รู้ข่าวก็ได้ ทั้งหมดจึงร้องไห้เฝ้าศพอยู่ที่วัดด้วยกัน การสวดพระอภิธรรมได้เป็นไปถึงเจ็ดคืน เพราะเป็นที่รักและอาลัยแก่ทุกคน ต่างขอเป็นของแต่ละคน คนละคืน สวดให้แก่ลูกสาวนายวงดนตรีและสวดให้แก่ครูตัว นายฉอุ่มก็มาร่วมบุญอยู่ด้วยความเศร้าโศกยิ่งนัก ครั้นครบการสวดเอาศพเข้าเก็บกุดัง ก็กลับมาทำบุญเจ็ดวันที่บ้าน สวดมนต์เย็นและมีพิณพาทย์ประโคน พวกเครื่องสายเล่นไม่ไหวใจอ่อนหมดกำลังจะแสดง เพราะใจหายหมดครูก็หมดกำลังใจ พิณพาทย์ทำเพลงไป ผู้ชายร้องบ้าง สายหยุดร้องบ้าง เพราะไม่เกี่ยวกับความรักความใคร่อะไรลับๆ กับประเทือง มีแต่ความอาลัยและรักฐานครู ก็พอแข็งใจร้องไปได้ แต่กระนั้นก็มีน้ำตาคลอหน่วย เพราะเพลงร้องทุกๆ เพลงประเทืองปรับปรุงให้ทั้งหมด ถึงตอนลูกคอโหยไห้หวานจับใจ ใจตัวก็จดจ่ออยู่ที่ครู เลยน้ำตาไหลพราก<noinclude></noinclude> 0kdddmqj7h7ayst319ekptrflortuh6 299584 299583 2026-09-30T08:32:17Z สีทราย 11827 299584 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="สีทราย" />{{หสล|๕๖}}</noinclude> พอเรือถึงวัดประเวศ ทิดอ่อนเป็นผู้ได้สติก่อน สั่งเรือเทียบเข้าวัดเพราะจะนำศพเข้าบ้านไม่ได้ตามประเพณีที่ถือกันมาเก่าก่อน ครั้นเรือเทียบท่าวัดแล้ว ทั้งทิดอ่อนและผู้ใหญ่โพธิก็ร้องไห้เข้าปลุกท่านสมภารเล่าเรื่องให้ฟัง พระก็ตื่นนอนกันแทบทั้งวัด รีบมาจัดการนำศพทั้งศิษย์และครูขึ้นนอนบนศาลาการเปรียญ จุดฟืนจุดไฟสว่างขึ้น ส่วนทางบ้านผู้ใหญ่โพธิไม่จำเป็นจะต้องรีบไปบอกใคร เพราะแม่ของแน่งน้อยตายไปนานแล้ว มีแต่คนเฝ้าบ้านเท่านั้น รุ่งเช้าให้รู้ข่าวก็ได้ ทั้งหมดจึงร้องไห้เฝ้าศพอยู่ที่วัดด้วยกัน การสวดพระอภิธรรมได้เป็นไปถึงเจ็ดคืน เพราะเป็นที่รักและอาลัยแก่ทุกคน ต่างขอเป็นของแต่ละคน คนละคืน สวดให้แก่ลูกสาวนายวงดนตรีและสวดให้แก่ครูตัว นายฉอุ่มก็มาร่วมบุญอยู่ด้วยความเศร้าโศกยิ่งนัก ครั้นครบการสวดเอาศพเข้าเก็บกุดัง ก็กลับมาทำบุญเจ็ดวันที่บ้าน สวดมนต์เย็นและมีพิณพาทย์ประโคน พวกเครื่องสายเล่นไม่ไหวใจอ่อนหมดกำลังจะแสดง เพราะใจหายหมดครูก็หมดกำลังใจ พิณพาทย์ทำเพลงไป ผู้ชายร้องบ้าง สายหยุดร้องบ้าง เพราะไม่เกี่ยวกับความรักความใคร่อะไรลับๆ กับประเทือง มีแต่ความอาลัยและรักฐานครู ก็พอแข็งใจร้องไปได้ แต่กระนั้นก็มีน้ำตาคลอหน่วย เพราะเพลงร้องทุกๆ เพลงประเทืองปรับปรุงให้ทั้งหมด ถึงตอนลูกคอโหยไห้หวานจับใจ ใจตัวก็จดจ่ออยู่ที่ครู เลยน้ำตาไหลพราก พอถึงเพลงทยอยนอก สายหยุดก็ร้องเนื้อเพลงที่ครูประเทืองสอนใหม่ ซึ่งมีเนื้อว่า "โอ้เจ้าประคุณเคยปกผม ประดุจร่มโพธิ์ไทรใบอ่อน จากไปดังหนึ่งใครมาฟันฟอน มาทอดถอนทิ้งไว้ให้วังเวง น้องอยู่หลังตั้งใจคอยใจจะขาด ทั้งไร้ญาติเกรงคนจะข่มเหง ตัวเปล่าใครเล่าจะยำเกรง จะวังเวงชอกช้ำระกำทรวง" "โธ่...สายหยุดเอ๋ย" เสียงของทับทิมที่นั่งซุ่มอยู่อีกมุมหนึ่งร้องครางขึ้นอย่างสะอื้น แล้วก็ก้มหน้าร้องไห้ฮักๆ ดังจะสิ้นใจ ทิดอ่อนนั่งกินเหล้าอยู่ใกล้ๆ ได้ยินน้องสาวพูดดังนั้นแล้วก็ร้องไห้ ตัวเองก็เป็นผู้รู้เรื่องนัยของน้องสาวถึงแก่สะอื้นขึ้นมาบ้าง ทั้งรักและเห็นอกเห็นใจน้อง<noinclude></noinclude> h8s95pvcdwj6d5vx6mpopfsaj9rngxa 299585 299584 2026-09-30T08:50:26Z สีทราย 11827 299585 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="สีทราย" />{{หสล|๕๖}}</noinclude> พอเรือถึงวัดประเวศ ทิดอ่อนเป็นผู้ได้สติก่อน สั่งเรือเทียบเข้าวัดเพราะจะนำศพเข้าบ้านไม่ได้ตามประเพณีที่ถือกันมาเก่าก่อน ครั้นเรือเทียบท่าวัดแล้ว ทั้งทิดอ่อนและผู้ใหญ่โพธิก็ร้องไห้เข้าปลุกท่านสมภารเล่าเรื่องให้ฟัง พระก็ตื่นนอนกันแทบทั้งวัด รีบมาจัดการนำศพทั้งศิษย์และครูขึ้นนอนบนศาลาการเปรียญ จุดฟืนจุดไฟสว่างขึ้น ส่วนทางบ้านผู้ใหญ่โพธิไม่จำเป็นจะต้องรีบไปบอกใคร เพราะแม่ของแน่งน้อยตายไปนานแล้ว มีแต่คนเฝ้าบ้านเท่านั้น รุ่งเช้าให้รู้ข่าวก็ได้ ทั้งหมดจึงร้องไห้เฝ้าศพอยู่ที่วัดด้วยกัน การสวดพระอภิธรรมได้เป็นไปถึงเจ็ดคืน เพราะเป็นที่รักและอาลัยแก่ทุกคน ต่างขอเป็นของแต่ละคน คนละคืน สวดให้แก่ลูกสาวนายวงดนตรีและสวดให้แก่ครูตัว นายฉอุ่มก็มาร่วมบุญอยู่ด้วยความเศร้าโศกยิ่งนัก ครั้นครบการสวดเอาศพเข้าเก็บกุดัง ก็กลับมาทำบุญเจ็ดวันที่บ้าน สวดมนต์เย็นและมีพิณพาทย์ประโคม พวกเครื่องสายเล่นไม่ไหวใจอ่อนหมดกำลังจะแสดง เพราะใจหายหมดครูก็หมดกำลังใจ พิณพาทย์ทำเพลงไป ผู้ชายร้องบ้าง สายหยุดร้องบ้าง เพราะไม่เกี่ยวกับความรักความใคร่อะไรลับๆ กับประเทือง มีแต่ความอาลัยและรักฐานครู ก็พอแข็งใจร้องไปได้ แต่กระนั้นก็มีน้ำตาคลอหน่วย เพราะเพลงร้องทุกๆ เพลงประเทืองปรับปรุงให้ทั้งหมด ถึงตอนลูกคอโหยไห้หวานจับใจ ใจตัวก็จดจ่ออยู่ที่ครู เลยน้ำตาไหลพราก พอถึงเพลงทยอยนอก สายหยุดก็ร้องเนื้อเพลงที่ครูประเทืองสอนให้ใหม่ ซึ่งมีเนื้อว่า "โอ้เจ้าประคุณเคยปกผม ประดุจร่มโพธิ์ไทรใบอ่อน จากไปดังหนึ่งใครมาฟันฟอน มาทอดถอนทิ้งไว้ให้วังเวง น้องอยู่หลังตั้งใจคอยใจจะขาด ทั้งไร้ญาติเกรงคนจะข่มเหง ตัวเปล่าใครเล่าจะยำเกรง จะวังเวงชอกช้ำระกำทรวง" "โธ่...สายหยุดเอ๋ย" เสียงของทับทิมที่นั่งซุ่มอยู่อีกมุมหนึ่งร้องครางขึ้นอย่างสะอื้น แล้วก็ก้มหน้าร้องไห้ฮักๆ ดังจะสิ้นใจ ทิดอ่อนนั่งกินเหล้าอยู่ใกล้ๆ ได้ยินน้องสาวพูดดังนั้นแล้วก็ร้องไห้ ตัวเองก็เป็นผู้รู้เรื่องนัยของน้องสาวถึงแก่สะอื้นขึ้นมาบ้าง ทั้งรักและเห็นอกเห็นใจน้อง<noinclude></noinclude> jm6ti03wfw596a2yl2l2gv48912f78h 250 92344 299586 2026-09-30T10:00:00Z สีทราย 11827 /* ยังไม่พิสูจน์อักษร */ สร้างหน้าด้วย "และนึกถึงผู้ตายที่จะมาเป็นเขยก็สุดจะยั้งความกระเทือนใจได้ ก็พลอยร้องไห้ไปกับน้องสาวด้วย ผู้ใหญ่โพธิเป็นคนชราย่อมผ่านชีวิตมามากจึงเพียงดวงตาวาวไปด้วยน้ำต..." 299586 proofread-page text/x-wiki <noinclude><pagequality level="1" user="สีทราย" />{{หสล|๕๗}}</noinclude>และนึกถึงผู้ตายที่จะมาเป็นเขยก็สุดจะยั้งความกระเทือนใจได้ ก็พลอยร้องไห้ไปกับน้องสาวด้วย ผู้ใหญ่โพธิเป็นคนชราย่อมผ่านชีวิตมามากจึงเพียงดวงตาวาวไปด้วยน้ำตา ดื่มเหล้าดับอารมณ์ และปิดบับอากัปกิริยาไม่แสดงอะไรๆ ที่อยู่อย่างลึกในอกออกมาให้ใครเห็น<noinclude></noinclude> gcmpkh8aqsw6afouadix5mbt4tojs6x