Wikipediýa
tkwiki
https://tk.wikipedia.org/wiki/Ba%C5%9F_Sahypa
MediaWiki 1.47.0-wmf.13
first-letter
Media
Ýörite
Çekişme
Ulanyjy
Ulanyjy çekişme
Wikipediýa
Wikipediýa çekişme
Faýl
Faýl çekişme
MediaWiki
MediaWiki çekişme
Şablon
Şablon çekişme
Ýardam
Ýardam çekişme
Kategoriýa
Kategoriýa çekişme
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
MediaWiki:Sitenotice
8
17477
270143
269711
2026-08-01T07:00:31Z
Umarxon III
11129
Sahypany boşatdy
270143
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1
Ulanyjy:Gökhan Kağan
2
24790
270142
270111
2026-07-31T15:43:43Z
Gökhan Kağan
24908
270142
wikitext
text/x-wiki
==Beýleki diller==
• [https://tr.wikipedia.org/wiki/Kullan%C4%B1c%C4%B1:G%C3%B6khan_Ka%C4%9Fan '''Türkçe''']<br> • [https://en.wikipedia.org/wiki/User:G%C3%B6khan_Ka%C4%9Fan '''Iňlisçe''']
{{#babel: tr|tk-4|en-3|ru-1|history|Türkmen|Türkiýe}}
4t8sccppl0qv8cyeq4qg84lw01krs5p
Taýdigrad
0
24872
270146
270076
2026-08-01T10:42:39Z
Yhlas2010
30744
Yhlas2010 moved page [[Begmurat turamuradow]] to [[Begmurat Turamuradow]]: Misspelled title
270146
wikitext
text/x-wiki
[[Faýl:Taydigrat suraty.png|528x528px]]
'''Taýdigratlar (lat. ''Tardigrada''), köplenç "suw aýylary" ýa-da "müňýyllyk awçylary" diýlip bilinýän, Ýer ýüzündäki iň çydamly we haýran galdyryjy mikroskopik janlylaryň biridir.'''
'''Olar örän kiçi bolsalar-da, Ýer ýüzüniň iň ekstremal şertlerinde hem diri galmaga ukyplydyrlar.'''
== '''🔬 Esasy Aýratynlyklary''' ==
* '''Ölçegi: Adatça 0.1 mm - 1.5 mm aralygynda bolýarlar. Olary mikroskopsyz görmek örän kyn.'''
* '''Bedeni: Ýumşak we segmentlere bölünen bedeni bar. Olaryň 8 sany aýagy bolup, her aýagynda kiçijik dyrnaklar bar.'''
* '''Ýaşaýan ýerleri: baglaryň gyralarynda, derýalarda, ummanlaryň düýbünde we hatda goýy buzlugyň astynda hem ýaşaýarlar. Bütin dünýäde giňden ýaýrandyrlar.'''
== '''⚡ Ekstremal Çydamlylygy (Anabiýoz)''' ==
'''Taýdigratlary meşhur edýän zat olaryň anabiýoz (kriptobioz) ýagdaýyna geçip bilmegidir. Şertler erbetleşende, olar bedenindäki suwuň 99%-ini ýitirip, ähli metabolizmini duruzýarlar we togalak "tun" diýilýän ýagdaýa geçýärler. Bu ýagdaýda olar onýyllar boýunça diri galyp bilýärler.'''
'''Olar şu aşakdaky şertlere çydaýarlar:'''
* '''Töwerek-daşky temperaturag: -272 °C (absolýut sıfra ýakyn) sowukdan tä +150 °C gyzgynlyga çenli.'''
* '''Basyş: Ummanlaryň iň çeňňek düýbündäki basyşdan 6 esse uly basyşa çydaýarlar.'''
* '''Radiasiýa: Ynsany öldürjek radiasiýa mukdaryndan 1000 esse gowrak radiasiýa döz gelip bilýärler.'''
* '''Kosmosyň wakumy: Kosmosyň açyk şertlerinde (wakumda we Gün radiasiýasynda) diri galyp bilen ýeke-täk bilýän haýwandyr.'''
== '''🌿 Olar Näme Bilen Iýmitlenýärler?''' ==
'''Taýdigratlaryň köpüsi ösümlik öýjükleriniň we suw otlarynyň şiresini sorup iýmitlenýärler. Käbir görnüşleri bolsa özünden kiçi mikroskopik janlylary (mysal üçin, bakteriýalary ýa-da başga mikroskopik zatlary) iýýän ýyrtyjylardyr.'''
== '''💡 Gyzykly Faktlar''' ==
* '''Taýdigratlar Ýer ýüzünde 600 million ýyldan gowrak wagt bäri bar — olar dinozawrlardan hem öň ýaşapdyrlar.'''
* '''Bedeninde DSUP (Damage Suppressor) diýilýän ýörite belok bar, bu belok olaryň DNK-syny radiasiýanyň zeper ýetirmeginden goraýar.'''
* '''Suw berlen badyna bu "guranam" janlylar täzeden janlanyp, birnäçe sagadyň içinde adaty ýaşaýşyna dolanýarlar.'''
== <u>'''Taýdigradlar mikrobiologik haýwanlardyr, olar mör-möjek ýa-da bakteriýa däldir.'''</u> ==
'''Tarýdigradlar boýunça tejribeler;'''
==== ESA TARDIS eksperinenti (2007) ====
Tarýdigradlar kosmos boşlugyna sezewar boldular we diri galmagy başardylar.
==== Dsup protein eksperinenti (2016) ====
Taýdigradlardaky Dsup belogy adam öýjüklerini radiasiýadan gorady.
==== Anhidrobioz eksperinenti (2011) ====
Gury tarýdigradlar köp ýyllardan soň täzeden janlandyryldy.
==== Radiasiýa garşylyk eksperinenti (2006) ====
Milnesium tarýdigradlar ýokary dozada radiasiýa täsirine çydady<ref>Yhlas</ref>
==== Genom we gen geçiş tejribesi (2015) ====
Tardigra genomynda gorizontal gen geçişi synedildi.
Taýdigradlar (suw aýlylary ýa-da göze görünmeýän aýylar) mikroskobik, sekiz aýakly we dünýäniň iň çydamly jandarlarynyň biridir. Olar yssy çöllerde, buzlyklarda, hatda açyk kosmos giňişliginde hem ýaşap bilýärler. Guryçylyk ýaly amatsyz şertlerde olar bedenindäki suwy çykaryp, metabolizmini togtadýarlar we "gizlin durmuş" (kriptobioz) ýagdaýyna geçip, onýyllyklap ýaşap bilýärler.<ref>Google Gemini</ref>
'''Taýdigratlaryň gurluşy'''[[Faýl:Taydigrat gurlusy.png]]
Bu makalany Türkçeden Türkmençä kursdaşlarym (Zehin ýoly/Kämil bilim Pre+) üçin terjime edýärin. Allakulyýew Yhlas Azadowiç
<references />
47qn0xgs8ldf7zek9d23yup4mjlaeqb
Zehin ýoly
0
24885
270144
270126
2026-08-01T10:11:57Z
Yhlas2010
30744
Yhlas2010 moved page [[Begmurat turamuradow]] to [[Begmurat Turamuradow]]: Misspelled title
270144
wikitext
text/x-wiki
Zehin ýoly bu dil, tebigy-takyk, ynsanperwer ylymlary öwrenip bolýan ullakan bilim merkezi ýa-da hususy kärhanasy.<ref>Yhlas2010</ref> "Zehin Ýoly" bilim merkezinde okuwlar birnäçe ana ugur boýunça alnyp barylýar:
* '''Daşary Ýurt Dilleri:'''
** '''Iňlis dili:''' Başlangyç seviýeden başlap (General English), IELTS/TOEFL ýaly halkara synaglara taýýarlyk.
** '''Rus dili:''' Gürleşyk we gramatika kurslary.
** '''Beýleki diller:''' Şertlere görä nemes, türk ýa-da hytaý dili kurslary.
* '''Dearsleri we Mekdep Maksatnamasy:'''
** '''Matematika:''' Mekdep okuwçylary üçin çuňlaşdyrylan matematika we mental arifmetika.
** '''Fizika, Himiýa, Biologiýa:''' Ýokary okuw jaýlaryna (ÝOJ) girjekler üçin ýörite taýýarlyk dersleri.
* '''Kompýuter we IT Savodlylygy:'''
** Kompýuterde işlemek (MS Office), grafik dizaýn, we başlangyç derejedäki maksatnama düzmek (programming).
* '''Mekdebe Taýýarlyk (Çagalar üçin):'''
** Kiçi ýaşly çagalar üçin sowatgyçlyk, arifmetika, pikirlenişi ösdürmek we logiki oýunlar.
== 2. Okuw Sazlaşygy we Usulyýeti ==
* '''Zamanagöý usullar:''' Dersler interaktiw tagtalar, Audio/Video serişdeler we amaly maşklar arkaly geçirilýär.
* '''Kişi toparlar:''' Okuwçylara gowy üns berilmegi üçin topardaky okuwçylaryň sany çäklendirilen bolýar.
* '''Synaglar we Sertifikatlar:''' Her derejäniň (level) soňunda synag alnyp, üstünlikli geçenlere bellenen nusgadaky '''sertifikat''' gowşurulýar.
== 3. Ýerleşýän Ýerleri we Tapawutly Taraplary ==
* '''Şahamçalary:''' "Zehin Ýoly" bilim merkezleriniň Aşgabat şäherinde we welaýat merkezlerinde (Lebab, Mary, Daşoguz, Balkan) şahamçalary ýa-da hyzmatdaşlyk edýän merkezleri bar.
* '''Mugallymlar:''' Diller we dersler boýunça ýörite tejribeli we sertifikatly mugallymlar zähmet çekýär.
<blockquote>'''Bellik:''' Okuw tapgyrlarynyň meýilnamasy, tölegleri we boş orunlar barada takyk maglumat almak üçin öz ýaşaýan şäheriňizdäki "Zehin Ýoly" şahamçasyna göni ýüz tutmak ýa-da olaryň sosial media (Instagram/IMO) sahypalary arkaly habarlaşmak maslahat berilýär.</blockquote><references group="Yhlas " />
09jiplizym6pxwogrpiu0fc7jblf22e
270145
270144
2026-08-01T10:16:59Z
Yhlas2010
30744
270145
wikitext
text/x-wiki
[[Faýl:Zehin yoly.png|center|thumb]]
Zehin ýoly bu dil, tebigy-takyk, ynsanperwer ylymlary öwrenip bolýan ullakan bilim merkezi ýa-da hususy kärhanasy.<ref>Yhlas2010</ref> "Zehin Ýoly" bilim merkezinde okuwlar birnäçe ana ugur boýunça alnyp barylýar:
* '''Daşary Ýurt Dilleri:'''
** '''Iňlis dili:''' Başlangyç seviýeden başlap (General English), IELTS/TOEFL ýaly halkara synaglara taýýarlyk.
** '''Rus dili:''' Gürleşyk we gramatika kurslary.
** '''Beýleki diller:''' Şertlere görä nemes, türk ýa-da hytaý dili kurslary.
* '''Dearsleri we Mekdep Maksatnamasy:'''
** '''Matematika:''' Mekdep okuwçylary üçin çuňlaşdyrylan matematika we mental arifmetika.
** '''Fizika, Himiýa, Biologiýa:''' Ýokary okuw jaýlaryna (ÝOJ) girjekler üçin ýörite taýýarlyk dersleri.
* '''Kompýuter we IT Savodlylygy:'''
** Kompýuterde işlemek (MS Office), grafik dizaýn, we başlangyç derejedäki maksatnama düzmek (programming).
* '''Mekdebe Taýýarlyk (Çagalar üçin):'''
** Kiçi ýaşly çagalar üçin sowatgyçlyk, arifmetika, pikirlenişi ösdürmek we logiki oýunlar.
== 2. Okuw Sazlaşygy we Usulyýeti ==
* '''Zamanagöý usullar:''' Dersler interaktiw tagtalar, Audio/Video serişdeler we amaly maşklar arkaly geçirilýär.
* '''Kişi toparlar:''' Okuwçylara gowy üns berilmegi üçin topardaky okuwçylaryň sany çäklendirilen bolýar.
* '''Synaglar we Sertifikatlar:''' Her derejäniň (level) soňunda synag alnyp, üstünlikli geçenlere bellenen nusgadaky '''sertifikat''' gowşurulýar.
== 3. Ýerleşýän Ýerleri we Tapawutly Taraplary ==
* '''Şahamçalary:''' "Zehin Ýoly" bilim merkezleriniň Aşgabat şäherinde we welaýat merkezlerinde (Lebab, Mary, Daşoguz, Balkan) şahamçalary ýa-da hyzmatdaşlyk edýän merkezleri bar.
* '''Mugallymlar:''' Diller we dersler boýunça ýörite tejribeli we sertifikatly mugallymlar zähmet çekýär.
<blockquote>'''Bellik:''' Okuw tapgyrlarynyň meýilnamasy, tölegleri we boş orunlar barada takyk maglumat almak üçin öz ýaşaýan şäheriňizdäki "Zehin Ýoly" şahamçasyna göni ýüz tutmak ýa-da olaryň sosial media (Instagram/IMO) sahypalary arkaly habarlaşmak maslahat berilýär.</blockquote><references group="Yhlas " />
46lwvl40al3e5tf8jlg55yxk4ie71q9
Şablon:User Türkmen
10
24887
270140
2026-07-31T15:42:53Z
Gökhan Kağan
24908
Sahypa döretdi, mazmuny: '{{userbox | border-c = #009739 | id = [[Faýl:Turkmenistan-Flagmap.svg|60px]] | id-c = white | info = Bu ulanyjy [[Türkmenler|Türkmen]]dir | info-c = white | info-fc = {{{info-fc|black}}} | info-s = {{{info-s|8}}} | info-a = center | usercategory = Türkmen Wikipedistler | nocat = {{{nocat|}}} }}<noinclude> </noinclude>'
270140
wikitext
text/x-wiki
{{userbox
| border-c = #009739
| id = [[Faýl:Turkmenistan-Flagmap.svg|60px]]
| id-c = white
| info = Bu ulanyjy [[Türkmenler|Türkmen]]dir
| info-c = white
| info-fc = {{{info-fc|black}}}
| info-s = {{{info-s|8}}}
| info-a = center
| usercategory = Türkmen Wikipedistler
| nocat = {{{nocat|}}}
}}<noinclude>
</noinclude>
o8q8sjfme2mhhno32uyo39rdh3odzzr
Kategoriýa:Türkmen Wikipedistler
14
24888
270141
2026-07-31T15:43:05Z
Gökhan Kağan
24908
Boş sahypa döredildi
270141
wikitext
text/x-wiki
phoiac9h4m842xq45sp7s6u21eteeq1