ሊስተት መደይን እርትርየ

<mediawiki xmlns="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/" xmlns:xsi="http://www.w3.org/2001/XMLSchema-instance" xsi:schemaLocation="http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11/ http://www.mediawiki.org/xml/export-0.11.xsd" version="0.11" xml:lang="tig">
  <siteinfo>
    <sitename>ዊኪፒድያ</sitename>
    <dbname>tigwiki</dbname>
    <base>https://tig.wikipedia.org/wiki/%E1%8A%A0%E1%8C%8D%E1%8B%B3_%E1%8C%88%E1%8C%BD</base>
    <generator>MediaWiki 1.47.0-wmf.24</generator>
    <case>first-letter</case>
    <namespaces>
      <namespace key="-2" case="first-letter">ሜድያ</namespace>
      <namespace key="-1" case="first-letter">ፍንቱይ</namespace>
      <namespace key="0" case="first-letter" />
      <namespace key="1" case="first-letter">ህድግ</namespace>
      <namespace key="2" case="first-letter">መትነፈዓይ</namespace>
      <namespace key="3" case="first-letter">ህድግ መትነፈዓይ</namespace>
      <namespace key="4" case="first-letter">ዊኪፒድያ</namespace>
      <namespace key="5" case="first-letter">ህድግ ዊኪፒድያ</namespace>
      <namespace key="6" case="first-letter">ፋይል</namespace>
      <namespace key="7" case="first-letter">ህድግ ፋይል</namespace>
      <namespace key="8" case="first-letter">ሜድያዊኪ</namespace>
      <namespace key="9" case="first-letter">ህድግ ሜድያዊኪ</namespace>
      <namespace key="10" case="first-letter">ሞደል</namespace>
      <namespace key="11" case="first-letter">ህድግ ሞደል</namespace>
      <namespace key="12" case="first-letter">ሰዳየት</namespace>
      <namespace key="13" case="first-letter">ህድግ ሰዳየት</namespace>
      <namespace key="14" case="first-letter">ከረርም</namespace>
      <namespace key="15" case="first-letter">ህድግ ከረርም</namespace>
      <namespace key="710" case="first-letter">TimedText</namespace>
      <namespace key="711" case="first-letter">TimedText talk</namespace>
      <namespace key="828" case="first-letter">Module</namespace>
      <namespace key="829" case="first-letter">Module talk</namespace>
      <namespace key="1728" case="first-letter">Event</namespace>
      <namespace key="1729" case="first-letter">Event talk</namespace>
    </namespaces>
  </siteinfo>
  <page>
    <title>ሊስተት መደይን እርትርየ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>79</id>
    <revision>
      <id>9491</id>
      <parentid>9449</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T19:24:24Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hdad Tigre</username>
        <id>1837</id>
      </contributor>
      <comment>/* ብዕድ መዳይን ወ ደገጊት */ ወሰኮት ሮረ</comment>
      <origin>9491</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4746" sha1="o3o9pcpcbnqd7uvmhzwftdk79450nri" xml:space="preserve">[[ፋይል:Asmara_banner.jpg|frameless|upright=10|center]]
[[ፋይል:Massawa_banner.jpg|frameless|upright=10|center]]
[[ፋይል:Keren_banner.jpg|frameless|upright=10|center]]
{| class=&quot;wikitable&quot;  
|-----
!colspan=&quot;6&quot;  | መደይን እርትርየ
|-----
!rowspan=&quot;2&quot; | ደረጀት !! rowspan=&quot;2&quot; | መዲነት !! colspan=&quot;2&quot; | ብዝሔ ሸዐብ !! rowspan=&quot;2&quot; | አቅሊም
|-----
! እት1984 ዐለቦት ሸዐብ !! 2010 ወግም
|-----
|align=right | 1 || [[አስመራ]]|| align=right | 475,385 || align=right | 649,707 || [[አቅሊም ምግብ|ምግብ]]
|-----
|align=right | 2 || [[ከረን]] || align=right | 126,149 || align=right | 146,483 || [[አቅሊም ዐንሰባ|ዐንሰበ]]
|-----
|align=right | 3 || [[ስነይ]]|| align=right | 52,531 || align=right | 64,889 || [[አቅሊም ጋሽ በርካ|ጋሽ በርከ]]
|-----
|align=right | 4 || [[መንደፈራ]] || align=right | 22,184 || align=right | 63,492 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]]
|-----
|align=right | 5 || [[አቅርደት]]  || align=right | 15,948 || align=right | 47,482 || [[አቅሊም ጋሽ በርካ|ጋሽ በርከ]]
|-----
|align=right | 6 || [[ዐሰብ]] || align=right | 31,037 || align=right | 39,656 || [[አቅሊም ግብለት ቀይሕ በሐር|ግብለት ቀይሕ በሐር]] 
|-----
|align=right | 7 || [[ባጸዕ]] || align=right | 15,441 || align=right | 36,700 || [[አቅሊም  ቅብለት በሐር ቀየሕ | ቅብለት በሐር ቀየሕ]]
|-----
|align=right | 8 || [[ዓዲ ኹዋላ|ዓዲዃላ]] || align=right | 14,465 || align=right | 34,589 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]]
|----- 
|align=right | 9 ||  [[ሰንዓፈ|ሰንዓፌ]]|| align=right | 14,019 || align=right | 31,831 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]]
|-----
|align=right | 10 || [[ደቅምሓረ]]|| align=right | 17,290 || align=right | 31,000 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]]
|-----
|align=right | 11 || [[ሰገነይቲ]] || align=right | 13,328 || align=right | 27,656 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]]
|-----
|align=right | 12 || [[ነቅፈ]] || align=right | ''N/A'' || align=right | 20,222 || [[አቅሊም ቅብለት በሐር ቀየሕ| ቅብለት በሐር ቀየሕ]]
|----- 
|align=right | 13 || [[ዓድ ቀየሕ|ዐድ ቀይሕ]]|| align=right | 8,691 || align=right | 19,304 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]]
|-----
|align=right | 14 || [[ባረንቱ]] || align=right | 2,541 || align=right | 15,467 || [[አቅሊም ጋሽ በርካ|ጋሽ በርከ]]
|----- 
|align=right | 15 || [[በይሉል]]  || align=right | ''N/A'' || align=right | 14,055 || [[አቅሊም ግብለት ቀይሕ በሐር|ግብለት ቀይሕ በሐር]]
|-----
|align=right | 16 || [[እድ]] || align=right | ''N/A'' || align=right | 12,855 || [[አቅሊም ግብለት ቀይሕ በሐር|ግብለት ቀይሕ በሐር]]
|-----
|align=right | 17 || [[ግንደዕ]]|| align=right | 7,702 || align=right | 10,523 || [[አቅሊም ቅበልት ቀይሕ በሐር|ቅበልት ቀይሕ በሐር]]
|-----
|align=right | 18 || [[መርሳ ፋጥማ]]  || align=right | ''N/A'' || align=right | 9,542 || [[አቅሊም ግብለት ቀይሕ በሐር|ግብለት ቀይሕ በሐር]]
|-----
|align=right | 19 || [[ሕምብርቲ]] || align=right | ''N/A'' || align=right | 8,822 || [[አቅሊም ምግብ|ምግብ]]
|-----
|align=right | 20 || [[ነፋሲት]] || align=right | ''N/A'' || align=right | 8,727 || [[አቅሊም ምግብ|ምግብ]]
|}

== ብዕድ መዳይን ወ ደገጊት ==
*[[ዓዲ ተከሌዛን]] 
* [[አፍዐበት]]
* [[ዓረዛ]] 
* [[አግዳ ገጽ/ባድመ|ባድመ]]
*[[Bisha, Eritrea|ቢሻ]] 
* [[ዳይሮ ፓውሎስ]]
*[[ዴባይሲማ]] 
* [[ዲግሳ]] 
* [[ኤምባ ደርሖ]] 
*[[ዞባ ማእከል]] 
*[[ፊልፊል]]
* ጎቋት  
* [[ሃዘጋ]]
* [[ኩዶ-ፈላሲ]] 
*[[Matara, Eritrea|ማጠራ]] 
* [[ማይ ሚኔ]] 
*[[መርሳ ጉልቡብ]] 
*[[Mersa Tek'lay|መርሳ ቴክላይ]]
* [[አግዳ ገጽ/ኡምሓጀር|ኡምሓጀር]]
*[[ጰር ቶካር]]
*[[ዃዕቲት]] 
*[[ራሓይታ]] 
*[[ሰብደራት]] 
*[[Tsorona-Zalambessa|ዛላምበሳ]] 
*[[ጸዓዘጋ]] 
* [[አግዳ ገጽ/ዙላ|ዙላ]]
*[[ዛህጊሓር]]
*[[አዲ-አበቶ]]
*[[ኩዶፈላሲ]]
*[[ሞልኪ]]
*[[ሻምቡቆ]]
*[[ጎልጅ]]
*[[ጣራ ኤምኒ]]
*[[ሻኬያሞ]]
*[[ኤምኒ ሓይሊ]]
*[[ክናፍና]]
*[[ጾሮና]]
*[[ኤንዳ ገርግስ]]
*[[ሃይኮታ]]
*[[ፎርቶሳዋ]]
*[[ሼብ]]
*[[እላ በረድ]]
*[[Adi Qontsi|አዲ ቆንጺ]]
*[[ሜካኢካ]]
*[[ሕርጊጎ]]
* [[ሮረ]]

[[ከረርም:መደይን እርትርየ]]</text>
      <sha1>o3o9pcpcbnqd7uvmhzwftdk79450nri</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9492</id>
      <parentid>9491</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T19:33:08Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hdad Tigre</username>
        <id>1837</id>
      </contributor>
      <comment>/* ብዕድ መዳይን ወ ደገጊት */ እስኑዮት ሐርፍ</comment>
      <origin>9492</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4749" sha1="3yb2lib2fuz9oh1rg8tfbzu64gpydl7" xml:space="preserve">[[ፋይል:Asmara_banner.jpg|frameless|upright=10|center]]
[[ፋይል:Massawa_banner.jpg|frameless|upright=10|center]]
[[ፋይል:Keren_banner.jpg|frameless|upright=10|center]]
{| class=&quot;wikitable&quot;  
|-----
!colspan=&quot;6&quot;  | መደይን እርትርየ
|-----
!rowspan=&quot;2&quot; | ደረጀት !! rowspan=&quot;2&quot; | መዲነት !! colspan=&quot;2&quot; | ብዝሔ ሸዐብ !! rowspan=&quot;2&quot; | አቅሊም
|-----
! እት1984 ዐለቦት ሸዐብ !! 2010 ወግም
|-----
|align=right | 1 || [[አስመራ]]|| align=right | 475,385 || align=right | 649,707 || [[አቅሊም ምግብ|ምግብ]]
|-----
|align=right | 2 || [[ከረን]] || align=right | 126,149 || align=right | 146,483 || [[አቅሊም ዐንሰባ|ዐንሰበ]]
|-----
|align=right | 3 || [[ስነይ]]|| align=right | 52,531 || align=right | 64,889 || [[አቅሊም ጋሽ በርካ|ጋሽ በርከ]]
|-----
|align=right | 4 || [[መንደፈራ]] || align=right | 22,184 || align=right | 63,492 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]]
|-----
|align=right | 5 || [[አቅርደት]]  || align=right | 15,948 || align=right | 47,482 || [[አቅሊም ጋሽ በርካ|ጋሽ በርከ]]
|-----
|align=right | 6 || [[ዐሰብ]] || align=right | 31,037 || align=right | 39,656 || [[አቅሊም ግብለት ቀይሕ በሐር|ግብለት ቀይሕ በሐር]] 
|-----
|align=right | 7 || [[ባጸዕ]] || align=right | 15,441 || align=right | 36,700 || [[አቅሊም  ቅብለት በሐር ቀየሕ | ቅብለት በሐር ቀየሕ]]
|-----
|align=right | 8 || [[ዓዲ ኹዋላ|ዓዲዃላ]] || align=right | 14,465 || align=right | 34,589 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]]
|----- 
|align=right | 9 ||  [[ሰንዓፈ|ሰንዓፌ]]|| align=right | 14,019 || align=right | 31,831 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]]
|-----
|align=right | 10 || [[ደቅምሓረ]]|| align=right | 17,290 || align=right | 31,000 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]]
|-----
|align=right | 11 || [[ሰገነይቲ]] || align=right | 13,328 || align=right | 27,656 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]]
|-----
|align=right | 12 || [[ነቅፈ]] || align=right | ''N/A'' || align=right | 20,222 || [[አቅሊም ቅብለት በሐር ቀየሕ| ቅብለት በሐር ቀየሕ]]
|----- 
|align=right | 13 || [[ዓድ ቀየሕ|ዐድ ቀይሕ]]|| align=right | 8,691 || align=right | 19,304 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]]
|-----
|align=right | 14 || [[ባረንቱ]] || align=right | 2,541 || align=right | 15,467 || [[አቅሊም ጋሽ በርካ|ጋሽ በርከ]]
|----- 
|align=right | 15 || [[በይሉል]]  || align=right | ''N/A'' || align=right | 14,055 || [[አቅሊም ግብለት ቀይሕ በሐር|ግብለት ቀይሕ በሐር]]
|-----
|align=right | 16 || [[እድ]] || align=right | ''N/A'' || align=right | 12,855 || [[አቅሊም ግብለት ቀይሕ በሐር|ግብለት ቀይሕ በሐር]]
|-----
|align=right | 17 || [[ግንደዕ]]|| align=right | 7,702 || align=right | 10,523 || [[አቅሊም ቅበልት ቀይሕ በሐር|ቅበልት ቀይሕ በሐር]]
|-----
|align=right | 18 || [[መርሳ ፋጥማ]]  || align=right | ''N/A'' || align=right | 9,542 || [[አቅሊም ግብለት ቀይሕ በሐር|ግብለት ቀይሕ በሐር]]
|-----
|align=right | 19 || [[ሕምብርቲ]] || align=right | ''N/A'' || align=right | 8,822 || [[አቅሊም ምግብ|ምግብ]]
|-----
|align=right | 20 || [[ነፋሲት]] || align=right | ''N/A'' || align=right | 8,727 || [[አቅሊም ምግብ|ምግብ]]
|}

== ብዕድ መዳይን ወ ደገጊት ==
*[[ዓዲ ተከሌዛን]] 
* [[አፍዐበት]]
* [[ዐረዘ]] 
* [[አግደ ገጽ/ባድሜ|ባድሜ]]
*[[Bisha, Eritrea|ቢሸ]] 
* [[ዳይሮ ፓውሎስ]]
*[[ዴባይሲማ]] 
* [[ድግሰ]] 
* [[እምበ ዲርሆ]] 
*[[አቅሊም ምግብ]] 
*[[ፍልፍል]]
* ጎቋት  
* [[ሃዘጋ]]
* [[ኩዶ-ፈላሲ]] 
*[[Matara, Eritrea|መጠረ]] 
* [[ማይ ሚኔ]] 
*[[ማርሰ ግልቡብ] 
*[[Mersa Tek'lay|ማርሰ ቴክላይ]]
* [[አግደ ገጽ/እምሐጀር|እምሐጀር]]
*[[ጰር ቶካር]]
*[[ዃዕቲት]] 
*[[ረሐይተ]] 
*[[ሰብደራት]] 
*[[Tsorona-Zalambessa|ዛላምበሳ]] 
*[[ጸዓዘጋ]] 
* [[አግደ ገጽ/ዙለ|ዙለ]]
*[[ዛህጊሓር]]
*[[ዐድ-አቤቱ]]
*[[ኩዶፈላሲ]]
*[[ሞልኪ]]
*[[ሻምቡቆ]]
*[[ገሉጅ]]
*[[ጣራ ኤምኒ]]
*[[ሻኬያሞ]]
*[[ኤምኒ ሓይሊ]]
*[[ክናፍና]]
*[[ጸሮነ]]
*[[ኤንዳ ገርግስ]]
*[[ሀይኮተ]]
*[[ፎርቶ-ሳዋ]]
*[[ሼብ]]
*[[እላ በረድ]]
*[[Adi Qontsi|አዲ ቆንጺ]]
*[[ሜካኢካ]]
*[[ሕርጊጎ]]
* [[ሮረ]]

[[ከረርም:መደይን እርትርየ]]</text>
      <sha1>3yb2lib2fuz9oh1rg8tfbzu64gpydl7</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9495</id>
      <parentid>9492</parentid>
      <timestamp>2026-10-19T11:51:41Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hdad Tigre</username>
        <id>1837</id>
      </contributor>
      <comment>/* ብዕድ መዳይን ወ ደገጊት */ ወሰኮት መሓዝ ለብከ</comment>
      <origin>9495</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="4775" sha1="rk235d0omh7lu0u7uneko9zqngqzjf2" xml:space="preserve">[[ፋይል:Asmara_banner.jpg|frameless|upright=10|center]]
[[ፋይል:Massawa_banner.jpg|frameless|upright=10|center]]
[[ፋይል:Keren_banner.jpg|frameless|upright=10|center]]
{| class=&quot;wikitable&quot;  
|-----
!colspan=&quot;6&quot;  | መደይን እርትርየ
|-----
!rowspan=&quot;2&quot; | ደረጀት !! rowspan=&quot;2&quot; | መዲነት !! colspan=&quot;2&quot; | ብዝሔ ሸዐብ !! rowspan=&quot;2&quot; | አቅሊም
|-----
! እት1984 ዐለቦት ሸዐብ !! 2010 ወግም
|-----
|align=right | 1 || [[አስመራ]]|| align=right | 475,385 || align=right | 649,707 || [[አቅሊም ምግብ|ምግብ]]
|-----
|align=right | 2 || [[ከረን]] || align=right | 126,149 || align=right | 146,483 || [[አቅሊም ዐንሰባ|ዐንሰበ]]
|-----
|align=right | 3 || [[ስነይ]]|| align=right | 52,531 || align=right | 64,889 || [[አቅሊም ጋሽ በርካ|ጋሽ በርከ]]
|-----
|align=right | 4 || [[መንደፈራ]] || align=right | 22,184 || align=right | 63,492 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]]
|-----
|align=right | 5 || [[አቅርደት]]  || align=right | 15,948 || align=right | 47,482 || [[አቅሊም ጋሽ በርካ|ጋሽ በርከ]]
|-----
|align=right | 6 || [[ዐሰብ]] || align=right | 31,037 || align=right | 39,656 || [[አቅሊም ግብለት ቀይሕ በሐር|ግብለት ቀይሕ በሐር]] 
|-----
|align=right | 7 || [[ባጸዕ]] || align=right | 15,441 || align=right | 36,700 || [[አቅሊም  ቅብለት በሐር ቀየሕ | ቅብለት በሐር ቀየሕ]]
|-----
|align=right | 8 || [[ዓዲ ኹዋላ|ዓዲዃላ]] || align=right | 14,465 || align=right | 34,589 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]]
|----- 
|align=right | 9 ||  [[ሰንዓፈ|ሰንዓፌ]]|| align=right | 14,019 || align=right | 31,831 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]]
|-----
|align=right | 10 || [[ደቅምሓረ]]|| align=right | 17,290 || align=right | 31,000 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]]
|-----
|align=right | 11 || [[ሰገነይቲ]] || align=right | 13,328 || align=right | 27,656 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]]
|-----
|align=right | 12 || [[ነቅፈ]] || align=right | ''N/A'' || align=right | 20,222 || [[አቅሊም ቅብለት በሐር ቀየሕ| ቅብለት በሐር ቀየሕ]]
|----- 
|align=right | 13 || [[ዓድ ቀየሕ|ዐድ ቀይሕ]]|| align=right | 8,691 || align=right | 19,304 || [[አቅሊም ግብለት|ግብለት]]
|-----
|align=right | 14 || [[ባረንቱ]] || align=right | 2,541 || align=right | 15,467 || [[አቅሊም ጋሽ በርካ|ጋሽ በርከ]]
|----- 
|align=right | 15 || [[በይሉል]]  || align=right | ''N/A'' || align=right | 14,055 || [[አቅሊም ግብለት ቀይሕ በሐር|ግብለት ቀይሕ በሐር]]
|-----
|align=right | 16 || [[እድ]] || align=right | ''N/A'' || align=right | 12,855 || [[አቅሊም ግብለት ቀይሕ በሐር|ግብለት ቀይሕ በሐር]]
|-----
|align=right | 17 || [[ግንደዕ]]|| align=right | 7,702 || align=right | 10,523 || [[አቅሊም ቅበልት ቀይሕ በሐር|ቅበልት ቀይሕ በሐር]]
|-----
|align=right | 18 || [[መርሳ ፋጥማ]]  || align=right | ''N/A'' || align=right | 9,542 || [[አቅሊም ግብለት ቀይሕ በሐር|ግብለት ቀይሕ በሐር]]
|-----
|align=right | 19 || [[ሕምብርቲ]] || align=right | ''N/A'' || align=right | 8,822 || [[አቅሊም ምግብ|ምግብ]]
|-----
|align=right | 20 || [[ነፋሲት]] || align=right | ''N/A'' || align=right | 8,727 || [[አቅሊም ምግብ|ምግብ]]
|}

== ብዕድ መዳይን ወ ደገጊት ==
*[[ዓዲ ተከሌዛን]] 
* [[አፍዐበት]]
* [[ዐረዘ]] 
* [[አግደ ገጽ/ባድሜ|ባድሜ]]
*[[Bisha, Eritrea|ቢሸ]] 
* [[ዳይሮ ፓውሎስ]]
*[[ዴባይሲማ]] 
* [[ድግሰ]] 
* [[እምበ ዲርሆ]] 
*[[አቅሊም ምግብ]] 
*[[ፍልፍል]]
* ጎቋት  
* [[ሃዘጋ]]
* [[ኩዶ-ፈላሲ]] 
*[[Matara, Eritrea|መጠረ]] 
* [[ማይ ሚኔ]] 
*[[ማርሰ ግልቡብ] 
*[[Mersa Tek'lay|ማርሰ ቴክላይ]]
* [[አግደ ገጽ/እምሐጀር|እምሐጀር]]
*[[ጰር ቶካር]]
*[[ዃዕቲት]] 
*[[ረሐይተ]] 
*[[ሰብደራት]] 
*[[Tsorona-Zalambessa|ዛላምበሳ]] 
*[[ጸዓዘጋ]] 
* [[አግደ ገጽ/ዙለ|ዙለ]]
*[[ዛህጊሓር]]
*[[ዐድ-አቤቱ]]
*[[ኩዶፈላሲ]]
*[[ሞልኪ]]
*[[ሻምቡቆ]]
*[[ገሉጅ]]
*[[ጣራ ኤምኒ]]
*[[ሻኬያሞ]]
*[[ኤምኒ ሓይሊ]]
*[[ክናፍና]]
*[[ጸሮነ]]
*[[ኤንዳ ገርግስ]]
*[[ሀይኮተ]]
*[[ፎርቶ-ሳዋ]]
*[[ሼብ]]
*[[እላ በረድ]]
*[[Adi Qontsi|አዲ ቆንጺ]]
*[[ሜካኢካ]]
*[[ሕርጊጎ]]
* [[ሮረ]]
* [[መሓዝ ለብከ]]

[[ከረርም:መደይን እርትርየ]]</text>
      <sha1>rk235d0omh7lu0u7uneko9zqngqzjf2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>ሮረ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>782</id>
    <revision>
      <id>9482</id>
      <timestamp>2026-10-18T15:45:50Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mohammed Wed Nakfa</username>
        <id>2062</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>9482</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9184" sha1="jl9p5qv5xyhjco396zcieemzg1pb2x9" xml:space="preserve">=ሮረ ሐባብ=
ሮረ ሐባብ እት እንክር ምውዳቅ ጸሓይ መዲነት ነቅፈ ለልትረከብ ወምን ነቅፈ ለልትወቀል ሰኒ ብሩድ ወእብ ለትፈናተ ጅንስ ዓጩይ ጋምል ወታጅር ለገብአ ሮራ ቱ። ሮረ ሐባብ ምዴርየት ነቅፋ ቱ። እብ እንክር ምፍጋር ጸሓይ ምስል ነቅፈ ወእብ ምውዳቅ ጸሓይ ምስል ዐንሰበ፡ ከምሰልሁመ እብ ግብለት ምስል ዐንሰበ ወእብ ቅብለት ምስል አዶብሐታት ልትሓደድ። ሸዐብ ሮረ እብ መሕረስ ወርዕዮ ልትናበሮ። ኣካል ክም ማሼለ ወብልቱብ ለመስሎ ዲበ መዲነት ነቅፈ እትኢኮን ዲብ ሮረ እግል ልንጅሖ ኢቀድር። እግልሚ፧? ሮረ ብሩድ ሰበት ገብአ። ምናተ ከረ ሽዒር ወሽንራይ እብ ብዝሔ በቅሎ ዲብ ሮረ ሐባብ። ዲብ ወቅት መሕረስ (ከረም) ንዋይ ምነ ረአሰ ሮረ አው ምነ ግረህ እንክር ልትሸነክ። አስክ ምውዳቅ ጸሓይ አው አስክ ዐንሰበ ደንን ወእብ ምፍጋር ጸሓይመ አስክ ነቅፈ (ፍንጌ ነቅፈ ወሮረ ለህለ ከደን)ገይስ ወዲብ ሐስያት ወአርድ አሸህ ዲቡ ለአከርም። ቀይም ክም አተ ዲብ ረሃበት ሮረ ለአቀብሎ። ለሓገ ለሓጌ ወለ ሰብከ ስሕል ለኣውል ከሳግም።

ሮረ ሐባብ ዲብ 4 ዐዶታት ልትከፈል። ህተን ህዬ ላበ፡ እንድላል፡ በቅለ ወማሬት ተን። እንድላል ወበቅለ ዲብ ምግብ ልትረከበ እት ህለየ፥ ላበ ህዬ ኣክር ረወሪት ምን ላበ አስክ ግብለት ሐቆ ትቀንጥ ዲብ ሀበርሮታት ትትከሬ፡ ሀበሮ ጸዕደ ወጸሊም ወ አስክ ዐሪታይ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ከሩከ።

ሮረ ሐባብ እብ እንክር ምውዳቅ ጸሓዩ ዐንሰበ ልትሓደድ። ክል ዶል አስክ ምውዳቅ ጸሓይ ሐቆ እንቀንጽ፥ ምን ላበ ልግበእ ወምን እንድላል፡ ምን በቅለ ልግበእ ወምን ማሬት እበ ኢከስስ፡ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ማይ ዘሬ ቱ ለንትሀርበብ። ምነ 4 ረወሪት ( በቅለ፡ እንድላል፡ ላበ ወ ማሬት) ፥ በቅለ ንንሰእ።

=በቅለ= 
በቅለ ሐድ 30ኪ. ም.  ዲብ ምውዳቅ ጸሓይ ምን መዲነት ነቅፈ እንዴ ሬመት ዲብ ረአስ ሮረ ሐባብ ለትትረከብ ዐድ ተ። 
በቅለ ምነ  ብዕዳት ረወሪት ለፈንትየ፥ በህለት ምን ላበ ወእንድላል እብ ብቀለ ወበራደተ ትትፈንቴ ወመትወቃለ። ከምሰልሁመ ቀደም ሕርየት ለትበኔት ቤት ምህሮ ብዲበ። በቅለ ሰኒ ብርድት፡ ውቅል ወእብ ዓጩይ ሰኒ ጋምለት ወካድረት ተ። በቅለ እብ ወለት ገበይ (እብ ተቃርብ) አው እብ አጋር ሰለስ ሳዐት ምን መዲነት ነቅፈ ትትገየስ። እብ ዐረባት ህዬ 2ሳዐት እግል ትግበእ ትቀድር። ሰር ሳዐት እግል ትግበእ ወጅበ። ምናተ አድብር ወ አግቡይ ግሙጩይ ወለትለዋለ ሰበት ቱ፡ ሜርሐት መካይን እብ ቅሩቶም ቱ ለፈግሮ። ምን ነቅፈ ፈለክ ለልትበሀል ሕሊል እንዴ በይአከ፡ እብ ወግሬት እንዴ አበልነ ሰብዐት ቅርድ ለልትበሀል ሕሊል ሐቆለ አትመምነ፡ መቃይሖ ለትትበሀል አስክ ሮረ ማሬት ለትነሰአነ ስጋደት  ድማን እንዴ አትሌነ ፡ ሕሊል ግልቡብ እብ ረአሱ እንደንን። ሐቆ ሑድ ግያስ አብጋሸሸ ለትትበሀል ልዉሊት ገበት ዲብ በቅለ ተአፈግረነ። 2ይት ገበይ ህዬ እብ መቃይሖ ዲብ ማሬት እንዴ ፈገርነ፡ ሐሬ ዲብ በቅለ እግል ንትዐዴ እንቀድር። እብ አጋር ህዬ እት ክሉ እሊ እንዴ ይእንትዕብ፡ ምን ፈለክ አስክ ወግሬት ወምኑ  ብዕራተ እንዴ ተዐሮሬነ ደብር አብ ገመል ብኡ አንፈሮት ሌጠ ቱ። 

መዲነት ነቅፈ ሰኒ ውቅል ምንማተ (ነቅፈ 1712ም)፡ በቅለ ህዬ ምን ነቅፈ ትትወቀል ወትበርድ። 

 =ተዕሊም=
ቤት ምህሮ ሕርየት ለትትበሀል መድረሰት ዲብ በቅለ ትትረከብ። ቤት ምህሮ ሕርየት ሰኒ ገዲመት እት ዘመን ቅዱም ለትሸቄት ወዲብ ወቅት እስትዕማር አስክ 4ይ ፈስል ተአደርስ ለዐለት መድረሰት ተ። እተ ወቅት ለሀይ እግል 2ይ፡ 3ይ ወ4ይ ለደርሰው ደረሰ፡ ክም መምሀራን እንዴ ተሐሰበው እግል ብዕዳም ሐቴ ለኢደርሰው ሐዎም ዕልም ወድራሰት ለአካፍሎ ዐለው። ሰበቡ፧? እንተ 3ሰነት ለደረስከ ምንከ አው ለሐምቀከ ሰበት ሀለ፡ እግለ ብዕዳም እግል ፈሀም ወቀደሞት ቱ። ቤት ምህሮ ሕርየት ዲብ ቀበት ሻፍቅ ፡ ጋምል ወሰኒ ውቁል ዕጨይ ነረድ ትትረከብ። ምስል እሊ ህዬ  ዲብ ዕቀት አው ዲብ አካን ድህር ሰበት ትትረከብ እብ ቀሊሉ ኢትትርኤ። ለለአምረ እትኢኮን ለኢለአምረ ኢረክበ። ወምን ሱግ በረ ህሌ። እት ወቅት እስትዕማር እብ ሰመ ለመጽእ ሃውን ናይ አባይ ልግበእ ወእብ አጋር እግል ልርአወ ቀድሮ የዐለው ልትበሀል። በቅለ እብ ዓመት ጥልያኒ በኔ ዲበ ዐለ እትኢኮን፡ ዴሽ አባይ አው ዴሽ ኢቶጵየ ዕስኩር ዲበ ኢኮን። ክሉ ለሽቅሎም ዲብ መዲነት ነቅፈ ወአድብር ሳሕል ቱ ለዐለ። መድረት በቅለ (ቤት ምህሮ ሕርየት) ሐቆ ሕርየት ዲብ ትጠወር ጌሰት። አስክ ወግሬት ነድእዎ ለዐለው 5ይ ፈስል ዲብ በቅለ ክም ልትደረስ ወደው። ምን 6ይ ፈስል አስክ ነቅፈ (ቤት ምህሮ ስሙድ) አው አስክ ቦርዲን ነቅፈ ነድኦ ዐለው። 

ሐቆ ብዙሕ ሄራር፥ ዲብ ሰነት 2009 በቅለ እግል ሰልፍ ዶል ናይ ምግበይት ደረጀት በህለት ምን 6ይ አስክ 8ይ ፈስል ለተአደርስ መድረሰት ፈትሐው። እሊ ህዬ መድረሰት ጀዲደት ሰበት ትበኔት ወምደርሲን ውላድ ዐድ (ውላድ በቅለ) እግል ለአፍሩ ሰበት ቀድረው ቱ። ዮም እትሊ ወቅድ እሊ በቅለ ሐቴ መአንብታይት መድረት ወሐቴ ምግበይት ደረጀት ትመልክ። 2ይት ደረጀት በህለት ምን 9ይ አስክ 11 ፈስል ዲብ ቦርዲን ነቅፈ ትነድእ አው ዲብ ቤት
ምህሮ ሰውረት (ቦርዲን) ገይሶ በህለት ቱ።

 =ዓጩይ= 
ዲብለ ሕንብራለ ዐድ ለህለው ጅንስ ዓጩይ ክም ነረድ፡ ወግሬ፡ ተሰስ፡ ዐጋም፡ ህርግቴ ወ ሻሞት እት ገብኦ ማን ወገለብ ምን እንሸብብ ህዬ፥ ለሸም፡ አውሔ፡ ረኩብ፡ ጥርገ፡ ሓፉሌ፡ ሽልሕ፡ ምልሕጣ ወለ መስሎም ዓጩይ ዲብ በቅለ እብ ብዝሔ በቅሎ። 

=አዝረአት=
በቅለ ብርድት ወሰኒ ውቅል ሰበት ተ ክሎም  በራደት ለፈቱ አዝረአት በቅሎ ዲበ።
እት ዘበን ሰኒ ቅዱም፥ ብዙሕ ጅንስ አዝረአት ክም ጀረበው ወክሉ ክም በቅለ፡ በቅለ እንዴ ቤለው ሰመወ ልትበሀል። 
ዮም አዝረአት ክም ሽዒር፡ ሽንራይ፡ ፉል፡ ፋሱልየት፡ ዐተር፡ ዕፉን፡ ድንሽ፡ ዕንጣጥዕ ... ወእግሎም ለመስሎ አዝረአት ዲብ በቅለ ግሩም በቅሎ። 

በቅለ እግል ኖሰ ዲብ 6 ነኣይሽ ዐዶታት ትትከፈል። እብ ግብለተ፥ ምኑይ ፡ዛግር ወቀጣኒት ለልትበሀለ 3 ዐዶታት ምስል ሮረ እንድላል እት ልትሐደደ፡ እብ ምፍጋር ጸሓየ ሻሞተት ለትትበሀል ዐድ አስክ ነቅፈ ለተአደንን ሰኒ ውቅል ንኢሽ ቀርየት ተ።
እብ ምውዳቅ ጸሓይ ህዬ ተንቀስ ለትትበሀል ዐድ ህሌት።  ምን ተንቀስ ሐቆ ሑድ ግያስ በህለት ገበይ 6 ሳዐት እብ እገር ምንዲገይስ አክል አሕድ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ትከሬ ወአስክ ርከብ (ዘረ) እንበትክ። 
በቅለ እብ እንክር ቅብለተ ሐቆ ሑድ ሐስያት ወአጻድፍ ዲብ ሮረ ማሬት እግል ንትዐዴ እንቀድር። ሮረ ማሬት እብ ቅብለቱ አስክ ሮረ ቀይሕ ወአዶብሐታት ለአደንን ወእብ ምፍጋር ጸሓዩ ህዬ አስክ መዲነት ነቅፈ።

  መሐመድ ወድ ነቅፈ</text>
      <sha1>jl9p5qv5xyhjco396zcieemzg1pb2x9</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9483</id>
      <parentid>9482</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T15:47:22Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mohammed Wed Nakfa</username>
        <id>2062</id>
      </contributor>
      <comment>/* በቅለ */</comment>
      <origin>9483</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9195" sha1="qxny3w7se5u0hh5kthsy8jv4bh9mq05" xml:space="preserve">=ሮረ ሐባብ=
ሮረ ሐባብ እት እንክር ምውዳቅ ጸሓይ መዲነት ነቅፈ ለልትረከብ ወምን ነቅፈ ለልትወቀል ሰኒ ብሩድ ወእብ ለትፈናተ ጅንስ ዓጩይ ጋምል ወታጅር ለገብአ ሮራ ቱ። ሮረ ሐባብ ምዴርየት ነቅፋ ቱ። እብ እንክር ምፍጋር ጸሓይ ምስል ነቅፈ ወእብ ምውዳቅ ጸሓይ ምስል ዐንሰበ፡ ከምሰልሁመ እብ ግብለት ምስል ዐንሰበ ወእብ ቅብለት ምስል አዶብሐታት ልትሓደድ። ሸዐብ ሮረ እብ መሕረስ ወርዕዮ ልትናበሮ። ኣካል ክም ማሼለ ወብልቱብ ለመስሎ ዲበ መዲነት ነቅፈ እትኢኮን ዲብ ሮረ እግል ልንጅሖ ኢቀድር። እግልሚ፧? ሮረ ብሩድ ሰበት ገብአ። ምናተ ከረ ሽዒር ወሽንራይ እብ ብዝሔ በቅሎ ዲብ ሮረ ሐባብ። ዲብ ወቅት መሕረስ (ከረም) ንዋይ ምነ ረአሰ ሮረ አው ምነ ግረህ እንክር ልትሸነክ። አስክ ምውዳቅ ጸሓይ አው አስክ ዐንሰበ ደንን ወእብ ምፍጋር ጸሓይመ አስክ ነቅፈ (ፍንጌ ነቅፈ ወሮረ ለህለ ከደን)ገይስ ወዲብ ሐስያት ወአርድ አሸህ ዲቡ ለአከርም። ቀይም ክም አተ ዲብ ረሃበት ሮረ ለአቀብሎ። ለሓገ ለሓጌ ወለ ሰብከ ስሕል ለኣውል ከሳግም።

ሮረ ሐባብ ዲብ 4 ዐዶታት ልትከፈል። ህተን ህዬ ላበ፡ እንድላል፡ በቅለ ወማሬት ተን። እንድላል ወበቅለ ዲብ ምግብ ልትረከበ እት ህለየ፥ ላበ ህዬ ኣክር ረወሪት ምን ላበ አስክ ግብለት ሐቆ ትቀንጥ ዲብ ሀበርሮታት ትትከሬ፡ ሀበሮ ጸዕደ ወጸሊም ወ አስክ ዐሪታይ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ከሩከ።

ሮረ ሐባብ እብ እንክር ምውዳቅ ጸሓዩ ዐንሰበ ልትሓደድ። ክል ዶል አስክ ምውዳቅ ጸሓይ ሐቆ እንቀንጽ፥ ምን ላበ ልግበእ ወምን እንድላል፡ ምን በቅለ ልግበእ ወምን ማሬት እበ ኢከስስ፡ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ማይ ዘሬ ቱ ለንትሀርበብ። ምነ 4 ረወሪት ( በቅለ፡ እንድላል፡ ላበ ወ ማሬት) ፥ በቅለ ንንሰእ።

=በቅለ= 
በቅለ ሐድ 30ኪ. ም.  ዲብ ምውዳቅ ጸሓይ ምን መዲነት ነቅፈ እንዴ ሬመት ዲብ ረአስ ሮረ ሐባብ ለትትረከብ ዐድ ተ። 
በቅለ ምነ  ብዕዳት ረወሪት ለፈንትየ፥ በህለት ምን ላበ ወእንድላል እብ ብቀለ ወበራደተ ትትፈንቴ ወመትወቃለ። ከምሰልሁመ ቀደም ሕርየት ለትበኔት ቤት ምህሮ ብዲበ። በቅለ ሰኒ ብርድት፡ ውቅል ወእብ ዓጩይ ሰኒ ጋምለት ወካድረት ተ። በቅለ እብ ወለት ገበይ (እብ ተቃርብ) አው እብ አጋር ሰለስ ሳዐት ምን መዲነት ነቅፈ ትትገየስ። እብ ዐረባት ህዬ 2ሳዐት እግል ትግበእ ትቀድር። ሰር ሳዐት እግል ትግበእ ወጅበ። ምናተ አድብር ወ አግቡይ ግሙጩይ ወለትለዋለ ሰበት ቱ፡ ሜርሐት መካይን እብ ቅሩቶም ቱ ለፈግሮ። ምን ነቅፈ ፈለክ ለልትበሀል ሕሊል እንዴ በይአከ፡ እብ ወግሬት እንዴ አበልነ ሰብዐት ቅርድ ለልትበሀል ሕሊል ሐቆለ አትመምነ፡ መቃይሖ ለትትበሀል አስክ ሮረ ማሬት ለትነሰአነ ስጋደት  ድማን እንዴ አትሌነ ፡ ሕሊል ግልቡብ እብ ረአሱ እንደንን። ሐቆ ሑድ ግያስ አብጋሸሸ ለትትበሀል ልዉሊት ገበት ዲብ በቅለ ተአፈግረነ። 2ይት ገበይ ህዬ እብ መቃይሖ ዲብ ማሬት እንዴ ፈገርነ፡ ሐሬ ዲብ በቅለ እግል ንትዐዴ እንቀድር። እብ አጋር ህዬ እት ክሉ እሊ እንዴ ይእንትዕብ፡ ምን ፈለክ አስክ ወግሬት ወምኑ  ብዕራተ እንዴ ተዐሮሬነ ደብር አብ ገመል ብኡ አንፈሮት ሌጠ ቱ። 

መዲነት ነቅፈ ሰኒ ውቅል ምንማተ (ነቅፈ 1712ም)፡ በቅለ ህዬ ምን ነቅፈ ትትወቀል ወትበርድ። 

       =ተዕሊም=

ቤት ምህሮ ሕርየት ለትትበሀል መድረሰት ዲብ በቅለ ትትረከብ። ቤት ምህሮ ሕርየት ሰኒ ገዲመት እት ዘመን ቅዱም ለትሸቄት ወዲብ ወቅት እስትዕማር አስክ 4ይ ፈስል ተአደርስ ለዐለት መድረሰት ተ። እተ ወቅት ለሀይ እግል 2ይ፡ 3ይ ወ4ይ ለደርሰው ደረሰ፡ ክም መምሀራን እንዴ ተሐሰበው እግል ብዕዳም ሐቴ ለኢደርሰው ሐዎም ዕልም ወድራሰት ለአካፍሎ ዐለው። ሰበቡ፧? እንተ 3ሰነት ለደረስከ ምንከ አው ለሐምቀከ ሰበት ሀለ፡ እግለ ብዕዳም እግል ፈሀም ወቀደሞት ቱ። ቤት ምህሮ ሕርየት ዲብ ቀበት ሻፍቅ ፡ ጋምል ወሰኒ ውቁል ዕጨይ ነረድ ትትረከብ። ምስል እሊ ህዬ  ዲብ ዕቀት አው ዲብ አካን ድህር ሰበት ትትረከብ እብ ቀሊሉ ኢትትርኤ። ለለአምረ እትኢኮን ለኢለአምረ ኢረክበ። ወምን ሱግ በረ ህሌ። እት ወቅት እስትዕማር እብ ሰመ ለመጽእ ሃውን ናይ አባይ ልግበእ ወእብ አጋር እግል ልርአወ ቀድሮ የዐለው ልትበሀል። በቅለ እብ ዓመት ጥልያኒ በኔ ዲበ ዐለ እትኢኮን፡ ዴሽ አባይ አው ዴሽ ኢቶጵየ ዕስኩር ዲበ ኢኮን። ክሉ ለሽቅሎም ዲብ መዲነት ነቅፈ ወአድብር ሳሕል ቱ ለዐለ። መድረት በቅለ (ቤት ምህሮ ሕርየት) ሐቆ ሕርየት ዲብ ትጠወር ጌሰት። አስክ ወግሬት ነድእዎ ለዐለው 5ይ ፈስል ዲብ በቅለ ክም ልትደረስ ወደው። ምን 6ይ ፈስል አስክ ነቅፈ (ቤት ምህሮ ስሙድ) አው አስክ ቦርዲን ነቅፈ ነድኦ ዐለው። 

ሐቆ ብዙሕ ሄራር፥ ዲብ ሰነት 2009 በቅለ እግል ሰልፍ ዶል ናይ ምግበይት ደረጀት በህለት ምን 6ይ አስክ 8ይ ፈስል ለተአደርስ መድረሰት ፈትሐው። እሊ ህዬ መድረሰት ጀዲደት ሰበት ትበኔት ወምደርሲን ውላድ ዐድ (ውላድ በቅለ) እግል ለአፍሩ ሰበት ቀድረው ቱ። ዮም እትሊ ወቅድ እሊ በቅለ ሐቴ መአንብታይት መድረት ወሐቴ ምግበይት ደረጀት ትመልክ። 2ይት ደረጀት በህለት ምን 9ይ አስክ 11 ፈስል ዲብ ቦርዲን ነቅፈ ትነድእ አው ዲብ ቤት
ምህሮ ሰውረት (ቦርዲን) ገይሶ በህለት ቱ።

      =ዓጩይ= 
ዲብለ ሕንብራለ ዐድ ለህለው ጅንስ ዓጩይ ክም ነረድ፡ ወግሬ፡ ተሰስ፡ ዐጋም፡ ህርግቴ ወ ሻሞት እት ገብኦ ማን ወገለብ ምን እንሸብብ ህዬ፥ ለሸም፡ አውሔ፡ ረኩብ፡ ጥርገ፡ ሓፉሌ፡ ሽልሕ፡ ምልሕጣ ወለ መስሎም ዓጩይ ዲብ በቅለ እብ ብዝሔ በቅሎ።

=አዝረአት=
በቅለ ብርድት ወሰኒ ውቅል ሰበት ተ ክሎም  በራደት ለፈቱ አዝረአት በቅሎ ዲበ።
እት ዘበን ሰኒ ቅዱም፥ ብዙሕ ጅንስ አዝረአት ክም ጀረበው ወክሉ ክም በቅለ፡ በቅለ እንዴ ቤለው ሰመወ ልትበሀል። 
ዮም አዝረአት ክም ሽዒር፡ ሽንራይ፡ ፉል፡ ፋሱልየት፡ ዐተር፡ ዕፉን፡ ድንሽ፡ ዕንጣጥዕ ... ወእግሎም ለመስሎ አዝረአት ዲብ በቅለ ግሩም በቅሎ። 

በቅለ እግል ኖሰ ዲብ 6 ነኣይሽ ዐዶታት ትትከፈል። እብ ግብለተ፥ ምኑይ ፡ዛግር ወቀጣኒት ለልትበሀለ 3 ዐዶታት ምስል ሮረ እንድላል እት ልትሐደደ፡ እብ ምፍጋር ጸሓየ ሻሞተት ለትትበሀል ዐድ አስክ ነቅፈ ለተአደንን ሰኒ ውቅል ንኢሽ ቀርየት ተ።
እብ ምውዳቅ ጸሓይ ህዬ ተንቀስ ለትትበሀል ዐድ ህሌት።  ምን ተንቀስ ሐቆ ሑድ ግያስ በህለት ገበይ 6 ሳዐት እብ እገር ምንዲገይስ አክል አሕድ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ትከሬ ወአስክ ርከብ (ዘረ) እንበትክ። 
በቅለ እብ እንክር ቅብለተ ሐቆ ሑድ ሐስያት ወአጻድፍ ዲብ ሮረ ማሬት እግል ንትዐዴ እንቀድር። ሮረ ማሬት እብ ቅብለቱ አስክ ሮረ ቀይሕ ወአዶብሐታት ለአደንን ወእብ ምፍጋር ጸሓዩ ህዬ አስክ መዲነት ነቅፈ።

  መሐመድ ወድ ነቅፈ</text>
      <sha1>qxny3w7se5u0hh5kthsy8jv4bh9mq05</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9484</id>
      <parentid>9483</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T16:55:52Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mohammed Wed Nakfa</username>
        <id>2062</id>
      </contributor>
      <comment>/* በቅለ */</comment>
      <origin>9484</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9085" sha1="atiub6a8hvz1iwz4flb4w4rc9bobbjd" xml:space="preserve">=ሮረ ሐባብ=
ሮረ ሐባብ እት እንክር ምውዳቅ ጸሓይ መዲነት ነቅፈ ለልትረከብ ወምን ነቅፈ ለልትወቀል ሰኒ ብሩድ ወእብ ለትፈናተ ጅንስ ዓጩይ ጋምል ወታጅር ለገብአ ሮራ ቱ። ሮረ ሐባብ ምዴርየት ነቅፋ ቱ። እብ እንክር ምፍጋር ጸሓይ ምስል ነቅፈ ወእብ ምውዳቅ ጸሓይ ምስል ዐንሰበ፡ ከምሰልሁመ እብ ግብለት ምስል ዐንሰበ ወእብ ቅብለት ምስል አዶብሐታት ልትሓደድ። ሸዐብ ሮረ እብ መሕረስ ወርዕዮ ልትናበሮ። ኣካል ክም ማሼለ ወብልቱብ ለመስሎ ዲበ መዲነት ነቅፈ እትኢኮን ዲብ ሮረ እግል ልንጅሖ ኢቀድር። እግልሚ፧? ሮረ ብሩድ ሰበት ገብአ። ምናተ ከረ ሽዒር ወሽንራይ እብ ብዝሔ በቅሎ ዲብ ሮረ ሐባብ። ዲብ ወቅት መሕረስ (ከረም) ንዋይ ምነ ረአሰ ሮረ አው ምነ ግረህ እንክር ልትሸነክ። አስክ ምውዳቅ ጸሓይ አው አስክ ዐንሰበ ደንን ወእብ ምፍጋር ጸሓይመ አስክ ነቅፈ (ፍንጌ ነቅፈ ወሮረ ለህለ ከደን)ገይስ ወዲብ ሐስያት ወአርድ አሸህ ዲቡ ለአከርም። ቀይም ክም አተ ዲብ ረሃበት ሮረ ለአቀብሎ። ለሓገ ለሓጌ ወለ ሰብከ ስሕል ለኣውል ከሳግም።

ሮረ ሐባብ ዲብ 4 ዐዶታት ልትከፈል። ህተን ህዬ ላበ፡ እንድላል፡ በቅለ ወማሬት ተን። እንድላል ወበቅለ ዲብ ምግብ ልትረከበ እት ህለየ፥ ላበ ህዬ ኣክር ረወሪት ምን ላበ አስክ ግብለት ሐቆ ትቀንጥ ዲብ ሀበርሮታት ትትከሬ፡ ሀበሮ ጸዕደ ወጸሊም ወ አስክ ዐሪታይ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ከሩከ።

ሮረ ሐባብ እብ እንክር ምውዳቅ ጸሓዩ ዐንሰበ ልትሓደድ። ክል ዶል አስክ ምውዳቅ ጸሓይ ሐቆ እንቀንጽ፥ ምን ላበ ልግበእ ወምን እንድላል፡ ምን በቅለ ልግበእ ወምን ማሬት እበ ኢከስስ፡ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ማይ ዘሬ ቱ ለንትሀርበብ። ምነ 4 ረወሪት ( በቅለ፡ እንድላል፡ ላበ ወ ማሬት) ፥ በቅለ ንንሰእ።

=በቅለ= 
በቅለ ሐድ 30ኪ. ም.  ዲብ ምውዳቅ ጸሓይ ምን መዲነት ነቅፈ እንዴ ሬመት ዲብ ረአስ ሮረ ሐባብ ለትትረከብ ዐድ ተ። 
በቅለ ምነ  ብዕዳት ረወሪት ለፈንትየ፥ በህለት ምን ላበ ወእንድላል እብ ብቀለ ወበራደተ ትትፈንቴ ወመትወቃለ። ከምሰልሁመ ቀደም ሕርየት ለትበኔት ቤት ምህሮ ብዲበ። በቅለ ሰኒ ብርድት፡ ውቅል ወእብ ዓጩይ ሰኒ ጋምለት ወካድረት ተ። በቅለ እብ ወለት ገበይ (እብ ተቃርብ) አው እብ አጋር ሰለስ ሳዐት ምን መዲነት ነቅፈ ትትገየስ። እብ ዐረባት ህዬ 2ሳዐት እግል ትግበእ ትቀድር። ሰር ሳዐት እግል ትግበእ ወጅበ። ምናተ አድብር ወ አግቡይ ግሙጩይ ወለትለዋለ ሰበት ቱ፡ ሜርሐት መካይን እብ ቅሩቶም ቱ ለፈግሮ። ምን ነቅፈ ፈለክ ለልትበሀል ሕሊል እንዴ በይአከ፡ እብ ወግሬት እንዴ አበልነ ሰብዐት ቅርድ ለልትበሀል ሕሊል ሐቆለ አትመምነ፡ መቃይሖ ለትትበሀል አስክ ሮረ ማሬት ለትነሰአነ ስጋደት  ድማን እንዴ አትሌነ ፡ ሕሊል ግልቡብ እብ ረአሱ እንደንን። ሐቆ ሑድ ግያስ አብጋሸሸ ለትትበሀል ልዉሊት ገበት ዲብ በቅለ ተአፈግረነ። 2ይት ገበይ ህዬ እብ መቃይሖ ዲብ ማሬት እንዴ ፈገርነ፡ ሐሬ ዲብ በቅለ እግል ንትዐዴ እንቀድር። እብ አጋር ህዬ እት ክሉ እሊ እንዴ ይእንትዕብ፡ ምን ፈለክ አስክ ወግሬት ወምኑ  ብዕራተ እንዴ ተዐሮሬነ ደብር አብ ገመል ብኡ አንፈሮት ሌጠ ቱ። 

መዲነት ነቅፈ ሰኒ ውቅል ምንማተ (ነቅፈ 1712ም)፡ በቅለ ህዬ ምን ነቅፈ ትትወቀል ወትበርድ። 

       =ተዕሊም=

ቤት ምህሮ ሕርየት ለትትበሀል መድረሰት ዲብ በቅለ ትትረከብ። ቤት ምህሮ ሕርየት ሰኒ ገዲመት እት ዘመን ቅዱም ለትሸቄት ወዲብ ወቅት እስትዕማር አስክ 5ይ ፈስል ተአደርስ ለዐለት መድረሰት ተ። እተ ወቅት ለሀይ እግል 2ይ፡ 3ይ ወ4ይ ወ5ይ ለደርሰው ደረሰ፡ ክም መምሀራን እንዴ ተሐሰበው እግል ብዕዳም ሐቴ ለኢደርሰው ሐዎም ዕልም ወድራሰት ለአካፍሎ ዐለው። ሰበቡ፧? እንተ 3ሰነት ለደረስከ ምንከ አው ለሐምቀከ ሰበት ሀለ፡ እግለ ብዕዳም እግል ፈሀም ወቀደሞት ቱ። ቤት ምህሮ ሕርየት ዲብ ቀበት ሻፍቅ ፡ ጋምል ወሰኒ ውቁል ዕጨይ ነረድ ትትረከብ። ምስል እሊ ህዬ  ዲብ ዕቀት አው ዲብ አካን ድህር ሰበት ትትረከብ እብ ቀሊሉ ኢትትርኤ። ለለአምረ እትኢኮን ለኢለአምረ ኢረክበ። ወምን ሱግ በረ ህሌ። እት ወቅት እስትዕማር እብ ሰመ ለመጽእ ሃውን ናይ አባይ ልግበእ ወእብ አጋር እግል ልርአወ ቀድሮ የዐለው ልትበሀል። በቅለ እብ ዓመት ጥልያኒ በኔ ዲበ ዐለ እትኢኮን፡ ዴሽ አባይ አው ዴሽ ኢቶጵየ ዕስኩር ዲበ ኢኮን። ክሉ ለሽቅሎም ዲብ መዲነት ነቅፈ ወአድብር ሳሕል ቱ ለዐለ። መድረት በቅለ (ቤት ምህሮ ሕርየት) ሐቆ ሕርየት ዲብ ትጠወር ጌሰት።ምን 6ይ ፈስል አስክ ነቅፈ (ቤት ምህሮ ስሙድ) አው አስክ ቦርዲን ነቅፈ ነድኦ ዐለው። 

ሐቆ ብዙሕ ሄራር፥ ዲብ ሰነት 2009 በቅለ እግል ሰልፍ ዶል ናይ ምግበይት ደረጀት በህለት ምን 6ይ አስክ 8ይ ፈስል ለተአደርስ መድረሰት ፈትሐው። እሊ ህዬ መድረሰት ጀዲደት ሰበት ትበኔት ወምደርሲን ውላድ ዐድ (ውላድ በቅለ) እግል ለአፍሩ ሰበት ቀድረው ቱ። ዮም እትሊ ወቅድ እሊ በቅለ ሐቴ መአንብታይት መድረት ወሐቴ ምግበይት ደረጀት ትመልክ። 2ይት ደረጀት በህለት ምን 9ይ አስክ 11 ፈስል ዲብ ቦርዲን ነቅፈ ትነድእ አው ዲብ ቤት
ምህሮ ሰውረት (ቦርዲን) ገይሶ በህለት ቱ።

      =ዓጩይ= 
ዲብለ ሕንብራለ ዐድ ለህለው ጅንስ ዓጩይ ክም ነረድ፡ ወግሬ፡ ተሰስ፡ ዐጋም፡ ህርግቴ ወ ሻሞት እት ገብኦ ማን ወገለብ ምን እንሸብብ ህዬ፥ ለሸም፡ አውሔ፡ ረኩብ፡ ጥርገ፡ ሓፉሌ፡ ሽልሕ፡ ምልሕጣ ወለ መስሎም ዓጩይ ዲብ በቅለ እብ ብዝሔ በቅሎ።

=አዝረአት=
በቅለ ብርድት ወሰኒ ውቅል ሰበት ተ ክሎም  በራደት ለፈቱ አዝረአት በቅሎ ዲበ።
እት ዘበን ሰኒ ቅዱም፥ ብዙሕ ጅንስ አዝረአት ክም ጀረበው ወክሉ ክም በቅለ፡ በቅለ እንዴ ቤለው ሰመወ ልትበሀል። 
ዮም አዝረአት ክም ሽዒር፡ ሽንራይ፡ ፉል፡ ፋሱልየት፡ ዐተር፡ ዕፉን፡ ድንሽ፡ ዕንጣጥዕ ... ወእግሎም ለመስሎ አዝረአት ዲብ በቅለ ግሩም በቅሎ። 

በቅለ እግል ኖሰ ዲብ 6 ነኣይሽ ዐዶታት ትትከፈል። እብ ግብለተ፥ ምኑይ ፡ዛግር ወቀጣኒት ለልትበሀለ 3 ዐዶታት ምስል ሮረ እንድላል እት ልትሐደደ፡ እብ ምፍጋር ጸሓየ ሻሞተት ለትትበሀል ዐድ አስክ ነቅፈ ለተአደንን ሰኒ ውቅል ንኢሽ ቀርየት ተ።
እብ ምውዳቅ ጸሓይ ህዬ ተንቀስ ለትትበሀል ዐድ ህሌት።  ምን ተንቀስ ሐቆ ሑድ ግያስ በህለት ገበይ 6 ሳዐት እብ እገር ምንዲገይስ አክል አሕድ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ትከሬ ወአስክ ርከብ (ዘረ) እንበትክ። 
በቅለ እብ እንክር ቅብለተ ሐቆ ሑድ ሐስያት ወአጻድፍ ዲብ ሮረ ማሬት እግል ንትዐዴ እንቀድር። ሮረ ማሬት እብ ቅብለቱ አስክ ሮረ ቀይሕ ወአዶብሐታት ለአደንን ወእብ ምፍጋር ጸሓዩ ህዬ አስክ መዲነት ነቅፈ።

  መሐመድ ወድ ነቅፈ</text>
      <sha1>atiub6a8hvz1iwz4flb4w4rc9bobbjd</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9485</id>
      <parentid>9484</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T18:45:33Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mohammed Wed Nakfa</username>
        <id>2062</id>
      </contributor>
      <comment>/* በቅለ */</comment>
      <origin>9485</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9098" sha1="4f4neuymhu84goq3rongqbzngystue5" xml:space="preserve">=ሮረ ሐባብ=
ሮረ ሐባብ እት እንክር ምውዳቅ ጸሓይ መዲነት ነቅፈ ለልትረከብ ወምን ነቅፈ ለልትወቀል ሰኒ ብሩድ ወእብ ለትፈናተ ጅንስ ዓጩይ ጋምል ወታጅር ለገብአ ሮራ ቱ። ሮረ ሐባብ ምዴርየት ነቅፋ ቱ። እብ እንክር ምፍጋር ጸሓይ ምስል ነቅፈ ወእብ ምውዳቅ ጸሓይ ምስል ዐንሰበ፡ ከምሰልሁመ እብ ግብለት ምስል ዐንሰበ ወእብ ቅብለት ምስል አዶብሐታት ልትሓደድ። ሸዐብ ሮረ እብ መሕረስ ወርዕዮ ልትናበሮ። ኣካል ክም ማሼለ ወብልቱብ ለመስሎ ዲበ መዲነት ነቅፈ እትኢኮን ዲብ ሮረ እግል ልንጅሖ ኢቀድር። እግልሚ፧? ሮረ ብሩድ ሰበት ገብአ። ምናተ ከረ ሽዒር ወሽንራይ እብ ብዝሔ በቅሎ ዲብ ሮረ ሐባብ። ዲብ ወቅት መሕረስ (ከረም) ንዋይ ምነ ረአሰ ሮረ አው ምነ ግረህ እንክር ልትሸነክ። አስክ ምውዳቅ ጸሓይ አው አስክ ዐንሰበ ደንን ወእብ ምፍጋር ጸሓይመ አስክ ነቅፈ (ፍንጌ ነቅፈ ወሮረ ለህለ ከደን)ገይስ ወዲብ ሐስያት ወአርድ አሸህ ዲቡ ለአከርም። ቀይም ክም አተ ዲብ ረሃበት ሮረ ለአቀብሎ። ለሓገ ለሓጌ ወለ ሰብከ ስሕል ለኣውል ከሳግም።

ሮረ ሐባብ ዲብ 4 ዐዶታት ልትከፈል። ህተን ህዬ ላበ፡ እንድላል፡ በቅለ ወማሬት ተን። እንድላል ወበቅለ ዲብ ምግብ ልትረከበ እት ህለየ፥ ላበ ህዬ ኣክር ረወሪት ምን ላበ አስክ ግብለት ሐቆ ትቀንጥ ዲብ ሀበርሮታት ትትከሬ፡ ሀበሮ ጸዕደ ወጸሊም ወ አስክ ዐሪታይ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ከሩከ።

ሮረ ሐባብ እብ እንክር ምውዳቅ ጸሓዩ ዐንሰበ ልትሓደድ። ክል ዶል አስክ ምውዳቅ ጸሓይ ሐቆ እንቀንጽ፥ ምን ላበ ልግበእ ወምን እንድላል፡ ምን በቅለ ልግበእ ወምን ማሬት እበ ኢከስስ፡ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ማይ ዘሬ ቱ ለንትሀርበብ። ምነ 4 ረወሪት ( በቅለ፡ እንድላል፡ ላበ ወ ማሬት) ፥ በቅለ ንንሰእ።

=በቅለ= 
በቅለ ሐድ 30ኪ. ም.  ዲብ ምውዳቅ ጸሓይ ምን መዲነት ነቅፈ እንዴ ሬመት ዲብ ረአስ ሮረ ሐባብ ለትትረከብ ዐድ ተ። 
በቅለ ምነ  ብዕዳት ረወሪት ለፈንትየ፥ በህለት ምን ላበ ወእንድላል እብ ብቀለ ወበራደተ ትትፈንቴ ወመትወቃለ። ከምሰልሁመ ቀደም ሕርየት ለትበኔት ቤት ምህሮ ብዲበ። በቅለ ሰኒ ብርድት፡ ውቅል ወእብ ዓጩይ ሰኒ ጋምለት ወካድረት ተ። በቅለ እብ ወለት ገበይ (እብ ተቃርብ) አው እብ አጋር ሰለስ ሳዐት ምን መዲነት ነቅፈ ትትገየስ። እብ ዐረባት ህዬ 2ሳዐት እግል ትግበእ ትቀድር። ሰር ሳዐት እግል ትግበእ ወጅበ። ምናተ አድብር ወ አግቡይ ግሙጩይ ወለትለዋለ ሰበት ቱ፡ ሜርሐት መካይን እብ ቅሩቶም ቱ ለፈግሮ። ምን ነቅፈ ፈለክ ለልትበሀል ሕሊል እንዴ በይአከ፡ እብ ወግሬት እንዴ አበልነ ሰብዐት ቅርድ ለልትበሀል ሕሊል ሐቆለ አትመምነ፡ መቃይሖ ለትትበሀል አስክ ሮረ ማሬት ለትነሰአነ ስጋደት  ድማን እንዴ አትሌነ ፡ ሕሊል ግልቡብ እብ ረአሱ እንደንን። ሐቆ ሑድ ግያስ አብጋሸሸ ለትትበሀል ልዉሊት ገበይ ዲብ በቅለ ተአፈግረነ። 2ይት ገበይ ህዬ እብ መቃይሖ ዲብ ማሬት እንዴ ፈገርነ፡ ሐሬ ዲብ በቅለ እግል ንትዐዴ እንቀድር። እብ አጋር ህዬ እት ክሉ እሊ እንዴ ይእንትዕብ፡ ምን ፈለክ አስክ ወግሬት ወምኑ  ብዕራተ እንዴ ተዐሮሬነ ደብር አብ ገመል ብኡ አንፈሮት ሌጠ ቱ። 

መዲነት ነቅፈ ሰኒ ውቅል ምንማተ (ነቅፈ 1712ም)፡ በቅለ ህዬ ምን ነቅፈ ትትወቀል ወትበርድ። 

       =ተዕሊም=

ቤት ምህሮ ሕርየት ለትትበሀል መድረሰት ዲብ በቅለ ትትረከብ። ቤት ምህሮ ሕርየት ሰኒ ገዲመት እት ዘመን ቅዱም ለትሸቄት ወዲብ ወቅት እስትዕማር አስክ 5ይ ፈስል ተአደርስ ለዐለት መድረሰት ተ። እተ ወቅት ለሀይ እግል 2ይ፡ 3ይ ወ4ይ ወ5ይ ለደርሰው ደረሰ፡ ክም መምሀራን እንዴ ተሐሰበው እግል ብዕዳም ሐቴ ለኢደርሰው ሐዎም ዕልም ወድራሰት ለአካፍሎ ዐለው። ሰበቡ፧? እንተ 3ሰነት ለደረስከ ምንከ አው ለሐምቀከ ሰበት ሀለ፡ እግለ ብዕዳም እግል ፈሀም ወቀደሞት ቱ። ቤት ምህሮ ሕርየት ዲብ ቀበት ሻፍቅ ፡ ጋምል ወሰኒ ውቁል ዕጨይ ነረድ ትትረከብ። ምስል እሊ ህዬ  ዲብ ዕቀት አው ዲብ አካን ድህር ሰበት ትትረከብ እብ ቀሊሉ ኢትትርኤ። ለለአምረ እትኢኮን ለኢለአምረ ኢረክበ። ወምን ሱግ በረ ህሌ። እት ወቅት እስትዕማር እብ ሰመ ለመጽእ ሃውን ናይ አባይ ልግበእ ወእብ አጋር እግል ልርአወ ቀድሮ የዐለው ልትበሀል። በቅለ እብ ዓመት ጥልያኒ በኔ ዲበ ዐለ እትኢኮን፡ ዴሽ አባይ አው ዴሽ ኢቶጵየ ዕስኩር ዲበ ኢኮን። ክሉ ለሽቅሎም ዲብ መዲነት ነቅፈ ወአድብር ሳሕል ቱ ለዐለ። መድረት በቅለ (ቤት ምህሮ ሕርየት) ሐቆ ሕርየት ዲብ ትጠወር ጌሰት።ምን 6ይ ፈስል አስክ ነቅፈ (ቤት ምህሮ ስሙድ) አው አስክ ቦርዲን ነቅፈ ነድኦ ዐለው። 

ሐቆ ብዙሕ ሄራር፥ ዲብ ሰነት 2009 በቅለ እግል ሰልፍ ዶል ናይ ምግበይት ደረጀት በህለት ምን 6ይ አስክ 8ይ ፈስል ለተአደርስ መድረሰት ፈትሐው። እሊ ህዬ መድረሰት ጀዲደት ሰበት ትበኔት ወምደርሲን ውላድ ዐድ (ውላድ በቅለ) እግል ለአፍሩ ሰበት ቀድረው ቱ። ዮም እትሊ ወቅድ እሊ በቅለ ሐቴ መአንብታይት መድረሰት ወሐቴ ምግበይት ደረጀት ትመልክ። 2ይት ደረጀት በህለት ምን 9ይ አስክ 11 ፈስል ዲብ ቦርዲን ነቅፈ ትነድእ አው ዲብ ቤት
ምህሮ ሰውረት (ቦርዲን ጸብረ) ገይሶ በህለት ቱ።

      =ዓጩይ= 
ዲብለ ሕንብራለ ዐድ ለህለው ጅንስ ዓጩይ ክም ነረድ፡ ወግሬ፡ ተሰስ፡ ዐጋም፡ ህርግቴ ወ ሻሞት እት ገብኦ ማን ወገለብ ምን እንሸብብ ህዬ፥ ለሸም፡ አውሔ፡ ረኩብ፡ ጥርገ፡ ሓፉሌ፡ ሽልሕ፡ ምልሕጣ ወለ መስሎም ዓጩይ ዲብ በቅለ እብ ብዝሔ በቅሎ።

=አዝረአት=
በቅለ ብርድት ወሰኒ ውቅል ሰበት ተ ክሎም  በራደት ለፈቱ አዝረአት በቅሎ ዲበ።
እት ዘበን ሰኒ ቅዱም፥ ብዙሕ ጅንስ አዝረአት ክም ጀረበው ወክሉ ክም በቅለ፡ በቅለ እንዴ ቤለው ሰመወ ልትበሀል። 
ዮም አዝረአት ክም ሽዒር፡ ሽንራይ፡ ፉል፡ ፋሱልየት፡ ዐተር፡ ዕፉን፡ ድንሽ፡ ዕንጣጥዕ ... ወእግሎም ለመስሎ አዝረአት ዲብ በቅለ ግሩም በቅሎ። 

በቅለ እግል ኖሰ ዲብ 6 ነኣይሽ ዐዶታት ትትከፈል። እብ ግብለተ፥ ምኑይ ፡ዛግር ወቀጣኒት ለልትበሀለ 3 ዐዶታት ምስል ሮረ እንድላል እት ልትሐደደ፡ እብ ምፍጋር ጸሓየ ሻሞተት ለትትበሀል ዐድ አስክ ነቅፈ ለተአደንን ሰኒ ውቅል ንኢሽ ቀርየት ተ።
እብ ምውዳቅ ጸሓይ ህዬ ተንቀስ ለትትበሀል ዐድ ህሌት።  ምን ተንቀስ ሐቆ ሑድ ግያስ በህለት ገበይ 6 ሳዐት እብ እገር ምንዲገይስ አክል አሕድ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ትከሬ ወአስክ ርከብ (ዘረ) እንበትክ። 
በቅለ እብ እንክር ቅብለተ ሐቆ ሑድ ሐስያት ወአጻድፍ ዲብ ሮረ ማሬት እግል ንትዐዴ እንቀድር። ሮረ ማሬት እብ ቅብለቱ አስክ ሮረ ቀይሕ ወአዶብሐታት ለአደንን ወእብ ምፍጋር ጸሓዩ ህዬ አስክ መዲነት ነቅፈ።

  መሐመድ ወድ ነቅፈ</text>
      <sha1>4f4neuymhu84goq3rongqbzngystue5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9486</id>
      <parentid>9485</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T18:47:59Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mohammed Wed Nakfa</username>
        <id>2062</id>
      </contributor>
      <comment>/* አዝረአት */</comment>
      <origin>9486</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9101" sha1="9lnsckuzc5q10v4epjr4j4touzzeme5" xml:space="preserve">=ሮረ ሐባብ=
ሮረ ሐባብ እት እንክር ምውዳቅ ጸሓይ መዲነት ነቅፈ ለልትረከብ ወምን ነቅፈ ለልትወቀል ሰኒ ብሩድ ወእብ ለትፈናተ ጅንስ ዓጩይ ጋምል ወታጅር ለገብአ ሮራ ቱ። ሮረ ሐባብ ምዴርየት ነቅፋ ቱ። እብ እንክር ምፍጋር ጸሓይ ምስል ነቅፈ ወእብ ምውዳቅ ጸሓይ ምስል ዐንሰበ፡ ከምሰልሁመ እብ ግብለት ምስል ዐንሰበ ወእብ ቅብለት ምስል አዶብሐታት ልትሓደድ። ሸዐብ ሮረ እብ መሕረስ ወርዕዮ ልትናበሮ። ኣካል ክም ማሼለ ወብልቱብ ለመስሎ ዲበ መዲነት ነቅፈ እትኢኮን ዲብ ሮረ እግል ልንጅሖ ኢቀድር። እግልሚ፧? ሮረ ብሩድ ሰበት ገብአ። ምናተ ከረ ሽዒር ወሽንራይ እብ ብዝሔ በቅሎ ዲብ ሮረ ሐባብ። ዲብ ወቅት መሕረስ (ከረም) ንዋይ ምነ ረአሰ ሮረ አው ምነ ግረህ እንክር ልትሸነክ። አስክ ምውዳቅ ጸሓይ አው አስክ ዐንሰበ ደንን ወእብ ምፍጋር ጸሓይመ አስክ ነቅፈ (ፍንጌ ነቅፈ ወሮረ ለህለ ከደን)ገይስ ወዲብ ሐስያት ወአርድ አሸህ ዲቡ ለአከርም። ቀይም ክም አተ ዲብ ረሃበት ሮረ ለአቀብሎ። ለሓገ ለሓጌ ወለ ሰብከ ስሕል ለኣውል ከሳግም።

ሮረ ሐባብ ዲብ 4 ዐዶታት ልትከፈል። ህተን ህዬ ላበ፡ እንድላል፡ በቅለ ወማሬት ተን። እንድላል ወበቅለ ዲብ ምግብ ልትረከበ እት ህለየ፥ ላበ ህዬ ኣክር ረወሪት ምን ላበ አስክ ግብለት ሐቆ ትቀንጥ ዲብ ሀበርሮታት ትትከሬ፡ ሀበሮ ጸዕደ ወጸሊም ወ አስክ ዐሪታይ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ከሩከ።

ሮረ ሐባብ እብ እንክር ምውዳቅ ጸሓዩ ዐንሰበ ልትሓደድ። ክል ዶል አስክ ምውዳቅ ጸሓይ ሐቆ እንቀንጽ፥ ምን ላበ ልግበእ ወምን እንድላል፡ ምን በቅለ ልግበእ ወምን ማሬት እበ ኢከስስ፡ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ማይ ዘሬ ቱ ለንትሀርበብ። ምነ 4 ረወሪት ( በቅለ፡ እንድላል፡ ላበ ወ ማሬት) ፥ በቅለ ንንሰእ።

=በቅለ= 
በቅለ ሐድ 30ኪ. ም.  ዲብ ምውዳቅ ጸሓይ ምን መዲነት ነቅፈ እንዴ ሬመት ዲብ ረአስ ሮረ ሐባብ ለትትረከብ ዐድ ተ። 
በቅለ ምነ  ብዕዳት ረወሪት ለፈንትየ፥ በህለት ምን ላበ ወእንድላል እብ ብቀለ ወበራደተ ትትፈንቴ ወመትወቃለ። ከምሰልሁመ ቀደም ሕርየት ለትበኔት ቤት ምህሮ ብዲበ። በቅለ ሰኒ ብርድት፡ ውቅል ወእብ ዓጩይ ሰኒ ጋምለት ወካድረት ተ። በቅለ እብ ወለት ገበይ (እብ ተቃርብ) አው እብ አጋር ሰለስ ሳዐት ምን መዲነት ነቅፈ ትትገየስ። እብ ዐረባት ህዬ 2ሳዐት እግል ትግበእ ትቀድር። ሰር ሳዐት እግል ትግበእ ወጅበ። ምናተ አድብር ወ አግቡይ ግሙጩይ ወለትለዋለ ሰበት ቱ፡ ሜርሐት መካይን እብ ቅሩቶም ቱ ለፈግሮ። ምን ነቅፈ ፈለክ ለልትበሀል ሕሊል እንዴ በይአከ፡ እብ ወግሬት እንዴ አበልነ ሰብዐት ቅርድ ለልትበሀል ሕሊል ሐቆለ አትመምነ፡ መቃይሖ ለትትበሀል አስክ ሮረ ማሬት ለትነሰአነ ስጋደት  ድማን እንዴ አትሌነ ፡ ሕሊል ግልቡብ እብ ረአሱ እንደንን። ሐቆ ሑድ ግያስ አብጋሸሸ ለትትበሀል ልዉሊት ገበይ ዲብ በቅለ ተአፈግረነ። 2ይት ገበይ ህዬ እብ መቃይሖ ዲብ ማሬት እንዴ ፈገርነ፡ ሐሬ ዲብ በቅለ እግል ንትዐዴ እንቀድር። እብ አጋር ህዬ እት ክሉ እሊ እንዴ ይእንትዕብ፡ ምን ፈለክ አስክ ወግሬት ወምኑ  ብዕራተ እንዴ ተዐሮሬነ ደብር አብ ገመል ብኡ አንፈሮት ሌጠ ቱ። 

መዲነት ነቅፈ ሰኒ ውቅል ምንማተ (ነቅፈ 1712ም)፡ በቅለ ህዬ ምን ነቅፈ ትትወቀል ወትበርድ። 

       =ተዕሊም=

ቤት ምህሮ ሕርየት ለትትበሀል መድረሰት ዲብ በቅለ ትትረከብ። ቤት ምህሮ ሕርየት ሰኒ ገዲመት እት ዘመን ቅዱም ለትሸቄት ወዲብ ወቅት እስትዕማር አስክ 5ይ ፈስል ተአደርስ ለዐለት መድረሰት ተ። እተ ወቅት ለሀይ እግል 2ይ፡ 3ይ ወ4ይ ወ5ይ ለደርሰው ደረሰ፡ ክም መምሀራን እንዴ ተሐሰበው እግል ብዕዳም ሐቴ ለኢደርሰው ሐዎም ዕልም ወድራሰት ለአካፍሎ ዐለው። ሰበቡ፧? እንተ 3ሰነት ለደረስከ ምንከ አው ለሐምቀከ ሰበት ሀለ፡ እግለ ብዕዳም እግል ፈሀም ወቀደሞት ቱ። ቤት ምህሮ ሕርየት ዲብ ቀበት ሻፍቅ ፡ ጋምል ወሰኒ ውቁል ዕጨይ ነረድ ትትረከብ። ምስል እሊ ህዬ  ዲብ ዕቀት አው ዲብ አካን ድህር ሰበት ትትረከብ እብ ቀሊሉ ኢትትርኤ። ለለአምረ እትኢኮን ለኢለአምረ ኢረክበ። ወምን ሱግ በረ ህሌ። እት ወቅት እስትዕማር እብ ሰመ ለመጽእ ሃውን ናይ አባይ ልግበእ ወእብ አጋር እግል ልርአወ ቀድሮ የዐለው ልትበሀል። በቅለ እብ ዓመት ጥልያኒ በኔ ዲበ ዐለ እትኢኮን፡ ዴሽ አባይ አው ዴሽ ኢቶጵየ ዕስኩር ዲበ ኢኮን። ክሉ ለሽቅሎም ዲብ መዲነት ነቅፈ ወአድብር ሳሕል ቱ ለዐለ። መድረት በቅለ (ቤት ምህሮ ሕርየት) ሐቆ ሕርየት ዲብ ትጠወር ጌሰት።ምን 6ይ ፈስል አስክ ነቅፈ (ቤት ምህሮ ስሙድ) አው አስክ ቦርዲን ነቅፈ ነድኦ ዐለው። 

ሐቆ ብዙሕ ሄራር፥ ዲብ ሰነት 2009 በቅለ እግል ሰልፍ ዶል ናይ ምግበይት ደረጀት በህለት ምን 6ይ አስክ 8ይ ፈስል ለተአደርስ መድረሰት ፈትሐው። እሊ ህዬ መድረሰት ጀዲደት ሰበት ትበኔት ወምደርሲን ውላድ ዐድ (ውላድ በቅለ) እግል ለአፍሩ ሰበት ቀድረው ቱ። ዮም እትሊ ወቅድ እሊ በቅለ ሐቴ መአንብታይት መድረሰት ወሐቴ ምግበይት ደረጀት ትመልክ። 2ይት ደረጀት በህለት ምን 9ይ አስክ 11 ፈስል ዲብ ቦርዲን ነቅፈ ትነድእ አው ዲብ ቤት
ምህሮ ሰውረት (ቦርዲን ጸብረ) ገይሶ በህለት ቱ።

      =ዓጩይ= 
ዲብለ ሕንብራለ ዐድ ለህለው ጅንስ ዓጩይ ክም ነረድ፡ ወግሬ፡ ተሰስ፡ ዐጋም፡ ህርግቴ ወ ሻሞት እት ገብኦ ማን ወገለብ ምን እንሸብብ ህዬ፥ ለሸም፡ አውሔ፡ ረኩብ፡ ጥርገ፡ ሓፉሌ፡ ሽልሕ፡ ምልሕጣ ወለ መስሎም ዓጩይ ዲብ በቅለ እብ ብዝሔ በቅሎ።

=አዝረአት=
በቅለ ብርድት ወሰኒ ውቅል ሰበት ተ ክሎም  በራደት ለፈቱ አዝረአት በቅሎ ዲበ።
እት ዘበን ሰኒ ቅዱም፥ ብዙሕ ጅንስ አዝረአት ክም ጀረበው ወክሉ ክም በቅለ፡ በቅለ እንዴ ቤለው ሰመወ ልትበሀል። 
ዮም አዝረአት ክም ሽዒር፡ ሽንራይ፡ ፉል፡ ፋሱልየት፡ ዐተር፡ ዕፉን፡ ድንሽ፡ ዕንጣጥዕ ... ወእግሎም ለመስሎ አዝረአት ዲብ በቅለ ግሩም በቅሎ። 

በቅለ እግል ኖሰ ዲብ 6 ነኣይሽ ዐዶታት ትትከፈል። እብ ግብለተ፥ ምኑይ ፡ዛግር ወቀጣኒት ለልትበሀለ 3 ዐዶታት ምስል ሮረ እንድላል እት ልትሐደደ፡ እብ ምፍጋር ጸሓየ እሻሞተት ለትትበሀል ዐድ አስክ ነቅፈ ለተአደንን ሰኒ ውቅል ንኢሽ ቀርየት ተ።
እብ ምውዳቅ ጸሓይ ህዬ ተንቀስ ለትትበሀል ዐድ ህሌት።  ምን ተንቀስ ሐቆ ሑድ ግያስ በህለት ገበይ 6 ሳዐት እብ እገር ምንዲገይስ አክል አሕድ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ትከሬ ወአስክ ርከብ (ዘረ) እንበትክ። 
በቅለ እብ እንክር ቅብለተ ሐቆ ሑድ ሐስያት ወአጻድፍ ዲብ ሮረ ማሬት እግል ንትዐዴ እንቀድር። ሮረ ማሬት እብ ቅብለቱ አስክ ሮረ ቀይሕ ወአዶብሐታት ለአደንን ወእብ ምፍጋር ጸሓዩ ህዬ አስክ መዲነት ነቅፈ።

  መሐመድ ወድ ነቅፈ</text>
      <sha1>9lnsckuzc5q10v4epjr4j4touzzeme5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9487</id>
      <parentid>9486</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T18:50:05Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mohammed Wed Nakfa</username>
        <id>2062</id>
      </contributor>
      <minor />
      <comment>/* */</comment>
      <origin>9487</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9122" sha1="id6f2uf9jbh4a084z3nzob120tus9t1" xml:space="preserve">=&lt;nowiki&gt;==ሮረ ሐባብ==&lt;/nowiki&gt;=
ሮረ ሐባብ እት እንክር ምውዳቅ ጸሓይ መዲነት ነቅፈ ለልትረከብ ወምን ነቅፈ ለልትወቀል ሰኒ ብሩድ ወእብ ለትፈናተ ጅንስ ዓጩይ ጋምል ወታጅር ለገብአ ሮራ ቱ። ሮረ ሐባብ ምዴርየት ነቅፋ ቱ። እብ እንክር ምፍጋር ጸሓይ ምስል ነቅፈ ወእብ ምውዳቅ ጸሓይ ምስል ዐንሰበ፡ ከምሰልሁመ እብ ግብለት ምስል ዐንሰበ ወእብ ቅብለት ምስል አዶብሐታት ልትሓደድ። ሸዐብ ሮረ እብ መሕረስ ወርዕዮ ልትናበሮ። ኣካል ክም ማሼለ ወብልቱብ ለመስሎ ዲበ መዲነት ነቅፈ እትኢኮን ዲብ ሮረ እግል ልንጅሖ ኢቀድር። እግልሚ፧? ሮረ ብሩድ ሰበት ገብአ። ምናተ ከረ ሽዒር ወሽንራይ እብ ብዝሔ በቅሎ ዲብ ሮረ ሐባብ። ዲብ ወቅት መሕረስ (ከረም) ንዋይ ምነ ረአሰ ሮረ አው ምነ ግረህ እንክር ልትሸነክ። አስክ ምውዳቅ ጸሓይ አው አስክ ዐንሰበ ደንን ወእብ ምፍጋር ጸሓይመ አስክ ነቅፈ (ፍንጌ ነቅፈ ወሮረ ለህለ ከደን)ገይስ ወዲብ ሐስያት ወአርድ አሸህ ዲቡ ለአከርም። ቀይም ክም አተ ዲብ ረሃበት ሮረ ለአቀብሎ። ለሓገ ለሓጌ ወለ ሰብከ ስሕል ለኣውል ከሳግም።

ሮረ ሐባብ ዲብ 4 ዐዶታት ልትከፈል። ህተን ህዬ ላበ፡ እንድላል፡ በቅለ ወማሬት ተን። እንድላል ወበቅለ ዲብ ምግብ ልትረከበ እት ህለየ፥ ላበ ህዬ ኣክር ረወሪት ምን ላበ አስክ ግብለት ሐቆ ትቀንጥ ዲብ ሀበርሮታት ትትከሬ፡ ሀበሮ ጸዕደ ወጸሊም ወ አስክ ዐሪታይ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ከሩከ።

ሮረ ሐባብ እብ እንክር ምውዳቅ ጸሓዩ ዐንሰበ ልትሓደድ። ክል ዶል አስክ ምውዳቅ ጸሓይ ሐቆ እንቀንጽ፥ ምን ላበ ልግበእ ወምን እንድላል፡ ምን በቅለ ልግበእ ወምን ማሬት እበ ኢከስስ፡ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ማይ ዘሬ ቱ ለንትሀርበብ። ምነ 4 ረወሪት ( በቅለ፡ እንድላል፡ ላበ ወ ማሬት) ፥ በቅለ ንንሰእ።

=በቅለ= 
በቅለ ሐድ 30ኪ. ም.  ዲብ ምውዳቅ ጸሓይ ምን መዲነት ነቅፈ እንዴ ሬመት ዲብ ረአስ ሮረ ሐባብ ለትትረከብ ዐድ ተ። 
በቅለ ምነ  ብዕዳት ረወሪት ለፈንትየ፥ በህለት ምን ላበ ወእንድላል እብ ብቀለ ወበራደተ ትትፈንቴ ወመትወቃለ። ከምሰልሁመ ቀደም ሕርየት ለትበኔት ቤት ምህሮ ብዲበ። በቅለ ሰኒ ብርድት፡ ውቅል ወእብ ዓጩይ ሰኒ ጋምለት ወካድረት ተ። በቅለ እብ ወለት ገበይ (እብ ተቃርብ) አው እብ አጋር ሰለስ ሳዐት ምን መዲነት ነቅፈ ትትገየስ። እብ ዐረባት ህዬ 2ሳዐት እግል ትግበእ ትቀድር። ሰር ሳዐት እግል ትግበእ ወጅበ። ምናተ አድብር ወ አግቡይ ግሙጩይ ወለትለዋለ ሰበት ቱ፡ ሜርሐት መካይን እብ ቅሩቶም ቱ ለፈግሮ። ምን ነቅፈ ፈለክ ለልትበሀል ሕሊል እንዴ በይአከ፡ እብ ወግሬት እንዴ አበልነ ሰብዐት ቅርድ ለልትበሀል ሕሊል ሐቆለ አትመምነ፡ መቃይሖ ለትትበሀል አስክ ሮረ ማሬት ለትነሰአነ ስጋደት  ድማን እንዴ አትሌነ ፡ ሕሊል ግልቡብ እብ ረአሱ እንደንን። ሐቆ ሑድ ግያስ አብጋሸሸ ለትትበሀል ልዉሊት ገበይ ዲብ በቅለ ተአፈግረነ። 2ይት ገበይ ህዬ እብ መቃይሖ ዲብ ማሬት እንዴ ፈገርነ፡ ሐሬ ዲብ በቅለ እግል ንትዐዴ እንቀድር። እብ አጋር ህዬ እት ክሉ እሊ እንዴ ይእንትዕብ፡ ምን ፈለክ አስክ ወግሬት ወምኑ  ብዕራተ እንዴ ተዐሮሬነ ደብር አብ ገመል ብኡ አንፈሮት ሌጠ ቱ። 

መዲነት ነቅፈ ሰኒ ውቅል ምንማተ (ነቅፈ 1712ም)፡ በቅለ ህዬ ምን ነቅፈ ትትወቀል ወትበርድ። 

       =ተዕሊም=

ቤት ምህሮ ሕርየት ለትትበሀል መድረሰት ዲብ በቅለ ትትረከብ። ቤት ምህሮ ሕርየት ሰኒ ገዲመት እት ዘመን ቅዱም ለትሸቄት ወዲብ ወቅት እስትዕማር አስክ 5ይ ፈስል ተአደርስ ለዐለት መድረሰት ተ። እተ ወቅት ለሀይ እግል 2ይ፡ 3ይ ወ4ይ ወ5ይ ለደርሰው ደረሰ፡ ክም መምሀራን እንዴ ተሐሰበው እግል ብዕዳም ሐቴ ለኢደርሰው ሐዎም ዕልም ወድራሰት ለአካፍሎ ዐለው። ሰበቡ፧? እንተ 3ሰነት ለደረስከ ምንከ አው ለሐምቀከ ሰበት ሀለ፡ እግለ ብዕዳም እግል ፈሀም ወቀደሞት ቱ። ቤት ምህሮ ሕርየት ዲብ ቀበት ሻፍቅ ፡ ጋምል ወሰኒ ውቁል ዕጨይ ነረድ ትትረከብ። ምስል እሊ ህዬ  ዲብ ዕቀት አው ዲብ አካን ድህር ሰበት ትትረከብ እብ ቀሊሉ ኢትትርኤ። ለለአምረ እትኢኮን ለኢለአምረ ኢረክበ። ወምን ሱግ በረ ህሌ። እት ወቅት እስትዕማር እብ ሰመ ለመጽእ ሃውን ናይ አባይ ልግበእ ወእብ አጋር እግል ልርአወ ቀድሮ የዐለው ልትበሀል። በቅለ እብ ዓመት ጥልያኒ በኔ ዲበ ዐለ እትኢኮን፡ ዴሽ አባይ አው ዴሽ ኢቶጵየ ዕስኩር ዲበ ኢኮን። ክሉ ለሽቅሎም ዲብ መዲነት ነቅፈ ወአድብር ሳሕል ቱ ለዐለ። መድረት በቅለ (ቤት ምህሮ ሕርየት) ሐቆ ሕርየት ዲብ ትጠወር ጌሰት።ምን 6ይ ፈስል አስክ ነቅፈ (ቤት ምህሮ ስሙድ) አው አስክ ቦርዲን ነቅፈ ነድኦ ዐለው። 

ሐቆ ብዙሕ ሄራር፥ ዲብ ሰነት 2009 በቅለ እግል ሰልፍ ዶል ናይ ምግበይት ደረጀት በህለት ምን 6ይ አስክ 8ይ ፈስል ለተአደርስ መድረሰት ፈትሐው። እሊ ህዬ መድረሰት ጀዲደት ሰበት ትበኔት ወምደርሲን ውላድ ዐድ (ውላድ በቅለ) እግል ለአፍሩ ሰበት ቀድረው ቱ። ዮም እትሊ ወቅድ እሊ በቅለ ሐቴ መአንብታይት መድረሰት ወሐቴ ምግበይት ደረጀት ትመልክ። 2ይት ደረጀት በህለት ምን 9ይ አስክ 11 ፈስል ዲብ ቦርዲን ነቅፈ ትነድእ አው ዲብ ቤት
ምህሮ ሰውረት (ቦርዲን ጸብረ) ገይሶ በህለት ቱ።

      =ዓጩይ= 
ዲብለ ሕንብራለ ዐድ ለህለው ጅንስ ዓጩይ ክም ነረድ፡ ወግሬ፡ ተሰስ፡ ዐጋም፡ ህርግቴ ወ ሻሞት እት ገብኦ ማን ወገለብ ምን እንሸብብ ህዬ፥ ለሸም፡ አውሔ፡ ረኩብ፡ ጥርገ፡ ሓፉሌ፡ ሽልሕ፡ ምልሕጣ ወለ መስሎም ዓጩይ ዲብ በቅለ እብ ብዝሔ በቅሎ።

=አዝረአት=
በቅለ ብርድት ወሰኒ ውቅል ሰበት ተ ክሎም  በራደት ለፈቱ አዝረአት በቅሎ ዲበ።
እት ዘበን ሰኒ ቅዱም፥ ብዙሕ ጅንስ አዝረአት ክም ጀረበው ወክሉ ክም በቅለ፡ በቅለ እንዴ ቤለው ሰመወ ልትበሀል። 
ዮም አዝረአት ክም ሽዒር፡ ሽንራይ፡ ፉል፡ ፋሱልየት፡ ዐተር፡ ዕፉን፡ ድንሽ፡ ዕንጣጥዕ ... ወእግሎም ለመስሎ አዝረአት ዲብ በቅለ ግሩም በቅሎ። 

በቅለ እግል ኖሰ ዲብ 6 ነኣይሽ ዐዶታት ትትከፈል። እብ ግብለተ፥ ምኑይ ፡ዛግር ወቀጣኒት ለልትበሀለ 3 ዐዶታት ምስል ሮረ እንድላል እት ልትሐደደ፡ እብ ምፍጋር ጸሓየ እሻሞተት ለትትበሀል ዐድ አስክ ነቅፈ ለተአደንን ሰኒ ውቅል ንኢሽ ቀርየት ተ።
እብ ምውዳቅ ጸሓይ ህዬ ተንቀስ ለትትበሀል ዐድ ህሌት።  ምን ተንቀስ ሐቆ ሑድ ግያስ በህለት ገበይ 6 ሳዐት እብ እገር ምንዲገይስ አክል አሕድ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ትከሬ ወአስክ ርከብ (ዘረ) እንበትክ። 
በቅለ እብ እንክር ቅብለተ ሐቆ ሑድ ሐስያት ወአጻድፍ ዲብ ሮረ ማሬት እግል ንትዐዴ እንቀድር። ሮረ ማሬት እብ ቅብለቱ አስክ ሮረ ቀይሕ ወአዶብሐታት ለአደንን ወእብ ምፍጋር ጸሓዩ ህዬ አስክ መዲነት ነቅፈ።

  መሐመድ ወድ ነቅፈ</text>
      <sha1>id6f2uf9jbh4a084z3nzob120tus9t1</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9488</id>
      <parentid>9487</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T18:50:42Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Mohammed Wed Nakfa</username>
        <id>2062</id>
      </contributor>
      <comment>/* */</comment>
      <origin>9488</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9101" sha1="9lnsckuzc5q10v4epjr4j4touzzeme5" xml:space="preserve">=ሮረ ሐባብ=
ሮረ ሐባብ እት እንክር ምውዳቅ ጸሓይ መዲነት ነቅፈ ለልትረከብ ወምን ነቅፈ ለልትወቀል ሰኒ ብሩድ ወእብ ለትፈናተ ጅንስ ዓጩይ ጋምል ወታጅር ለገብአ ሮራ ቱ። ሮረ ሐባብ ምዴርየት ነቅፋ ቱ። እብ እንክር ምፍጋር ጸሓይ ምስል ነቅፈ ወእብ ምውዳቅ ጸሓይ ምስል ዐንሰበ፡ ከምሰልሁመ እብ ግብለት ምስል ዐንሰበ ወእብ ቅብለት ምስል አዶብሐታት ልትሓደድ። ሸዐብ ሮረ እብ መሕረስ ወርዕዮ ልትናበሮ። ኣካል ክም ማሼለ ወብልቱብ ለመስሎ ዲበ መዲነት ነቅፈ እትኢኮን ዲብ ሮረ እግል ልንጅሖ ኢቀድር። እግልሚ፧? ሮረ ብሩድ ሰበት ገብአ። ምናተ ከረ ሽዒር ወሽንራይ እብ ብዝሔ በቅሎ ዲብ ሮረ ሐባብ። ዲብ ወቅት መሕረስ (ከረም) ንዋይ ምነ ረአሰ ሮረ አው ምነ ግረህ እንክር ልትሸነክ። አስክ ምውዳቅ ጸሓይ አው አስክ ዐንሰበ ደንን ወእብ ምፍጋር ጸሓይመ አስክ ነቅፈ (ፍንጌ ነቅፈ ወሮረ ለህለ ከደን)ገይስ ወዲብ ሐስያት ወአርድ አሸህ ዲቡ ለአከርም። ቀይም ክም አተ ዲብ ረሃበት ሮረ ለአቀብሎ። ለሓገ ለሓጌ ወለ ሰብከ ስሕል ለኣውል ከሳግም።

ሮረ ሐባብ ዲብ 4 ዐዶታት ልትከፈል። ህተን ህዬ ላበ፡ እንድላል፡ በቅለ ወማሬት ተን። እንድላል ወበቅለ ዲብ ምግብ ልትረከበ እት ህለየ፥ ላበ ህዬ ኣክር ረወሪት ምን ላበ አስክ ግብለት ሐቆ ትቀንጥ ዲብ ሀበርሮታት ትትከሬ፡ ሀበሮ ጸዕደ ወጸሊም ወ አስክ ዐሪታይ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ከሩከ።

ሮረ ሐባብ እብ እንክር ምውዳቅ ጸሓዩ ዐንሰበ ልትሓደድ። ክል ዶል አስክ ምውዳቅ ጸሓይ ሐቆ እንቀንጽ፥ ምን ላበ ልግበእ ወምን እንድላል፡ ምን በቅለ ልግበእ ወምን ማሬት እበ ኢከስስ፡ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ማይ ዘሬ ቱ ለንትሀርበብ። ምነ 4 ረወሪት ( በቅለ፡ እንድላል፡ ላበ ወ ማሬት) ፥ በቅለ ንንሰእ።

=በቅለ= 
በቅለ ሐድ 30ኪ. ም.  ዲብ ምውዳቅ ጸሓይ ምን መዲነት ነቅፈ እንዴ ሬመት ዲብ ረአስ ሮረ ሐባብ ለትትረከብ ዐድ ተ። 
በቅለ ምነ  ብዕዳት ረወሪት ለፈንትየ፥ በህለት ምን ላበ ወእንድላል እብ ብቀለ ወበራደተ ትትፈንቴ ወመትወቃለ። ከምሰልሁመ ቀደም ሕርየት ለትበኔት ቤት ምህሮ ብዲበ። በቅለ ሰኒ ብርድት፡ ውቅል ወእብ ዓጩይ ሰኒ ጋምለት ወካድረት ተ። በቅለ እብ ወለት ገበይ (እብ ተቃርብ) አው እብ አጋር ሰለስ ሳዐት ምን መዲነት ነቅፈ ትትገየስ። እብ ዐረባት ህዬ 2ሳዐት እግል ትግበእ ትቀድር። ሰር ሳዐት እግል ትግበእ ወጅበ። ምናተ አድብር ወ አግቡይ ግሙጩይ ወለትለዋለ ሰበት ቱ፡ ሜርሐት መካይን እብ ቅሩቶም ቱ ለፈግሮ። ምን ነቅፈ ፈለክ ለልትበሀል ሕሊል እንዴ በይአከ፡ እብ ወግሬት እንዴ አበልነ ሰብዐት ቅርድ ለልትበሀል ሕሊል ሐቆለ አትመምነ፡ መቃይሖ ለትትበሀል አስክ ሮረ ማሬት ለትነሰአነ ስጋደት  ድማን እንዴ አትሌነ ፡ ሕሊል ግልቡብ እብ ረአሱ እንደንን። ሐቆ ሑድ ግያስ አብጋሸሸ ለትትበሀል ልዉሊት ገበይ ዲብ በቅለ ተአፈግረነ። 2ይት ገበይ ህዬ እብ መቃይሖ ዲብ ማሬት እንዴ ፈገርነ፡ ሐሬ ዲብ በቅለ እግል ንትዐዴ እንቀድር። እብ አጋር ህዬ እት ክሉ እሊ እንዴ ይእንትዕብ፡ ምን ፈለክ አስክ ወግሬት ወምኑ  ብዕራተ እንዴ ተዐሮሬነ ደብር አብ ገመል ብኡ አንፈሮት ሌጠ ቱ። 

መዲነት ነቅፈ ሰኒ ውቅል ምንማተ (ነቅፈ 1712ም)፡ በቅለ ህዬ ምን ነቅፈ ትትወቀል ወትበርድ። 

       =ተዕሊም=

ቤት ምህሮ ሕርየት ለትትበሀል መድረሰት ዲብ በቅለ ትትረከብ። ቤት ምህሮ ሕርየት ሰኒ ገዲመት እት ዘመን ቅዱም ለትሸቄት ወዲብ ወቅት እስትዕማር አስክ 5ይ ፈስል ተአደርስ ለዐለት መድረሰት ተ። እተ ወቅት ለሀይ እግል 2ይ፡ 3ይ ወ4ይ ወ5ይ ለደርሰው ደረሰ፡ ክም መምሀራን እንዴ ተሐሰበው እግል ብዕዳም ሐቴ ለኢደርሰው ሐዎም ዕልም ወድራሰት ለአካፍሎ ዐለው። ሰበቡ፧? እንተ 3ሰነት ለደረስከ ምንከ አው ለሐምቀከ ሰበት ሀለ፡ እግለ ብዕዳም እግል ፈሀም ወቀደሞት ቱ። ቤት ምህሮ ሕርየት ዲብ ቀበት ሻፍቅ ፡ ጋምል ወሰኒ ውቁል ዕጨይ ነረድ ትትረከብ። ምስል እሊ ህዬ  ዲብ ዕቀት አው ዲብ አካን ድህር ሰበት ትትረከብ እብ ቀሊሉ ኢትትርኤ። ለለአምረ እትኢኮን ለኢለአምረ ኢረክበ። ወምን ሱግ በረ ህሌ። እት ወቅት እስትዕማር እብ ሰመ ለመጽእ ሃውን ናይ አባይ ልግበእ ወእብ አጋር እግል ልርአወ ቀድሮ የዐለው ልትበሀል። በቅለ እብ ዓመት ጥልያኒ በኔ ዲበ ዐለ እትኢኮን፡ ዴሽ አባይ አው ዴሽ ኢቶጵየ ዕስኩር ዲበ ኢኮን። ክሉ ለሽቅሎም ዲብ መዲነት ነቅፈ ወአድብር ሳሕል ቱ ለዐለ። መድረት በቅለ (ቤት ምህሮ ሕርየት) ሐቆ ሕርየት ዲብ ትጠወር ጌሰት።ምን 6ይ ፈስል አስክ ነቅፈ (ቤት ምህሮ ስሙድ) አው አስክ ቦርዲን ነቅፈ ነድኦ ዐለው። 

ሐቆ ብዙሕ ሄራር፥ ዲብ ሰነት 2009 በቅለ እግል ሰልፍ ዶል ናይ ምግበይት ደረጀት በህለት ምን 6ይ አስክ 8ይ ፈስል ለተአደርስ መድረሰት ፈትሐው። እሊ ህዬ መድረሰት ጀዲደት ሰበት ትበኔት ወምደርሲን ውላድ ዐድ (ውላድ በቅለ) እግል ለአፍሩ ሰበት ቀድረው ቱ። ዮም እትሊ ወቅድ እሊ በቅለ ሐቴ መአንብታይት መድረሰት ወሐቴ ምግበይት ደረጀት ትመልክ። 2ይት ደረጀት በህለት ምን 9ይ አስክ 11 ፈስል ዲብ ቦርዲን ነቅፈ ትነድእ አው ዲብ ቤት
ምህሮ ሰውረት (ቦርዲን ጸብረ) ገይሶ በህለት ቱ።

      =ዓጩይ= 
ዲብለ ሕንብራለ ዐድ ለህለው ጅንስ ዓጩይ ክም ነረድ፡ ወግሬ፡ ተሰስ፡ ዐጋም፡ ህርግቴ ወ ሻሞት እት ገብኦ ማን ወገለብ ምን እንሸብብ ህዬ፥ ለሸም፡ አውሔ፡ ረኩብ፡ ጥርገ፡ ሓፉሌ፡ ሽልሕ፡ ምልሕጣ ወለ መስሎም ዓጩይ ዲብ በቅለ እብ ብዝሔ በቅሎ።

=አዝረአት=
በቅለ ብርድት ወሰኒ ውቅል ሰበት ተ ክሎም  በራደት ለፈቱ አዝረአት በቅሎ ዲበ።
እት ዘበን ሰኒ ቅዱም፥ ብዙሕ ጅንስ አዝረአት ክም ጀረበው ወክሉ ክም በቅለ፡ በቅለ እንዴ ቤለው ሰመወ ልትበሀል። 
ዮም አዝረአት ክም ሽዒር፡ ሽንራይ፡ ፉል፡ ፋሱልየት፡ ዐተር፡ ዕፉን፡ ድንሽ፡ ዕንጣጥዕ ... ወእግሎም ለመስሎ አዝረአት ዲብ በቅለ ግሩም በቅሎ። 

በቅለ እግል ኖሰ ዲብ 6 ነኣይሽ ዐዶታት ትትከፈል። እብ ግብለተ፥ ምኑይ ፡ዛግር ወቀጣኒት ለልትበሀለ 3 ዐዶታት ምስል ሮረ እንድላል እት ልትሐደደ፡ እብ ምፍጋር ጸሓየ እሻሞተት ለትትበሀል ዐድ አስክ ነቅፈ ለተአደንን ሰኒ ውቅል ንኢሽ ቀርየት ተ።
እብ ምውዳቅ ጸሓይ ህዬ ተንቀስ ለትትበሀል ዐድ ህሌት።  ምን ተንቀስ ሐቆ ሑድ ግያስ በህለት ገበይ 6 ሳዐት እብ እገር ምንዲገይስ አክል አሕድ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ትከሬ ወአስክ ርከብ (ዘረ) እንበትክ። 
በቅለ እብ እንክር ቅብለተ ሐቆ ሑድ ሐስያት ወአጻድፍ ዲብ ሮረ ማሬት እግል ንትዐዴ እንቀድር። ሮረ ማሬት እብ ቅብለቱ አስክ ሮረ ቀይሕ ወአዶብሐታት ለአደንን ወእብ ምፍጋር ጸሓዩ ህዬ አስክ መዲነት ነቅፈ።

  መሐመድ ወድ ነቅፈ</text>
      <sha1>9lnsckuzc5q10v4epjr4j4touzzeme5</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9489</id>
      <parentid>9488</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T19:18:20Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hdad Tigre</username>
        <id>1837</id>
      </contributor>
      <comment>/* ሮረ ሐባብ */ ንኢሽ አስነዮት</comment>
      <origin>9489</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9105" sha1="3klzxpudt31w0cbnbfb2vsznfn7cn7z" xml:space="preserve">=ሮረ ሐባብ=
ሮረ ሐባብ እት እንክር ምውዳቅ ጸሓይ መዲነት [[ነቅፈ]] ለልትረከብ ወምን ነቅፈ ለልትወቀል ሰኒ ብሩድ ወእብ ለትፈናተ ጅንስ ዓጩይ ጋምል ወታጅር ለገብአ ሮራ ቱ። ሮረ ሐባብ ምዴርየት ነቅፋ ቱ። እብ እንክር ምፍጋር ጸሓይ ምስል ነቅፈ ወእብ ምውዳቅ ጸሓይ ምስል ዐንሰበ፡ ከምሰልሁመ እብ ግብለት ምስል ዐንሰበ ወእብ ቅብለት ምስል አዶብሐታት ልትሓደድ። ሸዐብ ሮረ እብ መሕረስ ወርዕዮ ልትናበሮ። ኣካል ክም ማሼለ ወብልቱብ ለመስሎ ዲበ መዲነት ነቅፈ እትኢኮን ዲብ ሮረ እግል ልንጅሖ ኢቀድር። እግልሚ፧? ሮረ ብሩድ ሰበት ገብአ። ምናተ ከረ ሽዒር ወሽንራይ እብ ብዝሔ በቅሎ ዲብ ሮረ ሐባብ። ዲብ ወቅት መሕረስ (ከረም) ንዋይ ምነ ረአሰ ሮረ አው ምነ ግረህ እንክር ልትሸነክ። አስክ ምውዳቅ ጸሓይ አው አስክ ዐንሰበ ደንን ወእብ ምፍጋር ጸሓይመ አስክ ነቅፈ (ፍንጌ ነቅፈ ወሮረ ለህለ ከደን)ገይስ ወዲብ ሐስያት ወአርድ አሸህ ዲቡ ለአከርም። ቀይም ክም አተ ዲብ ረሃበት ሮረ ለአቀብሎ። ለሓገ ለሓጌ ወለ ሰብከ ስሕል ለኣውል ከሳግም።

ሮረ ሐባብ ዲብ 4 ዐዶታት ልትከፈል። ህተን ህዬ ላበ፡ እንድላል፡ በቅለ ወማሬት ተን። እንድላል ወበቅለ ዲብ ምግብ ልትረከበ እት ህለየ፥ ላበ ህዬ ኣክር ረወሪት ምን ላበ አስክ ግብለት ሐቆ ትቀንጥ ዲብ ሀበርሮታት ትትከሬ፡ ሀበሮ ጸዕደ ወጸሊም ወ አስክ ዐሪታይ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ከሩከ።

ሮረ ሐባብ እብ እንክር ምውዳቅ ጸሓዩ ዐንሰበ ልትሓደድ። ክል ዶል አስክ ምውዳቅ ጸሓይ ሐቆ እንቀንጽ፥ ምን ላበ ልግበእ ወምን እንድላል፡ ምን በቅለ ልግበእ ወምን ማሬት እበ ኢከስስ፡ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ማይ ዘሬ ቱ ለንትሀርበብ። ምነ 4 ረወሪት ( በቅለ፡ እንድላል፡ ላበ ወ ማሬት) ፥ በቅለ ንንሰእ።

=በቅለ= 
በቅለ ሐድ 30ኪ. ም.  ዲብ ምውዳቅ ጸሓይ ምን መዲነት ነቅፈ እንዴ ሬመት ዲብ ረአስ ሮረ ሐባብ ለትትረከብ ዐድ ተ። 
በቅለ ምነ  ብዕዳት ረወሪት ለፈንትየ፥ በህለት ምን ላበ ወእንድላል እብ ብቀለ ወበራደተ ትትፈንቴ ወመትወቃለ። ከምሰልሁመ ቀደም ሕርየት ለትበኔት ቤት ምህሮ ብዲበ። በቅለ ሰኒ ብርድት፡ ውቅል ወእብ ዓጩይ ሰኒ ጋምለት ወካድረት ተ። በቅለ እብ ወለት ገበይ (እብ ተቃርብ) አው እብ አጋር ሰለስ ሳዐት ምን መዲነት ነቅፈ ትትገየስ። እብ ዐረባት ህዬ 2ሳዐት እግል ትግበእ ትቀድር። ሰር ሳዐት እግል ትግበእ ወጅበ። ምናተ አድብር ወ አግቡይ ግሙጩይ ወለትለዋለ ሰበት ቱ፡ ሜርሐት መካይን እብ ቅሩቶም ቱ ለፈግሮ። ምን ነቅፈ ፈለክ ለልትበሀል ሕሊል እንዴ በይአከ፡ እብ ወግሬት እንዴ አበልነ ሰብዐት ቅርድ ለልትበሀል ሕሊል ሐቆለ አትመምነ፡ መቃይሖ ለትትበሀል አስክ ሮረ ማሬት ለትነሰአነ ስጋደት  ድማን እንዴ አትሌነ ፡ ሕሊል ግልቡብ እብ ረአሱ እንደንን። ሐቆ ሑድ ግያስ አብጋሸሸ ለትትበሀል ልዉሊት ገበይ ዲብ በቅለ ተአፈግረነ። 2ይት ገበይ ህዬ እብ መቃይሖ ዲብ ማሬት እንዴ ፈገርነ፡ ሐሬ ዲብ በቅለ እግል ንትዐዴ እንቀድር። እብ አጋር ህዬ እት ክሉ እሊ እንዴ ይእንትዕብ፡ ምን ፈለክ አስክ ወግሬት ወምኑ  ብዕራተ እንዴ ተዐሮሬነ ደብር አብ ገመል ብኡ አንፈሮት ሌጠ ቱ። 

መዲነት ነቅፈ ሰኒ ውቅል ምንማተ (ነቅፈ 1712ም)፡ በቅለ ህዬ ምን ነቅፈ ትትወቀል ወትበርድ። 

       =ተዕሊም=

ቤት ምህሮ ሕርየት ለትትበሀል መድረሰት ዲብ በቅለ ትትረከብ። ቤት ምህሮ ሕርየት ሰኒ ገዲመት እት ዘመን ቅዱም ለትሸቄት ወዲብ ወቅት እስትዕማር አስክ 5ይ ፈስል ተአደርስ ለዐለት መድረሰት ተ። እተ ወቅት ለሀይ እግል 2ይ፡ 3ይ ወ4ይ ወ5ይ ለደርሰው ደረሰ፡ ክም መምሀራን እንዴ ተሐሰበው እግል ብዕዳም ሐቴ ለኢደርሰው ሐዎም ዕልም ወድራሰት ለአካፍሎ ዐለው። ሰበቡ፧? እንተ 3ሰነት ለደረስከ ምንከ አው ለሐምቀከ ሰበት ሀለ፡ እግለ ብዕዳም እግል ፈሀም ወቀደሞት ቱ። ቤት ምህሮ ሕርየት ዲብ ቀበት ሻፍቅ ፡ ጋምል ወሰኒ ውቁል ዕጨይ ነረድ ትትረከብ። ምስል እሊ ህዬ  ዲብ ዕቀት አው ዲብ አካን ድህር ሰበት ትትረከብ እብ ቀሊሉ ኢትትርኤ። ለለአምረ እትኢኮን ለኢለአምረ ኢረክበ። ወምን ሱግ በረ ህሌ። እት ወቅት እስትዕማር እብ ሰመ ለመጽእ ሃውን ናይ አባይ ልግበእ ወእብ አጋር እግል ልርአወ ቀድሮ የዐለው ልትበሀል። በቅለ እብ ዓመት ጥልያኒ በኔ ዲበ ዐለ እትኢኮን፡ ዴሽ አባይ አው ዴሽ ኢቶጵየ ዕስኩር ዲበ ኢኮን። ክሉ ለሽቅሎም ዲብ መዲነት ነቅፈ ወአድብር ሳሕል ቱ ለዐለ። መድረት በቅለ (ቤት ምህሮ ሕርየት) ሐቆ ሕርየት ዲብ ትጠወር ጌሰት።ምን 6ይ ፈስል አስክ ነቅፈ (ቤት ምህሮ ስሙድ) አው አስክ ቦርዲን ነቅፈ ነድኦ ዐለው። 

ሐቆ ብዙሕ ሄራር፥ ዲብ ሰነት 2009 በቅለ እግል ሰልፍ ዶል ናይ ምግበይት ደረጀት በህለት ምን 6ይ አስክ 8ይ ፈስል ለተአደርስ መድረሰት ፈትሐው። እሊ ህዬ መድረሰት ጀዲደት ሰበት ትበኔት ወምደርሲን ውላድ ዐድ (ውላድ በቅለ) እግል ለአፍሩ ሰበት ቀድረው ቱ። ዮም እትሊ ወቅድ እሊ በቅለ ሐቴ መአንብታይት መድረሰት ወሐቴ ምግበይት ደረጀት ትመልክ። 2ይት ደረጀት በህለት ምን 9ይ አስክ 11 ፈስል ዲብ ቦርዲን ነቅፈ ትነድእ አው ዲብ ቤት
ምህሮ ሰውረት (ቦርዲን ጸብረ) ገይሶ በህለት ቱ።

      =ዓጩይ= 
ዲብለ ሕንብራለ ዐድ ለህለው ጅንስ ዓጩይ ክም ነረድ፡ ወግሬ፡ ተሰስ፡ ዐጋም፡ ህርግቴ ወ ሻሞት እት ገብኦ ማን ወገለብ ምን እንሸብብ ህዬ፥ ለሸም፡ አውሔ፡ ረኩብ፡ ጥርገ፡ ሓፉሌ፡ ሽልሕ፡ ምልሕጣ ወለ መስሎም ዓጩይ ዲብ በቅለ እብ ብዝሔ በቅሎ።

=አዝረአት=
በቅለ ብርድት ወሰኒ ውቅል ሰበት ተ ክሎም  በራደት ለፈቱ አዝረአት በቅሎ ዲበ።
እት ዘበን ሰኒ ቅዱም፥ ብዙሕ ጅንስ አዝረአት ክም ጀረበው ወክሉ ክም በቅለ፡ በቅለ እንዴ ቤለው ሰመወ ልትበሀል። 
ዮም አዝረአት ክም ሽዒር፡ ሽንራይ፡ ፉል፡ ፋሱልየት፡ ዐተር፡ ዕፉን፡ ድንሽ፡ ዕንጣጥዕ ... ወእግሎም ለመስሎ አዝረአት ዲብ በቅለ ግሩም በቅሎ። 

በቅለ እግል ኖሰ ዲብ 6 ነኣይሽ ዐዶታት ትትከፈል። እብ ግብለተ፥ ምኑይ ፡ዛግር ወቀጣኒት ለልትበሀለ 3 ዐዶታት ምስል ሮረ እንድላል እት ልትሐደደ፡ እብ ምፍጋር ጸሓየ እሻሞተት ለትትበሀል ዐድ አስክ ነቅፈ ለተአደንን ሰኒ ውቅል ንኢሽ ቀርየት ተ።
እብ ምውዳቅ ጸሓይ ህዬ ተንቀስ ለትትበሀል ዐድ ህሌት።  ምን ተንቀስ ሐቆ ሑድ ግያስ በህለት ገበይ 6 ሳዐት እብ እገር ምንዲገይስ አክል አሕድ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ትከሬ ወአስክ ርከብ (ዘረ) እንበትክ። 
በቅለ እብ እንክር ቅብለተ ሐቆ ሑድ ሐስያት ወአጻድፍ ዲብ ሮረ ማሬት እግል ንትዐዴ እንቀድር። ሮረ ማሬት እብ ቅብለቱ አስክ ሮረ ቀይሕ ወአዶብሐታት ለአደንን ወእብ ምፍጋር ጸሓዩ ህዬ አስክ መዲነት ነቅፈ።

  መሐመድ ወድ ነቅፈ</text>
      <sha1>3klzxpudt31w0cbnbfb2vsznfn7cn7z</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9490</id>
      <parentid>9489</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T19:18:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hdad Tigre</username>
        <id>1837</id>
      </contributor>
      <comment>/* ሮረ ሐባብ */ ንኢሽ አስነዮት</comment>
      <origin>9490</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9109" sha1="h6il0qncdqi768bvcfyoyz5uhvobtcu" xml:space="preserve">=ሮረ ሐባብ=
ሮረ ሐባብ እት እንክር ምውዳቅ ጸሓይ መዲነት [[ነቅፈ]] ለልትረከብ ወምን [[ነቅፈ]] ለልትወቀል ሰኒ ብሩድ ወእብ ለትፈናተ ጅንስ ዓጩይ ጋምል ወታጅር ለገብአ ሮራ ቱ። ሮረ ሐባብ ምዴርየት ነቅፋ ቱ። እብ እንክር ምፍጋር ጸሓይ ምስል ነቅፈ ወእብ ምውዳቅ ጸሓይ ምስል ዐንሰበ፡ ከምሰልሁመ እብ ግብለት ምስል ዐንሰበ ወእብ ቅብለት ምስል አዶብሐታት ልትሓደድ። ሸዐብ ሮረ እብ መሕረስ ወርዕዮ ልትናበሮ። ኣካል ክም ማሼለ ወብልቱብ ለመስሎ ዲበ መዲነት ነቅፈ እትኢኮን ዲብ ሮረ እግል ልንጅሖ ኢቀድር። እግልሚ፧? ሮረ ብሩድ ሰበት ገብአ። ምናተ ከረ ሽዒር ወሽንራይ እብ ብዝሔ በቅሎ ዲብ ሮረ ሐባብ። ዲብ ወቅት መሕረስ (ከረም) ንዋይ ምነ ረአሰ ሮረ አው ምነ ግረህ እንክር ልትሸነክ። አስክ ምውዳቅ ጸሓይ አው አስክ ዐንሰበ ደንን ወእብ ምፍጋር ጸሓይመ አስክ ነቅፈ (ፍንጌ ነቅፈ ወሮረ ለህለ ከደን)ገይስ ወዲብ ሐስያት ወአርድ አሸህ ዲቡ ለአከርም። ቀይም ክም አተ ዲብ ረሃበት ሮረ ለአቀብሎ። ለሓገ ለሓጌ ወለ ሰብከ ስሕል ለኣውል ከሳግም።

ሮረ ሐባብ ዲብ 4 ዐዶታት ልትከፈል። ህተን ህዬ ላበ፡ እንድላል፡ በቅለ ወማሬት ተን። እንድላል ወበቅለ ዲብ ምግብ ልትረከበ እት ህለየ፥ ላበ ህዬ ኣክር ረወሪት ምን ላበ አስክ ግብለት ሐቆ ትቀንጥ ዲብ ሀበርሮታት ትትከሬ፡ ሀበሮ ጸዕደ ወጸሊም ወ አስክ ዐሪታይ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ከሩከ።

ሮረ ሐባብ እብ እንክር ምውዳቅ ጸሓዩ ዐንሰበ ልትሓደድ። ክል ዶል አስክ ምውዳቅ ጸሓይ ሐቆ እንቀንጽ፥ ምን ላበ ልግበእ ወምን እንድላል፡ ምን በቅለ ልግበእ ወምን ማሬት እበ ኢከስስ፡ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ማይ ዘሬ ቱ ለንትሀርበብ። ምነ 4 ረወሪት ( በቅለ፡ እንድላል፡ ላበ ወ ማሬት) ፥ በቅለ ንንሰእ።

=በቅለ= 
በቅለ ሐድ 30ኪ. ም.  ዲብ ምውዳቅ ጸሓይ ምን መዲነት ነቅፈ እንዴ ሬመት ዲብ ረአስ ሮረ ሐባብ ለትትረከብ ዐድ ተ። 
በቅለ ምነ  ብዕዳት ረወሪት ለፈንትየ፥ በህለት ምን ላበ ወእንድላል እብ ብቀለ ወበራደተ ትትፈንቴ ወመትወቃለ። ከምሰልሁመ ቀደም ሕርየት ለትበኔት ቤት ምህሮ ብዲበ። በቅለ ሰኒ ብርድት፡ ውቅል ወእብ ዓጩይ ሰኒ ጋምለት ወካድረት ተ። በቅለ እብ ወለት ገበይ (እብ ተቃርብ) አው እብ አጋር ሰለስ ሳዐት ምን መዲነት ነቅፈ ትትገየስ። እብ ዐረባት ህዬ 2ሳዐት እግል ትግበእ ትቀድር። ሰር ሳዐት እግል ትግበእ ወጅበ። ምናተ አድብር ወ አግቡይ ግሙጩይ ወለትለዋለ ሰበት ቱ፡ ሜርሐት መካይን እብ ቅሩቶም ቱ ለፈግሮ። ምን ነቅፈ ፈለክ ለልትበሀል ሕሊል እንዴ በይአከ፡ እብ ወግሬት እንዴ አበልነ ሰብዐት ቅርድ ለልትበሀል ሕሊል ሐቆለ አትመምነ፡ መቃይሖ ለትትበሀል አስክ ሮረ ማሬት ለትነሰአነ ስጋደት  ድማን እንዴ አትሌነ ፡ ሕሊል ግልቡብ እብ ረአሱ እንደንን። ሐቆ ሑድ ግያስ አብጋሸሸ ለትትበሀል ልዉሊት ገበይ ዲብ በቅለ ተአፈግረነ። 2ይት ገበይ ህዬ እብ መቃይሖ ዲብ ማሬት እንዴ ፈገርነ፡ ሐሬ ዲብ በቅለ እግል ንትዐዴ እንቀድር። እብ አጋር ህዬ እት ክሉ እሊ እንዴ ይእንትዕብ፡ ምን ፈለክ አስክ ወግሬት ወምኑ  ብዕራተ እንዴ ተዐሮሬነ ደብር አብ ገመል ብኡ አንፈሮት ሌጠ ቱ። 

መዲነት ነቅፈ ሰኒ ውቅል ምንማተ (ነቅፈ 1712ም)፡ በቅለ ህዬ ምን ነቅፈ ትትወቀል ወትበርድ። 

       =ተዕሊም=

ቤት ምህሮ ሕርየት ለትትበሀል መድረሰት ዲብ በቅለ ትትረከብ። ቤት ምህሮ ሕርየት ሰኒ ገዲመት እት ዘመን ቅዱም ለትሸቄት ወዲብ ወቅት እስትዕማር አስክ 5ይ ፈስል ተአደርስ ለዐለት መድረሰት ተ። እተ ወቅት ለሀይ እግል 2ይ፡ 3ይ ወ4ይ ወ5ይ ለደርሰው ደረሰ፡ ክም መምሀራን እንዴ ተሐሰበው እግል ብዕዳም ሐቴ ለኢደርሰው ሐዎም ዕልም ወድራሰት ለአካፍሎ ዐለው። ሰበቡ፧? እንተ 3ሰነት ለደረስከ ምንከ አው ለሐምቀከ ሰበት ሀለ፡ እግለ ብዕዳም እግል ፈሀም ወቀደሞት ቱ። ቤት ምህሮ ሕርየት ዲብ ቀበት ሻፍቅ ፡ ጋምል ወሰኒ ውቁል ዕጨይ ነረድ ትትረከብ። ምስል እሊ ህዬ  ዲብ ዕቀት አው ዲብ አካን ድህር ሰበት ትትረከብ እብ ቀሊሉ ኢትትርኤ። ለለአምረ እትኢኮን ለኢለአምረ ኢረክበ። ወምን ሱግ በረ ህሌ። እት ወቅት እስትዕማር እብ ሰመ ለመጽእ ሃውን ናይ አባይ ልግበእ ወእብ አጋር እግል ልርአወ ቀድሮ የዐለው ልትበሀል። በቅለ እብ ዓመት ጥልያኒ በኔ ዲበ ዐለ እትኢኮን፡ ዴሽ አባይ አው ዴሽ ኢቶጵየ ዕስኩር ዲበ ኢኮን። ክሉ ለሽቅሎም ዲብ መዲነት ነቅፈ ወአድብር ሳሕል ቱ ለዐለ። መድረት በቅለ (ቤት ምህሮ ሕርየት) ሐቆ ሕርየት ዲብ ትጠወር ጌሰት።ምን 6ይ ፈስል አስክ ነቅፈ (ቤት ምህሮ ስሙድ) አው አስክ ቦርዲን ነቅፈ ነድኦ ዐለው። 

ሐቆ ብዙሕ ሄራር፥ ዲብ ሰነት 2009 በቅለ እግል ሰልፍ ዶል ናይ ምግበይት ደረጀት በህለት ምን 6ይ አስክ 8ይ ፈስል ለተአደርስ መድረሰት ፈትሐው። እሊ ህዬ መድረሰት ጀዲደት ሰበት ትበኔት ወምደርሲን ውላድ ዐድ (ውላድ በቅለ) እግል ለአፍሩ ሰበት ቀድረው ቱ። ዮም እትሊ ወቅድ እሊ በቅለ ሐቴ መአንብታይት መድረሰት ወሐቴ ምግበይት ደረጀት ትመልክ። 2ይት ደረጀት በህለት ምን 9ይ አስክ 11 ፈስል ዲብ ቦርዲን ነቅፈ ትነድእ አው ዲብ ቤት
ምህሮ ሰውረት (ቦርዲን ጸብረ) ገይሶ በህለት ቱ።

      =ዓጩይ= 
ዲብለ ሕንብራለ ዐድ ለህለው ጅንስ ዓጩይ ክም ነረድ፡ ወግሬ፡ ተሰስ፡ ዐጋም፡ ህርግቴ ወ ሻሞት እት ገብኦ ማን ወገለብ ምን እንሸብብ ህዬ፥ ለሸም፡ አውሔ፡ ረኩብ፡ ጥርገ፡ ሓፉሌ፡ ሽልሕ፡ ምልሕጣ ወለ መስሎም ዓጩይ ዲብ በቅለ እብ ብዝሔ በቅሎ።

=አዝረአት=
በቅለ ብርድት ወሰኒ ውቅል ሰበት ተ ክሎም  በራደት ለፈቱ አዝረአት በቅሎ ዲበ።
እት ዘበን ሰኒ ቅዱም፥ ብዙሕ ጅንስ አዝረአት ክም ጀረበው ወክሉ ክም በቅለ፡ በቅለ እንዴ ቤለው ሰመወ ልትበሀል። 
ዮም አዝረአት ክም ሽዒር፡ ሽንራይ፡ ፉል፡ ፋሱልየት፡ ዐተር፡ ዕፉን፡ ድንሽ፡ ዕንጣጥዕ ... ወእግሎም ለመስሎ አዝረአት ዲብ በቅለ ግሩም በቅሎ። 

በቅለ እግል ኖሰ ዲብ 6 ነኣይሽ ዐዶታት ትትከፈል። እብ ግብለተ፥ ምኑይ ፡ዛግር ወቀጣኒት ለልትበሀለ 3 ዐዶታት ምስል ሮረ እንድላል እት ልትሐደደ፡ እብ ምፍጋር ጸሓየ እሻሞተት ለትትበሀል ዐድ አስክ ነቅፈ ለተአደንን ሰኒ ውቅል ንኢሽ ቀርየት ተ።
እብ ምውዳቅ ጸሓይ ህዬ ተንቀስ ለትትበሀል ዐድ ህሌት።  ምን ተንቀስ ሐቆ ሑድ ግያስ በህለት ገበይ 6 ሳዐት እብ እገር ምንዲገይስ አክል አሕድ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ትከሬ ወአስክ ርከብ (ዘረ) እንበትክ። 
በቅለ እብ እንክር ቅብለተ ሐቆ ሑድ ሐስያት ወአጻድፍ ዲብ ሮረ ማሬት እግል ንትዐዴ እንቀድር። ሮረ ማሬት እብ ቅብለቱ አስክ ሮረ ቀይሕ ወአዶብሐታት ለአደንን ወእብ ምፍጋር ጸሓዩ ህዬ አስክ መዲነት ነቅፈ።

  መሐመድ ወድ ነቅፈ</text>
      <sha1>h6il0qncdqi768bvcfyoyz5uhvobtcu</sha1>
    </revision>
    <revision>
      <id>9493</id>
      <parentid>9490</parentid>
      <timestamp>2026-10-18T20:07:51Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hdad Tigre</username>
        <id>1837</id>
      </contributor>
      <comment>/* ሮረ ሐባብ */ ወሰኮት አቅሊም ቅብለት በሐር ቀየሕ</comment>
      <origin>9493</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="9188" sha1="bjgfhc4kqq3nc60suu14uq804inyss2" xml:space="preserve">=ሮረ ሐባብ=
ሮረ ሐባብ እት እንክር ምውዳቅ ጸሓይ መዲነት [[ነቅፈ]] ለልትረከብ ወምን [[ነቅፈ]] ለልትወቀል ሰኒ ብሩድ ወእብ ለትፈናተ ጅንስ ዓጩይ ጋምል ወታጅር ለገብአ ሮራ ቱ። ሮረ ሐባብ ምዴርየት ነቅፋ ቱ። እብ እንክር ምፍጋር ጸሓይ ምስል ነቅፈ ወእብ ምውዳቅ ጸሓይ ምስል ዐንሰበ፡ ከምሰልሁመ እብ ግብለት ምስል ዐንሰበ ወእብ ቅብለት ምስል አዶብሐታት ልትሓደድ። ሸዐብ ሮረ እብ መሕረስ ወርዕዮ ልትናበሮ። ኣካል ክም ማሼለ ወብልቱብ ለመስሎ ዲበ መዲነት ነቅፈ እትኢኮን ዲብ ሮረ እግል ልንጅሖ ኢቀድር። እግልሚ፧? ሮረ ብሩድ ሰበት ገብአ። ምናተ ከረ ሽዒር ወሽንራይ እብ ብዝሔ በቅሎ ዲብ ሮረ ሐባብ። ዲብ ወቅት መሕረስ (ከረም) ንዋይ ምነ ረአሰ ሮረ አው ምነ ግረህ እንክር ልትሸነክ። አስክ ምውዳቅ ጸሓይ አው አስክ ዐንሰበ ደንን ወእብ ምፍጋር ጸሓይመ አስክ ነቅፈ (ፍንጌ ነቅፈ ወሮረ ለህለ ከደን)ገይስ ወዲብ ሐስያት ወአርድ አሸህ ዲቡ ለአከርም። ቀይም ክም አተ ዲብ ረሃበት ሮረ ለአቀብሎ። ለሓገ ለሓጌ ወለ ሰብከ ስሕል ለኣውል ከሳግም።

ሮረ ሐባብ ዲብ 4 ዐዶታት ልትከፈል። ህተን ህዬ ላበ፡ እንድላል፡ በቅለ ወማሬት ተን። እንድላል ወበቅለ ዲብ ምግብ ልትረከበ እት ህለየ፥ ላበ ህዬ ኣክር ረወሪት ምን ላበ አስክ ግብለት ሐቆ ትቀንጥ ዲብ ሀበርሮታት ትትከሬ፡ ሀበሮ ጸዕደ ወጸሊም ወ አስክ ዐሪታይ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ከሩከ።

ሮረ ሐባብ እት [[አቅሊም ቅብለት በሐር ቀየሕ]] ልትረከብ። ወእብ እንክር ምውዳቅ ጸሓዩ ዐንሰበ ልትሓደድ። ክል ዶል አስክ ምውዳቅ ጸሓይ ሐቆ እንቀንጽ፥ ምን ላበ ልግበእ ወምን እንድላል፡ ምን በቅለ ልግበእ ወምን ማሬት እበ ኢከስስ፡ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ማይ ዘሬ ቱ ለንትሀርበብ። ምነ 4 ረወሪት ( በቅለ፡ እንድላል፡ ላበ ወ ማሬት) ፥ በቅለ ንንሰእ።

=በቅለ= 
በቅለ ሐድ 30ኪ. ም.  ዲብ ምውዳቅ ጸሓይ ምን መዲነት ነቅፈ እንዴ ሬመት ዲብ ረአስ ሮረ ሐባብ ለትትረከብ ዐድ ተ። 
በቅለ ምነ  ብዕዳት ረወሪት ለፈንትየ፥ በህለት ምን ላበ ወእንድላል እብ ብቀለ ወበራደተ ትትፈንቴ ወመትወቃለ። ከምሰልሁመ ቀደም ሕርየት ለትበኔት ቤት ምህሮ ብዲበ። በቅለ ሰኒ ብርድት፡ ውቅል ወእብ ዓጩይ ሰኒ ጋምለት ወካድረት ተ። በቅለ እብ ወለት ገበይ (እብ ተቃርብ) አው እብ አጋር ሰለስ ሳዐት ምን መዲነት ነቅፈ ትትገየስ። እብ ዐረባት ህዬ 2ሳዐት እግል ትግበእ ትቀድር። ሰር ሳዐት እግል ትግበእ ወጅበ። ምናተ አድብር ወ አግቡይ ግሙጩይ ወለትለዋለ ሰበት ቱ፡ ሜርሐት መካይን እብ ቅሩቶም ቱ ለፈግሮ። ምን ነቅፈ ፈለክ ለልትበሀል ሕሊል እንዴ በይአከ፡ እብ ወግሬት እንዴ አበልነ ሰብዐት ቅርድ ለልትበሀል ሕሊል ሐቆለ አትመምነ፡ መቃይሖ ለትትበሀል አስክ ሮረ ማሬት ለትነሰአነ ስጋደት  ድማን እንዴ አትሌነ ፡ ሕሊል ግልቡብ እብ ረአሱ እንደንን። ሐቆ ሑድ ግያስ አብጋሸሸ ለትትበሀል ልዉሊት ገበይ ዲብ በቅለ ተአፈግረነ። 2ይት ገበይ ህዬ እብ መቃይሖ ዲብ ማሬት እንዴ ፈገርነ፡ ሐሬ ዲብ በቅለ እግል ንትዐዴ እንቀድር። እብ አጋር ህዬ እት ክሉ እሊ እንዴ ይእንትዕብ፡ ምን ፈለክ አስክ ወግሬት ወምኑ  ብዕራተ እንዴ ተዐሮሬነ ደብር አብ ገመል ብኡ አንፈሮት ሌጠ ቱ። 

መዲነት ነቅፈ ሰኒ ውቅል ምንማተ (ነቅፈ 1712ም)፡ በቅለ ህዬ ምን ነቅፈ ትትወቀል ወትበርድ። 

       =ተዕሊም=

ቤት ምህሮ ሕርየት ለትትበሀል መድረሰት ዲብ በቅለ ትትረከብ። ቤት ምህሮ ሕርየት ሰኒ ገዲመት እት ዘመን ቅዱም ለትሸቄት ወዲብ ወቅት እስትዕማር አስክ 5ይ ፈስል ተአደርስ ለዐለት መድረሰት ተ። እተ ወቅት ለሀይ እግል 2ይ፡ 3ይ ወ4ይ ወ5ይ ለደርሰው ደረሰ፡ ክም መምሀራን እንዴ ተሐሰበው እግል ብዕዳም ሐቴ ለኢደርሰው ሐዎም ዕልም ወድራሰት ለአካፍሎ ዐለው። ሰበቡ፧? እንተ 3ሰነት ለደረስከ ምንከ አው ለሐምቀከ ሰበት ሀለ፡ እግለ ብዕዳም እግል ፈሀም ወቀደሞት ቱ። ቤት ምህሮ ሕርየት ዲብ ቀበት ሻፍቅ ፡ ጋምል ወሰኒ ውቁል ዕጨይ ነረድ ትትረከብ። ምስል እሊ ህዬ  ዲብ ዕቀት አው ዲብ አካን ድህር ሰበት ትትረከብ እብ ቀሊሉ ኢትትርኤ። ለለአምረ እትኢኮን ለኢለአምረ ኢረክበ። ወምን ሱግ በረ ህሌ። እት ወቅት እስትዕማር እብ ሰመ ለመጽእ ሃውን ናይ አባይ ልግበእ ወእብ አጋር እግል ልርአወ ቀድሮ የዐለው ልትበሀል። በቅለ እብ ዓመት ጥልያኒ በኔ ዲበ ዐለ እትኢኮን፡ ዴሽ አባይ አው ዴሽ ኢቶጵየ ዕስኩር ዲበ ኢኮን። ክሉ ለሽቅሎም ዲብ መዲነት ነቅፈ ወአድብር ሳሕል ቱ ለዐለ። መድረት በቅለ (ቤት ምህሮ ሕርየት) ሐቆ ሕርየት ዲብ ትጠወር ጌሰት።ምን 6ይ ፈስል አስክ ነቅፈ (ቤት ምህሮ ስሙድ) አው አስክ ቦርዲን ነቅፈ ነድኦ ዐለው። 

ሐቆ ብዙሕ ሄራር፥ ዲብ ሰነት 2009 በቅለ እግል ሰልፍ ዶል ናይ ምግበይት ደረጀት በህለት ምን 6ይ አስክ 8ይ ፈስል ለተአደርስ መድረሰት ፈትሐው። እሊ ህዬ መድረሰት ጀዲደት ሰበት ትበኔት ወምደርሲን ውላድ ዐድ (ውላድ በቅለ) እግል ለአፍሩ ሰበት ቀድረው ቱ። ዮም እትሊ ወቅድ እሊ በቅለ ሐቴ መአንብታይት መድረሰት ወሐቴ ምግበይት ደረጀት ትመልክ። 2ይት ደረጀት በህለት ምን 9ይ አስክ 11 ፈስል ዲብ ቦርዲን ነቅፈ ትነድእ አው ዲብ ቤት
ምህሮ ሰውረት (ቦርዲን ጸብረ) ገይሶ በህለት ቱ።

      =ዓጩይ= 
ዲብለ ሕንብራለ ዐድ ለህለው ጅንስ ዓጩይ ክም ነረድ፡ ወግሬ፡ ተሰስ፡ ዐጋም፡ ህርግቴ ወ ሻሞት እት ገብኦ ማን ወገለብ ምን እንሸብብ ህዬ፥ ለሸም፡ አውሔ፡ ረኩብ፡ ጥርገ፡ ሓፉሌ፡ ሽልሕ፡ ምልሕጣ ወለ መስሎም ዓጩይ ዲብ በቅለ እብ ብዝሔ በቅሎ።

=አዝረአት=
በቅለ ብርድት ወሰኒ ውቅል ሰበት ተ ክሎም  በራደት ለፈቱ አዝረአት በቅሎ ዲበ።
እት ዘበን ሰኒ ቅዱም፥ ብዙሕ ጅንስ አዝረአት ክም ጀረበው ወክሉ ክም በቅለ፡ በቅለ እንዴ ቤለው ሰመወ ልትበሀል። 
ዮም አዝረአት ክም ሽዒር፡ ሽንራይ፡ ፉል፡ ፋሱልየት፡ ዐተር፡ ዕፉን፡ ድንሽ፡ ዕንጣጥዕ ... ወእግሎም ለመስሎ አዝረአት ዲብ በቅለ ግሩም በቅሎ። 

በቅለ እግል ኖሰ ዲብ 6 ነኣይሽ ዐዶታት ትትከፈል። እብ ግብለተ፥ ምኑይ ፡ዛግር ወቀጣኒት ለልትበሀለ 3 ዐዶታት ምስል ሮረ እንድላል እት ልትሐደደ፡ እብ ምፍጋር ጸሓየ እሻሞተት ለትትበሀል ዐድ አስክ ነቅፈ ለተአደንን ሰኒ ውቅል ንኢሽ ቀርየት ተ።
እብ ምውዳቅ ጸሓይ ህዬ ተንቀስ ለትትበሀል ዐድ ህሌት።  ምን ተንቀስ ሐቆ ሑድ ግያስ በህለት ገበይ 6 ሳዐት እብ እገር ምንዲገይስ አክል አሕድ ዲብ ሕሊል ዐንሰበ ትከሬ ወአስክ ርከብ (ዘረ) እንበትክ። 
በቅለ እብ እንክር ቅብለተ ሐቆ ሑድ ሐስያት ወአጻድፍ ዲብ ሮረ ማሬት እግል ንትዐዴ እንቀድር። ሮረ ማሬት እብ ቅብለቱ አስክ ሮረ ቀይሕ ወአዶብሐታት ለአደንን ወእብ ምፍጋር ጸሓዩ ህዬ አስክ መዲነት ነቅፈ።

  መሐመድ ወድ ነቅፈ</text>
      <sha1>bjgfhc4kqq3nc60suu14uq804inyss2</sha1>
    </revision>
  </page>
  <page>
    <title>መሓዝ ለብከ</title>
    <ns>0</ns>
    <id>783</id>
    <revision>
      <id>9494</id>
      <timestamp>2026-10-19T11:47:13Z</timestamp>
      <contributor>
        <username>Hdad Tigre</username>
        <id>1837</id>
      </contributor>
      <comment>ስድብ ገጽ እብ መሓዝ ለብከ</comment>
      <origin>9494</origin>
      <model>wikitext</model>
      <format>text/x-wiki</format>
      <text bytes="3216" sha1="gb6wjnq33iff0e2izow8b9qsjirzn05" xml:space="preserve">{{Infobox river
| name = መሓዝ ለብከ
| image = 
| map = 
| source1_location = ገለብ ሮረ መንሰዕ
| mouth_location = በሐር ቀየሕ
| subdivision_type1 = ደውለት
| subdivision_name1 = እርትርየ 
| length = 
| basin_size = 
}}

'''መሓዝ ለብከ''' ኦሮት ምነ ዓባዪ መሓዛት እርትርየ ቱ። እሊ መሓዝ እሊ ምን ኣውለት ለልትበገስ ውሒዝ ገለብ ሮረ መንሰዕ እብ እስቀቅ እንዴ ደነ ወውሒዝ እተዐንደለት እብ ግልዐት ወውሒዝ አስዔት ዲብ ህካኖ ዲብ ሕድ ልተሓበሮ። አካን ለዲበ ልትሓሮ ግርጀ ትትበሀል። ግርጀ ምዕጥን ናይ ህከኖ ቱ። ወሐቆ መደት ጌሰው መሓዝ ቅላመት ወአይጠሐል ልትሓቦሮም። ወኩሎም ምስል ለብከ ልትሰመው። እሊ መሓዝ እሊ እግል ፈልከት ወአፍዐበት አንክር ምውዳቅ ጸሓይ እንዴ አትልየን ከአስክ ዋዲ ለብከ ለሐርም። ዲብ ዋዲ ለብከ ሰልፍ ለከይደ አካን &quot;ዕን&quot; ትትበሀል እግ'ለ ለምን አፍዐበት አስክ ሽዕብ ለገይሰ ስከት እንዴ ኬደ ከዲብ ዋዲ ለአቴ።

== መንፈዐት መሓዝ ለብከ ==
እሊ መሓዝ እሊ መንፈዐት ሰኒ ዐባይ ቡ። ዲብ ዐድነ ማዩ ግራህ ብዞሕ ለአሰቴ ወውሒዙ ሰኒ ድቁብ ቱ። እት ወቅት ከረም ቀላቅል ሰበት ኢዘልም ሰብ ግረህ ለግርሆም እብሊ ውሒዝ ናይ ለብከ ሰቴ ከሰብ ግረህ እት ሒን ከረም ምን እሊ ውሒዝ ግርሆም እግል ለአስቱ ሰብኮ፡ ወምን እሊ ውሒዝ ለብከ ግርሆም ለአሰቱ ወሐቆ 20 ዮም ለማይ ምነ ግረህ ሐቆ የብሰ ግርሆም ለሐርሶ።

== እክል ወጽብሕ ዲብ መሓዝ ለብከ ==
እሊ ግረህ እሊ እብ አብዕረት ለልሐርስ፡ ወለ ዲቡ ለልትዘረእ አዝርአት ለበዝሐ እኩል ሕጄሪ ቱ። እተክምሰልሁመ ዕፉን፡ ብልቱግ ወምን ሐመሊት ምሉክየት፡ ባምየት፡ ከመዶር፡ ጂርጂር፡ ወብርጪቅ ልትዘረእ። መሓዝ ለብከ ለለአሰትዩ ዋዲታት አው ባርተታት ጃመህር ዕን ዓርባይ ትክለይ አበረራ ቅፍርለ፡ ጋድም ሐሊብ፡ አቶንበሰ፡ ወምነዘመት ወሐቆሁ እሊ መሓዝ እሊ አስክ በሐር ቀየሕ ገጽ ተሐት ለሐርም ወግበት እንዴ ኬደ ቅበዕ ለአቴ ዲብ ማርሰ ቅበዕ ብልቱግ ልትሐርስ እግልሉ እንዴ አስተ እብ ቅበዕ ዲብ በሐር ቀየሕ ለአቴ።

== ሸዐብ እብ ንዋዩ ==
ለሸዐብ እብ ንዋዩ ዲብ ሰብክ እሊ መሓዝ እሊ ሰልአስ ዮም እግል ልንሰእ ምኖም ቀድር። መሓዝ ለብከ ሰኒ ረዪም ወፋይሕ ቱ።

== ረፈረንስ ==
&lt;references /&gt;
* ኬትባይ መሕሙድ መንደር መሐመድ ኑር (ገናደለ)

[[በርናምጅ:መሓዛት እርትርየ]]
[[በርናምጅ:ሕሊል]]
[[በርናምጅ:ለብከ]]</text>
      <sha1>gb6wjnq33iff0e2izow8b9qsjirzn05</sha1>
    </revision>
  </page>
</mediawiki>