Wikipediýa
tkwiki
https://tk.wikipedia.org/wiki/Ba%C5%9F_Sahypa
MediaWiki 1.47.0-wmf.20
first-letter
Media
Ýörite
Çekişme
Ulanyjy
Ulanyjy çekişme
Wikipediýa
Wikipediýa çekişme
Faýl
Faýl çekişme
MediaWiki
MediaWiki çekişme
Şablon
Şablon çekişme
Ýardam
Ýardam çekişme
Kategoriýa
Kategoriýa çekişme
TimedText
TimedText talk
Module
Module talk
Event
Event talk
Osman imperiýasy
0
10163
270920
256900
2026-09-23T20:43:08Z
Gökhan Kağan
24908
270920
wikitext
text/x-wiki
[[Faýl:OttomanEmpireIn1683.png|thumb|Osmanly İmperiýasy]]
[[Faýl:Flag of the Ottoman Empire (Thicker Crescent).svg|thumb|221x221px|Osman İmperiýasynyň Baýdagy (1844-1923)]]
'''Osman imperiýasy''' ýa-da '''Osmanly hökümdarlygy''', resmi— '''Beýik Osmanly döwleti''' ({{lang-ota3|دولت عالیه عثمانیه|Döwlet-i Aliýýe-i Osmaniýýe}}) — Oguzlaryň [[Gaýy]] taýpasyndan gelen [[osmanly soltanlary]]nyň häkimiýeti astynda [[1299]]-njy we [[1923]]-nji ýyllar aralygynda höküm süren köpmilletli [[döwlet]]. Ýewropada Osman imperiýasyna köplenç halatda '''Osmanly imperiýasy''', '''Türk imperiýasy''' ýa-da '''Türkiýe''' diýip at berilýär. [[16-njy asyr|16]]—[[17-njy asyr|17]]-nji asyrlarda gülläp ösen döwründe ol [[Kiçi Aziýa]]ny (Anatoliýa, Anadoly), [[Ýakyn Gündogar]]y, [[Demirgazyk Afrika]]ny, [[Balkan ýarymadasy]]ny hem-de onuň demirgazyk tarapyndaky [[Ýewropa]] ýerlerini öz içine alypdyr.Osman imperiýasyny Osman beg 1299-nji ýylda esaslandyrypdyr.
Umumy pikire görä, Osman imperiýasy 1299-njy ýylda garaşsyz döwlet hökmünde ýüze çykypdyr. Şeýle-de bolsa, Prof. Dr. Halil İnalçik we käbir beýleki alymlar Osman imperiýasynyň 1299-njy ýylda Wizantiýa garşy Koýunhisar söweşinden soň Söğütde däl, 1302-nji ýylda owalowada döwlet derejesini alandygyny öňe sürýärler. Stambul bilen çäklenýän şäher döwletine öwrülen Gündogar Rim (Wizantiýa) imperiýasyny weýran etdi we käbir taryhçylaryň pikiriçe, bu Täze Asyryň başlangyjydy. XVI-XVII asyrlarda Osman imperiýasy iň ýokary derejesine ýetende, üç yklymda ýaýrap, Balkanlaryň, Eastakyn Gündogaryň we Demirgazyk Afrikanyň aglaba böleginde agdyklyk edipdir. Theurduň serhetleri günbatarda Gibraltar bogazyna, gündogarda Hazar deňzi we Pars aýlagy, Awstriýa, Wengriýa we demirgazykda Ukrainanyň käbir bölekleri, günortada Sudan, Eritreýa, Somali we Yemenemen bilen uzaldy. 10] Osman imperiýasy 29 welaýatdan we Moldawiýa, Erdel we Wallahiýa häkimlerinden ybarat bolup, olara özbaşdaklyk berildi. Döwletiň käwagt daşary ýurtlarda-da sözleri bar. Atlantik ummanynda gysga möhletli ýer girdejisine Lanzarote (1585), Madeira (1617), Westmannaýjar (1627) we Lundy (1655) degişlidir.
Döwletiň gol astyndaky ýurtlarda ýaşaýan halklar, gaz we jihad düşünjesi bilen yzygiderli giňelýärdi , kämahal köpçülikleýin ýa-da ýerli gozgalaňlar bilen Osman hökümetine garşy çykýardy. Yslam dininiň Osman imperiýasynyň syýasy gurluşynda aýgytly roly we kanuny düzgünleriň emele gelmegi Osman imperiýasynyň "yslam döwleti" we şeýlelik bilen "dini döwlet" hökmünde häsiýetlendirilmegine sebäp boldy.
Osman imperiýasy döwri; Osman neberesiniň we kazyýet işgärleriniň slawýan hristian halklarynyň grek aýallary we aýallary bilen nikalaşmagy (serbler, bolgarlar, ukrainler) Türk taryhynyň birleşen döwri hökmünde görülýär Rim-Gündogar Rim taryhy bilen, Arnold J. Toýnbe ýaly käbir taryhçylar Türkiýäni ýeke-täk mirasdüşer döwlet hasaplamalydygyny öňe sürýärler.
[[Türkiýe|Türkiýäniň]] Beýik Milli Assambleýasy 1924-nji ýylyň 3-nji martynda Osman neberesi Türkiýeden sürgün etmek kararyna geldi. Häzirki wagtda olaryň käbiri Türkiýede asylly dinastiýa ýaly görünýär.
[[Kategoriýa:Osman imperiýasy]]
[[Kategoriýa:Ortaýer deňziniň taryhy]]
== Soltanlar ==
Gurulyş döwri (1299–1453)
Osman I · Orhan I · Myrat I · Baýezid I · Mehmet I · Myrat II · Mehmet II
Beýgeliş döwri (1453–1683)
Baýezid II · Selim I · Süleýman I · Selim II · Myrat III · Mehmet III · Ahmet I · Mustafa I · Osman II · Myrat IV · Ibrahim I · Mehmet IV
Durgunlyk döwri (1683–1827)
Süleýman II · Ahmet II · Mustafa II · Ahmet III · Mahmyt I · Osman III · Mustafa III · Abdylhamit I · Selim III · Mustafa IV · Mahmyt II
Pese gaçyş döwri (1828–1908)
Abdylmejit I · Abdylaziz · Myrat V · Abdylhamit II
Synyş döwri (1908–1923)
Mehmet V · Mehmet VI
{{Osmanly soltanlary}}
bhkgpvchdhnnixlw832lndqmb0vd9l7
270921
270920
2026-09-23T20:48:13Z
Gökhan Kağan
24908
/* Soltanlar */
270921
wikitext
text/x-wiki
[[Faýl:OttomanEmpireIn1683.png|thumb|Osmanly İmperiýasy]]
[[Faýl:Flag of the Ottoman Empire (Thicker Crescent).svg|thumb|221x221px|Osman İmperiýasynyň Baýdagy (1844-1923)]]
'''Osman imperiýasy''' ýa-da '''Osmanly hökümdarlygy''', resmi— '''Beýik Osmanly döwleti''' ({{lang-ota3|دولت عالیه عثمانیه|Döwlet-i Aliýýe-i Osmaniýýe}}) — Oguzlaryň [[Gaýy]] taýpasyndan gelen [[osmanly soltanlary]]nyň häkimiýeti astynda [[1299]]-njy we [[1923]]-nji ýyllar aralygynda höküm süren köpmilletli [[döwlet]]. Ýewropada Osman imperiýasyna köplenç halatda '''Osmanly imperiýasy''', '''Türk imperiýasy''' ýa-da '''Türkiýe''' diýip at berilýär. [[16-njy asyr|16]]—[[17-njy asyr|17]]-nji asyrlarda gülläp ösen döwründe ol [[Kiçi Aziýa]]ny (Anatoliýa, Anadoly), [[Ýakyn Gündogar]]y, [[Demirgazyk Afrika]]ny, [[Balkan ýarymadasy]]ny hem-de onuň demirgazyk tarapyndaky [[Ýewropa]] ýerlerini öz içine alypdyr.Osman imperiýasyny Osman beg 1299-nji ýylda esaslandyrypdyr.
Umumy pikire görä, Osman imperiýasy 1299-njy ýylda garaşsyz döwlet hökmünde ýüze çykypdyr. Şeýle-de bolsa, Prof. Dr. Halil İnalçik we käbir beýleki alymlar Osman imperiýasynyň 1299-njy ýylda Wizantiýa garşy Koýunhisar söweşinden soň Söğütde däl, 1302-nji ýylda owalowada döwlet derejesini alandygyny öňe sürýärler. Stambul bilen çäklenýän şäher döwletine öwrülen Gündogar Rim (Wizantiýa) imperiýasyny weýran etdi we käbir taryhçylaryň pikiriçe, bu Täze Asyryň başlangyjydy. XVI-XVII asyrlarda Osman imperiýasy iň ýokary derejesine ýetende, üç yklymda ýaýrap, Balkanlaryň, Eastakyn Gündogaryň we Demirgazyk Afrikanyň aglaba böleginde agdyklyk edipdir. Theurduň serhetleri günbatarda Gibraltar bogazyna, gündogarda Hazar deňzi we Pars aýlagy, Awstriýa, Wengriýa we demirgazykda Ukrainanyň käbir bölekleri, günortada Sudan, Eritreýa, Somali we Yemenemen bilen uzaldy. 10] Osman imperiýasy 29 welaýatdan we Moldawiýa, Erdel we Wallahiýa häkimlerinden ybarat bolup, olara özbaşdaklyk berildi. Döwletiň käwagt daşary ýurtlarda-da sözleri bar. Atlantik ummanynda gysga möhletli ýer girdejisine Lanzarote (1585), Madeira (1617), Westmannaýjar (1627) we Lundy (1655) degişlidir.
Döwletiň gol astyndaky ýurtlarda ýaşaýan halklar, gaz we jihad düşünjesi bilen yzygiderli giňelýärdi , kämahal köpçülikleýin ýa-da ýerli gozgalaňlar bilen Osman hökümetine garşy çykýardy. Yslam dininiň Osman imperiýasynyň syýasy gurluşynda aýgytly roly we kanuny düzgünleriň emele gelmegi Osman imperiýasynyň "yslam döwleti" we şeýlelik bilen "dini döwlet" hökmünde häsiýetlendirilmegine sebäp boldy.
Osman imperiýasy döwri; Osman neberesiniň we kazyýet işgärleriniň slawýan hristian halklarynyň grek aýallary we aýallary bilen nikalaşmagy (serbler, bolgarlar, ukrainler) Türk taryhynyň birleşen döwri hökmünde görülýär Rim-Gündogar Rim taryhy bilen, Arnold J. Toýnbe ýaly käbir taryhçylar Türkiýäni ýeke-täk mirasdüşer döwlet hasaplamalydygyny öňe sürýärler.
[[Türkiýe|Türkiýäniň]] Beýik Milli Assambleýasy 1924-nji ýylyň 3-nji martynda Osman neberesi Türkiýeden sürgün etmek kararyna geldi. Häzirki wagtda olaryň käbiri Türkiýede asylly dinastiýa ýaly görünýär.
[[Kategoriýa:Osman imperiýasy]]
[[Kategoriýa:Ortaýer deňziniň taryhy]]
== Soltanlar ==
=== Gurulyş döwri (1299–1453) ===
[[Osman I]] · [[Orhan I]] · [[Myrat I]] · [[Baýezid I]] · [[Mehmet I]] · [[Myrat II]] · [[Mehmet II]] (gaýtadan)
=== Beýgeliş döwri (1453–1683) ===
[[Mehmet II]] · [[Baýezid II]] · [[Selim I]] · [[Süleýman I]] · [[Selim II]] · [[Myrat III]] · [[Mehmet III]] · [[Ahmet I]] · [[Mustafa I]] · [[Osman II]] · [[Myrat IV]] · [[Ibrahim I]] · [[Mehmet IV]]
=== Durgunlyk döwri (1683–1827) ===
[[Süleýman II]] · [[Ahmet II]] · [[Mustafa II]] · [[Ahmet III]] · [[Mahmyt I]] · [[Osman III]] · [[Mustafa III]] · [[Abdylhamit I]] · [[Selim III]] · [[Mustafa IV]] · [[Mahmyt II Osmanly|Mahmyt II]]
=== Pese gaçyş döwri (1828–1908) ===
[[Abdulmejit|Abdylmejit I]] · [[Abdulaziz|Abdylaziz]] · [[Myrat V]] · [[Abdulhamid II|Abdylhamit II]]
=== Synyş döwri (1908–1923) ===
[[Mehmet V]] · [[Mehmet VI]]
{{Osmanly soltanlary}}
3gw36e03av9eesw66r1s3rjafcplldv
Futbol taryhynda iň köp gol uran oýunçylar
0
12509
270896
270892
2026-09-23T12:07:44Z
~2026-48914-73
34708
270896
wikitext
text/x-wiki
==Hronologiýa==
*2024-nji ýylyň 30-njy martynda [[Kriştiano Ronaldo]] '''900''' pökgi geçirdi.
*2026-nji ýylyň 22-njy awgustinda [[Lionel Messi]] '''950''' pökgi geçiren.
==Iň köp pökgi geçirenler==
{|
|style="background:antiquewhite; color:antiquewhite; border:1px solid yellowgreen;" |111||Ýurt rekordy
|-
| ||
|-
|style="background:palegoldenrod; color:palegoldenrod; border:1px solid yellowgreen;" |111||Rekord ýurt henizem işjeňlik edýär
|-
| ||
|-
|style="background:honeydew; color:honeydew; border:1px solid yellowgreen;" |111||Henizem işjeň
|}
{| style="text-align:center;"
|-
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |San
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Oýunçy
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Maksatlary
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Oýunlar
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Ortaça
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Ýyllar
|-
!bgcolor=palegoldenrod|1||align="left"|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] '''[[Kriştiano Ronaldo]]'''||'''997'''||1373||0.72||2001
|-
!bgcolor=palegoldenrod|2||align="left"|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] '''[[Lionel Messi]]'''||'''957'''||1231||0.77||2003
|-
|bgcolor=antiquewhite|3||align="left"|[[Faýl:Flag_of_Austria.svg|20px]] [[Žozef Bitzan]]||'''812'''||522||1.56||1930-1957
|-
|bgcolor=antiquewhite|4||align="left"|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Romario]]||'''772'''||994||0.78||1985-2009
|-
|5||align="left"|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Pele]]||'''767'''||831||0.92||1956-1977
|-
!bgcolor=palegoldenrod|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Poland.svg|20px]] [[Robert Lewandowski]]||'''757'''||1125||0.69||2005
|-
|bgcolor=antiquewhite|7||align="left"|[[Faýl:Flag_of_Hungary.svg|20px]] [[Ferentz Puşkaş]]||'''746'''||759||0.99||1943-1966
|-
|bgcolor=antiquewhite|8||align="left"|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Žead Mýula]]||'''735'''||793||0.93||1962-1981
|}
==Ýeke toparda==
Iň köp pökgi geçirenler futbol taryhynda bir toparda iň köp pökgi geçirdiler
{| style="text-align:center;"
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunlar
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ortaça
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ýyllar
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Topary
|-
|1
|align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||'''672'''||778||0.86||2003–2021||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]][[Barselona futbol kluby|Barselona]]
|-
|2
|align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Pele]]||'''643'''||656||0.98||1956–1974||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Santos FK|Santos]]
|-
|3
|align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Žead Mýula]]||'''563'''||605||0.93||1964–1979||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Bawariýa FK|Bawariýa]]
|-
|4
|align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Fernando Peýroteo]]||'''544'''||334||1.63||1937–1949||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Sporting KP|Sporting]]
|-
|5
|align=left|[[Faýl:Flag_of_Austria.svg|20px]] [[Žozef Bitzan]]||'''535'''||272||0.97||1936-1949||align=left|[[Faýl:Flag_of_Czech Republic.svg|20px]] [[Slawia Praha FK|Slawia]]
|-
|6
|align=left|[[Faýl:Flag_of_Scotland.svg|20px]] [[Žimi MkGrori]]||'''522'''||501||1.04||1922–1938||align=left|[[Faýl:Flag_of_Scotland.svg|20px]] [[Zeltic FK|Zeltik]]
|-
|7
|align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Abe Lenstra|Aba Lanstra]]||'''517'''||571||0.91||1933–1955||align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[SK Heranfen|Heranfen]]
|-
|}
== Henizem işjeň ==
*300-den köp maksat we 600-den öňki maksat.
*Ýurt rekordy bolmadyk gol salanlar.
{| style="text-align:center;"
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |San
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Oýunçy
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Maksatlary
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Oýunlar
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Ortaça
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Ýyllar
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Topary
|-
|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Neýmar]]||'''477'''||797||0.62||2009||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Santos]]
|-
|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Hulk]]||'''464'''||954||0.52||2004||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Fluminense]]
|-
|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Kilyan Mbappe]]||'''454'''||610||0.73||2014||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Real Madrid CF|Real Madrid]]
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belgium.svg|20px]] [[Romelu Lukaku]]||'''410'''||828||0.50||2009||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkey.svg|20px]] [[Fenerbahçe]]
|-
|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_Syria.svg|20px]] [[Omar Al-Somah]]||'''409'''||569||0.76||2007||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saudi Arabia.svg|20px]] [[Al Hazm]]
|-
|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Radamel Falkao]]||'''358'''||746||0.48||2003||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Milýonarios]]
|-
|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Oliwer Ýiru]]||'''347'''||888||0.41||2005||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Lyl]]
|-
|8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Karlos Bakka]]||'''345'''||816||0.42||2006||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Atletiko Ýunior]]
|-
|9||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Aleksandar Mitrowits]]||'''342'''||647||0.53||2005||align=left|[[Faýl:Flag_of_Qatar.svg|20px]] [[Al Raýan]]
|-
|10||align=left|[[Faýl:Flag_of_Qatar.svg|20px]] [[Sebastian Soria]]||'''338'''||759||0.46||2002||align=left|[[Faýl:Flag_of_Qatar.svg|20px]] [[Katar SK|Katar]]
|-
|11||align=left|[[Faýl:Flag_of_Indonesia.svg|20px]] [[Beto Gonsalwez]]||'''336'''||645||0.55||1999||align=left|[[Faýl:Flag_of_Indonesia.svg|20px]] [[PSBS Biak]]
|-
|12||align=left|[[Faýl:Flag_of_Morocco.svg|20px]] [[Ýussef Al-Arabi]]||'''336'''||702||0.49||2005||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Nönts]]
|-
|13||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Ernan Barkos]]||'''336'''||789||0.42||2004||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Sporting Kristal]]
|-
|14||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Antuan Grizmon]]||'''326'''||910||0.37||2007||align=left|[[Faýl:Flag_of_USA.svg|20px]] [[Orlando Siti]]
|-
|15||align=left|[[Faýl:Flag_of_Thailand.svg|20px]] [[Teerasil Dangda]]||'''325'''||743||0.44||2002||align=left|[[Faýl:Flag_of_Thailand.svg|20px]] [[Bankok Ýunaýted]]
|-
|16||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Ýems Wardy]]||'''324'''||722||0.46||2007||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Kemonese]]
|-
|17||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Aleksandre Lakazette]]||'''322'''||729||0.44||2006||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saudi Arabia.svg|20px]] [[Neom]]
|-
|18||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Paolo Gýerrero]]||'''322'''||853||0.39||2001||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Alianza Lima]]
|-
|19||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Tomas Mýula]]||'''322'''||952||0.35||2004||align=left|[[Faýl:Flag_of_Canada.svg|20px]] [[Wankouwer]]
|-
|20||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[German Kano]]||'''315'''||659||0.47||2007||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Fluminense]]
|-
|21||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Korea.svg|20px]] [[Son Heung-min]]||'''308'''||846||0.41||2008||align=left|[[Faýl:Flag_of_USA.svg|20px]] [[Los Angeles]]
|-
|22||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Gabriel Barbosa]]||'''300'''||670||0.45||2011||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Santos]]
|}
==Ýurt boýunça==
[[Futbol]] taryhynda ýurduň iň köp pökgi geçiren oýunçylarynyň sanawy.
{| style=text-align:center;"
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |San
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Oýunçy
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Maksatlary
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Oýunlar
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Ortaça
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Ýyllar
|-
!bgcolor=palegoldenrod|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Kriştiano Ronaldo]]||'''997'''||1373||0.72||2001
|-
!bgcolor=palegoldenrod|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||'''957'''||1231||0.77||2003
|-
|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Austria.svg|20px]] [[Žozef Bitzan]]||'''812'''||522||1.56||1931-1957
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Romario]]||'''772'''||994||0.78||1985-2009
|-
!5||align=left|[[Faýl:Flag_of_Poland.svg|20px]] [[Robert Lewandowski]]||'''757'''||1125||0.69||2005
|-
|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Hungary.svg|20px]] [[Ferentz Puşkaş]]||'''746'''||754||0.99||1943-1966
|-
|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Žead Mýula]]||'''735'''||793||0.93||1962-1981
|-
|8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Abe Lenstra|Aba Lanstra]]||'''676'''||777||0.87||1936-1963
|-
!9||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Luiz Suarez]]||'''618'''||1061||0.60||2005
|-
|10||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sweden.svg|20px]] [[Zlatan Ibragimowiç]]||'''580'''||999||0.58||1999–2023
|-
|bgcolor=antiquewhite|11||align=left|[[Faýl:Flag_of_Zambia.svg|20px]] [[Godfri Çitalu]]||'''569'''||811||0.70||1964-1982
|-
!12||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Karim Benzema]]||'''559'''||1049||0.52||2004
|-
!13||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Heýrry Keýn]]||'''552'''||812||0.52||2009
|-
|14||align=left|[[Faýl:Flag_of_Scotland.svg|20px]] [[Žimi MkGrori]]||'''550'''||547||1.01||1922-1938
|-
|bgcolor=antiquewhite|15||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mexico.svg|20px]] [[Ugo Sançez]]||'''541'''||895||0.60||1976-1998
|-
|16||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cameroon.svg|20px]] [[Röze Milýa]]||'''481'''||871||0.59 ||1968–1996
|-
|bgcolor=antiquewhite|17||align=left|[[Faýl:Flag_of_Maldives.svg|20px]] [[Ali Aşfak]]||'''480'''||571||0.84||2001-2026
|-
|18||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Stžepan Bobek]]||'''480'''||554||0.87||1944-1959
|-
|19||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belgium.svg|20px]] [[Žeff Mermans]]||'''476'''||612||0.78||1937-1960
|-
!bgcolor=palegoldenrod|20||align=left|[[Faýl:Flag_of_French Polynesia.svg|20px]] [[Teonui Teo]]||'''471'''||412||1.24||2008
|-
|21||align=left|[[Faýl:Flag_of_Singapore.svg|20px]] [[Aleksandar Duriç]]||'''469'''||792||0.59||1992-2019
|-
|22||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Raul Gonzales Blanko|Raul]]||'''465'''||1064||0.44||1994-2015
|-
!23||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Edin Džeko]]||'''463'''||1082||0.43||2003
|-
|24||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ecuador.svg|20px]] [[Alberto Ispenser]]||'''451'''||662||0.68||1953-1974
|-
|25||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ireland.svg|20px]] [[Ýon Odridç]]||'''441'''||851||0.52||1979-1998
|-
|26||align=left|[[Faýl:Flag_of_Israel.svg|20px]] [[Eran Zahawi]]||'''438'''||804||0.54||2006-2025
|-
|27||align=left|[[Faýl:Flag_of_Syria.svg|20px]] [[Firas Al Kathib]]||'''434'''||587||0.74||1999-2019
|-
|28||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Kitts and Nevis.svg|20px]] [[Keith Gumbs]]||'''425'''||518||0.82||1989-2014
|-
|29||align=left|[[Faýl:Flag_of_Paraguay.svg|20px]] [[Oskar Kardozo]]||'''425'''||955||0.45||2003-2025
|-
!30||align=left|[[Faýl:Flag_of_Norway.svg|20px]] [[Erling Haaland]]||'''416'''||510||0.83||2015
|-
!31||align=left|[[Faýl:Flag_of_Egypt.svg|20px]] [[Mohamed Salah]]||'''216'''||844||0.47||2010
|-
|32||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lithuania.svg|20px]] [[Riçardas Beniuşis]]||'''415'''||700||0.59||1998-2023
|-
!33||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gabon.svg|20px]] [[Pierr Obamuyang]]||'''415'''||829||0.50||2007
|-
|34||align=left|[[Faýl:Flag_of_Montenegro.svg|20px]] [[Dežan Damžanowiç]]||'''412'''||796||0.52||1997-2023
|-
|35||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guatemala.svg|20px]] [[Huan Plata]]||'''411'''||598||0.69||1088-2010
|-
|36||align=left|[[Faýl:Flag_of_Wales.svg|20px]] [[Ýan Ruş]]||'''410'''||898||0.46||1978-2000
|-
|37||align=left|[[Faýl:Flag_of_Thailand.svg|20px]] [[Piýang Pue-On]]||'''404'''||579||0.70||1979-1997
|-
|38||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ukraine.svg|20px]] [[Andriž Şewçenko]]||'''402'''||730||0.55||1994-2012
|-
|39||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bolivia.svg|20px]] [[Viktor Antelo]]||'''392'''||637||0.62||1980-2001
|-
|40||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkey.svg|20px]] [[Hakan Şükür]]||'''391'''||865||0.45||1987-2008
|-
|41||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Ireland.svg|20px]] [[Ýo Brambik]]||'''385'''||322||1.20||1926-1939
|-
!42||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Dayro Moreno]]||'''383'''||893||0.43||2003
|-
!43||align=left|[[Faýl:Flag_of_Morocco.svg|20px]] [[Abderrazak Hamdallah]]||'''377'''||491||0.79||2009
|-
!44||align=left|[[Faýl:Flag_of_United Arab Emirates.svg|20px]] [[Ali Mabkhout]]||'''377'''||602||0.54||2008
|-
|45||align=left|[[Faýl:Flag_of_Chile.svg|20px]] [[Umberto Suazo]]||'''377'''||746||0.51||2000-2025
|-
!46||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kuwait.svg|20px]] [[Bader Al-Mutawa]]||'''375'''||752||0.50||2002
|-
|47||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ivory Coast.svg|20px]] [[Didier Drogba]]||'''370'''||805||0.46||1997-2018
|-
|48||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Silvio Piola]]||'''369'''||663||0.56||1929-1954
|-
|49||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sudan.svg|20px]] [[Ali Gagarin]]||'''369'''||602||0.61||1966-1979
|-
|50||align=left|[[Faýl:Flag_of_Suriname.svg|20px]] [[Kennet Kluiwert]]||'''368'''||348||1.06||1961-1970
|-
|51||align=left|[[Faýl:Flag_of_El Salvador.svg|20px]] [[William Reýes]]||'''365'''||767||0.47||1997-2022
|-
|52||align=left|[[Faýl:Flag_of_Indonesia.svg|20px]] [[Kristian Gonzalez]]||'''361'''||562||0.64||1995-2023
|-
!53||align=left|[[Faýl:Flag_of_Algeria.svg|20px]] [[Baghdad Bounedýa]]||'''358'''||519||0.72||2009
|-
|54||align=left|[[Faýl:Flag_of_Costa Rica.svg|20px]] [[Alwaro Saborio]]||'''357'''||723||0.49||2000-2023
|-
|55||align=left|[[Faýl:Flag_of_Qatar.svg|20px]] [[Rodrigo Tabata]]||'''351'''||896||0.39||1999-2025
|-
|56||align=left|[[Faýl:Flag_of_Japan.svg|20px]] [[Kunişige Kamamoto]]||'''350'''||405||0.86||1964-1984
|-
|57||align=left|[[Faýl:Flag_of_Greece.svg|20px]] [[Giorgos Sideris]]||'''348'''||453||0.77||1958-1972
|-
!58||align=left|[[Faýl:Flag_of_India.svg|20px]] [[Sunil Çhetri]]||'''247'''||730||0.43||2002
|-
|59||align=left|[[Faýl:Flag_of_Georgia.svg|20px]] [[Şota Arweladze]]||'''347'''||610||0.57||1990-2008
|-
|60||align=left|[[Faýl:Flag_of_Myanmar.svg|20px]] [[Soe Myat Min]]||'''345'''||379||0.91||1998-2012
|-
|61||align=left|[[Faýl:Flag_of_Switzerland.svg|20px]] [[Ýaks Fatton]]||'''345'''||591||0.58||1943–1963
|-
|62||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Klaudio Pizarro]]||'''345'''||886||0.39||1996-2020
|-
|63||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Korea.svg|20px]] [[Lee Dong Gook]]||'''339'''||831||0.41||1998-2020
|-
|64||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saudi Arabia.svg|20px]] [[Mažed Abdullah]]||'''338'''||387||0.87||1975-1998
|-
|65||align=left|[[Faýl:Flag_of_Australia.svg|20px]] [[Damian Mori]]||'''338'''||617||0.55||1989-2011
|-
|66||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iraq.svg|20px]] [[Younis Mahmoud]]||'''336'''||576||0.58||1997-2016
|-
|67||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bulgaria.svg|20px]] [[Dimitar Berbatow]]||'''334'''||748||0.45||1998-2018
|-
|68||align=left|[[Faýl:Flag_of_Denmark.svg|20px]] [[Pauli Ýorgensen]]||'''332'''||344||0.97||1924-1942
|-
!69||align=left|[[Faýl:Flag_of_Faroe Islands.svg|20px]] [[Klaýmint Olsen]]||'''329'''||632||0.51||2004
|-
|70||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Vincent and the Grenadines.svg|20px]] [[Marlon Ýeyms]]||'''329'''||429||0.77||1995-2014
|-
|71||align=left|[[Faýl:Flag_of_Russia.svg|20px]] [[Oleg Blokhin]]||'''325'''||764||0.43||1969-1990
|-
!72||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kenya.svg|20px]] [[Maýkl Olunga]]||'''322'''||451||0.71||2012
|-
!73||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nigeria.svg|20px]] [[Pidrer Utaka]]||'''322<!--(+1)-->'''||779||0.43||2003
|-
|74||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ethiopia.svg|20px]] [[Yidnekatçew Tessema]]||'''321'''||380||0.84||1943-1958
|-
|75||align=left|[[Faýl:Flag_of_Venezuela.svg|20px]] [[Huan Garzia]]||'''320'''||719||0.45||1988–2013
|-
!76||align=left|[[Faýl:Flag_of_Croatia.svg|20px]] [[Andriy Kramaritz]]||'''319'''||731||0.45||2005
|-
!77||align=left|[[Faýl:Flag_of_East Timor.svg|20px]] [[Patrik Fabiano]]||'''318'''||486||0.70||2006
|-
|78||align=left|[[Faýl:Flag_of_Jamaica.svg|20px]] [[Barri Heýls]]||'''317'''||1038||0.31||1994-2023
|-
!79||align=left|[[Faýl:Flag_of_Finland.svg|20px]] [[Teemu Pukki]]||'''315'''||841||0.37||2005
|-
!80||align=left|[[Faýl:Flag_of_Senegal.svg|20px]] [[Sadio Mane]]||'''314'''||777||0.40||2011
|-
|81||align=left|[[Faýl:Flag_of_Albania.svg|20px]] [[Gamdi Salihi]]||'''314'''||634||0.50||2002-2019
|-
|82||align=left|[[Faýl:Flag_of_Estonia.svg|20px]] [[Maksim Gruznow]]||'''312'''||522||0.60||1992-2012
|-
!83||align=left|[[Faýl:Flag_of_China.svg|20px]] [[Wu Lei]]||'''311'''||696||0.45||2006
|-
|84||align=left|[[Faýl:Flag_of_Democratic Republic of the Congo.svg|20px]] [[Dieumerzi Mbokani]]||'''311'''||617||0.50||2004-2024
|-
|85||align=left|[[Faýl:Flag_of_Romania.svg|20px]] [[Gheorghe Hagi]]||'''311'''||770||0.40||1982-2001
|-
|86||align=left|[[Faýl:Flag_of_Panama.svg|20px]] [[Nikolas Munýoz]]||'''308'''||610||0.50||2000-2022
|-
|87||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iran.svg|20px]] [[Farşad Pious]]||'''306'''||361||0.85||1980-1997
|-
|88||align=left|[[Faýl:Flag_of_Oman.svg|20px]] [[Hani Al Dabit]]||'''304'''||500||0.61||1996-2015
|-
|89||align=left|[[Faýl:Flag_of_Czech Republic.svg|20px]] [[Ýan Koller]]||'''301'''||681||0.44||1994-2011
|-
|90||align=left|[[Faýl:Flag_of_USA.svg|20px]] [[Landon Donowan]]||'''301'''||728||0.41||1998-2019
|-
|91||align=left|[[Faýl:Flag_of_Dominica.svg|20px]] [[Ýefferson Louis]]||'''293'''||904||0.32||1999-2025
|-
!92||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lebanon.svg|20px]] [[Hassan Maatouk]]||'''289'''||669||0.43||2004
|-
!93||align=left|[[Faýl:Flag_of_North Macedonia.svg|20px]] [[Besart Ibraimi]]||'''288'''||613||0.54||2005
|-
|94||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malaysia.svg|20px]] [[Mokhtar Dahari]]||'''286'''||530||0.54||1972-1990
|-
|95||align=left|[[Faýl:Flag_of_Liberia.svg|20px]] [[Ýorş Weah]] ||'''284'''||643||0.44||1985-2003
|-
|96||align=left|[[Faýl:Flag_of_Azerbaijan.svg|20px]] [[Nazim Aliyew]]||'''282'''||413||0.68||1983-2000
|-
|97||align=left|[[Faýl:Flag_of_Armenia.svg|20px]] [[Arsen Awetisyan]]||'''278'''||559||0.50||1990-2011
|-
!98||align=left|[[Faýl:Flag_of_Honduras.svg|20px]] [[Ýerry Bengtson]]||'''277'''||712||0.41||2007
|-
|99||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cyprus.svg|20px]] [[Sotiris Kaiafas]]||'''276'''||431||0.64||1967-1984
|-
|100||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ghana.svg|20px]] [[Asamoah Gyan]]||'''274'''||542||0.52||2003-2021
|-
|101||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uzbekistan.svg|20px]] [[Rawşan Bozorow]]||'''273'''||495||0.55||1985-2007
|-
!102||align=left|[[Faýl:Flag_of_Zimbabwe.svg|20px]] [[Nýaşa Muşekwi]]||'''272'''||526||0.51||2007
|-
|103||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malta.svg|20px]] [[Mikhael Mifsud]]||'''271'''||789||0.34||1997–2022
|-
|104||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tunisia.svg|20px]] [[Gamdi Harbaoui]]||'''267'''||534||0.50||2005–2021
|-
|105||align=left|[[Faýl:Flag_of_Republic of the Congo.svg|20px]] [[Fransois M'Pele]]||'''266'''||530||0.50||1966-1982
|-
!106||align=left|[[Faýl:Flag_of_New Zealand.svg|20px]] [[Kris Wud]]||'''265'''||724||0.37||2007
|-
|107||align=left|[[Faýl:Flag_of_Latvia.svg|20px]] [[Mihails Miholaps]]||'''265'''||465||0.57||1992-2009
|-
|108||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belarus.svg|20px]] [[Roman Wasilýuk]]||'''261'''||613||0.43||1994-2021
|-
!109||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bahrain.svg|20px]] [[Ismail Abdullatif]]||'''260'''||485||0.53||2004
|-
|110||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bermuda.svg|20px]] [[Şaun Goater]]||'''259'''||621||0.52||1987-2010
|-
!111||align=left|[[Faýl:Flag_of_Togo.svg|20px]] [[Kodýo Fo-Doh Laba]]||'''258'''||425||0.59||2014
|-
|112||align=left|[[Faýl:Flag_of_Antigua and Barbuda.svg|20px]] [[Pidrer Baýrs]]||'''257'''||436||0.59||2003-2025
|-
|113||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tajikistan.svg|20px]] [[Manuçekhr Džalilow]]||'''257'''||479||0.54||2009-2025
|-
!114||align=left|[[Faýl:Flag_of_Macau.svg|20px]] [[Niki Torrao]]||'''255'''||268||0.97||2005
|-
|115||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mali.svg|20px]] [[Salif Keita]]||'''255'''||442||0.58||1963-2008
|-
!116||align=left|[[Faýl:Flag_of_Fiji.svg|20px]] [[Roy Krişna]]||'''253'''||457||0.55||2008
|-
!117||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kyrgyzstan.svg|20px]] [[Mirlan Murzaýew]]||'''253'''||447||0.58||2005
|-
!118||align=left|[[Faýl:Flag_of_Montserrat.svg|20px]] [[Lyl Teýlor]]||'''245'''||652||0.37||2007
|-
|119||align=left|[[Faýl:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Niko Braun]]||'''243'''||429||0.57||1968-1986
|-
|120||align=left|[[Faýl:Flag_of_Philippines.svg|20px]] [[Bienwenido Maranýon]]||'''243'''||482||0.50||2005-2025
|-
!121||align=left|[[Faýl:Snake Flag of Martinique.svg|20px]] [[Kewan Parsumen]]||'''242'''||335||0.71||2004
|-
!122||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guam.svg|20px]] [[Markus Lopez]]||'''239'''||202||1.25||2009
|-
|123||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iceland.svg|20px]] [[Tryggwi Gudmundsson]]||'''237'''||510||0.46||1992-2018
|-
!124||align=left|[[Faýl:Proposed flag of Réunion (VAR).svg|20px]] [[Ýan Mişe Fonten]]||'''237'''||447||0.56||2006
|-
|125||align=left|[[Faýl:Flag_of_Slovenia.svg|20px]] [[Miliwoje Novakowiç]]||'''236'''||536||0.44||1998-2017
|-
|126||align=left|[[Faýl:Flag_of_Solomon Islands.svg|20px]] [[Benýamin Totori]]||'''235'''||378||0.62||2002-2023
|-
|127||align=left|[[Faýl:Flag_of_Madagascar.svg|20px]] [[Fanewa Ima Andriatsima]]||'''235'''||622||0.38||1999-2021
|-
|128||align=left|[[Faýl:Flag_of_Pakistan.svg|20px]] [[Arif Mehmood]]||'''233'''||354||0.66||2004-2016
|-
!129||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tanzania.svg|20px]] [[Mbwana Samatta]]||'''231'''||654||0.40||2010
|-
!130||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mongolia.svg|20px]] [[Nyam-Osor Naranbold]]||'''231'''||262||0.87||2014
|-
|131||align=left|[[Faýl:Flag_of_San Marino.svg|20px]] [[Andy Selwa]]||'''229'''||673||0.34||1994-2019
|-
|132||align=left|[[Faýl:Flag_of_Libya.svg|20px]] [[Eamon Zayed]]||'''227'''||455||0.50||2002-2020
|-
|133||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uganda.svg|20px]] [[Mažid Musisi]]||'''226'''||532||0.42||1982-2005
|-
|134||align=left|[[Faýl:Flag_of_Moldova.svg|20px]] [[Serghei Rogatsiow]]||'''225'''||473||0.48||1993-2010
|-
|135||align=left|[[Faýl:Flag_of_Trinidad and Tobago.svg|20px]] [[Istirn Ýon]]||'''225'''||564||0.40||1996-2018
|-
|136||align=left|[[Faýl:Flag_of_Benin.svg|20px]] [[Mikael Pote]]||'''222'''||650||0.34||2003-2024
|-
|137||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Cyprus.svg|20px]] [[Erbay Gönelli]]||'''221'''||207||1.07||1972-1987
|-
|138||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turks and Caicos Islands.svg|20px]] [[Mark Fenelus]]||'''221'''||255||0.87||2009-2023
|-
!139||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkmenistan.svg|20px]] [[Didar Durdyýew]]||'''220'''||292||0.76||2012
|-
|140||align=left|[[Faýl:Flag_of_Canada.svg|20px]] [[Pol Peskisolido]]||'''219'''||729||0.30||1989-2009
|-
!141||align=left|[[Faýl:Flag_of_Vietnam.svg|20px]] [[Nguyen Wan Çuyet]]||'''214'''||558||0.41||2008
|-
|142||align=left|[[Faýl:Flag_of_Burkina Faso.svg|20px]] [[Moumouni Dagano]]||'''213'''||505||0.42||1998–2016
|-
|143||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cuba.svg|20px]] [[Eduardo Sebrango]]||'''212'''||498||0.43||1992-2013
|-
|144||align=left|[[Faýl:Flag_of_Yemen.svg|20px]] [[Ali Al Nono]] ||'''211'''||462||0.46||1995-2014
|-
!145||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guinea.svg|20px]] [[Serhou Gýirassy]]||'''210'''||461||0.42||2012
|-
|146||align=left|[[Faýl:Flag_of_Liechtenstein.svg|20px]] [[Mario Frikk]]||'''206'''||789||0.26||1990-2016
|-
|147||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nicaragua.svg|20px]] [[Emilio Palazios]]||'''204'''||672||0.30||1999-2017
|-
|148||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sierra Leone.svg|20px]] [[Kei Kamara]]||'''204'''||651||0.31||2004-2025
|-
|149||align=left|[[Faýl:Flag_of_Afghanistan.svg|20px]] [[Haşmatullah Barakzai]]||'''202'''||211||0.96||2004-2017
|-
|150||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Sudan.svg|20px]] [[Ýeýms Moga]] ||'''202'''||380||0.53||1998-2019
|-
|151||align=left|[[Faýl:Flag_of_Hong Kong.svg|20px]] [[Au Wai Lun]]||'''200'''||324||0.62||1988-2013
|-
|152||align=left|[[Faýl:Flag_of_Jordan.svg|20px]] [[Mahmoud Şelbaieh]]||'''199'''||367||0.56||1998–2016
|-
|153||align=left|[[Faýl:Flag_of_Angola.svg|20px]] [[Flawio Amado]]||'''197'''||411||0.48||1999-2014
|-
|154||align=left|[[Faýl:Flag_of_Eswatini.svg|20px]] [[Filiks Beýdinhorst]]||'''197'''||341||0.58||2007-2026
|-
|155||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bangladesh.svg|20px]] [[Mohammad Aslam]]||'''195'''||429||0.45||1977-1996
|-
!156||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cambodia.svg|20px]] [[Çan Wathanaka]]||'''195<!--162-->'''||255||0.79||2011
|-
|157||align=left|[[Faýl:Flag_of_Grenada.svg|20px]] [[Ýeyzon Robert]]||'''194'''||578||0.34||1995-2014
|-
!158||align=left|[[Faýl:Flag_of_Rwanda.svg|20px]] [[Medi Kagere]]||'''193'''||448||0.43||2005
|-
|159||align=left|[[Faýl:Flag_of_Somalia.svg|20px]] [[Sisse Aden Abşir]]||'''193'''||396||0.49||2000-2019
|-
!160||align=left|[[Faýl:Flag of Cape Verde (10-17).svg|20px]] [[Djaniny]]||'''192'''||495||0.40||2009
|-
|161||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Africa.svg|20px]] [[Benni MkKarthy]]||'''192'''||479||0.40||1995-2013
|-
!162||align=left|[[Faýl:Flag_of_Chad.svg|20px]] [[Uzuşi N'Dose]]||'''191'''||416||0.45||2005
|-
|163||align=left|[[Faýl:Flag_of North Korea.svg|20px]] [[Žong Tae-Se]]||'''191'''||552||0.35||2006-2022
|-
|164||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gibraltar.svg|20px]] [[Eýdeým Prisdly]]||'''191'''||491||0.39||2008-2025
|-
!165||align=left|[[Faýl:Flag_of_Slovakia.svg|20px]] [[Mitzhal Džuriş]]||'''188'''||759||0.25||2005
|-
|166||align=left|[[Faýl:Flag_of_Dominican Republic.svg|20px]] [[Ýonatan Fanýa]]||'''186'''||442||0.42||2004-2019
|-
|167||align=left|[[Faýl:Flag_of_Papua New Guinea.svg|20px]] [[Reggie Dawani]]||'''186'''||348||0.53||1996-2015
|-
!168||align=left|[[Faýl:Flag_of_Puerto Rico.svg|20px]] [[Ektor Ramos]]||'''185'''||386||0.47||2007
|-
|169||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kazakhstan.svg|20px]] [[Nurbol Zhumaskaliýew]]||'''185'''||642||0.29||1998-2018
|-
|170||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sri Lanka.svg|20px]] [[Çathura Gunaratne]]||'''184'''||429||0.43||2005-2021
|-
!171||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bahamas.svg|20px]] [[Lesly St Fleur]]||'''182'''||366||0.42||2005
|-
!172||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kosovo.svg|20px]] [[Wedat]]||'''180'''||534||0.34||2010
|-
!173||align=left|[[Faýl:Flag_of_Barbados.svg|20px]] [[Eýmeýndo Leýşly]]||'''176'''||258||0.67||2010
|-
!174||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guadeloupe (local).svg|20px]] [[Zrezory Zondre]]||'''176'''||408||0.41||2007
|-
!175||align=left|[[Faýl:Flag_of_Namibia.svg|20px]] [[Pidrer Şalulil]]||'''173'''||419||0.47||2011
|-
!176||align=left|[[Faýl:Flag_of_FLNKS.svg|20px]] [[Makalu Zowi]]||'''172'''||134||1.38||2019
|-
|177||align=left|[[Faýl:Flag_of_Andorra.svg|20px]] [[Kristian Martinez]]||'''171'''||437||0.39||2009-2024
|-
|178||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malawi.svg|20px]] [[Essau Kanýenda]]||'''170'''||468||0.36||1999-2019
|-
|179||align=left|[[Faýl:Flag_of_Comoros.svg|20px]] [[El Fardu Bõn Nabuan]]||'''170'''||501||0.34||2007-2026
|-
|180||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mozambique.svg|20px]] [[Tiko Tiko]]||'''169'''||481||0.35||1992-2011
|-
|181||align=left|[[Faýl:Flag_of_Haiti.svg|20px]] [[Ýan R. Menelas]]||'''168'''||269||0.62||1993-2007
|-
!182||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gambia.svg|20px]] [[Pa Dibba]]||'''167'''||438||0.36||2010
|-
!183||align=left|[[Faýl:Flag_of_Vanuatu.svg|20px]] [[Kensi Tangis]]||'''164'''||195||0.87||2011
|-
!184||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bhutan.svg|20px]] [[Çenço Gyeltşen]]||'''162<!--155-->'''||292||0.55||2008
|-
|185||align=left|[[Faýl:Flag_of_French Guiana.svg|20px]] [[Gabriel Pigree]]||'''162'''||281||0.58||2003-2016
|-
|186||align=left|[[Faýl:Flag_of_Palestine.svg|20px]] [[Murad Alýan]]||'''161'''||207||0.78||2002–2013
|-
|187||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lesotho.svg|20px]] [[Refiloe Potse]]||'''160'''||305||0.52||2000-2011
|-
|188||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guinea-Bissau.svg|20px]] [[Frederik Mendy]]||'''159'''||429||0.37||2009-2024
|-
|189||align=left|[[Faýl:Flag_of_Niger.svg|20px]] [[Moussa Maazou]]||'''158'''||517||0.31||2008-2025
|-
!190||align=left|[[Faýl:Flag_of_São Tomé and Príncipe.svg|20px]] [[Luis Leal]]||'''155'''||520||0.29||2008
|-
!191||align=left|[[Faýl:Flag_of_Curaçao.svg|20px]] [[Rangalo Ýanga]]||'''154'''||536||0.29||2009
|-
|192||align=left|[[Faýl:Flag_of_Eritrea.svg|20px]] [[Genok Goitom]]||'''154'''||547||0.28||2003-2021
|-
|193||align=left|[[Faýl:Flag_of_Botswana.svg|20px]] [[Malepa Bolelang]]||'''152'''||374||0.41||2003-2017
|-
|194||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belize.svg|20px]] [[Deon MkKaulay]]||'''150'''||324||0.64||2005-2022
|-
|195||align=left|[[Faýl:Flag_of_Equatorial Guinea.svg|20px]] [[Emilio Nsue]]||'''143'''||716||0.20||2005-2026
|-
|196||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Lucia.svg|20px]] [[Irl Ýan]]||'''142'''||273||0.52||1991-2009
|-
!197||align=left|[[Faýl:Flag_of_Djibouti.svg|20px]] [[Gabriel Dadzie]]||'''141'''||154||1.02||2018
|-
!198||align=left|[[Faýl:Flag_of_Burundi.svg|20px]] [[Saidi Ntibazonkiza]]||'''139'''||403||0.37||2003
|-
!199||align=left|[[Faýl:Flag_of_Central African Republic.svg|20px]] [[Lui Mafuta]]||'''138'''||362||0.41||2013
|-
!200||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brunei.svg|20px]] [[Adi Said]]||'''138'''||233||0.55||2011
|-
!201||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mauritania.svg|20px]] [[Hemeýa Tanjy]]||'''135'''||237||0.75||2016
|-
!202||align=left|[[Faýl:Flag_of_Anguilla.svg|20px]] [[Ýonatan Gýişard]]||'''132'''||106||1.25||2016
|-
|203||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mauritius.svg|20px]] [[Ýan-Mark Itir]]||'''132'''||374||0.35||1987-2005
|-
|204||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guyana.svg|20px]] [[Randolph Ýerom]]||'''130'''||260||0.50||1997–2011
|-
!205||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bonaire.svg|20px]] [[Ayrton Zizilia]]||'''123'''||172||0.71||2015
|-
|206||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nepal.svg|20px]] [[Anil Gurung]]||'''121'''||348||0.34||2003-2021
|-
|207||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mayotte.svg|20px]] [[Antuan Rasolofonirina]]||'''118'''||318||0.37||2004-2019
|-
!208||align=left|[[Faýl:Flag_of_Taiwan.svg|20px]] [[Ange Kouame]]||'''113'''||195||0.53||2018
|-
!209||align=left|[[Faýl:Flag_of_Aruba.svg|20px]] [[Riki Hodga]]||'''105'''||100||1.05||2016
|-
!210||align=left|[[Faýl:Flag_of_Laos.svg|20px]] [[Bounpaçan Boungkong]]||'''102'''||189||0.54||2015
|-
!211||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cayman Islands.svg|20px]] [[Dweým Raýght]]||'''100'''||148||0.66||2009
|-
!212||align=left|[[Faýl:Flag_of_British Virgin Islands.svg|20px]] [[Gregory Ýeyms]]||'''99'''||245||0.40||2003
|-
!213||align=left|[[Faýl:Flag_of_American Samoa.svg|20px]] [[Ýonika Kollins]]||'''94'''||45||2.14||2022
|-
|214||align=left|[[Faýl:Flag_of_Seychelles.svg|20px]] [[Kewin Betsy]]||'''86'''||620||0.14||1997-2015
|-
!215||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sint Maarten.svg|20px]] [[Garwin Laka]]||'''86'''||167||0.52||2015
|-
!216||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Mariana Islands.svg|20px]] [[Ýo Wang Miller]]||'''83'''||75||1.16||2009
|-
!217||align=left|[[Faýl:Flag of Saint Martin (local).gif|20px]] [[Stönly Sugarey]]||'''71'''||223||0.32||2012
|-
!218||align=left|[[Faýl:Flag_of_Zanzibar.svg|20px]] [[Maabad Maulid]]||'''63'''||147||0.43||2019
|-
!219||align=left|[[Faýl:Flag_of_Samoa.svg|20px]] [[Maýkl Leo]]||'''62'''||42||1.55||2018
|-
|220||align=left|[[Faýl:Flag_of_the United States Virgin Islands.svg|20px]] [[Ýems Mak]]||'''52'''||211||0.25||2008-2023
|-
!221||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tonga.svg|20px]] [[Hemaloto Polowili]]||'''39'''||55||0.67||2011
|-
!222||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cook Islands.svg|20px]] [[Maro Bonsu Maro]]||'''37'''||81||0.46||2013
|}
==HEM==
*[[Futbol taryhynda iň köp oýun uran uýunçylar]]
*[[Aýallar futbolynyň taryhyndan iň köp gol uran oýunçylar]]
*[[Futbol taryhynda iň köp namaglup oýunlar uran derwezewanlar]]
==Daşarky baglanyşyklar==
*([[:is:Listi yfir markahæstu og leikjahæstu knattspyrnumenn|ís]])
*([[:hi:फुटबॉल गोल स्कोरर उच्च संस्थाओं की सूची|hi]])
[[Kategoriýa:Futbol]]
5gpxahc7svk2hbc1q67jqx9o8t3aqtx
270897
270896
2026-09-23T12:37:44Z
~2026-48914-73
34708
270897
wikitext
text/x-wiki
==Hronologiýa==
*2024-nji ýylyň 30-njy martynda [[Kriştiano Ronaldo]] '''900''' pökgi geçirdi.
*2026-nji ýylyň 22-njy awgustinda [[Lionel Messi]] '''950''' pökgi geçiren.
==Iň köp pökgi geçirenler==
{|
|style="background:antiquewhite; color:antiquewhite; border:1px solid yellowgreen;" |111||Ýurt rekordy
|-
| ||
|-
|style="background:palegoldenrod; color:palegoldenrod; border:1px solid yellowgreen;" |111||Rekord ýurt henizem işjeňlik edýär
|-
| ||
|-
|style="background:honeydew; color:honeydew; border:1px solid yellowgreen;" |111||Henizem işjeň
|}
{| style="text-align:center;"
|-
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |San
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Oýunçy
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Maksatlary
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Oýunlar
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Ortaça
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Ýyllar
|-
!bgcolor=palegoldenrod|1||align="left"|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] '''[[Kriştiano Ronaldo]]'''||'''997'''||1373||0.72||2001
|-
!bgcolor=palegoldenrod|2||align="left"|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] '''[[Lionel Messi]]'''||'''957'''||1231||0.77||2003
|-
|bgcolor=antiquewhite|3||align="left"|[[Faýl:Flag_of_Austria.svg|20px]] [[Žozef Bitzan]]||'''812'''||522||1.56||1930-1957
|-
|bgcolor=antiquewhite|4||align="left"|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Romario]]||'''772'''||994||0.78||1985-2009
|-
|5||align="left"|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Pele]]||'''767'''||831||0.92||1956-1977
|-
!bgcolor=palegoldenrod|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Poland.svg|20px]] [[Robert Lewandowski]]||'''757'''||1125||0.69||2005
|-
|bgcolor=antiquewhite|7||align="left"|[[Faýl:Flag_of_Hungary.svg|20px]] [[Ferentz Puşkaş]]||'''746'''||759||0.99||1943-1966
|-
|bgcolor=antiquewhite|8||align="left"|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Žead Mýula]]||'''735'''||793||0.93||1962-1981
|}
==Ýeke toparda==
Iň köp pökgi geçirenler futbol taryhynda bir toparda iň köp pökgi geçirdiler
{| style="text-align:center;"
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunlar
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ortaça
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ýyllar
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Topary
|-
|1
|align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||'''672'''||778||0.86||2003–2021||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]][[Barselona futbol kluby|Barselona]]
|-
|2
|align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Pele]]||'''643'''||656||0.98||1956–1974||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Santos FK|Santos]]
|-
|3
|align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Žead Mýula]]||'''563'''||605||0.93||1964–1979||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Bawariýa FK|Bawariýa]]
|-
|4
|align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Fernando Peýroteo]]||'''544'''||334||1.63||1937–1949||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Sporting KP|Sporting]]
|-
|5
|align=left|[[Faýl:Flag_of_Austria.svg|20px]] [[Žozef Bitzan]]||'''535'''||272||0.97||1936-1949||align=left|[[Faýl:Flag_of_Czech Republic.svg|20px]] [[Slawia Praha FK|Slawia]]
|-
|6
|align=left|[[Faýl:Flag_of_Scotland.svg|20px]] [[Žimi MkGrori]]||'''522'''||501||1.04||1922–1938||align=left|[[Faýl:Flag_of_Scotland.svg|20px]] [[Zeltic FK|Zeltik]]
|-
|7
|align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Abe Lenstra|Aba Lanstra]]||'''517'''||571||0.91||1933–1955||align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[SK Heranfen|Heranfen]]
|-
|}
== Henizem işjeň ==
*300-den köp maksat we 600-den öňki maksat.
*Ýurt rekordy bolmadyk gol salanlar.
{| style="text-align:center;"
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |San
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Oýunçy
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Maksatlary
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Oýunlar
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Ortaça
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Ýyllar
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Topary
|-
|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Neýmar]]||'''477'''||797||0.62||2009||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Santos]]
|-
|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Hulk]]||'''464'''||954||0.52||2004||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Fluminense]]
|-
|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Kilyan Mbappe]]||'''454'''||610||0.73||2014||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Real Madrid CF|Real Madrid]]
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belgium.svg|20px]] [[Romelu Lukaku]]||'''410'''||828||0.50||2009||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkey.svg|20px]] [[Fenerbahçe]]
|-
|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_Syria.svg|20px]] [[Omar Al-Somah]]||'''409'''||569||0.76||2007||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saudi Arabia.svg|20px]] [[Al Hazm]]
|-
|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Radamel Falkao]]||'''358'''||746||0.48||2003||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Milýonarios]]
|-
|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Oliwer Ýiru]]||'''347'''||888||0.41||2005||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Lyl]]
|-
|8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Karlos Bakka]]||'''345'''||816||0.42||2006||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Atletiko Ýunior]]
|-
|9||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Aleksandar Mitrowits]]||'''342'''||647||0.53||2005||align=left|[[Faýl:Flag_of_Qatar.svg|20px]] [[Al Raýan]]
|-
|10||align=left|[[Faýl:Flag_of_Qatar.svg|20px]] [[Sebastian Soria]]||'''338'''||759||0.46||2002||align=left|[[Faýl:Flag_of_Qatar.svg|20px]] [[Katar SK|Katar]]
|-
|11||align=left|[[Faýl:Flag_of_Indonesia.svg|20px]] [[Beto Gonsalwez]]||'''336'''||645||0.55||1999||align=left|[[Faýl:Flag_of_Indonesia.svg|20px]] [[PSBS Biak]]
|-
|12||align=left|[[Faýl:Flag_of_Morocco.svg|20px]] [[Ýussef Al-Arabi]]||'''336'''||702||0.49||2005||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Nönts]]
|-
|13||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Ernan Barkos]]||'''336'''||789||0.42||2004||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Sporting Kristal]]
|-
|14||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Antuan Grizmon]]||'''326'''||910||0.37||2007||align=left|[[Faýl:Flag_of_USA.svg|20px]] [[Orlando Siti]]
|-
|15||align=left|[[Faýl:Flag_of_Thailand.svg|20px]] [[Teerasil Dangda]]||'''325'''||743||0.44||2002||align=left|[[Faýl:Flag_of_Thailand.svg|20px]] [[Bankok Ýunaýted]]
|-
|16||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Ýems Wardy]]||'''324'''||722||0.46||2007||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Kemonese]]
|-
|17||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Aleksandre Lakazette]]||'''322'''||729||0.44||2006||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saudi Arabia.svg|20px]] [[Neom]]
|-
|18||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Paolo Gýerrero]]||'''322'''||853||0.39||2001||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Alianza Lima]]
|-
|19||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Tomas Mýula]]||'''322'''||952||0.35||2004||align=left|[[Faýl:Flag_of_Canada.svg|20px]] [[Wankouwer]]
|-
|20||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[German Kano]]||'''315'''||659||0.47||2007||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Fluminense]]
|-
|21||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Korea.svg|20px]] [[Son Heung-min]]||'''308'''||846||0.41||2008||align=left|[[Faýl:Flag_of_USA.svg|20px]] [[Los Angeles]]
|-
|22||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Gabriel Barbosa]]||'''300'''||670||0.45||2011||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Santos]]
|}
==Ýurt boýunça==
[[Futbol]] taryhynda ýurduň iň köp pökgi geçiren oýunçylarynyň sanawy.
{| style=text-align:center;"
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |San
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Oýunçy
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Maksatlary
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Oýunlar
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Ortaça
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Ýyllar
|-
!bgcolor=palegoldenrod|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Kriştiano Ronaldo]]||'''997'''||1373||0.72||2001
|-
!bgcolor=palegoldenrod|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||'''957'''||1231||0.77||2003
|-
|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Austria.svg|20px]] [[Žozef Bitzan]]||'''812'''||522||1.56||1931-1957
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Romario]]||'''772'''||994||0.78||1985-2009
|-
!5||align=left|[[Faýl:Flag_of_Poland.svg|20px]] [[Robert Lewandowski]]||'''757'''||1125||0.69||2005
|-
|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Hungary.svg|20px]] [[Ferentz Puşkaş]]||'''746'''||754||0.99||1943-1966
|-
|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Žead Mýula]]||'''735'''||793||0.93||1962-1981
|-
|8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Abe Lenstra|Aba Lanstra]]||'''676'''||777||0.87||1936-1963
|-
!9||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Luiz Suarez]]||'''618'''||1061||0.60||2005
|-
|10||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sweden.svg|20px]] [[Zlatan Ibragimowiç]]||'''580'''||999||0.58||1999–2023
|-
|bgcolor=antiquewhite|11||align=left|[[Faýl:Flag_of_Zambia.svg|20px]] [[Godfri Çitalu]]||'''569'''||811||0.70||1964-1982
|-
!12||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Karim Benzema]]||'''559'''||1049||0.52||2004
|-
!13||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Heýrry Keýn]]||'''552'''||812||0.52||2009
|-
|14||align=left|[[Faýl:Flag_of_Scotland.svg|20px]] [[Žimi MkGrori]]||'''550'''||547||1.01||1922-1938
|-
|bgcolor=antiquewhite|15||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mexico.svg|20px]] [[Ugo Sançez]]||'''541'''||895||0.60||1976-1998
|-
|16||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cameroon.svg|20px]] [[Röze Milýa]]||'''481'''||871||0.59 ||1968–1996
|-
|bgcolor=antiquewhite|17||align=left|[[Faýl:Flag_of_Maldives.svg|20px]] [[Ali Aşfak]]||'''480'''||571||0.84||2001-2026
|-
|18||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Stžepan Bobek]]||'''480'''||554||0.87||1944-1959
|-
|19||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belgium.svg|20px]] [[Žeff Mermans]]||'''476'''||612||0.78||1937-1960
|-
!bgcolor=palegoldenrod|20||align=left|[[Faýl:Flag_of_French Polynesia.svg|20px]] [[Teonui Teo]]||'''471'''||412||1.24||2008
|-
|21||align=left|[[Faýl:Flag_of_Singapore.svg|20px]] [[Aleksandar Duriç]]||'''469'''||792||0.59||1992-2019
|-
|22||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Raul Gonzales Blanko|Raul]]||'''465'''||1064||0.44||1994-2015
|-
!23||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Edin Džeko]]||'''463'''||1082||0.43||2003
|-
|24||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ecuador.svg|20px]] [[Alberto Ispenser]]||'''451'''||662||0.68||1953-1974
|-
|25||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ireland.svg|20px]] [[Ýon Odridç]]||'''441'''||851||0.52||1979-1998
|-
|26||align=left|[[Faýl:Flag_of_Israel.svg|20px]] [[Eran Zahawi]]||'''438'''||804||0.54||2006-2025
|-
|27||align=left|[[Faýl:Flag_of_Syria.svg|20px]] [[Firas Al Kathib]]||'''434'''||587||0.74||1999-2019
|-
|28||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Kitts and Nevis.svg|20px]] [[Keith Gumbs]]||'''425'''||518||0.82||1989-2014
|-
|29||align=left|[[Faýl:Flag_of_Paraguay.svg|20px]] [[Oskar Kardozo]]||'''425'''||955||0.45||2003-2025
|-
!30||align=left|[[Faýl:Flag_of_Norway.svg|20px]] [[Erling Haaland]]||'''416'''||510||0.83||2015
|-
!31||align=left|[[Faýl:Flag_of_Egypt.svg|20px]] [[Mohamed Salah]]||'''216'''||844||0.47||2010
|-
|32||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lithuania.svg|20px]] [[Riçardas Beniuşis]]||'''415'''||700||0.59||1998-2023
|-
!33||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gabon.svg|20px]] [[Pierr Obamuyang]]||'''415'''||829||0.50||2007
|-
|34||align=left|[[Faýl:Flag_of_Montenegro.svg|20px]] [[Dežan Damžanowiç]]||'''412'''||796||0.52||1997-2023
|-
|35||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guatemala.svg|20px]] [[Huan Plata]]||'''411'''||598||0.69||1088-2010
|-
|36||align=left|[[Faýl:Flag_of_Wales.svg|20px]] [[Ýan Ruş]]||'''410'''||898||0.46||1978-2000
|-
|37||align=left|[[Faýl:Flag_of_Thailand.svg|20px]] [[Piýang Pue-On]]||'''404'''||579||0.70||1979-1997
|-
|38||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ukraine.svg|20px]] [[Andriž Şewçenko]]||'''402'''||730||0.55||1994-2012
|-
|39||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bolivia.svg|20px]] [[Viktor Antelo]]||'''392'''||637||0.62||1980-2001
|-
|40||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkey.svg|20px]] [[Hakan Şükür]]||'''391'''||865||0.45||1987-2008
|-
|41||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Ireland.svg|20px]] [[Ýo Brambik]]||'''385'''||322||1.20||1926-1939
|-
!42||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Dayro Moreno]]||'''383'''||893||0.43||2003
|-
!43||align=left|[[Faýl:Flag_of_Morocco.svg|20px]] [[Abderrazak Hamdallah]]||'''377'''||491||0.79||2009
|-
!44||align=left|[[Faýl:Flag_of_United Arab Emirates.svg|20px]] [[Ali Mabkhout]]||'''377'''||602||0.54||2008
|-
|45||align=left|[[Faýl:Flag_of_Chile.svg|20px]] [[Umberto Suazo]]||'''377'''||746||0.51||2000-2025
|-
!46||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kuwait.svg|20px]] [[Bader Al-Mutawa]]||'''375'''||752||0.50||2002
|-
|47||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ivory Coast.svg|20px]] [[Didier Drogba]]||'''370'''||805||0.46||1997-2018
|-
|48||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Silvio Piola]]||'''369'''||663||0.56||1929-1954
|-
|49||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sudan.svg|20px]] [[Ali Gagarin]]||'''369'''||602||0.61||1966-1979
|-
|50||align=left|[[Faýl:Flag_of_Suriname.svg|20px]] [[Kennet Kluiwert]]||'''368'''||348||1.06||1961-1970
|-
|51||align=left|[[Faýl:Flag_of_El Salvador.svg|20px]] [[William Reýes]]||'''365'''||767||0.47||1997-2022
|-
|52||align=left|[[Faýl:Flag_of_Indonesia.svg|20px]] [[Kristian Gonzalez]]||'''361'''||562||0.64||1995-2023
|-
!53||align=left|[[Faýl:Flag_of_Algeria.svg|20px]] [[Baghdad Bounedýa]]||'''358'''||519||0.72||2009
|-
|54||align=left|[[Faýl:Flag_of_Costa Rica.svg|20px]] [[Alwaro Saborio]]||'''357'''||723||0.49||2000-2023
|-
|55||align=left|[[Faýl:Flag_of_Qatar.svg|20px]] [[Rodrigo Tabata]]||'''351'''||896||0.39||1999-2025
|-
|56||align=left|[[Faýl:Flag_of_Japan.svg|20px]] [[Kunişige Kamamoto]]||'''350'''||405||0.86||1964-1984
|-
|57||align=left|[[Faýl:Flag_of_Greece.svg|20px]] [[Giorgos Sideris]]||'''348'''||453||0.77||1958-1972
|-
!58||align=left|[[Faýl:Flag_of_India.svg|20px]] [[Sunil Çhetri]]||'''347'''||730||0.43||2002
|-
|59||align=left|[[Faýl:Flag_of_Georgia.svg|20px]] [[Şota Arweladze]]||'''347'''||610||0.57||1990-2008
|-
|60||align=left|[[Faýl:Flag_of_Myanmar.svg|20px]] [[Soe Myat Min]]||'''345'''||379||0.91||1998-2012
|-
|61||align=left|[[Faýl:Flag_of_Switzerland.svg|20px]] [[Ýaks Fatton]]||'''345'''||591||0.58||1943–1963
|-
|62||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Klaudio Pizarro]]||'''345'''||886||0.39||1996-2020
|-
|63||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Korea.svg|20px]] [[Lee Dong Gook]]||'''339'''||831||0.41||1998-2020
|-
|64||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saudi Arabia.svg|20px]] [[Mažed Abdullah]]||'''338'''||387||0.87||1975-1998
|-
|65||align=left|[[Faýl:Flag_of_Australia.svg|20px]] [[Damian Mori]]||'''338'''||617||0.55||1989-2011
|-
|66||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iraq.svg|20px]] [[Younis Mahmoud]]||'''336'''||576||0.58||1997-2016
|-
|67||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bulgaria.svg|20px]] [[Dimitar Berbatow]]||'''334'''||748||0.45||1998-2018
|-
|68||align=left|[[Faýl:Flag_of_Denmark.svg|20px]] [[Pauli Ýorgensen]]||'''332'''||344||0.97||1924-1942
|-
!69||align=left|[[Faýl:Flag_of_Faroe Islands.svg|20px]] [[Klaýmint Olsen]]||'''329'''||632||0.51||2004
|-
|70||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Vincent and the Grenadines.svg|20px]] [[Marlon Ýeyms]]||'''329'''||429||0.77||1995-2014
|-
|71||align=left|[[Faýl:Flag_of_Russia.svg|20px]] [[Oleg Blokhin]]||'''325'''||764||0.43||1969-1990
|-
!72||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kenya.svg|20px]] [[Maýkl Olunga]]||'''322'''||451||0.71||2012
|-
!73||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nigeria.svg|20px]] [[Pidrer Utaka]]||'''322<!--(+1)-->'''||779||0.43||2003
|-
|74||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ethiopia.svg|20px]] [[Yidnekatçew Tessema]]||'''321'''||380||0.84||1943-1958
|-
|75||align=left|[[Faýl:Flag_of_Venezuela.svg|20px]] [[Huan Garzia]]||'''320'''||719||0.45||1988–2013
|-
!76||align=left|[[Faýl:Flag_of_Croatia.svg|20px]] [[Andriy Kramaritz]]||'''319'''||731||0.45||2005
|-
!77||align=left|[[Faýl:Flag_of_East Timor.svg|20px]] [[Patrik Fabiano]]||'''318'''||486||0.70||2006
|-
|78||align=left|[[Faýl:Flag_of_Jamaica.svg|20px]] [[Barri Heýls]]||'''317'''||1038||0.31||1994-2023
|-
!79||align=left|[[Faýl:Flag_of_Finland.svg|20px]] [[Teemu Pukki]]||'''315'''||841||0.37||2005
|-
!80||align=left|[[Faýl:Flag_of_Senegal.svg|20px]] [[Sadio Mane]]||'''314'''||777||0.40||2011
|-
|81||align=left|[[Faýl:Flag_of_Albania.svg|20px]] [[Gamdi Salihi]]||'''314'''||634||0.50||2002-2019
|-
|82||align=left|[[Faýl:Flag_of_Estonia.svg|20px]] [[Maksim Gruznow]]||'''312'''||522||0.60||1992-2012
|-
!83||align=left|[[Faýl:Flag_of_China.svg|20px]] [[Wu Lei]]||'''311'''||696||0.45||2006
|-
|84||align=left|[[Faýl:Flag_of_Democratic Republic of the Congo.svg|20px]] [[Dieumerzi Mbokani]]||'''311'''||617||0.50||2004-2024
|-
|85||align=left|[[Faýl:Flag_of_Romania.svg|20px]] [[Gheorghe Hagi]]||'''311'''||770||0.40||1982-2001
|-
|86||align=left|[[Faýl:Flag_of_Panama.svg|20px]] [[Nikolas Munýoz]]||'''308'''||610||0.50||2000-2022
|-
|87||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iran.svg|20px]] [[Farşad Pious]]||'''306'''||361||0.85||1980-1997
|-
|88||align=left|[[Faýl:Flag_of_Oman.svg|20px]] [[Hani Al Dabit]]||'''304'''||500||0.61||1996-2015
|-
|89||align=left|[[Faýl:Flag_of_Czech Republic.svg|20px]] [[Ýan Koller]]||'''301'''||681||0.44||1994-2011
|-
|90||align=left|[[Faýl:Flag_of_USA.svg|20px]] [[Landon Donowan]]||'''301'''||728||0.41||1998-2019
|-
|91||align=left|[[Faýl:Flag_of_Dominica.svg|20px]] [[Ýefferson Louis]]||'''293'''||904||0.32||1999-2025
|-
!92||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lebanon.svg|20px]] [[Hassan Ali]]||'''289'''||669||0.43||2004
|-
!93||align=left|[[Faýl:Flag_of_North Macedonia.svg|20px]] [[Besart Ibraimi]]||'''288'''||613||0.54||2005
|-
|94||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malaysia.svg|20px]] [[Mokhtar Dahari]]||'''286'''||530||0.54||1972-1990
|-
|95||align=left|[[Faýl:Flag_of_Liberia.svg|20px]] [[Ýorş Weah]] ||'''284'''||643||0.44||1985-2003
|-
|96||align=left|[[Faýl:Flag_of_Azerbaijan.svg|20px]] [[Nazim Aliyew]]||'''282'''||413||0.68||1983-2000
|-
|97||align=left|[[Faýl:Flag_of_Armenia.svg|20px]] [[Arsen Awetisyan]]||'''278'''||559||0.50||1990-2011
|-
!98||align=left|[[Faýl:Flag_of_Honduras.svg|20px]] [[Ýerry Bengtson]]||'''277'''||712||0.41||2007
|-
|99||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cyprus.svg|20px]] [[Sotiris Kaiafas]]||'''276'''||431||0.64||1967-1984
|-
|100||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ghana.svg|20px]] [[Asamoah Gyan]]||'''274'''||542||0.52||2003-2021
|-
|101||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uzbekistan.svg|20px]] [[Rawşan Bozorow]]||'''273'''||495||0.55||1985-2007
|-
!102||align=left|[[Faýl:Flag_of_Zimbabwe.svg|20px]] [[Nýaşa Muşekwi]]||'''272'''||526||0.51||2007
|-
|103||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malta.svg|20px]] [[Mikhael Mifsud]]||'''271'''||789||0.34||1997–2022
|-
|104||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tunisia.svg|20px]] [[Gamdi Harbaoui]]||'''267'''||534||0.50||2005–2021
|-
|105||align=left|[[Faýl:Flag_of_Republic of the Congo.svg|20px]] [[Fransois M'Pele]]||'''266'''||530||0.50||1966-1982
|-
!106||align=left|[[Faýl:Flag_of_New Zealand.svg|20px]] [[Kris Wud]]||'''265'''||724||0.37||2007
|-
|107||align=left|[[Faýl:Flag_of_Latvia.svg|20px]] [[Mihails Miholaps]]||'''265'''||465||0.57||1992-2009
|-
|108||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belarus.svg|20px]] [[Roman Wasilýuk]]||'''261'''||613||0.43||1994-2021
|-
!109||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bahrain.svg|20px]] [[Ismail Abdullatif]]||'''260'''||485||0.53||2004
|-
|110||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bermuda.svg|20px]] [[Şaun Goater]]||'''259'''||621||0.52||1987-2010
|-
!111||align=left|[[Faýl:Flag_of_Togo.svg|20px]] [[Kodýo Fo-Doh Laba]]||'''258'''||425||0.59||2014
|-
|112||align=left|[[Faýl:Flag_of_Antigua and Barbuda.svg|20px]] [[Pidrer Baýrs]]||'''257'''||436||0.59||2003-2025
|-
|113||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tajikistan.svg|20px]] [[Manuçekhr Džalilow]]||'''257'''||479||0.54||2009-2025
|-
!114||align=left|[[Faýl:Flag_of_Macau.svg|20px]] [[Niki Torrao]]||'''255'''||268||0.97||2005
|-
|115||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mali.svg|20px]] [[Salif Keita]]||'''255'''||442||0.58||1963-2008
|-
!116||align=left|[[Faýl:Flag_of_Fiji.svg|20px]] [[Roy Krişna]]||'''253'''||457||0.55||2008
|-
!117||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kyrgyzstan.svg|20px]] [[Mirlan Murzaýew]]||'''253'''||447||0.58||2005
|-
!118||align=left|[[Faýl:Flag_of_Montserrat.svg|20px]] [[Lyl Teýlor]]||'''245'''||652||0.37||2007
|-
|119||align=left|[[Faýl:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Niko Braun]]||'''243'''||429||0.57||1968-1986
|-
|120||align=left|[[Faýl:Flag_of_Philippines.svg|20px]] [[Bienwenido Maranýon]]||'''243'''||482||0.50||2005-2025
|-
!121||align=left|[[Faýl:Snake Flag of Martinique.svg|20px]] [[Kewan Parsumen]]||'''242'''||335||0.71||2004
|-
!122||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guam.svg|20px]] [[Markus Lopez]]||'''239'''||202||1.25||2009
|-
|123||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iceland.svg|20px]] [[Tryggwi Gudmundsson]]||'''237'''||510||0.46||1992-2018
|-
!124||align=left|[[Faýl:Proposed flag of Réunion (VAR).svg|20px]] [[Ýan Mişe Fonten]]||'''237'''||447||0.56||2006
|-
|125||align=left|[[Faýl:Flag_of_Slovenia.svg|20px]] [[Miliwoje Novakowiç]]||'''236'''||536||0.44||1998-2017
|-
|126||align=left|[[Faýl:Flag_of_Solomon Islands.svg|20px]] [[Benýamin Totori]]||'''235'''||378||0.62||2002-2023
|-
|127||align=left|[[Faýl:Flag_of_Madagascar.svg|20px]] [[Fanewa Ima Andriatsima]]||'''235'''||622||0.38||1999-2021
|-
|128||align=left|[[Faýl:Flag_of_Pakistan.svg|20px]] [[Arif Mehmood]]||'''233'''||354||0.66||2004-2016
|-
!129||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tanzania.svg|20px]] [[Mbwana Samatta]]||'''231'''||654||0.40||2010
|-
!130||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mongolia.svg|20px]] [[Nyam-Osor Naranbold]]||'''231'''||262||0.87||2014
|-
|131||align=left|[[Faýl:Flag_of_San Marino.svg|20px]] [[Andy Selwa]]||'''229'''||673||0.34||1994-2019
|-
|132||align=left|[[Faýl:Flag_of_Libya.svg|20px]] [[Eamon Zayed]]||'''227'''||455||0.50||2002-2020
|-
|133||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uganda.svg|20px]] [[Mažid Musisi]]||'''226'''||532||0.42||1982-2005
|-
|134||align=left|[[Faýl:Flag_of_Moldova.svg|20px]] [[Serghei Rogatsiow]]||'''225'''||473||0.48||1993-2010
|-
|135||align=left|[[Faýl:Flag_of_Trinidad and Tobago.svg|20px]] [[Istirn Ýon]]||'''225'''||564||0.40||1996-2018
|-
|136||align=left|[[Faýl:Flag_of_Benin.svg|20px]] [[Mikael Pote]]||'''222'''||650||0.34||2003-2024
|-
|137||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Cyprus.svg|20px]] [[Erbay Gönelli]]||'''221'''||207||1.07||1972-1987
|-
|138||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turks and Caicos Islands.svg|20px]] [[Mark Fenelus]]||'''221'''||255||0.87||2009-2023
|-
!139||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkmenistan.svg|20px]] [[Didar Durdyýew]]||'''220'''||292||0.76||2012
|-
|140||align=left|[[Faýl:Flag_of_Canada.svg|20px]] [[Pol Peskisolido]]||'''219'''||729||0.30||1989-2009
|-
!141||align=left|[[Faýl:Flag_of_Vietnam.svg|20px]] [[Nguyen Wan Çuyet]]||'''214'''||558||0.41||2008
|-
|142||align=left|[[Faýl:Flag_of_Burkina Faso.svg|20px]] [[Moumouni Dagano]]||'''213'''||505||0.42||1998–2016
|-
|143||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cuba.svg|20px]] [[Eduardo Sebrango]]||'''212'''||498||0.43||1992-2013
|-
|144||align=left|[[Faýl:Flag_of_Yemen.svg|20px]] [[Ali Al Nono]] ||'''211'''||462||0.46||1995-2014
|-
!145||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guinea.svg|20px]] [[Serhou Gýirassy]]||'''210'''||461||0.42||2012
|-
|146||align=left|[[Faýl:Flag_of_Liechtenstein.svg|20px]] [[Mario Frikk]]||'''206'''||789||0.26||1990-2016
|-
|147||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nicaragua.svg|20px]] [[Emilio Palazios]]||'''204'''||672||0.30||1999-2017
|-
|148||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sierra Leone.svg|20px]] [[Kei Kamara]]||'''204'''||651||0.31||2004-2025
|-
|149||align=left|[[Faýl:Flag_of_Afghanistan.svg|20px]] [[Haşmatullah Barakzai]]||'''202'''||211||0.96||2004-2017
|-
|150||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Sudan.svg|20px]] [[Ýeýms Moga]] ||'''202'''||380||0.53||1998-2019
|-
|151||align=left|[[Faýl:Flag_of_Hong Kong.svg|20px]] [[Au Wai Lun]]||'''200'''||324||0.62||1988-2013
|-
|152||align=left|[[Faýl:Flag_of_Jordan.svg|20px]] [[Mahmoud Şelbaieh]]||'''199'''||367||0.56||1998–2016
|-
|153||align=left|[[Faýl:Flag_of_Angola.svg|20px]] [[Flawio Amado]]||'''197'''||411||0.48||1999-2014
|-
|154||align=left|[[Faýl:Flag_of_Eswatini.svg|20px]] [[Filiks Beýdinhorst]]||'''197'''||341||0.58||2007-2026
|-
|155||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bangladesh.svg|20px]] [[Mohammad Aslam]]||'''195'''||429||0.45||1977-1996
|-
!156||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cambodia.svg|20px]] [[Çan Wathanaka]]||'''195<!--162-->'''||255||0.79||2011
|-
|157||align=left|[[Faýl:Flag_of_Grenada.svg|20px]] [[Ýeyzon Robert]]||'''194'''||578||0.34||1995-2014
|-
!158||align=left|[[Faýl:Flag_of_Rwanda.svg|20px]] [[Medi Kagere]]||'''193'''||448||0.43||2005
|-
|159||align=left|[[Faýl:Flag_of_Somalia.svg|20px]] [[Sisse Aden Abşir]]||'''193'''||396||0.49||2000-2019
|-
!160||align=left|[[Faýl:Flag of Cape Verde (10-17).svg|20px]] [[Djaniny]]||'''192'''||495||0.40||2009
|-
|161||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Africa.svg|20px]] [[Benni MkKarthy]]||'''192'''||479||0.40||1995-2013
|-
!162||align=left|[[Faýl:Flag_of_Chad.svg|20px]] [[Uzuşi N'Dose]]||'''191'''||416||0.45||2005
|-
|163||align=left|[[Faýl:Flag_of North Korea.svg|20px]] [[Žong Tae-Se]]||'''191'''||552||0.35||2006-2022
|-
|164||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gibraltar.svg|20px]] [[Eýdeým Prisdly]]||'''191'''||491||0.39||2008-2025
|-
!165||align=left|[[Faýl:Flag_of_Slovakia.svg|20px]] [[Mitzhal Džuriş]]||'''188'''||759||0.25||2005
|-
|166||align=left|[[Faýl:Flag_of_Dominican Republic.svg|20px]] [[Ýonatan Fanýa]]||'''186'''||442||0.42||2004-2019
|-
|167||align=left|[[Faýl:Flag_of_Papua New Guinea.svg|20px]] [[Reggie Dawani]]||'''186'''||348||0.53||1996-2015
|-
!168||align=left|[[Faýl:Flag_of_Puerto Rico.svg|20px]] [[Ektor Ramos]]||'''185'''||386||0.47||2007
|-
|169||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kazakhstan.svg|20px]] [[Nurbol Zhumaskaliýew]]||'''185'''||642||0.29||1998-2018
|-
|170||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sri Lanka.svg|20px]] [[Çathura Gunaratne]]||'''184'''||429||0.43||2005-2021
|-
!171||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bahamas.svg|20px]] [[Lesly St Fleur]]||'''182'''||366||0.42||2005
|-
!172||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kosovo.svg|20px]] [[Wedat]]||'''180'''||534||0.34||2010
|-
!173||align=left|[[Faýl:Flag_of_Barbados.svg|20px]] [[Eýmeýndo Leýşly]]||'''176'''||258||0.67||2010
|-
!174||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guadeloupe (local).svg|20px]] [[Zrezory Zondre]]||'''176'''||408||0.41||2007
|-
!175||align=left|[[Faýl:Flag_of_Namibia.svg|20px]] [[Pidrer Şalulil]]||'''173'''||419||0.47||2011
|-
!176||align=left|[[Faýl:Flag_of_FLNKS.svg|20px]] [[Makalu Zowi]]||'''172'''||134||1.38||2019
|-
|177||align=left|[[Faýl:Flag_of_Andorra.svg|20px]] [[Kristian Martinez]]||'''171'''||437||0.39||2009-2024
|-
|178||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malawi.svg|20px]] [[Essau Kanýenda]]||'''170'''||468||0.36||1999-2019
|-
|179||align=left|[[Faýl:Flag_of_Comoros.svg|20px]] [[El Fardu Bõn Nabuan]]||'''170'''||501||0.34||2007-2026
|-
|180||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mozambique.svg|20px]] [[Tiko Tiko]]||'''169'''||481||0.35||1992-2011
|-
|181||align=left|[[Faýl:Flag_of_Haiti.svg|20px]] [[Ýan R. Menelas]]||'''168'''||269||0.62||1993-2007
|-
!182||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gambia.svg|20px]] [[Pa Dibba]]||'''167'''||438||0.36||2010
|-
!183||align=left|[[Faýl:Flag_of_Vanuatu.svg|20px]] [[Kensi Tangis]]||'''164'''||195||0.87||2011
|-
!184||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bhutan.svg|20px]] [[Çenço Gyeltşen]]||'''162<!--155-->'''||292||0.55||2008
|-
|185||align=left|[[Faýl:Flag_of_French Guiana.svg|20px]] [[Gabriel Pigree]]||'''162'''||281||0.58||2003-2016
|-
|186||align=left|[[Faýl:Flag_of_Palestine.svg|20px]] [[Murad Alýan]]||'''161'''||207||0.78||2002–2013
|-
|187||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lesotho.svg|20px]] [[Refiloe Potse]]||'''160'''||305||0.52||2000-2011
|-
|188||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guinea-Bissau.svg|20px]] [[Frederik Mendy]]||'''159'''||429||0.37||2009-2024
|-
|189||align=left|[[Faýl:Flag_of_Niger.svg|20px]] [[Moussa Maazou]]||'''158'''||517||0.31||2008-2025
|-
!190||align=left|[[Faýl:Flag_of_São Tomé and Príncipe.svg|20px]] [[Luis Leal]]||'''155'''||520||0.29||2008
|-
!191||align=left|[[Faýl:Flag_of_Curaçao.svg|20px]] [[Rangalo Ýanga]]||'''154'''||536||0.29||2009
|-
|192||align=left|[[Faýl:Flag_of_Eritrea.svg|20px]] [[Genok Goitom]]||'''154'''||547||0.28||2003-2021
|-
|193||align=left|[[Faýl:Flag_of_Botswana.svg|20px]] [[Malepa Bolelang]]||'''152'''||374||0.41||2003-2017
|-
|194||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belize.svg|20px]] [[Deon MkKaulay]]||'''150'''||324||0.64||2005-2022
|-
|195||align=left|[[Faýl:Flag_of_Equatorial Guinea.svg|20px]] [[Emilio Nsue]]||'''143'''||716||0.20||2005-2026
|-
|196||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Lucia.svg|20px]] [[Irl Ýan]]||'''142'''||273||0.52||1991-2009
|-
!197||align=left|[[Faýl:Flag_of_Djibouti.svg|20px]] [[Gabriel Dadzie]]||'''141'''||154||1.02||2018
|-
!198||align=left|[[Faýl:Flag_of_Burundi.svg|20px]] [[Saidi Ntibazonkiza]]||'''139'''||403||0.37||2003
|-
!199||align=left|[[Faýl:Flag_of_Central African Republic.svg|20px]] [[Lui Mafuta]]||'''138'''||362||0.41||2013
|-
!200||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brunei.svg|20px]] [[Adi Said]]||'''138'''||233||0.55||2011
|-
!201||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mauritania.svg|20px]] [[Hemeýa Tanjy]]||'''135'''||237||0.75||2016
|-
!202||align=left|[[Faýl:Flag_of_Anguilla.svg|20px]] [[Ýonatan Gýişard]]||'''132'''||106||1.25||2016
|-
|203||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mauritius.svg|20px]] [[Ýan-Mark Itir]]||'''132'''||374||0.35||1987-2005
|-
|204||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guyana.svg|20px]] [[Randolph Ýerom]]||'''130'''||260||0.50||1997–2011
|-
!205||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bonaire.svg|20px]] [[Ayrton Zizilia]]||'''123'''||172||0.71||2015
|-
|206||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nepal.svg|20px]] [[Anil Gurung]]||'''121'''||348||0.34||2003-2021
|-
|207||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mayotte.svg|20px]] [[Antuan Rasolofonirina]]||'''118'''||318||0.37||2004-2019
|-
!208||align=left|[[Faýl:Flag_of_Taiwan.svg|20px]] [[Ange Kouame]]||'''113'''||195||0.53||2018
|-
!209||align=left|[[Faýl:Flag_of_Aruba.svg|20px]] [[Riki Hodga]]||'''105'''||100||1.05||2016
|-
!210||align=left|[[Faýl:Flag_of_Laos.svg|20px]] [[Bounpaçan Boungkong]]||'''102'''||189||0.54||2015
|-
!211||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cayman Islands.svg|20px]] [[Dweým Raýght]]||'''100'''||148||0.66||2009
|-
!212||align=left|[[Faýl:Flag_of_British Virgin Islands.svg|20px]] [[Gregory Ýeyms]]||'''99'''||245||0.40||2003
|-
!213||align=left|[[Faýl:Flag_of_American Samoa.svg|20px]] [[Ýonika Kollins]]||'''94'''||45||2.14||2022
|-
|214||align=left|[[Faýl:Flag_of_Seychelles.svg|20px]] [[Kewin Betsy]]||'''86'''||620||0.14||1997-2015
|-
!215||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sint Maarten.svg|20px]] [[Garwin Laka]]||'''86'''||167||0.52||2015
|-
!216||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Mariana Islands.svg|20px]] [[Ýo Wang Miller]]||'''83'''||75||1.16||2009
|-
!217||align=left|[[Faýl:Flag of Saint Martin (local).gif|20px]] [[Stönly Sugarey]]||'''71'''||223||0.32||2012
|-
!218||align=left|[[Faýl:Flag_of_Zanzibar.svg|20px]] [[Maabad Maulid]]||'''63'''||147||0.43||2019
|-
!219||align=left|[[Faýl:Flag_of_Samoa.svg|20px]] [[Maýkl Leo]]||'''62'''||42||1.55||2018
|-
|220||align=left|[[Faýl:Flag_of_the United States Virgin Islands.svg|20px]] [[Ýems Mak]]||'''52'''||211||0.25||2008-2023
|-
!221||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tonga.svg|20px]] [[Hemaloto Polowili]]||'''39'''||55||0.67||2011
|-
!222||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cook Islands.svg|20px]] [[Maro Bonsu Maro]]||'''37'''||81||0.46||2013
|}
==HEM==
*[[Futbol taryhynda iň köp oýun uran uýunçylar]]
*[[Aýallar futbolynyň taryhyndan iň köp gol uran oýunçylar]]
*[[Futbol taryhynda iň köp namaglup oýunlar uran derwezewanlar]]
==Daşarky baglanyşyklar==
*([[:is:Listi yfir markahæstu og leikjahæstu knattspyrnumenn|ís]])
*([[:hi:फुटबॉल गोल स्कोरर उच्च संस्थाओं की सूची|hi]])
[[Kategoriýa:Futbol]]
imbxyant2t7l5k7x19gro3uf75xt8pi
270907
270897
2026-09-23T15:34:18Z
~2026-48914-73
34708
/* Henizem işjeň */
270907
wikitext
text/x-wiki
==Hronologiýa==
*2024-nji ýylyň 30-njy martynda [[Kriştiano Ronaldo]] '''900''' pökgi geçirdi.
*2026-nji ýylyň 22-njy awgustinda [[Lionel Messi]] '''950''' pökgi geçiren.
==Iň köp pökgi geçirenler==
{|
|style="background:antiquewhite; color:antiquewhite; border:1px solid yellowgreen;" |111||Ýurt rekordy
|-
| ||
|-
|style="background:palegoldenrod; color:palegoldenrod; border:1px solid yellowgreen;" |111||Rekord ýurt henizem işjeňlik edýär
|-
| ||
|-
|style="background:honeydew; color:honeydew; border:1px solid yellowgreen;" |111||Henizem işjeň
|}
{| style="text-align:center;"
|-
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |San
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Oýunçy
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Maksatlary
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Oýunlar
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Ortaça
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Ýyllar
|-
!bgcolor=palegoldenrod|1||align="left"|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] '''[[Kriştiano Ronaldo]]'''||'''997'''||1373||0.72||2001
|-
!bgcolor=palegoldenrod|2||align="left"|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] '''[[Lionel Messi]]'''||'''957'''||1231||0.77||2003
|-
|bgcolor=antiquewhite|3||align="left"|[[Faýl:Flag_of_Austria.svg|20px]] [[Žozef Bitzan]]||'''812'''||522||1.56||1930-1957
|-
|bgcolor=antiquewhite|4||align="left"|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Romario]]||'''772'''||994||0.78||1985-2009
|-
|5||align="left"|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Pele]]||'''767'''||831||0.92||1956-1977
|-
!bgcolor=palegoldenrod|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Poland.svg|20px]] [[Robert Lewandowski]]||'''757'''||1125||0.69||2005
|-
|bgcolor=antiquewhite|7||align="left"|[[Faýl:Flag_of_Hungary.svg|20px]] [[Ferentz Puşkaş]]||'''746'''||759||0.99||1943-1966
|-
|bgcolor=antiquewhite|8||align="left"|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Žead Mýula]]||'''735'''||793||0.93||1962-1981
|}
==Ýeke toparda==
Iň köp pökgi geçirenler futbol taryhynda bir toparda iň köp pökgi geçirdiler
{| style="text-align:center;"
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunlar
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ortaça
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ýyllar
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Topary
|-
|1
|align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||'''672'''||778||0.86||2003–2021||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]][[Barselona futbol kluby|Barselona]]
|-
|2
|align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Pele]]||'''643'''||656||0.98||1956–1974||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Santos FK|Santos]]
|-
|3
|align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Žead Mýula]]||'''563'''||605||0.93||1964–1979||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Bawariýa FK|Bawariýa]]
|-
|4
|align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Fernando Peýroteo]]||'''544'''||334||1.63||1937–1949||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Sporting KP|Sporting]]
|-
|5
|align=left|[[Faýl:Flag_of_Austria.svg|20px]] [[Žozef Bitzan]]||'''535'''||272||0.97||1936-1949||align=left|[[Faýl:Flag_of_Czech Republic.svg|20px]] [[Slawia Praha FK|Slawia]]
|-
|6
|align=left|[[Faýl:Flag_of_Scotland.svg|20px]] [[Žimi MkGrori]]||'''522'''||501||1.04||1922–1938||align=left|[[Faýl:Flag_of_Scotland.svg|20px]] [[Zeltic FK|Zeltik]]
|-
|7
|align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Abe Lenstra|Aba Lanstra]]||'''517'''||571||0.91||1933–1955||align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[SK Heranfen|Heranfen]]
|-
|}
== Henizem işjeň ==
*300-den köp maksat we 600-den öňki maksat.
*Ýurt rekordy bolmadyk gol salanlar.
{| style="text-align:center;"
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |San
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Oýunçy
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Maksatlary
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Oýunlar
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Ortaça
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Ýyllar
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Topary
|-
|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Neýmar]]||'''477'''||797||0.62||2009||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Santos]]
|-
|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Hulk]]||'''464'''||954||0.52||2004||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Fluminense]]
|-
|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Kilyan Mbappe]]||'''454'''||610||0.73||2014||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Real Madrid CF|Real Madrid]]
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belgium.svg|20px]] [[Romelu Lukaku]]||'''410'''||828||0.50||2009||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkey.svg|20px]] [[Fenerbahçe]]
|-
|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_Syria.svg|20px]] [[Omar Al-Somah]]||'''409'''||569||0.76||2007||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saudi Arabia.svg|20px]] [[Al Hazm]]
|-
|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Radamel Falkao]]||'''358'''||746||0.48||2003||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Milýonarios]]
|-
|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Oliwer Ýiru]]||'''347'''||888||0.41||2005||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Lyl]]
|-
|8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Karlos Bakka]]||'''345'''||816||0.42||2006||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Atletiko Ýunior]]
|-
|9||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Aleksandar Mitrowits]]||'''342'''||647||0.53||2005||align=left|[[Faýl:Flag_of_Qatar.svg|20px]] [[Al Raýan]]
|-
|10||align=left|[[Faýl:Flag_of_Qatar.svg|20px]] [[Sebastian Soria]]||'''338'''||759||0.46||2002||align=left|[[Faýl:Flag_of_Qatar.svg|20px]] [[Katar SK|Katar]]
|-
|11||align=left|[[Faýl:Flag_of_Indonesia.svg|20px]] [[Beto Gonsalwez]]||'''336'''||645||0.55||1999||align=left|[[Faýl:Flag_of_Indonesia.svg|20px]] [[PSBS Biak]]
|-
|12||align=left|[[Faýl:Flag_of_Morocco.svg|20px]] [[Ýussef Al-Arabi]]||'''336'''||702||0.49||2005||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Nönts]]
|-
|13||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Ernan Barkos]]||'''336'''||789||0.42||2004||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Sporting Kristal]]
|-
|14||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Antuan Grizmon]]||'''326'''||910||0.37||2007||align=left|[[Faýl:Flag_of_USA.svg|20px]] [[Orlando Siti]]
|-
|15||align=left|[[Faýl:Flag_of_Thailand.svg|20px]] [[Teerasil Dangda]]||'''325'''||743||0.44||2002||align=left|[[Faýl:Flag_of_Thailand.svg|20px]] [[Bankok Ýunaýted]]
|-
|16||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Ýems Wardy]]||'''324'''||722||0.46||2007||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Kemonese]]
|-
|17||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Aleksandre Lakazette]]||'''322'''||729||0.44||2006||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saudi Arabia.svg|20px]] [[Neom]]
|-
|18||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Paolo Gýerrero]]||'''322'''||853||0.39||2001||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Alianza Lima]]
|-
|19||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Tomas Mýula]]||'''322'''||952||0.35||2004||align=left|[[Faýl:Flag_of_Canada.svg|20px]] [[Wankouwer]]
|-
|20||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[German Kano]]||'''315'''||659||0.47||2007||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Fluminense]]
|-
|21||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Korea.svg|20px]] [[Son Heung-min]]||'''308'''||846||0.41||2008||align=left|[[Faýl:Flag_of_USA.svg|20px]] [[Los Angeles]]
|-
|22||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Ugo Rodalýega]]||'''307'''||856||0.36||2004||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Santa Fe]]
|-
|23||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Gabriel Barbosa]]||'''300'''||670||0.45||2011||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Santos]]
|}
==Ýurt boýunça==
[[Futbol]] taryhynda ýurduň iň köp pökgi geçiren oýunçylarynyň sanawy.
{| style=text-align:center;"
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |San
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Oýunçy
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Maksatlary
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Oýunlar
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Ortaça
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Ýyllar
|-
!bgcolor=palegoldenrod|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Kriştiano Ronaldo]]||'''997'''||1373||0.72||2001
|-
!bgcolor=palegoldenrod|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||'''957'''||1231||0.77||2003
|-
|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Austria.svg|20px]] [[Žozef Bitzan]]||'''812'''||522||1.56||1931-1957
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Romario]]||'''772'''||994||0.78||1985-2009
|-
!5||align=left|[[Faýl:Flag_of_Poland.svg|20px]] [[Robert Lewandowski]]||'''757'''||1125||0.69||2005
|-
|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Hungary.svg|20px]] [[Ferentz Puşkaş]]||'''746'''||754||0.99||1943-1966
|-
|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Žead Mýula]]||'''735'''||793||0.93||1962-1981
|-
|8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Abe Lenstra|Aba Lanstra]]||'''676'''||777||0.87||1936-1963
|-
!9||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Luiz Suarez]]||'''618'''||1061||0.60||2005
|-
|10||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sweden.svg|20px]] [[Zlatan Ibragimowiç]]||'''580'''||999||0.58||1999–2023
|-
|bgcolor=antiquewhite|11||align=left|[[Faýl:Flag_of_Zambia.svg|20px]] [[Godfri Çitalu]]||'''569'''||811||0.70||1964-1982
|-
!12||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Karim Benzema]]||'''559'''||1049||0.52||2004
|-
!13||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Heýrry Keýn]]||'''552'''||812||0.52||2009
|-
|14||align=left|[[Faýl:Flag_of_Scotland.svg|20px]] [[Žimi MkGrori]]||'''550'''||547||1.01||1922-1938
|-
|bgcolor=antiquewhite|15||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mexico.svg|20px]] [[Ugo Sançez]]||'''541'''||895||0.60||1976-1998
|-
|16||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cameroon.svg|20px]] [[Röze Milýa]]||'''481'''||871||0.59 ||1968–1996
|-
|bgcolor=antiquewhite|17||align=left|[[Faýl:Flag_of_Maldives.svg|20px]] [[Ali Aşfak]]||'''480'''||571||0.84||2001-2026
|-
|18||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Stžepan Bobek]]||'''480'''||554||0.87||1944-1959
|-
|19||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belgium.svg|20px]] [[Žeff Mermans]]||'''476'''||612||0.78||1937-1960
|-
!bgcolor=palegoldenrod|20||align=left|[[Faýl:Flag_of_French Polynesia.svg|20px]] [[Teonui Teo]]||'''471'''||412||1.24||2008
|-
|21||align=left|[[Faýl:Flag_of_Singapore.svg|20px]] [[Aleksandar Duriç]]||'''469'''||792||0.59||1992-2019
|-
|22||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Raul Gonzales Blanko|Raul]]||'''465'''||1064||0.44||1994-2015
|-
!23||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Edin Džeko]]||'''463'''||1082||0.43||2003
|-
|24||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ecuador.svg|20px]] [[Alberto Ispenser]]||'''451'''||662||0.68||1953-1974
|-
|25||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ireland.svg|20px]] [[Ýon Odridç]]||'''441'''||851||0.52||1979-1998
|-
|26||align=left|[[Faýl:Flag_of_Israel.svg|20px]] [[Eran Zahawi]]||'''438'''||804||0.54||2006-2025
|-
|27||align=left|[[Faýl:Flag_of_Syria.svg|20px]] [[Firas Al Kathib]]||'''434'''||587||0.74||1999-2019
|-
|28||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Kitts and Nevis.svg|20px]] [[Keith Gumbs]]||'''425'''||518||0.82||1989-2014
|-
|29||align=left|[[Faýl:Flag_of_Paraguay.svg|20px]] [[Oskar Kardozo]]||'''425'''||955||0.45||2003-2025
|-
!30||align=left|[[Faýl:Flag_of_Norway.svg|20px]] [[Erling Haaland]]||'''416'''||510||0.83||2015
|-
!31||align=left|[[Faýl:Flag_of_Egypt.svg|20px]] [[Mohamed Salah]]||'''216'''||844||0.47||2010
|-
|32||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lithuania.svg|20px]] [[Riçardas Beniuşis]]||'''415'''||700||0.59||1998-2023
|-
!33||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gabon.svg|20px]] [[Pierr Obamuyang]]||'''415'''||829||0.50||2007
|-
|34||align=left|[[Faýl:Flag_of_Montenegro.svg|20px]] [[Dežan Damžanowiç]]||'''412'''||796||0.52||1997-2023
|-
|35||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guatemala.svg|20px]] [[Huan Plata]]||'''411'''||598||0.69||1088-2010
|-
|36||align=left|[[Faýl:Flag_of_Wales.svg|20px]] [[Ýan Ruş]]||'''410'''||898||0.46||1978-2000
|-
|37||align=left|[[Faýl:Flag_of_Thailand.svg|20px]] [[Piýang Pue-On]]||'''404'''||579||0.70||1979-1997
|-
|38||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ukraine.svg|20px]] [[Andriž Şewçenko]]||'''402'''||730||0.55||1994-2012
|-
|39||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bolivia.svg|20px]] [[Viktor Antelo]]||'''392'''||637||0.62||1980-2001
|-
|40||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkey.svg|20px]] [[Hakan Şükür]]||'''391'''||865||0.45||1987-2008
|-
|41||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Ireland.svg|20px]] [[Ýo Brambik]]||'''385'''||322||1.20||1926-1939
|-
!42||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Dayro Moreno]]||'''383'''||893||0.43||2003
|-
!43||align=left|[[Faýl:Flag_of_Morocco.svg|20px]] [[Abderrazak Hamdallah]]||'''377'''||491||0.79||2009
|-
!44||align=left|[[Faýl:Flag_of_United Arab Emirates.svg|20px]] [[Ali Mabkhout]]||'''377'''||602||0.54||2008
|-
|45||align=left|[[Faýl:Flag_of_Chile.svg|20px]] [[Umberto Suazo]]||'''377'''||746||0.51||2000-2025
|-
!46||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kuwait.svg|20px]] [[Bader Al-Mutawa]]||'''375'''||752||0.50||2002
|-
|47||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ivory Coast.svg|20px]] [[Didier Drogba]]||'''370'''||805||0.46||1997-2018
|-
|48||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Silvio Piola]]||'''369'''||663||0.56||1929-1954
|-
|49||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sudan.svg|20px]] [[Ali Gagarin]]||'''369'''||602||0.61||1966-1979
|-
|50||align=left|[[Faýl:Flag_of_Suriname.svg|20px]] [[Kennet Kluiwert]]||'''368'''||348||1.06||1961-1970
|-
|51||align=left|[[Faýl:Flag_of_El Salvador.svg|20px]] [[William Reýes]]||'''365'''||767||0.47||1997-2022
|-
|52||align=left|[[Faýl:Flag_of_Indonesia.svg|20px]] [[Kristian Gonzalez]]||'''361'''||562||0.64||1995-2023
|-
!53||align=left|[[Faýl:Flag_of_Algeria.svg|20px]] [[Baghdad Bounedýa]]||'''358'''||519||0.72||2009
|-
|54||align=left|[[Faýl:Flag_of_Costa Rica.svg|20px]] [[Alwaro Saborio]]||'''357'''||723||0.49||2000-2023
|-
|55||align=left|[[Faýl:Flag_of_Qatar.svg|20px]] [[Rodrigo Tabata]]||'''351'''||896||0.39||1999-2025
|-
|56||align=left|[[Faýl:Flag_of_Japan.svg|20px]] [[Kunişige Kamamoto]]||'''350'''||405||0.86||1964-1984
|-
|57||align=left|[[Faýl:Flag_of_Greece.svg|20px]] [[Giorgos Sideris]]||'''348'''||453||0.77||1958-1972
|-
!58||align=left|[[Faýl:Flag_of_India.svg|20px]] [[Sunil Çhetri]]||'''347'''||730||0.43||2002
|-
|59||align=left|[[Faýl:Flag_of_Georgia.svg|20px]] [[Şota Arweladze]]||'''347'''||610||0.57||1990-2008
|-
|60||align=left|[[Faýl:Flag_of_Myanmar.svg|20px]] [[Soe Myat Min]]||'''345'''||379||0.91||1998-2012
|-
|61||align=left|[[Faýl:Flag_of_Switzerland.svg|20px]] [[Ýaks Fatton]]||'''345'''||591||0.58||1943–1963
|-
|62||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Klaudio Pizarro]]||'''345'''||886||0.39||1996-2020
|-
|63||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Korea.svg|20px]] [[Lee Dong Gook]]||'''339'''||831||0.41||1998-2020
|-
|64||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saudi Arabia.svg|20px]] [[Mažed Abdullah]]||'''338'''||387||0.87||1975-1998
|-
|65||align=left|[[Faýl:Flag_of_Australia.svg|20px]] [[Damian Mori]]||'''338'''||617||0.55||1989-2011
|-
|66||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iraq.svg|20px]] [[Younis Mahmoud]]||'''336'''||576||0.58||1997-2016
|-
|67||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bulgaria.svg|20px]] [[Dimitar Berbatow]]||'''334'''||748||0.45||1998-2018
|-
|68||align=left|[[Faýl:Flag_of_Denmark.svg|20px]] [[Pauli Ýorgensen]]||'''332'''||344||0.97||1924-1942
|-
!69||align=left|[[Faýl:Flag_of_Faroe Islands.svg|20px]] [[Klaýmint Olsen]]||'''329'''||632||0.51||2004
|-
|70||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Vincent and the Grenadines.svg|20px]] [[Marlon Ýeyms]]||'''329'''||429||0.77||1995-2014
|-
|71||align=left|[[Faýl:Flag_of_Russia.svg|20px]] [[Oleg Blokhin]]||'''325'''||764||0.43||1969-1990
|-
!72||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kenya.svg|20px]] [[Maýkl Olunga]]||'''322'''||451||0.71||2012
|-
!73||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nigeria.svg|20px]] [[Pidrer Utaka]]||'''322<!--(+1)-->'''||779||0.43||2003
|-
|74||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ethiopia.svg|20px]] [[Yidnekatçew Tessema]]||'''321'''||380||0.84||1943-1958
|-
|75||align=left|[[Faýl:Flag_of_Venezuela.svg|20px]] [[Huan Garzia]]||'''320'''||719||0.45||1988–2013
|-
!76||align=left|[[Faýl:Flag_of_Croatia.svg|20px]] [[Andriy Kramaritz]]||'''319'''||731||0.45||2005
|-
!77||align=left|[[Faýl:Flag_of_East Timor.svg|20px]] [[Patrik Fabiano]]||'''318'''||486||0.70||2006
|-
|78||align=left|[[Faýl:Flag_of_Jamaica.svg|20px]] [[Barri Heýls]]||'''317'''||1038||0.31||1994-2023
|-
!79||align=left|[[Faýl:Flag_of_Finland.svg|20px]] [[Teemu Pukki]]||'''315'''||841||0.37||2005
|-
!80||align=left|[[Faýl:Flag_of_Senegal.svg|20px]] [[Sadio Mane]]||'''314'''||777||0.40||2011
|-
|81||align=left|[[Faýl:Flag_of_Albania.svg|20px]] [[Gamdi Salihi]]||'''314'''||634||0.50||2002-2019
|-
|82||align=left|[[Faýl:Flag_of_Estonia.svg|20px]] [[Maksim Gruznow]]||'''312'''||522||0.60||1992-2012
|-
!83||align=left|[[Faýl:Flag_of_China.svg|20px]] [[Wu Lei]]||'''311'''||696||0.45||2006
|-
|84||align=left|[[Faýl:Flag_of_Democratic Republic of the Congo.svg|20px]] [[Dieumerzi Mbokani]]||'''311'''||617||0.50||2004-2024
|-
|85||align=left|[[Faýl:Flag_of_Romania.svg|20px]] [[Gheorghe Hagi]]||'''311'''||770||0.40||1982-2001
|-
|86||align=left|[[Faýl:Flag_of_Panama.svg|20px]] [[Nikolas Munýoz]]||'''308'''||610||0.50||2000-2022
|-
|87||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iran.svg|20px]] [[Farşad Pious]]||'''306'''||361||0.85||1980-1997
|-
|88||align=left|[[Faýl:Flag_of_Oman.svg|20px]] [[Hani Al Dabit]]||'''304'''||500||0.61||1996-2015
|-
|89||align=left|[[Faýl:Flag_of_Czech Republic.svg|20px]] [[Ýan Koller]]||'''301'''||681||0.44||1994-2011
|-
|90||align=left|[[Faýl:Flag_of_USA.svg|20px]] [[Landon Donowan]]||'''301'''||728||0.41||1998-2019
|-
|91||align=left|[[Faýl:Flag_of_Dominica.svg|20px]] [[Ýefferson Louis]]||'''293'''||904||0.32||1999-2025
|-
!92||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lebanon.svg|20px]] [[Hassan Ali]]||'''289'''||669||0.43||2004
|-
!93||align=left|[[Faýl:Flag_of_North Macedonia.svg|20px]] [[Besart Ibraimi]]||'''288'''||613||0.54||2005
|-
|94||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malaysia.svg|20px]] [[Mokhtar Dahari]]||'''286'''||530||0.54||1972-1990
|-
|95||align=left|[[Faýl:Flag_of_Liberia.svg|20px]] [[Ýorş Weah]] ||'''284'''||643||0.44||1985-2003
|-
|96||align=left|[[Faýl:Flag_of_Azerbaijan.svg|20px]] [[Nazim Aliyew]]||'''282'''||413||0.68||1983-2000
|-
|97||align=left|[[Faýl:Flag_of_Armenia.svg|20px]] [[Arsen Awetisyan]]||'''278'''||559||0.50||1990-2011
|-
!98||align=left|[[Faýl:Flag_of_Honduras.svg|20px]] [[Ýerry Bengtson]]||'''277'''||712||0.41||2007
|-
|99||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cyprus.svg|20px]] [[Sotiris Kaiafas]]||'''276'''||431||0.64||1967-1984
|-
|100||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ghana.svg|20px]] [[Asamoah Gyan]]||'''274'''||542||0.52||2003-2021
|-
|101||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uzbekistan.svg|20px]] [[Rawşan Bozorow]]||'''273'''||495||0.55||1985-2007
|-
!102||align=left|[[Faýl:Flag_of_Zimbabwe.svg|20px]] [[Nýaşa Muşekwi]]||'''272'''||526||0.51||2007
|-
|103||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malta.svg|20px]] [[Mikhael Mifsud]]||'''271'''||789||0.34||1997–2022
|-
|104||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tunisia.svg|20px]] [[Gamdi Harbaoui]]||'''267'''||534||0.50||2005–2021
|-
|105||align=left|[[Faýl:Flag_of_Republic of the Congo.svg|20px]] [[Fransois M'Pele]]||'''266'''||530||0.50||1966-1982
|-
!106||align=left|[[Faýl:Flag_of_New Zealand.svg|20px]] [[Kris Wud]]||'''265'''||724||0.37||2007
|-
|107||align=left|[[Faýl:Flag_of_Latvia.svg|20px]] [[Mihails Miholaps]]||'''265'''||465||0.57||1992-2009
|-
|108||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belarus.svg|20px]] [[Roman Wasilýuk]]||'''261'''||613||0.43||1994-2021
|-
!109||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bahrain.svg|20px]] [[Ismail Abdullatif]]||'''260'''||485||0.53||2004
|-
|110||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bermuda.svg|20px]] [[Şaun Goater]]||'''259'''||621||0.52||1987-2010
|-
!111||align=left|[[Faýl:Flag_of_Togo.svg|20px]] [[Kodýo Fo-Doh Laba]]||'''258'''||425||0.59||2014
|-
|112||align=left|[[Faýl:Flag_of_Antigua and Barbuda.svg|20px]] [[Pidrer Baýrs]]||'''257'''||436||0.59||2003-2025
|-
|113||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tajikistan.svg|20px]] [[Manuçekhr Džalilow]]||'''257'''||479||0.54||2009-2025
|-
!114||align=left|[[Faýl:Flag_of_Macau.svg|20px]] [[Niki Torrao]]||'''255'''||268||0.97||2005
|-
|115||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mali.svg|20px]] [[Salif Keita]]||'''255'''||442||0.58||1963-2008
|-
!116||align=left|[[Faýl:Flag_of_Fiji.svg|20px]] [[Roy Krişna]]||'''253'''||457||0.55||2008
|-
!117||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kyrgyzstan.svg|20px]] [[Mirlan Murzaýew]]||'''253'''||447||0.58||2005
|-
!118||align=left|[[Faýl:Flag_of_Montserrat.svg|20px]] [[Lyl Teýlor]]||'''245'''||652||0.37||2007
|-
|119||align=left|[[Faýl:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Niko Braun]]||'''243'''||429||0.57||1968-1986
|-
|120||align=left|[[Faýl:Flag_of_Philippines.svg|20px]] [[Bienwenido Maranýon]]||'''243'''||482||0.50||2005-2025
|-
!121||align=left|[[Faýl:Snake Flag of Martinique.svg|20px]] [[Kewan Parsumen]]||'''242'''||335||0.71||2004
|-
!122||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guam.svg|20px]] [[Markus Lopez]]||'''239'''||202||1.25||2009
|-
|123||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iceland.svg|20px]] [[Tryggwi Gudmundsson]]||'''237'''||510||0.46||1992-2018
|-
!124||align=left|[[Faýl:Proposed flag of Réunion (VAR).svg|20px]] [[Ýan Mişe Fonten]]||'''237'''||447||0.56||2006
|-
|125||align=left|[[Faýl:Flag_of_Slovenia.svg|20px]] [[Miliwoje Novakowiç]]||'''236'''||536||0.44||1998-2017
|-
|126||align=left|[[Faýl:Flag_of_Solomon Islands.svg|20px]] [[Benýamin Totori]]||'''235'''||378||0.62||2002-2023
|-
|127||align=left|[[Faýl:Flag_of_Madagascar.svg|20px]] [[Fanewa Ima Andriatsima]]||'''235'''||622||0.38||1999-2021
|-
|128||align=left|[[Faýl:Flag_of_Pakistan.svg|20px]] [[Arif Mehmood]]||'''233'''||354||0.66||2004-2016
|-
!129||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tanzania.svg|20px]] [[Mbwana Samatta]]||'''231'''||654||0.40||2010
|-
!130||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mongolia.svg|20px]] [[Nyam-Osor Naranbold]]||'''231'''||262||0.87||2014
|-
|131||align=left|[[Faýl:Flag_of_San Marino.svg|20px]] [[Andy Selwa]]||'''229'''||673||0.34||1994-2019
|-
|132||align=left|[[Faýl:Flag_of_Libya.svg|20px]] [[Eamon Zayed]]||'''227'''||455||0.50||2002-2020
|-
|133||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uganda.svg|20px]] [[Mažid Musisi]]||'''226'''||532||0.42||1982-2005
|-
|134||align=left|[[Faýl:Flag_of_Moldova.svg|20px]] [[Serghei Rogatsiow]]||'''225'''||473||0.48||1993-2010
|-
|135||align=left|[[Faýl:Flag_of_Trinidad and Tobago.svg|20px]] [[Istirn Ýon]]||'''225'''||564||0.40||1996-2018
|-
|136||align=left|[[Faýl:Flag_of_Benin.svg|20px]] [[Mikael Pote]]||'''222'''||650||0.34||2003-2024
|-
|137||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Cyprus.svg|20px]] [[Erbay Gönelli]]||'''221'''||207||1.07||1972-1987
|-
|138||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turks and Caicos Islands.svg|20px]] [[Mark Fenelus]]||'''221'''||255||0.87||2009-2023
|-
!139||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkmenistan.svg|20px]] [[Didar Durdyýew]]||'''220'''||292||0.76||2012
|-
|140||align=left|[[Faýl:Flag_of_Canada.svg|20px]] [[Pol Peskisolido]]||'''219'''||729||0.30||1989-2009
|-
!141||align=left|[[Faýl:Flag_of_Vietnam.svg|20px]] [[Nguyen Wan Çuyet]]||'''214'''||558||0.41||2008
|-
|142||align=left|[[Faýl:Flag_of_Burkina Faso.svg|20px]] [[Moumouni Dagano]]||'''213'''||505||0.42||1998–2016
|-
|143||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cuba.svg|20px]] [[Eduardo Sebrango]]||'''212'''||498||0.43||1992-2013
|-
|144||align=left|[[Faýl:Flag_of_Yemen.svg|20px]] [[Ali Al Nono]] ||'''211'''||462||0.46||1995-2014
|-
!145||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guinea.svg|20px]] [[Serhou Gýirassy]]||'''210'''||461||0.42||2012
|-
|146||align=left|[[Faýl:Flag_of_Liechtenstein.svg|20px]] [[Mario Frikk]]||'''206'''||789||0.26||1990-2016
|-
|147||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nicaragua.svg|20px]] [[Emilio Palazios]]||'''204'''||672||0.30||1999-2017
|-
|148||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sierra Leone.svg|20px]] [[Kei Kamara]]||'''204'''||651||0.31||2004-2025
|-
|149||align=left|[[Faýl:Flag_of_Afghanistan.svg|20px]] [[Haşmatullah Barakzai]]||'''202'''||211||0.96||2004-2017
|-
|150||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Sudan.svg|20px]] [[Ýeýms Moga]] ||'''202'''||380||0.53||1998-2019
|-
|151||align=left|[[Faýl:Flag_of_Hong Kong.svg|20px]] [[Au Wai Lun]]||'''200'''||324||0.62||1988-2013
|-
|152||align=left|[[Faýl:Flag_of_Jordan.svg|20px]] [[Mahmoud Şelbaieh]]||'''199'''||367||0.56||1998–2016
|-
|153||align=left|[[Faýl:Flag_of_Angola.svg|20px]] [[Flawio Amado]]||'''197'''||411||0.48||1999-2014
|-
|154||align=left|[[Faýl:Flag_of_Eswatini.svg|20px]] [[Filiks Beýdinhorst]]||'''197'''||341||0.58||2007-2026
|-
|155||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bangladesh.svg|20px]] [[Mohammad Aslam]]||'''195'''||429||0.45||1977-1996
|-
!156||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cambodia.svg|20px]] [[Çan Wathanaka]]||'''195<!--162-->'''||255||0.79||2011
|-
|157||align=left|[[Faýl:Flag_of_Grenada.svg|20px]] [[Ýeyzon Robert]]||'''194'''||578||0.34||1995-2014
|-
!158||align=left|[[Faýl:Flag_of_Rwanda.svg|20px]] [[Medi Kagere]]||'''193'''||448||0.43||2005
|-
|159||align=left|[[Faýl:Flag_of_Somalia.svg|20px]] [[Sisse Aden Abşir]]||'''193'''||396||0.49||2000-2019
|-
!160||align=left|[[Faýl:Flag of Cape Verde (10-17).svg|20px]] [[Djaniny]]||'''192'''||495||0.40||2009
|-
|161||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Africa.svg|20px]] [[Benni MkKarthy]]||'''192'''||479||0.40||1995-2013
|-
!162||align=left|[[Faýl:Flag_of_Chad.svg|20px]] [[Uzuşi N'Dose]]||'''191'''||416||0.45||2005
|-
|163||align=left|[[Faýl:Flag_of North Korea.svg|20px]] [[Žong Tae-Se]]||'''191'''||552||0.35||2006-2022
|-
|164||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gibraltar.svg|20px]] [[Eýdeým Prisdly]]||'''191'''||491||0.39||2008-2025
|-
!165||align=left|[[Faýl:Flag_of_Slovakia.svg|20px]] [[Mitzhal Džuriş]]||'''188'''||759||0.25||2005
|-
|166||align=left|[[Faýl:Flag_of_Dominican Republic.svg|20px]] [[Ýonatan Fanýa]]||'''186'''||442||0.42||2004-2019
|-
|167||align=left|[[Faýl:Flag_of_Papua New Guinea.svg|20px]] [[Reggie Dawani]]||'''186'''||348||0.53||1996-2015
|-
!168||align=left|[[Faýl:Flag_of_Puerto Rico.svg|20px]] [[Ektor Ramos]]||'''185'''||386||0.47||2007
|-
|169||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kazakhstan.svg|20px]] [[Nurbol Zhumaskaliýew]]||'''185'''||642||0.29||1998-2018
|-
|170||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sri Lanka.svg|20px]] [[Çathura Gunaratne]]||'''184'''||429||0.43||2005-2021
|-
!171||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bahamas.svg|20px]] [[Lesly St Fleur]]||'''182'''||366||0.42||2005
|-
!172||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kosovo.svg|20px]] [[Wedat]]||'''180'''||534||0.34||2010
|-
!173||align=left|[[Faýl:Flag_of_Barbados.svg|20px]] [[Eýmeýndo Leýşly]]||'''176'''||258||0.67||2010
|-
!174||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guadeloupe (local).svg|20px]] [[Zrezory Zondre]]||'''176'''||408||0.41||2007
|-
!175||align=left|[[Faýl:Flag_of_Namibia.svg|20px]] [[Pidrer Şalulil]]||'''173'''||419||0.47||2011
|-
!176||align=left|[[Faýl:Flag_of_FLNKS.svg|20px]] [[Makalu Zowi]]||'''172'''||134||1.38||2019
|-
|177||align=left|[[Faýl:Flag_of_Andorra.svg|20px]] [[Kristian Martinez]]||'''171'''||437||0.39||2009-2024
|-
|178||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malawi.svg|20px]] [[Essau Kanýenda]]||'''170'''||468||0.36||1999-2019
|-
|179||align=left|[[Faýl:Flag_of_Comoros.svg|20px]] [[El Fardu Bõn Nabuan]]||'''170'''||501||0.34||2007-2026
|-
|180||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mozambique.svg|20px]] [[Tiko Tiko]]||'''169'''||481||0.35||1992-2011
|-
|181||align=left|[[Faýl:Flag_of_Haiti.svg|20px]] [[Ýan R. Menelas]]||'''168'''||269||0.62||1993-2007
|-
!182||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gambia.svg|20px]] [[Pa Dibba]]||'''167'''||438||0.36||2010
|-
!183||align=left|[[Faýl:Flag_of_Vanuatu.svg|20px]] [[Kensi Tangis]]||'''164'''||195||0.87||2011
|-
!184||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bhutan.svg|20px]] [[Çenço Gyeltşen]]||'''162<!--155-->'''||292||0.55||2008
|-
|185||align=left|[[Faýl:Flag_of_French Guiana.svg|20px]] [[Gabriel Pigree]]||'''162'''||281||0.58||2003-2016
|-
|186||align=left|[[Faýl:Flag_of_Palestine.svg|20px]] [[Murad Alýan]]||'''161'''||207||0.78||2002–2013
|-
|187||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lesotho.svg|20px]] [[Refiloe Potse]]||'''160'''||305||0.52||2000-2011
|-
|188||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guinea-Bissau.svg|20px]] [[Frederik Mendy]]||'''159'''||429||0.37||2009-2024
|-
|189||align=left|[[Faýl:Flag_of_Niger.svg|20px]] [[Moussa Maazou]]||'''158'''||517||0.31||2008-2025
|-
!190||align=left|[[Faýl:Flag_of_São Tomé and Príncipe.svg|20px]] [[Luis Leal]]||'''155'''||520||0.29||2008
|-
!191||align=left|[[Faýl:Flag_of_Curaçao.svg|20px]] [[Rangalo Ýanga]]||'''154'''||536||0.29||2009
|-
|192||align=left|[[Faýl:Flag_of_Eritrea.svg|20px]] [[Genok Goitom]]||'''154'''||547||0.28||2003-2021
|-
|193||align=left|[[Faýl:Flag_of_Botswana.svg|20px]] [[Malepa Bolelang]]||'''152'''||374||0.41||2003-2017
|-
|194||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belize.svg|20px]] [[Deon MkKaulay]]||'''150'''||324||0.64||2005-2022
|-
|195||align=left|[[Faýl:Flag_of_Equatorial Guinea.svg|20px]] [[Emilio Nsue]]||'''143'''||716||0.20||2005-2026
|-
|196||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Lucia.svg|20px]] [[Irl Ýan]]||'''142'''||273||0.52||1991-2009
|-
!197||align=left|[[Faýl:Flag_of_Djibouti.svg|20px]] [[Gabriel Dadzie]]||'''141'''||154||1.02||2018
|-
!198||align=left|[[Faýl:Flag_of_Burundi.svg|20px]] [[Saidi Ntibazonkiza]]||'''139'''||403||0.37||2003
|-
!199||align=left|[[Faýl:Flag_of_Central African Republic.svg|20px]] [[Lui Mafuta]]||'''138'''||362||0.41||2013
|-
!200||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brunei.svg|20px]] [[Adi Said]]||'''138'''||233||0.55||2011
|-
!201||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mauritania.svg|20px]] [[Hemeýa Tanjy]]||'''135'''||237||0.75||2016
|-
!202||align=left|[[Faýl:Flag_of_Anguilla.svg|20px]] [[Ýonatan Gýişard]]||'''132'''||106||1.25||2016
|-
|203||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mauritius.svg|20px]] [[Ýan-Mark Itir]]||'''132'''||374||0.35||1987-2005
|-
|204||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guyana.svg|20px]] [[Randolph Ýerom]]||'''130'''||260||0.50||1997–2011
|-
!205||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bonaire.svg|20px]] [[Ayrton Zizilia]]||'''123'''||172||0.71||2015
|-
|206||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nepal.svg|20px]] [[Anil Gurung]]||'''121'''||348||0.34||2003-2021
|-
|207||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mayotte.svg|20px]] [[Antuan Rasolofonirina]]||'''118'''||318||0.37||2004-2019
|-
!208||align=left|[[Faýl:Flag_of_Taiwan.svg|20px]] [[Ange Kouame]]||'''113'''||195||0.53||2018
|-
!209||align=left|[[Faýl:Flag_of_Aruba.svg|20px]] [[Riki Hodga]]||'''105'''||100||1.05||2016
|-
!210||align=left|[[Faýl:Flag_of_Laos.svg|20px]] [[Bounpaçan Boungkong]]||'''102'''||189||0.54||2015
|-
!211||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cayman Islands.svg|20px]] [[Dweým Raýght]]||'''100'''||148||0.66||2009
|-
!212||align=left|[[Faýl:Flag_of_British Virgin Islands.svg|20px]] [[Gregory Ýeyms]]||'''99'''||245||0.40||2003
|-
!213||align=left|[[Faýl:Flag_of_American Samoa.svg|20px]] [[Ýonika Kollins]]||'''94'''||45||2.14||2022
|-
|214||align=left|[[Faýl:Flag_of_Seychelles.svg|20px]] [[Kewin Betsy]]||'''86'''||620||0.14||1997-2015
|-
!215||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sint Maarten.svg|20px]] [[Garwin Laka]]||'''86'''||167||0.52||2015
|-
!216||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Mariana Islands.svg|20px]] [[Ýo Wang Miller]]||'''83'''||75||1.16||2009
|-
!217||align=left|[[Faýl:Flag of Saint Martin (local).gif|20px]] [[Stönly Sugarey]]||'''71'''||223||0.32||2012
|-
!218||align=left|[[Faýl:Flag_of_Zanzibar.svg|20px]] [[Maabad Maulid]]||'''63'''||147||0.43||2019
|-
!219||align=left|[[Faýl:Flag_of_Samoa.svg|20px]] [[Maýkl Leo]]||'''62'''||42||1.55||2018
|-
|220||align=left|[[Faýl:Flag_of_the United States Virgin Islands.svg|20px]] [[Ýems Mak]]||'''52'''||211||0.25||2008-2023
|-
!221||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tonga.svg|20px]] [[Hemaloto Polowili]]||'''39'''||55||0.67||2011
|-
!222||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cook Islands.svg|20px]] [[Maro Bonsu Maro]]||'''37'''||81||0.46||2013
|}
==HEM==
*[[Futbol taryhynda iň köp oýun uran uýunçylar]]
*[[Aýallar futbolynyň taryhyndan iň köp gol uran oýunçylar]]
*[[Futbol taryhynda iň köp namaglup oýunlar uran derwezewanlar]]
==Daşarky baglanyşyklar==
*([[:is:Listi yfir markahæstu og leikjahæstu knattspyrnumenn|ís]])
*([[:hi:फुटबॉल गोल स्कोरर उच्च संस्थाओं की सूची|hi]])
[[Kategoriýa:Futbol]]
qnn2cbic3590ju0du8cmuxf5ayt6pfp
270909
270907
2026-09-23T15:43:20Z
~2026-48914-73
34708
/* Henizem işjeň */
270909
wikitext
text/x-wiki
==Hronologiýa==
*2024-nji ýylyň 30-njy martynda [[Kriştiano Ronaldo]] '''900''' pökgi geçirdi.
*2026-nji ýylyň 22-njy awgustinda [[Lionel Messi]] '''950''' pökgi geçiren.
==Iň köp pökgi geçirenler==
{|
|style="background:antiquewhite; color:antiquewhite; border:1px solid yellowgreen;" |111||Ýurt rekordy
|-
| ||
|-
|style="background:palegoldenrod; color:palegoldenrod; border:1px solid yellowgreen;" |111||Rekord ýurt henizem işjeňlik edýär
|-
| ||
|-
|style="background:honeydew; color:honeydew; border:1px solid yellowgreen;" |111||Henizem işjeň
|}
{| style="text-align:center;"
|-
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |San
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Oýunçy
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Maksatlary
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Oýunlar
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Ortaça
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Ýyllar
|-
!bgcolor=palegoldenrod|1||align="left"|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] '''[[Kriştiano Ronaldo]]'''||'''997'''||1373||0.72||2001
|-
!bgcolor=palegoldenrod|2||align="left"|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] '''[[Lionel Messi]]'''||'''957'''||1231||0.77||2003
|-
|bgcolor=antiquewhite|3||align="left"|[[Faýl:Flag_of_Austria.svg|20px]] [[Žozef Bitzan]]||'''812'''||522||1.56||1930-1957
|-
|bgcolor=antiquewhite|4||align="left"|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Romario]]||'''772'''||994||0.78||1985-2009
|-
|5||align="left"|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Pele]]||'''767'''||831||0.92||1956-1977
|-
!bgcolor=palegoldenrod|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Poland.svg|20px]] [[Robert Lewandowski]]||'''757'''||1125||0.69||2005
|-
|bgcolor=antiquewhite|7||align="left"|[[Faýl:Flag_of_Hungary.svg|20px]] [[Ferentz Puşkaş]]||'''746'''||759||0.99||1943-1966
|-
|bgcolor=antiquewhite|8||align="left"|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Žead Mýula]]||'''735'''||793||0.93||1962-1981
|}
==Ýeke toparda==
Iň köp pökgi geçirenler futbol taryhynda bir toparda iň köp pökgi geçirdiler
{| style="text-align:center;"
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunlar
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ortaça
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ýyllar
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Topary
|-
|1
|align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||'''672'''||778||0.86||2003–2021||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]][[Barselona futbol kluby|Barselona]]
|-
|2
|align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Pele]]||'''643'''||656||0.98||1956–1974||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Santos FK|Santos]]
|-
|3
|align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Žead Mýula]]||'''563'''||605||0.93||1964–1979||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Bawariýa FK|Bawariýa]]
|-
|4
|align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Fernando Peýroteo]]||'''544'''||334||1.63||1937–1949||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Sporting KP|Sporting]]
|-
|5
|align=left|[[Faýl:Flag_of_Austria.svg|20px]] [[Žozef Bitzan]]||'''535'''||272||0.97||1936-1949||align=left|[[Faýl:Flag_of_Czech Republic.svg|20px]] [[Slawia Praha FK|Slawia]]
|-
|6
|align=left|[[Faýl:Flag_of_Scotland.svg|20px]] [[Žimi MkGrori]]||'''522'''||501||1.04||1922–1938||align=left|[[Faýl:Flag_of_Scotland.svg|20px]] [[Zeltic FK|Zeltik]]
|-
|7
|align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Abe Lenstra|Aba Lanstra]]||'''517'''||571||0.91||1933–1955||align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[SK Heranfen|Heranfen]]
|-
|}
== Henizem işjeň ==
*300-den köp maksat we 600-den öňki maksat.
*Ýurt rekordy bolmadyk gol salanlar.
{| style="text-align:center;"
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |San
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Oýunçy
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Maksatlary
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Oýunlar
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Ortaça
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Ýyllar
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Topary
|-
|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Neýmar]]||'''477'''||797||0.62||2009||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Santos]]
|-
|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Hulk]]||'''464'''||954||0.52||2004||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Fluminense]]
|-
|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Kilyan Mbappe]]||'''454'''||610||0.73||2014||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Real Madrid CF|Real Madrid]]
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belgium.svg|20px]] [[Romelu Lukaku]]||'''410'''||828||0.50||2009||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkey.svg|20px]] [[Fenerbahçe]]
|-
|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_Syria.svg|20px]] [[Omar Al-Somah]]||'''409'''||569||0.76||2007||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saudi Arabia.svg|20px]] [[Al Hazm]]
|-
|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Radamel Falkao]]||'''358'''||746||0.48||2003||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Milýonarios]]
|-
|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Oliwer Ýiru]]||'''347'''||888||0.41||2005||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Lyl]]
|-
|8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Karlos Bakka]]||'''345'''||816||0.42||2006||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Atletiko Ýunior]]
|-
|9||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Aleksandar Mitrowits]]||'''342'''||647||0.53||2005||align=left|[[Faýl:Flag_of_Qatar.svg|20px]] [[Al Raýan]]
|-
|10||align=left|[[Faýl:Flag_of_Qatar.svg|20px]] [[Sebastian Soria]]||'''338'''||759||0.46||2002||align=left|[[Faýl:Flag_of_Qatar.svg|20px]] [[Katar SK|Katar]]
|-
|11||align=left|[[Faýl:Flag_of_Indonesia.svg|20px]] [[Beto Gonsalwez]]||'''336'''||645||0.55||1999||align=left|[[Faýl:Flag_of_Indonesia.svg|20px]] [[PSBS Biak]]
|-
|12||align=left|[[Faýl:Flag_of_Morocco.svg|20px]] [[Ýussef Al-Arabi]]||'''336'''||702||0.49||2005||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Nönts]]
|-
|13||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Ernan Barkos]]||'''336'''||789||0.42||2004||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Sporting Kristal]]
|-
|14||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Antuan Grizmon]]||'''326'''||910||0.37||2007||align=left|[[Faýl:Flag_of_USA.svg|20px]] [[Orlando Siti]]
|-
|15||align=left|[[Faýl:Flag_of_Thailand.svg|20px]] [[Teerasil Dangda]]||'''325'''||743||0.44||2002||align=left|[[Faýl:Flag_of_Thailand.svg|20px]] [[Bankok Ýunaýted]]
|-
|16||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Ýems Wardy]]||'''324'''||722||0.46||2007||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Kemonese]]
|-
|17||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Aleksandre Lakazette]]||'''322'''||729||0.44||2006||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saudi Arabia.svg|20px]] [[Neom]]
|-
|18||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Paolo Gýerrero]]||'''322'''||853||0.39||2001||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Alianza Lima]]
|-
|19||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Tomas Mýula]]||'''322'''||952||0.35||2004||align=left|[[Faýl:Flag_of_Canada.svg|20px]] [[Wankouwer]]
|-
|20||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[German Kano]]||'''315'''||659||0.47||2007||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Fluminense]]
|-
|21||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Korea.svg|20px]] [[Son Heung-min]]||'''308'''||846||0.41||2008||align=left|[[Faýl:Flag_of_USA.svg|20px]] [[Los Angeles]]
|-
|22||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Ugo Rodalýega]]||'''307'''||876||0.36||2004||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Santa Fe]]
|-
|23||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Gabriel Barbosa]]||'''300'''||670||0.45||2011||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Santos]]
|}
==Ýurt boýunça==
[[Futbol]] taryhynda ýurduň iň köp pökgi geçiren oýunçylarynyň sanawy.
{| style=text-align:center;"
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |San
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Oýunçy
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Maksatlary
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Oýunlar
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Ortaça
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;" |Ýyllar
|-
!bgcolor=palegoldenrod|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Kriştiano Ronaldo]]||'''997'''||1373||0.72||2001
|-
!bgcolor=palegoldenrod|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||'''957'''||1231||0.77||2003
|-
|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Austria.svg|20px]] [[Žozef Bitzan]]||'''812'''||522||1.56||1931-1957
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Romario]]||'''772'''||994||0.78||1985-2009
|-
!5||align=left|[[Faýl:Flag_of_Poland.svg|20px]] [[Robert Lewandowski]]||'''757'''||1125||0.69||2005
|-
|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Hungary.svg|20px]] [[Ferentz Puşkaş]]||'''746'''||754||0.99||1943-1966
|-
|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Žead Mýula]]||'''735'''||793||0.93||1962-1981
|-
|8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Abe Lenstra|Aba Lanstra]]||'''676'''||777||0.87||1936-1963
|-
!9||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Luiz Suarez]]||'''618'''||1061||0.60||2005
|-
|10||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sweden.svg|20px]] [[Zlatan Ibragimowiç]]||'''580'''||999||0.58||1999–2023
|-
|bgcolor=antiquewhite|11||align=left|[[Faýl:Flag_of_Zambia.svg|20px]] [[Godfri Çitalu]]||'''569'''||811||0.70||1964-1982
|-
!12||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Karim Benzema]]||'''559'''||1049||0.52||2004
|-
!13||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Heýrry Keýn]]||'''552'''||812||0.52||2009
|-
|14||align=left|[[Faýl:Flag_of_Scotland.svg|20px]] [[Žimi MkGrori]]||'''550'''||547||1.01||1922-1938
|-
|bgcolor=antiquewhite|15||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mexico.svg|20px]] [[Ugo Sançez]]||'''541'''||895||0.60||1976-1998
|-
|16||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cameroon.svg|20px]] [[Röze Milýa]]||'''481'''||871||0.59 ||1968–1996
|-
|bgcolor=antiquewhite|17||align=left|[[Faýl:Flag_of_Maldives.svg|20px]] [[Ali Aşfak]]||'''480'''||571||0.84||2001-2026
|-
|18||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Stžepan Bobek]]||'''480'''||554||0.87||1944-1959
|-
|19||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belgium.svg|20px]] [[Žeff Mermans]]||'''476'''||612||0.78||1937-1960
|-
!bgcolor=palegoldenrod|20||align=left|[[Faýl:Flag_of_French Polynesia.svg|20px]] [[Teonui Teo]]||'''471'''||412||1.24||2008
|-
|21||align=left|[[Faýl:Flag_of_Singapore.svg|20px]] [[Aleksandar Duriç]]||'''469'''||792||0.59||1992-2019
|-
|22||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Raul Gonzales Blanko|Raul]]||'''465'''||1064||0.44||1994-2015
|-
!23||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Edin Džeko]]||'''463'''||1082||0.43||2003
|-
|24||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ecuador.svg|20px]] [[Alberto Ispenser]]||'''451'''||662||0.68||1953-1974
|-
|25||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ireland.svg|20px]] [[Ýon Odridç]]||'''441'''||851||0.52||1979-1998
|-
|26||align=left|[[Faýl:Flag_of_Israel.svg|20px]] [[Eran Zahawi]]||'''438'''||804||0.54||2006-2025
|-
|27||align=left|[[Faýl:Flag_of_Syria.svg|20px]] [[Firas Al Kathib]]||'''434'''||587||0.74||1999-2019
|-
|28||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Kitts and Nevis.svg|20px]] [[Keith Gumbs]]||'''425'''||518||0.82||1989-2014
|-
|29||align=left|[[Faýl:Flag_of_Paraguay.svg|20px]] [[Oskar Kardozo]]||'''425'''||955||0.45||2003-2025
|-
!30||align=left|[[Faýl:Flag_of_Norway.svg|20px]] [[Erling Haaland]]||'''416'''||510||0.83||2015
|-
!31||align=left|[[Faýl:Flag_of_Egypt.svg|20px]] [[Mohamed Salah]]||'''216'''||844||0.47||2010
|-
|32||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lithuania.svg|20px]] [[Riçardas Beniuşis]]||'''415'''||700||0.59||1998-2023
|-
!33||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gabon.svg|20px]] [[Pierr Obamuyang]]||'''415'''||829||0.50||2007
|-
|34||align=left|[[Faýl:Flag_of_Montenegro.svg|20px]] [[Dežan Damžanowiç]]||'''412'''||796||0.52||1997-2023
|-
|35||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guatemala.svg|20px]] [[Huan Plata]]||'''411'''||598||0.69||1088-2010
|-
|36||align=left|[[Faýl:Flag_of_Wales.svg|20px]] [[Ýan Ruş]]||'''410'''||898||0.46||1978-2000
|-
|37||align=left|[[Faýl:Flag_of_Thailand.svg|20px]] [[Piýang Pue-On]]||'''404'''||579||0.70||1979-1997
|-
|38||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ukraine.svg|20px]] [[Andriž Şewçenko]]||'''402'''||730||0.55||1994-2012
|-
|39||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bolivia.svg|20px]] [[Viktor Antelo]]||'''392'''||637||0.62||1980-2001
|-
|40||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkey.svg|20px]] [[Hakan Şükür]]||'''391'''||865||0.45||1987-2008
|-
|41||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Ireland.svg|20px]] [[Ýo Brambik]]||'''385'''||322||1.20||1926-1939
|-
!42||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Dayro Moreno]]||'''383'''||893||0.43||2003
|-
!43||align=left|[[Faýl:Flag_of_Morocco.svg|20px]] [[Abderrazak Hamdallah]]||'''377'''||491||0.79||2009
|-
!44||align=left|[[Faýl:Flag_of_United Arab Emirates.svg|20px]] [[Ali Mabkhout]]||'''377'''||602||0.54||2008
|-
|45||align=left|[[Faýl:Flag_of_Chile.svg|20px]] [[Umberto Suazo]]||'''377'''||746||0.51||2000-2025
|-
!46||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kuwait.svg|20px]] [[Bader Al-Mutawa]]||'''375'''||752||0.50||2002
|-
|47||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ivory Coast.svg|20px]] [[Didier Drogba]]||'''370'''||805||0.46||1997-2018
|-
|48||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Silvio Piola]]||'''369'''||663||0.56||1929-1954
|-
|49||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sudan.svg|20px]] [[Ali Gagarin]]||'''369'''||602||0.61||1966-1979
|-
|50||align=left|[[Faýl:Flag_of_Suriname.svg|20px]] [[Kennet Kluiwert]]||'''368'''||348||1.06||1961-1970
|-
|51||align=left|[[Faýl:Flag_of_El Salvador.svg|20px]] [[William Reýes]]||'''365'''||767||0.47||1997-2022
|-
|52||align=left|[[Faýl:Flag_of_Indonesia.svg|20px]] [[Kristian Gonzalez]]||'''361'''||562||0.64||1995-2023
|-
!53||align=left|[[Faýl:Flag_of_Algeria.svg|20px]] [[Baghdad Bounedýa]]||'''358'''||519||0.72||2009
|-
|54||align=left|[[Faýl:Flag_of_Costa Rica.svg|20px]] [[Alwaro Saborio]]||'''357'''||723||0.49||2000-2023
|-
|55||align=left|[[Faýl:Flag_of_Qatar.svg|20px]] [[Rodrigo Tabata]]||'''351'''||896||0.39||1999-2025
|-
|56||align=left|[[Faýl:Flag_of_Japan.svg|20px]] [[Kunişige Kamamoto]]||'''350'''||405||0.86||1964-1984
|-
|57||align=left|[[Faýl:Flag_of_Greece.svg|20px]] [[Giorgos Sideris]]||'''348'''||453||0.77||1958-1972
|-
!58||align=left|[[Faýl:Flag_of_India.svg|20px]] [[Sunil Çhetri]]||'''347'''||730||0.43||2002
|-
|59||align=left|[[Faýl:Flag_of_Georgia.svg|20px]] [[Şota Arweladze]]||'''347'''||610||0.57||1990-2008
|-
|60||align=left|[[Faýl:Flag_of_Myanmar.svg|20px]] [[Soe Myat Min]]||'''345'''||379||0.91||1998-2012
|-
|61||align=left|[[Faýl:Flag_of_Switzerland.svg|20px]] [[Ýaks Fatton]]||'''345'''||591||0.58||1943–1963
|-
|62||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Klaudio Pizarro]]||'''345'''||886||0.39||1996-2020
|-
|63||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Korea.svg|20px]] [[Lee Dong Gook]]||'''339'''||831||0.41||1998-2020
|-
|64||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saudi Arabia.svg|20px]] [[Mažed Abdullah]]||'''338'''||387||0.87||1975-1998
|-
|65||align=left|[[Faýl:Flag_of_Australia.svg|20px]] [[Damian Mori]]||'''338'''||617||0.55||1989-2011
|-
|66||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iraq.svg|20px]] [[Younis Mahmoud]]||'''336'''||576||0.58||1997-2016
|-
|67||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bulgaria.svg|20px]] [[Dimitar Berbatow]]||'''334'''||748||0.45||1998-2018
|-
|68||align=left|[[Faýl:Flag_of_Denmark.svg|20px]] [[Pauli Ýorgensen]]||'''332'''||344||0.97||1924-1942
|-
!69||align=left|[[Faýl:Flag_of_Faroe Islands.svg|20px]] [[Klaýmint Olsen]]||'''329'''||632||0.51||2004
|-
|70||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Vincent and the Grenadines.svg|20px]] [[Marlon Ýeyms]]||'''329'''||429||0.77||1995-2014
|-
|71||align=left|[[Faýl:Flag_of_Russia.svg|20px]] [[Oleg Blokhin]]||'''325'''||764||0.43||1969-1990
|-
!72||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kenya.svg|20px]] [[Maýkl Olunga]]||'''322'''||451||0.71||2012
|-
!73||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nigeria.svg|20px]] [[Pidrer Utaka]]||'''322<!--(+1)-->'''||779||0.43||2003
|-
|74||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ethiopia.svg|20px]] [[Yidnekatçew Tessema]]||'''321'''||380||0.84||1943-1958
|-
|75||align=left|[[Faýl:Flag_of_Venezuela.svg|20px]] [[Huan Garzia]]||'''320'''||719||0.45||1988–2013
|-
!76||align=left|[[Faýl:Flag_of_Croatia.svg|20px]] [[Andriy Kramaritz]]||'''319'''||731||0.45||2005
|-
!77||align=left|[[Faýl:Flag_of_East Timor.svg|20px]] [[Patrik Fabiano]]||'''318'''||486||0.70||2006
|-
|78||align=left|[[Faýl:Flag_of_Jamaica.svg|20px]] [[Barri Heýls]]||'''317'''||1038||0.31||1994-2023
|-
!79||align=left|[[Faýl:Flag_of_Finland.svg|20px]] [[Teemu Pukki]]||'''315'''||841||0.37||2005
|-
!80||align=left|[[Faýl:Flag_of_Senegal.svg|20px]] [[Sadio Mane]]||'''314'''||777||0.40||2011
|-
|81||align=left|[[Faýl:Flag_of_Albania.svg|20px]] [[Gamdi Salihi]]||'''314'''||634||0.50||2002-2019
|-
|82||align=left|[[Faýl:Flag_of_Estonia.svg|20px]] [[Maksim Gruznow]]||'''312'''||522||0.60||1992-2012
|-
!83||align=left|[[Faýl:Flag_of_China.svg|20px]] [[Wu Lei]]||'''311'''||696||0.45||2006
|-
|84||align=left|[[Faýl:Flag_of_Democratic Republic of the Congo.svg|20px]] [[Dieumerzi Mbokani]]||'''311'''||617||0.50||2004-2024
|-
|85||align=left|[[Faýl:Flag_of_Romania.svg|20px]] [[Gheorghe Hagi]]||'''311'''||770||0.40||1982-2001
|-
|86||align=left|[[Faýl:Flag_of_Panama.svg|20px]] [[Nikolas Munýoz]]||'''308'''||610||0.50||2000-2022
|-
|87||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iran.svg|20px]] [[Farşad Pious]]||'''306'''||361||0.85||1980-1997
|-
|88||align=left|[[Faýl:Flag_of_Oman.svg|20px]] [[Hani Al Dabit]]||'''304'''||500||0.61||1996-2015
|-
|89||align=left|[[Faýl:Flag_of_Czech Republic.svg|20px]] [[Ýan Koller]]||'''301'''||681||0.44||1994-2011
|-
|90||align=left|[[Faýl:Flag_of_USA.svg|20px]] [[Landon Donowan]]||'''301'''||728||0.41||1998-2019
|-
|91||align=left|[[Faýl:Flag_of_Dominica.svg|20px]] [[Ýefferson Louis]]||'''293'''||904||0.32||1999-2025
|-
!92||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lebanon.svg|20px]] [[Hassan Ali]]||'''289'''||669||0.43||2004
|-
!93||align=left|[[Faýl:Flag_of_North Macedonia.svg|20px]] [[Besart Ibraimi]]||'''288'''||613||0.54||2005
|-
|94||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malaysia.svg|20px]] [[Mokhtar Dahari]]||'''286'''||530||0.54||1972-1990
|-
|95||align=left|[[Faýl:Flag_of_Liberia.svg|20px]] [[Ýorş Weah]] ||'''284'''||643||0.44||1985-2003
|-
|96||align=left|[[Faýl:Flag_of_Azerbaijan.svg|20px]] [[Nazim Aliyew]]||'''282'''||413||0.68||1983-2000
|-
|97||align=left|[[Faýl:Flag_of_Armenia.svg|20px]] [[Arsen Awetisyan]]||'''278'''||559||0.50||1990-2011
|-
!98||align=left|[[Faýl:Flag_of_Honduras.svg|20px]] [[Ýerry Bengtson]]||'''277'''||712||0.41||2007
|-
|99||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cyprus.svg|20px]] [[Sotiris Kaiafas]]||'''276'''||431||0.64||1967-1984
|-
|100||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ghana.svg|20px]] [[Asamoah Gyan]]||'''274'''||542||0.52||2003-2021
|-
|101||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uzbekistan.svg|20px]] [[Rawşan Bozorow]]||'''273'''||495||0.55||1985-2007
|-
!102||align=left|[[Faýl:Flag_of_Zimbabwe.svg|20px]] [[Nýaşa Muşekwi]]||'''272'''||526||0.51||2007
|-
|103||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malta.svg|20px]] [[Mikhael Mifsud]]||'''271'''||789||0.34||1997–2022
|-
|104||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tunisia.svg|20px]] [[Gamdi Harbaoui]]||'''267'''||534||0.50||2005–2021
|-
|105||align=left|[[Faýl:Flag_of_Republic of the Congo.svg|20px]] [[Fransois M'Pele]]||'''266'''||530||0.50||1966-1982
|-
!106||align=left|[[Faýl:Flag_of_New Zealand.svg|20px]] [[Kris Wud]]||'''265'''||724||0.37||2007
|-
|107||align=left|[[Faýl:Flag_of_Latvia.svg|20px]] [[Mihails Miholaps]]||'''265'''||465||0.57||1992-2009
|-
|108||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belarus.svg|20px]] [[Roman Wasilýuk]]||'''261'''||613||0.43||1994-2021
|-
!109||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bahrain.svg|20px]] [[Ismail Abdullatif]]||'''260'''||485||0.53||2004
|-
|110||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bermuda.svg|20px]] [[Şaun Goater]]||'''259'''||621||0.52||1987-2010
|-
!111||align=left|[[Faýl:Flag_of_Togo.svg|20px]] [[Kodýo Fo-Doh Laba]]||'''258'''||425||0.59||2014
|-
|112||align=left|[[Faýl:Flag_of_Antigua and Barbuda.svg|20px]] [[Pidrer Baýrs]]||'''257'''||436||0.59||2003-2025
|-
|113||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tajikistan.svg|20px]] [[Manuçekhr Džalilow]]||'''257'''||479||0.54||2009-2025
|-
!114||align=left|[[Faýl:Flag_of_Macau.svg|20px]] [[Niki Torrao]]||'''255'''||268||0.97||2005
|-
|115||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mali.svg|20px]] [[Salif Keita]]||'''255'''||442||0.58||1963-2008
|-
!116||align=left|[[Faýl:Flag_of_Fiji.svg|20px]] [[Roy Krişna]]||'''253'''||457||0.55||2008
|-
!117||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kyrgyzstan.svg|20px]] [[Mirlan Murzaýew]]||'''253'''||447||0.58||2005
|-
!118||align=left|[[Faýl:Flag_of_Montserrat.svg|20px]] [[Lyl Teýlor]]||'''245'''||652||0.37||2007
|-
|119||align=left|[[Faýl:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Niko Braun]]||'''243'''||429||0.57||1968-1986
|-
|120||align=left|[[Faýl:Flag_of_Philippines.svg|20px]] [[Bienwenido Maranýon]]||'''243'''||482||0.50||2005-2025
|-
!121||align=left|[[Faýl:Snake Flag of Martinique.svg|20px]] [[Kewan Parsumen]]||'''242'''||335||0.71||2004
|-
!122||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guam.svg|20px]] [[Markus Lopez]]||'''239'''||202||1.25||2009
|-
|123||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iceland.svg|20px]] [[Tryggwi Gudmundsson]]||'''237'''||510||0.46||1992-2018
|-
!124||align=left|[[Faýl:Proposed flag of Réunion (VAR).svg|20px]] [[Ýan Mişe Fonten]]||'''237'''||447||0.56||2006
|-
|125||align=left|[[Faýl:Flag_of_Slovenia.svg|20px]] [[Miliwoje Novakowiç]]||'''236'''||536||0.44||1998-2017
|-
|126||align=left|[[Faýl:Flag_of_Solomon Islands.svg|20px]] [[Benýamin Totori]]||'''235'''||378||0.62||2002-2023
|-
|127||align=left|[[Faýl:Flag_of_Madagascar.svg|20px]] [[Fanewa Ima Andriatsima]]||'''235'''||622||0.38||1999-2021
|-
|128||align=left|[[Faýl:Flag_of_Pakistan.svg|20px]] [[Arif Mehmood]]||'''233'''||354||0.66||2004-2016
|-
!129||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tanzania.svg|20px]] [[Mbwana Samatta]]||'''231'''||654||0.40||2010
|-
!130||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mongolia.svg|20px]] [[Nyam-Osor Naranbold]]||'''231'''||262||0.87||2014
|-
|131||align=left|[[Faýl:Flag_of_San Marino.svg|20px]] [[Andy Selwa]]||'''229'''||673||0.34||1994-2019
|-
|132||align=left|[[Faýl:Flag_of_Libya.svg|20px]] [[Eamon Zayed]]||'''227'''||455||0.50||2002-2020
|-
|133||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uganda.svg|20px]] [[Mažid Musisi]]||'''226'''||532||0.42||1982-2005
|-
|134||align=left|[[Faýl:Flag_of_Moldova.svg|20px]] [[Serghei Rogatsiow]]||'''225'''||473||0.48||1993-2010
|-
|135||align=left|[[Faýl:Flag_of_Trinidad and Tobago.svg|20px]] [[Istirn Ýon]]||'''225'''||564||0.40||1996-2018
|-
|136||align=left|[[Faýl:Flag_of_Benin.svg|20px]] [[Mikael Pote]]||'''222'''||650||0.34||2003-2024
|-
|137||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Cyprus.svg|20px]] [[Erbay Gönelli]]||'''221'''||207||1.07||1972-1987
|-
|138||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turks and Caicos Islands.svg|20px]] [[Mark Fenelus]]||'''221'''||255||0.87||2009-2023
|-
!139||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkmenistan.svg|20px]] [[Didar Durdyýew]]||'''220'''||292||0.76||2012
|-
|140||align=left|[[Faýl:Flag_of_Canada.svg|20px]] [[Pol Peskisolido]]||'''219'''||729||0.30||1989-2009
|-
!141||align=left|[[Faýl:Flag_of_Vietnam.svg|20px]] [[Nguyen Wan Çuyet]]||'''214'''||558||0.41||2008
|-
|142||align=left|[[Faýl:Flag_of_Burkina Faso.svg|20px]] [[Moumouni Dagano]]||'''213'''||505||0.42||1998–2016
|-
|143||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cuba.svg|20px]] [[Eduardo Sebrango]]||'''212'''||498||0.43||1992-2013
|-
|144||align=left|[[Faýl:Flag_of_Yemen.svg|20px]] [[Ali Al Nono]] ||'''211'''||462||0.46||1995-2014
|-
!145||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guinea.svg|20px]] [[Serhou Gýirassy]]||'''210'''||461||0.42||2012
|-
|146||align=left|[[Faýl:Flag_of_Liechtenstein.svg|20px]] [[Mario Frikk]]||'''206'''||789||0.26||1990-2016
|-
|147||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nicaragua.svg|20px]] [[Emilio Palazios]]||'''204'''||672||0.30||1999-2017
|-
|148||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sierra Leone.svg|20px]] [[Kei Kamara]]||'''204'''||651||0.31||2004-2025
|-
|149||align=left|[[Faýl:Flag_of_Afghanistan.svg|20px]] [[Haşmatullah Barakzai]]||'''202'''||211||0.96||2004-2017
|-
|150||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Sudan.svg|20px]] [[Ýeýms Moga]] ||'''202'''||380||0.53||1998-2019
|-
|151||align=left|[[Faýl:Flag_of_Hong Kong.svg|20px]] [[Au Wai Lun]]||'''200'''||324||0.62||1988-2013
|-
|152||align=left|[[Faýl:Flag_of_Jordan.svg|20px]] [[Mahmoud Şelbaieh]]||'''199'''||367||0.56||1998–2016
|-
|153||align=left|[[Faýl:Flag_of_Angola.svg|20px]] [[Flawio Amado]]||'''197'''||411||0.48||1999-2014
|-
|154||align=left|[[Faýl:Flag_of_Eswatini.svg|20px]] [[Filiks Beýdinhorst]]||'''197'''||341||0.58||2007-2026
|-
|155||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bangladesh.svg|20px]] [[Mohammad Aslam]]||'''195'''||429||0.45||1977-1996
|-
!156||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cambodia.svg|20px]] [[Çan Wathanaka]]||'''195<!--162-->'''||255||0.79||2011
|-
|157||align=left|[[Faýl:Flag_of_Grenada.svg|20px]] [[Ýeyzon Robert]]||'''194'''||578||0.34||1995-2014
|-
!158||align=left|[[Faýl:Flag_of_Rwanda.svg|20px]] [[Medi Kagere]]||'''193'''||448||0.43||2005
|-
|159||align=left|[[Faýl:Flag_of_Somalia.svg|20px]] [[Sisse Aden Abşir]]||'''193'''||396||0.49||2000-2019
|-
!160||align=left|[[Faýl:Flag of Cape Verde (10-17).svg|20px]] [[Djaniny]]||'''192'''||495||0.40||2009
|-
|161||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Africa.svg|20px]] [[Benni MkKarthy]]||'''192'''||479||0.40||1995-2013
|-
!162||align=left|[[Faýl:Flag_of_Chad.svg|20px]] [[Uzuşi N'Dose]]||'''191'''||416||0.45||2005
|-
|163||align=left|[[Faýl:Flag_of North Korea.svg|20px]] [[Žong Tae-Se]]||'''191'''||552||0.35||2006-2022
|-
|164||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gibraltar.svg|20px]] [[Eýdeým Prisdly]]||'''191'''||491||0.39||2008-2025
|-
!165||align=left|[[Faýl:Flag_of_Slovakia.svg|20px]] [[Mitzhal Džuriş]]||'''188'''||759||0.25||2005
|-
|166||align=left|[[Faýl:Flag_of_Dominican Republic.svg|20px]] [[Ýonatan Fanýa]]||'''186'''||442||0.42||2004-2019
|-
|167||align=left|[[Faýl:Flag_of_Papua New Guinea.svg|20px]] [[Reggie Dawani]]||'''186'''||348||0.53||1996-2015
|-
!168||align=left|[[Faýl:Flag_of_Puerto Rico.svg|20px]] [[Ektor Ramos]]||'''185'''||386||0.47||2007
|-
|169||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kazakhstan.svg|20px]] [[Nurbol Zhumaskaliýew]]||'''185'''||642||0.29||1998-2018
|-
|170||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sri Lanka.svg|20px]] [[Çathura Gunaratne]]||'''184'''||429||0.43||2005-2021
|-
!171||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bahamas.svg|20px]] [[Lesly St Fleur]]||'''182'''||366||0.42||2005
|-
!172||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kosovo.svg|20px]] [[Wedat]]||'''180'''||534||0.34||2010
|-
!173||align=left|[[Faýl:Flag_of_Barbados.svg|20px]] [[Eýmeýndo Leýşly]]||'''176'''||258||0.67||2010
|-
!174||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guadeloupe (local).svg|20px]] [[Zrezory Zondre]]||'''176'''||408||0.41||2007
|-
!175||align=left|[[Faýl:Flag_of_Namibia.svg|20px]] [[Pidrer Şalulil]]||'''173'''||419||0.47||2011
|-
!176||align=left|[[Faýl:Flag_of_FLNKS.svg|20px]] [[Makalu Zowi]]||'''172'''||134||1.38||2019
|-
|177||align=left|[[Faýl:Flag_of_Andorra.svg|20px]] [[Kristian Martinez]]||'''171'''||437||0.39||2009-2024
|-
|178||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malawi.svg|20px]] [[Essau Kanýenda]]||'''170'''||468||0.36||1999-2019
|-
|179||align=left|[[Faýl:Flag_of_Comoros.svg|20px]] [[El Fardu Bõn Nabuan]]||'''170'''||501||0.34||2007-2026
|-
|180||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mozambique.svg|20px]] [[Tiko Tiko]]||'''169'''||481||0.35||1992-2011
|-
|181||align=left|[[Faýl:Flag_of_Haiti.svg|20px]] [[Ýan R. Menelas]]||'''168'''||269||0.62||1993-2007
|-
!182||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gambia.svg|20px]] [[Pa Dibba]]||'''167'''||438||0.36||2010
|-
!183||align=left|[[Faýl:Flag_of_Vanuatu.svg|20px]] [[Kensi Tangis]]||'''164'''||195||0.87||2011
|-
!184||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bhutan.svg|20px]] [[Çenço Gyeltşen]]||'''162<!--155-->'''||292||0.55||2008
|-
|185||align=left|[[Faýl:Flag_of_French Guiana.svg|20px]] [[Gabriel Pigree]]||'''162'''||281||0.58||2003-2016
|-
|186||align=left|[[Faýl:Flag_of_Palestine.svg|20px]] [[Murad Alýan]]||'''161'''||207||0.78||2002–2013
|-
|187||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lesotho.svg|20px]] [[Refiloe Potse]]||'''160'''||305||0.52||2000-2011
|-
|188||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guinea-Bissau.svg|20px]] [[Frederik Mendy]]||'''159'''||429||0.37||2009-2024
|-
|189||align=left|[[Faýl:Flag_of_Niger.svg|20px]] [[Moussa Maazou]]||'''158'''||517||0.31||2008-2025
|-
!190||align=left|[[Faýl:Flag_of_São Tomé and Príncipe.svg|20px]] [[Luis Leal]]||'''155'''||520||0.29||2008
|-
!191||align=left|[[Faýl:Flag_of_Curaçao.svg|20px]] [[Rangalo Ýanga]]||'''154'''||536||0.29||2009
|-
|192||align=left|[[Faýl:Flag_of_Eritrea.svg|20px]] [[Genok Goitom]]||'''154'''||547||0.28||2003-2021
|-
|193||align=left|[[Faýl:Flag_of_Botswana.svg|20px]] [[Malepa Bolelang]]||'''152'''||374||0.41||2003-2017
|-
|194||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belize.svg|20px]] [[Deon MkKaulay]]||'''150'''||324||0.64||2005-2022
|-
|195||align=left|[[Faýl:Flag_of_Equatorial Guinea.svg|20px]] [[Emilio Nsue]]||'''143'''||716||0.20||2005-2026
|-
|196||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Lucia.svg|20px]] [[Irl Ýan]]||'''142'''||273||0.52||1991-2009
|-
!197||align=left|[[Faýl:Flag_of_Djibouti.svg|20px]] [[Gabriel Dadzie]]||'''141'''||154||1.02||2018
|-
!198||align=left|[[Faýl:Flag_of_Burundi.svg|20px]] [[Saidi Ntibazonkiza]]||'''139'''||403||0.37||2003
|-
!199||align=left|[[Faýl:Flag_of_Central African Republic.svg|20px]] [[Lui Mafuta]]||'''138'''||362||0.41||2013
|-
!200||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brunei.svg|20px]] [[Adi Said]]||'''138'''||233||0.55||2011
|-
!201||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mauritania.svg|20px]] [[Hemeýa Tanjy]]||'''135'''||237||0.75||2016
|-
!202||align=left|[[Faýl:Flag_of_Anguilla.svg|20px]] [[Ýonatan Gýişard]]||'''132'''||106||1.25||2016
|-
|203||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mauritius.svg|20px]] [[Ýan-Mark Itir]]||'''132'''||374||0.35||1987-2005
|-
|204||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guyana.svg|20px]] [[Randolph Ýerom]]||'''130'''||260||0.50||1997–2011
|-
!205||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bonaire.svg|20px]] [[Ayrton Zizilia]]||'''123'''||172||0.71||2015
|-
|206||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nepal.svg|20px]] [[Anil Gurung]]||'''121'''||348||0.34||2003-2021
|-
|207||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mayotte.svg|20px]] [[Antuan Rasolofonirina]]||'''118'''||318||0.37||2004-2019
|-
!208||align=left|[[Faýl:Flag_of_Taiwan.svg|20px]] [[Ange Kouame]]||'''113'''||195||0.53||2018
|-
!209||align=left|[[Faýl:Flag_of_Aruba.svg|20px]] [[Riki Hodga]]||'''105'''||100||1.05||2016
|-
!210||align=left|[[Faýl:Flag_of_Laos.svg|20px]] [[Bounpaçan Boungkong]]||'''102'''||189||0.54||2015
|-
!211||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cayman Islands.svg|20px]] [[Dweým Raýght]]||'''100'''||148||0.66||2009
|-
!212||align=left|[[Faýl:Flag_of_British Virgin Islands.svg|20px]] [[Gregory Ýeyms]]||'''99'''||245||0.40||2003
|-
!213||align=left|[[Faýl:Flag_of_American Samoa.svg|20px]] [[Ýonika Kollins]]||'''94'''||45||2.14||2022
|-
|214||align=left|[[Faýl:Flag_of_Seychelles.svg|20px]] [[Kewin Betsy]]||'''86'''||620||0.14||1997-2015
|-
!215||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sint Maarten.svg|20px]] [[Garwin Laka]]||'''86'''||167||0.52||2015
|-
!216||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Mariana Islands.svg|20px]] [[Ýo Wang Miller]]||'''83'''||75||1.16||2009
|-
!217||align=left|[[Faýl:Flag of Saint Martin (local).gif|20px]] [[Stönly Sugarey]]||'''71'''||223||0.32||2012
|-
!218||align=left|[[Faýl:Flag_of_Zanzibar.svg|20px]] [[Maabad Maulid]]||'''63'''||147||0.43||2019
|-
!219||align=left|[[Faýl:Flag_of_Samoa.svg|20px]] [[Maýkl Leo]]||'''62'''||42||1.55||2018
|-
|220||align=left|[[Faýl:Flag_of_the United States Virgin Islands.svg|20px]] [[Ýems Mak]]||'''52'''||211||0.25||2008-2023
|-
!221||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tonga.svg|20px]] [[Hemaloto Polowili]]||'''39'''||55||0.67||2011
|-
!222||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cook Islands.svg|20px]] [[Maro Bonsu Maro]]||'''37'''||81||0.46||2013
|}
==HEM==
*[[Futbol taryhynda iň köp oýun uran uýunçylar]]
*[[Aýallar futbolynyň taryhyndan iň köp gol uran oýunçylar]]
*[[Futbol taryhynda iň köp namaglup oýunlar uran derwezewanlar]]
==Daşarky baglanyşyklar==
*([[:is:Listi yfir markahæstu og leikjahæstu knattspyrnumenn|ís]])
*([[:hi:फुटबॉल गोल स्कोरर उच्च संस्थाओं की सूची|hi]])
[[Kategoriýa:Futbol]]
cy2ceaf15ki63k5kk52hxzdodxgejrt
Futbol taryhynda iň köp oýun uran oýunçylar
0
20365
270898
270880
2026-09-23T12:38:47Z
~2026-48914-73
34708
270898
wikitext
text/x-wiki
==Hronologiýa==
*2025-nji ýylyň 31-nji awgustynda '''[[Fabio]]''' oýnap, '''1400''' oýun oýnady.
*2025-nji ýylyň 25-nji fewraldynda '''[[Kriştiano Ronaldo]]''' oýnap, '''1300''' oýun oýnady.
==Futbol taryhynda iň köp çykyş eden futbolçylar==
{|
|-
|style="background:antiquewhite; color:antiquewhite; border:1px solid yellowgreen;"|111||Ýurt rekordy
|-
| ||
|-
|style="background:palegoldenrod; color:palegoldenrod; border:1px solid yellowgreen;"|111||Rekord ýurt henizem işjeňlik edýär
|-
| ||
|-
|style="background:honeydew; color:honeydew; border:1px solid yellowgreen;"|111||Henizem işjeň
|}
{| style="text-align:center;"
!style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Funksiýa
!style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunlar
!style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ýyllar
|-
!bgcolor=palegoldenrod|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Fabio]]||DER||1470||1997
|-
|bgcolor=antiquewhite|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Pitrer Şilton]]||DER||1390||1966-1997
|-
!bgcolor=palegoldenrod|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Kriştiano Ronaldo]]||HÜJ||1373||2001
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Rožerio Zeni]]||DER||1234||1990-2015
|-
!bgcolor=palegoldenrod|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||HÜJ||1231||2003
|-
!bgcolor=palegoldenrod|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Croatia.svg|20px]] [[Luka Modriç]]||ÝG||1210||2001
|-
!bgcolor=honeydew|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Žoão Moutinýo]]||ÝG||1184||2003
|-
|bgcolor=antiquewhite|8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Ýanluiýi Buffon]]||DER||1175||1995-2023
|-
|bgcolor=antiquewhite|9||align=left|[[Faýl:Flag_of_Japan.svg|20px]] [[Ýasuhito Endo]]||ÝG||1148||1998-2023
|-
|10||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Roberto Karlos]]||GOR||1139||1991-2015
|-
|bgcolor=antiquewhite|11||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Çawi Hernandes|Çawi]]||ÝG||1135||1997-2019
|-
!bgcolor=palegoldenrod|12||align=left|[[Faýl:Flag_of_Poland.svg|20px]] [[Robert Lewandowski]]||HÜJ||1124||2005
|-
|13||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Iker Kasilýas]]||DER||1119||1998-2020
|-
|14||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Reý Klemens]]||DER||1118||1965-1988
|-
|15||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Zanetti|Hawier Zanetti]]||GOR||1114||1992-2014
|-
|}
==Ýeke toparda==
Bir toparda iň köp çykyş edenleriň sanawy.
{| style="text-align:center;"
! style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
! style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
! style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Funksiýa
! style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunlar
! style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ýyllar
! style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Topary
|-
|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Rožerio Zeni]]||DER||1197||1993-2015||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Sao Paulo FK|Sao Paulo]]
|-
|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Ireland.svg|20px]] [[Nol Beýli]]||GOR||1013||1989-2011||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Ireland.svg|20px]] [[Linfield FK|Linfield]]
|-
|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Wales.svg|20px]] [[Raýan Giggs]]||ÝG||963||1991-2014||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Mançester Ýunaýted]]
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Fabio]]||DER||955||2005-2021||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Kruzeiro]]
|-
|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Din Liwington]]||GOR||917||2004-2025||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[MK Dons]]
|-
|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Paolo Maldini]]|||GOR||902||1984-2009||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Milan futbol topary|Milan]]
|-
|}
==Ýurt boýunça==
Her ýurtdan byr oýunçynyň oýnan iň köp oýny.
{| style="text-align:center;"
!style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçym
!style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Funksiýa
!style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunlar
!style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ýyllar
|-
!bgcolor=palegoldenrod|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Fabio]]||DER||1470||1997
|-
|bgcolor=antiquewhite|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Pitrer Şilton]]||DER||1390||1966-1997
|-
!3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Kriştiano Ronaldo]]||HÜJ||1373||2001
|-
!4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||HÜJ||1231||2003
|-
!5||align=left|[[Faýl:Flag_of_Croatia.svg|20px]] [[Luka Modriç]]||ÝG||1210||2001
|-
|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Ýanluiýi Buffon]]||DER||1175||1995-2023
|-
|bgcolor=antiquewhite|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Japan.svg|20px]] [[Ýasuhito Endo]]||ÝG||1148||1998-2023
|-
|8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Çawi Hernandes|Çawi]]||ÝG||1135||1997-2019
|-
!9||align=left|[[Faýl:Flag_of_Poland.svg|20px]] [[Robert Lewandowski]]||HÜJ||1124||2005
|-
|10||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Ireland.svg|20px]] [[Pat Žennings]]||DER||1095||1963-1986
|-
!11||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Edin Džeko]]||HÜJ||1082||2003
|-
!12||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Luiz Suarez]]||HÜJ||1061||2005
|-
!13||align=left|[[Faýl:Flag_of_Paraguay.svg|20px]] [[Roke Santa Kruz]]||HÜJ||1051||1997
|-
!14||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Karim Benzema]]||HÜJ||1049||2004
|-
|bgcolor=antiquewhite|15||align=left|[[Faýl:Flag_of_Jamaica.svg|20px]] [[Barri Heýls]]||HÜJ||1038||1994-2023
|-
|16||align=left|[[Faýl:Flag_of_Wales.svg|20px]] [[Raýan Giggs]]||ÝG||1036||1990-2014
|-
|17||align=left|[[Faýl:Flag_of_Scotland.svg|20px]] [[Gragam Aleksander]]||GOR||1025||1991-2012
|-
|18||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belgium.svg|20px]] [[Timmi Simons]]||GOR||1019||1994-2018
|-
|19||align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Klarenza Sedorf]]||ÝG||1017||1992-2014
|-
!20||align=left|[[Faýl:Flag_of_Chile.svg|20px]] [[Aleksis Sançez]]||HÜJ||1003||2005
|-
|21||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sweden.svg|20px]] [[Zlatan Ibragimowiç]]||HÜJ||999||1999–2023
|-
!22||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Manuel Noýa]]||DER||990||2004
|-
!23||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Duşan Taditz]]||ÝG||970||2006
|-
!24||align=left|[[Faýl:Flag_of_Switzerland.svg|20px]] [[Ýann Sommer]]||DER||970||2006
|-
|25||align=left|[[Faýl:Flag_of_Czech Republic.svg|20px]] [[Petr Çekh]]||DER||963||1998-2019
|-
|26||align=left|[[Faýl:Flag_of_Denmark.svg|20px]] [[Kasper Sçmeikhel]]||DER||963||2004-2026
|-
|27||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ireland.svg|20px]] [[Dennis Irwin]]||GOR||961||1983-2005
|-
|28||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mexico.svg|20px]] [[Gýilýermo Oçoa]]||DER||954||2002-2026
|-
|29||align=left|[[Faýl:Flag_of_Estonia.svg|20px]] [[Konstantin Wassilýew]]||HÜJ||949||2000-2024
|-
!30||align=left|[[Faýl:Flag_of_Russia.svg|20px]] [[Igor Akinfeýew]]||DER||937||2002
|-
|31||align=left|[[Faýl:Flag_of_Honduras.svg|20px]] [[Noel Walýadares]]||DER||930||1997-2016
|-
!32||align=left|[[Faýl:Flag_of_Armenia.svg|20px]] [[Genrikh Hamletowitz]]||ÝG||923||2006
|-
|33||align=left|[[Faýl:Flag_of_Austria.svg|20px]] [[Karl Koller]]||ÝG||922||1949-1966
|-
!34||align=left|[[Faýl:Flag_of_Israel.svg|20px]] [[Bibars Natkho]]||ÝG||915||2004
|-
|35||align=left|[[Faýl:Flag_of_Norway.svg|20px]] [[Ýon Arne Riise]]||GOR||906||1996-2017
|-
|36||align=left|[[Faýl:Flag_of_Dominica.svg|20px]] [[Ýefferson Louis]]||HÜJ||904||1999-2025
|-
|37||align=left|[[Faýl:Flag_of_India.svg|20px]] [[Subrata Bhattaçarya]]||GOR||897||1974-1990
|-
|38||align=left|[[Faýl:Flag_of_Qatar.svg|20px]] [[Rodrigo Tabata]]||HÜJ||896||1999-2025
|-
!39||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Dayro Moreno]]||HÜJ||893||2003
|-
|40||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ukraine.svg|20px]] [[Anatoliý Tymoşçuk]]||GOR||893||1995-2016
|-
!bgcolor=palegoldenrod|41||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ghana.svg|20px]] [[Obirt Eýdomeý]]||ÝG||892||2006
|-
|42||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkey.svg|20px]] [[Emre Belözoğlu]]||ÝG||892||1994-2020
|-
|43||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cameroon.svg|20px]] [[Samuel Eto'o]]||HÜJ||888||1997-2019
|-
|44||align=left|[[Faýl:Flag_of_Australia.svg|20px]] [[Mark Sçwarzer]]||DER||888||1990-2016
|-
|45||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bolivia.svg|20px]] [[Huan Arze]]||ÝG||886||2003-2025
|-
|46||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Klaudio Pizarro]]||HÜJ||886||1996-2020
|-
|47||align=left|[[Faýl:Flag_of_Finland.svg|20px]] [[Sammy Hyypiä]]||GOR||884||1989-2011
|-
|48||align=left|[[Faýl:Flag_of_Morocco.svg|20px]] [[Ahmed Faras]]||HÜJ||878||1965-1982
|-
|49||align=left|[[Faýl:Flag_of_Hungary.svg|20px]] [[Gabor Kiraly]]||DER||871||1993-2019
|-
|50||align=left|[[Faýl:Flag_of_Slovakia.svg|20px]] [[Marek Gamşik]]||HÜJ||866||2004–2023
|-
!51||align=left|[[Faýl:Flag_of_Costa Rica.svg|20px]] [[Zelso Borges]]||ÝG||859||2005
|-
!52||align=left|[[Faýl:Flag_of_Egypt.svg|20px]] [[Mohamed Salah]]||HÜJ||847||2003
|-
|53||align=left|[[Faýl:Flag_of_Canada.svg|20px]] [[Atiba Hutçinson]]||GOR||847||2001-2023
|-
!54||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Korea.svg|20px]] [[Son Heung-min]]||HÜJ||845||2008
|-
!55||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gabon.svg|20px]] [[Pierr Obamuyang]]||HÜJ||829||2008
|-
|56||align=left|[[Faýl:Flag_of_Slovenia.svg|20px]] [[Samir Handanowiç]]||DER||827||2001-2023
|-
|57||align=left|[[Faýl:Flag_of_USA.svg|20px]] [[Tim Howard]]||DER||826||1997-2020
|-
|58||align=left|[[Faýl:Flag_of_Thailand.svg|20px]] [[Sinthaweeçai Hathairattanakool]]||DER||820||1998-2023
|-
|59||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ecuador.svg|20px]] [[Aleks Aguinaga]]||ÝG||817||1984-2005
|-
|60||align=left|[[Faýl:Flag_of_Zambia.svg|20px]] [[Godfri Çitalu]]||HÜJ||811||1964-1982
|-
|61||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ivory Coast.svg|20px]] [[Didier Drogba]]||HÜJ||805||1997-2018
|-
!62||align=left|[[Faýl:Flag_of_Algeria.svg|20px]] [[Riýad Mahrez]]||ÝG||804||2007
|-
|63||align=left|[[Faýl:Flag_of_Zimbabwe.svg|20px]] [[Brus Grobbelaar]]||DER||802||1973-2007
|-
!64||align=left|[[Faýl:Flag_of_Togo.svg|20px]] [[Alaiksis Romao]]||GOR||801||2001
|-
!65||align=left|[[Faýl:Flag_of_Georgia.svg|20px]] [[Guram Kaşia]]||GOR||799||2006
|-
|66||align=left|[[Faýl:Flag_of_Montenegro.svg|20px]] [[Dežan Damžanowiç]]||HÜJ||796||1997-2023
|-
|67||align=left|[[Faýl:Flag_of_North Macedonia.svg|20px]] [[Goran Pandew]]||HÜJ||793||1999-2022
|-
!68||align=left|[[Faýl:Flag_of_Venezuela.svg|20px]] [[Salomon Rondon]]||HÜJ||792||2006
|-
|69||align=left|[[Faýl:Flag_of_Singapore.svg|20px]] [[Aleksandar Duriç]] ||HÜJ||792||1992-2019
|-
|70||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iceland.svg|20px]] [[Eidur Gudžohnsen]]||HÜJ||791||1994-2017
|-
|71||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malta.svg|20px]] [[Mikhael Mifsud]]||HÜJ||789||1997-2022
|-
|72||align=left|[[Faýl:Flag_of_Liechtenstein.svg|20px]] [[Mario Frikk]]||HÜJ||789||1990-2016
|-
|73||align=left|[[Faýl:Flag_of_United Arab Emirates.svg|20px]] [[Muhsin Musabah]]||DER||783||1984-2002
|-
!74||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nigeria.svg|20px]] [[Pidrer Utaka]]||HÜJ||779||2003
|-
!75||align=left|[[Faýl:Flag_of_Senegal.svg|20px]] [[Sadio Mane]]||HÜJ||777||2011
|-
|76||align=left|[[Faýl:Flag_of_Greece.svg|20px]] [[Loukáš Wyntra]]||GOR||776||1997–2022
|-
|77||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iran.svg|20px]] [[Jalal Hosseini]]||GOR||771||2002-2022
|-
|78||align=left|[[Faýl:Flag_of_Romania.svg|20px]] [[Gheorghe Hagi]]||HÜJ||770||1982-2003
|-
|79||align=left|[[Faýl:Flag_of_El Salvador.svg|20px]] [[William Reýes]]||HÜJ||768||1997-2022
|-
!80||align=left|[[Faýl:Flag_of_Antigua and Barbuda.svg|20px]] [[Maýls Wiston]]||ÝG||759||2003
|-
!81||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malaysia.svg|20px]] [[Indra Mahaýuddin]]||HÜJ||759||1999
|-
!82||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belarus.svg|20px]] [[Igor Stasewiç]]||ÝG||757||2004
|-
|83||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mali.svg|20px]] [[Seydou Keita]]||ÝG||755||1999-2017
|-
!84||align=left|[[Faýl:Flag_of_Grenada.svg|20px]] [[Liukeýs Eýkins]]||ÝG||751||2007
|-
|85||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bulgaria.svg|20px]] [[Dimitar Berbatow]]||HÜJ||748||1995-2018
|-
|86||align=left|[[Faýl:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Ýonatan Ýoubert]]||DER||747||1997-2023
|-
!87||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kuwait.svg|20px]] [[Bader Al-Mutawa]]||HÜJ||744||2002
|-
|88||align=left|[[Faýl:Flag_of_Democratic Republic of the Congo.svg|20px]] [[Robert Kidiaba]]||DER||742||2001-2016
|-
!89||align=left|[[Faýl: Flag_of_Guadeloupe (local) variant.svg|20px]] [[Mikael Takalfred]]||GOR||741||1999
|-
|90||align=left|[[Faýl:Flag_of_Panama.svg|20px]] [[Luis Tehada]]||HÜJ||740||2000-2022
|-
|91||align=left|[[Faýl:Flag_of_Faroe Islands.svg|20px]] [[Frodi Benjaminsen]]||ÝG||735||1994-2022
|-
|92||align=left|[[Faýl:Flag_of_Moldova.svg|20px]] [[Sergheý Stroenkso]]||GOR||726||1984-2009
|-
!bgcolor=palegoldenrod|93||align=left|[[Faýl:Flag_of_New Zealand.svg|20px]] [[Kris Wud]]||HÜJ||724||2007
|-
|94||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uzbekistan.svg|20px]] [[Ignatiy Nesterow]]||DER||723||2001-2022
|-
|95||align=left|[[Faýl:Flag_of_Barbados.svg|20px]] [[Krystyan Piirz]]||GOR||719||2006-2026
|-
|96||align=left|[[Faýl:Flag_of_Equatorial Guinea.svg|20px]] [[Emilio Nsue]]||ÝG||716||2005-2026
|-
|97||align=left|[[Faýl:Proposed flag of Réunion (VAR).svg|20px]] [[Ýan Noël Ažork]]||GOR||714||1988–2017
|-
|98||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saudi Arabia.svg|20px]] [[Hussein Abdulghani]]||GOR||706||1995-2020
|-
!99||align=left|[[Faýl:Snake Flag of Martinique.svg|20px]] [[Ýan-Sylwen Baban]]||GOR||705||2003
|-
|100||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guyana.svg|20px]] [[Neil Danns]]||ÝG||700||2000-2023
|-
|101||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lithuania.svg|20px]] [[Riçardas Beniuşis]]||HÜJ||700||1998-2023
|-
!102||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iraq.svg|20px]] [[Alaa Abdul-Zahra]]||HÜJ||699||2004
|-
|103||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guatemala.svg|20px]] [[Hairo Arreola]]||HÜJ||697||2005-2023
|-
!104||align=left|[[Faýl:Flag_of_China.svg|20px]] [[Wu Lei]]||HÜJ||696||2006
|-
|105||align=left|[[Faýl:Flag_of_Trinidad and Tobago.svg|20px]] [[Duaýt Ýork]]||HÜJ||687||1990-2009
|-
!106||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bermuda.svg|20px]] [[Nahki Wells]]||HÜJ||685||1999
|-
|107||align=left|[[Faýl:Flag_of_Montserrat.svg|20px]] [[Nathan Pond]]||GOR||685||2002-2023
|-
|108||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sierra Leone.svg|20px]] [[Kartis Deýwis]]||GOR||682||2003-2024
|-
|109||align=left|[[Faýl:Flag_of_North Korea.svg|20px]] [[Rýang Ýong-gi]]||ÝG||676||2000-2023
|-
!110||align=left|[[Faýl:Flag_of_Suriname.svg|20px]] [[Tyaronn Tzhary]]||ÝG||675||2008
|-
|111||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sudan.svg|20px]] [[Faisal Agab]]||HÜJ||674||1994-2016
|-
|112||align=left|[[Faýl:Flag_of_San Marino.svg|20px]] [[Andi Selwa]]||HÜJ||673||1994-2019
|-
!113||align=left|[[Faýl:Flag_of_Albania.svg|20px]] [[Berat Dýimsiti]]||GOR||669||2009
|-
!114||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lebanon.svg|20px]] [[Hassan Ali]]||HÜJ||669||2004
|-
|115||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Africa.svg|20px]] [[Bernard Parker]]||HÜJ||668||2004-2024
|-
|116||align=left|[[Faýl:Flag of Cape Verde (10-17).svg|20px]] [[Fernando Warela]]||GOR||661||2006-2025
|-
|117||align=left|[[Faýl:Flag_of_Benin.svg|20px]] [[Istefan Sessenýon]]||HÜJ||657||2003-2023
|-
!118||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tanzania.svg|20px]] [[Mbwana Samatta]]||HÜJ||654||2010
|-
!119||align=left|[[Faýl:Flag_of_Curaçao.svg|20px]] [[Leandro]]||ÝG||653||2007
|-
!120||align=left|[[Faýl:Flag_of_Indonesia.svg|20px]] [[Beto Gonsalwez]]||ÝG||652||1999
|-
|121||align=left|[[Faýl:Flag_of_Azerbaijan.svg|20px]] [[Maksim Medwedew]]||GOR||651||2005-2024
|-
|122||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kosovo.svg|20px]] [[Atdhe Nuhiu]]||HÜJ||651||2005-2024
|-
|123||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tajikistan.svg|20px]] [[Waleri Saryçew]]||DER||648||1978-2004
|-
|124||align=left|[[Faýl:Flag_of_Andorra.svg|20px]] [[Ildelfons Lima]]||GOR||644||1997-2023
|-
|125||align=left|[[Faýl:Flag_of_Liberia.svg|20px]] [[Ýorş Weah]]||HÜJ||642||1985-2003
|-
|126||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kazakhstan.svg|20px]] [[Nurbol Zhumaskaliyew]] ||HÜJ||642||1998-2018
|-
|127||align=left|[[Faýl:Flag_of_Comoros.svg|20px]] [[Nažim Abdou]]||ÝG||642||2002-2022
|-
|128||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ethiopia.svg|20px]] [[Mengistu Worku]]||HÜJ||640||1956-1972
|-
|129||align=left|[[Faýl:Flag_of_Latvia.svg|20px]] [[Kaspars Gorkss]]||GOR||639||1997-2018
|-
|130||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gibraltar.svg|20px]] [[Iskott Waýsmen]]||GOR||629||2003-2023
|-
|131||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mauritius.svg|20px]] [[Kolin Bell]]||ÝG||625||1996-2018
|-
|132||align=left|[[Faýl:Flag_of_Madagascar.svg|20px]] [[Ýeremy Morel]]||GOR||622||2003-2023
|-
|133||align=left|[[Faýl:Flag_of_Seychelles.svg|20px]] [[Kewin Betsy]]||ÝG||620||1997-2015
|-
|134||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guinea.svg|20px]] [[Çerif Souleymane]]||ÝG||611||1961-1980
|-
!135||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tunisia.svg|20px]] [[Youssef Msakni]]||HÜJ||611||2006
|-
|136||align=left|[[Faýl:Flag_of_Burkina Faso.svg|20px]] [[Şarls Kabore]]||ÝG||589||2006-2023
|-
|137||align=left|[[Faýl:Flag_of_Syria.svg|20px]] [[Firas Al Kathib]]||HÜJ||587||1999-2019
|-
!138||align=left|[[Faýl:Flag_of_Central African Republic.svg|20px]] [[Gofri]]||ÝG||584||2008
|-
|139||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cyprus.svg|20px]] [[Loomis Okkas]]||HÜJ||573||1993-2014
|-
!140||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mozambique.svg|20px]] [[Mekser]]||GOR||572||2006
|-
|141||align=left|[[Faýl:Flag_of_Maldives.svg|20px]] [[Ali Aşfak]]||HÜJ||571||2001-2026
|-
|142||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Kitts and Nevis.svg|20px]] [[Adam Newton]]||ÝG||568||1999-2016
|-
!143||align=left|[[Faýl:Flag_of_Hong Kong.svg|20px]] [[Leung Çun Pong]]||ÝG||568||2004
|-
|144||align=left|[[Faýl:Flag_of_Angola.svg|20px]] [[Mateus Galiano]]||ÝG||563||2001-2025
|-
|145||align=left|[[Faýl:Flag_of_Oman.svg|20px]] [[Ali Al Habsi]]||DER||555||1998-2020
|-
|146||align=left|[[Faýl:Flag_of_Eritrea.svg|20px]] [[Genok Goitom]]||HÜJ||547||2003-2021
|-
|147||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belize.svg|20px]] [[Şen Orio]]||DER||545||1999-2020
|-
|148||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kenya.svg|20px]] [[Wiktor Wanyama]]||ÝG||542||2007-2025
|-
!149||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nicaragua.svg|20px]] [[Denis Espinoza]]||DER||541||2004
|-
|150||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uganda.svg|20px]] [[Mažid Musisi]]||HÜJ||532||1982-2015
|-
|151||align=left|[[Faýl:Flag_of_Republic of the Congo.svg|20px]] [[Fransua M'Pele]]||HÜJ||530||1966-1982
|-
!152||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gambia.svg|20px]] [[Omar Kolly]]||GOR||528||2010
|-
|153||align=left|[[Faýl:Flag_of_Vietnam.svg|20px]] [[Le Tan Tai]]||ÝG||527||2003-2022
|-
|154||align=left|[[Faýl:Flag_of_Pakistan.svg|20px]] [[Zeş Rehman]]||GOR||525||2003-2022
|-
|155||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkmenistan.svg|20px]] [[Dmitriý Homuha]]||ÝG||521||1985-2005
|-
!156||align=left|[[Faýl:Flag_of_São Tomé and Príncipe.svg|20px]] [[Luiz Leal]]||HÜJ||520||2008
|-
|157||align=left|[[Faýl:Flag_of_Niger.svg|20px]] [[Moussa Maazou]]||HÜJ||517||2008-2025
|-
|158||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cuba.svg|20px]] [[Oswaldo Alonso]]||GOR||511||2005-2023
|-
|159||align=left|[[Faýl:Flag_of_Jordan.svg|20px]] [[Amer Şafi]]||DER||497||1999-2020
|-
!160||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nepal.svg|20px]] [[Rohit Çand]]||ÝĢ||494||2009
|-
!161||align=left|[[Faýl:Flag_of_Namibia.svg|20px]] [[Dion Hotto]]||ÝG||494||2011
|-
!162||align=left|[[Faýl:Flag_of_Haiti.svg|20px]] [[Ýoni Plazid]]||DER||488||2007
|-
!163||align=left|[[Faýl:Flag_of_East Timor.svg|20px]] [[Patrik Fabiano]]||HÜJ||486||2006
|-
!164||align=left|[[Faýl:Flag_of_Myanmar.svg|20px]] [[Zaw Min Tun]]||GOR||486||2009
|-
!165||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bahrain.svg|20px]] [[Ismail Abdullatif]]||HÜJ||485||2004
|-
!166||align=left|[[Faýl:Flag_of_French Guiana.svg|20px]] [[Ludowik Baal]]||GOR||485||2005
|-
!167||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guinea-Bissau.svg|20px]] [[Gerso Fernandez]]||HÜJ||482||2010
|-
|168||align=left|[[Faýl:Flag_of_Philippines.svg|20px]] [[Bienwenido Maranýon]]||HÜJ||482||2005-2025
|-
|169||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Vincent and the Grenadines.svg|20px]] [[Melwin Andryws]]||DER||479||1994-2017
|-
!170||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mauritania.svg|20px]] [[Souleymane Doukara]]||HÜJ||473||2008
|-
|171||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malawi.svg|20px]] [[Essau Kanýenda]]||HÜJ||468||1999-2019
|-
!172||align=left|[[Faýl:Flag_of_Dominican Republic.svg|20px]] [[Migýel Lýoýd]]||DER||468||2007
|-
!173||align=left|[[Faýl:Flag_of_Taiwan.svg|20px]] [[Çen Po-liang]]||ÝG||466||2006
|-
|174||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Cyprus.svg|20px]] [[Billy Mehmet]]||HÜJ||464||2003-2021
|-
!175||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Lucia.svg|20px]] [[Dominik Polian]]||HÜJ||463||2012
|-
|176||align=left|[[Faýl:Flag_of_Yemen.svg|20px]] [[Ali Al Nono]] ||HÜJ||462||1995-2014
|-
!177||align=left|[[Faýl:Flag_of_FLNKS.svg|20px]] [[Bertrand Kaýy]]||HÜJ||460||2007
|-
!178||align=left|[[Faýl:Flag_of_Fiji.svg|20px]] [[Roy Krişna]]||HÜJ||457||2008
|-
|179||align=left|[[Faýl:Flag of Saint Martin (local).gif|20px]] [[Wilfried Dalmat]]||HÜJ||456||2000-2021
|-
|180||align=left|[[Faýl:Flag_of_Libya.svg|20px]] [[Imon Zayid]]||HÜJ||455||2002-2020
|-
!181||align=left|[[Faýl:Flag_of_Burundi.svg|20px]] [[Saýido Berahino]]||HÜJ||454||2008
|-
|182||align=left|[[Faýl:Flag_of_Afghanistan.svg|20px]] [[Abassin Alikhil]]||ÝG||451||2007-2025
|-
!183||align=left|[[Faýl:Flag_of_Rwanda.svg|20px]] [[Medi Kagere]]||HÜJ||448||2005
|-
|184||align=left|[[Faýl:Flag_of_French Polynesia.svg|20px]] [[Marama Wahirua]]||HÜJ||441||1998-2018
|-
|185||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kyrgyzstan.svg|20px]] [[Sergey Kutsow<!--Waleriy Kiçin-->]]||GOR||434<!--429-->||1993-2015<!--()-->
|-
|186||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sri Lanka.svg|20px]] [[Çathura Gunaratne]]||HÜJ||429||2005-2021
|-
|187||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bangladesh.svg|20px]] [[Mohammad Aslam]]||HÜJ||429||1977-1996
|-
|188||align=left|[[Faýl:Flag_of_Samoa.svg|20px]] [[Lionel Taylor]]||ÝG||424||2004-2019
|-
!189||align=left|[[Faýl:Flag_of_Chad.svg|20px]] [[Uzuşi N'Dose]]||HÜJ||416||2005
|-
|190||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lesotho.svg|20px]] [[Moitheri Mtobo]]||GOR||413||2003-2018
|-
|191||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turks and Caicos Islands.svg|20px]] [[Billy Forbs]]||ÝG||405||2006-2025
|-
|192||align=left|[[Faýl:Flag_of_Somalia.svg|20px]] [[Sisse Aden Abşir]]||HÜJ||396||2001-2019
|-
!193||align=left|[[Faýl:Flag_of_Puerto Rico.svg|20px]] [[Ektor Ramos]]||HÜJ||386||2007
|-
|194||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Sudan.svg|20px]] [[Ýeyms Moga]]||HÜJ||380||1998-2019
|-
|195||align=left|[[Faýl:Flag_of_Palestine.svg|20px]] [[Hussam Abu Saleh]] ||GOR||379||1999-2019
|-
|196||align=left|[[Faýl:Flag_of_Solomon Islands.svg|20px]] [[Benýamin Totori]]||HÜJ||378||2002-2023
|-
|197||align=left|[[Faýl:Flag_of_Aruba.svg|20px]] [[Gragor Brinburg]]||ÝG||377||2010-2024
|-
!198||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bonaire.svg|20px]] [[Ýort fan dar Sanda]]||ÝG||376||2014
|-
|199||align=left|[[Faýl:Flag_of_Botswana.svg|20px]] [[Malepa Bolelang]]||HÜJ||374||2003-2017
|-
|200||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cayman Islands.svg|20px]] [[Li Ramoon]]||HÜJ||367||1979-2013
|-
!201||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bahamas.svg|20px]] [[Lesly St Fleur]]||HÜJ||366||2005
|-
!202||align=left|[[Faýl:Flag_of_Anguilla.svg|20px]] [[Luis Franzis]]||HÜJ||363||2012
|-
!203||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mongolia.svg|20px]] [[Tsend-Ayuuş Khürelbaatar]]||ÝG||357||2006
|-
|204||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guam.svg|20px]] [[Adolph De La Garza]]||GOR||350||2008-2025
|-
|205||align=left|[[Faýl:Flag_of_Papua New Guinea.svg|20px]] [[Reggie Dawani]]||HÜJ||348||1996-2015
|-
|206||align=left|[[Faýl:Flag_of_Eswatini.svg|20px]] [[Filiks Beýdinhorst]]||HÜJ||341||2007-2026
|-
!207||align=left|[[Faýl:Flag_of_Laos.svg|20px]] [[Billy Ketkeophomphon]]||HÜJ||320||2007
|-
|208||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mayotte.svg|20px]] [[Antuan Rasolofonirina]]||HÜJ||318||2004-2019
|-
|209||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cambodia.svg|20px]] [[Khim Borey]]||ÝG||298||2007-2021
|-
!210||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bhutan.svg|20px]] [[Çenço Gyeltşen]]||HÜJ||292||2008
|-
!211||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brunei.svg|20px]] [[Aswan Saleh]]||ÝG||290||2005
|-
!212||align=left|[[Faýl:Flag_of_Vanuatu.svg|20px]] [[Braýan Koteýk]]||GOR||269||2014
|-
!213||align=left|[[Faýl:Flag_of_Macau.svg|20px]] [[Niki Torrao]]||HÜJ||268||2005
|-
!214||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sint Maarten.svg|20px]] [[Zthofani Amatkariýo]]||HÜJ||263||2015
|-
|215||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tonga.svg|20px]] [[Kilifi Uele]]||ÝG||246||1997-2019
|-
!216||align=left|[[Faýl:Flag_of_British Virgin Islands.svg|20px]] [[Gregory Ýeyms]]||GOR||245||2003
|-
|217||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cook Islands.svg|20px]] [[Ýeyms Nand]]||GOR||235||1995-2012
|-
|218||align=left|[[Faýl:Flag_of_Zanzibar.svg|20px]] [[Abdi Kassim]]||ÝG||232||2002-2020
|-
|219||align=left|[[Faýl:Flag_of_American Samoa.svg|20px]] [[Nikky Salapu]]||DER||212||2000-2019
|-
|220||align=left|[[Faýl:Flag_of_United States Virgin Islands.svg|20px]] [[Ýeyms Mak]]||ÝG||211||2008-2023
|-
!221||align=left|[[Faýl:Flag_of_Djibouti.svg|20px]] [[Samuel Temidaýo]]||HÜJ||192||2014
|-
|222||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Mariana Islands.svg|20px]] [[Nikolas Sweým]]||GOR||127||2008-2021
|}
==HEM==
*[[Futbol taryhynda iň gowy oýunçylar]]
*[[Futbol taryhynda iň köp namaglup oýunlar uran derwezewanlar]]
*[[Futbol taryhynda tälimçiniň gazanan oýunlarynyň köpüsi]]
==Daşarky baglanyşyklar==
*([[:is:Listi yfir markahæstu og leikjahæstu knattspyrnumenn|ís]])
*([[:qu:Llapanmin sinchi ashkjata pukllanku Sinku hayt'ayta|rs]])
[[Kategoriýa:Halkara Futbol Taryhy we Statistika Federasiýasy]]
pcv9aogjxikd1y4uz85i7aphyfflyyb
270918
270898
2026-09-23T20:28:08Z
~2026-48914-73
34708
270918
wikitext
text/x-wiki
==Hronologiýa==
*2025-nji ýylyň 31-nji awgustynda '''[[Fabio]]''' oýnap, '''1400''' oýun oýnady.
*2025-nji ýylyň 25-nji fewraldynda '''[[Kriştiano Ronaldo]]''' oýnap, '''1300''' oýun oýnady.
==Futbol taryhynda iň köp çykyş eden futbolçylar==
{|
|-
|style="background:antiquewhite; color:antiquewhite; border:1px solid yellowgreen;"|111||Ýurt rekordy
|-
| ||
|-
|style="background:palegoldenrod; color:palegoldenrod; border:1px solid yellowgreen;"|111||Rekord ýurt henizem işjeňlik edýär
|-
| ||
|-
|style="background:honeydew; color:honeydew; border:1px solid yellowgreen;"|111||Henizem işjeň
|}
{| style="text-align:center;"
!style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Funksiýa
!style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunlar
!style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ýyllar
|-
!bgcolor=palegoldenrod|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Fabio]]||DER||1470||1997
|-
|bgcolor=antiquewhite|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Pitrer Şilton]]||DER||1390||1966-1997
|-
!bgcolor=palegoldenrod|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Kriştiano Ronaldo]]||HÜJ||1373||2001
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Rožerio Zeni]]||DER||1234||1990-2015
|-
!bgcolor=palegoldenrod|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||HÜJ||1231||2003
|-
!bgcolor=palegoldenrod|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Croatia.svg|20px]] [[Luka Modriç]]||ÝG||1210||2001
|-
!bgcolor=honeydew|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Žoão Moutinýo]]||ÝG||1184||2003
|-
|bgcolor=antiquewhite|8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Ýanluiýi Buffon]]||DER||1175||1995-2023
|-
|bgcolor=antiquewhite|9||align=left|[[Faýl:Flag_of_Japan.svg|20px]] [[Ýasuhito Endo]]||ÝG||1148||1998-2023
|-
|10||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Roberto Karlos]]||GOR||1139||1991-2015
|-
|bgcolor=antiquewhite|11||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Çawi Hernandes|Çawi]]||ÝG||1135||1997-2019
|-
!bgcolor=palegoldenrod|12||align=left|[[Faýl:Flag_of_Poland.svg|20px]] [[Robert Lewandowski]]||HÜJ||1124||2005
|-
|13||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Iker Kasilýas]]||DER||1119||1998-2020
|-
|14||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Reý Klemens]]||DER||1118||1965-1988
|-
|15||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Zanetti|Hawier Zanetti]]||GOR||1114||1992-2014
|-
|}
==Ýeke toparda==
Bir toparda iň köp çykyş edenleriň sanawy.
{| style="text-align:center;"
! style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
! style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
! style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Funksiýa
! style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunlar
! style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ýyllar
! style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Topary
|-
|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Rožerio Zeni]]||DER||1197||1993-2015||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Sao Paulo FK|Sao Paulo]]
|-
|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Ireland.svg|20px]] [[Nol Beýli]]||GOR||1013||1989-2011||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Ireland.svg|20px]] [[Linfield FK|Linfield]]
|-
|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Wales.svg|20px]] [[Raýan Giggs]]||ÝG||963||1991-2014||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Mançester Ýunaýted]]
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Fabio]]||DER||955||2005-2021||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Kruzeiro]]
|-
|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Din Liwington]]||GOR||917||2004-2025||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[MK Dons]]
|-
|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Paolo Maldini]]|||GOR||902||1984-2009||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Milan futbol topary|Milan]]
|-
|}
==Ýurt boýunça==
Her ýurtdan byr oýunçynyň oýnan iň köp oýny.
{| style="text-align:center;"
!style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçym
!style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Funksiýa
!style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunlar
!style="background:#FFD700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ýyllar
|-
!bgcolor=palegoldenrod|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Fabio]]||DER||1470||1997
|-
|bgcolor=antiquewhite|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Pitrer Şilton]]||DER||1390||1966-1997
|-
!3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Kriştiano Ronaldo]]||HÜJ||1373||2001
|-
!4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||HÜJ||1231||2003
|-
!5||align=left|[[Faýl:Flag_of_Croatia.svg|20px]] [[Luka Modriç]]||ÝG||1210||2001
|-
|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Ýanluiýi Buffon]]||DER||1175||1995-2023
|-
|bgcolor=antiquewhite|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Japan.svg|20px]] [[Ýasuhito Endo]]||ÝG||1148||1998-2023
|-
|8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Çawi Hernandes|Çawi]]||ÝG||1135||1997-2019
|-
!9||align=left|[[Faýl:Flag_of_Poland.svg|20px]] [[Robert Lewandowski]]||HÜJ||1124||2005
|-
|10||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Ireland.svg|20px]] [[Pat Žennings]]||DER||1095||1963-1986
|-
!11||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Edin Džeko]]||HÜJ||1082||2003
|-
!12||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Luiz Suarez]]||HÜJ||1061||2005
|-
!13||align=left|[[Faýl:Flag_of_Paraguay.svg|20px]] [[Roke Santa Kruz]]||HÜJ||1051||1997
|-
!14||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Karim Benzema]]||HÜJ||1049||2004
|-
|bgcolor=antiquewhite|15||align=left|[[Faýl:Flag_of_Jamaica.svg|20px]] [[Barri Heýls]]||HÜJ||1038||1994-2023
|-
|16||align=left|[[Faýl:Flag_of_Wales.svg|20px]] [[Raýan Giggs]]||ÝG||1036||1990-2014
|-
|17||align=left|[[Faýl:Flag_of_Scotland.svg|20px]] [[Gragam Aleksander]]||GOR||1025||1991-2012
|-
|18||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belgium.svg|20px]] [[Timmi Simons]]||GOR||1019||1994-2018
|-
|19||align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Klarenza Sedorf]]||ÝG||1017||1992-2014
|-
!20||align=left|[[Faýl:Flag_of_Chile.svg|20px]] [[Aleksis Sançez]]||HÜJ||1003||2005
|-
|21||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sweden.svg|20px]] [[Zlatan Ibragimowiç]]||HÜJ||999||1999–2023
|-
!22||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Manuel Noýa]]||DER||990||2004
|-
!23||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Duşan Taditz]]||ÝG||970||2006
|-
!24||align=left|[[Faýl:Flag_of_Switzerland.svg|20px]] [[Ýann Sommer]]||DER||970||2006
|-
|25||align=left|[[Faýl:Flag_of_Czech Republic.svg|20px]] [[Petr Çekh]]||DER||963||1998-2019
|-
|26||align=left|[[Faýl:Flag_of_Denmark.svg|20px]] [[Kasper Sçmeikhel]]||DER||963||2004-2026
|-
|27||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ireland.svg|20px]] [[Dennis Irwin]]||GOR||961||1983-2005
|-
|28||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mexico.svg|20px]] [[Gýilýermo Oçoa]]||DER||954||2002-2026
|-
|29||align=left|[[Faýl:Flag_of_Estonia.svg|20px]] [[Konstantin Wassilýew]]||HÜJ||949||2000-2024
|-
!30||align=left|[[Faýl:Flag_of_Russia.svg|20px]] [[Igor Akinfeýew]]||DER||937||2002
|-
|31||align=left|[[Faýl:Flag_of_Honduras.svg|20px]] [[Noel Walýadares]]||DER||930||1997-2016
|-
!32||align=left|[[Faýl:Flag_of_Armenia.svg|20px]] [[Genrikh Hamletowitz]]||ÝG||923||2006
|-
|33||align=left|[[Faýl:Flag_of_Austria.svg|20px]] [[Karl Koller]]||ÝG||922||1949-1966
|-
!34||align=left|[[Faýl:Flag_of_Israel.svg|20px]] [[Bibars Natkho]]||ÝG||915||2004
|-
|35||align=left|[[Faýl:Flag_of_Norway.svg|20px]] [[Ýon Arne Riise]]||GOR||906||1996-2017
|-
|36||align=left|[[Faýl:Flag_of_Dominica.svg|20px]] [[Ýefferson Louis]]||HÜJ||904||1999-2025
|-
|37||align=left|[[Faýl:Flag_of_India.svg|20px]] [[Subrata Bhattaçarya]]||GOR||897||1974-1990
|-
|38||align=left|[[Faýl:Flag_of_Qatar.svg|20px]] [[Rodrigo Tabata]]||HÜJ||896||1999-2025
|-
!39||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Dayro Moreno]]||HÜJ||893||2003
|-
|40||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ukraine.svg|20px]] [[Anatoliý Tymoşçuk]]||GOR||893||1995-2016
|-
!bgcolor=palegoldenrod|41||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ghana.svg|20px]] [[Obirt Eýdomeý]]||ÝG||892||2006
|-
|42||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkey.svg|20px]] [[Emre Belözoğlu]]||ÝG||892||1994-2020
|-
|43||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cameroon.svg|20px]] [[Samuel Eto'o]]||HÜJ||888||1997-2019
|-
|44||align=left|[[Faýl:Flag_of_Australia.svg|20px]] [[Mark Sçwarzer]]||DER||888||1990-2016
|-
|45||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bolivia.svg|20px]] [[Huan Arze]]||ÝG||886||2003-2025
|-
|46||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Klaudio Pizarro]]||HÜJ||886||1996-2020
|-
|47||align=left|[[Faýl:Flag_of_Finland.svg|20px]] [[Sammy Hyypiä]]||GOR||884||1989-2011
|-
|48||align=left|[[Faýl:Flag_of_Morocco.svg|20px]] [[Ahmed Faras]]||HÜJ||878||1965-1982
|-
|49||align=left|[[Faýl:Flag_of_Hungary.svg|20px]] [[Gabor Kiraly]]||DER||871||1993-2019
|-
|50||align=left|[[Faýl:Flag_of_Slovakia.svg|20px]] [[Marek Gamşik]]||HÜJ||866||2004–2023
|-
!51||align=left|[[Faýl:Flag_of_Costa Rica.svg|20px]] [[Zelso Borges]]||ÝG||859||2005
|-
!52||align=left|[[Faýl:Flag_of_Egypt.svg|20px]] [[Mohamed Salah]]||HÜJ||847||2003
|-
|53||align=left|[[Faýl:Flag_of_Canada.svg|20px]] [[Atiba Hutçinson]]||GOR||847||2001-2023
|-
!54||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Korea.svg|20px]] [[Son Heung-min]]||HÜJ||845||2008
|-
!55||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gabon.svg|20px]] [[Pierr Obamuyang]]||HÜJ||829||2008
|-
|56||align=left|[[Faýl:Flag_of_Slovenia.svg|20px]] [[Samir Handanowiç]]||DER||827||2001-2023
|-
|57||align=left|[[Faýl:Flag_of_USA.svg|20px]] [[Tim Howard]]||DER||826||1997-2020
|-
|58||align=left|[[Faýl:Flag_of_Thailand.svg|20px]] [[Sinthaweeçai Hathairattanakool]]||DER||820||1998-2023
|-
|59||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ecuador.svg|20px]] [[Aleks Aguinaga]]||ÝG||817||1984-2005
|-
|60||align=left|[[Faýl:Flag_of_Zambia.svg|20px]] [[Godfri Çitalu]]||HÜJ||811||1964-1982
|-
|61||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ivory Coast.svg|20px]] [[Didier Drogba]]||HÜJ||805||1997-2018
|-
!62||align=left|[[Faýl:Flag_of_Algeria.svg|20px]] [[Riýad Mahrez]]||ÝG||804||2007
|-
|63||align=left|[[Faýl:Flag_of_Zimbabwe.svg|20px]] [[Brus Grobbelaar]]||DER||802||1973-2007
|-
!64||align=left|[[Faýl:Flag_of_Togo.svg|20px]] [[Alaiksis Romao]]||GOR||801||2001
|-
!65||align=left|[[Faýl:Flag_of_Georgia.svg|20px]] [[Guram Kaşia]]||GOR||799||2006
|-
|66||align=left|[[Faýl:Flag_of_Montenegro.svg|20px]] [[Dežan Damžanowiç]]||HÜJ||796||1997-2023
|-
|67||align=left|[[Faýl:Flag_of_North Macedonia.svg|20px]] [[Goran Pandew]]||HÜJ||793||1999-2022
|-
!68||align=left|[[Faýl:Flag_of_Venezuela.svg|20px]] [[Salomon Rondon]]||HÜJ||792||2006
|-
|69||align=left|[[Faýl:Flag_of_Singapore.svg|20px]] [[Aleksandar Duriç]] ||HÜJ||792||1992-2019
|-
|70||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iceland.svg|20px]] [[Eidur Gudžohnsen]]||HÜJ||791||1994-2017
|-
|71||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malta.svg|20px]] [[Mikhael Mifsud]]||HÜJ||789||1997-2022
|-
|72||align=left|[[Faýl:Flag_of_Liechtenstein.svg|20px]] [[Mario Frikk]]||HÜJ||789||1990-2016
|-
|73||align=left|[[Faýl:Flag_of_United Arab Emirates.svg|20px]] [[Muhsin Musabah]]||DER||783||1984-2002
|-
!74||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nigeria.svg|20px]] [[Pidrer Utaka]]||HÜJ||779||2003
|-
!75||align=left|[[Faýl:Flag_of_Senegal.svg|20px]] [[Sadio Mane]]||HÜJ||777||2011
|-
|76||align=left|[[Faýl:Flag_of_Greece.svg|20px]] [[Loukáš Wyntra]]||GOR||776||1997–2022
|-
|77||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iran.svg|20px]] [[Jalal Hosseini]]||GOR||771||2002-2022
|-
|78||align=left|[[Faýl:Flag_of_Romania.svg|20px]] [[Gheorghe Hagi]]||HÜJ||770||1982-2003
|-
|79||align=left|[[Faýl:Flag_of_El Salvador.svg|20px]] [[William Reýes]]||HÜJ||768||1997-2022
|-
!80||align=left|[[Faýl:Flag_of_Antigua and Barbuda.svg|20px]] [[Maýls Wiston]]||ÝG||759||2003
|-
!81||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malaysia.svg|20px]] [[Indra Mahaýuddin]]||HÜJ||759||1999
|-
!82||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belarus.svg|20px]] [[Igor Stasewiç]]||ÝG||757||2004
|-
|83||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mali.svg|20px]] [[Seydou Keita]]||ÝG||755||1999-2017
|-
!84||align=left|[[Faýl:Flag_of_Grenada.svg|20px]] [[Liukeýs Eýkins]]||ÝG||751||2007
|-
|85||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bulgaria.svg|20px]] [[Dimitar Berbatow]]||HÜJ||748||1995-2018
|-
|86||align=left|[[Faýl:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Ýonatan Ýoubert]]||DER||747||1997-2023
|-
!87||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kuwait.svg|20px]] [[Bader Al-Mutawa]]||HÜJ||744||2002
|-
|88||align=left|[[Faýl:Flag_of_Democratic Republic of the Congo.svg|20px]] [[Robert Kidiaba]]||DER||742||2001-2016
|-
!89||align=left|[[Faýl: Flag_of_Guadeloupe (local) variant.svg|20px]] [[Mikael Takalfred]]||GOR||741||1999
|-
|90||align=left|[[Faýl:Flag_of_Panama.svg|20px]] [[Luis Tehada]]||HÜJ||740||2000-2022
|-
|91||align=left|[[Faýl:Flag_of_Faroe Islands.svg|20px]] [[Frodi Benjaminsen]]||ÝG||735||1994-2022
|-
|92||align=left|[[Faýl:Flag_of_Moldova.svg|20px]] [[Sergheý Stroenkso]]||GOR||726||1984-2009
|-
!bgcolor=palegoldenrod|93||align=left|[[Faýl:Flag_of_New Zealand.svg|20px]] [[Kris Wud]]||HÜJ||724||2007
|-
|94||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uzbekistan.svg|20px]] [[Ignatiy Nesterow]]||DER||723||2001-2022
|-
|95||align=left|[[Faýl:Flag_of_Barbados.svg|20px]] [[Krystyan Piirz]]||GOR||719||2006-2026
|-
|96||align=left|[[Faýl:Flag_of_Equatorial Guinea.svg|20px]] [[Emilio Nsue]]||ÝG||716||2005-2026
|-
|97||align=left|[[Faýl:Proposed flag of Réunion (VAR).svg|20px]] [[Ýan Noël Ažork]]||GOR||714||1988–2017
|-
|98||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saudi Arabia.svg|20px]] [[Hussein Abdulghani]]||GOR||706||1995-2020
|-
!99||align=left|[[Faýl:Snake Flag of Martinique.svg|20px]] [[Ýan-Sylwen Baban]]||GOR||705||2003
|-
|100||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guyana.svg|20px]] [[Neil Danns]]||ÝG||700||2000-2023
|-
|101||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lithuania.svg|20px]] [[Riçardas Beniuşis]]||HÜJ||700||1998-2023
|-
!102||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iraq.svg|20px]] [[Alaa Abdul-Zahra]]||HÜJ||699||2004
|-
|103||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guatemala.svg|20px]] [[Hairo Arreola]]||HÜJ||697||2005-2023
|-
!104||align=left|[[Faýl:Flag_of_China.svg|20px]] [[Wu Lei]]||HÜJ||696||2006
|-
|105||align=left|[[Faýl:Flag_of_Trinidad and Tobago.svg|20px]] [[Duaýt Ýork]]||HÜJ||687||1990-2009
|-
!106||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bermuda.svg|20px]] [[Nahki Wells]]||HÜJ||685||1999
|-
|107||align=left|[[Faýl:Flag_of_Montserrat.svg|20px]] [[Nathan Pond]]||GOR||685||2002-2023
|-
|108||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sierra Leone.svg|20px]] [[Kartis Deýwis]]||GOR||682||2003-2024
|-
|109||align=left|[[Faýl:Flag_of_North Korea.svg|20px]] [[Rýang Ýong-gi]]||ÝG||676||2000-2023
|-
!110||align=left|[[Faýl:Flag_of_Suriname.svg|20px]] [[Tyaronn Tzhary]]||ÝG||675||2008
|-
|111||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sudan.svg|20px]] [[Faisal Agab]]||HÜJ||674||1994-2016
|-
|112||align=left|[[Faýl:Flag_of_San Marino.svg|20px]] [[Andi Selwa]]||HÜJ||673||1994-2019
|-
!113||align=left|[[Faýl:Flag_of_Albania.svg|20px]] [[Berat Dýimsiti]]||GOR||669||2009
|-
!114||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lebanon.svg|20px]] [[Hassan Ali]]||HÜJ||669||2004
|-
|115||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Africa.svg|20px]] [[Bernard Parker]]||HÜJ||668||2004-2024
|-
|116||align=left|[[Faýl:Flag of Cape Verde (10-17).svg|20px]] [[Fernando Warela]]||GOR||661||2006-2025
|-
|117||align=left|[[Faýl:Flag_of_Benin.svg|20px]] [[Istefan Sessenýon]]||HÜJ||657||2003-2023
|-
!118||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tanzania.svg|20px]] [[Mbwana Samatta]]||HÜJ||654||2010
|-
!119||align=left|[[Faýl:Flag_of_Curaçao.svg|20px]] [[Leandro]]||ÝG||653||2007
|-
!120||align=left|[[Faýl:Flag_of_Indonesia.svg|20px]] [[Beto Gonsalwez]]||ÝG||652||1999
|-
|121||align=left|[[Faýl:Flag_of_Azerbaijan.svg|20px]] [[Maksim Medwedew]]||GOR||651||2005-2024
|-
|122||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kosovo.svg|20px]] [[Atdhe Nuhiu]]||HÜJ||651||2005-2024
|-
|123||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tajikistan.svg|20px]] [[Waleri Saryçew]]||DER||648||1978-2004
|-
|124||align=left|[[Faýl:Flag_of_Andorra.svg|20px]] [[Ildelfons Lima]]||GOR||644||1997-2023
|-
|125||align=left|[[Faýl:Flag_of_Liberia.svg|20px]] [[Ýorş Weah]]||HÜJ||642||1985-2003
|-
|126||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kazakhstan.svg|20px]] [[Nurbol Zhumaskaliyew]] ||HÜJ||642||1998-2018
|-
|127||align=left|[[Faýl:Flag_of_Comoros.svg|20px]] [[Nažim Abdou]]||ÝG||642||2002-2022
|-
|128||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ethiopia.svg|20px]] [[Mengistu Worku]]||HÜJ||640||1956-1972
|-
|129||align=left|[[Faýl:Flag_of_Latvia.svg|20px]] [[Kaspars Gorkss]]||GOR||639||1997-2018
|-
|130||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gibraltar.svg|20px]] [[Iskott Waýsmen]]||GOR||629||2003-2023
|-
|131||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mauritius.svg|20px]] [[Kolin Bell]]||ÝG||625||1996-2018
|-
|132||align=left|[[Faýl:Flag_of_Madagascar.svg|20px]] [[Ýeremy Morel]]||GOR||622||2003-2023
|-
|133||align=left|[[Faýl:Flag_of_Seychelles.svg|20px]] [[Kewin Betsy]]||ÝG||620||1997-2015
|-
|134||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guinea.svg|20px]] [[Çerif Souleymane]]||ÝG||611||1961-1980
|-
|135||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tunisia.svg|20px]] [[Youssef Msakni]]||HÜJ||611||2006-2026
|-
|136||align=left|[[Faýl:Flag_of_Burkina Faso.svg|20px]] [[Şarls Kabore]]||ÝG||589||2006-2023
|-
|137||align=left|[[Faýl:Flag_of_Syria.svg|20px]] [[Firas Al Kathib]]||HÜJ||587||1999-2019
|-
!138||align=left|[[Faýl:Flag_of_Central African Republic.svg|20px]] [[Gofri]]||ÝG||584||2008
|-
|139||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cyprus.svg|20px]] [[Loomis Okkas]]||HÜJ||573||1993-2014
|-
!140||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mozambique.svg|20px]] [[Mekser]]||GOR||572||2006
|-
|141||align=left|[[Faýl:Flag_of_Maldives.svg|20px]] [[Ali Aşfak]]||HÜJ||571||2001-2026
|-
|142||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Kitts and Nevis.svg|20px]] [[Adam Newton]]||ÝG||568||1999-2016
|-
!143||align=left|[[Faýl:Flag_of_Hong Kong.svg|20px]] [[Leung Çun Pong]]||ÝG||568||2004
|-
|144||align=left|[[Faýl:Flag_of_Angola.svg|20px]] [[Mateus Galiano]]||ÝG||563||2001-2025
|-
|145||align=left|[[Faýl:Flag_of_Oman.svg|20px]] [[Ali Al Habsi]]||DER||555||1998-2020
|-
|146||align=left|[[Faýl:Flag_of_Eritrea.svg|20px]] [[Genok Goitom]]||HÜJ||547||2003-2021
|-
|147||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belize.svg|20px]] [[Şen Orio]]||DER||545||1999-2020
|-
|148||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kenya.svg|20px]] [[Wiktor Wanyama]]||ÝG||542||2007-2025
|-
!149||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nicaragua.svg|20px]] [[Denis Espinoza]]||DER||541||2004
|-
|150||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uganda.svg|20px]] [[Mažid Musisi]]||HÜJ||532||1982-2015
|-
|151||align=left|[[Faýl:Flag_of_Republic of the Congo.svg|20px]] [[Fransua M'Pele]]||HÜJ||530||1966-1982
|-
!152||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gambia.svg|20px]] [[Omar Kolly]]||GOR||528||2010
|-
|153||align=left|[[Faýl:Flag_of_Vietnam.svg|20px]] [[Le Tan Tai]]||ÝG||527||2003-2022
|-
|154||align=left|[[Faýl:Flag_of_Pakistan.svg|20px]] [[Zeş Rehman]]||GOR||525||2003-2022
|-
|155||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkmenistan.svg|20px]] [[Dmitriý Homuha]]||ÝG||521||1985-2005
|-
!156||align=left|[[Faýl:Flag_of_São Tomé and Príncipe.svg|20px]] [[Luiz Leal]]||HÜJ||520||2008
|-
|157||align=left|[[Faýl:Flag_of_Niger.svg|20px]] [[Moussa Maazou]]||HÜJ||517||2008-2025
|-
|158||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cuba.svg|20px]] [[Oswaldo Alonso]]||GOR||511||2005-2023
|-
|159||align=left|[[Faýl:Flag_of_Jordan.svg|20px]] [[Amer Şafi]]||DER||497||1999-2020
|-
!160||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nepal.svg|20px]] [[Rohit Çand]]||ÝĢ||494||2009
|-
!161||align=left|[[Faýl:Flag_of_Namibia.svg|20px]] [[Dion Hotto]]||ÝG||494||2011
|-
!162||align=left|[[Faýl:Flag_of_Haiti.svg|20px]] [[Ýoni Plazid]]||DER||488||2007
|-
!163||align=left|[[Faýl:Flag_of_East Timor.svg|20px]] [[Patrik Fabiano]]||HÜJ||486||2006
|-
!164||align=left|[[Faýl:Flag_of_Myanmar.svg|20px]] [[Zaw Min Tun]]||GOR||486||2009
|-
!165||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bahrain.svg|20px]] [[Ismail Abdullatif]]||HÜJ||485||2004
|-
!166||align=left|[[Faýl:Flag_of_French Guiana.svg|20px]] [[Ludowik Baal]]||GOR||485||2005
|-
!167||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guinea-Bissau.svg|20px]] [[Gerso Fernandez]]||HÜJ||482||2010
|-
|168||align=left|[[Faýl:Flag_of_Philippines.svg|20px]] [[Bienwenido Maranýon]]||HÜJ||482||2005-2025
|-
|169||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Vincent and the Grenadines.svg|20px]] [[Melwin Andryws]]||DER||479||1994-2017
|-
!170||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mauritania.svg|20px]] [[Souleymane Doukara]]||HÜJ||473||2008
|-
|171||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malawi.svg|20px]] [[Essau Kanýenda]]||HÜJ||468||1999-2019
|-
!172||align=left|[[Faýl:Flag_of_Dominican Republic.svg|20px]] [[Migýel Lýoýd]]||DER||468||2007
|-
!173||align=left|[[Faýl:Flag_of_Taiwan.svg|20px]] [[Çen Po-liang]]||ÝG||466||2006
|-
|174||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Cyprus.svg|20px]] [[Billy Mehmet]]||HÜJ||464||2003-2021
|-
!175||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Lucia.svg|20px]] [[Dominik Polian]]||HÜJ||463||2012
|-
|176||align=left|[[Faýl:Flag_of_Yemen.svg|20px]] [[Ali Al Nono]] ||HÜJ||462||1995-2014
|-
!177||align=left|[[Faýl:Flag_of_FLNKS.svg|20px]] [[Bertrand Kaýy]]||HÜJ||460||2007
|-
!178||align=left|[[Faýl:Flag_of_Fiji.svg|20px]] [[Roy Krişna]]||HÜJ||457||2008
|-
|179||align=left|[[Faýl:Flag of Saint Martin (local).gif|20px]] [[Wilfried Dalmat]]||HÜJ||456||2000-2021
|-
|180||align=left|[[Faýl:Flag_of_Libya.svg|20px]] [[Imon Zayid]]||HÜJ||455||2002-2020
|-
!181||align=left|[[Faýl:Flag_of_Burundi.svg|20px]] [[Saýido Berahino]]||HÜJ||454||2008
|-
|182||align=left|[[Faýl:Flag_of_Afghanistan.svg|20px]] [[Abassin Alikhil]]||ÝG||451||2007-2025
|-
!183||align=left|[[Faýl:Flag_of_Rwanda.svg|20px]] [[Medi Kagere]]||HÜJ||448||2005
|-
|184||align=left|[[Faýl:Flag_of_French Polynesia.svg|20px]] [[Marama Wahirua]]||HÜJ||441||1998-2018
|-
|185||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kyrgyzstan.svg|20px]] [[Sergey Kutsow<!--Waleriy Kiçin-->]]||GOR||434<!--429-->||1993-2015<!--()-->
|-
|186||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sri Lanka.svg|20px]] [[Çathura Gunaratne]]||HÜJ||429||2005-2021
|-
|187||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bangladesh.svg|20px]] [[Mohammad Aslam]]||HÜJ||429||1977-1996
|-
|188||align=left|[[Faýl:Flag_of_Samoa.svg|20px]] [[Lionel Taylor]]||ÝG||424||2004-2019
|-
!189||align=left|[[Faýl:Flag_of_Chad.svg|20px]] [[Uzuşi N'Dose]]||HÜJ||416||2005
|-
|190||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lesotho.svg|20px]] [[Moitheri Mtobo]]||GOR||413||2003-2018
|-
|191||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turks and Caicos Islands.svg|20px]] [[Billy Forbs]]||ÝG||405||2006-2025
|-
|192||align=left|[[Faýl:Flag_of_Somalia.svg|20px]] [[Sisse Aden Abşir]]||HÜJ||396||2001-2019
|-
!193||align=left|[[Faýl:Flag_of_Puerto Rico.svg|20px]] [[Ektor Ramos]]||HÜJ||386||2007
|-
|194||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Sudan.svg|20px]] [[Ýeyms Moga]]||HÜJ||380||1998-2019
|-
|195||align=left|[[Faýl:Flag_of_Palestine.svg|20px]] [[Hussam Abu Saleh]] ||GOR||379||1999-2019
|-
|196||align=left|[[Faýl:Flag_of_Solomon Islands.svg|20px]] [[Benýamin Totori]]||HÜJ||378||2002-2023
|-
|197||align=left|[[Faýl:Flag_of_Aruba.svg|20px]] [[Gragor Brinburg]]||ÝG||377||2010-2024
|-
!198||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bonaire.svg|20px]] [[Ýort fan dar Sanda]]||ÝG||376||2014
|-
|199||align=left|[[Faýl:Flag_of_Botswana.svg|20px]] [[Malepa Bolelang]]||HÜJ||374||2003-2017
|-
|200||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cayman Islands.svg|20px]] [[Li Ramoon]]||HÜJ||367||1979-2013
|-
!201||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bahamas.svg|20px]] [[Lesly St Fleur]]||HÜJ||366||2005
|-
!202||align=left|[[Faýl:Flag_of_Anguilla.svg|20px]] [[Luis Franzis]]||HÜJ||363||2012
|-
!203||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mongolia.svg|20px]] [[Tsend-Ayuuş Khürelbaatar]]||ÝG||357||2006
|-
|204||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guam.svg|20px]] [[Adolph De La Garza]]||GOR||350||2008-2025
|-
|205||align=left|[[Faýl:Flag_of_Papua New Guinea.svg|20px]] [[Reggie Dawani]]||HÜJ||348||1996-2015
|-
|206||align=left|[[Faýl:Flag_of_Eswatini.svg|20px]] [[Filiks Beýdinhorst]]||HÜJ||341||2007-2026
|-
!207||align=left|[[Faýl:Flag_of_Laos.svg|20px]] [[Billy Ketkeophomphon]]||HÜJ||320||2007
|-
|208||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mayotte.svg|20px]] [[Antuan Rasolofonirina]]||HÜJ||318||2004-2019
|-
|209||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cambodia.svg|20px]] [[Khim Borey]]||ÝG||298||2007-2021
|-
!210||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bhutan.svg|20px]] [[Çenço Gyeltşen]]||HÜJ||292||2008
|-
!211||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brunei.svg|20px]] [[Aswan Saleh]]||ÝG||290||2005
|-
!212||align=left|[[Faýl:Flag_of_Vanuatu.svg|20px]] [[Braýan Koteýk]]||GOR||269||2014
|-
!213||align=left|[[Faýl:Flag_of_Macau.svg|20px]] [[Niki Torrao]]||HÜJ||268||2005
|-
!214||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sint Maarten.svg|20px]] [[Zthofani Amatkariýo]]||HÜJ||263||2015
|-
|215||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tonga.svg|20px]] [[Kilifi Uele]]||ÝG||246||1997-2019
|-
!216||align=left|[[Faýl:Flag_of_British Virgin Islands.svg|20px]] [[Gregory Ýeyms]]||GOR||245||2003
|-
|217||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cook Islands.svg|20px]] [[Ýeyms Nand]]||GOR||235||1995-2012
|-
|218||align=left|[[Faýl:Flag_of_Zanzibar.svg|20px]] [[Abdi Kassim]]||ÝG||232||2002-2020
|-
|219||align=left|[[Faýl:Flag_of_American Samoa.svg|20px]] [[Nikky Salapu]]||DER||212||2000-2019
|-
|220||align=left|[[Faýl:Flag_of_United States Virgin Islands.svg|20px]] [[Ýeyms Mak]]||ÝG||211||2008-2023
|-
!221||align=left|[[Faýl:Flag_of_Djibouti.svg|20px]] [[Samuel Temidaýo]]||HÜJ||192||2014
|-
|222||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Mariana Islands.svg|20px]] [[Nikolas Sweým]]||GOR||127||2008-2021
|}
==HEM==
*[[Futbol taryhynda iň gowy oýunçylar]]
*[[Futbol taryhynda iň köp namaglup oýunlar uran derwezewanlar]]
*[[Futbol taryhynda tälimçiniň gazanan oýunlarynyň köpüsi]]
==Daşarky baglanyşyklar==
*([[:is:Listi yfir markahæstu og leikjahæstu knattspyrnumenn|ís]])
*([[:qu:Llapanmin sinchi ashkjata pukllanku Sinku hayt'ayta|rs]])
[[Kategoriýa:Halkara Futbol Taryhy we Statistika Federasiýasy]]
tmoxgws4g8r8pv8jtjn3suew7eo5891
Futbol taryhynda iň köp penalty gol uran oýunçylar
0
22044
270900
270870
2026-09-23T12:41:40Z
~2026-48914-73
34708
/* Ýurt boýunça */
270900
wikitext
text/x-wiki
==Hronologiýa==
*2026-njy ýylyň 25-nji fewraldynda [[Kriştiano Ronaldo]] 181 jerime urgosi etdi.
*2024-nji ýylyň 29-njy noýambrynda [[Kriştiano Ronaldo|KR7]] 200-nji jerime saldy.
{|
|style="background:antiquewhite; color:antiquewhite; border:1px solid yellowgreen;"|111||Ýurt rekordy
|-
|style="background:palegoldenrod; color:palegoldenrod; border:1px solid yellowgreen;"|111||Rekord ýurt henizem işjeňlik edýär
|-
|style="background:honeydew; color:honeydew; border:1px solid yellowgreen;"|111||Henizem işjeň
|}
[[Futbol]] taryhynda jerime urgularynyň köpüsi.
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Penalty
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ortaça
|-
!bgcolor=palegoldenrod|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Kriştiano Ronaldo]]||'''183'''||219||0.82
|-
!bgcolor=palegoldenrod|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Hulk]]||'''120'''||143||0.82
|-
!bgcolor=palegoldenrod|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||'''116'''||149||0.78
|-
|bgcolor=antiquewhite|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Ronald Kuman]]||'''114'''||122||0.93
|-
!bgcolor=palegoldenrod|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Heýrry Keýn]]||'''110'''||124||0.88
|-
|bgcolor=antiquewhite|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Roberto Baýio]]||'''105'''||123||0.85
|}
==Ýeke toparda==
{|style="text-align:center"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Penalty
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ortaça
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Kluby
|-
|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||'''84'''||109||0.77||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Barselona futbol kluby|Barselona]]
|-
|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Kriştiano Ronaldo]]||'''79'''||92||0.86||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Real Madrid CF|Real Madrid]]
|}
==Diňe netijelilik==
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
|style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Penalty
|-
|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Albania.svg|20px]] [[Ledio Pano]]||'''50'''||50
|-
!2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Montenegro.svg|20px]] [[Dragan Boskowitz]]||'''26'''||26
|-
!3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Russia.svg|20px]] [[Khasan Mantow]]||'''22'''||22
|-
!4||align=left|[[Faýl:Flag of Cape Verde (10-17).svg|20px]] [[Ýulio Tawarez]]||'''21'''||21
|-
|}
==Henizem işjeň==
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Penalty
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ortaça
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Kluby
|-
|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Neýmar]]||'''93'''||115||0.81||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Santos]]
|-
|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Çiro Immobile]]||'''86'''||105||0.82||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Bolonýa]]
|-
|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Radamel Falkao]]||'''55'''||69||0.84||align=left|[[Faýl:Flag_of_.svg|20px]]
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Luiz Suarez]]||'''52'''||73||0.81||align=left|[[Faýl:Flag_of_USA.svg|20px]] [[Inter Miami]]
|-
|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Karlos Bakka]]||'''45'''||59||0.80||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Atletiko Ýunior]]
|-
|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Karim Benzema]]||'''42'''||54||0.78||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saudi Arabia.svg|20px]] [[Al Ittihad]]
|-
|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belgium.svg|20px]] [[Romelu Lukaku]]||'''41'''||48||0.85||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Inter]]
|}
==Ýurt boýunça==
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Penalty
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ortaça
|-
!bgcolor=palegoldenrod|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Kriştiano Ronaldo]]||'''183'''||219||0.82
|-
!bgcolor=palegoldenrod|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Hulk]]||'''120'''||143||0.82
|-
!3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||'''116'''||149||0.78
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Ronald Kuman]]||'''114'''||122||0.93
|-
!5||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Heýrry Keýn]]||'''110'''||124||0.88
|-
|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Roberto Baýio]]||'''105'''||123||0.85
|-
!7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Poland.svg|20px]] [[Robert Lewandowski]]||'''89'''||101||0.90
|-
!bgcolor=palegoldenrod|8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Morocco.svg|20px]] [[Abderrazak Hamdallah]]||'''87'''||101||0.84
|-
|9||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sweden.svg|20px]] [[Zlatan Ibragimowiç]]||'''87'''||104||0.84
|-
!10||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Duşan Taditz]]||'''86'''||105||0.82
|-
|11||align=left|[[Faýl:Flag_of_Paraguay.svg|20px]] [[Oskar Kardozo]]||'''79'''||91||0.87
|-
|12||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[David Wilýa]]||'''79'''||93||0.84
|-
|bgcolor=antiquewhite|13||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mexico.svg|20px]] [[Ugo Sançez]]||'''74'''||79||0.94
|-
|14||align=left|[[Faýl:Flag_of_Israel.svg|20px]] [[Eran Zahawi]]||'''73'''||91||0.80
|-
!bgcolor=palegoldenrod|15||align=left|[[Faýl:Flag_of_United Arab Emirates.svg|20px]] [[Ali Mabkhout]]||'''71'''||81||0.88
|-
|16||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Žead Mýula]]||'''70'''||84||0.83
|-
!17||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iran.svg|20px]] [[Mehdi Taremi]]||'''65'''||76||0.86
|-
!18||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Kylian Mbappe]]||'''64'''||78||0.81
|-
!19||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Dayro Moreno]]||'''64'''||71||0.85
|-
|20||align=left|[[Faýl:Flag_of_Austria.svg|20px]] [[Hans Krankl]]||'''64'''||66||0.97
|-
!21||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Edinson Kawani]]||'''63'''||79||0.79
|-
!22||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malta.svg|20px]] [[Klaýton Failla]]||'''62'''||72||0.86
|-
!23||align=left|[[Faýl:Flag_of_Syria.svg|20px]] [[Omar Al-Somah]]||'''62'''||72||0.85
|-
!24||align=left|[[Faýl:Flag_of_Croatia.svg|20px]] [[Andriý Kramaritz]]||'''62'''||70||0.88
|-
!25||align=left|[[Faýl:Flag_of_Norway.svg|20px]] [[Erling Haaland]]||'''57'''||67||0.81
|-
!26||align=left|[[Faýl:Flag_of_Egypt.svg|20px]] [[Mohamed Salah]]||'''56'''||69||0.83
|-
!27||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkey.svg|20px]] [[Hakan Çalhanoğlu]]||'''55'''||62||0.89
|-
|28||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belgium.svg|20px]] [[Edan Azard]]||'''53'''||61||0.87
|-
|29||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ireland.svg|20px]] [[Robi Kin]]||'''53'''||62||0.85
|-
!30||align=left|[[Faýl:Flag_of_Romania.svg|20px]] [[Florian Tanaşe]]||'''51'''||55||0.87
|-
!31||align=left|[[Faýl:Flag_of_India.svg|20px]] [[Sunil Çhetri]]||'''51'''||57||0.81
|-
|32||align=left|[[Faýl:Flag_of_USA.svg|20px]] [[Landon Donowan]]||'''51'''||56||0.91
|-
|33||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cameroon.svg|20px]] [[Samuel Eto'o]]||'''51'''||65||0.78
|-
|34||align=left|[[Faýl:Flag_of_Albania.svg|20px]] [[Ledio Pano]]||'''50'''||50||1.00
|-
!35||align=left|[[Faýl:Flag_of_Honduras.svg|20px]] [[Ýerry Bengtson]]||'''50'''||55||0.89
|-
!36||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gabon.svg|20px]] [[Pierr Aubameyang]]||'''47'''||60||0.78
|-
|37||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Korea.svg|20px]] [[Lee Dong-gook]]||'''47'''||58||0.81
|-
|38||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bulgaria.svg|20px]] [[Krasimir Kalakow]]||'''47'''||56||0.84
|-
!39||align=left|[[Faýl:Flag_of_Faroe Islands.svg|20px]] [[Solwi Watnhamar]]||'''45'''||53||0.84
|-
!40||align=left|[[Faýl:Flag_of_Azerbaijan.svg|20px]] [[Emin Mahmudow]]||'''45'''||49||0.91
|-
|41||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ukraine.svg|20px]] [[Andriý Şewçenko]]||'''44'''||52||0.85
|-
|42||align=left|[[Faýl:Flag_of_Costa Rica.svg|20px]] [[Alwaro Saborio]]||'''44'''||57||0.77
|-
!43||align=left|[[Faýl:Flag_of_Chile.svg|20px]] [[Arturo Widal]]||'''44'''||51||0.86
|-
!44||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ecuador.svg|20px]] [[Enner Walenzia]]||'''43'''||59||0.71
|-
!45||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belarus.svg|20px]] [[Zakaria Beglarişwili]]||'''43'''||49||0.85
|-
!46||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iceland.svg|20px]] [[Gilfy Sigurdsson]]||'''42'''||53||0.83
|-
|47||align=left|[[Faýl:Flag_of_Hungary.svg|20px]] [[Ferentz Puşkaş]]||'''42'''||43||0.98
|-
!48||align=left|[[Faýl:Flag_of_Togo.svg|20px]] [[Kodýo Laba]]||'''41'''||48||0.83
|-
!49||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Nemanýa Bilbiýa]]||'''41'''||48||0.83
|-
!50||align=left|[[Faýl:Flag_of_Slovenia.svg|20px]] [[Ýosip Ilizitz]]||'''38'''||47||0.84
|-
!51||align=left|[[Faýl:Flag_of_Montenegro.svg|20px]] [[Stefan Mugoşa]]||'''38'''||42||0.84
|-
!52||align=left|[[Faýl:Flag_of_Russia.svg|20px]] [[Artem Dzyuba]]||'''38'''||53||0.79
|-
|53||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ghana.svg|20px]] [[Asamoah Gyan]]||'''38'''||44||0.86
|-
|54||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belarus.svg|20px]] [[Roman Wasilýuk]]||'''38'''||45||0.84
|-
!55||align=left|[[Faýl:Flag_of_Qatar.svg|20px]] [[Hassan Al Haydos]]||'''37'''||41||0.86
|-
!56||align=left|[[Faýl:Flag_of_Algeria.svg|20px]] [[Riýad Mahrez]]||'''37'''||49||0.76
|-
|57||align=left|[[Faýl:Flag_of_North Macedonia.svg|20px]] [[Iwan Triçkowki]]||'''37'''||47||0.79
|-
!58||align=left|[[Faýl:Flag_of_Scotland.svg|20px]] [[Lorins Şeýkleýnd]]||'''36'''||44||0.87
|-
!59||align=left|[[Faýl:Flag_of_Senegal.svg|20px]] [[Mbaýe Dianýe]]||'''36'''||47||0.84
|-
|60||align=left|[[Faýl:Flag_of_Switzerland.svg|20px]] [[Aleksander Frei]]||'''36'''||42||0.86
|-
!bgcolor=palegoldenrod|61||align=left|[[Faýl:Flag_of_New Zealand.svg|20px]] [[Kris Wud]]||'''35'''||38||0.89
|-
!62||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gibraltar.svg|20px]] [[Laýem Wokir]]||'''35'''||40||0.88
|-
!63||align=left|[[Faýl:Flag_of_Botswana.svg|20px]] [[Tabang Sesinyi]]||'''35'''||36||0.97
|-
!64||align=left|[[Faýl:Flag_of_Montserrat.svg|20px]] [[Lyl Teýlor]]||'''35'''||44||0.91
|-
!65||align=left|[[Faýl:Flag_of_Fiji.svg|20px]] [[Roy Krişna]]||'''35'''||42||0.79
|-
!66||align=left|[[Faýl:Flag_of_Grenada.svg|20px]] [[Liukeýs Eýkins]]||'''34'''||40||0.90
|-
!67||align=left|[[Faýl:Flag_of_Venezuela.svg|20px]] [[Josef Martinez]]||'''33'''||39||0.90
|-
!68||align=left|[[Faýl:Flag_of_Canada.svg|20px]] [[Ýonatan Dawi]]||'''33'''||41||0.80
|-
!69||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lebanon.svg|20px]] [[Hassan Ali]]||'''32'''||35||0.91
|-
|70||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bolivia.svg|20px]] [[Marzelo Martins]]||'''32'''||38||0.84
|-
|71||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ivory Coast.svg|20px]] [[Didier Drogba]]||'''32'''||39||0.82
|-
!72||align=left|[[Faýl:Flag_of_Greece.svg|20px]] [[Kostas Fortunis]]||'''31'''||42||0.80
|-
!73||align=left|[[Faýl:Flag_of_Indonesia.svg|20px]] [[Beto Gonsalwez]]||'''31'''||33||0.94
|-
!74||align=left|[[Faýl:Flag_of_Denmark.svg|20px]] [[Kristian Gytkýayr]]||'''30'''||33||0.91
|-
!75||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nigeria.svg|20px]] [[Odion Ighalo]]||'''30'''||37||0.81
|-
!76||align=left|[[Faýl:Flag_of_Australia.svg|20px]] [[Ýeými MkKlarin]]||'''30'''||41||0.73
|-
!77||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Kristian Kuewa]]||'''30'''||33||0.73
|-
!78||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kosovo.svg|20px]] [[Wedat]]||'''29'''||36||0.81
|-
|79||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guatemala.svg|20px]] [[Karlos Ruiz]]||'''29'''||32||0.91
|-
|80||align=left|[[Faýl:Flag_of_El Salvador.svg|20px]] [[Rodolfo Zelaýa]]||'''29'''||32||0.91
|-
!81||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guinea.svg|20px]] [[Serhou Gýirassy]]||'''29'''||37||0.82
|-
!82||align=left|[[Faýl:Flag_of_Finland.svg|20px]] [[Teemu Pukki]]||'''28'''||36||0.87
|-
|83||align=left|[[Faýl:Flag_of_Panama.svg|20px]] [[Luis Tehada]]||'''28'''||32||0.88
|-
|84||align=left|[[Faýl:Flag_of_Democratic Republic of the Congo.svg|20px]] [[Şabani Nonda]]||'''26'''||28||0.93
|-
|85||align=left|[[Faýl:Flag_of_Comoros.svg|20px]] [[El Fardou Ben Nabouhane]]||'''26'''||32||0.81
|-
!86||align=left|[[Faýl:Flag of Cape Verde (10-17).svg|20px]] [[Rikardo Gomes]]||'''25'''||35||0.74
|-
|87||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mali.svg|20px]] [[Frederik Kanoute]]||'''25'''||35||0.71
|-
|88||align=left|[[Faýl:Flag_of_Japan.svg|20px]] [[Ýasuhito Endo]]||'''25'''||31||0.81
|-
!89||align=left|[[Faýl:Flag_of_Latvia.svg|20px]] [[Ýanis Ikaunieks]]||'''24'''||30||0.89
|-
!90||align=left|[[Faýl:Flag_of_Angola.svg|20px]] [[Fredy]]||'''24'''||28||0.85
|-
|91||align=left|[[Faýl:Flag_of_Czech Republic.svg|20px]] [[Milan Baros]]||'''24'''||31||0.77
|-
|92||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tunisia.svg|20px]] [[Gamdi Harbaoui]]||'''24'''||25||0.96
|-
!93||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bermuda.svg|20px]] [[Nahki Wells]]||'''23'''||32||0.84
|-
!94||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guinea-Bissau.svg|20px]] [[Aleksandre Mendy]]||'''23'''||31||0.85
|-
|95||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Africa.svg|20px]] [[Benni MkKarthy]]||'''23'''||26||0.88
|-
!96||align=left|[[Faýl:Flag_of_Estonia.svg|20px]] [[Rauno Sapinen]]||'''23'''||29||0.81
|-
!97||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cuba.svg|20px]] [[Marzel Ernandez]]||'''22'''||29||0.76
|-
!98||align=left|[[Faýl:Flag_of_Suriname.svg|20px]] [[Tyaronn Tzhary]]||'''22'''||27||0.87
|-
!99||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kazakhstan.svg|20px]] [[Bauyžan Islamkhan]]||'''21'''||22||0.95
|-
|100||align=left|[[Faýl:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Dawid Turpel]]||'''21'''||22||0.95
|-
!101||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kenya.svg|20px]] [[Maýkl Olunga]]||'''20'''||23||0.87
|-
!102||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saudi Arabia.svg|20px]] [[Salim Al Dawsari]]||'''20'''||31||0.70
|-
!103||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Ireland.svg|20px]] [[Daýon Çerls]]||'''20'''||25||0.80
|-
|104||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sierra Leone.svg|20px]] [[Kei Kamara]]||'''20'''||27||0.74
|-
|105||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cyprus.svg|20px]] [[Fotis Papoulis]]||'''20'''||24||0.83
|-
!106||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uzbekistan.svg|20px]] [[Igor Sergeýew]]||'''19'''||20||0.95
|-
|107||align=left|[[Faýl:Flag_of_Slovakia.svg|20px]] [[Marek Gamşik]]||'''19'''||29||0.66
|-
|108||align=left|[[Faýl:Flag_of_Benin.svg|20px]] [[Mikael Pote]]||'''18'''||22||0.82
|-
|109||align=left|[[Faýl:Flag_of_Liechtenstein.svg|20px]] [[Mario Frikk]]||'''18'''||22||0.82
|-
!110||align=left|[[Faýl:Flag_of_Thailand.svg|20px]] [[Teerasil Dangda]]||'''17'''||20||0.85
|-
!111||align=left|[[Faýl:Flag_of_Zimbabwe.svg|20px]] [[Knaulidç Musona]]||'''17'''||23||0.74
|-
!112||align=left|[[Faýl:Flag_of_Vietnam.svg|20px]] [[Nguyen Wan Çuyet]]||'''17'''||24||0.73
|-
|113||align=left|[[Faýl:Flag_of_San Marino.svg|20px]] [[Andy Selwa]]||'''17'''||20||0.85
|-
!114||align=left|[[Faýl:Flag_of_Wales.svg|20px]] [[Heýry Wilson]]||'''16'''||20||0.80
|-
!115||align=left|[[Faýl:Flag_of_Central African Republic.svg|20px]] [[Luis Mafuta]]||'''16'''||19||0.84
|-
!116||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Kitts and Nevis.svg|20px]] [[Ýeýwirn Meýtçiu]]||'''16'''||18||0.86
|-
!117||align=left|[[Faýl:Flag_of_Curaçao.svg|20px]] [[Leandro]]||'''15'''||18||0.83
|-
!118||align=left|[[Faýl:Snake Flag of Martinique.svg|20px]] [[Önrik Ruperne]]||'''15'''||16||0.94
|-
|119||align=left|[[Faýl:Flag_of_Trinidad and Tobago.svg|20px]] [[Duaýt Ýork]]||'''15'''||20||0.75
|-
|120||align=left|[[Faýl:Flag_of_Solomon Islands.svg|20px]] [[Benýamin Totori]]||'''15'''||18||0.83
|-
!121||align=left|[[Faýl:Flag_of_Moldova.svg|20px]] [[Ion Nikolaesku]]||'''14'''||15||0.93
|-
!122||align=left|[[Faýl:Flag_of_China.svg|20px]] [[Wu Lei]]||'''14'''||18||0.78
|-
!123||align=left|[[Faýl:Flag_of_Hong Kong.svg|20px]] [[Ewerton Kamargo]]||'''14'''||22||0.71
|-
|124||align=left|[[Faýl:Flag_of_Burkina Faso.svg|20px]] [[Moumouni Dagano]]||'''14'''||15||0.93
|-
!125||align=left|[[Faýl:Flag_of_Haiti.svg|20px]] [[Duken Nazon]]||'''13'''||15||0.87
|-
|126||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lithuania.svg|20px]] [[Riçardas Beniuşis]]||'''13'''||14||0.93
|-
|127||align=left|[[Faýl:Flag_of_Libya.svg|20px]] [[Imon Zayid]]||'''13'''||15||0.87
|-
!128||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Vincent and the Grenadines.svg|20px]] [[Kornelius Istiwart]]||'''13'''||15||0.91
|-
!129||align=left|[[Faýl:Flag_of_Burundi.svg|20px]] [[Saido Berahino]]||'''12'''||18||0.67
|-
!130||align=left|[[Faýl:Flag_of_Armenia.svg|20px]] [[Genrikh Hamletowitz]]||'''12'''||15||0.80
|-
!131||align=left|[[Faýl:Flag_of_Zambia.svg|20px]] [[Feýşon Sakala]]||'''12'''||15||0.79
|-
!132||align=left|[[Faýl:Flag_of_Aruba.svg|20px]] [[Riki Hodga]]||'''11'''||12||0.92
|-
!133||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malaysia.svg|20px]] [[Arif Aiman]]||'''11'''||12||0.92
|-
!134||align=left|[[Faýl:Flag_of_Dominica.svg|20px]] [[Naýgýel Seýndirson]]||'''10'''||11||0.91
|-
!135||align=left|[[Faýl:Flag_of_Jordan.svg|20px]] [[Ali Olwan]]||'''10'''||12||0.92
|-
!136||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malawi.svg|20px]] [[Gabadinýo Mango]]||'''10'''||14||0.71
|}
==HEM==
* [[Futbol taryhynda iň köp free kick gol uran oýunçylar]]
* [[Futbol taryhynda iň köp namaglup oýunlar uran derwezewanlar]]
[[Kategoriýa:Halkara Futbol Taryhy we Statistika Federasiýasy]]
68f2bnbz0lbcfytsbl7kz1um883omgz
270914
270900
2026-09-23T20:00:49Z
~2026-48914-73
34708
/* Ýurt boýunça */
270914
wikitext
text/x-wiki
==Hronologiýa==
*2026-njy ýylyň 25-nji fewraldynda [[Kriştiano Ronaldo]] 181 jerime urgosi etdi.
*2024-nji ýylyň 29-njy noýambrynda [[Kriştiano Ronaldo|KR7]] 200-nji jerime saldy.
{|
|style="background:antiquewhite; color:antiquewhite; border:1px solid yellowgreen;"|111||Ýurt rekordy
|-
|style="background:palegoldenrod; color:palegoldenrod; border:1px solid yellowgreen;"|111||Rekord ýurt henizem işjeňlik edýär
|-
|style="background:honeydew; color:honeydew; border:1px solid yellowgreen;"|111||Henizem işjeň
|}
[[Futbol]] taryhynda jerime urgularynyň köpüsi.
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Penalty
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ortaça
|-
!bgcolor=palegoldenrod|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Kriştiano Ronaldo]]||'''183'''||219||0.82
|-
!bgcolor=palegoldenrod|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Hulk]]||'''120'''||143||0.82
|-
!bgcolor=palegoldenrod|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||'''116'''||149||0.78
|-
|bgcolor=antiquewhite|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Ronald Kuman]]||'''114'''||122||0.93
|-
!bgcolor=palegoldenrod|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Heýrry Keýn]]||'''110'''||124||0.88
|-
|bgcolor=antiquewhite|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Roberto Baýio]]||'''105'''||123||0.85
|}
==Ýeke toparda==
{|style="text-align:center"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Penalty
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ortaça
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Kluby
|-
|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||'''84'''||109||0.77||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Barselona futbol kluby|Barselona]]
|-
|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Kriştiano Ronaldo]]||'''79'''||92||0.86||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Real Madrid CF|Real Madrid]]
|}
==Diňe netijelilik==
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
|style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Penalty
|-
|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Albania.svg|20px]] [[Ledio Pano]]||'''50'''||50
|-
!2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Montenegro.svg|20px]] [[Dragan Boskowitz]]||'''26'''||26
|-
!3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Russia.svg|20px]] [[Khasan Mantow]]||'''22'''||22
|-
!4||align=left|[[Faýl:Flag of Cape Verde (10-17).svg|20px]] [[Ýulio Tawarez]]||'''21'''||21
|-
|}
==Henizem işjeň==
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Penalty
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ortaça
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Kluby
|-
|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Neýmar]]||'''93'''||115||0.81||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Santos]]
|-
|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Çiro Immobile]]||'''86'''||105||0.82||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Bolonýa]]
|-
|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Radamel Falkao]]||'''55'''||69||0.84||align=left|[[Faýl:Flag_of_.svg|20px]]
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Luiz Suarez]]||'''52'''||73||0.81||align=left|[[Faýl:Flag_of_USA.svg|20px]] [[Inter Miami]]
|-
|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Karlos Bakka]]||'''45'''||59||0.80||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Atletiko Ýunior]]
|-
|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Karim Benzema]]||'''42'''||54||0.78||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saudi Arabia.svg|20px]] [[Al Ittihad]]
|-
|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belgium.svg|20px]] [[Romelu Lukaku]]||'''41'''||48||0.85||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Inter]]
|}
==Ýurt boýunça==
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Penalty
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ortaça
|-
!bgcolor=palegoldenrod|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Kriştiano Ronaldo]]||'''183'''||219||0.82
|-
!bgcolor=palegoldenrod|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Hulk]]||'''120'''||143||0.82
|-
!3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||'''116'''||149||0.78
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Ronald Kuman]]||'''114'''||122||0.93
|-
!5||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Heýrry Keýn]]||'''110'''||124||0.88
|-
|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Roberto Baýio]]||'''105'''||123||0.85
|-
!7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Poland.svg|20px]] [[Robert Lewandowski]]||'''89'''||101||0.90
|-
!bgcolor=palegoldenrod|8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Morocco.svg|20px]] [[Abderrazak Hamdallah]]||'''87'''||101||0.84
|-
|9||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sweden.svg|20px]] [[Zlatan Ibragimowiç]]||'''87'''||104||0.84
|-
!10||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Duşan Taditz]]||'''86'''||105||0.82
|-
|11||align=left|[[Faýl:Flag_of_Paraguay.svg|20px]] [[Oskar Kardozo]]||'''79'''||91||0.87
|-
|12||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[David Wilýa]]||'''79'''||93||0.84
|-
|bgcolor=antiquewhite|13||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mexico.svg|20px]] [[Ugo Sançez]]||'''74'''||79||0.94
|-
|14||align=left|[[Faýl:Flag_of_Israel.svg|20px]] [[Eran Zahawi]]||'''73'''||91||0.80
|-
!bgcolor=palegoldenrod|15||align=left|[[Faýl:Flag_of_United Arab Emirates.svg|20px]] [[Ali Mabkhout]]||'''71'''||81||0.88
|-
|16||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Žead Mýula]]||'''70'''||84||0.83
|-
!17||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iran.svg|20px]] [[Mehdi Taremi]]||'''65'''||76||0.86
|-
!18||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Kylian Mbappe]]||'''64'''||78||0.81
|-
!19||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Dayro Moreno]]||'''64'''||71||0.85
|-
|20||align=left|[[Faýl:Flag_of_Austria.svg|20px]] [[Hans Krankl]]||'''64'''||66||0.97
|-
!21||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Edinson Kawani]]||'''63'''||79||0.79
|-
!22||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malta.svg|20px]] [[Klaýton Failla]]||'''62'''||72||0.86
|-
!23||align=left|[[Faýl:Flag_of_Syria.svg|20px]] [[Omar Al-Somah]]||'''62'''||72||0.85
|-
!24||align=left|[[Faýl:Flag_of_Croatia.svg|20px]] [[Andriý Kramaritz]]||'''62'''||70||0.88
|-
!25||align=left|[[Faýl:Flag_of_Norway.svg|20px]] [[Erling Haaland]]||'''57'''||67||0.81
|-
!26||align=left|[[Faýl:Flag_of_Egypt.svg|20px]] [[Mohamed Salah]]||'''56'''||69||0.83
|-
!27||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkey.svg|20px]] [[Hakan Çalhanoğlu]]||'''55'''||62||0.89
|-
|28||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belgium.svg|20px]] [[Edan Azard]]||'''53'''||61||0.87
|-
|29||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ireland.svg|20px]] [[Robi Kin]]||'''53'''||62||0.85
|-
!30||align=left|[[Faýl:Flag_of_Romania.svg|20px]] [[Florian Tanaşe]]||'''51'''||55||0.87
|-
!31||align=left|[[Faýl:Flag_of_India.svg|20px]] [[Sunil Çhetri]]||'''51'''||57||0.81
|-
|32||align=left|[[Faýl:Flag_of_USA.svg|20px]] [[Landon Donowan]]||'''51'''||56||0.91
|-
|33||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cameroon.svg|20px]] [[Samuel Eto'o]]||'''51'''||65||0.78
|-
|34||align=left|[[Faýl:Flag_of_Albania.svg|20px]] [[Ledio Pano]]||'''50'''||50||1.00
|-
!35||align=left|[[Faýl:Flag_of_Honduras.svg|20px]] [[Ýerry Bengtson]]||'''50'''||55||0.89
|-
!36||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gabon.svg|20px]] [[Pierr Aubameyang]]||'''47'''||60||0.78
|-
|37||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Korea.svg|20px]] [[Lee Dong-gook]]||'''47'''||58||0.81
|-
|38||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bulgaria.svg|20px]] [[Krasimir Kalakow]]||'''47'''||56||0.84
|-
!39||align=left|[[Faýl:Flag_of_Faroe Islands.svg|20px]] [[Solwi Watnhamar]]||'''45'''||53||0.84
|-
!40||align=left|[[Faýl:Flag_of_Azerbaijan.svg|20px]] [[Emin Mahmudow]]||'''45'''||49||0.91
|-
|41||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ukraine.svg|20px]] [[Andriý Şewçenko]]||'''44'''||52||0.85
|-
|42||align=left|[[Faýl:Flag_of_Costa Rica.svg|20px]] [[Alwaro Saborio]]||'''44'''||57||0.77
|-
!43||align=left|[[Faýl:Flag_of_Chile.svg|20px]] [[Arturo Widal]]||'''44'''||51||0.86
|-
!44||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ecuador.svg|20px]] [[Enner Walenzia]]||'''43'''||59||0.71
|-
!45||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belarus.svg|20px]] [[Zakaria Beglarişwili]]||'''43'''||49||0.85
|-
!46||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iceland.svg|20px]] [[Gilfy Sigurdsson]]||'''42'''||53||0.83
|-
|47||align=left|[[Faýl:Flag_of_Hungary.svg|20px]] [[Ferentz Puşkaş]]||'''42'''||43||0.98
|-
!48||align=left|[[Faýl:Flag_of_Togo.svg|20px]] [[Kodýo Laba]]||'''41'''||48||0.83
|-
!49||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Nemanýa Bilbiýa]]||'''41'''||48||0.83
|-
!50||align=left|[[Faýl:Flag_of_Slovenia.svg|20px]] [[Ýosip Ilizitz]]||'''38'''||47||0.84
|-
!51||align=left|[[Faýl:Flag_of_Montenegro.svg|20px]] [[Stefan Mugoşa]]||'''38'''||42||0.84
|-
!52||align=left|[[Faýl:Flag_of_Russia.svg|20px]] [[Artem Dzyuba]]||'''38'''||53||0.79
|-
|53||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ghana.svg|20px]] [[Asamoah Gyan]]||'''38'''||44||0.86
|-
|54||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belarus.svg|20px]] [[Roman Wasilýuk]]||'''38'''||45||0.84
|-
!55||align=left|[[Faýl:Flag_of_Qatar.svg|20px]] [[Hassan Al Haydos]]||'''37'''||41||0.86
|-
!56||align=left|[[Faýl:Flag_of_Algeria.svg|20px]] [[Riýad Mahrez]]||'''37'''||49||0.76
|-
|57||align=left|[[Faýl:Flag_of_North Macedonia.svg|20px]] [[Iwan Triçkowki]]||'''37'''||47||0.79
|-
!58||align=left|[[Faýl:Flag_of_Scotland.svg|20px]] [[Lorins Şeýkleýnd]]||'''36'''||44||0.87
|-
!59||align=left|[[Faýl:Flag_of_Senegal.svg|20px]] [[Mbaýe Dianýe]]||'''36'''||47||0.84
|-
|60||align=left|[[Faýl:Flag_of_Switzerland.svg|20px]] [[Aleksander Frei]]||'''36'''||42||0.86
|-
!bgcolor=palegoldenrod|61||align=left|[[Faýl:Flag_of_New Zealand.svg|20px]] [[Kris Wud]]||'''35'''||38||0.89
|-
!62||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gibraltar.svg|20px]] [[Laýem Wokir]]||'''35'''||40||0.88
|-
!63||align=left|[[Faýl:Flag_of_Botswana.svg|20px]] [[Tabang Sesinyi]]||'''35'''||36||0.97
|-
!64||align=left|[[Faýl:Flag_of_Montserrat.svg|20px]] [[Lyl Teýlor]]||'''35'''||44||0.91
|-
!65||align=left|[[Faýl:Flag_of_Fiji.svg|20px]] [[Roy Krişna]]||'''35'''||42||0.79
|-
|66||align=left|[[Faýl:Flag_of_Czech Republic.svg|20px]] [[Antonin Panenka]]||'''35'''||42||0.83
|-
!67||align=left|[[Faýl:Flag_of_Grenada.svg|20px]] [[Liukeýs Eýkins]]||'''34'''||40||0.90
|-
!68||align=left|[[Faýl:Flag_of_Venezuela.svg|20px]] [[Josef Martinez]]||'''33'''||39||0.90
|-
!69||align=left|[[Faýl:Flag_of_Canada.svg|20px]] [[Ýonatan Dawi]]||'''33'''||41||0.80
|-
!70||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lebanon.svg|20px]] [[Hassan Ali]]||'''32'''||35||0.91
|-
|71||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bolivia.svg|20px]] [[Marzelo Martins]]||'''32'''||38||0.84
|-
|72||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ivory Coast.svg|20px]] [[Didier Drogba]]||'''32'''||39||0.82
|-
!73||align=left|[[Faýl:Flag_of_Greece.svg|20px]] [[Kostas Fortunis]]||'''31'''||42||0.80
|-
!74||align=left|[[Faýl:Flag_of_Indonesia.svg|20px]] [[Beto Gonsalwez]]||'''31'''||33||0.94
|-
!75||align=left|[[Faýl:Flag_of_Denmark.svg|20px]] [[Kristian Gytkýayr]]||'''30'''||33||0.91
|-
!76||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nigeria.svg|20px]] [[Odion Ighalo]]||'''30'''||37||0.81
|-
!77||align=left|[[Faýl:Flag_of_Australia.svg|20px]] [[Ýeými MkKlarin]]||'''30'''||41||0.73
|-
!78||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Kristian Kuewa]]||'''30'''||33||0.73
|-
!79||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kosovo.svg|20px]] [[Wedat]]||'''29'''||36||0.81
|-
|80||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guatemala.svg|20px]] [[Karlos Ruiz]]||'''29'''||32||0.91
|-
|81||align=left|[[Faýl:Flag_of_El Salvador.svg|20px]] [[Rodolfo Zelaýa]]||'''29'''||32||0.91
|-
!82||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guinea.svg|20px]] [[Serhou Gýirassy]]||'''29'''||37||0.82
|-
!83||align=left|[[Faýl:Flag_of_Finland.svg|20px]] [[Teemu Pukki]]||'''28'''||36||0.87
|-
|84||align=left|[[Faýl:Flag_of_Panama.svg|20px]] [[Luis Tehada]]||'''28'''||32||0.88
|-
|85||align=left|[[Faýl:Flag_of_Democratic Republic of the Congo.svg|20px]] [[Şabani Nonda]]||'''26'''||28||0.93
|-
|86||align=left|[[Faýl:Flag_of_Comoros.svg|20px]] [[El Fardou Ben Nabouhane]]||'''26'''||32||0.81
|-
!87||align=left|[[Faýl:Flag of Cape Verde (10-17).svg|20px]] [[Rikardo Gomes]]||'''25'''||35||0.74
|-
|88||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mali.svg|20px]] [[Frederik Kanoute]]||'''25'''||35||0.71
|-
|89||align=left|[[Faýl:Flag_of_Japan.svg|20px]] [[Ýasuhito Endo]]||'''25'''||31||0.81
|-
!90||align=left|[[Faýl:Flag_of_Latvia.svg|20px]] [[Ýanis Ikaunieks]]||'''24'''||30||0.89
|-
!91||align=left|[[Faýl:Flag_of_Angola.svg|20px]] [[Fredy]]||'''24'''||28||0.85
|-
|92||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tunisia.svg|20px]] [[Gamdi Harbaoui]]||'''24'''||25||0.96
|-
!93||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bermuda.svg|20px]] [[Nahki Wells]]||'''23'''||32||0.84
|-
!94||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guinea-Bissau.svg|20px]] [[Aleksandre Mendy]]||'''23'''||31||0.85
|-
|95||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Africa.svg|20px]] [[Benni MkKarthy]]||'''23'''||26||0.88
|-
!96||align=left|[[Faýl:Flag_of_Estonia.svg|20px]] [[Rauno Sapinen]]||'''23'''||29||0.81
|-
!97||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cuba.svg|20px]] [[Marzel Ernandez]]||'''22'''||29||0.76
|-
!98||align=left|[[Faýl:Flag_of_Suriname.svg|20px]] [[Tyaronn Tzhary]]||'''22'''||27||0.87
|-
!99||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kazakhstan.svg|20px]] [[Bauyžan Islamkhan]]||'''21'''||22||0.95
|-
|100||align=left|[[Faýl:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Dawid Turpel]]||'''21'''||22||0.95
|-
!101||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kenya.svg|20px]] [[Maýkl Olunga]]||'''20'''||23||0.87
|-
!102||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saudi Arabia.svg|20px]] [[Salim Al Dawsari]]||'''20'''||31||0.70
|-
!103||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Ireland.svg|20px]] [[Daýon Çerls]]||'''20'''||25||0.80
|-
|104||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sierra Leone.svg|20px]] [[Kei Kamara]]||'''20'''||27||0.74
|-
|105||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cyprus.svg|20px]] [[Fotis Papoulis]]||'''20'''||24||0.83
|-
!106||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uzbekistan.svg|20px]] [[Igor Sergeýew]]||'''19'''||20||0.95
|-
|107||align=left|[[Faýl:Flag_of_Slovakia.svg|20px]] [[Marek Gamşik]]||'''19'''||29||0.66
|-
|108||align=left|[[Faýl:Flag_of_Benin.svg|20px]] [[Mikael Pote]]||'''18'''||22||0.82
|-
|109||align=left|[[Faýl:Flag_of_Liechtenstein.svg|20px]] [[Mario Frikk]]||'''18'''||22||0.82
|-
!110||align=left|[[Faýl:Flag_of_Thailand.svg|20px]] [[Teerasil Dangda]]||'''17'''||20||0.85
|-
!111||align=left|[[Faýl:Flag_of_Zimbabwe.svg|20px]] [[Knaulidç Musona]]||'''17'''||23||0.74
|-
!112||align=left|[[Faýl:Flag_of_Vietnam.svg|20px]] [[Nguyen Wan Çuyet]]||'''17'''||24||0.73
|-
|113||align=left|[[Faýl:Flag_of_San Marino.svg|20px]] [[Andy Selwa]]||'''17'''||20||0.85
|-
!114||align=left|[[Faýl:Flag_of_Wales.svg|20px]] [[Heýry Wilson]]||'''16'''||20||0.80
|-
!115||align=left|[[Faýl:Flag_of_Central African Republic.svg|20px]] [[Luis Mafuta]]||'''16'''||19||0.84
|-
!116||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Kitts and Nevis.svg|20px]] [[Ýeýwirn Meýtçiu]]||'''16'''||18||0.86
|-
!117||align=left|[[Faýl:Flag_of_Curaçao.svg|20px]] [[Leandro]]||'''15'''||18||0.83
|-
!118||align=left|[[Faýl:Snake Flag of Martinique.svg|20px]] [[Önrik Ruperne]]||'''15'''||16||0.94
|-
|119||align=left|[[Faýl:Flag_of_Trinidad and Tobago.svg|20px]] [[Duaýt Ýork]]||'''15'''||20||0.75
|-
|120||align=left|[[Faýl:Flag_of_Solomon Islands.svg|20px]] [[Benýamin Totori]]||'''15'''||18||0.83
|-
!121||align=left|[[Faýl:Flag_of_Moldova.svg|20px]] [[Ion Nikolaesku]]||'''14'''||15||0.93
|-
!122||align=left|[[Faýl:Flag_of_China.svg|20px]] [[Wu Lei]]||'''14'''||18||0.78
|-
!123||align=left|[[Faýl:Flag_of_Hong Kong.svg|20px]] [[Ewerton Kamargo]]||'''14'''||22||0.71
|-
|124||align=left|[[Faýl:Flag_of_Burkina Faso.svg|20px]] [[Moumouni Dagano]]||'''14'''||15||0.93
|-
!125||align=left|[[Faýl:Flag_of_Haiti.svg|20px]] [[Duken Nazon]]||'''13'''||15||0.87
|-
|126||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lithuania.svg|20px]] [[Riçardas Beniuşis]]||'''13'''||14||0.93
|-
|127||align=left|[[Faýl:Flag_of_Libya.svg|20px]] [[Imon Zayid]]||'''13'''||15||0.87
|-
!128||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Vincent and the Grenadines.svg|20px]] [[Kornelius Istiwart]]||'''13'''||15||0.91
|-
!129||align=left|[[Faýl:Flag_of_Burundi.svg|20px]] [[Saido Berahino]]||'''12'''||18||0.67
|-
!130||align=left|[[Faýl:Flag_of_Armenia.svg|20px]] [[Genrikh Hamletowitz]]||'''12'''||15||0.80
|-
!131||align=left|[[Faýl:Flag_of_Zambia.svg|20px]] [[Feýşon Sakala]]||'''12'''||15||0.79
|-
!132||align=left|[[Faýl:Flag_of_Aruba.svg|20px]] [[Riki Hodga]]||'''11'''||12||0.92
|-
!133||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malaysia.svg|20px]] [[Arif Aiman]]||'''11'''||12||0.92
|-
!134||align=left|[[Faýl:Flag_of_Dominica.svg|20px]] [[Naýgýel Seýndirson]]||'''10'''||11||0.91
|-
!135||align=left|[[Faýl:Flag_of_Jordan.svg|20px]] [[Ali Olwan]]||'''10'''||12||0.92
|-
!136||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malawi.svg|20px]] [[Gabadinýo Mango]]||'''10'''||14||0.71
|}
==HEM==
* [[Futbol taryhynda iň köp free kick gol uran oýunçylar]]
* [[Futbol taryhynda iň köp namaglup oýunlar uran derwezewanlar]]
[[Kategoriýa:Halkara Futbol Taryhy we Statistika Federasiýasy]]
72e1xrk7s3gezksngoott1y6p9ug3ot
270916
270914
2026-09-23T20:10:28Z
~2026-48914-73
34708
270916
wikitext
text/x-wiki
==Hronologiýa==
*2026-njy ýylyň 25-nji fewraldynda [[Kriştiano Ronaldo]] 181 jerime urgosi etdi.
*2024-nji ýylyň 29-njy noýambrynda [[Kriştiano Ronaldo|KR7]] 200-nji jerime saldy.
{|
|style="background:antiquewhite; color:antiquewhite; border:1px solid yellowgreen;"|111||Ýurt rekordy
|-
|style="background:palegoldenrod; color:palegoldenrod; border:1px solid yellowgreen;"|111||Rekord ýurt henizem işjeňlik edýär
|-
|style="background:honeydew; color:honeydew; border:1px solid yellowgreen;"|111||Henizem işjeň
|}
[[Futbol]] taryhynda jerime urgularynyň köpüsi.
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Penalty
! style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ortaça
|-
!bgcolor=palegoldenrod|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Kriştiano Ronaldo]]||'''183'''||219||0.82
|-
!bgcolor=palegoldenrod|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Hulk]]||'''120'''||143||0.82
|-
!bgcolor=palegoldenrod|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||'''116'''||149||0.78
|-
|bgcolor=antiquewhite|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Ronald Kuman]]||'''114'''||122||0.93
|-
!bgcolor=palegoldenrod|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Heýrry Keýn]]||'''110'''||124||0.88
|-
|bgcolor=antiquewhite|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Roberto Baýio]]||'''105'''||123||0.85
|}
==Ýeke toparda==
{|style="text-align:center"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Penalty
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ortaça
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Kluby
|-
|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||'''84'''||109||0.77||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Barselona futbol kluby|Barselona]]
|-
|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Kriştiano Ronaldo]]||'''79'''||92||0.86||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Real Madrid CF|Real Madrid]]
|}
==Diňe netijelilik==
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
|style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Penalty
|-
|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Albania.svg|20px]] [[Ledio Pano]]||'''50'''||50
|-
!2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Montenegro.svg|20px]] [[Dragan Boskowitz]]||'''26'''||26
|-
!3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Russia.svg|20px]] [[Khasan Mantow]]||'''22'''||22
|-
!4||align=left|[[Faýl:Flag of Cape Verde (10-17).svg|20px]] [[Ýulio Tawarez]]||'''21'''||21
|-
|}
==Henizem işjeň==
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Penalty
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ortaça
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Kluby
|-
|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Neýmar]]||'''93'''||115||0.81||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Santos]]
|-
|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Çiro Immobile]]||'''86'''||105||0.82||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Bolonýa]]
|-
|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Radamel Falkao]]||'''55'''||69||0.84||align=left|[[Faýl:Flag_of_.svg|20px]]
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Luiz Suarez]]||'''52'''||73||0.81||align=left|[[Faýl:Flag_of_USA.svg|20px]] [[Inter Miami]]
|-
|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Karlos Bakka]]||'''45'''||59||0.80||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Atletiko Ýunior]]
|-
|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Karim Benzema]]||'''42'''||54||0.78||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saudi Arabia.svg|20px]] [[Al Ittihad]]
|-
|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belgium.svg|20px]] [[Romelu Lukaku]]||'''41'''||48||0.85||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Inter]]
|}
==Ýurt boýunça==
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Penalty
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ortaça
|-
!bgcolor=palegoldenrod|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Kriştiano Ronaldo]]||'''183'''||219||0.82
|-
!bgcolor=palegoldenrod|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Hulk]]||'''120'''||143||0.82
|-
!3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||'''116'''||149||0.78
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Ronald Kuman]]||'''114'''||122||0.93
|-
!5||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Heýrry Keýn]]||'''110'''||124||0.88
|-
|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Roberto Baýio]]||'''105'''||123||0.85
|-
!7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Poland.svg|20px]] [[Robert Lewandowski]]||'''89'''||101||0.90
|-
!bgcolor=palegoldenrod|8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Morocco.svg|20px]] [[Abderrazak Hamdallah]]||'''87'''||101||0.84
|-
|9||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sweden.svg|20px]] [[Zlatan Ibragimowiç]]||'''87'''||104||0.84
|-
!10||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Duşan Taditz]]||'''86'''||105||0.82
|-
|11||align=left|[[Faýl:Flag_of_Paraguay.svg|20px]] [[Oskar Kardozo]]||'''79'''||91||0.87
|-
|12||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[David Wilýa]]||'''79'''||93||0.84
|-
|bgcolor=antiquewhite|13||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mexico.svg|20px]] [[Ugo Sançez]]||'''74'''||79||0.94
|-
|14||align=left|[[Faýl:Flag_of_Israel.svg|20px]] [[Eran Zahawi]]||'''73'''||91||0.80
|-
!bgcolor=palegoldenrod|15||align=left|[[Faýl:Flag_of_United Arab Emirates.svg|20px]] [[Ali Mabkhout]]||'''71'''||81||0.88
|-
|16||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Žead Mýula]]||'''70'''||84||0.83
|-
!17||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iran.svg|20px]] [[Mehdi Taremi]]||'''65'''||76||0.86
|-
!18||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Kylian Mbappe]]||'''64'''||78||0.81
|-
!19||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Dayro Moreno]]||'''64'''||71||0.85
|-
|20||align=left|[[Faýl:Flag_of_Austria.svg|20px]] [[Hans Krankl]]||'''64'''||66||0.97
|-
!21||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Edinson Kawani]]||'''63'''||79||0.79
|-
|22||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malta.svg|20px]] [[Klaýton Failla]]||'''62'''||72||0.86
|-
!23||align=left|[[Faýl:Flag_of_Syria.svg|20px]] [[Omar Al-Somah]]||'''62'''||72||0.85
|-
!24||align=left|[[Faýl:Flag_of_Croatia.svg|20px]] [[Andriý Kramaritz]]||'''62'''||70||0.88
|-
!25||align=left|[[Faýl:Flag_of_Norway.svg|20px]] [[Erling Haaland]]||'''57'''||67||0.81
|-
!26||align=left|[[Faýl:Flag_of_Egypt.svg|20px]] [[Mohamed Salah]]||'''56'''||69||0.83
|-
!27||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkey.svg|20px]] [[Hakan Çalhanoğlu]]||'''55'''||62||0.89
|-
|28||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belgium.svg|20px]] [[Edan Azard]]||'''53'''||61||0.87
|-
|29||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ireland.svg|20px]] [[Robi Kin]]||'''53'''||62||0.85
|-
!30||align=left|[[Faýl:Flag_of_Romania.svg|20px]] [[Florian Tanaşe]]||'''51'''||55||0.87
|-
!31||align=left|[[Faýl:Flag_of_India.svg|20px]] [[Sunil Çhetri]]||'''51'''||57||0.81
|-
|32||align=left|[[Faýl:Flag_of_USA.svg|20px]] [[Landon Donowan]]||'''51'''||56||0.91
|-
|33||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cameroon.svg|20px]] [[Samuel Eto'o]]||'''51'''||65||0.78
|-
|34||align=left|[[Faýl:Flag_of_Albania.svg|20px]] [[Ledio Pano]]||'''50'''||50||1.00
|-
!35||align=left|[[Faýl:Flag_of_Honduras.svg|20px]] [[Ýerry Bengtson]]||'''50'''||55||0.89
|-
!36||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gabon.svg|20px]] [[Pierr Aubameyang]]||'''47'''||60||0.78
|-
|37||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Korea.svg|20px]] [[Lee Dong-gook]]||'''47'''||58||0.81
|-
|38||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bulgaria.svg|20px]] [[Krasimir Kalakow]]||'''47'''||56||0.84
|-
!39||align=left|[[Faýl:Flag_of_Faroe Islands.svg|20px]] [[Solwi Watnhamar]]||'''45'''||53||0.84
|-
!40||align=left|[[Faýl:Flag_of_Azerbaijan.svg|20px]] [[Emin Mahmudow]]||'''45'''||49||0.91
|-
|41||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ukraine.svg|20px]] [[Andriý Şewçenko]]||'''44'''||52||0.85
|-
|42||align=left|[[Faýl:Flag_of_Costa Rica.svg|20px]] [[Alwaro Saborio]]||'''44'''||57||0.77
|-
!43||align=left|[[Faýl:Flag_of_Chile.svg|20px]] [[Arturo Widal]]||'''44'''||51||0.86
|-
!44||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ecuador.svg|20px]] [[Enner Walenzia]]||'''43'''||59||0.71
|-
!45||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belarus.svg|20px]] [[Zakaria Beglarişwili]]||'''43'''||49||0.85
|-
!46||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iceland.svg|20px]] [[Gilfy Sigurdsson]]||'''42'''||53||0.83
|-
|47||align=left|[[Faýl:Flag_of_Hungary.svg|20px]] [[Ferentz Puşkaş]]||'''42'''||43||0.98
|-
!48||align=left|[[Faýl:Flag_of_Togo.svg|20px]] [[Kodýo Laba]]||'''41'''||48||0.83
|-
!49||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Nemanýa Bilbiýa]]||'''41'''||48||0.83
|-
!50||align=left|[[Faýl:Flag_of_Slovenia.svg|20px]] [[Ýosip Ilizitz]]||'''38'''||47||0.84
|-
!51||align=left|[[Faýl:Flag_of_Montenegro.svg|20px]] [[Stefan Mugoşa]]||'''38'''||42||0.84
|-
!52||align=left|[[Faýl:Flag_of_Russia.svg|20px]] [[Artem Dzyuba]]||'''38'''||53||0.79
|-
|53||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ghana.svg|20px]] [[Asamoah Gyan]]||'''38'''||44||0.86
|-
|54||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belarus.svg|20px]] [[Roman Wasilýuk]]||'''38'''||45||0.84
|-
!55||align=left|[[Faýl:Flag_of_Qatar.svg|20px]] [[Hassan Al Haydos]]||'''37'''||41||0.86
|-
!56||align=left|[[Faýl:Flag_of_Algeria.svg|20px]] [[Riýad Mahrez]]||'''37'''||49||0.76
|-
|57||align=left|[[Faýl:Flag_of_North Macedonia.svg|20px]] [[Iwan Triçkowki]]||'''37'''||47||0.79
|-
!58||align=left|[[Faýl:Flag_of_Scotland.svg|20px]] [[Lorins Şeýkleýnd]]||'''36'''||44||0.87
|-
!59||align=left|[[Faýl:Flag_of_Senegal.svg|20px]] [[Mbaýe Dianýe]]||'''36'''||47||0.84
|-
|60||align=left|[[Faýl:Flag_of_Switzerland.svg|20px]] [[Aleksander Frei]]||'''36'''||42||0.86
|-
!bgcolor=palegoldenrod|61||align=left|[[Faýl:Flag_of_New Zealand.svg|20px]] [[Kris Wud]]||'''35'''||38||0.89
|-
!62||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gibraltar.svg|20px]] [[Laýem Wokir]]||'''35'''||40||0.88
|-
!63||align=left|[[Faýl:Flag_of_Botswana.svg|20px]] [[Tabang Sesinyi]]||'''35'''||36||0.97
|-
!64||align=left|[[Faýl:Flag_of_Montserrat.svg|20px]] [[Lyl Teýlor]]||'''35'''||44||0.91
|-
!65||align=left|[[Faýl:Flag_of_Fiji.svg|20px]] [[Roy Krişna]]||'''35'''||42||0.79
|-
|66||align=left|[[Faýl:Flag_of_Czech Republic.svg|20px]] [[Antonin Panenka]]||'''35'''||42||0.83
|-
!67||align=left|[[Faýl:Flag_of_Grenada.svg|20px]] [[Liukeýs Eýkins]]||'''34'''||40||0.90
|-
!68||align=left|[[Faýl:Flag_of_Venezuela.svg|20px]] [[Josef Martinez]]||'''33'''||39||0.90
|-
!69||align=left|[[Faýl:Flag_of_Canada.svg|20px]] [[Ýonatan Dawi]]||'''33'''||41||0.80
|-
!70||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lebanon.svg|20px]] [[Hassan Ali]]||'''32'''||35||0.91
|-
|71||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bolivia.svg|20px]] [[Marzelo Martins]]||'''32'''||38||0.84
|-
|72||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ivory Coast.svg|20px]] [[Didier Drogba]]||'''32'''||39||0.82
|-
!73||align=left|[[Faýl:Flag_of_Greece.svg|20px]] [[Kostas Fortunis]]||'''31'''||42||0.80
|-
!74||align=left|[[Faýl:Flag_of_Indonesia.svg|20px]] [[Beto Gonsalwez]]||'''31'''||33||0.94
|-
!75||align=left|[[Faýl:Flag_of_Denmark.svg|20px]] [[Kristian Gytkýayr]]||'''30'''||33||0.91
|-
!76||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nigeria.svg|20px]] [[Odion Ighalo]]||'''30'''||37||0.81
|-
!77||align=left|[[Faýl:Flag_of_Australia.svg|20px]] [[Ýeými MkKlarin]]||'''30'''||41||0.73
|-
!78||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Kristian Kuewa]]||'''30'''||33||0.73
|-
!79||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kosovo.svg|20px]] [[Wedat]]||'''29'''||36||0.81
|-
|80||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guatemala.svg|20px]] [[Karlos Ruiz]]||'''29'''||32||0.91
|-
|81||align=left|[[Faýl:Flag_of_El Salvador.svg|20px]] [[Rodolfo Zelaýa]]||'''29'''||32||0.91
|-
!82||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guinea.svg|20px]] [[Serhou Gýirassy]]||'''29'''||37||0.82
|-
!83||align=left|[[Faýl:Flag_of_Finland.svg|20px]] [[Teemu Pukki]]||'''28'''||36||0.87
|-
|84||align=left|[[Faýl:Flag_of_Panama.svg|20px]] [[Luis Tehada]]||'''28'''||32||0.88
|-
|85||align=left|[[Faýl:Flag_of_Democratic Republic of the Congo.svg|20px]] [[Şabani Nonda]]||'''26'''||28||0.93
|-
|86||align=left|[[Faýl:Flag_of_Comoros.svg|20px]] [[El Fardou Ben Nabouhane]]||'''26'''||32||0.81
|-
!87||align=left|[[Faýl:Flag of Cape Verde (10-17).svg|20px]] [[Rikardo Gomes]]||'''25'''||35||0.74
|-
|88||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mali.svg|20px]] [[Frederik Kanoute]]||'''25'''||35||0.71
|-
|89||align=left|[[Faýl:Flag_of_Japan.svg|20px]] [[Ýasuhito Endo]]||'''25'''||31||0.81
|-
!90||align=left|[[Faýl:Flag_of_Latvia.svg|20px]] [[Ýanis Ikaunieks]]||'''24'''||30||0.89
|-
!91||align=left|[[Faýl:Flag_of_Angola.svg|20px]] [[Fredy]]||'''24'''||28||0.85
|-
|92||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tunisia.svg|20px]] [[Gamdi Harbaoui]]||'''24'''||25||0.96
|-
!93||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bermuda.svg|20px]] [[Nahki Wells]]||'''23'''||32||0.84
|-
!94||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guinea-Bissau.svg|20px]] [[Aleksandre Mendy]]||'''23'''||31||0.85
|-
|95||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Africa.svg|20px]] [[Benni MkKarthy]]||'''23'''||26||0.88
|-
!96||align=left|[[Faýl:Flag_of_Estonia.svg|20px]] [[Rauno Sapinen]]||'''23'''||29||0.81
|-
!97||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cuba.svg|20px]] [[Marzel Ernandez]]||'''22'''||29||0.76
|-
!98||align=left|[[Faýl:Flag_of_Suriname.svg|20px]] [[Tyaronn Tzhary]]||'''22'''||27||0.87
|-
!99||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kazakhstan.svg|20px]] [[Bauyžan Islamkhan]]||'''21'''||22||0.95
|-
|100||align=left|[[Faýl:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Dawid Turpel]]||'''21'''||22||0.95
|-
!101||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kenya.svg|20px]] [[Maýkl Olunga]]||'''20'''||23||0.87
|-
!102||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saudi Arabia.svg|20px]] [[Salim Al Dawsari]]||'''20'''||31||0.70
|-
!103||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Ireland.svg|20px]] [[Daýon Çerls]]||'''20'''||25||0.80
|-
|104||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sierra Leone.svg|20px]] [[Kei Kamara]]||'''20'''||27||0.74
|-
|105||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cyprus.svg|20px]] [[Fotis Papoulis]]||'''20'''||24||0.83
|-
!106||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uzbekistan.svg|20px]] [[Igor Sergeýew]]||'''19'''||20||0.95
|-
|107||align=left|[[Faýl:Flag_of_Slovakia.svg|20px]] [[Marek Gamşik]]||'''19'''||29||0.66
|-
|108||align=left|[[Faýl:Flag_of_Benin.svg|20px]] [[Mikael Pote]]||'''18'''||22||0.82
|-
|109||align=left|[[Faýl:Flag_of_Liechtenstein.svg|20px]] [[Mario Frikk]]||'''18'''||22||0.82
|-
!110||align=left|[[Faýl:Flag_of_Thailand.svg|20px]] [[Teerasil Dangda]]||'''17'''||20||0.85
|-
!111||align=left|[[Faýl:Flag_of_Zimbabwe.svg|20px]] [[Knaulidç Musona]]||'''17'''||23||0.74
|-
!112||align=left|[[Faýl:Flag_of_Vietnam.svg|20px]] [[Nguyen Wan Çuyet]]||'''17'''||24||0.73
|-
|113||align=left|[[Faýl:Flag_of_San Marino.svg|20px]] [[Andy Selwa]]||'''17'''||20||0.85
|-
!114||align=left|[[Faýl:Flag_of_Wales.svg|20px]] [[Heýry Wilson]]||'''16'''||20||0.80
|-
!115||align=left|[[Faýl:Flag_of_Central African Republic.svg|20px]] [[Luis Mafuta]]||'''16'''||19||0.84
|-
!116||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Kitts and Nevis.svg|20px]] [[Ýeýwirn Meýtçiu]]||'''16'''||18||0.86
|-
!117||align=left|[[Faýl:Flag_of_Curaçao.svg|20px]] [[Leandro]]||'''15'''||18||0.83
|-
!118||align=left|[[Faýl:Snake Flag of Martinique.svg|20px]] [[Önrik Ruperne]]||'''15'''||16||0.94
|-
|119||align=left|[[Faýl:Flag_of_Trinidad and Tobago.svg|20px]] [[Duaýt Ýork]]||'''15'''||20||0.75
|-
|120||align=left|[[Faýl:Flag_of_Solomon Islands.svg|20px]] [[Benýamin Totori]]||'''15'''||18||0.83
|-
!121||align=left|[[Faýl:Flag_of_Moldova.svg|20px]] [[Ion Nikolaesku]]||'''14'''||15||0.93
|-
!122||align=left|[[Faýl:Flag_of_China.svg|20px]] [[Wu Lei]]||'''14'''||18||0.78
|-
!123||align=left|[[Faýl:Flag_of_Hong Kong.svg|20px]] [[Ewerton Kamargo]]||'''14'''||22||0.71
|-
|124||align=left|[[Faýl:Flag_of_Burkina Faso.svg|20px]] [[Moumouni Dagano]]||'''14'''||15||0.93
|-
!125||align=left|[[Faýl:Flag_of_Haiti.svg|20px]] [[Duken Nazon]]||'''13'''||15||0.87
|-
|126||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lithuania.svg|20px]] [[Riçardas Beniuşis]]||'''13'''||14||0.93
|-
|127||align=left|[[Faýl:Flag_of_Libya.svg|20px]] [[Imon Zayid]]||'''13'''||15||0.87
|-
!128||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Vincent and the Grenadines.svg|20px]] [[Kornelius Istiwart]]||'''13'''||15||0.91
|-
!129||align=left|[[Faýl:Flag_of_Burundi.svg|20px]] [[Saido Berahino]]||'''12'''||18||0.67
|-
!130||align=left|[[Faýl:Flag_of_Armenia.svg|20px]] [[Genrikh Hamletowitz]]||'''12'''||15||0.80
|-
!131||align=left|[[Faýl:Flag_of_Zambia.svg|20px]] [[Feýşon Sakala]]||'''12'''||15||0.79
|-
!132||align=left|[[Faýl:Flag_of_Aruba.svg|20px]] [[Riki Hodga]]||'''11'''||12||0.92
|-
!133||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malaysia.svg|20px]] [[Arif Aiman]]||'''11'''||12||0.92
|-
!134||align=left|[[Faýl:Flag_of_Dominica.svg|20px]] [[Naýgýel Seýndirson]]||'''10'''||11||0.91
|-
!135||align=left|[[Faýl:Flag_of_Jordan.svg|20px]] [[Ali Olwan]]||'''10'''||12||0.92
|-
!136||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malawi.svg|20px]] [[Gabadinýo Mango]]||'''10'''||14||0.71
|}
==HEM==
* [[Futbol taryhynda iň köp free kick gol uran oýunçylar]]
* [[Futbol taryhynda iň köp namaglup oýunlar uran derwezewanlar]]
[[Kategoriýa:Halkara Futbol Taryhy we Statistika Federasiýasy]]
mikbealf11o587z58pzn69yhxmp7sa2
Futbol taryhynda iň köp free kick gol uran oýunçylar
0
22045
270901
270868
2026-09-23T13:48:22Z
~2026-48914-73
34708
/* Ýurt boýunça */
270901
wikitext
text/x-wiki
{|
|style="background:antiquewhite; color:antiquewhite; border:1px solid yellowgreen;"|111||Ýurt rekordy
|-
|style="background:palegoldenrod; color:palegoldenrod; border:1px solid yellowgreen;"|111||Rekord ýurt henizem işjeňlik edýär
|-
|style="background:honeydew; color:honeydew; border:1px solid yellowgreen;"|111||Henizem işjeň
|}
[[Futbol]] taryhynda erkin urgylandan iň köp pökgi.
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Funksiýa
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
|-
|bgcolor=antiquewhite|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Marselinýo Karioka]]||ÝG||78
|-
!bgcolor=palegoldenrod|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||HÜJ||75
|-
|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Ýair Rosas]]||ÝG||74
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Roberto Dinamitçe]]||HÜJ||73
|-
|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Ýuninýo Pernambukano]]||ÝG||72
|-
|bgcolor=antiquewhite|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Sinisa Mihaýlowits]]||ÝG||72
|-
|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Markos Asunsao]]||HÜJ||69
|-
|8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Ziko]]||ÝG||68
|-
|bgcolor=antiquewhite|9||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Nikolas Legrotaglie]]||ÝG||66
|-
|bgcolor=antiquewhite|10||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Deýwi Bekham]]||ÝG||65
|}
==Ýeke toparda==
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Funksiýa
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Kluby
|-
|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||HÜJ||47||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Barselona futbol kluby|Barselona]]
|}
==Ýurt boýunça==
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Funksiýa
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
|-
|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Marselinýo Karioka]]||ÝG||78
|-
!2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||HÜJ||75
|-
|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Sinisa Mihaýlowits]]||ÝG||72
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Nikolas Legrotaglie]]||HÜJ||66
|-
|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Deýwi Bekham]]||ÝG||65
|-
|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Pierr fan Hoýdonk]]||HÜJ||65
|-
|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Chile.svg|20px]] [[Horge Arawena]]||ÝG||65
|-
!8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Kriştiano Ronaldo]]||HÜJ||64
|-
|9||align=left|[[Faýl:Flag_of_Japan.svg|20px]] [[Şunsuke Nakamura]]||HÜJ||61
|-
|10||align=left|[[Faýl:Flag_of_Greece.svg|20px]] [[Kostas Fratzeskos]]||||57
|-
|11||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mexico.svg|20px]] [[Ugo Sançez]]||HÜJ||56
|-
|12||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Mişel Platini]]||ÝG||50
|-
|13||align=left|[[Faýl:Flag_of_Venezuela.svg|20px]] [[Huan Arango]]||ÝG||32
|-
|14||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ivory Coast.svg|20px]] [[Didier Drogba]]||HÜJ||29
|-
!15||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkey.svg|20px]] [[Hakan Çalhanoğlu]]||ÝG||28
|-
|16||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Tomas Hesla]]||ÝG||27
|-
|17||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Miralem Pyanitz]]||ÝG||26
|-
|18||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ireland.svg|20px]] [[Ýeýn Heýrt]]||||22
|-
|19||align=left|[[Faýl:Flag_of_Paraguay.svg|20px]] [[Frazisko Arze]]||GOR||21
|-
|20||align=left|[[Faýl:Flag_of_Romania.svg|20px]] [[George Hagi]]||ÝG||21
|-
|21||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sweden.svg|20px]] [[Sebastian Larsson]]||||20
|-
|22||align=left|[[Faýl:Flag_of_Wales.svg|20px]] [[Geýrit Beýl]]||HÜJ||19
|-
|23||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Çawi Hernandes|Çawi]]||ÝG||19
|-
!24||align=left|[[Faýl:Flag_of_Hungary.svg|20px]] [[Dominik Soboslai]]||ÝG||18
|-
!25||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iceland.svg|20px]] [[Gilfy Sigurdsson]]||ÝG||18
|-
|26||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Alwaro Rekoba]]||ÝG||18
|-
!27||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ecuador.svg|20px]] [[Miçael Arroýo]]||ÝG||17
|-
|28||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bulgaria.svg|20px]] [[Krasimir Kalakow]]||ÝG||17
|-
|29||align=left|[[Faýl:Flag_of_Estonia.svg|20px]] [[Konstantin Wassilýew]]||HÜJ||17
|-
!30||align=left|[[Faýl:Flag_of_Denmark.svg|20px]] [[Daniel Wass]]||||16
|-
|31||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Nolberto Solano]]||ÝG||16
|-
!32||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belgium.svg|20px]] [[Kewan du Bruyna]]||ÝG||15
|-
!33||align=left|[[Faýl:Flag_of_Switzerland.svg|20px]] [[Zerdan Şakiri]]||ÝG||14
|-
!34||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Ugo Rodalýega]]||HÜJ||14
|-
!35||align=left|[[Faýl:Flag_of_Algeria.svg|20px]] [[Riýad Mahrez]]||ÝG||13
|-
|36||align=left|[[Faýl:Flag_of_Israel.svg|20px]] [[Eran Zahawi]]||HÜJ||13
|-
|37||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nigeria.svg|20px]] [[Ogastin Okoça]]||ÝG||12
|-
|38||align=left|[[Faýl:Flag_of_Czech Republic.svg|20px]] [[Pawel Nedwed]]||ÝG||12
|-
|39||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ukraine.svg|20px]] [[Andriy Şewçenko]]||HÜJ||12
|-
!40||align=left|[[Faýl:Flag_of_North Macedonia.svg|20px]] [[Besart Ibraimi]]||HÜJ||11
|}
==HEM==
* [[Futbol taryhynda iň köp penalty gol uran oýunçylar]]
* [[Futbol taryhynda iň köp namaglup oýunlar uran derwezewanlar]]
[[Kategoriýa:Halkara Futbol Taryhy we Statistika Federasiýasy]]
aj1l06k1o38oaqr2uxdo76cxg5mibga
270908
270901
2026-09-23T15:39:25Z
~2026-48914-73
34708
/* Ýurt boýunça */
270908
wikitext
text/x-wiki
{|
|style="background:antiquewhite; color:antiquewhite; border:1px solid yellowgreen;"|111||Ýurt rekordy
|-
|style="background:palegoldenrod; color:palegoldenrod; border:1px solid yellowgreen;"|111||Rekord ýurt henizem işjeňlik edýär
|-
|style="background:honeydew; color:honeydew; border:1px solid yellowgreen;"|111||Henizem işjeň
|}
[[Futbol]] taryhynda erkin urgylandan iň köp pökgi.
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Funksiýa
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
|-
|bgcolor=antiquewhite|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Marselinýo Karioka]]||ÝG||78
|-
!bgcolor=palegoldenrod|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||HÜJ||75
|-
|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Ýair Rosas]]||ÝG||74
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Roberto Dinamitçe]]||HÜJ||73
|-
|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Ýuninýo Pernambukano]]||ÝG||72
|-
|bgcolor=antiquewhite|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Sinisa Mihaýlowits]]||ÝG||72
|-
|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Markos Asunsao]]||HÜJ||69
|-
|8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Ziko]]||ÝG||68
|-
|bgcolor=antiquewhite|9||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Nikolas Legrotaglie]]||ÝG||66
|-
|bgcolor=antiquewhite|10||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Deýwi Bekham]]||ÝG||65
|}
==Ýeke toparda==
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Funksiýa
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Kluby
|-
|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||HÜJ||47||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Barselona futbol kluby|Barselona]]
|}
==Ýurt boýunça==
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Funksiýa
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
|-
|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Marselinýo Karioka]]||ÝG||78
|-
!2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||HÜJ||75
|-
|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Sinisa Mihaýlowits]]||ÝG||72
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Nikolas Legrotaglie]]||HÜJ||66
|-
|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Deýwi Bekham]]||ÝG||65
|-
|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Pierr fan Hoýdonk]]||HÜJ||65
|-
|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Chile.svg|20px]] [[Horge Arawena]]||ÝG||65
|-
!8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Kriştiano Ronaldo]]||HÜJ||64
|-
|9||align=left|[[Faýl:Flag_of_Japan.svg|20px]] [[Şunsuke Nakamura]]||HÜJ||61
|-
|10||align=left|[[Faýl:Flag_of_Greece.svg|20px]] [[Kostas Fratzeskos]]||||57
|-
|11||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mexico.svg|20px]] [[Ugo Sançez]]||HÜJ||56
|-
|12||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Mişel Platini]]||ÝG||50
|-
|13||align=left|[[Faýl:Flag_of_Venezuela.svg|20px]] [[Huan Arango]]||ÝG||32
|-
|14||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ivory Coast.svg|20px]] [[Didier Drogba]]||HÜJ||29
|-
!15||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkey.svg|20px]] [[Hakan Çalhanoğlu]]||ÝG||28
|-
|16||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Tomas Hesla]]||ÝG||27
|-
|17||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Miralem Pyanitz]]||ÝG||26
|-
|18||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ireland.svg|20px]] [[Ýeýn Heýrt]]||||22
|-
|19||align=left|[[Faýl:Flag_of_Paraguay.svg|20px]] [[Frazisko Arze]]||GOR||21
|-
|20||align=left|[[Faýl:Flag_of_Romania.svg|20px]] [[George Hagi]]||ÝG||21
|-
|21||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sweden.svg|20px]] [[Sebastian Larsson]]||||20
|-
|22||align=left|[[Faýl:Flag_of_Wales.svg|20px]] [[Geýrit Beýl]]||HÜJ||19
|-
|23||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Çawi Hernandes|Çawi]]||ÝG||19
|-
!24||align=left|[[Faýl:Flag_of_Hungary.svg|20px]] [[Dominik Soboslai]]||ÝG||18
|-
!25||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iceland.svg|20px]] [[Gilfy Sigurdsson]]||ÝG||18
|-
|26||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Alwaro Rekoba]]||ÝG||18
|-
!27||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ecuador.svg|20px]] [[Miçael Arroýo]]||ÝG||17
|-
|28||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bulgaria.svg|20px]] [[Krasimir Kalakow]]||ÝG||17
|-
|29||align=left|[[Faýl:Flag_of_Estonia.svg|20px]] [[Konstantin Wassilýew]]||HÜJ||17
|-
!30||align=left|[[Faýl:Flag_of_Denmark.svg|20px]] [[Daniel Wass]]||||16
|-
|31||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Nolberto Solano]]||ÝG||16
|-
!32||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belgium.svg|20px]] [[Kewan du Bruyna]]||ÝG||15
|-
!33||align=left|[[Faýl:Flag_of_Switzerland.svg|20px]] [[Zerdan Şakiri]]||ÝG||14
|-
!34||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Ugo Rodalýega]]||HÜJ||14
|-
!35||align=left|[[Faýl:Flag_of_Scotland.svg|20px]] [[Leigh Griffiths]]||HÜJ||14
|-
!36||align=left|[[Faýl:Flag_of_Algeria.svg|20px]] [[Riýad Mahrez]]||ÝG||13
|-
|37||align=left|[[Faýl:Flag_of_Israel.svg|20px]] [[Eran Zahawi]]||HÜJ||13
|-
|38||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nigeria.svg|20px]] [[Ogastin Okoça]]||ÝG||12
|-
|39||align=left|[[Faýl:Flag_of_Czech Republic.svg|20px]] [[Pawel Nedwed]]||ÝG||12
|-
|40||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ukraine.svg|20px]] [[Andriy Şewçenko]]||HÜJ||12
|-
!41||align=left|[[Faýl:Flag_of_North Macedonia.svg|20px]] [[Besart Ibraimi]]||HÜJ||11
|}
==HEM==
* [[Futbol taryhynda iň köp penalty gol uran oýunçylar]]
* [[Futbol taryhynda iň köp namaglup oýunlar uran derwezewanlar]]
[[Kategoriýa:Halkara Futbol Taryhy we Statistika Federasiýasy]]
bzd9cpsbzgbzb4x6f2fuqi08784x6gm
270910
270908
2026-09-23T15:51:27Z
~2026-48914-73
34708
/* Ýurt boýunça */
270910
wikitext
text/x-wiki
{|
|style="background:antiquewhite; color:antiquewhite; border:1px solid yellowgreen;"|111||Ýurt rekordy
|-
|style="background:palegoldenrod; color:palegoldenrod; border:1px solid yellowgreen;"|111||Rekord ýurt henizem işjeňlik edýär
|-
|style="background:honeydew; color:honeydew; border:1px solid yellowgreen;"|111||Henizem işjeň
|}
[[Futbol]] taryhynda erkin urgylandan iň köp pökgi.
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Funksiýa
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
|-
|bgcolor=antiquewhite|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Marselinýo Karioka]]||ÝG||78
|-
!bgcolor=palegoldenrod|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||HÜJ||75
|-
|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Ýair Rosas]]||ÝG||74
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Roberto Dinamitçe]]||HÜJ||73
|-
|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Ýuninýo Pernambukano]]||ÝG||72
|-
|bgcolor=antiquewhite|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Sinisa Mihaýlowits]]||ÝG||72
|-
|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Markos Asunsao]]||HÜJ||69
|-
|8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Ziko]]||ÝG||68
|-
|bgcolor=antiquewhite|9||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Nikolas Legrotaglie]]||ÝG||66
|-
|bgcolor=antiquewhite|10||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Deýwi Bekham]]||ÝG||65
|}
==Ýeke toparda==
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Funksiýa
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Kluby
|-
|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||HÜJ||47||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Barselona futbol kluby|Barselona]]
|}
==Ýurt boýunça==
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Funksiýa
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
|-
|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Marselinýo Karioka]]||ÝG||78
|-
!2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||HÜJ||75
|-
|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Sinisa Mihaýlowits]]||ÝG||72
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Nikolas Legrotaglie]]||HÜJ||66
|-
|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Deýwi Bekham]]||ÝG||65
|-
|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Pierr fan Hoýdonk]]||HÜJ||65
|-
|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Chile.svg|20px]] [[Horge Arawena]]||ÝG||65
|-
!8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Kriştiano Ronaldo]]||HÜJ||64
|-
|9||align=left|[[Faýl:Flag_of_Japan.svg|20px]] [[Şunsuke Nakamura]]||HÜJ||61
|-
|10||align=left|[[Faýl:Flag_of_Greece.svg|20px]] [[Kostas Fratzeskos]]||||57
|-
|11||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mexico.svg|20px]] [[Ugo Sançez]]||HÜJ||56
|-
|12||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Mişel Platini]]||ÝG||50
|-
|13||align=left|[[Faýl:Flag_of_Venezuela.svg|20px]] [[Huan Arango]]||ÝG||32
|-
|14||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ivory Coast.svg|20px]] [[Didier Drogba]]||HÜJ||29
|-
!15||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkey.svg|20px]] [[Hakan Çalhanoğlu]]||ÝG||28
|-
|16||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Tomas Hesla]]||ÝG||27
|-
|17||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Miralem Pyanitz]]||ÝG||26
|-
|18||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ireland.svg|20px]] [[Ýeýn Heýrt]]||||22
|-
|19||align=left|[[Faýl:Flag_of_Paraguay.svg|20px]] [[Frazisko Arze]]||GOR||21
|-
|20||align=left|[[Faýl:Flag_of_Romania.svg|20px]] [[George Hagi]]||ÝG||21
|-
|21||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sweden.svg|20px]] [[Sebastian Larsson]]||||20
|-
|22||align=left|[[Faýl:Flag_of_Wales.svg|20px]] [[Geýrit Beýl]]||HÜJ||19
|-
|23||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Çawi Hernandes|Çawi]]||ÝG||19
|-
!24||align=left|[[Faýl:Flag_of_Hungary.svg|20px]] [[Dominik Soboslai]]||ÝG||18
|-
!25||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iceland.svg|20px]] [[Gilfy Sigurdsson]]||ÝG||18
|-
|26||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Alwaro Rekoba]]||ÝG||18
|-
!27||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ecuador.svg|20px]] [[Miçael Arroýo]]||ÝG||17
|-
|28||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bulgaria.svg|20px]] [[Krasimir Kalakow]]||ÝG||17
|-
|29||align=left|[[Faýl:Flag_of_Estonia.svg|20px]] [[Konstantin Wassilýew]]||HÜJ||17
|-
!30||align=left|[[Faýl:Flag_of_Denmark.svg|20px]] [[Daniel Wass]]||||16
|-
|31||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Nolberto Solano]]||ÝG||16
|-
!32||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belgium.svg|20px]] [[Kewan du Bruyna]]||ÝG||15
|-
!33||align=left|[[Faýl:Flag_of_Switzerland.svg|20px]] [[Zerdan Şakiri]]||ÝG||14
|-
!34||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Ugo Rodalýega]]||HÜJ||14
|-
!35||align=left|[[Faýl:Flag_of_Scotland.svg|20px]] [[Leigh Griffiths]]||HÜJ||14
|-
!36||align=left|[[Faýl:Flag_of_Algeria.svg|20px]] [[Riýad Mahrez]]||ÝG||13
|-
|37||align=left|[[Faýl:Flag_of_Israel.svg|20px]] [[Eran Zahawi]]||HÜJ||13
|-
|38||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nigeria.svg|20px]] [[Ogastin Okoça]]||ÝG||12
|-
|39||align=left|[[Faýl:Flag_of_Czech Republic.svg|20px]] [[Pawel Nedwed]]||ÝG||12
|-
|40||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ukraine.svg|20px]] [[Andriy Şewçenko]]||HÜJ||12
|-
!41||align=left|[[Faýl:Flag_of_North Macedonia.svg|20px]] [[Besart Ibraimi]]||HÜJ||11
|-
|42||align=left|[[Faýl:Flag_of_Austria.svg|20px]] [[Andreas Herzog]]||ÝG||11
|}
==HEM==
* [[Futbol taryhynda iň köp penalty gol uran oýunçylar]]
* [[Futbol taryhynda iň köp namaglup oýunlar uran derwezewanlar]]
[[Kategoriýa:Halkara Futbol Taryhy we Statistika Federasiýasy]]
pk45fliel3ib7p57r2rw4na1nt6e3br
270911
270910
2026-09-23T18:29:54Z
~2026-48914-73
34708
/* Ýurt boýunça */
270911
wikitext
text/x-wiki
{|
|style="background:antiquewhite; color:antiquewhite; border:1px solid yellowgreen;"|111||Ýurt rekordy
|-
|style="background:palegoldenrod; color:palegoldenrod; border:1px solid yellowgreen;"|111||Rekord ýurt henizem işjeňlik edýär
|-
|style="background:honeydew; color:honeydew; border:1px solid yellowgreen;"|111||Henizem işjeň
|}
[[Futbol]] taryhynda erkin urgylandan iň köp pökgi.
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Funksiýa
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
|-
|bgcolor=antiquewhite|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Marselinýo Karioka]]||ÝG||78
|-
!bgcolor=palegoldenrod|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||HÜJ||75
|-
|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Ýair Rosas]]||ÝG||74
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Roberto Dinamitçe]]||HÜJ||73
|-
|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Ýuninýo Pernambukano]]||ÝG||72
|-
|bgcolor=antiquewhite|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Sinisa Mihaýlowits]]||ÝG||72
|-
|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Markos Asunsao]]||HÜJ||69
|-
|8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Ziko]]||ÝG||68
|-
|bgcolor=antiquewhite|9||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Nikolas Legrotaglie]]||ÝG||66
|-
|bgcolor=antiquewhite|10||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Deýwi Bekham]]||ÝG||65
|}
==Ýeke toparda==
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Funksiýa
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Kluby
|-
|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||HÜJ||47||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Barselona futbol kluby|Barselona]]
|}
==Ýurt boýunça==
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Funksiýa
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
|-
|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Marselinýo Karioka]]||ÝG||78
|-
!2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||HÜJ||75
|-
|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Sinisa Mihaýlowits]]||ÝG||72
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Nikolas Legrotaglie]]||HÜJ||66
|-
|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Deýwi Bekham]]||ÝG||65
|-
|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Pierr fan Hoýdonk]]||HÜJ||65
|-
|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Chile.svg|20px]] [[Horge Arawena]]||ÝG||65
|-
!8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Kriştiano Ronaldo]]||HÜJ||64
|-
|9||align=left|[[Faýl:Flag_of_Japan.svg|20px]] [[Şunsuke Nakamura]]||HÜJ||61
|-
|10||align=left|[[Faýl:Flag_of_Greece.svg|20px]] [[Kostas Fratzeskos]]||ÝG||57
|-
|11||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mexico.svg|20px]] [[Ugo Sançez]]||HÜJ||56
|-
|12||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Mişel Platini]]||ÝG||50
|-
!13||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kosovo.svg|20px]] [[Alban Meha]]||ÝG||38
|-
|14||align=left|[[Faýl:Flag_of_Czech Republic.svg|20px]] [[Antonin Panenka]]||ÝG||32
|-
|15||align=left|[[Faýl:Flag_of_Venezuela.svg|20px]] [[Huan Arango]]||ÝG||32
|-
|16||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ivory Coast.svg|20px]] [[Didier Drogba]]||HÜJ||29
|-
!17||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkey.svg|20px]] [[Hakan Çalhanoğlu]]||ÝG||28
|-
|18||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Tomas Hesla]]||ÝG||27
|-
|19||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Miralem Pyanitz]]||ÝG||26
|-
|20||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ukraine.svg|20px]] [[Oleksandr Aliýew]]||ÝG||25
|-
|21||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ireland.svg|20px]] [[Ýeýn Heýrt]]||GOR||22
|-
|22||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malta.svg|20px]] [[Klaýton Failla]]||ÝG||22
|-
|23||align=left|[[Faýl:Flag_of_Paraguay.svg|20px]] [[Frazisko Arze]]||GOR||21
|-
|24||align=left|[[Faýl:Flag_of_Romania.svg|20px]] [[George Hagi]]||ÝG||21
|-
!25||align=left|[[Faýl:Flag_of_North Macedonia.svg|20px]] [[Enis Bardhi]]||ÝG||20
|-
|26||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sweden.svg|20px]] [[Sebastian Larsson]]||ÝG||20
|-
!27||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belarus.svg|20px]] [[Maksim Romaşçenko]]||ÝG||20
|-
|28||align=left|[[Faýl:Flag_of_Wales.svg|20px]] [[Geýrit Beýl]]||HÜJ||19
|-
|29||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Çawi Hernandes|Çawi]]||ÝG||19
|-
!30||align=left|[[Faýl:Flag_of_Hungary.svg|20px]] [[Dominik Soboslai]]||ÝG||18
|-
!31||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iceland.svg|20px]] [[Gilfy Sigurdsson]]||ÝG||18
|-
|32||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Alwaro Rekoba]]||ÝG||18
|-
!33||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ecuador.svg|20px]] [[Miçael Arroýo]]||ÝG||17
|-
|34||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bulgaria.svg|20px]] [[Krasimir Kalakow]]||ÝG||17
|-
|35||align=left|[[Faýl:Flag_of_Estonia.svg|20px]] [[Konstantin Wassilýew]]||HÜJ||17
|-
!36||align=left|[[Faýl:Flag_of_Denmark.svg|20px]] [[Daniel Wass]]||ÝG||16
|-
|37||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Nolberto Solano]]||ÝG||16
|-
!38||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belgium.svg|20px]] [[Kewan du Bruyna]]||ÝG||15
|-
!39||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kazakhstan.svg|20px]] [[Askhat Tagybergen]]||ÝG||15
|-
!40||align=left|[[Faýl:Flag_of_Switzerland.svg|20px]] [[Zerdan Şakiri]]||ÝG||14
|-
!41||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Ugo Rodalýega]]||HÜJ||14
|-
!42||align=left|[[Faýl:Flag_of_Scotland.svg|20px]] [[Leigh Griffiths]]||HÜJ||14
|-
!43||align=left|[[Faýl:Flag_of_Algeria.svg|20px]] [[Riýad Mahrez]]||ÝG||13
|-
|44||align=left|[[Faýl:Flag_of_Israel.svg|20px]] [[Eran Zahawi]]||HÜJ||13
|-
|45||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nigeria.svg|20px]] [[Ogastin Okoça]]||ÝG||12
|-
|46||align=left|[[Faýl:Flag_of_Armenia.svg|20px]] [[Lukas Zelaraýan]]||ÝG||11
|-
|47||align=left|[[Faýl:Flag_of_Austria.svg|20px]] [[Andreas Herzog]]||ÝG||11
|}
==HEM==
* [[Futbol taryhynda iň köp penalty gol uran oýunçylar]]
* [[Futbol taryhynda iň köp namaglup oýunlar uran derwezewanlar]]
[[Kategoriýa:Halkara Futbol Taryhy we Statistika Federasiýasy]]
mipgwd81un0tr1mbtyucfxz1sjpezrg
270913
270911
2026-09-23T19:54:55Z
~2026-48914-73
34708
/* Ýurt boýunça */
270913
wikitext
text/x-wiki
{|
|style="background:antiquewhite; color:antiquewhite; border:1px solid yellowgreen;"|111||Ýurt rekordy
|-
|style="background:palegoldenrod; color:palegoldenrod; border:1px solid yellowgreen;"|111||Rekord ýurt henizem işjeňlik edýär
|-
|style="background:honeydew; color:honeydew; border:1px solid yellowgreen;"|111||Henizem işjeň
|}
[[Futbol]] taryhynda erkin urgylandan iň köp pökgi.
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Funksiýa
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
|-
|bgcolor=antiquewhite|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Marselinýo Karioka]]||ÝG||78
|-
!bgcolor=palegoldenrod|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||HÜJ||75
|-
|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Ýair Rosas]]||ÝG||74
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Roberto Dinamitçe]]||HÜJ||73
|-
|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Ýuninýo Pernambukano]]||ÝG||72
|-
|bgcolor=antiquewhite|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Sinisa Mihaýlowits]]||ÝG||72
|-
|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Markos Asunsao]]||HÜJ||69
|-
|8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Ziko]]||ÝG||68
|-
|bgcolor=antiquewhite|9||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Nikolas Legrotaglie]]||ÝG||66
|-
|bgcolor=antiquewhite|10||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Deýwi Bekham]]||ÝG||65
|}
==Ýeke toparda==
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Funksiýa
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Kluby
|-
|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||HÜJ||47||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Barselona futbol kluby|Barselona]]
|}
==Ýurt boýunça==
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Funksiýa
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
|-
|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Marselinýo Karioka]]||ÝG||78
|-
!2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||HÜJ||75
|-
|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Sinisa Mihaýlowits]]||ÝG||72
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Nikolas Legrotaglie]]||HÜJ||66
|-
|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Deýwi Bekham]]||ÝG||65
|-
|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Pierr fan Hoýdonk]]||HÜJ||65
|-
|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Chile.svg|20px]] [[Horge Arawena]]||ÝG||65
|-
!8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Kriştiano Ronaldo]]||HÜJ||64
|-
|9||align=left|[[Faýl:Flag_of_Japan.svg|20px]] [[Şunsuke Nakamura]]||HÜJ||61
|-
|10||align=left|[[Faýl:Flag_of_Greece.svg|20px]] [[Kostas Fratzeskos]]||ÝG||57
|-
|11||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mexico.svg|20px]] [[Ugo Sançez]]||HÜJ||56
|-
|12||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Mişel Platini]]||ÝG||50
|-
!13||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kosovo.svg|20px]] [[Alban Meha]]||ÝG||38
|-
|14||align=left|[[Faýl:Flag_of_Czech Republic.svg|20px]] [[Antonin Panenka]]||ÝG||32
|-
|15||align=left|[[Faýl:Flag_of_Venezuela.svg|20px]] [[Huan Arango]]||ÝG||32
|-
|16||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ivory Coast.svg|20px]] [[Didier Drogba]]||HÜJ||29
|-
!17||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkey.svg|20px]] [[Hakan Çalhanoğlu]]||ÝG||28
|-
|18||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Tomas Hesla]]||ÝG||27
|-
|19||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Miralem Pyanitz]]||ÝG||26
|-
|20||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ukraine.svg|20px]] [[Oleksandr Aliýew]]||ÝG||25
|-
|21||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ireland.svg|20px]] [[Ýeýn Heýrt]]||GOR||22
|-
|22||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malta.svg|20px]] [[Klaýton Failla]]||ÝG||22
|-
|23||align=left|[[Faýl:Flag_of_Paraguay.svg|20px]] [[Frazisko Arze]]||GOR||21
|-
|24||align=left|[[Faýl:Flag_of_Romania.svg|20px]] [[George Hagi]]||ÝG||21
|-
!25||align=left|[[Faýl:Flag_of_North Macedonia.svg|20px]] [[Enis Bardhi]]||ÝG||20
|-
|26||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sweden.svg|20px]] [[Sebastian Larsson]]||ÝG||20
|-
!27||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belarus.svg|20px]] [[Maksim Romaşçenko]]||ÝG||20
|-
|28||align=left|[[Faýl:Flag_of_Wales.svg|20px]] [[Geýrit Beýl]]||HÜJ||19
|-
|29||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Çawi Hernandes|Çawi]]||ÝG||19
|-
!30||align=left|[[Faýl:Flag_of_Hungary.svg|20px]] [[Dominik Soboslai]]||ÝG||18
|-
!31||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iceland.svg|20px]] [[Gilfy Sigurdsson]]||ÝG||18
|-
|32||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Alwaro Rekoba]]||ÝG||18
|-
|33||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tunisia.svg|20px]] [[Wahbi Khazri]]||ÝG||18
|-
!34||align=left|[[Faýl:Flag_of_Morocco.svg|20px]] [[Hakim Ziýeç]]||ÝG||17
|-
!35||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ecuador.svg|20px]] [[Miçael Arroýo]]||ÝG||17
|-
|36||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bulgaria.svg|20px]] [[Krasimir Kalakow]]||ÝG||17
|-
|37||align=left|[[Faýl:Flag_of_Estonia.svg|20px]] [[Konstantin Wassilýew]]||HÜJ||17
|-
!38||align=left|[[Faýl:Flag_of_Denmark.svg|20px]] [[Daniel Wass]]||ÝG||16
|-
|39||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Nolberto Solano]]||ÝG||16
|-
!40||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belgium.svg|20px]] [[Kewan du Bruyna]]||ÝG||15
|-
!41||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kazakhstan.svg|20px]] [[Askhat Tagybergen]]||ÝG||15
|-
!42||align=left|[[Faýl:Flag_of_Switzerland.svg|20px]] [[Zerdan Şakiri]]||ÝG||14
|-
!43||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Ugo Rodalýega]]||HÜJ||14
|-
!44||align=left|[[Faýl:Flag_of_Scotland.svg|20px]] [[Leigh Griffiths]]||HÜJ||14
|-
|45||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Africa.svg|20px]] [[Ýabu Maluleke]]||ÝG||14
|-
!46||align=left|[[Faýl:Flag_of_Algeria.svg|20px]] [[Riýad Mahrez]]||ÝG||13
|-
|47||align=left|[[Faýl:Flag_of_Israel.svg|20px]] [[Eran Zahawi]]||HÜJ||13
|-
!48||align=left|[[Faýl:Flag_of_Thailand.svg|20px]] [[Theerathon]]||ÝG||12
|-
|49||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nigeria.svg|20px]] [[Ogastin Okoça]]||ÝG||12
|-
|50||align=left|[[Faýl:Flag_of_Egypt.svg|20px]] [[Mohamed Abutrika]]||HÜJ||12
|-
|51||align=left|[[Faýl:Flag_of_Armenia.svg|20px]] [[Lukas Zelaraýan]]||ÝG||11
|-
|52||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uzbekistan.svg|20px]] [[Mirýalol Kasymow]]||ÝG||11
|-
|53||align=left|[[Faýl:Flag_of_Austria.svg|20px]] [[Andreas Herzog]]||ÝG||11
|-
|54||align=left|[[Faýl:Flag_of_United Arab Emirates.svg|20px]] [[Omar Abdulrahman]]||ÝG||11
|}
==HEM==
* [[Futbol taryhynda iň köp penalty gol uran oýunçylar]]
* [[Futbol taryhynda iň köp namaglup oýunlar uran derwezewanlar]]
[[Kategoriýa:Halkara Futbol Taryhy we Statistika Federasiýasy]]
m5ew8eihu190fpghgc6h0r1hqgbo0fx
270915
270913
2026-09-23T20:02:08Z
~2026-48914-73
34708
270915
wikitext
text/x-wiki
{|
|style="background:antiquewhite; color:antiquewhite; border:1px solid yellowgreen;"|111||Ýurt rekordy
|-
|style="background:palegoldenrod; color:palegoldenrod; border:1px solid yellowgreen;"|111||Rekord ýurt henizem işjeňlik edýär
|-
|style="background:honeydew; color:honeydew; border:1px solid yellowgreen;"|111||Henizem işjeň
|}
[[Futbol]] taryhynda erkin urgylandan iň köp pökgi.
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Funksiýa
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
|-
|bgcolor=antiquewhite|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Marselinýo Karioka]]||ÝG||78
|-
!bgcolor=palegoldenrod|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||HÜJ||75
|-
|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Ýair Rosas]]||ÝG||74
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Roberto Dinamitçe]]||HÜJ||73
|-
|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Ýuninýo Pernambukano]]||ÝG||72
|-
|bgcolor=antiquewhite|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Sinisa Mihaýlowits]]||ÝG||72
|-
|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Markos Asunsao]]||HÜJ||69
|-
|8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Ziko]]||ÝG||68
|-
|bgcolor=antiquewhite|9||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Nikolas Legrotaglie]]||ÝG||66
|-
|bgcolor=antiquewhite|10||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Deýwi Bekham]]||ÝG||65
|}
==Ýeke toparda==
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Funksiýa
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Kluby
|-
|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||HÜJ||47||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Barselona futbol kluby|Barselona]]
|}
==Ýurt boýunça==
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Funksiýa
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Maksatlary
|-
|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Marselinýo Karioka]]||ÝG||78
|-
!2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||HÜJ||75
|-
|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Sinisa Mihaýlowits]]||ÝG||72
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Nikolas Legrotaglie]]||HÜJ||66
|-
|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Deýwi Bekham]]||ÝG||65
|-
|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Pierr fan Hoýdonk]]||HÜJ||65
|-
|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Chile.svg|20px]] [[Horge Arawena]]||ÝG||65
|-
!8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Kriştiano Ronaldo]]||HÜJ||64
|-
|9||align=left|[[Faýl:Flag_of_Japan.svg|20px]] [[Şunsuke Nakamura]]||HÜJ||61
|-
|10||align=left|[[Faýl:Flag_of_Greece.svg|20px]] [[Kostas Fratzeskos]]||ÝG||57
|-
|11||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mexico.svg|20px]] [[Ugo Sançez]]||HÜJ||56
|-
|12||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Mişel Platini]]||ÝG||50
|-
!13||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kosovo.svg|20px]] [[Alban Meha]]||ÝG||38
|-
|14||align=left|[[Faýl:Flag_of_Czech Republic.svg|20px]] [[Antonin Panenka]]||ÝG||32
|-
|15||align=left|[[Faýl:Flag_of_Venezuela.svg|20px]] [[Huan Arango]]||ÝG||32
|-
|16||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ivory Coast.svg|20px]] [[Didier Drogba]]||HÜJ||29
|-
!17||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkey.svg|20px]] [[Hakan Çalhanoğlu]]||ÝG||28
|-
|18||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Tomas Hesla]]||ÝG||27
|-
|19||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Miralem Pyanitz]]||ÝG||26
|-
|20||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ukraine.svg|20px]] [[Oleksandr Aliýew]]||ÝG||25
|-
|21||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ireland.svg|20px]] [[Ýeýn Heýrt]]||GOR||22
|-
|22||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malta.svg|20px]] [[Klaýton Failla]]||ÝG||22
|-
|23||align=left|[[Faýl:Flag_of_Paraguay.svg|20px]] [[Frazisko Arze]]||GOR||21
|-
|24||align=left|[[Faýl:Flag_of_Romania.svg|20px]] [[George Hagi]]||ÝG||21
|-
!25||align=left|[[Faýl:Flag_of_North Macedonia.svg|20px]] [[Enis Bardhi]]||ÝG||20
|-
|26||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sweden.svg|20px]] [[Sebastian Larsson]]||ÝG||20
|-
|27||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belarus.svg|20px]] [[Maksim Romaşçenko]]||ÝG||20
|-
|28||align=left|[[Faýl:Flag_of_Wales.svg|20px]] [[Geýrit Beýl]]||HÜJ||19
|-
|29||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Çawi Hernandes|Çawi]]||ÝG||19
|-
!30||align=left|[[Faýl:Flag_of_Hungary.svg|20px]] [[Dominik Soboslai]]||ÝG||18
|-
!31||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iceland.svg|20px]] [[Gilfy Sigurdsson]]||ÝG||18
|-
|32||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Alwaro Rekoba]]||ÝG||18
|-
|33||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tunisia.svg|20px]] [[Wahbi Khazri]]||ÝG||18
|-
!34||align=left|[[Faýl:Flag_of_Morocco.svg|20px]] [[Hakim Ziýeç]]||ÝG||17
|-
!35||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ecuador.svg|20px]] [[Miçael Arroýo]]||ÝG||17
|-
|36||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bulgaria.svg|20px]] [[Krasimir Kalakow]]||ÝG||17
|-
|37||align=left|[[Faýl:Flag_of_Estonia.svg|20px]] [[Konstantin Wassilýew]]||HÜJ||17
|-
!38||align=left|[[Faýl:Flag_of_Denmark.svg|20px]] [[Daniel Wass]]||ÝG||16
|-
|39||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Nolberto Solano]]||ÝG||16
|-
!40||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belgium.svg|20px]] [[Kewan du Bruyna]]||ÝG||15
|-
!41||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kazakhstan.svg|20px]] [[Askhat Tagybergen]]||ÝG||15
|-
!42||align=left|[[Faýl:Flag_of_Switzerland.svg|20px]] [[Zerdan Şakiri]]||ÝG||14
|-
!43||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Ugo Rodalýega]]||HÜJ||14
|-
!44||align=left|[[Faýl:Flag_of_Scotland.svg|20px]] [[Leigh Griffiths]]||HÜJ||14
|-
|45||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Africa.svg|20px]] [[Ýabu Maluleke]]||ÝG||14
|-
!46||align=left|[[Faýl:Flag_of_Algeria.svg|20px]] [[Riýad Mahrez]]||ÝG||13
|-
|47||align=left|[[Faýl:Flag_of_Israel.svg|20px]] [[Eran Zahawi]]||HÜJ||13
|-
!48||align=left|[[Faýl:Flag_of_Thailand.svg|20px]] [[Theerathon]]||ÝG||12
|-
|49||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nigeria.svg|20px]] [[Ogastin Okoça]]||ÝG||12
|-
|50||align=left|[[Faýl:Flag_of_Egypt.svg|20px]] [[Mohamed Abutrika]]||HÜJ||12
|-
|51||align=left|[[Faýl:Flag_of_Armenia.svg|20px]] [[Lukas Zelaraýan]]||ÝG||11
|-
|52||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uzbekistan.svg|20px]] [[Mirýalol Kasymow]]||ÝG||11
|-
|53||align=left|[[Faýl:Flag_of_Austria.svg|20px]] [[Andreas Herzog]]||ÝG||11
|-
|54||align=left|[[Faýl:Flag_of_United Arab Emirates.svg|20px]] [[Omar Abdulrahman]]||ÝG||11
|}
==HEM==
* [[Futbol taryhynda iň köp penalty gol uran oýunçylar]]
* [[Futbol taryhynda iň köp namaglup oýunlar uran derwezewanlar]]
[[Kategoriýa:Halkara Futbol Taryhy we Statistika Federasiýasy]]
s6gx7p94eugd83t7xy5y77tjv9ekvzg
Futbol taryhynda köp kömek edýär
0
22648
270899
270879
2026-09-23T12:40:19Z
~2026-48914-73
34708
270899
wikitext
text/x-wiki
===Hronologiýa===
*2025-nji ýylyň 23-nji noýambrynda [[Lionel Messi]] 450 asist etdi.
==Iň köp kömek eden iň gowy oýunçylar==
{|
|style="background:antiquewhite; color:antiquewhite; border:1px solid yellowgreen;"|111||Ýurt rekordy
|-
| ||
|-
|style="background:palegoldenrod; color:palegoldenrod; border:1px solid yellowgreen;"|111||Rekord ýurz henizem işjeňlik edýär
|-
| ||
|-
|style="background:honeydew; color:honeydew; border:1px solid yellowgreen;"|111||Henizem işjeň
|}
{|class:"wikitable" style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Gatnaşyjylar
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunlar
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ortaça
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ýyllar
|-
!bgcolor=palegoldenrod|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||'''467'''||1231||0.35||2003
|-
!bgcolor=palegoldenrod|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Tomas Mýula]]||'''330'''||967||0.36||2004
|-
!bgcolor=palegoldenrod|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Duşan Taditz]]||'''328'''||970||0.35||2006
|-
!bgcolor=honeydew|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Angel Di Maria]]||'''322'''||1008||0.34||2005
|-
!bgcolor=palegoldenrod|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Luiz Suarez]]||'''322'''||1061||0.32||2005
|-
!bgcolor=palegoldenrod|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belgium.svg|20px]] [[Kawan da Bruyna]]||'''318'''||796||0.38||2008
|-
!bgcolor=palegoldenrod|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Kriştiano Ronaldo]]||'''312'''||1373||0.23||2001
|-
!bgcolor=palegoldenrod|8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Neýmar]]||'''302'''||796||0.36||2009
|}
==Ýeke toparda==
Bir toparda iň köp kömek eden futbolçylar.
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Gatnaşyjylar
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen ;"|Oýunlar
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ortaça
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ýillar
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Topary
|-
|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||'''303'''||778||0.39||2004-2021||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Barselona futbol kluby|Barselona]]
|-
|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Tomas Mýula]]||'''276'''||756||0.37||2008-2025||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Bawariýa FK|Bawariýa]]
|-
|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Wales.svg|20px]] [[Raýan Giggs]]||'''255'''||963||0.26||1991-2014||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Mançester Ýunaýted]]
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Françesko Totti]]||'''207'''||786||0.26||1993-2017||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Roma AK|Roma]]
|-
|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Ýohan Kroýf]]||'''202'''||375||0.54||1964-1983||align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Aýaks]]
|}
==Ýurt boýunça==
Ýurt tarapyndan iň köp kömek eden futbolçylar.
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Gatnaşyjylar
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunlar
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ortaça
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ýyllar
|-
!bgcolor=palegoldenrod|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||'''467'''||1231||0.34||2003
|-
!bgcolor=palegoldenrod|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Tomas Mýula]]||'''330'''||967||0.36||2004
|-
!3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Duşan Taditz]]||'''328'''||970||0.35||2006
|-
!4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Luiz Suarez]]||'''322'''||1061||0.32||2004
|-
!5||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belgium.svg|20px]] [[Kawin da Bruyna]]||'''318'''||796||0.38||2008
|-
!6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Kriştiano Ronaldo]]||'''312'''||1373||0.23||2001
|-
!7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Neýmar]]||'''302'''||796||0.39||2009
|-
|8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Wales.svg|20px]] [[Raýan Giggs]]||'''278'''||1036||0.27||1989-2014
|-
|9||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Deýwi Bekham]]||'''268'''||839||0.32||1992-2013
|-
|10||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Frank Ribery]]||'''258'''||795||0.32||2000-2022
|-
|11||align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Ýohan Kroýf]]||'''261'''||732||0.36||1964-1984
|-
|12||align=left|[[Faýl:Flag_of_Hungary.svg|20px]] [[Ferentz Puşkaş]]||'''259'''||759||0.34||1943-1966
|-
|13||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Karlos Walderrama]]||'''249'''||831||0.30||1981-2002
|-
|14||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bolivia.svg|20px]] [[Marko Etçeberry]]||'''246'''||627||0.39||1986-2004
|-
|15||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Çawi Hernandes|Çawi]]||'''241'''||1135||0.21||1997-2019
|-
|16||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Teofilo Kubilýas]]||'''234'''||611||0.38||1966-1989
|-
|17||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Françesko Totti]]||'''230'''||843||0.27||1992-2017
|-
|18||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sweden.svg|20px]] [[Zlatan Ibragimowiç]]||'''230'''||999||0.23||1999-2023
|-
!19||align=left|[[Faýl:Flag_of_Denmark.svg|20px]] [[Kristian Eriksen]]||'''224'''||852||0.26||2007
|-
|bgcolor=antiquewhite|20||align=left|[[Faýl:Flag_of_Japan.svg|20px]] [[Ýasuhito Endo]]||'''223'''||1148||0.19||1998-2023
|-
!21||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belarus.svg|20px]] [[Igor Stasewiç]]||'''223'''||757||0.29||2004
|-
|22||align=left|[[Faýl:Flag_of_Russia.svg|20px]] [[Andriý Arşawin]]||'''214'''||717||0.30||2000-2018
|-
!23||align=left|[[Faýl:Flag_of_Egypt.svg|20px]] [[Mohamed Salah]]||'''212'''||844||0.26||2010
|-
|bgcolor=antiquewhite|24||align=left|[[Faýl:Flag_of_USA.svg|20px]] [[Landon Donowan]]||'''201'''||648||0.31||1998-2019
|-
!bgcolor=palegoldenrod|25||align=left|[[Faýl:Flag_of_Algeria.svg|20px]] [[Riýad Mahrez]]||'''201'''||786||0.21||2010
|-
!26||align=left|[[Faýl:Flag_of_Poland.svg|20px]] [[Robert Lewandowski]]||'''197'''||1124||0.19||2005
|-
!27||align=left|[[Faýl:Flag_of_Chile.svg|20px]] [[Aleksis Sançez]]||'''196'''||1003||0.19||2005
|-
|28||align=left|[[Faýl:Flag_of_Scotland.svg|20px]] [[Kenny Dalgliş]]||'''194'''||641||0.30||1968-1990
|-
!29||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Edin Džeko]]||'''191'''||1082||0.17||2003
|-
!30||align=left|[[Faýl:Flag_of_Croatia.svg|20px]] [[Iwan Perisitz]]||'''189'''||853||0.22||2005
|-
!31||align=left|[[Faýl:Flag_of_Armenia.svg|20px]] [[Genrikh Hamletowitz]]||'''182'''||923||0.19||2006
|-
!32||align=left|[[Faýl:Flag_of_Georgia.svg|20px]] [[Zakaria Beglarişwili]]||'''181'''||541||0.33||2006
|-
!33||align=left|[[Faýl:Flag_of_Qatar.svg|20px]] [[Akram Afif]]||'''181'''||456||0.35||2014
|-
!34||align=left|[[Faýl:Flag_of_Israel.svg|20px]] [[Bibars Natkho]]||'''170'''||915||0.17||2004
|-
|35||align=left|[[Faýl:Flag_of_Morocco.svg|20px]] [[Moubarak Boussoufa]]||'''169'''||570||0.30||2004-2020
|-
!36||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Korea.svg|20px]] [[Son Heung-min]]||'''165'''||844||0.18||2004
|-
!37||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkey.svg|20px]] [[Hakan Çalhanoğlu]]||'''163'''||791||0.20||2010
|-
|38||align=left|[[Faýl:Flag_of_Estonia.svg|20px]] [[Konstantin Wassilýew]]||'''161'''||949||0.17||2000-2024
|-
!39||align=left|[[Faýl:Flag_of_Senegal.svg|20px]] [[Sadio Mane]]||'''160'''||777||0.18||2011
|-
!40||align=left|[[Faýl:Flag_of_Switzerland.svg|20px]] [[Zerdan Şakiri]]||'''159'''||725||0.21||2007
|-
!41||align=left|[[Faýl:Flag_of_Faroe Islands.svg|20px]] [[Arni Frederiksberg]]||'''159'''||522||0.23||2009
|-
!42||align=left|[[Faýl:Flag_of_Greece.svg|20px]] [[Kostas Fortunis]]||'''150'''||598||0.24||2008
|-
!43||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ukraine.svg|20px]] [[Andriy Ýarmolenko]]||'''145'''||767||0.21||2006
|-
|44||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ivory Coast.svg|20px]] [[Didier Drogba]]||'''141'''||805||0.18||1997-2018
|-
!45||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tunisia.svg|20px]] [[Youssef Msakni]]||'''140'''||610||0.22||2006
|-
!46||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Ireland.svg|20px]] [[Maýkl Daffy]]||'''138'''||495||0.27||2012
|-
!47||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bulgaria.svg|20px]] [[Kiril (futbol oýunçy)|Kiril]]||'''137'''||529||0.26||2011
|-
!48||align=left|[[Faýl:Flag_of_Suriname.svg|20px]] [[Tyaronn Tzhary]]||'''137'''||689||0.19||2008
|-
|49||align=left|[[Faýl:Flag_of_Slovakia.svg|20px]] [[Marek Gamşik]]||'''136'''||866||0.16||2004-2023
|-
|50||align=left|[[Faýl:Flag_of_Czech Republic.svg|20px]] [[Pawel Nedwed]]||'''135'''||750||0.18||1991-2009
|-
!51||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iran.svg|20px]] [[Mehdi Taremi]]||'''133'''||592||0.21||2010
|-
!52||align=left|[[Faýl:Flag_of_Slovenia.svg|20px]] [[Ýosip Ilizitz]]||'''133'''||698||0.17||2008
|-
|53||align=left|[[Faýl:Flag_of_Central African Republic.svg|20px]] [[Foksi Ketewoama]]||'''132'''||468||0.28||2002-2022
|-
|54||align=left|[[Faýl:Flag_of_Costa Rica.svg|20px]] [[Braýan Ruiz]]||'''131'''||712||0.18||2003-2023
|-
|55||align=left|[[Faýl:Flag_of_Venezuela.svg|20px]] [[Huan Arango]]||'''129'''||748||0.17||1996-2017
|-
|56||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cameroon.svg|20px]] [[Samuel Eto'o]]||'''128'''||888||0.14||1997-2019
|-
!57||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mexico.svg|20px]] [[Elias Ernandez]]||'''128'''||676||0.17||2007
|-
!58||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gabon.svg|20px]] [[Pierr Obamuyang]]||'''123'''||829||0.16||2007
|-
!59||align=left|[[Faýl:Flag_of_Austria.svg|20px]] [[Marzel Sabitzer]]||'''121'''||746||0.16||2009
|-
|60||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malta.svg|20px]] [[Andriu Kohin]]||'''120'''||573||0.21||1999-2021
|-
!61||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saudi Arabia.svg|20px]] [[Salim Al-Dosari]]||'''119'''||602||0.17||2011
|-
!62||align=left|[[Faýl:Flag_of_North Macedonia.svg|20px]] [[Besart Ibraimi]]||'''119'''||613||0.19||2005
|-
!63||align=left|[[Faýl:Flag_of_Latvia.svg|20px]] [[Robert Sawalnieks]]||'''117'''||571||0.18||2009
|-
!64||align=left|[[Faýl:Flag_of_China.svg|20px]] [[Wu Lei]]||'''112'''||695||0.15||2006
|-
|65||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uzbekistan.svg|20px]] [[Maksim Şatskikh]]||'''112'''||632||0.18||1996-2015
|-
!66||align=left|[[Faýl:Flag_of_Norway.svg|20px]] [[Martin Odergaard]]||'''112'''||545||0.19||2013
|-
!67||align=left|[[Faýl:Flag_of_Finland.svg|20px]] [[Teemu Pukki]]||'''112'''||841||0.12||2005
|-
!68||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iceland.svg|20px]] [[Gilfy Sigurdsson]]||'''112'''||658||0.15||2005
|-
|69||align=left|[[Faýl:Flag_of_Romania.svg|20px]] [[George Hagi]]||'''112'''||551||0.20||1982-2001
|-
!70||align=left|[[Faýl:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Daniel da Mota]]||'''111'''||695||0.19||2011
|-
|71||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ireland.svg|20px]] [[Robbi Kin]]||'''109'''||894||0.12||1997-2018
|-
!72||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ghana.svg|20px]] [[Obirt Eýdomeý]]||'''108'''||892||0.12||2006
|-
!73||align=left|[[Faýl:Flag_of_Philippines.svg|20px]] [[Istefan Şrok]]||'''107'''||508||0.22||2004
|-
!74||align=left|[[Faýl:Snake Flag of Martinique.svg|20px]] [[Istiwen Langil]]||'''105'''||511||0.20||2006
|-
!75||align=left|[[Faýl:Flag_of_United Arab Emirates.svg|20px]] [[Ali Mabkhout]]||'''104'''||602||0.21||2008
|-
!bgcolor=palegoldenrod|76||align=left|[[Faýl:Flag_of_Fiji.svg|20px]] [[Roy Krişna]]||'''104'''||457||0.21||2008
|-
!77||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkmenistan.svg|20px]] [[Ruslan Mingazow]]||'''101'''||417||0.21||2007
|-
!78||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kosovo.svg|20px]] [[Walon Berişa]]||'''99'''||527||0.16||2009
|-
!79||align=left|[[Faýl:Flag_of_Honduras.svg|20px]] [[Aleksander Lopez]]||'''98'''||568||0.15||2009
|-
!80||align=left|[[Faýl:Flag of Cape Verde (10-17).svg|20px]] [[Ryan Mendes]]||'''96'''||581||0.17||2006
|-
!81||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nigeria.svg|20px]] [[Pidrer Utaka]]||'''96'''||766||0.72||2003
|-
|82||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Africa.svg|20px]] [[Sifiwe Şabalala]]||'''96'''||457||0.21||2003-2021
|-
|83||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ecuador.svg|20px]] [[Antonio Walenzia]]||'''96'''||676||0.14||2003-2021
|-
!84||align=left|[[Faýl:Flag_of_Paraguay.svg|20px]] [[Kaku]]||'''94'''||394||0.24||2013
|-
!85||align=left|[[Faýl:Flag_of_Indonesia.svg|20px]] [[Stefano Lilipaly]]||'''92'''||425||0.22||2010
|-
|86||align=left|[[Faýl:Flag_of_Togo.svg|20px]] [[Emmanuel Adebayor]]||'''92'''||690||0.13||2001-2023
|-
!87||align=left|[[Faýl:Flag_of_Panama.svg|20px]] [[Alberto Kintero]]||'''91'''||608||0.14||2006
|-
!88||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kazakhstan.svg|20px]] [[Bauyžan Islamkhan]]||'''90'''||448||0.21||2011
|-
!89||align=left|[[Faýl:Flag_of_Namibia.svg|20px]] [[Dion Hotto]]||'''90'''||494||0.16||2011
|-
!90||align=left|[[Faýl:Flag_of_Hong Kong.svg|20px]] [[Ewerton Kamargo]]||'''87'''||277||0.27||2016
|-
!91||align=left|[[Faýl:Flag_of_Thailand.svg|20px]] [[Teerasil Dangda]]||'''83'''||743||0.11||2002
|-
!92||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malaysia.svg|20px]] [[Arif Aiman]]||'''82'''||206||0.32||2020
|-
|93||align=left|[[Faýl:Flag_of_Montenegro.svg|20px]] [[Dežan Danžanowiç]]||'''82'''||796||0.10||1997-2023
|-
!94||align=left|[[Faýl:Flag_of_Jamaica.svg|20px]] [[Maýkl Eýntonaýo]]||'''82'''||590||0.14||2008
|-
|95||align=left|[[Faýl:Flag_of_Democratic Republic of the Congo.svg|20px]] [[Dieumerzi Mbokani]]||'''81'''||617||0.13||2004-2024
|-
|96||align=left|[[Faýl:Flag_of_Comoros.svg|20px]] [[El Fardou Ben Nabouhane]]||'''80'''||501||0.16||2007-2026
|-
!97||align=left|[[Faýl:Flag_of_Singapore.svg|20px]] [[Faris Ramli]]||'''80'''||386||0.16||2010
|-
!98||align=left|[[Faýl:Flag_of_Madagascar.svg|20px]] [[Baggio Rakatanomenjanahary]]||'''79'''||306||0.24||2008
|-
!99||align=left|[[Faýl:Flag_of_El Salvador.svg|20px]] [[Huan Portilýo]]||'''78'''||597||0.15||2012
|-
!100||align=left|[[Faýl:Flag_of_Azerbaijan.svg|20px]] [[Emin Mahmudow]]||'''78'''||520||0.14||2009
|-
|101||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mozambique.svg|20px]] [[Elias Pelembe]]||'''77'''||459||0.17||2006-2024
|-
!102||align=left|[[Faýl:Flag_of_Angola.svg|20px]] [[Fredy]]||'''75'''||549||0.11||2006
|-
!103||align=left|[[Faýl:Flag_of_Vietnam.svg|20px]] [[Nguyen Wan Çuyet]]||'''74'''||558||0.11||2008
|-
!104||align=left|[[Faýl:Flag_of_Jordan.svg|20px]] [[Ýasin Al-Bakhit]]||'''74'''||316||0.20||2011
|-
!105||align=left|[[Faýl:Flag_of_Canada.svg|20px]] [[Alfonso Dawi]]||'''74'''||408||0.17||2015
|-
!106||align=left|[[Faýl:Flag_of_Moldova.svg|20px]] [[Aleksandru Antoniuk]]||'''74'''||441||0.16||2007
|-
|107||align=left|[[Faýl:Flag_of_Trinidad and Tobago.svg|20px]] [[Duaýt Ýork]]||'''74'''||687||0.11||1990-2009
|-
!108||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cuba.svg|20px]] [[Onel Ernandez]]||'''72'''||521||0.15||2010
|-
!109||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guatemala.svg|20px]] [[Oskar Santis]]||'''71'''||335||0.17||2015
|-
|110||align=left|[[Faýl:Flag_of_Australia.svg|20px]] [[Heýrry Kiul]]||'''71'''||587||0.12||1994-2014
|-
!111||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gibraltar.svg|20px]] [[Laýem Wokir]]||'''71'''||428||0.14||2006
|-
!112||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gambia.svg|20px]] [[Modou Barrow]]||'''70'''||430||0.16||2010
|-
|113||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lithuania.svg|20px]] [[Wytautas Luksa]]||'''70'''||445||0.16||2001-2021
|-
|114||align=left|[[Faýl:Flag_of_Benin.svg|20px]] [[Istefan Sessenýon]]||'''70'''||657||0.11||2003-2023
|-
!115||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mali.svg|20px]] [[Moussa Marega]]||'''69'''||489||0.13||2011
|-
!116||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guinea-Bissau.svg|20px]] [[Gerso Fernandez]]||'''68'''||482||0.13||2010
|-
|117||align=left|[[Faýl:Flag_of_Liberia.svg|20px]] [[Ýors Weah]]||'''68'''||643||0.11||1985-2003
|-
!118||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lebanon.svg|20px]] [[Hassan Ali]]||'''68'''||669||0.09||2006
|-
!119||align=left|[[Faýl:Flag_of_Zimbabwe.svg|20px]] [[Knaulidç Musona]]||'''66'''||445||0.15||2009
|-
!120||align=left|[[Faýl:Flag_of_New Zealand.svg|20px]] [[Raýan di Wris]]||'''66'''||401||0.16||2009
|-
!121||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sierra Leone.svg|20px]] [[Issa Kallon]]||'''65'''||330||0.20||2010
|-
!122||align=left|[[Faýl:Flag_of_Curaçao.svg|20px]] [[Kenýi Gorre]]||'''65'''||333||0.14||2008
|-
!123||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brunei.svg|20px]] [[Azwan Ali Rahman]]||'''64'''||282||0.20||2007
|-
!124||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bermuda.svg|20px]] [[Neýhki Wils]]||'''63'''||685||0.09||2007
|-
|125||align=left|[[Faýl:Flag_of_North Korea.svg|20px]] [[Rýang Ýong-gi]]||'''62'''||676||0.09||2000-2023
|-
!126||align=left|[[Faýl:Flag_of_Syria.svg|20px]] [[Omar Hirbin]]||'''61'''||345||0.15||2011
|-
!127||align=left|[[Faýl:Flag_of_Montserrat.svg|20px]] [[Lyl Teýlor]]||'''61'''||652||0.09||2007
|-
!128||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iraq.svg|20px]] [[Ahmed Yasin]]||'''60'''||511||0.10||2009
|-
!129||align=left|[[Faýl:Flag_of_Palestine.svg|20px]] [[Mahmoud Eid]]||'''60'''||338||0.21||2007
|-
!130||align=left|[[Faýl:Flag_of_Antigua and Barbuda.svg|20px]] [[Maýls Wiston]]||'''60'''||759||0.08||2006
|-
!131||align=left|[[Faýl:Flag_of_Burkina Faso.svg|20px]] [[Bertrand Traore]]||'''60'''||486||0.11||2009
|-
!132||align=left|[[Faýl:Flag_of_Zambia.svg|20px]] [[Patson Daka]]||'''60'''||381||0.16||2014
|-
!133||align=left|[[Faýl:Flag_of_Grenada.svg|20px]] [[Liukes Eýkins]]||'''58'''||751||0.08||2007
|-
!134||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kyrgyzstan.svg|20px]] [[Atay Džumaşew]]||'''57'''||213||0.28||2018
|-
!135||align=left|[[Faýl:Flag_of_Taiwan.svg|20px]] [[Ange Kouame]]||'''55'''||195||0.30||2018
|-
|136||align=left|[[Faýl:Flag_of_Albania.svg|20px]] [[Erwin Skela]]||'''55'''||609||0.09||1992-2018
|-
|137||align=left|[[Faýl:Flag_of_Eritrea.svg|20px]] [[Genok Goitom]]||'''54'''||547||0.10||2003-2021
|-
!138||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Vincent and the Grenadines.svg|20px]] [[Kornelius Istuart]]||'''52'''||317||0.15||2007
|-
!139||align=left|[[Faýl:Flag_of_Laos.svg|20px]] [[Bounpaçan Boungkong]]||'''52'''||189||0.21||2015
|-
|140||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guinea.svg|20px]] [[Seydouba Soumah]]||'''50'''||329||0.15||2007-2024
|-
|141||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turks and Caicos Islands.svg|20px]] [[Billy Forbs]]||'''50'''||405||0.12||2006-2025
|-
|142||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cyprus.svg|20px]] [[Fotis Papoulis]]||'''49'''||572||0.09||2006-2023
|-
!143||align=left|[[Faýl:Flag_of_India.svg|20px]] [[Brandon Fernandez]]||'''48'''||236||0.13||2011
|-
!144||align=left|[[Faýl:Flag_of_Haiti.svg|20px]] [[Sony Norde]]||'''48'''||291||0.11||2008
|-
!145||align=left|[[Faýl:Flag_of_Chad.svg|20px]] [[Uzuşi N'Dose]]||'''48'''||416||0.12||2005
|-
!146||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tajikistan.svg|20px]] [[Alişer Džalilow]]||'''48'''||428||0.12||2009
|-
!147||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tanzania.svg|20px]] [[Mbwana Samatta]]||'''47'''||654||0.07||2010
|-
!148||align=left|[[Faýl:Flag_of_Republic of the Congo.svg|20px]] [[Tiewy Bifouma]]||'''46'''||402||0.10||2010
|-
|149||align=left|[[Faýl:Flag_of_French Polynesia.svg|20px]] [[Marama Wahirua]]||'''46'''||441||0.10||1998-2018
|-
!150||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bonaire.svg|20px]] [[Ýort fan dar Sanda]]||'''46'''||376||0.13||2014
|-
!151||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guadeloupe (local) variant.svg|20px]] [[Kilian Buwi]]||'''44'''||229||0.14||2018
|-
!152||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kenya.svg|20px]] [[Maýkl Olunga]]||'''41'''||451||0.08||2012
|-
!153||align=left|[[Faýl:Flag_of_Libya.svg|20px]] [[Muaid Ellafi]]||'''40'''||222||0.18||2014
|-
!154||align=left|[[Faýl:Flag_of_Afghanistan.svg|20px]] [[Omid Popalzay]]||'''39'''||270||0.13||2015
|-
|155||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mauritius.svg|20px]] [[Kewan Bru]]||'''39'''||369||0.11||2006-2025
|-
!156||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uganda.svg|20px]] [[Uçe Ikpeazu]]||'''38'''||374||0.10||2012
|-
!157||align=left|[[Faýl:Flag_of_Dominican Republic.svg|20px]] [[Ýunior Firpo]]||'''38'''||282||0.14||2014
|-
!158||align=left|[[Faýl:Flag_of_San Marino.svg|20px]] [[Filippo Berardi]]||'''38'''||312||0.15||2011
|-
|159||align=left|[[Faýl:Flag_of_Barbados.svg|20px]] [[Pol Iffil]]||'''38'''||565||0.07||1997-2023
|-
|160||align=left|[[Faýl:Flag_of_Liechtenstein.svg|20px]] [[Franz Burgmeier]]||'''38'''||603||0.06||1999-2018
|-
!161||align=left|[[Faýl:Flag_of_Pakistan.svg|20px]] [[Otis Khan]]||'''37'''||332||0.11||2013
|-
|162||align=left|[[Faýl:Flag_of_Niger.svg|20px]] [[Moussa Maazou]]||'''37'''||517||0.07||2008-2025
|-
|163||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guyana.svg|20px]] [[Nil Deýnns]]||'''37'''||700||0.05||2000-2023
|-
!164||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Lucia.svg|20px]] [[Kaniggia Elwa]]||'''35'''||234||0.15||2014
|-
!165||align=left|[[Faýl:Flag_of_Oman.svg|20px]] [[Ali Al Busaidi]]||'''35'''||184||0.18||2012
|-
!166||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mauritania.svg|20px]] [[Souleymane Doukara]]||'''33'''||472||0.07||2008
|-
!167||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nicaragua.svg|20px]] [[Braýan Lopez]]||'''33'''||287||0.09||2008
|-
!168||align=left|[[Faýl:Flag_of_Papua New Guinea.svg|20px]] [[Deýwi Brauni]]||'''32'''||244||0.19||2011
|-
!169||align=left|[[Faýl:Flag_of_São Tomé and Príncipe.svg|20px]] [[Harramiz]]||'''32'''||382||0.09||2010
|-
!170||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bangladesh.svg|20px]] [[Foysal Ahmed Fahim]]||'''32'''||180||0.15||2017
|-
|171||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Cyprus.svg|20px]] [[Billy Mehmet]]||'''31'''||464||0.07||2003-2021
|-
!172||align=left|[[Faýl:Flag_of_Andorra.svg|20px]] [[Ýordi Rubio]]||'''30'''||329||0.10||2006
|-
!173||align=left|[[Faýl:Flag_of_French Guiana.svg|20px]] [[Ludowik Baal]]||'''30'''||485||0.06||2005
|-
!174||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sri Lanka.svg|20px]] [[Adhawan Raýamohan]]||'''29'''||260||0.12||2011
|-
|175||align=left|[[Faýl:Flag_of_Equatorial Guinea.svg|20px]] [[Emilio Nsue]]||'''29'''||716||0.04||2005-2026
|-
!176||align=left|[[Faýl:Flag_of_Somalia.svg|20px]] [[Ali Musse]]||'''28'''||155||0.12||2011
|-
!177||align=left|[[Faýl:Flag_of_Burundi.svg|20px]] [[Gael Bigirimana]]||'''28'''||395||0.07||2011
|-
!178||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bahrain.svg|20px]] [[Ali Madan]]||'''27'''||203||0.14||2014
|-
!179||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Martin (local).gif|20px]] [[Kuelon Lubon]]||'''27'''||267||0.11||2014
|-
!180||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cambodia.svg|20px]] [[Pisot Lim]]||'''27'''||144||0.18||2019
|-
!181||align=left|[[Faýl:Flag_of_FLNKS.svg|20px]] [[George Funupe]]||'''26'''||310||0.08||2010
|-
!182||align=left|[[Faýl:Flag_of_Myanmar.svg|20px]] [[Dawid Htan]]||'''25'''||228||0.06||2009
|-
!183||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Kitts and Nevis.svg|20px]] [[Omari Sterling]]||'''25'''||329||0.08||2014
|-
!184||align=left|[[Faýl:Flag_of_Solomon Islands.svg|20px]] [[Mikah Lea'alafa]]||'''25'''||120||0.17||2012
|-
!185||align=left|[[Faýl:Flag_of_Botswana.svg|20px]] [[Kabelo Seakanyeng]]||'''24'''||158||0.17||2014
|-
!186||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bhutan.svg|20px]] [[Çenço Gyeltşen]]||'''24'''||292||0.07||2008
|-
|187||align=left|[[Faýl:Flag_of_Aruba.svg|20px]] [[Gragor Brinburg]]||'''24'''||377||0.06||2010-2024
|-
!188||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sudan.svg|20px]] [[Mohamed Eisa]]||'''23'''||301||0.08||2012
|-
!189||align=left|[[Faýl:Flag_of_Puerto Rico.svg|20px]] [[Ektor Ramos]]||'''22'''||372||0.06||2007
|-
!190||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sint Maarten.svg|20px]] [[Tzhofani Amatkariýo]]||'''22'''||267||0.12||2015
|-
!191||align=left|[[Faýl:Flag_of_Timor-Leste.svg|20px]] [[Gali Freitas]]||'''22'''||121||0.17||2017
|-
!192||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malawi.svg|20px]] [[Gabadinýo Mango]]||'''18'''||346||0.05||2011
|-
!193||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ethiopia.svg|20px]] [[Getane Kedebe]]||'''15'''||172||0.09||2010
|-
!194||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lesotho.svg|20px]] [[Tabiso Braun]]||'''14'''||131|0.09||2010
|-
|195||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belize.svg|20px]] [[Maýkl Salazar]]||'''14'''||218||0.06||2012-2024
|-
!196||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nepal.svg|20px]] [[Rohit Çand]]||'''13'''||494||0.03||2009
|-
!197||align=left|[[Faýl:Flag_of_Dominica.svg|20px]] [[Ýiulaýeýn Weýd]]||'''13'''||163||0.08||2010
|-
!198||align=left|[[Faýl:Flag_of_Vanuatu.svg|20px]] [[Braýan Koteýk]]||'''12'''||269||0.14||2014
|-
|199||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kuwait.svg|20px]] [[Fahad Al Ansari]]||'''11'''||174||0.06||2007-2022
|-
|200||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guam.svg|20px]] [[Adolf de la Garza]]||'''11'''||350||0.03||2008-2025
|}
==HEM==
*[[Futbol taryhynda iň köp penalty gol uran oýunçylar]]
*[[Futbol taryhynda iň köp free kick gol uran oýunçylar]]
*[[Futbol taryhynda iň köp namaglup oýunlar uran derwezewanlar]]
==Daşarky daglanyşyklar==
*([[:es:Goleador|es]])
[[Kategoriýa:Halkara Futbol Taryhy we Statistika Federasiýasy]]
grtfualhn1b89ydyzpeabfth51fso7h
270917
270899
2026-09-23T20:26:32Z
~2026-48914-73
34708
270917
wikitext
text/x-wiki
===Hronologiýa===
*2025-nji ýylyň 23-nji noýambrynda [[Lionel Messi]] 450 asist etdi.
==Iň köp kömek eden iň gowy oýunçylar==
{|
|style="background:antiquewhite; color:antiquewhite; border:1px solid yellowgreen;"|111||Ýurt rekordy
|-
| ||
|-
|style="background:palegoldenrod; color:palegoldenrod; border:1px solid yellowgreen;"|111||Rekord ýurz henizem işjeňlik edýär
|-
| ||
|-
|style="background:honeydew; color:honeydew; border:1px solid yellowgreen;"|111||Henizem işjeň
|}
{|class:"wikitable" style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Gatnaşyjylar
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunlar
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ortaça
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ýyllar
|-
!bgcolor=palegoldenrod|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||'''467'''||1231||0.35||2003
|-
!bgcolor=palegoldenrod|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Tomas Mýula]]||'''330'''||967||0.36||2004
|-
!bgcolor=palegoldenrod|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Duşan Taditz]]||'''328'''||970||0.35||2006
|-
!bgcolor=honeydew|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Angel Di Maria]]||'''322'''||1008||0.34||2005
|-
!bgcolor=palegoldenrod|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Luiz Suarez]]||'''322'''||1061||0.32||2005
|-
!bgcolor=palegoldenrod|6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belgium.svg|20px]] [[Kawan da Bruyna]]||'''318'''||796||0.38||2008
|-
!bgcolor=palegoldenrod|7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Kriştiano Ronaldo]]||'''312'''||1373||0.23||2001
|-
!bgcolor=palegoldenrod|8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Neýmar]]||'''302'''||796||0.36||2009
|}
==Ýeke toparda==
Bir toparda iň köp kömek eden futbolçylar.
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Gatnaşyjylar
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen ;"|Oýunlar
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ortaça
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ýillar
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Topary
|-
|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||'''303'''||778||0.39||2004-2021||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Barselona futbol kluby|Barselona]]
|-
|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Tomas Mýula]]||'''276'''||756||0.37||2008-2025||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Bawariýa FK|Bawariýa]]
|-
|3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Wales.svg|20px]] [[Raýan Giggs]]||'''255'''||963||0.26||1991-2014||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Mançester Ýunaýted]]
|-
|4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Françesko Totti]]||'''207'''||786||0.26||1993-2017||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Roma AK|Roma]]
|-
|5||align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Ýohan Kroýf]]||'''202'''||375||0.54||1964-1983||align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Aýaks]]
|}
==Ýurt boýunça==
Ýurt tarapyndan iň köp kömek eden futbolçylar.
{|style="text-align:center;"
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|San
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunçy
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Gatnaşyjylar
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Oýunlar
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ortaça
!style="background:#ffd700; color:darkgreen; border:1px solid yellowgreen;"|Ýyllar
|-
!bgcolor=palegoldenrod|1||align=left|[[Faýl:Flag_of_Argentina.svg|20px]] [[Lionel Messi]]||'''467'''||1231||0.34||2003
|-
!bgcolor=palegoldenrod|2||align=left|[[Faýl:Flag_of_Germany.svg|20px]] [[Tomas Mýula]]||'''330'''||967||0.36||2004
|-
!3||align=left|[[Faýl:Flag_of_Serbia.svg|20px]] [[Duşan Taditz]]||'''328'''||970||0.35||2006
|-
!4||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uruguay.svg|20px]] [[Luiz Suarez]]||'''322'''||1061||0.32||2004
|-
!5||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belgium.svg|20px]] [[Kawin da Bruyna]]||'''318'''||796||0.38||2008
|-
!6||align=left|[[Faýl:Flag_of_Portugal.svg|20px]] [[Kriştiano Ronaldo]]||'''312'''||1373||0.23||2001
|-
!7||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brazil.svg|20px]] [[Neýmar]]||'''302'''||796||0.39||2009
|-
|8||align=left|[[Faýl:Flag_of_Wales.svg|20px]] [[Raýan Giggs]]||'''278'''||1036||0.27||1989-2014
|-
|9||align=left|[[Faýl:Flag_of_England.svg|20px]] [[Deýwi Bekham]]||'''268'''||839||0.32||1992-2013
|-
|10||align=left|[[Faýl:Flag_of_France.svg|20px]] [[Frank Ribery]]||'''258'''||795||0.32||2000-2022
|-
|11||align=left|[[Faýl:Flag_of_Netherlands.svg|20px]] [[Ýohan Kroýf]]||'''261'''||732||0.36||1964-1984
|-
|12||align=left|[[Faýl:Flag_of_Hungary.svg|20px]] [[Ferentz Puşkaş]]||'''259'''||759||0.34||1943-1966
|-
|13||align=left|[[Faýl:Flag_of_Colombia.svg|20px]] [[Karlos Walderrama]]||'''249'''||831||0.30||1981-2002
|-
|14||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bolivia.svg|20px]] [[Marko Etçeberry]]||'''246'''||627||0.39||1986-2004
|-
|15||align=left|[[Faýl:Flag_of_Spain.svg|20px]] [[Çawi Hernandes|Çawi]]||'''241'''||1135||0.21||1997-2019
|-
|16||align=left|[[Faýl:Flag_of_Peru.svg|20px]] [[Teofilo Kubilýas]]||'''234'''||611||0.38||1966-1989
|-
|17||align=left|[[Faýl:Flag_of_Italy.svg|20px]] [[Françesko Totti]]||'''230'''||843||0.27||1992-2017
|-
|18||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sweden.svg|20px]] [[Zlatan Ibragimowiç]]||'''230'''||999||0.23||1999-2023
|-
!19||align=left|[[Faýl:Flag_of_Denmark.svg|20px]] [[Kristian Eriksen]]||'''224'''||852||0.26||2007
|-
|bgcolor=antiquewhite|20||align=left|[[Faýl:Flag_of_Japan.svg|20px]] [[Ýasuhito Endo]]||'''223'''||1148||0.19||1998-2023
|-
!21||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belarus.svg|20px]] [[Igor Stasewiç]]||'''223'''||757||0.29||2004
|-
|22||align=left|[[Faýl:Flag_of_Russia.svg|20px]] [[Andriý Arşawin]]||'''214'''||717||0.30||2000-2018
|-
!23||align=left|[[Faýl:Flag_of_Egypt.svg|20px]] [[Mohamed Salah]]||'''212'''||844||0.26||2010
|-
|bgcolor=antiquewhite|24||align=left|[[Faýl:Flag_of_USA.svg|20px]] [[Landon Donowan]]||'''201'''||648||0.31||1998-2019
|-
!bgcolor=palegoldenrod|25||align=left|[[Faýl:Flag_of_Algeria.svg|20px]] [[Riýad Mahrez]]||'''201'''||786||0.21||2010
|-
!26||align=left|[[Faýl:Flag_of_Poland.svg|20px]] [[Robert Lewandowski]]||'''197'''||1124||0.19||2005
|-
!27||align=left|[[Faýl:Flag_of_Chile.svg|20px]] [[Aleksis Sançez]]||'''196'''||1003||0.19||2005
|-
|28||align=left|[[Faýl:Flag_of_Scotland.svg|20px]] [[Kenny Dalgliş]]||'''194'''||641||0.30||1968-1990
|-
!29||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bosnia and Herzegovina.svg|20px]] [[Edin Džeko]]||'''191'''||1082||0.17||2003
|-
!30||align=left|[[Faýl:Flag_of_Croatia.svg|20px]] [[Iwan Perisitz]]||'''189'''||853||0.22||2005
|-
!31||align=left|[[Faýl:Flag_of_Armenia.svg|20px]] [[Genrikh Hamletowitz]]||'''182'''||923||0.19||2006
|-
!32||align=left|[[Faýl:Flag_of_Georgia.svg|20px]] [[Zakaria Beglarişwili]]||'''181'''||541||0.33||2006
|-
!33||align=left|[[Faýl:Flag_of_Qatar.svg|20px]] [[Akram Afif]]||'''181'''||456||0.35||2014
|-
!34||align=left|[[Faýl:Flag_of_Israel.svg|20px]] [[Bibars Natkho]]||'''170'''||915||0.17||2004
|-
|35||align=left|[[Faýl:Flag_of_Morocco.svg|20px]] [[Moubarak Boussoufa]]||'''169'''||570||0.30||2004-2020
|-
!36||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Korea.svg|20px]] [[Son Heung-min]]||'''165'''||844||0.18||2004
|-
!37||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkey.svg|20px]] [[Hakan Çalhanoğlu]]||'''163'''||791||0.20||2010
|-
|38||align=left|[[Faýl:Flag_of_Estonia.svg|20px]] [[Konstantin Wassilýew]]||'''161'''||949||0.17||2000-2024
|-
!39||align=left|[[Faýl:Flag_of_Senegal.svg|20px]] [[Sadio Mane]]||'''160'''||777||0.18||2011
|-
!40||align=left|[[Faýl:Flag_of_Switzerland.svg|20px]] [[Zerdan Şakiri]]||'''159'''||725||0.21||2007
|-
!41||align=left|[[Faýl:Flag_of_Faroe Islands.svg|20px]] [[Arni Frederiksberg]]||'''159'''||522||0.23||2009
|-
!42||align=left|[[Faýl:Flag_of_Greece.svg|20px]] [[Kostas Fortunis]]||'''150'''||598||0.24||2008
|-
!43||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ukraine.svg|20px]] [[Andriy Ýarmolenko]]||'''145'''||767||0.21||2006
|-
|44||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ivory Coast.svg|20px]] [[Didier Drogba]]||'''141'''||805||0.18||1997-2018
|-
|45||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tunisia.svg|20px]] [[Youssef Msakni]]||'''140'''||611||0.23||2006-2026
|-
!46||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Ireland.svg|20px]] [[Maýkl Daffy]]||'''138'''||495||0.27||2012
|-
!47||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bulgaria.svg|20px]] [[Kiril (futbol oýunçy)|Kiril]]||'''137'''||529||0.26||2011
|-
!48||align=left|[[Faýl:Flag_of_Suriname.svg|20px]] [[Tyaronn Tzhary]]||'''137'''||689||0.19||2008
|-
|49||align=left|[[Faýl:Flag_of_Slovakia.svg|20px]] [[Marek Gamşik]]||'''136'''||866||0.16||2004-2023
|-
|50||align=left|[[Faýl:Flag_of_Czech Republic.svg|20px]] [[Pawel Nedwed]]||'''135'''||750||0.18||1991-2009
|-
!51||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iran.svg|20px]] [[Mehdi Taremi]]||'''133'''||592||0.21||2010
|-
!52||align=left|[[Faýl:Flag_of_Slovenia.svg|20px]] [[Ýosip Ilizitz]]||'''133'''||698||0.17||2008
|-
|53||align=left|[[Faýl:Flag_of_Central African Republic.svg|20px]] [[Foksi Ketewoama]]||'''132'''||468||0.28||2002-2022
|-
|54||align=left|[[Faýl:Flag_of_Costa Rica.svg|20px]] [[Braýan Ruiz]]||'''131'''||712||0.18||2003-2023
|-
|55||align=left|[[Faýl:Flag_of_Venezuela.svg|20px]] [[Huan Arango]]||'''129'''||748||0.17||1996-2017
|-
|56||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cameroon.svg|20px]] [[Samuel Eto'o]]||'''128'''||888||0.14||1997-2019
|-
!57||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mexico.svg|20px]] [[Elias Ernandez]]||'''128'''||676||0.17||2007
|-
!58||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gabon.svg|20px]] [[Pierr Obamuyang]]||'''123'''||829||0.16||2007
|-
!59||align=left|[[Faýl:Flag_of_Austria.svg|20px]] [[Marzel Sabitzer]]||'''121'''||746||0.16||2009
|-
|60||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malta.svg|20px]] [[Andriu Kohin]]||'''120'''||573||0.21||1999-2021
|-
!61||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saudi Arabia.svg|20px]] [[Salim Al-Dosari]]||'''119'''||602||0.17||2011
|-
!62||align=left|[[Faýl:Flag_of_North Macedonia.svg|20px]] [[Besart Ibraimi]]||'''119'''||613||0.19||2005
|-
!63||align=left|[[Faýl:Flag_of_Latvia.svg|20px]] [[Robert Sawalnieks]]||'''117'''||571||0.18||2009
|-
!64||align=left|[[Faýl:Flag_of_China.svg|20px]] [[Wu Lei]]||'''112'''||695||0.15||2006
|-
|65||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uzbekistan.svg|20px]] [[Maksim Şatskikh]]||'''112'''||632||0.18||1996-2015
|-
!66||align=left|[[Faýl:Flag_of_Norway.svg|20px]] [[Martin Odergaard]]||'''112'''||545||0.19||2013
|-
!67||align=left|[[Faýl:Flag_of_Finland.svg|20px]] [[Teemu Pukki]]||'''112'''||841||0.12||2005
|-
!68||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iceland.svg|20px]] [[Gilfy Sigurdsson]]||'''112'''||658||0.15||2005
|-
|69||align=left|[[Faýl:Flag_of_Romania.svg|20px]] [[George Hagi]]||'''112'''||551||0.20||1982-2001
|-
!70||align=left|[[Faýl:Flag_of_Luxembourg.svg|20px]] [[Daniel da Mota]]||'''111'''||695||0.19||2011
|-
|71||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ireland.svg|20px]] [[Robbi Kin]]||'''109'''||894||0.12||1997-2018
|-
!72||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ghana.svg|20px]] [[Obirt Eýdomeý]]||'''108'''||892||0.12||2006
|-
!73||align=left|[[Faýl:Flag_of_Philippines.svg|20px]] [[Istefan Şrok]]||'''107'''||508||0.22||2004
|-
!74||align=left|[[Faýl:Snake Flag of Martinique.svg|20px]] [[Istiwen Langil]]||'''105'''||511||0.20||2006
|-
!75||align=left|[[Faýl:Flag_of_United Arab Emirates.svg|20px]] [[Ali Mabkhout]]||'''104'''||602||0.21||2008
|-
!bgcolor=palegoldenrod|76||align=left|[[Faýl:Flag_of_Fiji.svg|20px]] [[Roy Krişna]]||'''104'''||457||0.21||2008
|-
!77||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turkmenistan.svg|20px]] [[Ruslan Mingazow]]||'''101'''||417||0.21||2007
|-
!78||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kosovo.svg|20px]] [[Walon Berişa]]||'''99'''||527||0.16||2009
|-
!79||align=left|[[Faýl:Flag_of_Honduras.svg|20px]] [[Aleksander Lopez]]||'''98'''||568||0.15||2009
|-
!80||align=left|[[Faýl:Flag of Cape Verde (10-17).svg|20px]] [[Ryan Mendes]]||'''96'''||581||0.17||2006
|-
!81||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nigeria.svg|20px]] [[Pidrer Utaka]]||'''96'''||766||0.72||2003
|-
|82||align=left|[[Faýl:Flag_of_South Africa.svg|20px]] [[Sifiwe Şabalala]]||'''96'''||457||0.21||2003-2021
|-
|83||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ecuador.svg|20px]] [[Antonio Walenzia]]||'''96'''||676||0.14||2003-2021
|-
!84||align=left|[[Faýl:Flag_of_Paraguay.svg|20px]] [[Kaku]]||'''94'''||394||0.24||2013
|-
!85||align=left|[[Faýl:Flag_of_Indonesia.svg|20px]] [[Stefano Lilipaly]]||'''92'''||425||0.22||2010
|-
|86||align=left|[[Faýl:Flag_of_Togo.svg|20px]] [[Emmanuel Adebayor]]||'''92'''||690||0.13||2001-2023
|-
!87||align=left|[[Faýl:Flag_of_Panama.svg|20px]] [[Alberto Kintero]]||'''91'''||608||0.14||2006
|-
!88||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kazakhstan.svg|20px]] [[Bauyžan Islamkhan]]||'''90'''||448||0.21||2011
|-
!89||align=left|[[Faýl:Flag_of_Namibia.svg|20px]] [[Dion Hotto]]||'''90'''||494||0.16||2011
|-
!90||align=left|[[Faýl:Flag_of_Hong Kong.svg|20px]] [[Ewerton Kamargo]]||'''87'''||277||0.27||2016
|-
!91||align=left|[[Faýl:Flag_of_Thailand.svg|20px]] [[Teerasil Dangda]]||'''83'''||743||0.11||2002
|-
!92||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malaysia.svg|20px]] [[Arif Aiman]]||'''82'''||206||0.32||2020
|-
|93||align=left|[[Faýl:Flag_of_Montenegro.svg|20px]] [[Dežan Danžanowiç]]||'''82'''||796||0.10||1997-2023
|-
!94||align=left|[[Faýl:Flag_of_Jamaica.svg|20px]] [[Maýkl Eýntonaýo]]||'''82'''||590||0.14||2008
|-
|95||align=left|[[Faýl:Flag_of_Democratic Republic of the Congo.svg|20px]] [[Dieumerzi Mbokani]]||'''81'''||617||0.13||2004-2024
|-
|96||align=left|[[Faýl:Flag_of_Comoros.svg|20px]] [[El Fardou Ben Nabouhane]]||'''80'''||501||0.16||2007-2026
|-
!97||align=left|[[Faýl:Flag_of_Singapore.svg|20px]] [[Faris Ramli]]||'''80'''||386||0.16||2010
|-
!98||align=left|[[Faýl:Flag_of_Madagascar.svg|20px]] [[Baggio Rakatanomenjanahary]]||'''79'''||306||0.24||2008
|-
!99||align=left|[[Faýl:Flag_of_El Salvador.svg|20px]] [[Huan Portilýo]]||'''78'''||597||0.15||2012
|-
!100||align=left|[[Faýl:Flag_of_Azerbaijan.svg|20px]] [[Emin Mahmudow]]||'''78'''||520||0.14||2009
|-
|101||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mozambique.svg|20px]] [[Elias Pelembe]]||'''77'''||459||0.17||2006-2024
|-
!102||align=left|[[Faýl:Flag_of_Angola.svg|20px]] [[Fredy]]||'''75'''||549||0.11||2006
|-
!103||align=left|[[Faýl:Flag_of_Vietnam.svg|20px]] [[Nguyen Wan Çuyet]]||'''74'''||558||0.11||2008
|-
!104||align=left|[[Faýl:Flag_of_Jordan.svg|20px]] [[Ýasin Al-Bakhit]]||'''74'''||316||0.20||2011
|-
!105||align=left|[[Faýl:Flag_of_Canada.svg|20px]] [[Alfonso Dawi]]||'''74'''||408||0.17||2015
|-
!106||align=left|[[Faýl:Flag_of_Moldova.svg|20px]] [[Aleksandru Antoniuk]]||'''74'''||441||0.16||2007
|-
|107||align=left|[[Faýl:Flag_of_Trinidad and Tobago.svg|20px]] [[Duaýt Ýork]]||'''74'''||687||0.11||1990-2009
|-
!108||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cuba.svg|20px]] [[Onel Ernandez]]||'''72'''||521||0.15||2010
|-
!109||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guatemala.svg|20px]] [[Oskar Santis]]||'''71'''||335||0.17||2015
|-
|110||align=left|[[Faýl:Flag_of_Australia.svg|20px]] [[Heýrry Kiul]]||'''71'''||587||0.12||1994-2014
|-
!111||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gibraltar.svg|20px]] [[Laýem Wokir]]||'''71'''||428||0.14||2006
|-
!112||align=left|[[Faýl:Flag_of_Gambia.svg|20px]] [[Modou Barrow]]||'''70'''||430||0.16||2010
|-
|113||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lithuania.svg|20px]] [[Wytautas Luksa]]||'''70'''||445||0.16||2001-2021
|-
|114||align=left|[[Faýl:Flag_of_Benin.svg|20px]] [[Istefan Sessenýon]]||'''70'''||657||0.11||2003-2023
|-
!115||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mali.svg|20px]] [[Moussa Marega]]||'''69'''||489||0.13||2011
|-
!116||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guinea-Bissau.svg|20px]] [[Gerso Fernandez]]||'''68'''||482||0.13||2010
|-
|117||align=left|[[Faýl:Flag_of_Liberia.svg|20px]] [[Ýors Weah]]||'''68'''||643||0.11||1985-2003
|-
!118||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lebanon.svg|20px]] [[Hassan Ali]]||'''68'''||669||0.09||2006
|-
!119||align=left|[[Faýl:Flag_of_Zimbabwe.svg|20px]] [[Knaulidç Musona]]||'''66'''||445||0.15||2009
|-
!120||align=left|[[Faýl:Flag_of_New Zealand.svg|20px]] [[Raýan di Wris]]||'''66'''||401||0.16||2009
|-
!121||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sierra Leone.svg|20px]] [[Issa Kallon]]||'''65'''||330||0.20||2010
|-
!122||align=left|[[Faýl:Flag_of_Curaçao.svg|20px]] [[Kenýi Gorre]]||'''65'''||333||0.14||2008
|-
!123||align=left|[[Faýl:Flag_of_Brunei.svg|20px]] [[Azwan Ali Rahman]]||'''64'''||282||0.20||2007
|-
!124||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bermuda.svg|20px]] [[Neýhki Wils]]||'''63'''||685||0.09||2007
|-
|125||align=left|[[Faýl:Flag_of_North Korea.svg|20px]] [[Rýang Ýong-gi]]||'''62'''||676||0.09||2000-2023
|-
!126||align=left|[[Faýl:Flag_of_Syria.svg|20px]] [[Omar Hirbin]]||'''61'''||345||0.15||2011
|-
!127||align=left|[[Faýl:Flag_of_Montserrat.svg|20px]] [[Lyl Teýlor]]||'''61'''||652||0.09||2007
|-
!128||align=left|[[Faýl:Flag_of_Iraq.svg|20px]] [[Ahmed Yasin]]||'''60'''||511||0.10||2009
|-
!129||align=left|[[Faýl:Flag_of_Palestine.svg|20px]] [[Mahmoud Eid]]||'''60'''||338||0.21||2007
|-
!130||align=left|[[Faýl:Flag_of_Antigua and Barbuda.svg|20px]] [[Maýls Wiston]]||'''60'''||759||0.08||2006
|-
!131||align=left|[[Faýl:Flag_of_Burkina Faso.svg|20px]] [[Bertrand Traore]]||'''60'''||486||0.11||2009
|-
!132||align=left|[[Faýl:Flag_of_Zambia.svg|20px]] [[Patson Daka]]||'''60'''||381||0.16||2014
|-
!133||align=left|[[Faýl:Flag_of_Grenada.svg|20px]] [[Liukes Eýkins]]||'''58'''||751||0.08||2007
|-
!134||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kyrgyzstan.svg|20px]] [[Atay Džumaşew]]||'''57'''||213||0.28||2018
|-
!135||align=left|[[Faýl:Flag_of_Taiwan.svg|20px]] [[Ange Kouame]]||'''55'''||195||0.30||2018
|-
|136||align=left|[[Faýl:Flag_of_Albania.svg|20px]] [[Erwin Skela]]||'''55'''||609||0.09||1992-2018
|-
|137||align=left|[[Faýl:Flag_of_Eritrea.svg|20px]] [[Genok Goitom]]||'''54'''||547||0.10||2003-2021
|-
!138||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Vincent and the Grenadines.svg|20px]] [[Kornelius Istuart]]||'''52'''||317||0.15||2007
|-
!139||align=left|[[Faýl:Flag_of_Laos.svg|20px]] [[Bounpaçan Boungkong]]||'''52'''||189||0.21||2015
|-
|140||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guinea.svg|20px]] [[Seydouba Soumah]]||'''50'''||329||0.15||2007-2024
|-
|141||align=left|[[Faýl:Flag_of_Turks and Caicos Islands.svg|20px]] [[Billy Forbs]]||'''50'''||405||0.12||2006-2025
|-
|142||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cyprus.svg|20px]] [[Fotis Papoulis]]||'''49'''||572||0.09||2006-2023
|-
!143||align=left|[[Faýl:Flag_of_India.svg|20px]] [[Brandon Fernandez]]||'''48'''||236||0.13||2011
|-
!144||align=left|[[Faýl:Flag_of_Haiti.svg|20px]] [[Sony Norde]]||'''48'''||291||0.11||2008
|-
!145||align=left|[[Faýl:Flag_of_Chad.svg|20px]] [[Uzuşi N'Dose]]||'''48'''||416||0.12||2005
|-
!146||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tajikistan.svg|20px]] [[Alişer Džalilow]]||'''48'''||428||0.12||2009
|-
!147||align=left|[[Faýl:Flag_of_Tanzania.svg|20px]] [[Mbwana Samatta]]||'''47'''||654||0.07||2010
|-
!148||align=left|[[Faýl:Flag_of_Republic of the Congo.svg|20px]] [[Tiewy Bifouma]]||'''46'''||402||0.10||2010
|-
|149||align=left|[[Faýl:Flag_of_French Polynesia.svg|20px]] [[Marama Wahirua]]||'''46'''||441||0.10||1998-2018
|-
!150||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bonaire.svg|20px]] [[Ýort fan dar Sanda]]||'''46'''||376||0.13||2014
|-
!151||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guadeloupe (local) variant.svg|20px]] [[Kilian Buwi]]||'''44'''||229||0.14||2018
|-
!152||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kenya.svg|20px]] [[Maýkl Olunga]]||'''41'''||451||0.08||2012
|-
!153||align=left|[[Faýl:Flag_of_Libya.svg|20px]] [[Muaid Ellafi]]||'''40'''||222||0.18||2014
|-
!154||align=left|[[Faýl:Flag_of_Afghanistan.svg|20px]] [[Omid Popalzay]]||'''39'''||270||0.13||2015
|-
|155||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mauritius.svg|20px]] [[Kewan Bru]]||'''39'''||369||0.11||2006-2025
|-
!156||align=left|[[Faýl:Flag_of_Uganda.svg|20px]] [[Uçe Ikpeazu]]||'''38'''||374||0.10||2012
|-
!157||align=left|[[Faýl:Flag_of_Dominican Republic.svg|20px]] [[Ýunior Firpo]]||'''38'''||282||0.14||2014
|-
!158||align=left|[[Faýl:Flag_of_San Marino.svg|20px]] [[Filippo Berardi]]||'''38'''||312||0.15||2011
|-
|159||align=left|[[Faýl:Flag_of_Barbados.svg|20px]] [[Pol Iffil]]||'''38'''||565||0.07||1997-2023
|-
|160||align=left|[[Faýl:Flag_of_Liechtenstein.svg|20px]] [[Franz Burgmeier]]||'''38'''||603||0.06||1999-2018
|-
!161||align=left|[[Faýl:Flag_of_Pakistan.svg|20px]] [[Otis Khan]]||'''37'''||332||0.11||2013
|-
|162||align=left|[[Faýl:Flag_of_Niger.svg|20px]] [[Moussa Maazou]]||'''37'''||517||0.07||2008-2025
|-
|163||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guyana.svg|20px]] [[Nil Deýnns]]||'''37'''||700||0.05||2000-2023
|-
!164||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Lucia.svg|20px]] [[Kaniggia Elwa]]||'''35'''||234||0.15||2014
|-
!165||align=left|[[Faýl:Flag_of_Oman.svg|20px]] [[Ali Al Busaidi]]||'''35'''||184||0.18||2012
|-
!166||align=left|[[Faýl:Flag_of_Mauritania.svg|20px]] [[Souleymane Doukara]]||'''33'''||472||0.07||2008
|-
!167||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nicaragua.svg|20px]] [[Braýan Lopez]]||'''33'''||287||0.09||2008
|-
!168||align=left|[[Faýl:Flag_of_Papua New Guinea.svg|20px]] [[Deýwi Brauni]]||'''32'''||244||0.19||2011
|-
!169||align=left|[[Faýl:Flag_of_São Tomé and Príncipe.svg|20px]] [[Harramiz]]||'''32'''||382||0.09||2010
|-
!170||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bangladesh.svg|20px]] [[Foysal Ahmed Fahim]]||'''32'''||180||0.15||2017
|-
|171||align=left|[[Faýl:Flag_of_Northern Cyprus.svg|20px]] [[Billy Mehmet]]||'''31'''||464||0.07||2003-2021
|-
!172||align=left|[[Faýl:Flag_of_Andorra.svg|20px]] [[Ýordi Rubio]]||'''30'''||329||0.10||2006
|-
!173||align=left|[[Faýl:Flag_of_French Guiana.svg|20px]] [[Ludowik Baal]]||'''30'''||485||0.06||2005
|-
!174||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sri Lanka.svg|20px]] [[Adhawan Raýamohan]]||'''29'''||260||0.12||2011
|-
|175||align=left|[[Faýl:Flag_of_Equatorial Guinea.svg|20px]] [[Emilio Nsue]]||'''29'''||716||0.04||2005-2026
|-
!176||align=left|[[Faýl:Flag_of_Somalia.svg|20px]] [[Ali Musse]]||'''28'''||155||0.12||2011
|-
!177||align=left|[[Faýl:Flag_of_Burundi.svg|20px]] [[Gael Bigirimana]]||'''28'''||395||0.07||2011
|-
!178||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bahrain.svg|20px]] [[Ali Madan]]||'''27'''||203||0.14||2014
|-
!179||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Martin (local).gif|20px]] [[Kuelon Lubon]]||'''27'''||267||0.11||2014
|-
!180||align=left|[[Faýl:Flag_of_Cambodia.svg|20px]] [[Pisot Lim]]||'''27'''||144||0.18||2019
|-
!181||align=left|[[Faýl:Flag_of_FLNKS.svg|20px]] [[George Funupe]]||'''26'''||310||0.08||2010
|-
!182||align=left|[[Faýl:Flag_of_Myanmar.svg|20px]] [[Dawid Htan]]||'''25'''||228||0.06||2009
|-
!183||align=left|[[Faýl:Flag_of_Saint Kitts and Nevis.svg|20px]] [[Omari Sterling]]||'''25'''||329||0.08||2014
|-
!184||align=left|[[Faýl:Flag_of_Solomon Islands.svg|20px]] [[Mikah Lea'alafa]]||'''25'''||120||0.17||2012
|-
!185||align=left|[[Faýl:Flag_of_Botswana.svg|20px]] [[Kabelo Seakanyeng]]||'''24'''||158||0.17||2014
|-
!186||align=left|[[Faýl:Flag_of_Bhutan.svg|20px]] [[Çenço Gyeltşen]]||'''24'''||292||0.07||2008
|-
|187||align=left|[[Faýl:Flag_of_Aruba.svg|20px]] [[Gragor Brinburg]]||'''24'''||377||0.06||2010-2024
|-
!188||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sudan.svg|20px]] [[Mohamed Eisa]]||'''23'''||301||0.08||2012
|-
!189||align=left|[[Faýl:Flag_of_Puerto Rico.svg|20px]] [[Ektor Ramos]]||'''22'''||372||0.06||2007
|-
!190||align=left|[[Faýl:Flag_of_Sint Maarten.svg|20px]] [[Tzhofani Amatkariýo]]||'''22'''||267||0.12||2015
|-
!191||align=left|[[Faýl:Flag_of_Timor-Leste.svg|20px]] [[Gali Freitas]]||'''22'''||121||0.17||2017
|-
!192||align=left|[[Faýl:Flag_of_Malawi.svg|20px]] [[Gabadinýo Mango]]||'''18'''||346||0.05||2011
|-
!193||align=left|[[Faýl:Flag_of_Ethiopia.svg|20px]] [[Getane Kedebe]]||'''15'''||172||0.09||2010
|-
!194||align=left|[[Faýl:Flag_of_Lesotho.svg|20px]] [[Tabiso Braun]]||'''14'''||131|0.09||2010
|-
|195||align=left|[[Faýl:Flag_of_Belize.svg|20px]] [[Maýkl Salazar]]||'''14'''||218||0.06||2012-2024
|-
!196||align=left|[[Faýl:Flag_of_Nepal.svg|20px]] [[Rohit Çand]]||'''13'''||494||0.03||2009
|-
!197||align=left|[[Faýl:Flag_of_Dominica.svg|20px]] [[Ýiulaýeýn Weýd]]||'''13'''||163||0.08||2010
|-
!198||align=left|[[Faýl:Flag_of_Vanuatu.svg|20px]] [[Braýan Koteýk]]||'''12'''||269||0.14||2014
|-
|199||align=left|[[Faýl:Flag_of_Kuwait.svg|20px]] [[Fahad Al Ansari]]||'''11'''||174||0.06||2007-2022
|-
|200||align=left|[[Faýl:Flag_of_Guam.svg|20px]] [[Adolf de la Garza]]||'''11'''||350||0.03||2008-2025
|}
==HEM==
*[[Futbol taryhynda iň köp penalty gol uran oýunçylar]]
*[[Futbol taryhynda iň köp free kick gol uran oýunçylar]]
*[[Futbol taryhynda iň köp namaglup oýunlar uran derwezewanlar]]
==Daşarky daglanyşyklar==
*([[:es:Goleador|es]])
[[Kategoriýa:Halkara Futbol Taryhy we Statistika Federasiýasy]]
rzf218c54xv5hd5r420give6t3hzide
Garamanogullary Döwleti
0
24693
270919
270391
2026-09-23T20:40:33Z
Gökhan Kağan
24908
270919
wikitext
text/x-wiki
[[Faýl:Eastern Mediterranean 1450.svg|thumb|1450-nji ýylda Gündogar Ortaýer deňzi kartasynda Garamanly Begligi]]
'''Garamanogullary Begligi''' ýa-da '''Garamanogullary Soltanlygy''' (''[[Türk dili]]'': ''Karamanoğulları Beyliği''), [[Anatoliýa]]da 1255 ýylynda esaslandyrylan, [[Owşar]]lara degişli bir Türkmen döwletidir. Döwleti [[Nuretdin Beg]] ogly [[Garaman Beg]] esaslandyrypdyr we [[Karaman (il)|Loranda]] (Bugün [[Türkiýe|Türkiyä]]niň Karaman ili) paýtagt bolupdu. Beglik hökümdarlary ''[[Soltan]]'', ''[[Beg]]'' we ''[[Emirlik|Emir]]'' bolarak aňylýardy. Türk dilini Anatoliýada resmi dil hökmünde ulanýan ilk beglikdir. Ilk wagtlaryňda [[Gilikiýa Ermeni korollygy|Gilikiýaly ermeniler]], [[Haçly ýörişler|haçlylar]] we [[Mongol imperiýasy|Mongollar]] bilen uruş edipdirler we [[14-nji asyr|14-nji asry]]ň soňlaryna çenli Anatoliýadaky iň güýçli türk döwletidi. [[Osman imperiýasy|Osmanogullary Begligi]] bilen bäsdeştiler. Garamanogullary Döwleti soň hökümdar [[Torgutogly Mahmud Beg]]iň [[Memluklar döwleti|Memluklar]] bilen dostlygy sebäbinden 1487-nji ýyl begligiň territoriýalary Osmanlylar tarapyndan alynypdyr. Käbir Garamanoglu maşgalasy agzalary Günbatar Anatoliýa, [[Eýran]] we [[Balkan ýarymadasy|Balkan yarymadasy]] ýerlerine sürgün iberildi.
[[Kategoriýa:Taryh]]
gqvf1jzd8lch0pa5alnws0y5h3qjf50
Ulanyjy:Gökhan Kağan
2
24790
270912
270142
2026-09-23T19:00:56Z
Gökhan Kağan
24908
270912
wikitext
text/x-wiki
==Beýleki diller==
• [https://tr.wikipedia.org/wiki/Kullan%C4%B1c%C4%B1:G%C3%B6khan_Ka%C4%9Fan '''Türkçe''']<br> • [https://en.wikipedia.org/wiki/User:G%C3%B6khan_Ka%C4%9Fan '''Iňlisçe''']
{{#babel: tr|tk-4|en-3|ru-1|history|Türkiýe}}
58kqtbeczvza1rfnnlrjjnr314bcqom
Paralimpiýa oýunlary
0
24971
270927
270796
2026-09-24T03:19:07Z
InternetArchiveBot
21623
Add 1 book for [[Wikipediýa:Tassyklama]] (20260923sim)) #IABot (v2.0.9.6) ([[User:GreenC bot|GreenC bot]]
270927
wikitext
text/x-wiki
'''Paralimpiýa oýunlary''' ýa-da '''Paralimpiýada''' — dürli maýyplygy bolan türgenleriň gatnaşmagynda geçirilýän halkara köp sport çäreleriniň döwürleýin tapgyrydyr. 1988 ýylda Günorta Koreýanyň Seul şäherinde geçirilen tomusky Olimpiýa oýunlaryndan bäri degişli Olimpiýa oýunlaryndan gysga wagt soň geçirilýän [[Gyşky Paralimpiýa oýunlary|gyşky]] we [[Tomusky Paralimpiýa oýunlary|tomusky Paralimpiýa oýunlary]] bar. Ähli Paralimpiýa oýunlary [[Halkara Paralimpiýa Komiteti]] (IPC) tarapyndan dolandyrylýar.
Palimpiýa oýunlary [[1948]] ýylda Britaniýanyň [[Ikinji Jahan Urşunyn|Ikinji Jahan Urşunyň]] weteranlarynyň kiçi bir ýygnanyşygy hökmünde başlady. 1960 ýylda Rimde geçirilen oýunlar lukman Antonio Maglio tarapyndan teklip edilen ýaly, 23 ýurtdan maýyplygy bolan 400 türgeni özüne çekdi. Häzirki wagtda ol iň uly halkara sport çäreleriniň biri bolup durýar -- 2020 ýyldaky tomusky Paralimpiýa oýunlaryna 163 Milli Paralimpiýa Komitetinden 4520 türgen gatnaşdy<ref>{{cite journal|last1=Dehghansai|first1=Nima|last2=Lemez|first2=Srdjan |last3=Wattie|first3=Nick|last4=Baker|first4=Joseph|title=A Systematic Review of Influences on Development of Athletes With Disabilities|journal=Adapted Physical Activity Quarterly|date=January 2017|volume=34 |issue=1|pages=72–90|doi=10.1123/APAQ.2016-0030|pmid=28218871|doi-access=free}}</ref><ref>{{Cite web|last=Vritika|date=25 April 2017|title=Difference between Olympics and Paralympics|url=http://www.differencebetween.info/difference-between-olympics-and-paralympics|access-date=8 September 2021|website=Differencebetween.info|url-status=live|archive-date=8 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210908134444/http://www.differencebetween.info/difference-between-olympics-and-paralympics}}</ref>.
Palimpiýa oýunlary Olimpiýa oýunlary bilen parallel we şoňa meňzeş görnüşde guralýar. [[Halkara Olimpiya Komiteti]] tarapyndan ykrar edilen Ýörite Olimpiýa oýunlaryna intellektual taýdan maýyplygy bolan türgenler girýär (1992 ýyldan bäri intellektual taýdan maýyplygy bolan adamlar hem Paralimpiýa oýunlaryna gatnaşýarlar) we 1924 ýyldan bäri geçirilýän Deaflimpiýa oýunlary diňe ker türgenler üçindir<ref>[http://www.deaflympics.com/news.asp?1131 The World Games for the Deaf and the Paralympic Games] {{Webarchive |date=15 March 2014 |url=https://web.archive.org/web/20140315230640/http://www.deaflympics.com/news.asp?1131}}, [[International Committee of Sports for the Deaf]] (CISS), December 1996</ref><ref name=specialolympics>[https://web.archive.org/web/20111007041021/http://info.specialolympics.org/NR/rdonlyres/eygdoyu6qeskkk3pn56u5u62q2wo5alfxtsakkwc56svfiy3qzsgyukawqyplsdx2xxyphk24bx7nznqjvg7t4snyee/olympic_brochure.pdf Special Olympics and the Olympic Movement], Official website of the [[Special Olympics]],1669</ref>.
Para türgenleriň dürli maýyplyklaryny göz öňünde tutup, olaryň bäsleşýän birnäçe kategoriýasy bar. Rugsat berilýän maýyplyklar on sany laýyk kemçilik görnüşine bölünýär: myşsa güýjüniň bozulmagy, passiw hereket diapazonynyň bozulmagy, el-aýak ýetmezçiligi, aýak uzynlygynyň tapawudy, gysga boý, gipertoniýa, ataksiýa, atetoz, görmegiň bozulmagy we intellektual kemçilik. Bu kategoriýalar başga-da dürli kiçi kategoriýalara bölünýär<ref>{{Cite web |url=http://www.paralympic.org/classification |title=Classification |website = Official website of the Paralympic Movement |archive-url=https://web.archive.org/web/20140316004832/http://www.paralympic.org/classification |archive-date=16 March 2014 |url-status=live }}</ref>.
== Öňdebaryjylar ==
=== Olimpiýa oýunlarynda maýyp türgenler ===
[[File:RUSMARKA-1777.jpg|thumb|right|Ser [[Ludwig Guttmann]]]]
Paralimpiýa oýunlarynyň döremeginden öň hem maýyp türgenler Olimpiýa oýunlaryna gatnaşypdyrlar. Munuň ilkinji mysaly hökmünde, 1904 ýylda ýaryşa gatnaşan we bir aýagy protez bolan nemes-amerikan gimnasty Jorj Eýzeri (George Eyser) görkezmek bolar. Wengriýaly suw polosy oýunçysy Oliwer Halassi (bir aýagy ýokdy) 1928 ýyldan başlap, yzly-yzyna üç Olimpiýa oýunlaryna gatnaşdy<ref>{{Cite web |date=3 December 2016 |title=Olivér Halassy Bio, Stats, and Results {{!}} Olympics at Sports-Reference.com |url=http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ha/oliver-halassy-1.html |access-date=25 February 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20161203073110/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/ha/oliver-halassy-1.html |archive-date=3 December 2016 }}</ref>. Wengriýaly Karoly Takaç (Károly Takács) 1948 we 1952 ýyllardaky tomusky Olimpiýa oýunlarynda ok atyş ýaryşlaryna gatnaşdy. Onuň sag eli ýokdy, ýöne ol çep eli bilen ok atyp bilýärdi. Paralimpiýa oýunlaryndan öň Olimpiýa oýunlaryna gatnaşan ýene bir maýyp türgen daniýaly atly sport ussady Lis Harteldi (Lis Hartel); ol 1943 ýylda poliomiýelit keselini geçirenden soň, 1952 ýyldaky tomusky Olimpiýa oýunlarynda dresaj (atly sportuň görnüşi) boýunça kümüş medal gazandy<ref>DePauw and Gavron (2005), p. 38</ref>.
=== Stoke Mandeville oýunlary ===
Maýyp türgenler üçin Olimpiýa oýunlary bilen utgaşykly gurnalan ilkinji sport çäresi, [[Tomusky Olimpiýa oýunlary (1948)|1948 ýylda Londonda geçirilen Tomusky Olimpiýa oýunlarynyň]] açylyş gününde boldy. 1939 ýylda Bosgun alymlara kömek ediş geňeşiniň (CARA) goldawy bilen nasist Germaniýasyndan gaçyp gelen [[Stoke Mandeville hassahanasy]]nyň nemes-ýewreý lukmany [[Ludwig Guttmann]], oňurga beýnisi şikeslenen we Ikinji jahan urşuna gatnaşan britan weteranlary üçin sport ýaryşyny gurady<ref>{{cite web | url=http://www.accessibleportugal.com/revista/2008/Setembro/capa1.html | title=Paralympics History | author=Correia, Susana | work=Accessible Portugal Online Magazine | date=February 2008 |archive-url=https://web.archive.org/web/20090206205816/http://www.accessibleportugal.com/revista/2008/Setembro/capa1.html | archive-date=6 February 2009}}</ref>. Ilkinji oýunlar "1948 ýylyň Halkara maýyp arabasyndaky türgenleriň oýunlary" diýlip atlandyryldy we olar 1948 ýyldaky Olimpiýa oýunlary bilen bir wagtda geçirilmek üçin niýetlenipdi. Guttmannyň maksady, maýyp adamlar üçin Olimpiýa oýunlaryna deň derejede boljak ýokary derejeli sport ýaryşyny döretmekdi. Oýunlar her ýyl şol bir ýerde geçirilýärdi; 1952 ýylda britanlara goşmaça hökmünde golland we ysraýyl weteranlary hem gatnaşdy we bu çäre öz görnüşindäki ilkinji halkara ýaryşa öwrüldi. 1960 ýylda, şol ýyl Rimde geçirilýän Tomusky Olimpiýa oýunlary bilen utgaşyklylykda, dokuzynjy gezek geçirilýän oýunlar ilkinji gezek Beýik Britaniýadan daşarda — Rimde gurnaldy. Soňra bu ýaryşlar "1 Paralimpiýa oýunlary" diýlip ykrar edildi<ref>{{cite web |url=http://www.rsl.ox.ac.uk/dept/scwmss/wmss/online/modern/spsl/spsl.html#spsl.A |title=SPSL Archive |publisher=Rsl.ox.ac.uk |date=24 December 1933 |access-date=17 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120828224203/http://www.rsl.ox.ac.uk/dept/scwmss/wmss/online/modern/spsl/spsl.html#spsl.A |archive-date=28 August 2012 |url-status=live }}</ref><ref name=history>{{cite web|title=History of the Paralympic Movement |publisher=Canadian Paralympic Committee |url=http://www.paralympiceducation.ca/Content/History/11%20History%20of%20the%20Paralympics.asp?langid=1 |access-date=7 April 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20090802152653/http://www.paralympiceducation.ca/Content/History/11%20History%20of%20the%20Paralympics.asp?langid=1 |archive-date=2 August 2009 }}</ref><ref>{{Cite web |title=Rome 1960 |url=https://www.paralympic.org/rome-1960 |access-date=25 February 2023 |website=International Paralympic Committee |language=en}}</ref>.
Bu irki ýaryşlar Paralimpiýa oýunlarynyň başlangyjy ýa-da öňüsyrasy hökmünde häsiýetlendirilýär; Olimpiýa oýunlarynyň taryhynda Gresiýa nähili ähmiýetli orun tutýan bolsa, Paralimpiýa hereketiniň taryhynda hem Stoke Mandeville şeýle orny eýeleýär. 2012 ýyldan bäri Paralimpiýa alawy Stoke Mandeville-de ýakylan "miras alawy" bilen utgaşdyrylýar (şeýle-de bolsa, ol maşal estafetasynyň resmi başlangyjy üçin ýaryşy kabul edýän ýurtda ýakylan alawlar bilen birleşdirilýär). 2024 ýyldan başlap, Olimpiýada şäherinde döredilýän Olimpiýa alawyna meňzeşlikde, geljekki Paralimpiýa maşal estafetalary resmi taýdan Stoke Mandeville-de başlanar<ref>{{Cite news |date=6 October 2023 |title=Stoke Mandeville revealed as permanent home of Paralympic flame |url=https://www.bbc.com/news/uk-england-beds-bucks-herts-67020029 |access-date=24 March 2024 |work=BBC News |language=en-GB}}</ref><ref>{{Cite web |date=6 October 2023 |title=Stoke Mandeville to stage first standalone Paralympic Flame Lighting Ceremony |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1141463/stoke-mandeville-paralympic-flame |access-date=24 March 2024 |website=Insidethegames.biz}}</ref><ref>{{Cite web |title=Paralympic Flame to be created at Stoke Mandeville for all future Paralympic Games |url=https://www.paralympic.org/news/paralympic-flame-be-created-stoke-mandeville-all-future-paralympic-games |access-date=24 March 2024 |website=International Paralympic Committee |language=en}}</ref>.
== Möhüm tapgyrlar ==
{{main|Paralimpiýa hereketiniň hronologiýasy}}
Paralimpiýa hereketinde birnäçe möhüm tapgyr bolup geçdi. Ilkinji resmi [[Tomusky Paralimpiýa oýunlary (1960)|Paralimpiýa oýunlary 1960 ýylda Rimde geçirildi]]; bu çäre dokuzynjy Stoke Mandeville oýunlary bilen gabat gelse-de, indi diňe bir uruş weteranlary üçin däl-de, eýsem has giň gatnaşyjylar topary üçin niýetlenen ilkinji oýunlar boldy<ref>{{Cite news|title=Paralympics traces roots to Second World War|publisher=Canadian Broadcasting Centre|url=http://www.cbc.ca/sports/2.720/paralympics-traces-roots-to-second-world-war-1.697123|access-date=14 April 2010|date=5 September 2008|archive-url=https://web.archive.org/web/20140319072816/http://www.cbc.ca/sports/2.720/paralympics-traces-roots-to-second-world-war-1.697123|archive-date=19 March 2014|url-status=live}}</ref>. Olar Guttmanyň dosty we yzarlaýjysy Antonio Maglionyň başlangyjy bilen gurnaldy we maliýe taýdan doly diýen ýaly Maglionyň iş berijisi — Italiýanyň Işçileriň Milli Bagtysyz Hadysalardan Ätiýaçlandyryş Gaznasy tarapyndan üpjün edildi; şol döwürde bu gazna Halkara Sosial Üpjünçilik Assosiasiýasynyň başlygy hem bolan Renato Morelli tarapyndan dolandyrylýardy<ref>{{Cite web |title=Cerimonia allo stadio dell'Acqua Acetosa: nasce una nuova dimensione dello sport |url=https://www.coni.it/it/attivita-istituzionali/promozione-sportiva/giornata-nazionale-dello-sport/36-primo-piano/17290-inizia-l%E2%80%99olimpiade-che-affascin%C3%B2-il-mondo-il-miracolo-germania-e-la-protesta-di-taiwan.html |access-date=15 January 2023 |website=Coni.it |archive-date=19 September 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230919104751/https://www.coni.it/it/attivita-istituzionali/promozione-sportiva/giornata-nazionale-dello-sport/36-primo-piano/17290-inizia-l%E2%80%99olimpiade-che-affascin%C3%B2-il-mondo-il-miracolo-germania-e-la-protesta-di-taiwan.html |url-status=dead }}</ref>. 1960 ýyldaky oýunlarda 23 ýurtdan 400 türgen bäsleşdi. 1960 ýyldan bäri Paralimpiýa oýunlary Olimpiýa oýunlary bilen şol bir ýylda geçirilýär. Başlangyç döwürde oýunlara diňe maýyp arabasyndaky türgenler gatnaşyp bilýärdi; 1976 ýyldaky tomusky oýunlarda bolsa, dürli görnüşli maýyplygy bolan türgenler ilkinji gezek tomusky Paralimpiýa oýunlaryna goşuldy. Maýyplyk toparlarynyň sanynyň artdyrylmagy bilen, 1976 ýyldaky tomusky oýunlara 40 ýurtdan 1600 türgen gatnaşdy.
Seulda geçirilen 1988 ýylyň tomusky Paralimpiýa oýunlary Paralimpiýa hereketi üçin ýene bir möhüm tapgyr boldy. Seulda tomusky Paralimpiýa oýunlary 1988 ýylyň tomusky Olimpiýa oýunlaryndan derrew soň, şol bir şäherde we ýaryş meýdançalarynyň köpüsi ulanylyp geçirildi. Bu tejribe 1992, 1996 we 2000 ýyllarda hem dowam etdirildi. Soňra bu düzgün 2001 ýylda Halkara Paralimpiýa Komitetiniň (IPC) we Halkara Olimpiýa Komitetiniň (IOC) arasyndaky ylalaşykda resmi taýdan berkidildi we 2020 ýyla çenli uzadyldy. 2018 ýylyň 10 martynda iki komitet öz şertnamasyny 2032 ýyla çenli ýene-de uzaltdy<ref name=bbc-firstglobal>{{cite news|title=Paralympics 2012: London to host 'first truly global Games'|url=https://www.bbc.co.uk/sport/disability-sport/18143145|publisher=BBC Sport|access-date=1 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20120818202303/http://www.bbc.co.uk/sport/0/disability-sport/18143145|archive-date=18 August 2012|url-status=live}}</ref>. Şol bir sebitde geçirilendigine garamazdan, 1992 ýylyň gyşky Paralimpiýa oýunlarynda Olimpiýa oýunlaryndakydan tapawutly ýaryş meýdançalary ulanyldy. 1994 ýylyň gyşky Paralimpiýa oýunlary bolsa, gyşky Olimpiýa oýunlary bilen şol bir meýdançalary we şol bir guramaçy komiteti ulanan ilkinji gyşky oýunlar boldy<ref name=ioc-ipc-extendcontract>{{cite web|title=IOC and IPC to partner until 2032 |url=https://www.olympic.org/news/ioc-and-ipc-to-partner-until-2032|publisher=Olympics|access-date=10 March 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180311072342/https://www.olympic.org/news/ioc-and-ipc-to-partner-until-2032 |archive-date=11 March 2018|url-status=live}}</ref>.
== Gyşky oýunlar ==
{{main|Gyşky Paralimpiýa oýunlary}}
Ilkinji Gyşky Paralimpiýa oýunlary 1976 ýylda Şwesiýanyň Örnsköldswik şäherinde geçirildi. Bu, maýyplygy bolan türgenleriň dürli kategoriýalarynyň bäsleşip bilen ilkinji Paralimpiýa oýunlarydy. Olimpiýa oýunlarynda bolşy ýaly, Gyşky oýunlar hem tomusky oýunlar bilen bir ýylda we her dört ýyldan bir gezek geçirilýärdi. Bu däp Fransiýanyň Albertwil şäherindäki 1992 ýylyň oýunlaryna çenli dowam etdirildi; şondan soň, ýagny 1994 ýylyň oýunlaryndan başlap, Gyşky Paralimpiýa oýunlary we Gyşky Olimpiýa oýunlary tomusky Olimpiýa oýunlaryndan aýratynlykda, jübüt sanly ýyllarda geçirilip başlandy. Gyşky oýunlar tomusky oýunlardan iki ýyl geçenden soň guralýar<ref name="winter history">{{cite web|title=History of the Paralympic Games|publisher=Government of Canada|url=http://www.canada2010.gc.ca/101/histor/010203-eng.cfm|access-date=7 April 2010|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20100312224915/http://www.canada2010.gc.ca/101/histor/010203-eng.cfm|archive-date=12 March 2010}}</ref>.
== Halkara Paralimpiýa Komiteti ==
Halkara Paralimpiýa Komitetleri (IPC) Paralimpiýa hereketiniň global dolandyryjy edarasydyr. Ol 211 agza guramadan, şol sanda 185 Milli Paralimpiýa Komitetinden (NPC), 18 Halkara federasiýadan, bäş sebit guramasyndan we maýyplygy bolan adamlar üçin sport boýunça halkara guramalar hökmünde tanalýan, maýyplygyň belli bir görnüşine gönükdirilen üç halkara sport federasiýasyndan ybaratdyr<ref>{{Cite web |date=29 April 2026 |title=About the IPC |url=https://www.paralympic.org/ipc/who-we-are |website=Paralympic.org}}</ref>. IPC-niň prezidenti Endrýu Parsonsdyr. IPC-niň halkara merkezi edarasy Germaniýanyň Bonn şäherinde ýerleşýär<ref>{{cite web|title=IPC Management team|publisher=International Paralympic Committee |url=http://www.paralympic.org/the-ipc/management-team|access-date=25 December 2018|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181130142344/https://www.paralympic.org/the-ipc/management-team |archive-date=30 November 2018}}</ref>. IPC tomusky we gyşky Paralimpiýa oýunlaryny guramak üçin jogapkärdir. Şeýle hem, ol bäş sany sport görnüşi (para-atletika, para-ýüzmek, para-pawerlifting, para-atyjylyk sporty we para-buz hokkeýi) boýunça halkara federasiýa hökmünde hyzmat edýär. Bu bolsa, IPC-den öz gözegçiligindäki bäş sport görnüşiniň her biri boýunça dünýä çempionatlaryna we beýleki ýaryşlara gözegçilik etmegi hem-de olary utgaşdyrmagy talap edýär<ref name="aboutipc"/>.
IPC-niň agzalygyna Milli Paralimpiýa Komitetleri we halkara sport federasiýalary hem girýär<ref name="ReferenceA">{{cite web|title=National Paralympic Committees |url=http://www.paralympic.org/the-ipc/national-paralympic-committees|publisher=International Paralympic Committee|access-date=25 December 2018|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20181215132032/https://www.paralympic.org/the-ipc/national-paralympic-committees|archive-date=15 December 2018}}</ref>. Halkara federasiýalar, Paralimpiýa sport görnüşiniň ýeke-täk wekili hökmünde IPC tarapyndan ykrar edilen garaşsyz sport federasiýalarydyr. Halkara federasiýalaryň borçlaryna Paralimpiýa oýunlarynyň dowamynda degişli sport görnüşleri boýunça ýaryş we türgenleşik meýdançalaryna tehniki taýdan gözegçilik etmek we ýolbaşçylyk etmek girýär<ref>{{cite web|title=International Sport Federations|url=http://www.paralympic.org/the-ipc/international-sport-federations|publisher=International Paralympic Committee|access-date=25 December 2018|url-status=live |archive-url=https://web.archive.org/web/20181130150316/https://www.paralympic.org/the-ipc/international-sport-federations|archive-date=30 November 2018}}</ref>. Şeýle hem, IPC media hyzmatdaşlaryny ykrar edýär, resmi wekilleri we eminleri sertifikatlaşdyrýar hem-de Paralimpiýa Hartiýasynyň düzgünleriniň berjaý edilmegine jogapkärçilik çekýär<ref name="movement">{{cite web|title=IPC Handbook |publisher=International Paralympic Committee |url=http://www.paralympic.org/IPC/IPC_Handbook/ |access-date=29 April 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100421005428/http://www.paralympic.org/IPC/IPC_Handbook/ |archive-date=21 April 2010 |url-status=live }}</ref>.
1989 ýylda döredilen gününden bäri, IPC Halkara Olimpiýa Komitetleri (IOC) bilen hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryny saklap gelýär. IPC-niň wekilleri şol bir wagtyň özünde IOC-niň agzalary bolup durýarlar we IOC-niň komitetlerinde hem-de komissiýalarynda işjeň gatnaşýarlar. Ýakyn iş gatnaşyklaryna garamazdan, bu iki dolandyryjy edara özbaşdak bolup galýar we oýunlary hem aýry-aýrylykda geçirilýär<ref>Gilbert and Schantz (2008) p. 170</ref>.
Paralimpiýa oýunlary gatnaşyjylaryň maýyplygyna däl-de, eýsem sport gazananlaryna ünsi çekmek maksady bilen döredildi. Soňky oýunlarda bu ýaryşlaryň maýyplyga däl-de, mümkinçiliklere bagyşlanandygy nygtalýar<ref name="aboutipc">{{cite web|url=http://www.paralympic.org/the-ipc/about-us|title=About the IPC|publisher=International Paralympic Committee|access-date=6 April 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20131224220800/http://www.paralympic.org/the-ipc/about-us|archive-date=24 December 2013|url-status=live}}</ref>. Hereket özüniň başlangyç döwründen bäri ep-esli ösdi; mysal üçin, Tomusky Paralimpiýa oýunlaryna gatnaşýan türgenleriň sany 1960 ýylda Rimde 400 türgen bolan bolsa, 2016 ýylda Rio-de-Žaneýroda 159 ýurtdan 4342 türgene çenli artdy. Tomusky we gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň ikisi hem dünýä derejesinde ykrar edilýär<ref>{{cite news|title=Paralympic Games|newspaper=International Paralympic Committee |url=http://www.paralympic.org/paralympic-games|access-date=7 April 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20130928033406/http://www.paralympic.org/paralympic-games|archive-date=28 September 2013|url-status=live}}</ref>.
Olimpiýa oýunlaryndan tapawutlylykda, Paralimpiýa hereketiniň resmi dili iňlis dilidir. Her bir Paralimpiý Her bir yglan ediş (meselem, açylyş dabarasyndaky ýurtlaryň geçişi wagtynda her ýurduň adynyň yglan edilmegi) şu iki ýa-da has köp dilde aýdylýar<ref name="aboutipc"/>.
== Ady we nyşanlary ==
{{main|Paralimpiýa nyşanlary}}
[[File:Paralympic flag (2019 10).svg|thumb|right|Ak fonuň üstünde gyzyl, ýaşyl we gök reňkli üç sany egri çyzykly şekil (swoosh) bolan baýdak. Ol baýdak sütünine berkidilen we gök asman bilen gurşalan Paralimpiýa baýdagy.]]
Ady ilki başda "paraplegic" (oňurga şikesi bolan adamlar üçin oýunlar hökmünde döredilendigi sebäpli) we "Olympic" (Olimpiýa) sözleriniň birleşdirilmegi bilen emele getirilen bolsa-da, maýyplygyň beýleki görnüşlerine degişli toparlaryň hem goşulmagy bilen, bu adyň indi örän takyk däldigi hasaplanýar<ref>{{Cite web |url=https://www.merriam-webster.com/dictionary/Paralympics |title=Definition of PARALYMPICS |access-date=28 August 2021 |archive-date=28 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210828123944/https://www.merriam-webster.com/dictionary/Paralympics |url-status=live }}</ref>. Adyň häzirki resmi düşündirişi onuň grek dilindäki "pará" (ýagny "ýanynda" ýa-da "bilelikde") sözünden gelip çykýandygyna we şonuň üçin Olimpiýa oýunlary bilen deň hatarda (parallel) geçirilýän ýaryşa salgylanýandygyna esaslanýar. Seulda geçirilen 1988 ýylyň Tomusky oýunlary "Paralimpiýa" (Paralympic) termininiň resmi taýdan ulanylyp başlanan ilkinji gezekki pursadydy<ref name="HistoryofIPC">{{cite web|url=http://www.paralympic.org/the-ipc/history-of-the-movement |title=History of the Movement|publisher=International Paralympic Committee|access-date=4 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140103065127/http://www.paralympic.org/the-ipc/history-of-the-movement|archive-date=3 January 2014|url-status=live}}</ref>.
"Hereketdäki ruh" (Spirit in Motion) — Paralimpiýa hereketiniň häzirki şygarydyr. Häzirki Paralimpiýa baýdagy 2020 ýyldan bäri ulanylýar we ol döwletleriň baýdaklarynda iň köp duş gelýän üç reňki — gyzyl, gök we ýaşyl reňkleri öz içine alýar. Reňkleriň her biri "Agito" (latyn dilinde "hereket edýärin/titredýärin/gozgadýaryn" diýmegi aňladýar) şekilinde bolup, bu Paralimpiýa hereketi üçin ýörite dizaýn edilen asimmetrik ýarymaý şekiline berlen atdyr. Üç sany "Agito" merkezi nokadyň daşyndan aýlanýar; bu bolsa dünýäniň dürli künjeklerinden ýygnanýan türgenleriň nyşanydyr. IPC-niň (Halkara Paralimpiýa Komitetiniň) şygary we nyşany 2003 ýylda häzirki görnüşlerine üýtgedildi. Bu üýtgeşme, paralimpiýaçylaryň bäsdeşlik ruhuna eýedigini we IPC-niň gurama hökmünde öz potensialyny amala aşyrýandygyny hem-de ony gazanmak üçin öňe gidýändigini beýan etmegi maksat edinýärdi. IPC-niň garaýşy (wiziýasy) şeýledir: "Paralimpiýa türgenlerine sport ussatlygyna ýetmäge mümkinçilik bermek we dünýäni ruhlandyryp, tolgundyrmak." Paralimpiýa gimni "Hymne de l'Avenir" ýa-da "Geljegiň gimni" (Anthem of the Future) diýlip atlandyrylýar. Ol Týerri Darnis (Thierry Darnis) tarapyndan döredildi we 1996 ýylyň martynda resmi gimn hökmünde kabul edildi<ref>{{cite web|title=Paralympic Symbol & Motto|publisher=International Paralympic Committee|url=http://www.paralympic.org/IPC/Paralympic_Symbol_Motto.html|access-date=7 April 2010 | archive-url=https://web.archive.org/web/20091006082850/http://www.paralympic.org/IPC/Paralympic_Symbol_Motto.html | archive-date=6 October 2009}}</ref><ref>{{cite web|title=IPC Intellectual Property Rights |publisher=International Paralympic Committee |url=http://www.paralympic.org/export/sites/default/IPC/IPC_Handbook/Section_1/2010_03_10_Intellectual_Property_Bylaws_GB_Approved.pdf |access-date=3 May 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100619214303/http://paralympic.org/export/sites/default/IPC/IPC_Handbook/Section_1/2010_03_10_Intellectual_Property_Bylaws_GB_Approved.pdf |archive-date=19 June 2010 }}</ref>.
== Dabaralar ==
=== Açylyş ===
[[File:Paralympics Opening Ceremony.jpg|thumb|left|Afinada 20 tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň açylyş dabarasy]]
Paralimpiýa Hartiýasyna laýyklykda, Paralimpiýa oýunlarynyň açylyş dabarasy dürli elementlerden ybaratdyr. Bu däp-dessurlaryň köpüsi ilki bilen Antwerpen şäherinde geçirilen 1920 ýylyň tomusky Olimpiýa oýunlarynda ýola goýlup, Olimpiýa oýunlary bilen umumy häsiýete eýe bolupdyr. Açylyş dabarasy adatça ýaryşy kabul edýän ýurduň baýdagynyň galdyrylmagy we milli gimniniň ýerine ýetirilmegi bilen başlanýar. Garşylama çäresi, kabul edýän ýurduň gimni we baýdagy bilen baglanyşykly böleklerden derrew soň, türgenleriň öz ýurtlaryna görä toparlara bölünip stadiona girmegi bilen "Ýurtlaryň parady" başlanýar. 1960 ýylyň tomusky Paralimpiýa oýunlaryndan bäri, ýurtlar stadiona kabul edýän ýurduň ýa-da sebitiň resmi dilindäki elipbiý tertibinde girýärler; ýöne kabul edýän ýurduň türgenleri iň soňunda girýärler. 2020 ýylyň tomusky Paralimpiýa oýunlaryndan başlap, degişli Olimpiýa oýunlarynyň (tomusky ýa-da gyşky) indiki kabul ediji ýurtlary, häzirki kabul ediji ýurtdan öň, kemelýän tertipde stadiona girýärler. Kabul ediji ýurt öz medeniýetini we folkloryny görkezýän sungat çykyşlaryny hödürleýär<ref name=OCprotocol1>{{cite web |title=The Modern Olympic Games |publisher=International Olympic Committee |page=5 |url= http://www.olympic.org/Documents/Reports/EN/en_report_668.pdf |archive-date=15 April 2015 |archive-url= https://web.archive.org/web/20150415035028/http://www.olympic.org/Documents/Reports/EN/en_report_668.pdf |url-status=live}}</ref>.
Oýunlary resmi taýdan açýan çykyşlaryň edilmegi bilen protokol bölekleri geçirilýär. Açylyş yglan edilenden soň, Paralimpiýa baýdagy stadiona getirilýär we kabul ediji ýurduň baýdagy bilen bir hatarda, Paralimpiýa gimniniň astynda galdyrylýar; şeýle hem türgenler, tälimçiler we eminler tarapyndan kasam kabul edilýär. Ahyrynda, Paralimpiýa alawy stadiona getirilýär we soňky maşal göterijä — köplenç kabul ediji ýurduň Paralimpiýa türgenine — ýetýänçä birinden beýlekisine geçirilýär; şol türgen hem stadionyň çanak görnüşli ojagyndaky Paralimpiýa alawyny ýakýar<ref>{{cite web |title=Paralympic opening ceremony to be 'family friendly' |publisher=Canwest News Service |work=The Vancouver Sun |date=12 March 2010 |url=https://vancouversun.com/health/Paralympic+opening+ceremony+family+friendly/2676023/story.html |access-date=3 May 2010 |archive-url= https://web.archive.org/web/20100317140459/http://www.vancouversun.com/health/Paralympic%2Bopening%2Bceremony%2Bfamily%2Bfriendly/2676023/story.html |archive-date=17 March 2010 |url-status=dead }}</ref>.
=== Ýapylyş dabarasy ===
Paralimpiýa oýunlarynyň ýapylyş dabarasy ähli sport ýaryşlary tamamlanandan soň geçirilýär. Ilki bilen gatnaşyjy ýurtlaryň baýdak göterijileri, soňra bolsa hiç hili milli tapawut goýulmazdan, bilelikde türgenler meýdança girýärler. Paralimpiýa baýdagy aşak düşürilýär. 1988 ýyldaky Gyşky Paralimpiýa oýunlaryndan bäri (käbir istisnalar bilen), indiki Tomusky ýa-da Gyşky Paralimpiýa oýunlaryny kabul etjek ýurduň milli baýdagy, degişli milli gimn ýaňlanýarka ýokary galdyrylýar. Oýunlar resmi taýdan ýapyk diýlip yglan edilýär we Paralimpiýa alawy söndürilýär. Bu hökmany böleklerden soň, indiki oýunlary kabul etjek ýurt öz medeniýetini şöhlelendirýän tans we teatr çykyşlary arkaly özüni gysgaça tanyşdyrýar<ref>[http://www.vancouver2010.com/olympic-news/n/news/victory-ceremony-podiums-at-2010-winter-games-a-testament--to-the-mountains-athletes-have-climbed-en-route-to-olympic-and-paralympic-success_264996fr.html Victory Ceremony podiums at 2010 Winter Games a testament to the mountains athletes have climbed en route to Olympic and Paralympic success], The Official website of the 2010 Olympic and Paralympic Winter Games {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20100410053925/http://www.vancouver2010.com/olympic-news/n/news/victory-ceremony-podiums-at-2010-winter-games-a-testament--to-the-mountains-athletes-have-climbed-en-route-to-olympic-and-paralympic-success_264996fr.html |date=10 April 2010 }}</ref>.
=== Medallary gowşurmak dabarasy ===
[[Image:2010 Winter Paralympics Men's Biathlon pursuit vi medalists.jpg|thumb|2010 ýyldaky Gyşky Paralimpiýa oýunlary wagtynda medal gowşurmak dabarasy]]
Her bir Paralimpiýa ýaryşy tamamlanandan soň medal gowşurmak dabarasy geçirilýär. Ýeňiji, ikinji we üçünji orunlary eýelän türgenler ýa-da toparlar, Halkara Paralimpiýa Komitetiniň (IPC) agzasy tarapyndan degişli medallar gowşurylanda, üç derejeli münbere çykyp durýarlar. Soňra medal gazananlaryň milli baýdaklary ýokary galdyrylýar we altyn medal gazanan türgeniň ýurdunyň milli gimni ýaňlanýar. Kabul ediji ýurduň meýletinçi raýatlary hem medal gowşurmak dabaralarynda kömekçi bolup çykyş edýärler; olar medallary gowşurýan resmi wekillere ýardam edýärler we baýdak göteriji bolup hyzmat edýärler. Her bir Paralimpiýa ýaryşy üçin degişli medal gowşurmak dabarasy, şol ýaryşyň finalyndan soň iň köp bir günüň dowamynda geçirilýär<ref>{{cite web|title=Ceremony volunteers|publisher=Vancouver Organizing Committee for the 2010 Olympic and Paralympic Winter Games|url= http://www.vancouver2010.com/more-2010-information/work-and-volunteer/volunteer-opportunities/ceremonies-volunteers/ |access-date=4 May 2010 |archive-url= https://web.archive.org/web/20100527154709/http://www.vancouver2010.com/more-2010-information/work-and-volunteer/volunteer-opportunities/ceremonies-volunteers/|archive-date=27 May 2010|url-status=live}}</ref>.
== Deňlik ==
=== Olimpiýa oýunlary bilen gatnaşyk ===
2001 ýylyň iýun aýynda Halkara Olimpiýa Komitetini (HOK) we Halkara Paralimpiýa Komitetini (HPK) Paralimpiýa oýunlarynyň geçirilmeginiň Olimpiýa oýunlaryny geçirmek baradaky dalaşgärlik arzasyna awtomatiki usulda goşulmagyny üpjün edýän ylalaşyga gol çekdiler<ref name=autogenerated2>[http://www.paralympic.org/IPC/IPC-IOC_Co-operation.html IPC-IOC Co-operation] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090908052424/http://www.paralympic.org/IPC/IPC-IOC_Co-operation.html |date=8 September 2009 }}, The official website of the [[International Paralympic Committee]]</ref>. Bu ylalaşygyň Pekindäki 2008 ýylyň tomusky we Wankuwerdäki 2010 ýylyň gyşky Paralimpiýa oýunlaryndan başlap güýje girmegi meýilleşdirilipdi. Emma, 2002 ýyldaky Solt-Leýk-Siti oýunlarynyň guramaçylyk komiteti (SLOC) "bir dalaşgärlik, bir şäher" tejribesini ulanmagy we her iki oýun üçin ýeke-täk guramaçylyk komitetini döretmegi saýlady; şol bir usul 2004 ýyldaky Afina tomusky oýunlarynda hem dowam etdirildi. Ylalaşyk 2003 ýylda düzedişe sezewar edildi. 2006 ýyldaky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda ýüze çykan käbir kynçylyklardan soň, 2006 ýylyň iýun aýynda ylalaşygyň möhletini uzaltmak barada täze ylalaşyga gol çekildi<ref name=agreement>{{cite web|title=IPC-IOC Cooperation|publisher=International Paralympic Committee|url=http://www.paralympic.org/IPC/IPC-IOC_Co-operation.html |access-date=3 May 2010 | archive-url=https://web.archive.org/web/20090908052424/http://www.paralympic.org/IPC/IPC-IOC_Co-operation.html | archive-date=8 September 2009}}</ref><ref name="agreement2020">{{cite web|title=IOC and IPC Extend Co-operation Agreement Until 2020|url=https://www.paralympic.org/news/ioc-and-ipc-extend-co-operation-agreement-until-2020|website=paralympic.org|access-date=9 March 2018|date=9 May 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20180310090023/https://www.paralympic.org/news/ioc-and-ipc-extend-co-operation-agreement-until-2020|archive-date=10 March 2018|url-status=live}}</ref>. Ilki bilen 2012 ýyldaky tomusky Olimpiýa oýunlaryna çenli güýçde galmagy göz öňünde tutulan bu ylalaşyk, soňra 2020 ýyldaky tomusky Olimpiýa oýunlaryna çenli ähli tomusky we gyşky oýunlary öz içine alar ýaly uzaldyldy<ref>{{cite web|title=The Olympic Charter|publisher=International Olympic Committee|page=11|year=2010|url=http://www.olympic.org/Documents/Olympic%20Charter/Charter_en_2010.pdf|access-date=29 April 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20110505101457/http://www.olympic.org/Documents/Olympic%20Charter/Charter_en_2010.pdf|archive-date=5 May 2011|url-status=live}}</ref>. Mundan başga-da, häzirki wagtda yglan edilen ähli tomusky we gyşky oýunlary kabul ediji şäherler Olimpiýa we Paralimpiýa oýunlaryny bilelikde geçirmäge taýýarlyk görýärler. Bu ýagdaý 2018 ýylyň 10 martynda HOK-yň we HPK-nyň şertnamany 2032 ýyldaky tomusky Olimpiýa oýunlaryna çenli uzaltmak barada ylalaşmagy bilen has-da tassyklandy.
HOK ähli adamlaryň sport bilen meşgullanmakda deň mümkinçiliklere eýe bolmagy baradaky borçnamasyny öz Tertipnamasyna girizdi; onda şeýle diýilýär:
{{blockquote|Sport bilen meşgullanmak adam hukuklarynyň biridir. Her bir şahs hiç hili kemsitmesiz we dostluk, raýdaşlyk hem-de adalatly oýun ruhundaky özara düşünişmegi talap edýän Olimpiýa ruhuna laýyklykda sport bilen meşgullanmak mümkinçiligine eýe bolmalydyr... Haýsydyr bir ýurda ýa-da şahsa garşy jyns, din, syýasat, jyns (gender) ýa-da başga esaslarda amala aşyrylýan islendik görnüşdäki kemsitme Olimpiýa hereketine degişli bolmak bilen gabat gelmeýär.}}
Tertipnamada maýyplyk bilen baglanyşykly kemsitme barada aýratyn bellenilmese-de, onda kemsitme barada beýan edilen düzgünlerden ugur alyp, maýyplyk esasyndaky kemsitmäniň Olimpiýa Tertipnamasynyň we HOK-yň ýörelgelerine gar Bu ýagdaý, syýasy, dini, ykdysady, maýyplyk, jyns, jynsy ugrukma ýa-da jyns (rasa) alamatlary boýunça kemsitmäni gadagan edýän Paralimpiýa Hartiýasyna hem laýyk gelýär<ref>{{cite web|title=Paralympic Vision and Mission|publisher=International Paralympic Committee|year=2003|url=http://www.paralympic.org/sites/default/files/document/120203111830492_sec_i_chapter_1.1_paralympic_vision_and_mission_0.pdf|access-date=29 April 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20120605195759/http://paralympic.org/sites/default/files/document/120203111830492_Sec_i_chapter_1.1_Paralympic_Vision_and_Mission_0.pdf|archive-date=5 June 2012|url-status=live}}</ref>.
Londondaky (Angliýa) guramaçylyk komitetiniň başlygy Sebastýan Ko 2012 ýyldaky tomusky Paralimpiýa we Olimpiýa oýunlary barada şeýle diýdi: "Biz jemgyýetiň maýyplyga bolan garaýşyny üýtgetmegi, Paralimpiýa sportunyň ýokary derejesini bellemegi we iki oýnuň hem bitewi bir bütindigini başyndan başlap berk ornaşdyrmagy isleýäris."<ref>{{Cite news | url=https://www.theguardian.com/uk/2010/may/04/sainsburys-sponsors-paralympic-games | location=London | title=Sainsbury's announces sponsorship of 2012 Paralympics | date=4 May 2010 | work=The Guardian | first=Owen | last=Gibson | access-date=12 December 2016 | archive-url=https://web.archive.org/web/20161201174103/https://www.theguardian.com/uk/2010/may/04/sainsburys-sponsors-paralympic-games | archive-date=1 December 2016 | url-status=live }}</ref>
2014 ýyldaky gyşky Paralimpiýa oýunlary Russiýanyň kabul eden ilkinji şeýle oýunlary boldy. Şol döwürde Russiýa BMG-niň Maýyplygy bolan adamlaryň hukuklary baradaky konwensiýasyny tassyklady. Belläp geçmeli zat, 2010 ýylda Wankuwerde geçirilen oýunlarda Russiýanyň Paralimpiýa topary medallar sanawynda birinji orny eýelän bolsa, Olimpiýa topary garaşylandan has pes netije görkezdi. Bu ýagdaý köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň ýurduň Olimpiýa we Paralimpiýa toparlarynyň gazanan üstünlikleriniň arasyndaky tapawuda ünsi çekmegine sebäp boldy; sebäbi Olimpiýa türgenlerine has köp üns we maliýe serişdeleri bölünip berilýärdi<ref>{{cite news|url=http://www.themoscowtimes.com/news/article/disabled-athletes-show-up-olympics-team/402021.html|title=Disabled Athletes Show Up Olympics Team|newspaper=[[Moscow Times]]|date=18 March 2010|access-date=11 March 2014|archive-url=https://web.archive.org/web/20140311211115/http://www.themoscowtimes.com/news/article/disabled-athletes-show-up-olympics-team/402021.html|archive-date=11 March 2014|url-status=live}}</ref>. 2014 ýyldaky gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň rus guramaçylary 2007 ýyldan bäri oýunlary kabul edýän Soçi şäherini has elýeterli etmek üçin tagalla edip geldiler<ref>{{cite news |last1=Cacciola |first1=Scott |title=Paralympics Will Drop Ban on Olympic Rings Tattoos |url=https://www.nytimes.com/2024/08/23/style/paralympics-olympic-rings-tattoo-ban.html |access-date=23 August 2024 |work=The New York Times |date=23 August 2024}}</ref>.
2012 ýylda, rugsat berilmedik mahabatlandyrmany gadagan etmek çäresiniň bir bölegi hökmünde, Paralimpiýa hereketi ýaryş wagtynda Olimpiýa halkalary şekillendirilen tatuirowkalaryň ýapylmagyny talap edip başlady; munuň sebäbi Olimpiýa oýunlarynyň tehniki taýdan üçünji tarap guramasy hasaplanmagydy. 2024 ýylda türgenleriň nägilelik bildirip çykyş etmeginden soň bu gadaganlyk ýatyryldy<ref name="autogenerated1">{{cite news | url=http://www.cbc.ca/news/world/sochi-paralympics-confronts-russia-s-attitude-towards-disabled-1.2558404 | work=CBC News | title=Sochi Paralympics confronts Russia's attitude towards disabled – World – CBC News | access-date=11 March 2014 | archive-url=https://web.archive.org/web/20140311083748/http://www.cbc.ca/news/world/sochi-paralympics-confronts-russia-s-attitude-towards-disabled-1.2558404 | archive-date=11 March 2014 | url-status=live }}</ref>.
Halkara Paralimpiýa Komitetiniň (IPC) prezidenti Endrýu Parsons Ýaşlaryň Olimpiýa oýunlaryna meňzeş "Ýaşlaryň Paralimpiýa oýunlaryny" döretmegi teklip etdi, ýöne bu teklip näbelli möhlete goýboldun edildi<ref>{{cite web|url=https://heywoodfoundation.com/youth-para-sports-championship/#:~:text=INTRODUCTION%20AND%20BACKGROUND,Paralympic%20Committees%20for%20regional%20arrangements|title=Youth Para Sports Championship|website=Heywoodfoundation.com|access-date=9 June 2026}}</ref>.
==== Olimpiýa oýunlarynda paralimpiýaçylar ====
{{main|Paralimpiýa we Olimpiýa oýunlaryna gatnaşan türgenleriň sanawy}}
[[Image:Oscar Pistorius-2.jpg|thumb|[[Oscar Pistorius|Oskar Pistorius]] 2007 ýylyň 8 iýulynda geçirilen ýaryşda]]
Paralimpiýa türgenleri Olimpiýa oýunlarynda bäsleşmek üçin deň mümkinçilikleri gazanmaga çalyşdylar. Munuň ilkinji mysaly Täze Zelandiyaly paralimpiýa ok-ýaýçysy Neroli Feýrhall tarapyndan görkezildi; ol Los-Anjelesde geçirilen 1984 ýylyň Tomusky Olimpiýa oýunlaryna gatnaşdy<ref name="NYTimes.com">{{Cite news|title=Neroli Fairhall, Champion Archer, Dies at 61|work=The New York Times|date=13 June 2006|url=https://www.nytimes.com/2006/06/13/sports/13fairhall.html|access-date=7 April 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20130522014516/http://www.nytimes.com/2006/06/13/sports/13fairhall.html|archive-date=22 May 2013|url-status=live}}</ref>. 2008 ýylda Günorta Afrikaly ylgaýjy Oskar Pistorius 2008 ýylyň Tomusky Olimpiýa oýunlaryna gatnaşmak hukugyny gazanmaga synanyşdy. Pistoriusyň iki aýagy hem dyzdan aşakdan kesilip aýrylypdyr we ol "Össur" kompaniýasy tarapyndan öndürilen iki sany uglerod süýümli protez bilen ylgaýar. Ol 400 metr aralyga ylgamak boýunça paralimpiýa dünýä rekordynyň eýesidir<ref>{{cite web|title=World Para Athletics Records|url=http://www.paralympic.org/world-records/athletics|publisher=International Paralympic Committee|access-date=25 December 2018|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20181129195544/https://www.paralympic.org/world-records/athletics|archive-date=29 November 2018}}</ref>. Pistorius 400 metr aralyga ylgawda 2008 ýylyň Tomusky Olimpiýa oýunlaryna gatnaşmak hukugyny bary-ýogy 0,70 sekunt tapawut bilen gazanyp bilmedi. Ol 2008 ýylyň Tomusky Paralimpiýa oýunlaryna gatnaşmak hukugyny gazandy we bu ýerde 100, 200 hem-de 400 metr aralyga ylgawda altyn medallary gazandy<ref>{{Cite news|title=An Amputee Sprinter: Is He Disabled to Too-Abled|last=Longman|first=Jere|work=The New York Times|date=15 May 2007|url=https://www.nytimes.com/2007/05/15/sports/othersports/15runner.html|access-date=8 April 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20090410223905/http://www.nytimes.com/2007/05/15/sports/othersports/15runner.html|archive-date=10 April 2009|url-status=live}}</ref>.
2011 ýylda Pistorius 2012 ýylyň Tomusky Olimpiýa oýunlaryna gatnaşmak hukugyny gazandy we iki görnüşde bäsleşdi: ol 400 metr aralyga ylgawda ýarym finala çykdy; şeýle hem onuň topary 4 × 400 metr estafeta ylgawynda finalda 8 orny eýeledi<ref>{{citation|title=Paralympics 100m: Oscar Pistorius says past experience vital|url=https://www.bbc.co.uk/sport/disability-sport/18146074|publisher=BBC Sport|date=21 May 2012|access-date=11 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20151016113752/http://www.bbc.co.uk/sport/0/disability-sport/18146074|archive-date=16 October 2015|url-status=live}}</ref>. Bu ýaryşlara gatnaşmak üçin ähli türgenlere deň mümkinçilikler berilýän bolsa-da, oýunlaryň ähli türgenler üçin adalatly bolup bilmezligi barada tankytlar barha artýar. Mysal üçin, 400 metr aralyga ylgawda, çep aýak protezi bilen ylgaýan türgenler sag aýak protezi bolanlara garanyňda amatly däl ýagdaýda bolup bilerler, sebäbi ýaryşlar sagat diliniň tersine ugra geçirilýär<ref>{{Cite journal|date=24 March 2016|title=Biomechanics: Right prosthetic legs have the edge|url=https://archive.org/details/nature-uk_2016-03-24_531_7595/page/417|journal=Nature|volume=531|issue=7595|pages=417|doi=10.1038/531417d|bibcode=2016Natur.531T.417.|issn=0028-0836|doi-access=free}}</ref>.
Maýyplygy bolmadyk käbir türgenler hem Paralimpiýa oýunlarynda bäsleşýärler. Görme ukyby pes bolan türgenlere ýol görkezýänler (gidler) bäsleşigiň şeýle bir ýakyn we möhüm bölegi bolup durýar welin, görme ukyby pes türgen we ýol görkeziji bir topar hasaplanýar hem-de iki türgen hem medal gazanmaga dalaşgär bolýar<ref name="thestar.com">[https://www.thestar.com/sports/olympics/2010/03/13/visually_impaired_skiers_put_fate_in_guides_hands.html Visually impaired skiers put fate in guide's hands] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170313181531/https://www.thestar.com/sports/olympics/2010/03/13/visually_impaired_skiers_put_fate_in_guides_hands.html |date=13 March 2017 }}, thestar.com, 13 March 2010</ref>.
====Maliýeleşdirme====
1992 ýylyň tomusky Paralimpiýa oýunlaryndan başlap, soňky oýunlar hem esasy hemaýatkärleriň goşantlary bilen goldanyldy. HOK-nyň arenalarda hemaýatkärleriň logotipleriniň bolmazlygyny talap edýän Olimpiýa oýunlaryndan tapawutlylykda, Paralimpiýa oýunlary resmi hemaýatkärleriň logotipleriniň arenalaryň içinde we formalarda görkezilmegine rugsat berýär<ref name=paralympic-twists>{{cite news|last=Gibson|first=Owen|title=Paralympics reignite the Olympic buzz but with added twists|url=https://www.theguardian.com/sport/2012/aug/30/london-paralympics-olympics-differences-similiarities|newspaper=The Guardian|access-date=31 August 2012|archive-url=https://web.archive.org/web/20140315233321/http://www.theguardian.com/sport/2012/aug/30/london-paralympics-olympics-differences-similiarities|archive-date=15 March 2014|url-status=live}}</ref>.
=== Media arkaly ýaýlym ===
Olimpiýa oýunlary 1984 ýyldaky Tomusky Paralimpiýa oýunlaryndan bäri dünýä mediasynda giňden beýan edilmek babatda ägirt uly ösüşi başdan geçiren bolsa-da, Paralimpiýa oýunlarynyň esasy media serişdelerinde yzygiderli orun almagy has haýal depginde amala aşdy. 2023 ýylyň iýun aýynda Halkara Paralimpiýa Komitetiniň (IPC) ýolbaşçylary ýaýlym kompaniýalarynyň arasynda Paralimpiýa oýunlaryna bolan gyzyklanmanyň artýandygyny bellediler. Olar 2024 ýyldaky Tomusky Paralimpiýa oýunlary üçin dünýäniň 75%-ini öz içine alýan ýaýlym hukuklary boýunça ylalaşyklaryň bir ýyl öňünden baglaşylandygyny (köp ylalaşyklaryň "soňky pursatda" baglaşylan 2020 ýyl bilen deňeşdirilende) nygtadylar. Şeýle hem, ýaýlym kompaniýalarynyň Paralimpiýa oýunlaryny diňe Olimpiýa oýunlarynyň hukuklaryna goşulan, az tagalla talap edýän borç hökmünde däl-de, eýsem "hakykatdanam ajaýyp sport çäresi" hökmünde kabul edip başlamagy sebäpli, IPC has giňişleýin ýaýlym we ýokary hukuk tölegleri ugrunda iş alyp barýardy. Olimpiýa oýunlaryndan tapawutlylykda, IPC käbir bazarlarda Paralimpiýa oýunlarynyň sanly ýaýlym hukuklaryna eýedir; bu bolsa guramaça öz sosial media platformalary arkaly göni ýaýlymlary we iň möhüm pursatlary mahabatlandyrmaga hem-de onlaýn tomaşaçylary çekmäge mümkinçilik berýär<ref name=":0">{{Cite web |last=McLean |first=Heather |date=26 June 2023 |title=Paris 2024: The IPC on making the Paralympic Games the best ever while changing culture and attitudes towards disability |url=https://www.svgeurope.org/blog/headlines/paris-2024-the-ipc-on-making-the-paralympic-games-the-best-ever-while-changing-culture-and-attitudes-towards-disability/ |access-date=12 September 2024 |website=SVG Europe |language=en}}</ref>.
Paralimpiýa oýunlarynyň teleýaýlymy 1976 ýylda başlady, ýöne ilkinji döwürdäki ýaýlymlar diňe bir ýurt ýa-da sebit üçin niýetlenen we ýazgydan görkezilýän görnüşde bolupdy. 1992 ýyldaky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda 45 sagatlyk göni ýaýlym amala aşyryldy, emma ol diňe Ýewropada elýeterli boldy. Beýleki ýurtlar oýunlaryň dowamynda iň möhüm pursatlaryň jemlenen görnüşlerini (haýlaýt-lary) görkezdiler. 2000 ýylda Sidneyde geçirilen Tomusky Paralimpiýa oýunlaryna çenli ýaýlym babatda düýpli ösüş bolmady<ref>Cashman and Darcy (2008), pp. 100–101</ref>.
2000 ýyldaky Paralimpiýa oýunlary, bu ýaryşlaryň dünýä mediasynda görkezilmegi babatda möhüm ösüşi aňlatdy. Oýunlary halkara derejesinde ýaýlymda görkezmek üçin Sidney Paralimpiýa Guramaçylyk Komiteti (SPOC) bilen "All Media Sports" (AMS) kompaniýasynyň arasynda ylalaşyk baglaşyldy. Ýaýlymy mümkin boldugyça köp bazara ýetirmek üçin Aziýa, Günorta Amerika we Ýewropa ýaýlym kompaniýalary bilen ylalaşyklar gazanyldy. Şeýle hem, oýunlar ilkinji gezek internet arkaly ýaýlymda görkezildi. Şeýle tagallalaryň netijesinde, Sidney Paralimpiýa oýunlary takmynan 300 million adamdan ybarat dünýä auditoriýasyna ýetdi<ref name=bbcmedia>{{Cite news|title=BBC criticised for scant coverage of Winter Paralympics|last=Sweney|first=Mark|work=The Guardian|date=12 March 2010|url=https://www.theguardian.com/media/2010/mar/12/bbc-criticised-coverage-winter-paralympics|access-date=30 April 2010|location=London|archive-url=https://web.archive.org/web/20140228181719/http://www.theguardian.com/media/2010/mar/12/bbc-criticised-coverage-winter-paralympics|archive-date=28 February 2014|url-status=live}}</ref>. Şe Bu ösüşlere garamazdan, köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň yzygiderli ünsüni çekmek kynçylyk döretdi; muny Beýik Britaniýada 2010 ýyldaky Gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň ýaýlymda görkezilişi hem subut etdi. BBC teleýaýlym kompaniýasy 2010 ýyldaky Gyşky Olimpiýa oýunlaryna garanyňda, şol ýyldaky Gyşky Paralimpiýa oýunlaryny örän az möçberde görkezendigi üçin tankyt edildi. BBC käbir mazmuny öz web sahypasynda ýaýlyma bermegi we Oýunlar tamamlanandan soň bir sagatlyk iň möhüm pursatlaryň jemlenen gepleşigini görkezmegi meýilleşdirýändigini yglan etdi. Gyşky Olimpiýa oýunlary üçin bolsa BBC jemi 160 sagatlyk ýaýlym amala aşyrypdy. BBC-niň bu ýagdaýa beren jogabynda býujet çäklendirmeleriniň we "wagt guşagy faktorynyň" ýaýlym tertibiniň çäkli bolmagyna sebäp bolandygy bellenildi. Ýaýlymyň azaldylmagy, Beýik Britaniýanyň ilatynyň 23%-i tarapyndan tomaşa edilen 2008 ýyldaky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýokary reýting görkezijilerine garamazdan amala aşyryldy. Norwegiýada Norwegiýanyň Teleradioýaýlym Korporasiýasy (NRK) 2010 ýyldaky Gyşky oýunlaryň 30 sagatlyk bölegini göni ýaýlymda görkezdi. NRK-sport bölümi Wankuwerden amala aşyrylan teleýaýlym önümçiliginiň käbir böleklerini tankyt etdi we EBU-ny (Ýewropa Teleradioýaýlym Bileleşigini) meseleler barada habardar etdi; meselem, biatlon ýaryşlarynda nyşana atmak pursadynyň görkezilmezligi we çana typyş (cross-country skiing) ýaryşlarynda türgenleriň uzakdan görkezilmegi sebäpli ýaryşyň barşyny yzarlamagyň kyn bolmagy ýaly kemçilikler görkezildi. NRK buz üstünde çana hokkeýi we maýyp arabasyndaky kerling ýaryşlarynyň ýaýlym hilinden has kanagatlandy; olar bu ýaryşlaryň ýaýlym hiliniň Olimpiýa oýunlarynyň derejesine ýetendigini bellediler<ref>[http://www.adressa.no/sport/article1462582.ece Oppgitt over elendig Paralympics-produksjon] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140412041111/http://www.adressa.no/sport/article1462582.ece |date=12 April 2014 }} (Norwegian), [[Harstad Tidende]], 25 March 2010</ref>.
Paralimpiýa oýunlarynyň ähli görnüşleri teleýaýlymda görkezilmedi; häzirki wagtda IPC (Halkara Paralimpiýa Komiteti) we onuň guramaçylary Paralimpiýa oýunlarynyň ýaýlym materiallaryny taýýarlamak üçin IOC-niň (Halkara Olimpiýa Komitetiniň) media bölümi bolan "Olympic Broadcasting Services" (OBS) bilen şertnama baglaşýarlar. Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýaýlym 2016 ýylda 16 görnüş bilen çäklenen bolsa, 2020 ýylda bu san 19 görnüşe çenli artdyryldy. 2024 ýylda bolsa, Tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ähli 22 görnüşi ilkinji gezek teleýaýlymda görkezildi<ref name="bbc-c4paralympics">{{cite news |date=8 January 2010 |title=Channel 4 lands 2012 Paralympics |url=https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/olympic_games/london_2012/8448236.stm |access-date=4 October 2013 |work=BBC Sport}}</ref><ref name="bnow-c4paralympics">{{cite web |title=C4 opens Paralympic tender process |url=http://www.broadcastnow.co.uk/c4-opens-paralympic-tender-process/5064735.article |access-date=8 February 2014 |work=Broadcast Now}}</ref>.
Beýik Britaniýada "Channel 4" teleýaýlym kanaly 2012 ýyldaky Tomusky Paralimpiýa oýunlaryndan başlap, ýaýlym hukuklaryny öz üstüne aldy. Kanal teleýaýlymda we sanly platform Onuň birnäçe mahabat roligi "Cannes Lions" baýraklaryna mynasyp boldy, şol sanda 2016 ýyldaky "We're the Superhumans" atly mahabat roligi baş baýrak bolan "Grand Prix"-i gazandy<ref>{{cite news |last=Sweney |first=Mark |date=22 June 2013 |title=Cannes Lions: Dumb Ways to Die scoops top award |url=https://www.theguardian.com/media/2013/jun/22/cannes-lions-advertising-awards |access-date=23 June 2013 |work=[[The Guardian]] |location=London}}</ref><ref>{{Cite web |date=24 June 2017 |title='We're the Superhumans' Wins Film Grand Prix at Cannes to Massive Applause |url=https://www.adweek.com/creativity/were-the-superhumans-wins-film-grand-prix-at-cannes-to-massive-applause/ |access-date=22 February 2019 |website=Adweek |language=en-US}}</ref>. 2020 ýylyň ýanwar aýynda Beýik Britaniýanyň telekommunikasiýa pudagyny düzgünleşdiriji edarasy bolan "Ofcom" tarapyndan Paralimpiýa oýunlary, Olimpiýa oýunlary ýaly, "A kategoriýaly" (hökmany görkezilmeli) çäreleriň hataryna goşuldy; bu bolsa, Olimpiýa oýunlarynda bolşy ýaly, olaryň mugt elýeterli teleýaýlym arkaly doly ýa-da bölekleýin görkezilmegini talap edýär<ref>{{cite news |date=29 January 2020 |title=Ashes, Open and Champions League final 'not set for UK 'crown jewels' list' |url=https://www.sportbusiness.com/news/ashes-open-and-champions-league-final-not-set-for-uk-crown-jewels-list/ |work=SportBusiness}}</ref>. "Channel 4" teleýaýlymy 2024 ýyldaky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýaýlymlarynyň jemi 20 million tomaşaçy tarapyndan görülendigini we teleýaýlymyň 2012 ýyldaky Paralimpiýa oýunlaryndan bäri iň ýokary tomaşaçy paýyna eýe bolandygyny habar berdi<ref>{{Cite web |date=11 September 2024 |title=Channel 4 Paralympics watched by 20m |url=https://advanced-television.com/2024/09/11/channel-4-paralympics-watched-by-20m/ |access-date=12 September 2024 |website=Advanced Television |language=en-GB}}</ref>.
=== Oýunlardan daşary ===
[[Britan Kolumbiýasy Uniwersitety|Britan Kolumbiýasy Uniwersiteti]]niň (UBC) Olimpiýa oýunlarynyň täsiri (OGI) boýunça 2010 ýylda geçiren barlagy, soraga gatnaşan takmynan 1600 kanadaly raýatyň 41-50 göteriminiň pikirine görä, Kanadanyň Britan Kolumbiýasy welaýatynyň Wankuwer şäherinde geçirilen 2010 ýyldaky Paralimpiýa we Olimpiýa oýunlarynyň binalaryň, pyýada ýollarynyň we jemgyýetçilik ýerleriniň elýeterliliginiň artmagyna itergi berendigini görkezdi. Iş berijileriň 23 göterimi Oýunlaryň maýyplygy bolan adamlary işe almak islegini artdyrandygyny belledi<ref>[http://www.publicaffairs.ubc.ca/2010/03/04/paralympics-a-force-for-change/ Paralympics a force for change] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20100511214805/http://www.publicaffairs.ubc.ca/2010/03/04/paralympics-a-force-for-change/ |date=11 May 2010 }}, [[University of British Columbia]], 4 March 2010</ref>.
Halkara Paralimpiýa Komitetiniň Baş ýerine ýetiriji direktory Zawier Gonsales Hytaýyň Pekin şäherinde geçirilen 2008 ýyldaky tomusky Paralimpiýa oýunlary barada şeýle diýdi:
{{blockquote|Hytaýda (Paralimpiýa) oýunlary hakykatdanam maýyplygy bolan adamlara bolan garaýşy düýpli üýtgetmekden başlap, şäherde elýeterlilik desgalaryny gurmaga we maýyplygy bolan adamlaryň jemgyýetiň bir bölegi bolmagyna mümkinçilik berýän kanunlary üýtgetmäge çenli ähli ugurlarda özgerişlikleriň guraly boldy<ref>[http://www.cp24.com/2010-paralympics-about-changing-minds-not-capturing-hearts-1.491717 2010 Paralympics about changing minds, not capturing hearts] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140308182417/http://www.cp24.com/2010-paralympics-about-changing-minds-not-capturing-hearts-1.491717 |date=2014-03-08 }}, [[CablePulse 24]], 12 March 2010</ref>.}}
=== Daun sindromy bilen kesellän türgenleriň gatnaşmagy ===
Halkara Olimpiýa Komitetiniň sporta deň derejede elýeterlilik baradaky borçnamalarynyň çäginde, Daun sindromy bilen kesellän türgenleriň Paralimpiýa oýunlaryna goşulmagy bilen baglanyşykly aladalar bildirildi. Paralimpiýa hereketi inkluziwlige çalyşýarka, Paralimpiýa suwda ýüzmek ýaryşlarynda Daun sindromy bilen kesellän türgenler üçin belli bir klassifikasiýanyň ýoklugy Daun sindromy bilen kesellän türgenler üçin deň we adalatly bäsdeşlik barada soraglary döredýär.
Halkara Paralimpiýa Komitetiniň Para suwda ýüzmek boýunça klassifikasiýa kodlary diňe bir kemçilige esaslanýar, Daun sindromy bilen kesellän adamlarda bolsa fiziki we intellektual kemçilikler bar. Daun sindromy bilen kesellän ýüzýänler S14 intellektual kemçilik kategoriýasynda bäsleşip bilseler-de (eger olar IQ synaglarynda pes baha alsalar), olar köplenç garşydaşlarynyň ýokary fiziki güýji bilen ýeňlip galýarlar<ref>{{Cite web|url=https://www.insidethegames.biz/articles/1117707/ipc-athletes-downs-syndrome-paralympics|title=IPC urged to allow greater numbers of athletes with Down's syndrome to compete at Paralympics|publisher=Insidethegames.biz|author=Liam Morgan|date=12 January 2022|access-date=2 March 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.mirror.co.uk/sport/other-sports/paralympics-calls-down-syndrome-category-28545992|title=Paralympics faces calls for Down's syndrome category to ensure level playing field|publisher=Mirror|author=Liam Llewellyn|date=21 November 2022|access-date=10 February 2024}}</ref>. Häzirki wagtda Daun sindromy bilen kesellän ýüzýänler üçin Paralimpiýa kategoriýasy ýok, bu bolsa olaryň intellektual taýdan kemçilikli türgenler hökmünde bäsleşmeli bolýandygyny aňladýar. Bu olaryň fiziki kemçiliklerini göz öňünde tutmaýar<ref>{{Cite web|url=https://mashable.com/article/down-syndrome-athletes-paralympics|title=Athletes with Down syndrome fight for inclusion at the Paralympics|publisher=Mashable.com|author=Ariel Bogle|date=29 August 2016|access-date=2 March 2024}}</ref><ref>{{Cite web|url=https://www.skysports.com/more-sports/olympics/news/29177/12563240/paralympic-dream-for-british-down-syndrome-swimmers-at-first-national-championships|title=Paralympic dream for British Down syndrome swimmers at first national championships|publisher=Sky Sports|author=Rebecca Williams|date=11 March 2022|access-date=2 March 2024}}</ref>.
Dünýäde birnäçe goldaw toparlary IPC Klassifikasiýa Kodlarynyň çarçuwasynda Daun sindromy bilen kesellän ýüzýänler üçin aýratyn klassifikasiýa kategoriýasyny goşmak üçin lobbiçilik edýärler<ref>{{Cite web|url=https://www.portugalresident.com/special21-celebrates-world-down-syndrome-day-in-albufeira/|title=Special21 celebrates World Down Syndrome Day in Albufeira|publisher=Portugal Resident|date=25 March 2022|access-date=2 March 2024|archive-date=2 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240302211052/https://www.portugalresident.com/special21-celebrates-world-down-syndrome-day-in-albufeira/|url-status=dead}}</ref>. Paralimpiýa hereketiniň içinde has köp inkluziwligi ösdürmäge gönükdirilen başlangyçlar, şol sanda kemsitmäge garşy göreşmek we Daun sindromly türgenler üçin deň mümkinçilikleri üpjün etmek boýunça goldaw we maglumatlylygy ýokarlandyrmak boýunça tagallalar ýüze çykdy<ref>{{Cite web|url=https://www.portugalresident.com/new-push-to-make-downs-syndrome-swimmers-eligible-for-paralympics/|title=New push to make Down's syndrome swimmers eligible for Paralympics|publisher=Portugal Resident|author=Michael Bruxo|date=14 December 2021|access-date=2 March 2024|archive-date=2 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240302220949/https://www.portugalresident.com/new-push-to-make-downs-syndrome-swimmers-eligible-for-paralympics/|url-status=dead}}</ref>. Dowam edýän goldawa garamazdan, mesele çözülmän galýar we Daun sindromly ýüzüjiler degişli klassifikasiýa ýollaryna girmekde kynçylyklara duçar bolýarlar<ref>{{Cite web|url=https://www.dsiso.org/paralympics-participation-swimmers-with-down-syndrome/|title=Paralympics Participation swimmers with Down syndrome|publisher=Down Syndrome International Swimming Organisation|author=Emily Laurence|access-date=2 March 2024|archive-date=2 March 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240302211051/https://www.dsiso.org/paralympics-participation-swimmers-with-down-syndrome/|url-status=dead}}</ref>.
== Klassifikasiýa ==
{{main|Maýyplygy bolan türgenler üçin sport klassifikasiýasy}}
[[Image:Paralympic XC ski sitting.JPG|thumb|right|Ukrainanyň wekili Olena Ýurkowska 2010 ýyldaky Gyşky Paralimpiýa oýunlarynda oturulyp edilýän çana-şä (sit-ski) boýunça ýaryşda]]
=== Kategoriýalar ===
Halkara Paralimpiýa Komitetini (IPC) maýyplygyň on kategoriýasyny kesgitledi; bularyň hataryna fiziki, görüş we intellektual kynçylyklar girýär. Bu maýyplyklaryň haýsydyr birine eýe bolan türgenler Paralimpiýa oýunlaryna gatnaşyp bilerler we her kategoriýanyň içinde maýyplygyň derejesine görä bölünerler; bu bölünişik sport görnüşine görä üýtgeýän funksional klassifikasiýa ulgamy arkaly amala aşyrylýar (her sport görnüşi maýyplygyň ähli kategoriýalaryny öz içine alyp bilmez). Bu kategoriýalar hem Tomusky, hem-de Gyşky Paralimpiýa oýunlaryna degişlidir<ref name="paralympic.org">{{cite web|title=Layman's Guide to Paralympic Classification|url=http://www.paralympic.org/sites/default/files/document/120716152047682_classificationguide_1.pdf|publisher=International Paralympic Committee|access-date=25 December 2018|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20180309134129/https://www.paralympic.org/sites/default/files/document/120716152047682_ClassificationGuide_1.pdf|archive-date=9 March 2018}}</ref>.
'''[[Fiziki maýyplyk]]''' – Fiziki maýyplygyň sekiz dürli görnüşi bar:
* Myşsa güýjüniň peselmegi – Bu kategoriýadaky bozulmalarda myşsalaryň (meselem, bir aýagyň ýa-da goluň, bedeniň bir tarapynyň ýa-da aşaky böleginiň myşsalarynyň) döredýän güýji azalýar (meselem, oňurga ýiliginiň şikesi, spina bifida, poliomielitden soňky sindrom).
* Hereket diapazonynyň çäklenmegi – Bir ýa-da birnäçe bogunda hereket diapazony yzygiderli ýagdaýda azalýar. Artrit ýaly ýiti ýagdaýlar bu topara girmeýär.
* Agzanyň ýitirilmegi ýa-da kemçiligi – Kesel, şikes ýa-da dogabitdi kemçilik sebäpli süňkleriň ýa-da bogunlaryň bölekleýin ýa-da doly ýoklugy (meselem, dismeliýa).
* Aýaklaryň uzynlygynyň tapawudy – Dogabitdi kemçilik ýa-da şikes sebäpli bir aýakda süňküň ep-esli gysgalmagy ýüze çykýar.
* Pes boý – Süňk ýa-da kekirdek gurluşlaryndaky daýanç-hereket ulgamy kemçiligi sebäpli aýaklaryň, goluň we göwdäniň gysgalmagy netijesinde boýuň pes bolmagy (meselem, ahondroplaziýa, ösüş gormonynyň ýetmezçiligi, osteogenezis imperfekta).
* Gipertoniýa – Gipertoniýa myşsa dartgynlygynyň adaty bolmadyk derejede ýokarlanmagy we myşsanyň uzalmak ukybynyň peselmegi bilen häsiýetlendirilýär. Gipertoniýa şikes, kesel ýa-da merkezi nerw ulgamynyň zeper ýetmegi bilen baglanyşykly ýagdaýlar netijesinde ýüze çykyp biler (meselem, serebral ysmaz).
* Ataksiýa – Ataksiýa myşsa hereketleriniň utgaşdyrylmagynyň bozulmagyndan ybarat bolan ýagdaýdyr (meselem, serebral ysmaz, Fridreýhiň ataksiýasy, köpleýin skleroz). Atetoz – Atetoz, adatça, deňagramsyz, erkden daşary hereketler we simmetrik beden durşuny saklamakda kynçylyk çekmek bilen häsiýetlendirilýär (meselem, serebral ysjagyňylyk ýa-da horeoatetoz ýagdaýlarynda).
Görüş ukybynyň bozulmagy – Görüş ukyby bozulan türgenler; bu topara bölekleýin görüşden (ýuridik taýdan kör hasaplanmaga ýeterlik derejede) başlap, doly körlüge çenli bolan ýagdaýlar degişlidir. Bu, görüş ulgamynyň bir ýa-da birnäçe böleginiň (gözüň gurluşy, reseptorlar, görüş nerwiniň ýollary we beýniniň görüş merkezi) zeper ýetmegini öz içine alýar<ref name="paralympic.org"/>. Görüş ukyby bozulan türgenlere ýol görkezýän şahslar (gidler) ýaryşyň şeýle bir ýakyn we möhüm bölegi bolup durýar welin, görüş ukyby bozulan türgen bilen ýol görkeziji bilelikde bir topar hasaplanýar. 2012 ýyldan başlap, bu ýol görkezijiler, şeýle hem bäş adamlyk futbol oýnunda (futzalda) görüşi kadaly bolan derwezeçiler özbaşdak medallary almaga hukuk gazandylar<ref name="thestar.com"/><ref name="bbc-ablebodied">{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/uk-england-19422244 |title=Paralympics 2012: The able-bodied athletes at the Games |publisher=BBC News |date=31 August 2012 |access-date=31 August 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120831224407/http://www.bbc.co.uk/news/uk-england-19422244 |archive-date=31 August 2012 |url-status=live }}</ref>.
[[Akyl taýdan maýyplyk]] – Akyl taýdan düýpli bozulmalary we şonuň bilen baglanyşykly uýgunlaşma häsiýetindäki çäklendirmeleri bolan türgenler. Halkara Paralimpiýa Komitetiniň (IPC) işi esasan fiziki maýyplygy bolan türgenlere gönükdirilen bolsa-da, käbir Paralimpiýa oýunlaryna "akyl taýdan maýyplyk" topary hem goşuldy. Bu topara diňe 18 ýaşyna çenli anyklanan akyl taýdan maýyplygy bolan ýokary derejeli türgenler degişlidir. Şeýle-de bolsa, Halkara Olimpiýa Komitetiniň (IOC) ykrar eden "Ýörite Olimpiýa oýunlary" (Special Olympics World Games) akyl taýdan maýyplygy bolan ähli adamlar üçin açykdyr<ref name=specialolympics/>.
=== Klassifikasiýa ulgamy ===
{{main|Maýyplygy bolan türgenler üçin sport klassifikasiýasy}}
[[File:Goalball vid Paralympics i Aten.jpg|thumb|right|2004 ýyldaky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda Şwesiýanyň golbol topary]]
Paralimpiýa oýunlarynda türgenler üçin funksional klassifikasiýa ulgamy ulanylýar, ýöne dürli sport görnüşlerine baglylykda onda käbir tapawutlar bolup biler. Funksional ulgamda esasy üns türgeniň maýyplygynyň onuň sport netijelerine nähili täsir edýändigine gönükdirilýär. Bu ulgama laýyklykda, aýaklarynyň funksiýasyny doly ýitiren türgenler (köp sport görnüşlerinde) bilelikde ýaryşýarlar; sebäbi olaryň funksional ýitgisi deňdir we bu ýitginiň sebäbi ähmiýetli däldir<ref name=lexi>{{cite web|url=https://lexi.global/sports/impairment-to-class/|title=Lexi parasports classification guide|website=Lexi.global|access-date=13 June 2025}}</ref>.
Dürli görnüşli maýyplygy bolan türgenleriň gatnaşyp bilýän ýüzmek ýa-da ýeňil atletika ýaly sport görnüşlerinde, gatnaşyjylar öz maýyplygyna we zeper ýetme derejesine baglylykda dürli synplara (klaslara) bölünýärler. Munuň maksady, türgeniň maýyplygynyň bäsdeşlerine garşy görkezýän sport netijelerine ýetirýän täsirini iň pes derejä düşürmekdir. Mysal üçin, ýeňil atletikada we ýüzmekde, görme ukyby bozulan türgenler 11–13 kategoriýalarda ýaryşýarlar; bu ýerde 11 kategoriýadaky türgenler örän pes ýagtylyk duýujylygyna we/ýa-da hiç hili ýagtylyk duýma ukybyna eýe däl bolýarlar, 13 kategoriýadaky türgenler bolsa Paralimpiýa sportuna gatnaşmaga rugsat berilýän iň ýeňil derejeli görme bozulmasyna eýe bolanlardyr<ref name=class>{{cite web |title=World Para Swimming Classifications and Categories – SB9, SB8. |publisher=International Paralympic Committee |url=https://www.paralympic.org/swimming/classification |access-date=17 July 2023 |archive-url=https://web.archive.org/web/20230717085533/https://www.paralympic.org/swimming/classification|archive-date=17 July 2023|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Athletics |publisher=Australian Paralympic Committee |url=http://www.paralympic.org.au/Sport/SportProfiles/Athletics.aspx |access-date=7 April 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100118115126/http://www.paralympic.org.au/Sport/SportProfiles/Athletics.aspx |archive-date=18 January 2010 |url-status=dead }}</ref>.
====Türgenleriň funksional derejesiniň ýokarlandyrylmagy====
Käbir sport görnüşlerinde türgenlerden öz aralaryndaky fiziki çäklendirmeleri deňleşdirýän enjamlary ulanmak talap edilýär. Mysal üçin, Paralimpiýa oýunlarynda görmegiň bozulmagynyň üç dürli derejesi ykrar edilýär. S11 derejeli suwda ýüzmek boýunça türgenlerde görmegiň bozulmagy iň agyr bolýar we bu derejeli ähli ýüzüjiler has agyr görmegiň bozulmagyndan gelip çykýan islendik kemçiligiň öňüni almak üçin garaňky äýnek dakynmalydyrlar<ref>{{cite web|title=Goalball|publisher=International Paralympic Committee|url=http://www.paralympic.org/Sport/IOSD_Sports/Goalball/index.html|access-date=8 April 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20091024104216/http://www.paralympic.org/Sport/IOSD_Sports/Goalball/index.html | archive-date=24 October 2009}}</ref>.
====Toparlary deňleşdirmek====
Şeýle hem, toparlaryň umumy topar hökmünde bahalandyrylýan [[Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda maýyp arabaly regbi|maýyp arabaly regbi]] ýa-da estafeta görnüşindeli ýüzüş ýaly toparlaýyn ýaryşlar bar. Her bir türgene, hereket mümkinçiliginiň çäkliligi esasynda, şol sport görnüşine mahsus bolan bal berilýär. Pes bal, ýokary bala garanyňda, hereket mümkinçiliginiň has çynlakaý derejede çäklidigini aňladýar. Deň bäsleşigi üpjün etmek üçin, meýdançada bir wagtda hereket edýän toparyň umumy ballarynyň jemi bellenilen iň ýokary çäkden geçmeli däldir. Meselem, maýyp arabaly regbide dört oýunçynyň maýyplyk derejesini aňladýan ballarynyň jemi sekiz baldan köp bolmaly däldir. Ýöne ýüzüş boýunça estafeta ýaryşlarynda dürli umumy bal çäkleri göz öňünde tutulan dört kategoriýa bar. Her toparyň umumy baly degişli kategoriýanyň bellenilen çäginden az bolmalydyr.<ref>{{cite web|title=Wheelchair Rugby|publisher=International Paralympic Committee|url=http://www.paralympic.org/Sport/IF_Sports/Wheelchair_Rugby/index.html|access-date=8 April 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100619180525/http://paralympic.org/Sport/IF_Sports/Wheelchair_Rugby/index.html|archive-date=19 June 2010}}</ref><ref>{{cite web|url=https://lexi.global/sports/swimming/swimming-relay/34-point-relay|access-date=13 June 2025|title=Lexi Paralympic Swimming Classifications: 34 point relay|website=Lexi.global}}</ref>.
== Sport ==
{{main|Paralimpiýa sport görnüşleri}}
Tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň maksatnamasyna ýigrimi iki, gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň maksatnamasyna bolsa alty sany sport görnüşi girýär. Käbir sport görnüşleriniň özünde birnäçe ýaryş görnüşi bar. Meselem, dag-çaňgy sportunda aşak düşmek (downhill), super-kombinasiýa, super-G, slalom we ägirt uly slalom (giant slalom) ýaly görnüşler bar. Halkara Paralimpiýa Komitetiniň (IPC) garamagyna sport görnüşleriniň käbiri degişli bolsa-da, hemmesi däl. Belli bir maýyplyk toparlaryna mahsus bolan käbir sport görnüşlerine beýleki halkara guramalar, ýagny Halkara Sport Federasiýalary (IF) gözegçilik edýär; olaryň arasynda Halkara Araba we Amputasiýa edilenleriň Sport Federasiýasy (IWAS), Halkara Körleriň Sport Federasiýasy (IBSA) we Serebral Palsiýaly Adamlaryň Halkara Sport we Dynç Alyş Assosiasiýasy (CP-ISRA) ýaly guramalar bar. Bu halkara sport federasiýalarynyň milli bölümleri, şol sanda milli derejede türgenleri saýlap almak we sport işlerine ýolbaşçylyk etmek bilen meşgullanýan Milli Paralimpiýa Komitetleri hereket edýär<ref>{{cite web|title=Organization |publisher=International Paralympic Committee |url=http://www.paralympic.org/IPC/Organization/ |access-date=14 April 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100421005622/http://www.paralympic.org/IPC/Organization/ |archive-date=21 April 2010 |url-status=live }}</ref><ref>{{cite web|title=Sport |publisher=International Paralympic Committee |url=http://www.paralympic.org/Sport/ |access-date=14 April 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100305234248/http://www.paralympic.org/Sport/ |archive-date=5 March 2010 |url-status=live }}</ref>.
== Aldawçylyk baradaky aýyplamalar ==
{{main|Paralimpiýa oýunlarynda aldawçylyk}}
2000 ýyldaky Sidney oýunlaryndan soň, ispan basketbolçysy, zehin taýdan maýyplygy bolanlar (ID) üçin niýetlenen ýaryşda altyn medal gazanan Ispaniýanyň basketbol toparynyň käbir agzalarynyň hakykatdanam maýyplygynyň ýokdugyny öňe sürdi. Ol on iki adamlyk topardan diňe iki türgeniň zehin taýdan maýyplygy bolan türgenlere degişli talaplara laýyk gelýändigini aýtdy<ref name=cheating2>{{Cite news|title=Cheating shame of Paralympics|last=Slot|first=Owen|work=The Daily Telegraph|date=3 February 2001|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/2998162/Cheating-shame-of-Paralympics.html|access-date=7 April 2010|location=London|archive-url=https://web.archive.org/web/20111222162456/http://www.telegraph.co.uk/sport/2998162/Cheating-shame-of-Paralympics.html|archive-date=22 December 2011|url-status=live}}</ref>. Bu ýagdaý jedellere sebäp boldy we Halkara Paralimpiýa Komitetini (IPC) Ispaniýanyň Milli Paralimpiýa Komitetini derňew geçirmäge çagyrdy<ref>{{cite web|url=http://www.paralympic.org/release/Main_Sections_Menu/Media/Press_Releases/2000_11_27_a.html |title=IPC Calls For Full Investigation|access-date=7 April 2010|date=27 November 2000|publisher=International Paralympic Committee |archive-url = https://web.archive.org/web/20060118062536/http://www.paralympic.org/release/Main_Sections_Menu/Media/Press_Releases/2000_11_27_a.html |archive-date = 18 January 2006}}</ref>. Derňew netijesinde, zehin taýdan maýyplyk boýunça düzgünleri bozan birnäçe ispan türgeni ýüze çykaryldy. Zehin taýdan maýyplyk boýunça ýaryşlara gözegçilik edýän federasiýanyň prezidenti Fernando Martin Wisente beren interwýusynda, dünýä boýunça türgenleriň gatnaşmak düzgünlerini bozýandygyny boýun aldy. IPC hem öz gezeginde derňew işine başlady. IPC-niň derňewiniň netijeleri ispan türgeniniň aýyplamalaryny tassyklady we bu ýagdaýyň diňe basketbol ýaryşy ýa-da ispan türgenleri bilen çäklenmändigini ýüze çykardy. Netijede, zehin taýdan maýyplyk boýunça ähli ýaryşlar näbelli möhlete çenli togtadyldy<ref>{{cite web|url=http://www.paralympic.org/release/Main_Sections_Menu/Media/Press_Releases/2001_03_09_a.html |title=IPC Suspends INAS-FID from Membership|access-date=7 April 2010|date=9 March 2001|publisher=International Paralympic Committee |archive-url = https://web.archive.org/web/20041224162629/http://www.paralympic.org/release/Main_Sections_Menu/Media/Press_Releases/2001_03_09_a.html |archive-date = 24 December 2004}}</ref>. Zehin taýdan maýyplygy bolan türgenleriň gatnaşmagyny düzgünleşdirýän talaplar we gözegçilik çäreleri berkidilenden soň, 2008 ýyldaky oýunlardan soň bu gadaganlyk aýryldy. 2012 ýyldaky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda zehin taýdan maýyplygy bolan türgenler üçin ýüzmek, ýeňil atletika, stoluň üstünde oýnalýan tennis we gaýykda kürek çekmek ýaly dört görnüşde ýaryşlaryň geçirilmegi meýilleşdirildi<ref name=cheating>{{Cite news|title=Cheating does happen in the Paralympics|last=Grey-Thompson|first=Tanni|date=11 September 2008|work=The Daily Telegraph|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/olympics/paralympic-sport/2798515/Cheating-does-happens-in-the-Paralympics-Paralympics.html|access-date=7 April 2010|location=London|archive-url=https://web.archive.org/web/20120828224222/http://www.telegraph.co.uk/sport/olympics/paralympic-sport/2798515/Cheating-does-happens-in-the-Paralympics-Paralympics.html|archive-date=28 August 2012|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web|title=Re-Inclusion of Athletes with Intellectual Impairment in Paralympic Sports |last=Van de Vliet |first=Peter |publisher=International Paralympic Committee |date=15 December 2009 |url=http://www.paralympic.org/export/sites/default/Sport/Classification/2009_12_15_Memo_IPC_Membership_ID_Athlete_Reinclusion_FINAL.pdf |access-date=7 April 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20110605163054/http://www.paralympic.org/export/sites/default/Sport/Classification/2009_12_15_Memo_IPC_Membership_ID_Athlete_Reinclusion_FINAL.pdf |archive-date=5 June 2011 }}</ref>.
Paralimpiýa oýunlaryna steroidleriň ulanylmagy hem kölege saldy. Pekinde geçirilen 2008 ýyldaky oýunlarda, gadagan edilen maddalaryň barlygy anyklanan üç sany pauerlifting türgeni we bir nemes basketbolçysy ýaryşlardan çetleşdirildi. Bu, 2000 ýyldaky oýunlarda ýaryşlardan çetleşdirilen on sany pauerlifting türgeni we bir ýeňil atletika türgeni bilen deňeşdirilende azdy<ref name=steroids>{{Cite magazine|title=Paralympians can do the same thing as Olympic athletes-including cheating|publisher=CNNSI.com|magazine=Sports Illustrated|date=6 March 2002|url=http://sportsillustrated.cnn.com/more/news/2002/03/06/paralympics_cheating_ap/|access-date=7 April 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20080828002849/http://sportsillustrated.cnn.com/more/news/2002/03/06/paralympics_cheating_ap|archive-date=28 August 2008|url-status=live}}</ref>. Nemes lyžaçysy Tomas Oelsner steroidleriň barlygy anyklanan ilkinji Gyşky Paralimpiýa türgeni boldy. Ol 2002 ýyldaky Gyşky Paralimpiýa oýunlarynda iki sany altyn medal gazanypdy, ýöne barlagda gadagan edilen maddanyň tapylmagyndan soň medallary yzyna alyndy<ref>{{cite web|title=Skier Fails Drug Test |last=Maffly |first=Bryan |publisher=Salt Lake 2002 Paralympics |date=13 March 2002 |url=http://saltlake2002.paralympic.org/ |access-date=7 April 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20100605042933/http://saltlake2002.paralympic.org/ |archive-date=5 June 2010 }}</ref>. Wankuwerde geçirilen 2010 ýyldaky Gyşky Paralimpiýa oýunlarynda şwed kerlingçisi Glenn Ikoneniň barlagynda gadagan edilen maddanyň barlygy anyklandy we ol IPC tarapyndan alty aý möhlet bilen ýaryşlardan çetleşdirildi<ref>[http://www.paralympic.org/news/anti-doping-rule-violation-swedish-wheelchair-curler Anti-Doping Rule Violation of Swedish Wheelchair Curler] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20140316004137/http://www.paralympic.org/news/anti-doping-rule-violation-swedish-wheelchair-curler |date=16 March 2014 }}, [[International Paralympic Committee]] (IPC), 4 May 2010</ref>. Ol kerling ýaryşynyň galan böleginden çetleşdirildi, ýöne onuň toparyna ýaryşy dowam etdirmäge 54 ýaşly kerlingçi lukmanynyň oňa gadagan edilen maddalaryň sanawyndaky bir derman serişdesini belländigini aýtdy<ref>{{Cite news|title=Winter Paralympics 2010: Wheelchair curler's positive drug test mars closing ceremony|last=Davies|first=Gareth|publisher=Telegraph Media Group Limited|work=The Telegraph|date=21 March 2010|url=https://www.telegraph.co.uk/sport/olympics/paralympic-sport/7494715/Winter-Paralympics-2010-Wheelchair-curlers-positive-drug-test-mars-closing-ceremony.html|access-date=3 May 2010|location=London|archive-url=https://web.archive.org/web/20120828224228/http://www.telegraph.co.uk/sport/olympics/paralympic-sport/7494715/Winter-Paralympics-2010-Wheelchair-curlers-positive-drug-test-mars-closing-ceremony.html|archive-date=28 August 2012|url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |title=Swedish wheelchair curler suspended for use of an illegal drug |last=Little |first=Lyndon |publisher=Canwest Publishing Inc. |work=The Vancouver Sun |date=19 March 2010 |url=https://vancouversun.com/sports/2010wintergames/Swedish+wheelchair+curler+suspended+illegal+drug/2703907/story.html |access-date=3 May 2010 |archive-url=https://web.archive.org/web/20100424033136/http://www.vancouversun.com/sports/2010wintergames/Swedish%2Bwheelchair%2Bcurler%2Bsuspended%2Billegal%2Bdrug/2703907/story.html |archive-date=24 April 2010 |url-status=dead }}</ref>.
Paralimpiýa resmileriniň häzirki wagtda ýüzbe-ýüz bolýan ýene bir meselesi "busting" (gan basyşyny emeli ýol bilen ýokarlandyrmak) usulydyr. Sportçylar, köplenç öz bedenine zyýan ýetirmek arkaly gan basyşyny emeli ýol bilen ýokarlandyryp bilýärler; bu usulyň netijeliligi 15%-e çenli artdyryp bilýändigi subut edildi. Bu usul, esasanam, ýaryşyň dowamlylygy ýokary bolan sport görnüşlerinde, meselem, çiş-ýurtly ýerlerde geçirilýän çyzykly ylgawly (cross-country) çana typmak ýaryşlarynda has netijelidir. Gan basyşyny ýokarlandyrmak üçin sportçylar bil-oňurga şikesiniň aşagyndaky beden agzalaryna (aýaklara ýa-da gollara) bilkastdan şikes ýetirýärler. Şeýle şikeslere süňk döwmek, agzalary aşa berk daňmak we ýokary basyşly kompression joraplary ulanmak ýaly hereketler girip biler. Şikes agyrysyz bolup, ýöne sportçynyň gan basyşyna täsir edýär<ref>{{Cite news|title=Feel-bad story of the day: Paralympians appear to be cheating|work=The National Post|agency=Agence France-Presse|date=17 March 2010|url=https://nationalpost.com/sports/feel-bad-story-of-the-day-paralympians-appear-to-be-cheating|access-date=25 December 2018|archive-url=https://archive.today/20181225193021/https://nationalpost.com/sports/feel-bad-story-of-the-day-paralympians-appear-to-be-cheating|archive-date=25 December 2018|url-status=live}}</ref>.
Ýene bir ähtimal mesele, Paralimpiýa sportçylarynyň arasynda gen terapiýasynyň ulanylmagydyr. Ähli Paralimpiýa sportçylaryna gen dopingi arkaly öz ukyp-başarnyklaryny ýokarlandyrmak gadagan edilendir, ýöne bu düşünjeleri biri-birinden tapawutlandyrmak gaty kyn meseledir.[99] Bütindünýä Antidoping Agentligi (WADA) häzirki wagtda gen dopingi we gen terapiýasy boýunça barlaglary geçirýär; munuň bir sebäbi hem, biri-biri bilen ýakyn baglanyşykly bolan bu iki düşünjäniň arasyndaky serhedi kesgitlemekdir<ref name="WADA">{{cite web |publisher=World Anti Doping Agency |date=October 2009 |title=Gene Doping |url=http://www.wada-ama.org/en/Science-Medicine/Science-topics/Gene-Doping/ |access-date=27 September 2013 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20091121094012/http://www.wada-ama.org/en/Science-Medicine/Science-topics/Gene-Doping/ |archive-date=21 November 2009}}.</ref>.
IPC (Halkara Paralimpiýa Komitetleri) 2003 ýyldan bäri WADA bilen hyzmatdaşlyk edip, öz Paralimpiýa sportçylarynyň arasynda WADA-nyň antidoping düzgünnamasyna berjaý edilmegini üpjün edip gelýär. Şeýle hem IPC, Paralimpiýa sportunda dopingiň ähtimal täsirini has-da azaltmak maksady bilen, her bir oýunlarda barlagdan geçirilýän sportçylaryň sanyny artdyrmagy dowam etdirmegi wada berdi.[101] Sportçylaryň ählisiniň WADA-nyň düzgünlerine laýyklykda çykyş etmegini üpjün etmek üçin, IPC tarapyndan ýaryşlaryň dowamynda we ýaryşlardan daşary hökmany barlaglar hem girizildi<ref name="PlayTrue">{{cite magazine |publisher=World Anti-Doping Agency |date=2008 |magazine=Play True |issue=3 |title=Levelling the Playing Field |url=http://www.wada-ama.org/Documents/Resources/Publications/PlayTrue_Magazine/PlayTrue_2008_3_Levelling_the_Playing_Field_EN.pdf |access-date=13 April 2012 |url-status=dead |archive-date=29 May 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120529042027/http://www.wada-ama.org/Documents/Resources/Publications/PlayTrue_Magazine/PlayTrue_2008_3_Levelling_the_Playing_Field_EN.pdf}}</ref>.
Sud-lukmançylyk seljermesi üçin nusgalary iberenden soň, IPC Soçide geçirilen 2014 ýylyň Gyşky Paralimpiýa oýunlarynda rus sportçylarynyň arasynda giň ýaýran doping ulgamynyň hereket edendigini tassyklaýan subutnamalary tapdy<ref name="ReferenceB">{{Cite news|title=The IPC suspends the Russian Paralympic Committee with immediate effect|publisher=IPC |date=7 August 2016|url=https://www.paralympic.org/news/ipc-suspends-russian-paralympic-committee-immediate-effect|access-date=27 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20171207035019/https://www.paralympic.org/news/ipc-suspends-russian-paralympic-committee-immediate-effect|archive-date=7 December 2017|url-status=live}}</ref>. 2016 ýylyň 7 awgustynda IPC-niň Ýolbaşçy geňeşi biragyzdan karara gelip, tutuş Russiýa toparyny 2016 ýylyň Tomusky Paralimpiýa oýunlaryndan çetleşdirdi; munuň sebäbi hökmünde Russiýanyň Paralimpiýa Komitetiniň IPC-niň Antidoping düzgünnamasyny we "esasy konstitusion talap" bolup IPC-niň prezidenti ser Filip Kreýwen Orsýetiň hökümetiniň "para sportçylaryny betbagtçylykly ýagdaýda şowsuzlyga uçradandygyny" aýtdy<ref>{{Cite news|title=The IPC decision on the membership status of the Russian Paralympic Committee|publisher=IPC |first1=Todd |last1=Nicholson |date=7 August 2016|url=https://www.paralympic.org/news/ipc-decision-membership-status-russian-paralympic-committee |access-date=27 November 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170828210654/https://www.paralympic.org/news/ipc-decision-membership-status-russian-paralympic-committee|archive-date=28 August 2017|url-status=live}}</ref>. IPC-niň sportçylar geňeşiniň başlygy we CPC agzasy Todd Nikolson Orsýetiň sportçylary "global başarnygyny görkezmek" üçin "piýonlar" hökmünde ulanandygyny aýtdy<ref>{{Cite news|title=The IPC decision on the membership status of the Russian Paralympic Committee|publisher=IPC |first1=Philip |last1=Craven |date=7 August 2016 |url=https://www.paralympic.org/news/ipc-decision-membership-status-russian-paralympic-committee-0 |access-date=27 November 2017|url-status=live|archive-date=28 August 2017|archive-url=https://web.archive.org/web/20170828203613/https://www.paralympic.org/news/ipc-decision-membership-status-russian-paralympic-committee-0}}</ref>.
Orsýetli sportçylara 2020 ýyldaky Tokio Paralimpiýa oýunlarynda bitarap baýdak astynda bäsleşmäge rugsat berildi, ýöne Orsýetiň Ukraina doly göwrümli çozuşyndan soň Russiýa (we Belarus) 2022 ýylda ýene-de doly çykaryldy. 2025 ýylyň sentýabrynda IPC Orsýetiň 2026 ýylda bäsleşmegine girizilen çäklendirmeleri aýyrdy, emma käbir halkara sport federasiýalarynyň gadaganlyklary onuň ähli sport görnüşlerine gatnaşmagyna päsgel berýär.
== Görnükli çempionlar we gazanylan üstünlikler ==
{{main|Paralimpiýa medallarynyň eýeleriniň sanawy|Paralimpiýa oýunlarynda birnäçe gezek altyn medal gazananlaryň sanawy}}
ABŞ-ly Trischa Zorn taryhda iň köp medal gazanan paralimpiýaçydyr. Ol görme ukyby bolmadyk türgenler üçin niýetlenen ýüzüş ýaryşlaryna gatnaşyp, jemi 55 medal (şol sanda 41 altyn medal) gazandy. Onuň Paralimpiýa karýerasy 1980 ýyldan 2004 ýyla çenli, ýagny 24 ýyllap dowam etdi. Şeýle-de, ol 1980 ýylda ABŞ-nyň Olimpiýa ýüzüş toparynda ätiýaçdaky türgen hökmünde bellige alnypdy, ýöne ABŞ-nyň we onuň birnäçe ýaranynyň boýkoty sebäpli Olimpiýa oýunlaryna gatnaşyp bilmedi<ref>{{cite web|title=Trischa Zorn-Hudson|publisher=USA Swimming|url=http://www.usaswimming.org/_Rainbow/Documents/9c996fd2-8691-48d4-87f4-b51a5c65133a/Trischa%20Zorn-Hudson%20Resume%202009.pdf|access-date=8 April 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20100619095827/http://usaswimming.org/_Rainbow/Documents/9c996fd2-8691-48d4-87f4-b51a5c65133a/Trischa%20Zorn-Hudson%20Resume%202009.pdf|archive-date=19 June 2010|url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite magazine|title=Trischa Zorn|publisher=CNN |magazine=Sports Illustrated |url=http://sportsillustrated.cnn.com/paralympics/news/2000/09/15/zorn_bios/|access-date=8 April 2010|archive-url=https://web.archive.org/web/20121023100121/http://sportsillustrated.cnn.com/paralympics/news/2000/09/15/zorn_bios/|archive-date=23 October 2012|url-status=dead }}</ref>. Norwegiýaly Ragnhild Myklebust Gyşky Paralimpiýa oýunlarynda gazanylan medallaryň sany boýunça rekordyň eýesidir. 1988 we 2002 ýyllar aralygynda dürli ýaryşlara gatnaşyp, ol jemi 22 medal (şol sanda 17 altyn medal) gazandy. 2002 ýyldaky oýunlarda bäş sany altyn medal gazanandan soň, ol 58 ýaşynda sport karýerasyny tamamlady. Täze Zelandiýadan bolan we aşaky beden bölegi şikesli (paraplegik) ok-ýaý atyjy Neroli Fairhall, 1984 ýylda Los-Anjelesde geçirilen Tomusky Olimpiýa oýunlaryna gatnaşyp, Olimpiýa oýunlaryna gatnaşan ilkinji şikesli türgen we üçünji paralimpiýaçy boldy. Ol Olimpiýa oýunlaryndaky ok-ýaý atyş ýaryşynda otuz dördünji orny eýeledi, şol bir görnüşde bolsa Paralimpiýa oýunlarynyň altyn medalyny gazandy<ref>{{cite web|title=2002 Winter Paralympics |publisher=Disabled Sports USA |work=Challenge Magazine |date=Spring 2002 |url=http://www.dsusa.org/ChallMagarchive/challmag-spring02-winterparalympics.html |access-date=19 April 2010 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20030427080320/http://www.dsusa.org/ChallMagarchive/challmag-spring02-winterparalympics.html |archive-date=27 April 2003 }}</ref>.
== Salgylanmalar ==
{{Salgylanmalar|2}}
6btakhc1cuto98evnup2zaeo7ug40k2
Hannah Cockroft
0
25002
270923
270852
2026-09-24T01:09:24Z
Umarxon III
11129
270923
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox sportsperson
|name = Hannah Cockroft
|honorific_suffix =
|image = Hannah Cockroft.jpeg
|caption = Cockroft 2010 ýylda
|nickname = {{Unbulleted list |Harasat Hanna<ref name="Hurricane Hannah">{{cite web |url=https://www.teamgb.com/news/hurricane-hannah-breezes-final |title=Team GB: Hurricane Hannah Breezes Into Final |publisher=Team GB |access-date=8 September 2012}}</ref>}}
|club = Leeds City AC
|birth_date = {{Birth date and age|df=yes|1992|07|30}}<ref name="ParalympicsGB bio">{{cite web |url=http://www.paralympics.org.uk/gb/athletes/hannah-cockroft |title=London 2012 Athletes: Hannah Cockroft |publisher=ParalympicsGB |archive-url=https://web.archive.org/web/20160709065323/http://paralympics.org.uk/gb/athletes/hannah-cockroft |archive-date=9 July 2016 |url-status=dead |access-date=10 September 2012 }}</ref>
|education =
|birth_place = Halifax, [[Günbatar Ýorkşir]], [[Angliýa]]
|height =
|weight =
|website = http://www.hannahcockroft.com/
|sport = [[Maýyplar arabasynda ylgaw]]
|coach = [[Jennie Banks]]
|event = 100 m, 200 m, 400 m, 800 m
|disability_class = [[T34 (klassifikasiýa)|T34]]
|turned_pro =
|retired =
|paralympics = [[2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2012]], [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2016]], [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2020]], [[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2024]]
|highest_ranking =
|personal_best =
|show_medals=yes
|medal_templates =
{{Medal|Sport|Aýallar [[Paralimpiýa ýeňil atletikasy]]}}
{{Medal|Country|{{GBR2}}}}
{{Medal|Competition|[[Paralimpiýa oýunlary]]}}
{{Medal|Gold|[[2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2012 London]]|[[2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 100 metri#T34|100 m T34]]}}
{{Medal|Gold|2012 London|[[2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 200 metri#T34|200 m T34]]}}
{{Medal|Gold|[[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2016 Rio]]|[[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 100 metri T34|100 m T34]]}}
{{Medal|Gold|2016 Rio|[[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 400 metri T34|400 m T34]]}}
{{Medal|Gold|2016 Rio|[[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 800 metri T34|800 m T34]]}}
{{Medal|Gold|[[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2020 Tokio]]|[[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 100 metri T34|100 m T34]]}}
{{Medal|Gold|2020 Tokio|[[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 800 metri T34|800 m T34]]}}
{{Medal|Gold|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2024 Pariž]]|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 100 metri T34|100 m T34]]}}
{{Medal|Gold|2024 Pariž|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 800 metri T34|800 m T34]]}}
{{Medal|Competition|[[Dünýä Para ýeňil atletika çempionaty|Dünýä çempionatlary]]}}
{{Medal|Gold|[[2011 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2011 Kraýstçörç]]|100 m T34}}
{{Medal|Gold|2011 Kraýstçörç|200 m T34}}
{{Medal|Gold|[[2013 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2013 Lion]]|[[2013 IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 100 metri|100 m T34]]}}
{{Medal|Gold|2013 Lion|[[2013 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 200 metri|200 m T34]]}}
{{Medal|Gold|[[2015 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2015 Doha]]|[[2015 IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 100 metri|100 m T34]]}}
{{Medal|Gold|2015 Doha|[[2015 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 400 metri|400 m T34]]}}
{{Medal|Gold|2015 Doha|[[2015 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 800 metri|800 m T34]]}}
{{Medal|Gold|[[2017 ýylda geçirilen Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2017 London]]|[[2017 ýylda geçirilen Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 100 metri|100 m T34]]}}
{{Medal|Gold|2017 London|[[2017 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 400 metri|400 m T34]]}}
{{Medal|Gold|2017 London|[[2017 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 800 metri|800 m T34]]}}
{{Medal|Gold|[[2019 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2019 Dubaý]]|[[2019 ýylda geçirilen Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 100 metri|100 m T34]]}}
{{Medal|Gold|2019 Dubaý|[[2019 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 800 metri|800 m T34]]}}
{{Medal|Gold|[[2023 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2023 Pariž]]|[[2023 ýylda geçirilen Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 100 metri|100 m T34]]}}
{{Medal|Gold|2023 Pariž|[[2023 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 800 metri|800 m T34]]}}
{{Medal|Gold|[[2024 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2024 Kobe]]|[[2024 ýylda geçirilen Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 100 metri|100 m T34]]}}
{{Medal|Gold|2024 Kobe|[[2024 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 800 metri|800 m T34]]}}
{{Medal|Gold|[[2025 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2025 Nýu-Deli]]|[[2025 ýylda geçirilen Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 100 metri|100 m T34]]}}
{{Medal|Gold|2025 Nýu-Deli|[[2025 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 400 metri|400 m T34]]}}
{{Medal|Gold|2025 Nýu-Deli|[[2025 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 800 metri|800 m T34]]}}
{{Medal|Competition|[[Para ýeňil atletika boýunça Ýewropa çempionaty|Ýewropa çempionatlary]]}}
{{Medal|Gold|[[2014 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça Ýewropa çempionaty|2014 Suonsi]] | [[2014 IPC ýeňil atletika boýunça Ýewropa çempionaty — Aýallaryň 100 metri|100 m — T34]]}}
{{Medal|Gold|2014 Suonsi | [[2014 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça Ýewropa çempionaty — Aýallaryň 800 metri|800 m — T34]]}}
{{Medal|Silver|[[2018 ýylky Para ýeňil atletika boýunça Ýewropa çempionaty|2018 Berlin]] | [[2018 ýylda geçirilen Para ýeňil atletika boýunça Ýewropa çempionaty — Aýallaryň 100 metri|100 m — T34]]}}
{{Medal|Gold|2018 Berlin | [[2018 ýylky Para ýeňil atletika boýunça Ýewropa çempionaty — Aýallaryň 800 metri|800 m — T34]]}}
{{Medal|Competition|[[Maýyplar arabasy we protezleri bolan türgenleriň halkara sport federasiýasy|IWAS ýaşlar dünýä çempionaty]]}}
{{Medal|Gold|2011 Dubaý|200 m T34/53}}
{{Medal|Gold|2011 Dubaý|400 m T34/53}}
{{Medal|Silver|2011 Dubaý|100 m T34/53}}
{{Medal|Silver|2011 Dubaý|800 m T34/53}}
|updated =
}}
'''Hannah Lucy Cockroft''' (Hanna Lýusy Kokroft, doglan senesi: 1992 ýylyň 30 iýuly) — T34 klassifikasiýasyndaky sprint aralyklaryna ýöriteleşen britan tigirli oturgyçly (wielçer) ýaryşçysy we telewideniýe alyp baryjysy.
Ol öz klassifikasiýasynda 100, 200, 400, 800 we 1500 metr aralyklarynda dünýä rekordlarynyň, şeýle hem 100, 200, 400 we 800 metr aralyklarynda Paralimpiýa rekordlarynyň eýesidir. 2012 ýyldaky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda Beýik Britaniýanyň adyndan çykyş edip, ol iki sany altyn medal gazandy. Ol Rio-de-Žaneýroda geçirilen 2016 ýyldaky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýene-de üç sany altyn medal gazandy<ref name="Facebook">{{cite web |title=Hannah Lucy Cockroft- Double World Champion |url=https://www.facebook.com/pages/Hannah-Lucy-Cockroft-Double-World-Champion/188751217827046 |publisher=Facebook |access-date=12 September 2012}}</ref><ref>{{cite web |title=Hannah Cockroft OBE |url=https://www.sportingheritage.org.uk/content/what-we-do/ambassadors/hannah-cockcroft-mbe |access-date=15 August 2024 |website=Sporting Heritage }}</ref><ref>{{cite news |date=29 August 2021 |title=Tokyo Paralympics: Great Britain's Hannah Cockroft wins third successive 100m gold |url=https://www.bbc.com/sport/disability-sport/58372936 |access-date=15 August 2024 |work=BBC Sport }}</ref>.
== Ilkinji ýyllary ==
Cockroft [[1992]] ýylyň [[30 iýul]]ynda Günbatar Ýorkşiriň Galifaks şäherinde doguldy. Doglandan soň onuň ýüregi iki gezek durdy; bu ýagdaý beýniniň birnäçe böleginde hemişelik zeper ýetmegine sebäp boldy. Netijede, onuň ýanbaşlary gowşady, aýaklarynda deformasiýa ýüze çykdy, hereket etmek bilen baglanyşykly kynçylyklar döredi we ellerindäki ownuk motorika (inçe hereket ukyplary) täsirlendi. Ol gysga aralyklara ýöräp bilýär, ýöne uzak aralyklar üçin tigirli oturgyç ulanýar<ref name="IPC records">{{cite web |title=IPC Athletics Records |url=https://www.paralympic.org/Results/world-records/Athletics |publisher=www.paralympic.org |access-date=10 September 2012}}</ref><ref name="2012 100m">{{cite news |title=Paralympics 2012: Cockroft wins first GB track gold |url=https://www.bbc.co.uk/sport/disability-sport/19437634 |work=BBC Sport |access-date=1 September 2012 |date=31 August 2012}}</ref><ref name="2012 200m">{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/disability-sport/19511011 |title=Paralympics 2012: Hannah Cockroft wins second sprint gold |work=BBC Sport |access-date=6 September 2012 |date=6 September 2012}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.paralympic.org/athletics/results |title=Rio 2016 Paralympic Results}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.standard.co.uk/olympics/paralympics/london-2012-paralympics-ten-essential-facts-about-hannah-cockroft-8091750.html|title=London 2012 Paralympics: Ten essential facts about ... Hannah Cockroft|last=Marsh|first=Jennie|date=29 August 2012|work=Evening Standard|location=London|access-date=10 March 2020}}</ref><ref>{{cite news|url=https://www.telegraph.co.uk/active/10681257/Hannah-Cockroft-remembers-her-fifth-birthday-1997.html|archive-url=https://web.archive.org/web/20180126134859/http://www.telegraph.co.uk/active/10681257/Hannah-Cockroft-remembers-her-fifth-birthday-1997.html|url-status=dead|archive-date=26 January 2018|title=Hannah Cockroft remembers her fifth birthday, 1997|date=7 March 2014|work=Daily Telegraph|access-date=4 March 2020}}</ref>.
=== Tigirli oturgyçly ýaryşlara girişmegi ===
Başlangyç mekdepde okaýarka sport bilen meşgullanmaga rugsat berilmänsoň, Cockroft orta mekdepde ýüzmek, oturan ýagdaýda disk zyňmak we tigirli oturgyçly basketbol ýaly sport görnüşleri boýunça ýaryşlara gatnaşdy<ref name="Guardian 31 August 20122">{{cite news |url=https://www.theguardian.com/sport/2012/aug/31/hannah-cockroft-paralympics |title=Hannah Cockroft burns up the track to relight a flame at Paralympics |last=Williams |first=Richard |date=31 August 2012 |newspaper=The Guardian |access-date=11 September 2012}}</ref>.
Beýik Britaniýanyň mekdep oýunlarynda oturan ýagdaýda disk zyňmak boýunça kümüş medal gazanmagynyň netijesinde, ol 2007 ýylyň oktýabrynda Lafboro uniwersitetinde geçirilen Britaniýa Paralimpiýa Assosiasiýasynyň zehinleri ýüze çykarmak çäresine gatnaşdy<ref name="Guardian 18 August 20122">{{cite news |url=https://www.theguardian.com/sport/2012/aug/18/paralympics-2012-hannah-cockroft |title=Paralympics 2012: Hannah Cockroft fears freeze on London's big stage |last=Steinberg |first=Jacob |date=18 August 2012 |newspaper=The Guardian |access-date=10 September 2012}}</ref>. Bu ýerde oňa öňki tigirli oturgyçly ýaryşçy Tanni Grey-Thompsonuň ýoldaşy doktor Ian Thompson tarapyndan ýokary derejeli ýaryş tigirli oturgyjyny synap görmek mümkinçiligi berildi<ref name="ParalympicsGB bio2">{{cite web |url=http://www.paralympics.org.uk/gb/athletes/hannah-cockroft |title=London 2012 Athletes: Hannah Cockroft |publisher=ParalympicsGB |archive-url=https://web.archive.org/web/20160709065323/http://paralympics.org.uk/gb/athletes/hannah-cockroft |archive-date=9 July 2016 |url-status=dead |access-date=10 September 2012 }}</ref>.
Thompson onuň karýerasynyň ilkinji ýylynda tälimçilik etdi. 2008 ýylda onuň gatnaşan tans akademiýasy özüniň ýyllyk şousynda programmalary satmakdan düşen girdejini oňa öz ýaryş tigirli oturgyjyny satyn almaga kömek etmek üçin berdi; ýöne oturgyç gelende, onuň şahsy ölçeglere görä gurnalyşy nädogry bolup çykdy, şonuň üçin kebşirleýji bolup işleýän kakasy oturgyjy oňa laýyk gelýän görnüşe özgertdi. Şol ýyl "UK School Games" ýaryşyna gaýdyp gelip, ilkinji gezek gatnaşan 100 metr aralyga ýaryşynda altyn medal gazanandan soň, Pekin Paralimpiýa oýunlaryndan gysga wagt geçenden soň Beýik Britaniýanyň Paralimpiýa ýygyndysyna goşulmaga çagyryldy. 2009 ýylda Kokroft ilkinji gezek ýol ýaryşyna — "London Mini Marathon" ýaryşyna gatnaşdy we gyzlaryň arasynda 14–19 ýaş toparynda çempion adyny gazandy<ref name="Guardian 31 August 20122" />.
== Karýerasy ==
=== 2010 ===
2010 ýyla çenli Kokroft "UK Athletics" guramasynyň baş Paralimpiýa tälimçisi Piter Erikssonyň ýolbaşçylygynda türgenleşýärdi<ref name="London 2012 bio2">{{cite web |url=http://www.london2012.com/paralympics/athlete/cockroft-hannah-5502349/ |title=Hannah Cockroft |publisher=London 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120911082146/http://www.london2012.com/paralympics/athlete/cockroft-hannah-5502349/ |archive-date=11 September 2012 |url-status=dead |access-date=11 September 2012 }}</ref>. Ol ýene-de "London Mini Marathon" ýaryşyna gatnaşyp, zenanlaryň arasyndaky çempionlyk derejesini gorap saklady; şeýle hem maý aýynda geçirilen "Knowsley" maýyplygy bolan türgenleriň ýaryşynda T34 derejesinde 400 metr aralyga ýaryşda 65,51 sekunt wagt görkezip, ilkinji gezek dünýä rekordyny goýdy. Şol aýyň dowamynda Kokroft "A-level" synaglaryny tabşyrdy we sekiz günüň içinde ýene-de ýedi sany dünýä rekordyny täzeledi<ref>{{cite news |date=4 December 2013 |title=Sports Personality contender: wheelchair racer Hannah Cockroft |url=https://www.bbc.com/sport/sports-personality/25199615 |access-date=15 August 2024 |work=BBC Sport }}</ref><ref>{{cite news |last=Steinberg |first=Jacob |date=18 August 2012 |title=Paralympics 2012: Hannah Cockroft fears freeze on London's big stage |url=https://www.theguardian.com/sport/2012/aug/18/paralympics-2012-hannah-cockroft |access-date=15 August 2024 |work=The Observer |issn=0029-7712}}</ref><ref>{{cite web |date=31 August 2012 |title=Paralympics 2012: Hannah Cockroft storms away from the field to win GB's first athletics gold |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/olympics/paralympic-sport/9513197/Paralympics-2012-Hannah-Cockroft-storms-away-from-the-field-to-win-GBs-first-athletics-gold.html |access-date=15 August 2024 |website=The Telegraph }}</ref>. Dekabr aýynda geçirilen "Aviva" we "UK Athletics" baýrak gowşuryş dabarasynda ol 2010 ýyl üçin "Beýik Britaniýanyň iň gowy Paralimpiýa çykyşy" baýragyna mynasyp boldy<ref>{{cite web |title=Gaudio Designs and Manufactures UKA Aviva Athletics Awards |url=https://gaudio.co.uk/news/gaudio-designs-and-manufactures-uka-aviva-athletics-awards/ |access-date=15 August 2024 |website=Gaudio Trophies |archive-date=15 August 2024 |archive-url=https://web.archive.org/web/20240815151640/https://gaudio.co.uk/news/gaudio-designs-and-manufactures-uka-aviva-athletics-awards/ |url-status=dead }}</ref>.
=== [[2011]] ===
Kokroft 19 ýaşynda [[Täze Zelandiýa]]nyň Kraýstçörç şäherinde geçirilen 2011 ýyldaky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionatynda Beýik Britaniýanyň uly ýaşlylar ýygyndysyndaky ilkinji çykyşyny amala aşyrdy. Bu ýerde ol T34 derejesinde 100 metr we 200 metr aralyga ýaryşlarda altyn medal gazandy<ref name="ParalympicsGB bio3">{{cite web |url=http://www.paralympics.org.uk/gb/athletes/hannah-cockroft |title=London 2012 Athletes: Hannah Cockroft |publisher=ParalympicsGB |archive-url=https://web.archive.org/web/20160709065323/http://paralympics.org.uk/gb/athletes/hannah-cockroft |archive-date=9 July 2016 |url-status=dead |access-date=10 September 2012 }}</ref>. Şol ýylyň dowamynda ol IWAS-yň ýaşlar arasyndaky dünýä çempionatynda ýaşlar toparynyň wekili hökmünde ilkinji gezek çykyş edip, hem 200 metr, hem-de 400 metr aralyga ýaryşlarda ýeňiş gazandy. Görkezen netijeleri oňa 2011 ýylyň noýabr aýynda "Beýik Britaniýanyň iň gowy Paralimpiýa çykyşy" baýragynyň ikinjisini we öz ýeňil atletika kluby bolan "Leeds City AC"-da ömürlik hormatly agzalyk hukuklaryny gazandyrdy.
=== 2012 ===
[[2012]] ýylyň maý aýynda Kokroft London Olimpiýa stadionynda dünýä rekordyny goýan ilkinji Paralimpiýa türgeni boldy; ol T34 derejesinde 100 metr aralyga ýaryşy 18,56 sekuntda tamamlap, ýeňiş gazandy. Şol aýyň ahyrynda Şweýsariýanyň milli çempionatynda rekordy ýene-de täzeläp, ýaryşy 17,60 sekuntda tamamlady. 2012 ýylyň 31 awgustynda Kokroft ilkinji gezek Paralimpiýa oýunlarynyň finalynda çykyş etdi we T34 kysymly ýaryşda 100 metre ylgaw boýunça finaly 18,05 sekuntda (Paralimpiýa rekordy bilen) tamamlap, Beýik Britaniýa üçin 2004 ýyldan bäri ýeňil atletika boýunça ilkinji altyn medaly, şeýle-de 2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlaryndaky ýeňil atletika boýunça ilkinji altyn medaly gazandy. 6 sentýabrda ol T34 kysymly ýaryşda 200 metre aralygy 31,90 sekuntda geçip, ýene bir altyn medal gazandy; bu netije hem Paralimpiýa rekordy boldy<ref name="ParalympicsGB bio4">{{cite web |url=http://www.paralympics.org.uk/gb/athletes/hannah-cockroft |title=London 2012 Athletes: Hannah Cockroft |publisher=ParalympicsGB |archive-url=https://web.archive.org/web/20160709065323/http://paralympics.org.uk/gb/athletes/hannah-cockroft |archive-date=9 July 2016 |url-status=dead |access-date=10 September 2012 }}</ref>.
"London-2012" oýunlaryndaky üstünlikleri hormatyna, "Royal Mail" kompaniýasy Kokroftyň şekili düşürilen iki sany poçta markasyny çykardy we onuň doglan şäheri bolan Galifaksda iki sany poçta gutusyny altyn reňke boýady<ref name="2012 100m2">{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/disability-sport/19437634 |title=Paralympics 2012: Cockroft wins first GB track gold |date=31 August 2012 |access-date=1 September 2012 |work=BBC Sport}}</ref>. Ol Galifaksdaky "Piece Hall" binasynda geçirilen garşy alyş dabarasynda Kolderdeýl şäheriniň hormatly raýaty diýen ada mynasyp görüldi we 2013 ýylyň Täze ýyl sylaglarynyň hatarynda MBE (Britan imperiýasynyň ordeniniň agzasy) derejesine eýe boldy<ref name="2012 200m2">{{cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/disability-sport/19511011 |title=Paralympics 2012: Hannah Cockroft wins second sprint gold |date=6 September 2012 |access-date=6 September 2012 |work=BBC Sport}}</ref>.
=== 2013 ===
[[28 iýul]]da Kokroft Olimpiýa stadionynda geçirilen "Anniversary Games" ýaryşynda T33/T34 derejesindäki 100 metr aralyga ylgaw ýaryşyny 17,80 sekuntlyk netije bilen — stadionyň rekordyny goýup — ýeňip aldy. Şol aýyň dowamynda Lionda geçirilen IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionatynda Kokroft T34 derejesindäki 100 metr we 200 metr aralyklardaky çempionlyk titullaryny gorap saklady<ref name="ParalympicsGB bio4"/>.
Kokroft [[2013]] ýylda BBC-niň "Ýylyň sport şahsyýeti" baýragyna dalaşgärleriň sanawyna girizildi we umumy hasapda 7 orny eýeledi. Ol Paralimpiýa oýunlary geçirilmeýän ýylda bu baýraga dalaşgär görkezilen ilkinji paralimpiýaçy boldy<ref name="2012 100m2"/><ref name="2012 200m2"/>.
=== [[2014]] ===
Mart aýynda Kokroft "Sport Relief" çäresiniň çäginde geçirilen "Strictly Come Dancing" şou-ýaryşyna gatnaşdy we Paşa Kowalew bilen bilelikde tans edip, ýeňiji boldy. 1 iýunda Bedford halkara ýaryşlarynda Kokroft 1500 metr aralykda 3:53,57 minutlyk täze dünýä rekordyny goýdy<ref>{{cite web |url=http://wdsauk.co.uk/sport-relief-does-strictly/ |title=Sport Relief does Strictly |website=Wheelchair Dance Support Association (UK) |access-date=12 June 2014 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140714164058/http://wdsauk.co.uk/sport-relief-does-strictly/ |archive-date=14 July 2014 |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.bedfordgames.net/Results/2014-BIG-Results.pdf |title=Bedford International Games – Results |website=Bedford International Games |access-date=12 June 2014}}</ref>.
Awgust aýynda Kokroft 100 metr aralykda altyn medal gazandy we ilkinji gezek 800 metr aralyga ýaryşa gatnaşyp, Suonside geçirilen IPC Ýewropa çempionatynda altyn medala eýe boldy. Soňra ol Beýik Britaniýanyň ýeňil atletika boýunça ýylyň para-atleti adyna dördünji gezek mynasyp boldy we "Athletics Weekly" neşiri tarapyndan ýylyň iň gowy aýal para-atleti diýlip yglan edildi.
=== 2015 ===
[[2015]] ýylda Kokroft ýedi ýylyň dowamynda ilkinji gezek ýaryşda ýeňildi; ol iýul aýynda Newhamda geçirilen açyk ýaryşda 400 metr aralykda watandaşy Kare Adenegandan yza galyp, ikinji orny eýeledi. Şol günüň dowamynda ol 800 metr aralykda ýeňiş gazandy. Möwsümiň ahyrynda Dohada geçirilen IPC dünýä çempionatynda Kokroft 100 metr aralykda dünýä çempiony titulyny gorap saklady, şeýle hem dünýä çempionaty derejesinde ilkinji gezek 400 metr we 800 metr aralyklarda altyn medallary gazandy.
=== 2016 ===
[[2016]] ýylda Rio şäherinde geçirilen tomusky Paralimpiýa oýunlarynda Kokroft üç sany altyn medal gazandy: ol zenanlaryň arasynda T34 kysymly ýaryşda 100 metr aralyga ylgaw boýunça çempionlyk derejesini gorap saklady<ref>{{cite news |url=https://www.independent.co.uk/sport/olympics/paralympics/paralympics-2016-results-britain-surpass-beijing-2008-gold-medal-total-sarah-storey-hannah-cockroft-a7308366.html |title=Paralympics 2016: Britain surpass Beijing 2008 gold medal total as Sarah Storey and Hannah Cockroft triumph |date=15 September 2016 |work=The Independent |access-date=16 September 2016}}</ref><ref>{{cite news |url=https://www.coventrytelegraph.net/news/gold-silver-paralympics-100m-coventrys-11871090 |title=Gold and silver in Paralympics 100m for Coventry's Hannah Cockroft and Kare Adenegan |date=11 September 2016 |work=Coventry Telegraph |access-date=16 September 2016}}</ref>, şeýle hem 400 metr aralyga ylgaw boýunça T34 kysymly ýaryşda 58,78 sekuntlyk täze dünýä rekordyny goýup ýeňiş gazandy we 800 metr aralyga ylgaw boýunça T34 kysymly ýaryşda hem ýeňiji boldy<ref>{{cite news |url=https://www.independent.co.uk/sport/olympics/paralympics/paralympics-2016-results-britain-surpass-beijing-2008-gold-medal-total-sarah-storey-hannah-cockroft-a7308366.html |title=Paralympics 2016: Britain surpass Beijing 2008 gold medal total as Sarah Storey and Hannah Cockroft triumph |date=15 September 2016 |work=The Independent |access-date=16 September 2016}}</ref>. Ol bu üç ýaryşyň hemmesinde hem Oýunlaryň rekordyny täzeledi. Watanyna dolanyp geleninden soň, ol Günbatar Ýorkşiriň "Deputy Lieutenant" (wekilçilikli wezipeli şahsyýet) wezipesine bellendi<ref>{{cite news |url=http://www.yorkshirepost.co.uk/sport/athletics/rio-paralympics-halifax-s-hannah-cockroft-leads-golden-streak-to-beat-london-2012-tally-1-8131492 |title=Rio Paralympics: Halifax's Hannah Cockroft leads golden streak to beat London 2012 tally |date=16 September 2016 |work=Yorkshire Post |access-date=16 September 2016 |archivedate=28 April 2019 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20190428093422/https://www.yorkshirepost.co.uk/sport/athletics/rio-paralympics-halifax-s-hannah-cockroft-leads-golden-streak-to-beat-london-2012-tally-1-8131492 }}</ref>.
=== 2017 ===
[[2017]] ýylda Kokroft karýerasynda üçünji gezek 1500 metr aralyga ýaryşa gatnaşyp, 3:50,22 wagt görkezijisi bilen T34 kysymly ýaryş boýunça dünýä rekordyny täzeledi. Şeýlelikde, ol ilkinji gezek T34 kysymly ýaryşlar boýunça dünýä rekordlarynyň doly toplumyna eýe boldy. Şweýsariýanyň Arbon şäherinde geçirilen şol ýaryşda ol şeýle hem, öňki ýyl Rio-2016 Paralimpiýa oýunlarynda goýan 400 metr aralyga ylgaw boýunça dünýä rekordyny we 800 metr aralyga ylgaw boýunça dünýä rekordyny täzeledi; ol 800 metr aralykda 1:55,73 wagt görkezijisini hasaba aldyrdy. Iýul aýynda ol özüniň dördünji dünýä çempionatynda bäsleşmek üçin Stratforddaky QEII Olimpiýa stadionynda geçirilýän ýaryşa — özüniň "öýüne" dolandy. T34 kysymly ýaryşda 100 metr aralyga ylgaw boýunça finaldan öňki gije iýmitden zäherlenmegine garamazdan, Kokroft güýçli irade görkezip, 17,18 sekuntlyk täze dünýä rekordy bilen altyn medala eýe boldy. Şeýle hem ol 800 metr we 400 metr aralyklarda dünýä çempiony boldy; netijede, ol jemi 10 gezek dünýä çempiony derejesine ýetdi we Dünýä çempionatlarynyň taryhynda iň köp üstünlik gazanan britan türgeni boldy. Gazanan üstünlikleri üçin Kokroft Sport žurnalistleriniň assosiasiýasy tarapyndan "Ýylyň britan zenan türgeni" diýlip yglan edildi. Ol bu baýraga eýe bolan taryhda ilkinji Paralimpiýa türgeni boldy (baýragyň 57 ýyllyk taryhynda).
=== 2018 ===
[[2018]] ýyl Kokroftyň halkara derejesindäki ilkinji ýeňlişine şaýat boldy. Ýedi ýyllap ýeňijiler kürsüsiniň iň ýokarky basgançagynda durandan soň, 26 ýaşly türgen Berlin şäherinde geçirilen Para-ýeňil atletika boýunça Ýewropa çempionatynda T34 klasynda 100 metre ylgaw ýaryşynda kümüş medal gazandy. Şondan soň, 2016 ýyldaky ýaryşa gatnaşyp bilmändigi sebäpli, ol 800 metre ylgaw boýunça Ýewropa çempiony diýen adyny gaýtadan gazandy.
=== 2021 ===
[[2021]] ýylyň iýun aýynda Kokroft Tokioda geçirilmegi yza süýşürilen 2020 ýylyň Paralimpiýa oýunlarynda Beýik Britaniýa wekilçilik etmek üçin saýlanan ilkinji on iki türgeniň hataryna goşuldy. Iýun aýynyň ahyrynda ol Mançesterde geçirilen Britaniýanyň ýeňil atletika çempionatynda gatnaşyp, garyşyk klassifikasiýaly 400 metre aralyga maýyp arabasyndaky ýaryşda Sammi Kinghorn we Mel Wuds ýaly bäsdeşlerinden öňe geçip, birinji orny eýeledi. Ol Tokio Paralimpiýa oýunlarynda 16,39 sekuntlyk täze dünýä rekordy bilen altyn medal gazanyp, zenanlaryň arasynda T34 klasynda 100 metre ylgaw boýunça Paralimpiýa çempiony diýen adyny üstünlikli gorady. Bu onuň zenanlaryň arasynda 100 metre ylgaw ýaryşynda yzly-yzyna gazanan üçünji we umumylykda ýedinji Paralimpiýa altyn medaly boldy<ref>{{cite web|date=27 June 2021|title=Muller British Champs (Sunday): Jemma and Beth book Tokyo tickets|url=https://www.scottishathletics.org.uk/muller-british-champs-sunday/|access-date=23 July 2021|website=Scottish Athletics}}</ref><ref>{{cite web|last=Media|first=P. A.|date=29 August 2021|title=Cockroft breaks T34 100m world record to claim sixth Paralympic gold|url=http://www.theguardian.com/sport/2021/aug/29/hannah-cockroft-t34-100m-world-record-gold-paralympics-athletics-triathlon|access-date=29 August 2021|website=The Guardian}}</ref><ref>{{cite news|title=Cockroft wins third successive 100m gold|work=BBC Sport|url=https://www.bbc.co.uk/sport/disability-sport/58372936|access-date=29 August 2021}}</ref><ref>{{cite web |title=ATHLETICS PARALYMPIC GOLD MEDALLISTS AMONG THOSE RECOGNISED IN THE NEW YEAR HONOURS LIST |url=https://www.britishathletics.org.uk/news-and-features/athletics-paralympic-gold-medallists-among-those-recognised-in-the-new-year-honours-list/ |access-date=15 August 2024 |website=British Athletics }}</ref>.
=== 2023 ===
[[2023]] ýylyň iýul aýynda Parižde geçirilen Para-ýeňil atletika boýunça dünýä çempionatynda ol 100 metre ylgaw boýunça özüniň altynjy dünýä çempiony adyny gazandy<ref>{{cite news |date=13 July 2023 |title=Para Athletics World Championships: Hannah Cockroft leads 100m British clean sweep |url=https://www.bbc.com/sport/disability-sport/66188467 |access-date=15 August 2024 |work=BBC Sport }}</ref>.
=== 2024 ===
Kokroft Fransiýanyň Pariž şäherinde geçirilen 2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda bäsleşmäge saýlandy. T34 klasynda 100 metre ylgaw ýaryşynda ol 17,99 sekuntlyk netije bilen altyn medal gazandy we topardaşy Kare Adenegandan bir sekuntdan gowrak öňe geçdi. T34 klasynda 800 metre ylgaw ýaryşynda hem ol 1:55,44 minutlyk netije bilen altyn medal gazanyp, topardaşy we kümüş medal eýesi Kare Adenegandan sekiz sekunt öňe geçdi; şeýlelikde, onuň gazanan Paralimpiýa altyn medallarynyň sany dokuza ýetdi<ref name="2024 Olympics">{{cite news |last=Harkness |first=Ewan |date=23 August 2024 |title=Hannah Cockroft, Alfie Hewett and 23 other ParalympicsGB athletes you need to know about |url=https://www.telegraph.co.uk/paralympic-sport/0/hannah-cockroft-alfie-hewitt-paralympics-gb-team-paris-2024/ |access-date=17 September 2024 |work=The Telegraph |issn=0307-1235}}</ref>.
=== 2025 ===
Nýu-Delide geçirilen 2025 ýylyň Para-ýeňil atletika boýunça dünýä çempionatynda Kokroft T34 klasynda 400 metre ylgaw ýaryşynda 55,62 sekuntlyk netije bilen altyn medal gazandy. Bu ýeňiş Cockroft-a karýerasyndaky 29 uly derejeli baýragyny gazandyrdy<ref>{{Cite web |date=2025-09-28 |title=World Para Athletics Championships: Hannah Cockroft wins 17th world title |url=https://www.bbc.co.uk/sport/articles/cn827pzj1pmo |access-date=2025-10-29 |website=BBC Sport |language=en-GB}}</ref>.
== Şahsy durmuşy ==
Cockroft [[2013]] ýylda Coventry uniwersitetinde žurnalistika we media ugry boýunça bilim almak üçin Yorkshire-daky öýüni we türgenleşik merkezini terk etdi. Ol Rio Paralimpiýa oýunlaryna taýýarlanmak üçin 2016 ýylda öz doglan şäheri bolan Halifaxa dolanyp geldi. Ol ýeňil atletika karýerasy tamamlanandan soň telewideniýe pudagynda işlemegi meýilleşdirýär<ref name=":87">{{Cite news |date=3 October 2014 |title=Boris declines challenge by Paralympian to spend day in a wheelchair |url=https://www.itv.com/news/london/update/2014-10-03/boris-johnson-declines-challenge-to-spend-a-day-in-a-wheelchair |access-date=26 June 2024 |work=ITV News London}}</ref><ref>{{Cite news |date=3 October 2014 |title=Paralympic champion challenges Boris Johnson to spend a day in a wheelchair |url=https://www.itv.com/news/london/2014-10-03/paralympic-champion-challenges-boris-johnson-to-spend-a-day-in-a-wheelchair |access-date=26 June 2024 |work=ITV News London}}</ref>.
[[2014]] ýylyň oktýabr aýynda Cockroft şol wagtky London şäheriniň häkimi Boris Jonsona bir gününi maýyp arabasynda geçirmegi teklip etdi; ol "[London metrosynda] maýyp arabasy üçin şertleriň gaty pesdigini" we şonuň üçin häkimiň ähli duşuşyklaryna gatnaşyp bilmejekdigini öňe sürdi. Häkim Jonson bu teklibi kabul etmedi, ýöne elýeterlilik bilen baglanyşykly kynçylyklary ýüze çykarmak ugrundaky tagallalary üçin Cockroft-a minnetdarlyk bildirdi<ref name=":87"/>.
2014 ýylyň oktýabr aýynda ol "17 Sports Management Limited" ("17") atly sport dolandyryş kompaniýasyny esaslandyrdy<ref>[https://www.paralympic.org/news/hannah-cockroft-launches-sports-management-company Hannah Cockroft launches sports management company]</ref>.
Ol kanadaly maýyp arabasyndaky türgen Şantal Petitklerki ([[Chantal Petitclerc]]) özüniň sportdaky ylham çeşmesi hasaplaýar<ref name="ParalympicsGB bio5">{{cite web |url=http://www.paralympics.org.uk/gb/athletes/hannah-cockroft |title=London 2012 Athletes: Hannah Cockroft |publisher=ParalympicsGB |archive-url=https://web.archive.org/web/20160709065323/http://paralympics.org.uk/gb/athletes/hannah-cockroft |archive-date=9 July 2016 |url-status=dead |access-date=10 September 2012 }}</ref>. 15 sany Paralimpiýa altyn medalynyň eýesi bolan we ozal Eriksson tarapyndan tälim berlen Petitklerk, Cockroft-yň ösüşine tälimçi we maslahatçy hökmünde goşant goşdy<ref name="ParalympicsGB bio5"/><ref name="Telegraph 6 September 20122">{{cite news |url=https://www.telegraph.co.uk/sport/olympics/paralympic-sport/9526816/Paralympics-2012-Hannah-Cockroft-destroys-the-field-as-she-wins-T34-200m-final-to-claim-gold-for-Great-Britain.html |title=Paralympics 2012: Hannah Cockroft destroys the field as she wins T34 200m final to claim gold for Great Britain |last=Hart |first=Simon |date=6 September 2012 |newspaper=The Telegraph |access-date=11 September 2012}}</ref><ref name="C4 bio2">{{cite web |url=http://paralympics.channel4.com/the-athletes/athleteid=422/qa.html |title=Hannah Cockroft Q&A |publisher=Channel 4 |access-date=10 September 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120910000901/http://paralympics.channel4.com/the-athletes/athleteid=422/qa.html |archive-date=10 September 2012 |url-status=dead }}</ref>.
2019 ýylyň mart aýynda ol "Channel 4" kanalynyň "The Great British Bake Off" gepleşiginiň "Stand Up To Cancer" (Rak keseline garşy göreş) atly ýörite bölüminde çykyş etdi. 2020 ýylda Cockroft we onuň hyzmatdaşy Nathan Maguire BBC teleýaýlymynyň "The Hit List" gepleşiginiň meşhur şahsyýetler üçin niýetlenen ýörite bölüminde bilelikde çykyş etdiler<ref>{{cite web |last=Spink |first=Alex |date=19 August 2021 |title=Hannah Cockroft primed for Paralympic take off after Celebrity Bake Off |url=https://www.mirror.co.uk/sport/other-sports/hannah-cockroft-primed-paralympic-take-24791729 |access-date=15 August 2024 |website=The Mirror }}</ref><ref>{{cite web |title=The Great Celebrity Bake Off for Stand Up To Cancer press pack {{!}} Channel 4 |url=https://www.channel4.com/press/press-pack/great-celebrity-bake-stand-cancer-press-pack |access-date=15 August 2024 |website=www.channel4.com}}</ref><ref>{{cite web |last=Spink |first=Alex |date=19 August 2021 |title=Hannah Cockroft primed for Paralympic take off after Celebrity Bake Off |url=https://www.mirror.co.uk/sport/other-sports/hannah-cockroft-primed-paralympic-take-24791729 |access-date=15 August 2024 |website=The Mirror }}</ref><ref>{{cite web |title=The Great Celebrity Bake Off for Stand Up To Cancer press pack {{!}} Channel 4 |url=https://www.channel4.com/press/press-pack/great-celebrity-bake-stand-cancer-press-pack |access-date=15 August 2024 |website=www.channel4.com}}</ref><ref name=Para>{{cite web |url=https://www.paralympic.org/nathan-maguire |title=Nathan Maguire |website=Paralympic.org |publisher=[[International Paralympic Committee]] |access-date=9 August 2021 |archive-date=9 August 2021 |archive-url=https://web.archive.org/web/20210809112034/https://www.paralympic.org/nathan-maguire |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.paralympic.org/nathan-maguire |title=Nathan Maguire |website=Paralympic.org |publisher=[[International Paralympic Committee]] |accessdate=9 August 2021}}</ref>.
== Sylaglary ==
Cockroft ýeňil atletika pudagyndaky hyzmatlary üçin 2013 ýylyň Täze ýyl sylaglarynda Britan imperiýasynyň ordeniniň agzasy (MBE), 2022 ýylyň Täze ýyl sylaglarynda Britan imperiýasynyň ordeniniň ofiseri (OBE) we 2025 ýylyň Täze ýyl sylaglarynda Britan imperiýasynyň ordeniniň komandiri (CBE) derejelerine mynasyp görüldi. Ol 2012 ýylyň 13 sentýabrynda Kalderdeýl (Calderdale) etrabynyň hormatly raýaty diýen at (Freedom of the Borough) bilen sylaglandy we 2016 ýylyň oktýabrynda Günbatar Ýorkşiriň (West Yorkshire) wise-leýtenanty wezipesine bellenildi. Şeýle-de, oňa Bredford uniwersiteti (2014 ýylda) we Ýork Sent Jon uniwersiteti (2016 ýylda) tarapyndan hormatly derejeler berildi<ref>{{cite news |url=http://www.yorkpress.co.uk/news/14905520.Degree_of_success_for_York_St_John/ |title=Degree of success for York St John |work=[[York Press]] |author=Lewis, Haydn |date=15 November 2016 |access-date=11 November 2019}}</ref>.
== Salgylanmalar ==
{{Salgylanmalar|2}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Cockroft, Hannah}}
[[Kategoriýa:Häzirki wagtda ýaşaýan adamlar]]
[[Kategoriýa:XXI asyryň iňlis türgen zenanlary]]
[[Kategoriýa:Kowentri uniwersitetiniň uçurymlary]]
[[Kategoriýa:Bradford uniwersitetiniň uçurymlary]]
[[Kategoriýa:Ýork Sent Jon uniwersitetiniň uçurymlary]]
[[Kategoriýa:2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletika türgenleri]]
[[Kategoriýa:2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletika türgenleri]]
[[Kategoriýa:2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletika türgenleri]]
[[Kategoriýa:2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletika türgenleri]]
[[Kategoriýa:Beýik Britaniýanyň ýeňil atletika boýunça çempionatynda ýeňiji bolanlar]]
[[Kategoriýa:Beýik Britaniýaly aýal maýyp arabasyndaky ýaryşçylar]]
[[Kategoriýa:Britan imperiýasynyň ordeniniň komandirleri]]
[[Kategoriýa:Ýorkşiriň orunbasar leýtenantlary]]
[[Kategoriýa:Iňlis türgen zenanlar]]
[[Kategoriýa:Iňlis aýal maýyp arabasyndaky ýaryşçylar]]
[[Kategoriýa:2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:Para-atletika boýunça dünýä çempionatynda medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:Beýik Britaniýanyň Paralimpiýa türgenleri]]
[[Kategoriýa:Beýik Britaniýanyň Paralimpiýa altyn medalçylary]]
[[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Paralimpiýa medalçylary]]
[[Kategoriýa:Maýyp arabasyndaky ýaryşlar boýunça Paralimpiýa türgenleri]]
[[Kategoriýa:Halifaksdan (Günbatar Ýorkşir) bolan türgenler]]
[[Kategoriýa:Maýyplygy bolan telewideniýe alyp baryjylary]]
[[Kategoriýa:Serebral ysgynsyzlygy bolan ýeňil atletika türgenleri]]
[[Kategoriýa:Para-atletika boýunça dünýä çempionatynda ýeňiji bolanlar]]
[[Kategoriýa:Para-atletika boýunça dünýä rekordynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Para-atletika boýunça Ýewropa çempionatynda medal gazananlar]]
n49hby1cvxux20z4ee3d25x8t5wyz9v
Nazimahan Kaýumowa
0
25018
270902
2026-09-23T13:51:11Z
Umarxon III
11129
Sahypa döretdi, mazmuny: '{{Infobox sportsperson | honorific_prefix = | name = Nozimakhon Kayumova | honorific_suffix = | image = Nozimakhon Kayumova. Athletics at the 2016 Summer Paralympics – Women's javelin throw F13 16 (cropped).jpg | image_size = <!-- diňe düýbünden zerur bolanda --> | alt = | caption = Nozimahan Kaýumowa (2016) | header_color = | text_color = <!-- Şahsy maglumatlar --> | native_name = | na...'
270902
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox sportsperson
| honorific_prefix =
| name = Nozimakhon Kayumova
| honorific_suffix =
| image = Nozimakhon Kayumova. Athletics at the 2016 Summer Paralympics – Women's javelin throw F13 16 (cropped).jpg
| image_size = <!-- diňe düýbünden zerur bolanda -->
| alt =
| caption = Nozimahan Kaýumowa (2016)
| header_color =
| text_color =
<!-- Şahsy maglumatlar -->
| native_name =
| native_name_lang =
| birth_name = <!-- atdan tapawutly bolsa -->
| full_name = <!-- atdan ýa-da dogluş adyndan tapawutly bolsa -->
| nickname =
| nationality = <!-- national_team kesgitlenen bolsa görkezilmez -->
| national_team = <!-- halkara ýaryşlarda wekilçilik edýän ýurdy üçin -->
| ethnicity =
| citizenship =
| birth_date = {{birth date and age|df=yes|1992|8|17}}
| birth_place =
| death_date = <!-- {{death date and age|ölüm ýyly|ölüm aýy|ölüm güni|doglan ýyly|doglan aýy|doglan güni}} -->
| death_place =
| resting_place =
| resting_place_coordinates =
| monuments =
| residence =
| hometown =
| education =
| occupation =
| years_active =
| employer =
| agent =
| height = <!-- X cm, X m ýa-da X fut Y dýuým (awtomatiki öwürme), goşmaça ýyl we çeşme -->
| weight = <!-- X kg, X funt ýa-da X stoun Y funt (awtomatiki öwürme), goşmaça ýyl we çeşme -->
| spouse =
| life_partner =
| other_interests =
| website = <!-- {{URL|www.example.com}} -->
| module =
<!-- Sport -->
| country = Özbegistan
| sport = [[Para ýeňil atletika]]
| position =
| disability = Görüş bozulmasy
| disability_class = F13
| weight_class =
| weight_class_type =
| rank =
| event = [[Naýza zyňmak]]
| event_type =
| university_team =
| college_team =
| league =
| league_type =
| club =
| team =
| turned_pro =
| turned_pro_type =
| partner =
| former_partner =
| coach =
| retired =
| coaching =
| module2 =
<!-- Gazananlary we atlary -->
| worlds =
| regionals =
| nationals =
| olympics =
| paralympics =
| commonwealth =
| highest_ranking =
| personal_best =
<!-- Medal rekordy -->
| show_medals =
| medal_templates =
{{Medal|Sport| Aýallaryň [[para ýeňil atletika]]sy }}
{{Medal|Country| {{UZB}} }}
{{Medal|Competition|[[Paralimpiýa oýunlary]]}}
{{Medal|Gold|[[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2016 Rio-de-Žaneýro]]|[[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — aýallaryň naýza zyňmasy|Naýza zyňmak F13]]}}
{{Medal|Gold|[[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2020 Tokio]]|[[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — aýallaryň naýza zyňmasy#F13|Naýza zyňmak F13]]}}
{{Medal|Competition| [[Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|Dünýä çempionaty]] }}
{{Medal|Silver|[[2017 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2017 London]]|[[2017 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — aýallaryň naýza zyňmasy|Naýza zyňmak F13]]}}
{{Medal|Silver|[[2023 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2023 Pariž]]|[[2023 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — aýallaryň naýza zyňmasy|Naýza zyňmak F13]]}}
{{Medal|Bronze|[[2019 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2019 Dubaý]]|[[2019 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — aýallaryň naýza zyňmasy|Naýza zyňmak F13]]}}
{{Medal|Competition|[[Para Aziýa oýunlary]]}}
{{Medal|Silver|[[2022 ýylky Para Aziýa oýunlary|2022 Hangzhou]]|[[2022 ýylky Para Aziýa oýunlarynda ýeňil atletika|Naýza zyňmak F12/13]]}}
| medal_templates_title =
| module3 =
}}
'''Nazimahan Kaýumowa''' (doglan senesi: 1992 ýylky 17-nji awgusty) — görme ukyby çäkli bolan özbegistanly paralimpiýa türgeni; ol F13 klassifikasiýasy boýunça naýza zyňmak ýaryşlarynda çykyş edýär. Ol Braziliýanyň Rio-de-Žaneýro şäherinde geçirilen 2016-njy ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda we Ýaponiýanyň Tokio şäherinde geçirilen 2020-nji ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda zenanlaryň arasynda F13 derejesindäki naýza zyňmak ýaryşynda altyn medal gazandy.
== Karýerasy ==
Kaýumowa Braziliýanyň Rio-de-Žaneýro şäherinde geçirilen 2016-njy ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda Özbegistana wekilçilik etdi we zenanlaryň arasynda F13 derejesindäki naýza zyňmak ýaryşynda 44,58 metr aralyga zyňyp, altyn medal gazandy. Bu netije şol bir wagtda bu görnüş boýunça täze F13 dünýä rekordy boldy<ref name="british_sprinters_grab_gold_on_day_two_of_athletics_tokyo_2020_paralympics_2021">{{Cite news|last=Houston|first=Michael|date=28 August 2021|title=British sprinters grab gold on day two of athletics at Tokyo 2020 Paralympics|work=[[Inside the Games|InsideTheGames.biz]]|url=https://www.insidethegames.biz/articles/1112250/tokyo-2020-paralympics-athletics|access-date=28 August 2021}}</ref><ref name="women_javelin_throw_f13_world_para_athletics_championships_2017">{{Cite web|title=Women's javelin throw F13|url=https://www.paralympic.org/static/info/resLO2017/pdf/LO2017/AT/LO2017_AT_C73S_ATW710101.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200910201815/https://www.paralympic.org/static/info/resLO2017/pdf/LO2017/AT/LO2017_AT_C73S_ATW710101.pdf|archive-date=10 September 2020|access-date=10 September 2020|website=2017 World Para Athletics Championships}}</ref><ref name="paralympic_bio">{{Cite web|url=https://www.paralympic.org/nozimakhon-kayumova|title=Nozimakhon Kayumova|website=paralympic.org|access-date=22 December 2019|publisher=[[International Paralympic Committee]]}}</ref>.
Beýik Britaniýanyň London şäherinde geçirilen 2017-nji ýylky Para-ýeňil atletika boýunça dünýä çempionatynda Kaýumowa zenanlaryň arasynda F13 derejesindäki naýza zyňmak ýaryşynda kümüş medal gazandy. Şeýle-de, ol 41,25 metr aralyga zyňyp, F13 derejesinde çempionatyň täze rekordyny goýdy<ref>{{Cite news |date=17 September 2016 |title=Seven more world records go on epic day of athletics |work=Paralympic.org |url=https://www.paralympic.org/news/seven-more-world-records-go-epic-day-athletics |access-date=16 July 2023}}</ref><ref name="women_javelin_throw_f13_world_para_athletics_championships_2017"/>.
Kaýumowa Birleşen Arap Emirlikleriniň Dubaý şäherinde geçirilen 2019-njy ýylky Para-ýeňil atletika boýunça dünýä çempionatynda zenanlaryň arasynda F13 derejesindäki naýza zyňmak ýaryşynda bürünç medal gazanandan soň, Ýaponiýanyň Tokio şäherinde geçiriljek 2020-nji ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda Özbegistana wekilçilik etmäge hukuk gazandy. Ol Ýaponiýanyň Tokio şäherinde geçirilen 2020-nji ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda zenanlaryň arasynda F13 derejesindäki naýza zyňmak ýaryşynda altyn medal gazandy<ref name="world_para-2019_javelin_results_f13">{{cite web|url=https://www.paralympic.org/dubai-2019/schedule/info-live-results/atdu19/eng/at/engat_athletics-results-women-s-javelin-throw-f13-1-01.htm |title=Dubai 2019 Results {{!}} Event Overview — Women's javelin throw F13|website=paralympic.org|access-date=25 December 2019}}</ref><ref name="perfect_10_durand_world_para_2019">{{Cite news|url=https://www.insidethegames.biz/articles/1086931/omara-durand-world-para-athletics-champs|title=Perfect 10 for Durand at World Para Athletics Championships|last=Etchells|first=Daniel|date=11 November 2019|work=InsideTheGames.biz|access-date=25 December 2019}}</ref><ref name="women_javelin_throw_f13_world_para_championships_2019">{{Cite web|title=Women's javelin throw F13 Results |url=https://www.paralympic.org/static/info/resATDU19/pdf/ATDU19/AT/ATDU19_AT_C73S_ATWJ80100.pdf|url-status=live|archive-url=https://web.archive.org/web/20200825130020/https://www.paralympic.org/static/info/resATDU19/pdf/ATDU19/AT/ATDU19_AT_C73S_ATWJ80100.pdf|archive-date=25 August 2020|access-date=25 August 2020|website=2019 World Para Athletics Championships}}</ref>.
2023-nji ýylda ol Fransiýanyň Pariž şäherinde geçirilen Para-ýeňil atletika boýunça dünýä çempionatynda zenanlaryň arasynda F13 derejesindäki naýza zyňmak ýaryşynda kümüş medal gazandy<ref name="women_javelin_throw_f13_world_championships_2023">{{Cite web |title=Women's javelin throw F13 Results |url=https://www.paralympic.org/static/info/resATHD23/pdf/ATHD23/AT/ATHD23_AT_C73S_ATWJ81100.pdf |archive-url=https://web.archive.org/web/20230710104220/https://www.paralympic.org/static/info/resATHD23/pdf/ATHD23/AT/ATHD23_AT_C73S_ATWJ81100.pdf |archive-date=10 July 2023 |access-date=16 July 2023|website=2023 World Para Athletics Championships}}</ref>.
== Salgylanmalar ==
{{Salgylanmalar|2}}
{{Authority control}}
[[Kategoriýa:Diri adamlar]]
[[Kategoriýa:Doglan ýeri görkezilmedik diriler]]
[[Kategoriýa:Özbegistanly aýal naýza zyňyjylary]]
[[Kategoriýa:Görüş bozulmasy bolan Paralimpiýa ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:Özbegistanyň Paralimpiýa türgenleri]]
[[Kategoriýa:2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:Özbegistanyň Paralimpiýa altyn medalçylary]]
[[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Paralimpiýa medalçylary]]
[[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Para Aziýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2022 ýylky Para Aziýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:Özbegistanyň Para Aziýa oýunlarynyň kümüş medalçylary]]
[[Kategoriýa:XXI asyryň özbegistanly türgen aýallary]]
[[Kategoriýa:Özbegistanly kör adamlar]]
[[Kategoriýa:2022 ýylky Para Aziýa oýunlarynda ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionatynyň medalçylary]]
nq4nnavt0xgsjqrvbmrc95zaif2xjbf
Ulanyjy:GuloffHero
2
25019
270903
2026-09-23T14:14:49Z
GuloffHero
34794
/* */
270903
wikitext
text/x-wiki
'''Автобиография Guloff'''
Меня зовут '''Батыр Гулыев''', однако в музыкальном мире я известен под именем '''Guloff'''. Я рэп-исполнитель, автор песен и музыкальный продюсер. Музыка для меня — это не просто профессия или способ самовыражения. Это часть моей жизни, мой язык и возможность рассказать людям о том, что я чувствую, через слова, голос и музыку.
'''Моё начало'''
Мой путь в музыке формировался постепенно. Как и у многих артистов, сначала была любовь к музыке, интерес к рэпу и желание создавать что-то своё. Со временем это увлечение превратилось в серьёзную цель.
Мне всегда хотелось не просто исполнять чужую музыку, а создавать собственный звук, писать свои тексты и передавать через песни собственные мысли и переживания.
Постепенно я начал работать над собственными композициями, искать свой стиль и развиваться не только как исполнитель, но и как человек, который понимает внутреннюю сторону создания музыки.
'''Учителя и влияние'''
Важную роль в моём музыкальном развитии сыграл '''Каре Какaджан Реджепов'''. Позже он стал моим учителем.
Для меня это было не просто обучение музыке. Его влияние помогло мне по-другому посмотреть на творчество, работу артиста и отношение к музыке. Многие вещи, которые я получил благодаря этому опыту, впоследствии изменили мой подход к своему творчеству.
Я считаю, что настоящий учитель оставляет след не только в знаниях ученика, но и в его характере. Именно поэтому я с благодарностью вспоминаю этот период своего пути.
'''Guloff'''
Со временем появился мой сценический образ — '''Guloff'''.
Я хотел создать имя, которое будет ассоциироваться именно со мной и моей музыкой. Для меня Guloff — это не просто псевдоним. Это имя моего творческого пути, через которое я могу быть собой и одновременно создавать отдельный музыкальный мир.
Я начал развивать собственное направление, работать над песнями, экспериментировать со звучанием, текстами, мелодиями и подачей.
'''Музыка'''
Моя музыка находится на пересечении современного рэпа, хип-хопа и мелодичного вокального звучания.
Мне интересно работать с разными эмоциями. В одних песнях я могу говорить о любви, в других — о внутренней борьбе, отношениях, жизни, людях и собственном опыте.
Я не хочу ограничивать себя одним звучанием. Для меня артист должен развиваться. Поэтому я постоянно пробую новые идеи, новые биты, новые способы подачи и новые формы текста.
Свою музыку я воспринимаю как дневник. Иногда песня может рассказать о том, что невозможно объяснить обычным разговором.
'''Первые официальные релизы'''
Мои первые официально каталогизированные релизы появились в 2024 году.
Среди первых работ были композиции '''«Gozler»''' и '''«Doyma yok»'''. После этого я продолжил выпускать музыку и постепенно расширять свою дискографию.
В 2025 году появились новые сольные композиции и совместные работы. Я начал ещё активнее экспериментировать со своим звучанием и работать над собственным музыкальным направлением.
В 2026 году моя деятельность продолжилась новыми релизами и проектами.
'''Я не только артист'''
Помимо исполнения, я занимаюсь созданием музыки и битов.
В продюсерской работе использую имя '''GULOFFHEROBEAT'''.
Мне интересно контролировать разные этапы создания композиции — от идеи и текста до бита, вокала и конечного звучания. Это даёт мне возможность не просто исполнить песню, а полностью передать своё видение.
Я хочу понимать музыку изнутри.
'''О чём я пишу'''
Главная тема моего творчества — человек и его внутренний мир.
Мне близки темы:
* любви;
* отношений;
* боли и переживаний;
* мечтаний;
* денег и достатка;
* жизненного пути;
* внутренней борьбы;
* стремления к успеху;
* семьи;
* верности себе.
Я считаю, что музыка должна вызывать эмоцию. Неважно, заставляет ли она человека улыбнуться, задуматься, вспомнить кого-то или почувствовать себя сильнее.
Если песня оставила после себя чувство — значит, она уже чего-то достигла.
'''Моя мечта'''
Одна из моих главных целей — '''стать известным рэпером'''.
Но известность для меня сама по себе не является конечной точкой. Я хочу добиться такого уровня, чтобы мою музыку знали, слушали и чувствовали люди далеко за пределами моего ближайшего окружения.
Я хочу построить долгий музыкальный путь, а не просто выпустить несколько популярных песен.
Мне важно постоянно работать над собой, становиться сильнее как артист и создавать музыку, которая останется после меня.
'''Семья и будущее'''
Для меня успех связан не только с личными достижениями.
Я хочу прийти к тому моменту, когда моя семья будет жить в достатке и чувствовать себя уверенно. Я хочу работать настолько много и долго, чтобы мои дети, внуки и правнуки имели возможность жить спокойно и обеспеченно.
Это одна из причин, почему я не хочу останавливаться.
Я воспринимаю свой путь как долгую дорогу, на которой сегодняшние трудности являются частью будущего результата.
'''Мой принцип'''
Я верю, что невозможно построить большое будущее, если постоянно бояться сделать следующий шаг.
Поэтому я стараюсь идти вперёд, учиться, работать и развиваться.
Музыка дала мне возможность выразить себя. А моя задача — сделать так, чтобы однажды имя '''Guloff''' было известно не только как имя одного исполнителя, но как имя артиста, который создал собственный стиль и оставил после себя своё наследие.
'''Сегодня'''
Сегодня я продолжаю писать музыку, записывать новые композиции, работать над битами и развивать проект '''Guloff'''.
Мой путь ещё не закончен.
Наоборот — всё, что было до этого, я воспринимаю только как начало.
Я знаю, куда хочу прийти. И пока у меня есть возможность создавать музыку, я буду продолжать работать.
'''Я — Guloff.'''
'''И это только начало моей истории.'''
kq90f6a209eb4eo17enquho33immdry
Wen Xiaoyan
0
25020
270904
2026-09-23T14:34:20Z
Umarxon III
11129
Sahypa döretdi, mazmuny: '{{Infobox sportsperson | honorific_prefix = | name = Wen Xiaoyan | honorific_suffix = | image = <!-- name.jpg --> | image_size = <!-- diňe zerur bolan ýagdaýynda --> | alt = | caption = | header_color = | text_color = <!-- Şahsy maglumatlar --> | native_name = | native_name_lang = | birth_name = <!-- eger atdan tapawutly bolsa --> | full_name = <!-- eger atdan ýa-da doglan aty...'
270904
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox sportsperson
| honorific_prefix =
| name = Wen Xiaoyan
| honorific_suffix =
| image = <!-- name.jpg -->
| image_size = <!-- diňe zerur bolan ýagdaýynda -->
| alt =
| caption =
| header_color =
| text_color =
<!-- Şahsy maglumatlar -->
| native_name =
| native_name_lang =
| birth_name = <!-- eger atdan tapawutly bolsa -->
| full_name = <!-- eger atdan ýa-da doglan atyndan tapawutly bolsa -->
| nickname =
| nationality = <!-- national_team kesgitlenen bolsa görkezilmeýär -->
| national_team = <!-- halkara ýaryşlarynda wekilçilik edýän ýurdy üçin -->
| ethnicity =
| citizenship =
| birth_date = {{Birth date and age text|12 October 1997}}
| birth_place =
| death_date = <!-- {{death date and age|ölüm ýyly|ölüm aýy|ölüm güni|doglan ýyly|doglan aýy|doglan güni}} -->
| death_place =
| resting_place =
| resting_place_coordinates =
| monuments =
| residence =
| hometown =
| education =
| occupation =
| years_active =
| employer =
| agent =
| height = <!-- X sm, X m ýa-da X fut Y dýuým (awtomatiki öwrüliş) -->
| weight = <!-- X kg, X funt ýa-da X stoun Y funt (awtomatiki öwrüliş) -->
| spouse =
| life_partner =
| other_interests =
| website = <!-- {{URL|www.example.com}} -->
| module =
<!-- Sport -->
| country = Hytaý
| sport = [[Para ýeňil atletika]]
| position =
| disability =
| disability_class = [[T37 (klassifikasiýa)|T37]]
| weight_class =
| weight_class_type =
| rank =
| event = {{Plainlist|
* [[100 metr]]
* [[200 metr]]
* [[400 metr]]
* [[Uzynlygyna bökmek]]
* [[Estafeta ýaryşy]]
}}
| event_type =
| university_team =
| college_team =
| league =
| league_type =
| club =
| team =
| turned_pro =
| turned_pro_type =
| partner =
| former_partner =
| coach =
| retired =
| coaching =
| module2 =
<!-- Üstünlikler we atlar -->
| worlds =
| regionals =
| nationals =
| olympics =
| paralympics =
| commonwealth =
| highest_ranking =
| personal_best =
<!-- Medal rekordy -->
| show_medals = no
| medal_templates =
{{Medal|Sport | Aýallaryň [[para ýeňil atletika]]sy }}
{{Medal|Country | {{CHN}} }}
{{Medal|Competition | [[Paralimpiýa oýunlary]] }}
{{Medal|Gold | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2016 Rio-de-Žaneýro]] | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Aýallaryň uzynlygyna bökmek#T37|Uzynlygyna bökmek T37]] }}
{{Medal|Gold | 2016 Rio-de-Žaneýro | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Aýallaryň 4 × 100 metr estafeta ýaryşy|4×100 m T35-T38]] }}
{{Medal|Gold | [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2020 Tokio]] | [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Aýallaryň 100 metri T37|100 m T37]] }}
{{Medal|Gold | 2020 Tokio | [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Aýallaryň 200 metri T37|200 m T37]] }}
{{Medal|Gold | 2020 Tokio | [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Aýallaryň uzynlygyna bökmek T37|Uzynlygyna bökmek T37]] }}
{{Medal|Gold|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2024 Pariž]]|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Aýallaryň 100 metri T37|100 m T37]]}}
{{Medal|Gold|2024 Pariž|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Aýallaryň 200 metri T37|200 m T37]]}}
{{Medal|Gold|2024 Pariž|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Garyşyk 4 × 100 metr estafeta ýaryşy|garyşyk 4×100 m estafeta]]}}
{{Medal|Gold|2024 Pariž|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Aýallaryň uzynlygyna bökmek#T37|Uzynlygyna bökmek T37]]}}
{{Medal|Silver | 2016 Rio-de-Žaneýro | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Aýallaryň 400 metri|400 m T37]] }}
{{Medal|Competition | [[Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|Dünýä çempionaty]] }}
{{Medal|Gold | [[2017 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2017 London]] | [[2017 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň uzynlygyna bökmek|Uzynlygyna bökmek T37]] }}
{{Medal|Gold | [[2019 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2019 Dubaý]] | [[2019 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň 100 metri|100 m T37]] }}
{{Medal|Gold | 2019 Dubaý | [[2019 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň 200 metri|200 m T37]] }}
{{Medal|Gold | 2019 Dubaý | [[2019 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň uzynlygyna bökmek|Uzynlygyna bökmek T37]] }}
{{Medal|Gold | [[2023 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2023 Pariž]] | [[2023 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň uzynlygyna bökmek|Uzynlygyna bökmek T37]] }}
{{Medal|Gold|[[2024 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2024 Kobe]]|[[2024 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň 100 metri|100 m T37]]}}
{{Medal|Gold|2024 Kobe|[[2024 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň 200 metri|200 m T37]]}}
{{Medal|Gold|[[2025 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2025 Nýu-Deli]]|[[2025 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň uzynlygyna bökmek|Uzynlygyna bökmek T37]]}}
{{Medal|Gold|2025 Nýu-Deli|[[2025 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň 100 metri|100 m T37]]}}
{{Medal|Gold|2025 Nýu-Deli|[[2025 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň 200 metri|200 m T37]]}}
{{Medal|Silver | 2019 Dubaý | [[2019 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Uniwersal 4 x 100 metr estafeta ýaryşy|4x100 m estafeta]] }}
{{Medal|Silver | 2023 Pariž | [[2023 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň 200 metri|200 m T37]]}}
{{Medal|Bronze | 2023 Pariž | [[2023 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň 100 metri|100 m T37]]}}
{{Medal|Competition|[[Para Aziýa oýunlary]]}}
{{Medal|Gold|[[2022 ýylky Para Aziýa oýunlary|2022 Hançžou]]|[[2022 ýylky Para Aziýa oýunlarynda ýeňil atletika|100 m T37]]}}
{{Medal|Gold|2022 Hançžou|[[2022 ýylky Para Aziýa oýunlarynda ýeňil atletika|200 m T37]]}}
}}
'''Wen Xiaoyan''' (Wen Syaoyan, 1997 ýylky 12 oktýabrynda doglan) — hytaýly paralimpiýa türgenidir. Ol 2016 ýyldaky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda Hytaýa wekilçilik etdi we iki altyn hem-de bir kümüş medal gazandy. Şeýle-de, ol Ýaponiýanyň Tokio şäherinde geçirilen 2020 ýyldaky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda üç altyn medal gazandy.
== Karýerasy ==
Wen zenanlaryň arasynda T37 derejesindäki uzynlygyna bökmek ýaryşynda altyn medal, T37 derejesindäki 400 metre ylgamak ýaryşynda bolsa kümüş medal gazandy. Zenanlaryň arasyndaky T35-T38 derejesindäki 4 × 100 metr estafeta ýaryşynda ol Sýan Fenfen, Çen Ýunfeý we Li Inli bilen bilelikde altyn medal gazandy<ref>{{Cite web|title=Athletics WEN Xiaoyan|url=https://olympics.com/tokyo-2020/paralympic-games/en/results/athletics/athlete-profile-n1595273-wen-xiaoyan.htm|access-date=2021-09-03|work=Tokyo 2020 Paralympics|publisher=[[Tokyo Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games]]|archive-date=2021-09-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210903175821/https://olympics.com/tokyo-2020/paralympic-games/en/results/athletics/athlete-profile-n1595273-wen-xiaoyan.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="paralympic_bio">{{Cite web |url=https://www.paralympic.org/xiaoyan-wen |title=Xiaoyan Wen |website=paralympic.org |access-date=14 January 2020 |publisher=[[International Paralympic Committee]]}}</ref>.
Beýik Britaniýanyň London şäherinde geçirilen 2017 ýyldaky Para-ýeňil atletika boýunça dünýä çempionatynda Wen zenanlaryň arasynda T37 derejesindäki uzynlygyna bökmek ýaryşynda altyn medal gazandy. Iki ýyl geçenden soň, Birleşen Arap Emirlikleriniň Dubaý şäherinde geçirilen 2019 ýyldaky Para-ýeňil atletika boýunça dünýä çempionatynda ol üç altyn we bir kümüş medal gazandy. Ol zenanlaryň arasynda T37 derejesindäki 100 metr we 200 metr ylgamak, şeýle-de uzynlygyna bökmek ýaryşlarynda altyn medal gazandy. Şeýle-de, ol 4 x 100 metr estafeta ýaryşynda kümüş medal gazandy<ref name="kornobys_and_cinnamo_2019">{{Cite news |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1087073/shot-put-world-records-fall-in-dubai |title=Kornobys and Cinnamo claim shot put gold as World Para Athletics Championships conclude |last=O'Kane |first=Patrick |date=15 November 2019 |work=InsideTheGames.biz |access-date=14 January 2020 }}</ref><ref name="asia_nations_perform_strongly_dubai_2019">{{Cite news |url=https://asianparalympic.org/news/1284/ |title=Asia nations perform strongly at the Dubai 2019 World Para Athletics Championships |date=18 November 2019 |work=Asian Paralympic Committee |access-date=14 January 2020 |archive-date=14 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200114194344/https://asianparalympic.org/news/1284/ |url-status=dead }}</ref>.
Wen Ýaponiýanyň Tokio şäherinde geçirilen 2020 ýyldaky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda T37 derejesindäki 200 metr ylgamak ýaryşynda altyn medal gazandy. Ol T37 derejesindäki 100 metr ylgamak ýaryşynda 13,00 sekuntlyk görkeziji bilen dünýä rekordyny goýup, altyn medal gazandy. Şeýle-de, ol T37 derejesindäki uzynlygyna bökmek ýaryşynda altyn medal gazandy.
== Salgylanmalar ==
{{Salgylanmalar|2}}
{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Wen, Xiaoyan}}
[[Kategoriýa:Diri adamlar]]
[[Kategoriýa:Doglan ýeri görkezilmedik (direk adamlar)]]
[[Kategoriýa:Hytaýly zenan uzynlygyna böküjiler]]
[[Kategoriýa:Hytaýly zenan sprinterler]]
[[Kategoriýa:Hytaýyň paralimpiýa türgenleri]]
[[Kategoriýa:Hytaýyň paralimpiýa altyn medalçylary]]
[[Kategoriýa:Hytaýyň paralimpiýa kümüş medalçylary]]
[[Kategoriýa:2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletika türgenleri]]
[[Kategoriýa:2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletika türgenleri]]
[[Kategoriýa:2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletika türgenleri]]
[[Kategoriýa:2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2022 ýylky Para Aziýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:Para-atletika boýunça dünýä çempionatlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:Para-atletika boýunça dünýä çempionatlarynyň ýeňijileri]]
[[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça paralimpiýa medalçylary]]
[[Kategoriýa:XXI asyryň hytaýly zenan türgenleri]]
[[Kategoriýa:2022 ýylky Para Aziýa oýunlarynyň ýeňil atletika türgenleri]]
[[Kategoriýa:2018 ýylky Para Aziýa oýunlarynyň ýeňil atletika türgenleri]]
g1o6tkssnsynnlv636fxnkwntniyevf
270905
270904
2026-09-23T14:34:57Z
Umarxon III
11129
270905
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox sportsperson
| honorific_prefix =
| name = Wen Xiaoyan
| honorific_suffix =
| image = <!-- name.jpg -->
| image_size = <!-- diňe zerur bolan ýagdaýynda -->
| alt =
| caption =
| header_color =
| text_color =
<!-- Şahsy maglumatlar -->
| native_name =
| native_name_lang =
| birth_name = <!-- eger atdan tapawutly bolsa -->
| full_name = <!-- eger atdan ýa-da doglan atyndan tapawutly bolsa -->
| nickname =
| nationality = <!-- national_team kesgitlenen bolsa görkezilmeýär -->
| national_team = <!-- halkara ýaryşlarynda wekilçilik edýän ýurdy üçin -->
| ethnicity =
| citizenship =
| birth_date = {{Birth date and age text|1997|10|12}}
| birth_place =
| death_date = <!-- {{death date and age|ölüm ýyly|ölüm aýy|ölüm güni|doglan ýyly|doglan aýy|doglan güni}} -->
| death_place =
| resting_place =
| resting_place_coordinates =
| monuments =
| residence =
| hometown =
| education =
| occupation =
| years_active =
| employer =
| agent =
| height = <!-- X sm, X m ýa-da X fut Y dýuým (awtomatiki öwrüliş) -->
| weight = <!-- X kg, X funt ýa-da X stoun Y funt (awtomatiki öwrüliş) -->
| spouse =
| life_partner =
| other_interests =
| website = <!-- {{URL|www.example.com}} -->
| module =
<!-- Sport -->
| country = Hytaý
| sport = [[Para ýeňil atletika]]
| position =
| disability =
| disability_class = [[T37 (klassifikasiýa)|T37]]
| weight_class =
| weight_class_type =
| rank =
| event = {{Plainlist|
* [[100 metr]]
* [[200 metr]]
* [[400 metr]]
* [[Uzynlygyna bökmek]]
* [[Estafeta ýaryşy]]
}}
| event_type =
| university_team =
| college_team =
| league =
| league_type =
| club =
| team =
| turned_pro =
| turned_pro_type =
| partner =
| former_partner =
| coach =
| retired =
| coaching =
| module2 =
<!-- Üstünlikler we atlar -->
| worlds =
| regionals =
| nationals =
| olympics =
| paralympics =
| commonwealth =
| highest_ranking =
| personal_best =
<!-- Medal rekordy -->
| show_medals = no
| medal_templates =
{{Medal|Sport | Aýallaryň [[para ýeňil atletika]]sy }}
{{Medal|Country | {{CHN}} }}
{{Medal|Competition | [[Paralimpiýa oýunlary]] }}
{{Medal|Gold | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2016 Rio-de-Žaneýro]] | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Aýallaryň uzynlygyna bökmek#T37|Uzynlygyna bökmek T37]] }}
{{Medal|Gold | 2016 Rio-de-Žaneýro | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Aýallaryň 4 × 100 metr estafeta ýaryşy|4×100 m T35-T38]] }}
{{Medal|Gold | [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2020 Tokio]] | [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Aýallaryň 100 metri T37|100 m T37]] }}
{{Medal|Gold | 2020 Tokio | [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Aýallaryň 200 metri T37|200 m T37]] }}
{{Medal|Gold | 2020 Tokio | [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Aýallaryň uzynlygyna bökmek T37|Uzynlygyna bökmek T37]] }}
{{Medal|Gold|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2024 Pariž]]|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Aýallaryň 100 metri T37|100 m T37]]}}
{{Medal|Gold|2024 Pariž|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Aýallaryň 200 metri T37|200 m T37]]}}
{{Medal|Gold|2024 Pariž|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Garyşyk 4 × 100 metr estafeta ýaryşy|garyşyk 4×100 m estafeta]]}}
{{Medal|Gold|2024 Pariž|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Aýallaryň uzynlygyna bökmek#T37|Uzynlygyna bökmek T37]]}}
{{Medal|Silver | 2016 Rio-de-Žaneýro | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Aýallaryň 400 metri|400 m T37]] }}
{{Medal|Competition | [[Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|Dünýä çempionaty]] }}
{{Medal|Gold | [[2017 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2017 London]] | [[2017 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň uzynlygyna bökmek|Uzynlygyna bökmek T37]] }}
{{Medal|Gold | [[2019 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2019 Dubaý]] | [[2019 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň 100 metri|100 m T37]] }}
{{Medal|Gold | 2019 Dubaý | [[2019 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň 200 metri|200 m T37]] }}
{{Medal|Gold | 2019 Dubaý | [[2019 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň uzynlygyna bökmek|Uzynlygyna bökmek T37]] }}
{{Medal|Gold | [[2023 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2023 Pariž]] | [[2023 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň uzynlygyna bökmek|Uzynlygyna bökmek T37]] }}
{{Medal|Gold|[[2024 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2024 Kobe]]|[[2024 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň 100 metri|100 m T37]]}}
{{Medal|Gold|2024 Kobe|[[2024 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň 200 metri|200 m T37]]}}
{{Medal|Gold|[[2025 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2025 Nýu-Deli]]|[[2025 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň uzynlygyna bökmek|Uzynlygyna bökmek T37]]}}
{{Medal|Gold|2025 Nýu-Deli|[[2025 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň 100 metri|100 m T37]]}}
{{Medal|Gold|2025 Nýu-Deli|[[2025 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň 200 metri|200 m T37]]}}
{{Medal|Silver | 2019 Dubaý | [[2019 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Uniwersal 4 x 100 metr estafeta ýaryşy|4x100 m estafeta]] }}
{{Medal|Silver | 2023 Pariž | [[2023 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň 200 metri|200 m T37]]}}
{{Medal|Bronze | 2023 Pariž | [[2023 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň 100 metri|100 m T37]]}}
{{Medal|Competition|[[Para Aziýa oýunlary]]}}
{{Medal|Gold|[[2022 ýylky Para Aziýa oýunlary|2022 Hançžou]]|[[2022 ýylky Para Aziýa oýunlarynda ýeňil atletika|100 m T37]]}}
{{Medal|Gold|2022 Hançžou|[[2022 ýylky Para Aziýa oýunlarynda ýeňil atletika|200 m T37]]}}
}}
'''Wen Xiaoyan''' (Wen Syaoyan, 1997 ýylky 12 oktýabrynda doglan) — hytaýly paralimpiýa türgenidir. Ol 2016 ýyldaky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda Hytaýa wekilçilik etdi we iki altyn hem-de bir kümüş medal gazandy. Şeýle-de, ol Ýaponiýanyň Tokio şäherinde geçirilen 2020 ýyldaky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda üç altyn medal gazandy.
== Karýerasy ==
Wen zenanlaryň arasynda T37 derejesindäki uzynlygyna bökmek ýaryşynda altyn medal, T37 derejesindäki 400 metre ylgamak ýaryşynda bolsa kümüş medal gazandy. Zenanlaryň arasyndaky T35-T38 derejesindäki 4 × 100 metr estafeta ýaryşynda ol Sýan Fenfen, Çen Ýunfeý we Li Inli bilen bilelikde altyn medal gazandy<ref>{{Cite web|title=Athletics WEN Xiaoyan|url=https://olympics.com/tokyo-2020/paralympic-games/en/results/athletics/athlete-profile-n1595273-wen-xiaoyan.htm|access-date=2021-09-03|work=Tokyo 2020 Paralympics|publisher=[[Tokyo Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games]]|archive-date=2021-09-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210903175821/https://olympics.com/tokyo-2020/paralympic-games/en/results/athletics/athlete-profile-n1595273-wen-xiaoyan.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="paralympic_bio">{{Cite web |url=https://www.paralympic.org/xiaoyan-wen |title=Xiaoyan Wen |website=paralympic.org |access-date=14 January 2020 |publisher=[[International Paralympic Committee]]}}</ref>.
Beýik Britaniýanyň London şäherinde geçirilen 2017 ýyldaky Para-ýeňil atletika boýunça dünýä çempionatynda Wen zenanlaryň arasynda T37 derejesindäki uzynlygyna bökmek ýaryşynda altyn medal gazandy. Iki ýyl geçenden soň, Birleşen Arap Emirlikleriniň Dubaý şäherinde geçirilen 2019 ýyldaky Para-ýeňil atletika boýunça dünýä çempionatynda ol üç altyn we bir kümüş medal gazandy. Ol zenanlaryň arasynda T37 derejesindäki 100 metr we 200 metr ylgamak, şeýle-de uzynlygyna bökmek ýaryşlarynda altyn medal gazandy. Şeýle-de, ol 4 x 100 metr estafeta ýaryşynda kümüş medal gazandy<ref name="kornobys_and_cinnamo_2019">{{Cite news |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1087073/shot-put-world-records-fall-in-dubai |title=Kornobys and Cinnamo claim shot put gold as World Para Athletics Championships conclude |last=O'Kane |first=Patrick |date=15 November 2019 |work=InsideTheGames.biz |access-date=14 January 2020 }}</ref><ref name="asia_nations_perform_strongly_dubai_2019">{{Cite news |url=https://asianparalympic.org/news/1284/ |title=Asia nations perform strongly at the Dubai 2019 World Para Athletics Championships |date=18 November 2019 |work=Asian Paralympic Committee |access-date=14 January 2020 |archive-date=14 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200114194344/https://asianparalympic.org/news/1284/ |url-status=dead }}</ref>.
Wen Ýaponiýanyň Tokio şäherinde geçirilen 2020 ýyldaky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda T37 derejesindäki 200 metr ylgamak ýaryşynda altyn medal gazandy. Ol T37 derejesindäki 100 metr ylgamak ýaryşynda 13,00 sekuntlyk görkeziji bilen dünýä rekordyny goýup, altyn medal gazandy. Şeýle-de, ol T37 derejesindäki uzynlygyna bökmek ýaryşynda altyn medal gazandy.
== Salgylanmalar ==
{{Salgylanmalar|2}}
{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Wen, Xiaoyan}}
[[Kategoriýa:Diri adamlar]]
[[Kategoriýa:Doglan ýeri görkezilmedik (direk adamlar)]]
[[Kategoriýa:Hytaýly zenan uzynlygyna böküjiler]]
[[Kategoriýa:Hytaýly zenan sprinterler]]
[[Kategoriýa:Hytaýyň paralimpiýa türgenleri]]
[[Kategoriýa:Hytaýyň paralimpiýa altyn medalçylary]]
[[Kategoriýa:Hytaýyň paralimpiýa kümüş medalçylary]]
[[Kategoriýa:2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletika türgenleri]]
[[Kategoriýa:2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletika türgenleri]]
[[Kategoriýa:2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletika türgenleri]]
[[Kategoriýa:2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2022 ýylky Para Aziýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:Para-atletika boýunça dünýä çempionatlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:Para-atletika boýunça dünýä çempionatlarynyň ýeňijileri]]
[[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça paralimpiýa medalçylary]]
[[Kategoriýa:XXI asyryň hytaýly zenan türgenleri]]
[[Kategoriýa:2022 ýylky Para Aziýa oýunlarynyň ýeňil atletika türgenleri]]
[[Kategoriýa:2018 ýylky Para Aziýa oýunlarynyň ýeňil atletika türgenleri]]
4q3eojvt6fes02ydtjz2blcr65gjyf6
270906
270905
2026-09-23T14:35:10Z
Umarxon III
11129
270906
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox sportsperson
| honorific_prefix =
| name = Wen Xiaoyan
| honorific_suffix =
| image = <!-- name.jpg -->
| image_size = <!-- diňe zerur bolan ýagdaýynda -->
| alt =
| caption =
| header_color =
| text_color =
<!-- Şahsy maglumatlar -->
| native_name =
| native_name_lang =
| birth_name = <!-- eger atdan tapawutly bolsa -->
| full_name = <!-- eger atdan ýa-da doglan atyndan tapawutly bolsa -->
| nickname =
| nationality = <!-- national_team kesgitlenen bolsa görkezilmeýär -->
| national_team = <!-- halkara ýaryşlarynda wekilçilik edýän ýurdy üçin -->
| ethnicity =
| citizenship =
| birth_date = {{Birth date and age|1997|10|12}}
| birth_place =
| death_date = <!-- {{death date and age|ölüm ýyly|ölüm aýy|ölüm güni|doglan ýyly|doglan aýy|doglan güni}} -->
| death_place =
| resting_place =
| resting_place_coordinates =
| monuments =
| residence =
| hometown =
| education =
| occupation =
| years_active =
| employer =
| agent =
| height = <!-- X sm, X m ýa-da X fut Y dýuým (awtomatiki öwrüliş) -->
| weight = <!-- X kg, X funt ýa-da X stoun Y funt (awtomatiki öwrüliş) -->
| spouse =
| life_partner =
| other_interests =
| website = <!-- {{URL|www.example.com}} -->
| module =
<!-- Sport -->
| country = Hytaý
| sport = [[Para ýeňil atletika]]
| position =
| disability =
| disability_class = [[T37 (klassifikasiýa)|T37]]
| weight_class =
| weight_class_type =
| rank =
| event = {{Plainlist|
* [[100 metr]]
* [[200 metr]]
* [[400 metr]]
* [[Uzynlygyna bökmek]]
* [[Estafeta ýaryşy]]
}}
| event_type =
| university_team =
| college_team =
| league =
| league_type =
| club =
| team =
| turned_pro =
| turned_pro_type =
| partner =
| former_partner =
| coach =
| retired =
| coaching =
| module2 =
<!-- Üstünlikler we atlar -->
| worlds =
| regionals =
| nationals =
| olympics =
| paralympics =
| commonwealth =
| highest_ranking =
| personal_best =
<!-- Medal rekordy -->
| show_medals = no
| medal_templates =
{{Medal|Sport | Aýallaryň [[para ýeňil atletika]]sy }}
{{Medal|Country | {{CHN}} }}
{{Medal|Competition | [[Paralimpiýa oýunlary]] }}
{{Medal|Gold | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2016 Rio-de-Žaneýro]] | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Aýallaryň uzynlygyna bökmek#T37|Uzynlygyna bökmek T37]] }}
{{Medal|Gold | 2016 Rio-de-Žaneýro | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Aýallaryň 4 × 100 metr estafeta ýaryşy|4×100 m T35-T38]] }}
{{Medal|Gold | [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2020 Tokio]] | [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Aýallaryň 100 metri T37|100 m T37]] }}
{{Medal|Gold | 2020 Tokio | [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Aýallaryň 200 metri T37|200 m T37]] }}
{{Medal|Gold | 2020 Tokio | [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Aýallaryň uzynlygyna bökmek T37|Uzynlygyna bökmek T37]] }}
{{Medal|Gold|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2024 Pariž]]|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Aýallaryň 100 metri T37|100 m T37]]}}
{{Medal|Gold|2024 Pariž|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Aýallaryň 200 metri T37|200 m T37]]}}
{{Medal|Gold|2024 Pariž|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Garyşyk 4 × 100 metr estafeta ýaryşy|garyşyk 4×100 m estafeta]]}}
{{Medal|Gold|2024 Pariž|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Aýallaryň uzynlygyna bökmek#T37|Uzynlygyna bökmek T37]]}}
{{Medal|Silver | 2016 Rio-de-Žaneýro | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika - Aýallaryň 400 metri|400 m T37]] }}
{{Medal|Competition | [[Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|Dünýä çempionaty]] }}
{{Medal|Gold | [[2017 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2017 London]] | [[2017 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň uzynlygyna bökmek|Uzynlygyna bökmek T37]] }}
{{Medal|Gold | [[2019 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2019 Dubaý]] | [[2019 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň 100 metri|100 m T37]] }}
{{Medal|Gold | 2019 Dubaý | [[2019 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň 200 metri|200 m T37]] }}
{{Medal|Gold | 2019 Dubaý | [[2019 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň uzynlygyna bökmek|Uzynlygyna bökmek T37]] }}
{{Medal|Gold | [[2023 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2023 Pariž]] | [[2023 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň uzynlygyna bökmek|Uzynlygyna bökmek T37]] }}
{{Medal|Gold|[[2024 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2024 Kobe]]|[[2024 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň 100 metri|100 m T37]]}}
{{Medal|Gold|2024 Kobe|[[2024 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň 200 metri|200 m T37]]}}
{{Medal|Gold|[[2025 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2025 Nýu-Deli]]|[[2025 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň uzynlygyna bökmek|Uzynlygyna bökmek T37]]}}
{{Medal|Gold|2025 Nýu-Deli|[[2025 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň 100 metri|100 m T37]]}}
{{Medal|Gold|2025 Nýu-Deli|[[2025 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň 200 metri|200 m T37]]}}
{{Medal|Silver | 2019 Dubaý | [[2019 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Uniwersal 4 x 100 metr estafeta ýaryşy|4x100 m estafeta]] }}
{{Medal|Silver | 2023 Pariž | [[2023 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň 200 metri|200 m T37]]}}
{{Medal|Bronze | 2023 Pariž | [[2023 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty - Aýallaryň 100 metri|100 m T37]]}}
{{Medal|Competition|[[Para Aziýa oýunlary]]}}
{{Medal|Gold|[[2022 ýylky Para Aziýa oýunlary|2022 Hançžou]]|[[2022 ýylky Para Aziýa oýunlarynda ýeňil atletika|100 m T37]]}}
{{Medal|Gold|2022 Hançžou|[[2022 ýylky Para Aziýa oýunlarynda ýeňil atletika|200 m T37]]}}
}}
'''Wen Xiaoyan''' (Wen Syaoyan, 1997 ýylky 12 oktýabrynda doglan) — hytaýly paralimpiýa türgenidir. Ol 2016 ýyldaky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda Hytaýa wekilçilik etdi we iki altyn hem-de bir kümüş medal gazandy. Şeýle-de, ol Ýaponiýanyň Tokio şäherinde geçirilen 2020 ýyldaky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda üç altyn medal gazandy.
== Karýerasy ==
Wen zenanlaryň arasynda T37 derejesindäki uzynlygyna bökmek ýaryşynda altyn medal, T37 derejesindäki 400 metre ylgamak ýaryşynda bolsa kümüş medal gazandy. Zenanlaryň arasyndaky T35-T38 derejesindäki 4 × 100 metr estafeta ýaryşynda ol Sýan Fenfen, Çen Ýunfeý we Li Inli bilen bilelikde altyn medal gazandy<ref>{{Cite web|title=Athletics WEN Xiaoyan|url=https://olympics.com/tokyo-2020/paralympic-games/en/results/athletics/athlete-profile-n1595273-wen-xiaoyan.htm|access-date=2021-09-03|work=Tokyo 2020 Paralympics|publisher=[[Tokyo Organising Committee of the Olympic and Paralympic Games]]|archive-date=2021-09-03|archive-url=https://web.archive.org/web/20210903175821/https://olympics.com/tokyo-2020/paralympic-games/en/results/athletics/athlete-profile-n1595273-wen-xiaoyan.htm|url-status=dead}}</ref><ref name="paralympic_bio">{{Cite web |url=https://www.paralympic.org/xiaoyan-wen |title=Xiaoyan Wen |website=paralympic.org |access-date=14 January 2020 |publisher=[[International Paralympic Committee]]}}</ref>.
Beýik Britaniýanyň London şäherinde geçirilen 2017 ýyldaky Para-ýeňil atletika boýunça dünýä çempionatynda Wen zenanlaryň arasynda T37 derejesindäki uzynlygyna bökmek ýaryşynda altyn medal gazandy. Iki ýyl geçenden soň, Birleşen Arap Emirlikleriniň Dubaý şäherinde geçirilen 2019 ýyldaky Para-ýeňil atletika boýunça dünýä çempionatynda ol üç altyn we bir kümüş medal gazandy. Ol zenanlaryň arasynda T37 derejesindäki 100 metr we 200 metr ylgamak, şeýle-de uzynlygyna bökmek ýaryşlarynda altyn medal gazandy. Şeýle-de, ol 4 x 100 metr estafeta ýaryşynda kümüş medal gazandy<ref name="kornobys_and_cinnamo_2019">{{Cite news |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1087073/shot-put-world-records-fall-in-dubai |title=Kornobys and Cinnamo claim shot put gold as World Para Athletics Championships conclude |last=O'Kane |first=Patrick |date=15 November 2019 |work=InsideTheGames.biz |access-date=14 January 2020 }}</ref><ref name="asia_nations_perform_strongly_dubai_2019">{{Cite news |url=https://asianparalympic.org/news/1284/ |title=Asia nations perform strongly at the Dubai 2019 World Para Athletics Championships |date=18 November 2019 |work=Asian Paralympic Committee |access-date=14 January 2020 |archive-date=14 January 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200114194344/https://asianparalympic.org/news/1284/ |url-status=dead }}</ref>.
Wen Ýaponiýanyň Tokio şäherinde geçirilen 2020 ýyldaky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda T37 derejesindäki 200 metr ylgamak ýaryşynda altyn medal gazandy. Ol T37 derejesindäki 100 metr ylgamak ýaryşynda 13,00 sekuntlyk görkeziji bilen dünýä rekordyny goýup, altyn medal gazandy. Şeýle-de, ol T37 derejesindäki uzynlygyna bökmek ýaryşynda altyn medal gazandy.
== Salgylanmalar ==
{{Salgylanmalar|2}}
{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Wen, Xiaoyan}}
[[Kategoriýa:Diri adamlar]]
[[Kategoriýa:Doglan ýeri görkezilmedik (direk adamlar)]]
[[Kategoriýa:Hytaýly zenan uzynlygyna böküjiler]]
[[Kategoriýa:Hytaýly zenan sprinterler]]
[[Kategoriýa:Hytaýyň paralimpiýa türgenleri]]
[[Kategoriýa:Hytaýyň paralimpiýa altyn medalçylary]]
[[Kategoriýa:Hytaýyň paralimpiýa kümüş medalçylary]]
[[Kategoriýa:2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletika türgenleri]]
[[Kategoriýa:2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletika türgenleri]]
[[Kategoriýa:2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletika türgenleri]]
[[Kategoriýa:2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2022 ýylky Para Aziýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:Para-atletika boýunça dünýä çempionatlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:Para-atletika boýunça dünýä çempionatlarynyň ýeňijileri]]
[[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça paralimpiýa medalçylary]]
[[Kategoriýa:XXI asyryň hytaýly zenan türgenleri]]
[[Kategoriýa:2022 ýylky Para Aziýa oýunlarynyň ýeňil atletika türgenleri]]
[[Kategoriýa:2018 ýylky Para Aziýa oýunlarynyň ýeňil atletika türgenleri]]
hpr2sidagqx1ujuonaw8szbet5qin3y
Jiang Yuyan (ýüzüji)
0
25021
270922
2026-09-24T00:28:47Z
Umarxon III
11129
Sahypa döretdi, mazmuny: '{{Infobox sportsperson | name = Jiang Yuyan | nickname = | image = | image_size = | caption = | nationality = | sport = [[Paralimpiýa ýüzüş sporty]] |disability = |disability_class = [[S6 (klassifikasiýa)|S6]] | event = [[Erkin ýüzüş|erkin usul]], [[Kebelek ýüzüşi|kebelek]], [[Arkan ýüzüşi|arkan ýüzüşi]] | club = | coach = | birth_date = {{Birth date and age|2004|11|2|df=y}} | birth_place = [[Şaosin]], [[Žejiang welaýaty|Žejiang]], Hyt...'
270922
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox sportsperson
| name = Jiang Yuyan
| nickname =
| image =
| image_size =
| caption =
| nationality =
| sport = [[Paralimpiýa ýüzüş sporty]]
|disability =
|disability_class = [[S6 (klassifikasiýa)|S6]]
| event = [[Erkin ýüzüş|erkin usul]], [[Kebelek ýüzüşi|kebelek]], [[Arkan ýüzüşi|arkan ýüzüşi]]
| club =
| coach =
| birth_date = {{Birth date and age|2004|11|2|df=y}}
| birth_place = [[Şaosin]], [[Žejiang welaýaty|Žejiang]], [[Hytaý]]
| retired=
| death_date =
| death_place =
| height =
| weight =
| personal_best =
| country = {{CHN}}
| show_medals = no
| medal_templates =
{{Medal|Sport|[[Paralimpiýa ýüzüş sporty]]}}
{{Medal|Country|{{CHN}}}}
{{Medal|Competition | [[Paralimpiýa oýunlary]] }}
{{Medal|Gold|[[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2020 Tokio]] | [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýüzüş — Aýallaryň 50 metr kebelek ýüzüşi S6|50 m kebelek S6]] }}
{{Medal|Gold|2020 Tokio | [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýüzüş — Aýallaryň 400 metr erkin ýüzüşi S6|400 m erkin ýüzüş S6]] }}
{{Medal|Gold|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2024 Pariž]] | [[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýüzüş — Aýallaryň 50 metr erkin ýüzüşi S6|50 m erkin ýüzüş S6]] }}
{{Medal|Gold|2024 Pariž|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýüzüş — Aýallaryň 100 metr erkin ýüzüşi S7|100 m erkin ýüzüş S7]]}}
{{Medal|Gold|2024 Pariž|[[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýüzüş — Aýallaryň 400 metr erkin ýüzüşi S6|400 m erkin ýüzüş S6]]}}
{{Medal|Gold|2024 Pariž|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýüzüş — Aýallaryň 100 metr arkan ýüzüşi S6|100 m arkan ýüzüşi S6]]}}
{{Medal|Gold|2024 Pariž|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýüzüş — Aýallaryň 50 metr kebelek ýüzüşi S6|50 m kebelek S6]]}}
{{Medal|Gold|2024 Pariž|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýüzüş — Garyşyk 4 × 50 metr erkin ýüzüş estafeta ýaryşy 20 utuk|Garyşyk 4x50 m erkin ýüzüş estafeta ýaryşy 20 utuk]]}}
{{Medal|Gold|2024 Pariž|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýüzüş — Garyşyk 4 × 50 metr kompleks ýüzüş estafeta ýaryşy 20 utuk|Garyşyk 4×50 m kompleks ýüzüş estafeta ýaryşy 20 utuk]]}}
{{Medal|Silver| 2020 Tokio | [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýüzüş — Aýallaryň 100 metr arkan ýüzüşi S6|100 m arkan ýüzüşi S6]] }}
{{Medal|Bronze| 2020 Tokio | [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýüzüş — Aýallaryň 100 metr arkan ýüzüşi S6|100 m erkin ýüzüş S7]] }}
{{Medal|Competition|[[Para ýüzüş boýunça dünýä çempionaty|Dünýä çempionaty]]}}
{{Medal|Gold|[[2019 ýylky Para ýüzüş boýunça dünýä çempionaty|2019 London]]|[[2019 ýylky Para ýüzüş boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 50 metr erkin ýüzüşi|50 m erkin ýüzüş S6]]}}
{{Medal|Gold|2019 London|[[2019 ýylky Para ýüzüş boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 100 metr erkin ýüzüşi|100 m erkin ýüzüş S6]]}}
{{Medal|Gold|2019 London|[[2019 ýylky Para ýüzüş boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 400 metr erkin ýüzüşi|400 m erkin ýüzüş S6]]}}
{{Medal|Gold|[[2023 ýylky Para ýüzüş boýunça dünýä çempionaty|2023 Mançester]]|[[2023 ýylky Para ýüzüş boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 100 metr erkin ýüzüşi|100 m erkin ýüzüş S6]]}}
{{Medal|Gold|2023 Mançester|[[2023 ýylky Para ýüzüş boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 400 metr erkin ýüzüşi|400 m erkin ýüzüş S6]]}}
{{Medal|Gold|2023 Mançester|[[2023 ýylky Para ýüzüş boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 50 metr kebelek ýüzüşi|50 m kebelek S6]]}}
{{Medal|Gold|2023 Mançester|Garyşyk 4×50 m kompleks ýüzüş estafeta ýaryşy 20 utuk}}
{{Medal|Gold|[[2025 ýylky Para ýüzüş boýunça dünýä çempionaty|2025 Singapur]]|[[2025 ýylky Para ýüzüş boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 100 metr arkan ýüzüşi|100 m arkan ýüzüşi S6]]}}
{{Medal|Gold|2025 Singapur|[[2025 ýylky Para ýüzüş boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 100 metr erkin ýüzüşi|100 m erkin ýüzüş S6]]}}
{{Medal|Gold|2025 Singapur|[[2025 ýylky Para ýüzüş boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 400 metr erkin ýüzüşi|400 m erkin ýüzüş S6]]}}
{{Medal|Gold|2025 Singapur|[[2025 ýylky Para ýüzüş boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 50 metr kebelek ýüzüşi|50 m kebelek S6]]}}
{{Medal|Silver|2023 Mançester|[[2023 ýylky Para ýüzüş boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 50 metr erkin ýüzüşi|50 m erkin ýüzüş S6]]}}
{{Medal|Silver|2023 Mançester|[[2023 ýylky Para ýüzüş boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 100 metr arkan ýüzüşi|100 m arkan ýüzüşi S6]]}}
{{Medal|Silver|2025 Singapur|[[2025 ýylky Para ýüzüş boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 50 metr erkin ýüzüşi|50 m erkin ýüzüş S6]]}}
{{Medal|Silver|2025 Singapur|[[2025 ýylky Para ýüzüş boýunça dünýä çempionaty — Erkin ýüzüş estafetalary|Garyşyk 4×100 m erkin ýüzüş estafeta ýaryşy 34 utuk]]}}
{{Medal|Bronze|2019 London|[[2019 ýylky Para ýüzüş boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 50 metr kebelek ýüzüşi|50 m kebelek S6]]}}
{{Medal|Bronze|2019 London|[[2019 ýylky Para ýüzüş boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 100 metr arkan ýüzüşi|100 m arkan ýüzüşi S6]]}}
{{Medal|Competition|[[Para Aziýa oýunlary]]}}
{{Medal|Gold|[[2018 ýylky Para Aziýa oýunlary|2018 Jakarta]]|[[2018 ýylky Para Aziýa oýunlarynda ýüzüş|50 m erkin ýüzüş S6]]}}
{{Medal|Gold|2018 Jakarta|[[2018 ýylky Para Aziýa oýunlarynda ýüzüş|100 m erkin ýüzüş S6]]}}
{{Medal|Gold|2018 Jakarta|[[2018 ýylky Para Aziýa oýunlarynda ýüzüş|50 m kebelek S7]]}}
{{Medal|Gold|[[2022 ýylky Para Aziýa oýunlary|2022 Hançžou]]|[[2022 ýylky Para Aziýa oýunlarynda ýüzüş|100 m arkan ýüzüşi S6]]}}
{{Medal|Gold|2022 Hançžou|[[2022 ýylky Para Aziýa oýunlarynda ýüzüş|50 m erkin ýüzüş S6]]}}
{{Medal|Gold|2022 Hançžou|[[2022 ýylky Para Aziýa oýunlarynda ýüzüş|400 m erkin ýüzüş S6]]}}
{{Medal|Gold|2022 Hançžou|[[2022 ýylky Para Aziýa oýunlarynda ýüzüş|100 m erkin ýüzüş S7]]}}
{{Medal|Gold|2022 Hançžou|[[2022 ýylky Para Aziýa oýunlarynda ýüzüş|50 m kebelek S6]]}}
{{Medal|Gold|2022 Hançžou|[[2022 ýylky Para Aziýa oýunlarynda ýüzüş|4×50 m kompleks ýüzüş estafeta ýaryşy]]}}
{{Medal|Gold|2022 Hançžou|[[2022 ýylky Para Aziýa oýunlarynda ýüzüş|4×100 m erkin ýüzüş estafeta ýaryşy]]}}
{{Medal|Silver|2018 Jakarta|[[2018 ýylky Para Aziýa oýunlarynda ýüzüş|400 m erkin ýüzüş S7]]}}
{{Medal|Bronze|2022 Hançžou|[[2022 ýylky Para Aziýa oýunlarynda ýüzüş|200 m aýratyn kompleks ýüzüş]]}}
}}
'''Jiang Yuyan''' (doglan senesi: 2004 ýylky 2 noýabry) — S6 maýyplyk derejesinde çykyş edýän hytaýly paralimpiýa ýüzüjisidir. Ol 2024 ýyldaky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda jemi ýedi sany altyn medal gazanyp, iň köp medal alan türgen boldy. Ol "Laureus" dünýä sport baýragynyň "Ýylyň maýyplygy bolan türgeni" nominasiýasynyň eýesidir. Ýüzmekdäki ussatlygy sebäpli ol "uçýan balyk" lakamy bilen tanalýar.
== Irki durmuşy ==
Jiang Yuyan 2004 ýylky 2 noýabrynda Hytaýyň Şaosin şäherinde doguldy. Ol üç ýa-da dört ýaşyndaka düşen awtoulag heläkçiliginde sag goluny we aýagyny ýitirdi<ref name=":2">{{Cite web |last=Kaufman |first=Sophie |date=2024-09-09 |title=Jiang Yuyan Becomes Most Decorated Athlete At 2024 Paralympics With Seven Golds |url=https://swimswam.com/jiang-yuyan-becomes-most-decorated-athlete-at-2024-paralympics-with-seven-golds/ |access-date=2024-10-29 |website=SwimSwam |language=en-US}}</ref><ref name=":4" /><ref>{{Cite web|date=8 July 2020|title=Jiang Yuyan - IPC Athlete Bio|url=http://ipc.infostradasports.com/asp/lib/theasp.asp?pageid=8937&sportid=514&personid=1732743&wintergames=-1&refreshauto=1|website=ipc.infostradasports.com|access-date=8 July 2020|archive-date=17 May 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240517083131/http://ipc.infostradasports.com/asp/lib/theasp.asp?pageid=8937&sportid=514&personid=1732743&wintergames=-1&refreshauto=1|url-status=dead}}</ref><ref name=":3" />.
== Sport karýerasy ==
2018 ýylda Yuyan Indoneziýanyň Jakarta şäherinde geçirilen Para Aziýa oýunlarynda çykyş edip, erkin usulda 50 metr we 100 metr, şeýle-de batterflý usulynda 50 metr aralyklara ýüzmek boýunça üç sany altyn medal, erkin usulda 400 metr aralyga ýüzmekde bolsa kümüş medal gazandy. Ol 2019-njy ýyldaky Dünýä Para ýüzüş çempionatynda iň ýaş gatnaşan ýüzüjileriň biri bolup, üç altyn we iki bürünç medal gazandy. Ol şol altyn medallaryň birini zenanlaryň arasynda S6 derejesinde batterflý usuly bilen 50 metr aralyga ýüzmekde 34,56 sekuntlyk görkeziji bilen dünýä rekordyny goýup gazandy<ref>{{Cite web |date=14 September 2019 |title=Yuyan and Zhdanov star as six world records fall at World Para Swimming Championships |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1084738/record-breaking-world-para-swimming |website=insidethegames.biz}}</ref><ref>{{Cite web |date=15 September 2019 |title=14 year old sets swimming Para world record |url=https://thetartan.org/2019/9/16/sports/world-swimming |website=The Tartan}}</ref><ref name=":0">{{Cite web |title=Yuyan Jiang - Swimming {{!}} Paralympic Athlete Profile |url=https://www.paralympic.org/yuyan-jiang |access-date=2024-10-27 |website= |publisher=International Paralympic Committee |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |title=19-year-old swimming legend eyes gold at Hangzhou Asian Para Games_The 4th Asian Para Games |url=https://www.hangzhou2022.cn/paragames/En/news/202304/t20230413_58742.shtml |access-date=2024-10-29 |website=www.hangzhou2022.cn}}</ref>.
2021 ýylda Yuyan 2020 ýyldaky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda bäsleşdi. Ol jemi 4 medal gazandy: zenanlaryň arasynda S6 derejesinde erkin usulda 400 metr we batterflý usuly bilen 50 metr aralyklara ýüzmekde iki altyn medal, S6 derejesinde arka tarap ýüzmekde 100 metr aralykda kümüş medal we S7 derejesinde erkin usulda 100 metr aralykda bürünç medal. Ol Hytaýyň Hangçžou şäherinde geçirilen 2022 ýyldaky Para Aziýa oýunlarynda wekiliýetiň iň ýaş türgeni hökmünde çykyş edip, bäş sany şahsy altyn medal, bir şahsy bürünç medal we toparlaýyn ýaryşlarda iki altyn medal gazandy. 2023 ýyldaky Para-ýüzmek boýunça dünýä çempionatynda Ýuýan üç sany dünýä we bir sany Aziýa rekordyny goýup, jemi dört altyn we iki kümüş medala eýe boldy<ref name=":1">{{Cite web |title=Shaoxing impaired swimmer Jiang gears up for Hangzhou Asian Para Games_The 4th Asian Para Games |url=https://www.hangzhou2022.cn/paragames/En/news/202308/t20230810_69360.shtml |access-date=2024-10-29 |website=www.hangzhou2022.cn}}</ref><ref>{{Cite web |title=Results Archive - Tokyo 2020 - Swimming |url=https://www.paralympic.org/tokyo-2020/results/swimming |access-date=2024-10-27 |website=International Paralympic Committee |language=en}}</ref><ref name=":0" />.
2024 ýylda Ýuýan Fransiýanyň Pariž şäherinde geçirilen Tomusky Paralimpiýa oýunlaryna gatnaşdy we jemi 7 altyn medal gazanyp, ýaryşyň iň köp medal gazanan türgeni boldy. Ol ilkinji çempionlygyny S6 derejesindäki 50 metr aralyga erkin usulda ýüzmek ýaryşynda 32,59 sekuntlyk netije bilen dünýä rekordyny goýup gazandy. Ol S7 derejesindäki zenanlaryň arasynda 100 metr aralyga erkin usulda ýüzmek ýaryşynda 1:09,68 minutlyk netije bilen täze dünýä rekordyny goýup, özüniň dördünji altyn medalyny gazandy. Ýuýan Pariž-2024 oýunlaryndaky ýedinji we jemleýji altyn medalyny S6 derejesindäki zenanlaryň arasynda 100 metr aralyga arka üstünde ýüzmek ýaryşynda 1:19,44 minutlyk netije bilen dünýä rekordyny goýup gazandy. 2025 ýylda Ýuýan maýyplygy bolan türgenler üçin berilýän "Laureus" dünýä sport baýragyna (Ýylyň türgeni) mynasyp boldy<ref name=":4">{{Cite web |date=22 April 2025 |title=Para swimming star Yuyan Jiang wins 2025 Laureus Award |url=https://www.paralympic.org/news/yuyan-jiang-wins-2025-laureus-award |website=[[International Paralympic Committee]]}}</ref><ref>{{Cite web |title=Paris 2024: 'Flying Fish' Jiang Yuyan secures 7th Para swimming gold |url=https://www.paralympic.org/paris-2024/news/flying-fish-jiang-yuhan-secures-seventh-para-swimming-gold |access-date=2024-10-29 |website=International Paralympic Committee |language=en}}</ref><ref name=":3">{{Cite web |last=杜娟 |title=China's Jiang Yuyan grabs fourth gold in swimming |url=https://www.chinadaily.com.cn/a/202409/05/WS66d91486a3108f29c1fca44d.html |access-date=2024-10-29 |website=www.chinadaily.com.cn}}</ref><ref>{{Cite web |date=2024-08-30 |title=Jiang beats 'greatest pressure' on way to China's first Paralympic swimming gold |url=https://www.scmp.com/sport/china/article/3276597/paris-paralympics-jiang-yuyan-beats-greatest-pressure-chinas-first-swimming-gold |access-date=2024-08-31 |website=South China Morning Post |language=en}}</ref>.
Singapurda geçirilen Para-ýüzmek boýunça 2025 ýyldaky dünýä çempionatynda Jiang ýaryşyň açylyş gününde zenanlaryň arasynda S6 derejesindäki 100 metr aralyga arka üstünde ýüzmek ýaryşynda ýeňiji boldy. Ertesi gün ol S6 derejesindäki zenanlaryň arasynda 100 metr aralyga erkin usulda ýüzmek ýaryşynda, öňki 1:09,68 minutlyk netijesini gowulandyryp, 1:09,58 minutlyk dünýä rekordy bilen çempion boldy. Ýaryşyň ahyryna çenli ol jemi ýedi gezek, şol sanda dört altyn, bir kümüş we iki bürünç medal bilen münbere çykdy<ref>{{Cite web |title=Final Day of 2025 World Para Swimming Championships saw three new world records |url=https://swimswam.com/final-day-of-2025-world-para-swimming-championships-saw-three-new-world-records/ |website=SwimSwam |date=27 September 2025 |access-date=20 October 2025}}</ref><ref>{{Cite web |title=Day 2: 'Flying Fish' Jiang Yuyan smashes world record for second gold |url=https://www.paralympic.org/news/day-2-flying-fish-jiang-yuyan-smashes-world-record-second-gold |website=International Paralympic Committee |date=22 September 2025 |access-date=20 October 2025}}</ref><ref>{{Cite web |title=Singapore 2025: Here are the Day 1 medallists |url=https://www.paralympic.org/news/singapore-2025-here-are-day-1-medallists |website=International Paralympic Committee |access-date=20 October 2025}}</ref>.
== Salgylanmalar ==
{{Salgylanmalar|2}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Jiang, Yuyan}}
[[Kategoriýa:Diri adamlar]]
[[Kategoriýa:Şaosingden bolan türgenler]]
[[Kategoriýa:Hytaýyň paralimpiýa ýüzüjileri]]
[[Kategoriýa:Paralimpiýa ýüzüşi boýunça dünýä çempionatlarynyň medallarynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Beden agzasy ýok hytaýlylar]]
[[Kategoriýa:2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýüzüjileri]]
[[Kategoriýa:2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýüzüjileri]]
[[Kategoriýa:2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medallarynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medallarynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Ýüzüş boýunça Paralimpiýa medallarynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Hytaýyň altyn medally Paralimpiýa türgenleri]]
[[Kategoriýa:Hytaýyň kümüş medally Paralimpiýa türgenleri]]
[[Kategoriýa:2018 ýylky Para Aziýa oýunlarynyň medallarynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:2022 ýylky Para Aziýa oýunlarynyň medallarynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Erkin usulda ýüzýän hytaýly zenan türgenler]]
[[Kategoriýa:Arka üstünde ýüzýän hytaýly zenan türgenler]]
[[Kategoriýa:Baterflý usulynda ýüzýän hytaýly zenan türgenler]]
[[Kategoriýa:S6 klassifikasiýaly para-ýüzüjiler]]
[[Kategoriýa:XXI asyryň hytaýly zenan türgenleri]]
[[Kategoriýa:Hytaýyň bürünç medally Paralimpiýa türgenleri]]
[[Kategoriýa:2022 ýylky Para Aziýa oýunlarynyň ýüzüjileri]]
[[Kategoriýa:2018 ýylky Para Aziýa oýunlarynyň ýüzüjileri]]
[[Kategoriýa:Laureus dünýä sport baýragynyň eýeleri]]
pd1vqsnrs7k62j4bh0gwmstx0yvzcov
Chantal Petitclerc
0
25022
270924
2026-09-24T01:40:11Z
Umarxon III
11129
Sahypa döretdi, mazmuny: '{{Infobox officeholder | honorific_prefix = [[Hormatly]] | name = Chantal Petitclerc | honorific_suffix = {{post-nominals|country=CAN|CC|CQ|MSM|size=100%}} | image = Chantal Petitclerc 2017.jpg | alt = | caption = Petitclerc 2017-nji ýylda | office = [[Kanadanyň Senaty|Kanadaly senator]]<br />[[Kwebek senatorlarynyň sanawy#Grandville|Grandville]] üçin | term_start = 18 Mart 2016 | term_end...'
270924
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox officeholder
| honorific_prefix = [[Hormatly]]
| name = Chantal Petitclerc
| honorific_suffix = {{post-nominals|country=CAN|CC|CQ|MSM|size=100%}}
| image = Chantal Petitclerc 2017.jpg
| alt =
| caption = Petitclerc 2017-nji ýylda
| office = [[Kanadanyň Senaty|Kanadaly senator]]<br />[[Kwebek senatorlarynyň sanawy#Grandville|Grandville]] üçin
| term_start = 18 Mart 2016
| term_end =
| predecessor = [[Andrée Champagne]] (2014)
| successor =
| nominator = [[Justin Trudeau]]
| appointer = [[David Johnston (general-gubernator)|David Johnston]]
| birth_name =
| birth_date = {{birth date and age|df=yes|1969|12|15}}
| birth_place = [[Saint-Marc-des-Carrières, Kwebek]], Kanada
| death_date =
| death_place =
| spouse = James Duhamel
| children = Elliot Duhamel
| party = [[Garaşsyz senatorlar topary]]
| module = {{Infobox sportsperson
| child = yes
| name =
| image =
| header_color = #99bdcc
| spouse =
| website =
| country = {{CAN}}
| sport = [[Maýyp arabaly ýaryşçy]]
| personal_best =
| medal_templates =
{{Medal|Sport | Aýallaryň [[Ýeňil atletika (sport)|ýeňil atletikasy]]}}
{{Medal|Country|{{CAN}}}}
{{Medal|Competition|[[Paralimpiýa oýunlary]]}}
{{Medal|Gold| [[1996-njy ýylyň tomusky Paralimpiýa oýunlary|1996 Atlanta]] | [[1996-njy ýylyň tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|100 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[1996-njy ýylyň tomusky Paralimpiýa oýunlary|1996 Atlanta]] | [[1996-njy ýylyň tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|200 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2000 Sidneý]] | [[2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|200 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2000 Sidneý]] | [[2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|800 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2004 Afiny]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|100 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2004 Afiny]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|200 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2004 Afiny]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|400 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2004 Afiny]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|800 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2004 Afiny]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|1500 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2008 Pekin]] | [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|100 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2008 Pekin]] | [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|200 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2008 Pekin]] | [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|400 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2008 Pekin]] | [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|800 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2008 Pekin]] | [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|1500 m T54]]}}
{{Medal|Silver| [[1996-njy ýylyň tomusky Paralimpiýa oýunlary|1996 Atlanta]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|400 m T54]]}}
{{Medal|Silver| [[1996-njy ýylyň tomusky Paralimpiýa oýunlary|1996 Atlanta]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|800 m T54]]}}
{{Medal|Silver| [[1996-njy ýylyň tomusky Paralimpiýa oýunlary|1996 Atlanta]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|1500 m T54]]}}
{{Medal|Silver| [[2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2000 Sidneý]] | [[2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|100 m T54]]}}
{{Medal|Silver| [[2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2000 Sidneý]] | [[2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|400 m T54]]}}
{{Medal|Bronze| [[1992 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|1992 Barselona]] | [[1992 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|200 m TW4]]}}
{{Medal|Bronze| [[1992 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|1992 Barselona]] | [[1992 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|800 m TW4]]}}
| height =
| weight =
| image_size = 250px
| titles =
| worldcup =
}}
}}
'''Chantal Petitclerc''' (1969 ýylyň 15 dekabrynda doglan) — kanadaly maýyp arabasyndaky türgen we Kwebekden saýlanan senator.
== Ilkinji ýyllary ==
13 ýaşyndaka, dostunyň fermasynda agyr ambar gapysynyň üstüne gaçmagy netijesinde oňurgasynyň L1-T12 bölegini döwüp, iki aýagynyň hem hereket ukybyny ýitirdi. Orta mekdepde bedenterbiýe mugallymy bolan Gaston Žak onuň durmuşyna uly täsir etdi; ol gyza mekdep döwründe hepdede dört gezek nahar arakesmesinde ýüzmegi öwretdi, sebäbi ol adaty bedenterbiýe sapaklaryna gatnaşyp bilmeýärdi. 2011 ýylky söhbetdeşlikde ol şeýle diýdi: "[Ýüzmek] maňa has sagdyn we güýçli bolmaga, şeýle-de maýyp arabasynda has garaşsyz durmuşy alyp barmaga kömek etdi." Şeýle hem, ýüzmek oňa özündäki ýaryşmak höwesini ýüze çykarmaga mümkinçilik berdi. Öň okuwda synpda iň gowy netijeleri görkezen bolsa-da, bu onuň üçin bäsleşikli ýaryşlar dünýäsine gadam basmak boldy<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/chantal-petitclerc/|title=Chantal Petitclerc|last=Freeborn|first=Jeremy|website=The Canadian Encyclopedia|access-date=2016-03-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.newmobility.com/2008/01/2007-person-of-the-year-chantal-petitclerc/|title=2007 Person of the Year: Chantal Petitclerc|last1=Kaminker|first1=Laura|date=1 January 2008|publisher=New Mobility}}</ref><ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.theglobeandmail.com/news/national/chantal-petitclerc-2004/article1317969/?page=all|title=Chantal Petitclerc, 2004|website=The Globe and Mail|date=27 December 2004 |access-date=2016-03-27|last1=Wong |first1=Jan }}</ref>.
== Sport ==
On sekiz ýaşyndaka, Kwebek şäherindäki Lawal uniwersitetiniň tälimçisi Pýer Pomerlo ony maýyp arabasyndaky sport görnüşleri bilen tanyşdyrdy. Öz ýasan maýyp arabasyny ulanyp, ol ilkinji ýaryşyna gatnaşdy we beýleki bäsdeşlerden ep-esli yza galyp, soňky orny eýeledi. Şeýle-de bolsa, ol maýyp arabasyndaky ýaryşlara höwes döretdi we şeýlelikde onuň uzak hem-de üstünlikli karýerasy başlandy.
Maýyp arabasyndaky türgen hökmünde ussatlygyny kämilleşdirýän wagty, Petitklerk okuwyny hem dowam etdirdi: ilki "CEGEP de Sainte-Foy"-da jemgyýetçilik ylymlary boýunça, soňra bolsa Edmonton şäherindäki Alberta uniwersitetinde taryh boýunça bilim aldy. Alberta uniwersitetine okuwa girmeginiň esasy sebäbi, häzirki wagtda hem onuň tälimçisi bolup galýan Piter Erikson bilen türgenleşmekdi.
Petitklerk ilkinji gezek 1992 ýylda Barselonada geçirilen Paralimpiýa oýunlaryna gatnaşdy we iki sany bürünç medal bilen gaýdyp geldi; bu onuň häzirki wagtda jemi ýigrimi bir Paralimpiýa medalyny (şol sanda on dört altyn medal) öz içine alýan üstünlikler toplumynyň başlangyjy boldy. Dört ýyl geçenden soň, Atlanta oýunlarynda ol 100 we 200 metr aralyklara geçirilýän ýaryşlarda altyn medallary, şeýle hem 400, 800 we 1500 metr aralyklara geçirilýän ýaryşlarda üç sany kümüş medaly gazandy. 2000 ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ol 200 we 800 metr aralyga ylgawda iki altyn, şeýle-de 100 we 400 metr aralyga ylgawda iki kümüş medal gazandy. Ol 2002 ýylky Dünýä çempionatynda üç altyn (100, 200 we 400 metr) we bir bürünç (800 metr) medal, şeýle-de 2002 ýylky "Commonwealth" oýunlarynda 800 metr aralyga ylgawda altyn medal gazandy. 2004 ýylky Tomusky Olimpiýa oýunlarynda (bu ýerde maýyp arabasyndaky ýaryşlar görkezme görnüşindäki sport çäresi hökmünde geçirilipdi) ol 800 metr aralyga ýaryşda ýeňiji boldy we soňra 2004 ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda 5 sany altyn medal gazanyp, ajaýyp netije görkezdi. 2004 ýylda Afinadan gaýdyp gelende, Petitklerk žurnalistlere Pekinde geçiriljek 2008 ýylyň Tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň özüniň soňky uly halkara ýaryşy boljakdygyny, ýöne birneme wagt türgenleşmegi we ýol ýaryşlaryna gatnaşmagy dowam etdirjekdigini aýtdy. 2008 ýylky üstünlikli çykyşy üçin oňa Kanadanyň ýylyň türgeni hökmünde "Lou Marsh" kubogy we "Canadian Press" agentliginiň Kanadanyň ýylyň zenan türgeni üçin berilýän "Bobbie Rosenfeld" baýragy gowşuryldy. Şeýle hem, Petitklerk "Paralympic Sport Awards" dabarasynda "Iň gowy zenan türgen" baýragyna mynasyp boldy<ref name="2008Winner">{{cite web|url=http://www.tsn.ca/other_sports/story/?id=259043&lid=headline&lpos=topStory_main|archive-url=https://web.archive.org/web/20110604031428/http://www.tsn.ca/other_sports/story/?id=259043&lid=headline&lpos=topStory_main|url-status=dead|archive-date=2011-06-04|title=Petitclerc wins 2008 Lou Marsh Award|publisher=[[The Sports Network]]|date=2008-12-09|access-date=2008-12-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.tsn.ca/olympics/story/?id=260898&lid=headline&lpos=secStory_main|archive-url=https://web.archive.org/web/20110604032228/http://www.tsn.ca/olympics/story/?id=260898&lid=headline&lpos=secStory_main|url-status=dead|archive-date=2011-06-04|title=Petitclerc voted CP's female athlete of the year|publisher=The Sports Network|date=2008-12-26|access-date=2008-12-26}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.paralympic.org/press-release/paralympic-awards-winners-honoured-kuala-lumpur |title=Paralympic Awards Winners Honoured in Kuala Lumpur |date=21 November 2009 |website=International Paralympic Committee}}</ref>.
2004 ýylky Paralimpiýa oýunlarynda gazanan 5 altyn medaly bilen ol, Stefani Dikson tarapyndan 2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda goýlan we bir oýunlarda (gyşky ýa-da tomusky) gazanylan iň köp altyn medal boýunça Kanada rekordyny gaýtalady. 2008 ýylky Paralimpiýa oýunlarynda gazanan ýene-de 5 altyn medaly bilen ol şol rekordy ýene bir gezek gaýtalady. 2010 ýylda bu rekord henizem saklanyp galypdy.[7] 2012 ýylda ol maýyp arabasynda ýaryşmak boýunça bäş sany dünýä rekordynyň eýesidi. 2019 ýylda ol jemi 14 altyn we 21 medal bilen iň köp altyn medal gazanan zenan paralimpiýa türgeni bolmagyny dowam etdirýär<ref>{{Cite web |last=Vancouver Sun |date=21 March 2010 |title=Woolstencroft wins fifth gold medal |url=http://www.vancouversun.com/sports/Woolstencroft+wins+fifth+gold+2010+Paralympics/2707422/story.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20181004135056/http://www.vancouversun.com/sports/Woolstencroft+wins+fifth+gold+2010+Paralympics/2707422/story.html |archive-date=4 October 2018 |access-date=21 March 2010 |website=CanWest News Service}}</ref><ref name=UofA>{{cite web|last=Roy-Brenneis|first=Derek|title=UAlberta honorary degrees announced|url=http://www.news.ualberta.ca/article.aspx?id=22D4D2DE284B46F7BA1EFE2652CCBB99|publisher=University of Alberta|author-link=Derek Roy-Brenneis|date=30 April 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120604065554/http://www.news.ualberta.ca/article.aspx?id=22D4D2DE284B46F7BA1EFE2652CCBB99|archive-date=4 June 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.paralympic.org/athletics/about|website=World Para athletics|title=History of para athletics}}</ref>.
Ol 2006 ýylky "Commonwealth" oýunlarynyň açylyş dabarasynda Kanada toparynyň baýdak göterijisi hökmünde saýlandy<ref name="CBC 2014">{{cite news|title=Chantal Petitclerc brings passion to Commonwealth Games|url=http://www.cbc.ca/sports/commonwealthgames/news/chantal-petitclerc-brings-passion-to-commonwealth-games-1.2710192|access-date=18 July 2014|work=Glasgow 2014 XX Commonwealth Games|agency=The Canadian Press|publisher=CBC Sports|date=17 July 2014}}</ref>.
Petitklerk Monrealda ýaşaýar we "Complexe sportif Claude-Robillard" sport toplumynda türgenleşýär<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/disability-sport/15918909 |title=Chantal Petitclerc to join GB Paralympic athletics team as coach|date=28 November 2011|work=[[bbc.co.uk]]|access-date=3 September 2012}}</ref>.
"Rio Tinto Alcan" kompaniýasy 1998 ýyldan bäri onuň esasy hemaýatkäri bolup durýar.
Petitklerk 2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň öňüsyrasynda Beýik Britaniýanyň ýeňil atletika toparyna tälimçi we maslahatçy hökmünde bellenildi we öňki tälimçisi hem-de "UK Athletics" guramasynyň Paralimpiýa boýunça baş tälimçisi Piter Erikson bilen bilelikde işledi.
Petitklerk Kanadanyň 2014 ýylky Bileleşik oýunlaryndaky toparynyň ýolbaşçysy (Chef de Mission) wezipesine bellenildi<ref>{{cite news|title=Chantal Petitclerc named Canada's chef de mission for Rio Paralympics|url=http://www.cbc.ca/sports/chantal-petitclerc-named-canada-s-chef-de-mission-for-rio-paralympics-1.2759445|access-date=26 February 2016|agency=The Canadian Press|publisher=CBC Sports|date=8 September 2014}}</ref>. Şeýle hem, ol Rio-de-Žaneiroda geçirilen 2016 ýylky Paralimpiýa oýunlarynda toparyň ýolbaşçysy wezipesine bellenildi.
== Şahsy durmuşy ==
Petitklerk elektro-akustik saz kompozitory Jeýms Duhamel bilen durmuş gurdy we 2013 ýylyň dekabrynda Elliot atly ogul perzent dünýä indirdi<ref name=":0" />.
== Senat ==
2016 ýylyň 18 martynda Premýer-ministr Jastin Trýudonyň maslahaty bilen Petitklerk Kanadanyň Senatyna bellenildi. Ol "Garaşsyz senatorlar toparynyň" agzasy hökmünde iş alyp barýar. Senatdaky onuň esasy ileri tutýan ugurlary saglygy goraýyş we maýyplygy bolan adamlaryň hukuklarydyr. 2016 ýylyň iýun aýynda senator Petitklerk Senatda "C-14" kanun taslamasy — ýagny Jenaýat kodeksine düzediş girizmek we beýleki kanunlara degişli üýtgetmeleri girizmek hakyndaky kanun (ölüm ýagdaýynda lukmançylyk kömegi) boýunça ilkinji gezek çykyş etdi. Onuň eden çykyşy köp sanly kärdeşini tolgundyrdy; ol şeýle diýdi: "Maýyplygyň bolmagynda iň kyn zat – öz durmuşyňyza we öz bedeniňize erk edip bilmeýän ýaly duýgydyr. Munuň maýyplygy bolan ähli adamlaryň başyndan geçýändigine sizi ynandyryp bilerin." Şeýle-de, ol "Tämekä degişli kanuna" we "Çekmeýänleriň saglygyny goraýyş kanunyna" üýtgetmeler girizmegi, şeýle hem beýleki kanunlara degişli düzedişleri amala aşyrmagy göz öňünde tutýan S-5 belgili kanun taslamasynyň hödürlenmegine ýolbaşçylyk etdi<ref>{{cite news|title=Murray Sinclair, Chantal Peticlerc among 7 new Liberal-appointed Senators|url=http://www.cbc.ca/news/politics/senate-appointments-1.3496977|access-date=18 March 2016|agency=[[CBC News]]|publisher=CBC|date=18 March 2016}}</ref>.
== Sylaglar we hormat nyşanlary ==
Häzirki wagtda St-Mark-de-Karrier (St-Marc-des-Carrières) şäherçesiniň buz hokkeýi meýdançasy onuň adyny göterýär.
2002 ýylda Petitklerk (Petitclerc) "Hyzmatlary üçin" medaly (raýat bölümi) bilen sylaglandy<ref>{{cite web|title=Honours Secretariat, Governor General of Canada|url=http://www.gg.ca/honour.aspx?id=735&t=15&ln=Petitclerc|publisher=Honours Secretariat, Office of the governor General|access-date=14 April 2016}}</ref>.
2005 ýylda Petitklerk "Kwebek ordeniniň Rytary" (Knight of the Order of Quebec) derejesine mynasyp boldy<ref>{{cite web|title=Order of Quebec|url=http://www.ordre-national.gouv.qc.ca/membres/membre-en.asp?id=1989|publisher=Order of Quebec|access-date=14 April 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170109193609/http://www.ordre-national.gouv.qc.ca/membres/membre-en.asp?id=1989|archive-date=9 January 2017}}</ref>. Şol ýyl ol Kanadanyň Maýyplygy bolan şahsyýetleriň şöhrat zalyna (Canadian Disability Hall of Fame) girizildi<ref>{{cite web |title=Previous Hall of Fame Inductees |url=https://www.cfpdp.com/previous-hall-of-fame-inductees/ |website=The Canadian Foundation for Physically Disabled Person |access-date=19 October 2022}}</ref>.
2009 ýylyň 16 iýunynda Petitklerkiň Torontodaky "Kanadanyň Şöhrat ýolunda" (Canada's Walk of Fame) öz ady ýazylan ýyldyza eýe boljakdygy yglan edildi. Bu hormata mynasyp bolmak dabarasy 2009 ýylyň 12 sentýabrynda geçirildi<ref name="ind2009">{{Cite web|url=http://www.canadaswalkoffame.com/news/the-stars-align-12th-annual-canadas-walk-fame|archive-url=https://web.archive.org/web/20090620081814/http://www.canadaswalkoffame.com/news/the-stars-align-12th-annual-canadas-walk-fame|url-status=dead|archive-date=2009-06-20|title=The Stars Align at the 12th Annual Canada's Walk of Fame |date=2009-06-16|publisher=Canada's Walk of Fame|access-date=2009-06-16}}</ref>.
2009 ýylda ol "Halkara derejesinde ylham çeşmesi hökmünde tanalýan Paralimpiýa çempiony hökmündäki üstünlikleri we maýyplygy bolan türgenler üçin sportuň ösdürilmegine goşan goşandy üçin" "Kanada ordeniniň Kompaniony" (Companion of the Order of Canada) derejesine mynasyp boldy<ref>{{cite web |url=http://www.gg.ca/media/doc.asp?lang=e&DocID=5815 |title=Governor General announces 60 new appointments to the Order of Canada |date=1 July 2009 |url-status=dead |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20090705124004/http://www.gg.ca/media/doc.asp?lang=e&DocID=5815 |archive-date=2009-07-05 }}</ref>.
2010 ýylda ol Albertanyň Kalgari şäherindäki Kanadanyň Sport şöhrat zalyna girizildi<ref>{{Cite news|url=https://www.theglobeandmail.com/sports/more-sports/roy-hughes-and-petitclerc-head-canadian-sports-hall-of-fame-class/article1367221/|title=Roy, Hughes and Petitclerc head Canadian Sports Hall of Fame class|access-date=2019-01-22}}</ref>.
2012 ýylda Alberta uniwersiteti tarapyndan oňa hukuk ylymlary boýunça hormatly doktor derejesi berildi<ref name=UofA/>.
Petitklerk şeýle hem "Şa zenanyň Altyn ýubileýi" medalyna we "Şa zenanyň Brilliant ýubileýi" medalyna mynasyp boldy<ref>{{cite web|title=Honours Secretariat, Governor General of Canada|url=http://www.gg.ca/honour.aspx?id=22689&t=6&ln=Petitclerc|publisher=Honours Secretariat, Office of the governor General|access-date=14 April 2016}}</ref><ref>{{cite web|title=Honours Secretariat, Governor General of Canada|url=http://www.gg.ca/honour.aspx?id=104286&t=13&ln=Petitclerc|publisher=Honours Secretariat, Office of the governor General|access-date=14 April 2016}}</ref>.
2015 ýylda Petitklerk Kanada Paralimpiýa komitetiniň "Kanada Paralimpiýa şöhrat zalyna" girizildi<ref>{{cite web|title=Inductees|url=http://www.paralympique.ca/canadian-paralympic-hall-fame/inductees|website=Canadian Paralympic Committee|access-date=6 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180106040008/http://www.paralympique.ca/canadian-paralympic-hall-fame/inductees|archive-date=6 January 2018|url-status=dead}}</ref>.
[[File:Order of Canada (CC) ribbon bar.svg|100px|center]]
<div class="center">
[[File:National Order Quebec ribbon bar.svg|100px]]
[[File:CAN Meritorious Service Medal (civil division) BAR.svg|100px]]
[[File:UK Queen Elizabeth II Golden Jubilee Medal ribbon.svg|100px]]
[[File:QEII Diamond Jubilee Medal ribbon.svg|100px]]
</div>
== Salgylanmalar ==
{{Salgylanmalar|2}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Petitclerc, Chantal}}
[[Kategoriýa:Häzirki wagtda ýaşaýan adamlar]]
[[Kategoriýa:1969 ýylda doglanlar]]
[[Kategoriýa:Kanadaly aýal maşgala welokreslo ýaryşçylary]]
[[Kategoriýa:Kanadanyň adyndan Olimpiýa oýunlarynda welokreslo ýaryşyna gatnaşanlar]]
[[Kategoriýa:2006 ýylky Birlik oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:1992 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:1996 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:Kanada ordeniniň "Companion" derejesiniň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Kanadanyň adyndan Birlik oýunlarynda altyn medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:Laureus dünýä sport baýragynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Demirgazyk ýyldyzy baýragynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Kanadanyň adyndan Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika boýunça çykyş edenler]]
[[Kategoriýa:Kanadanyň adyndan Paralimpiýa oýunlarynda bürünç medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:Kanadanyň adyndan Paralimpiýa oýunlarynda altyn medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:Kanadanyň adyndan Paralimpiýa oýunlarynda kümüş medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:2004 ýylky tomusky Olimpiýa oýunlarynda welokreslo ýaryşçylary]]
[[Kategoriýa:Alberta uniwersitetiniň uçurymlary]]
[[Kategoriýa:Para-atletika boýunça dünýä rekordynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:1996 ýylky tomusky Olimpiýa oýunlarynda welokreslo ýaryşçylary]]
[[Kategoriýa:2000 ýylky tomusky Olimpiýa oýunlarynda welokreslo ýaryşçylary]]
[[Kategoriýa:Paralimpiýa oýunlarynyň welokreslo ýaryşçylary]]
[[Kategoriýa:1992 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:1996 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:Kwebekden bolan kanadaly senatorlar]]
[[Kategoriýa:Garaşsyz kanadaly senatorlar]]
[[Kategoriýa:Senatyň aýal agzalary]] Kanada]]
[[Kategoriýa:Wýetnam gelip çykyşly kanadaly adamlar]]
[[Kategoriýa:XXI asyrda kanadaly zenan syýasatçylar]]
[[Kategoriýa:Garaşsyz Senatorlar Topary]]
[[Kategoriýa:Aşaky beden bölekleri ysmaz bolan syýasatçylar]]
[[Kategoriýa:Maýyplygy bolan kanadaly syýasatçylar]]
[[Kategoriýa:Olimpiýa oýunlaryna gatnaşan maýyp arabaly zenan ýaryşçylar]]
[[Kategoriýa:Paralimpiýa sport baýraklarynyň "Iň gowy zenan" ugry boýunça ýeňijileri]]
[[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Paralimpiýa medallarynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Kanadanyň Maýyplygy bolan şahsyýetleriň hormat sanawy (Hall of Fame)]]
[[Kategoriýa:2006 ýylky Milletler Bileleşiginiň oýunlarynyň medallarynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Kwebekli zenan türgenler]]
[[Kategoriýa:Kanadaly türgen-syýasatçylar]]
[[Kategoriýa:XXI asyrda Kanadanyň Senatynyň agzalary]]
[[Kategoriýa:XX asyrda kanadaly zenan türgenler]]
[[Kategoriýa:XXI asyrda kanadaly zenan türgenler]]
[[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Milletler Bileleşiginiň oýunlarynyň altyn medallarynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Raýat hukuklary ugrunda göreşýän kanadaly zenanlar]]
spa94alj5g5tfbffvk9281z25rf1f2k
270925
270924
2026-09-24T01:42:18Z
Umarxon III
11129
270925
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox sportsperson
| name = Chantal Petitclerc
| image = Chantal Petitclerc 2017.jpg
| alt =
| caption = Petitclerc 2017-nji ýylda
| birth_name =
| birth_date = {{birth date and age|df=yes|1969|12|15}}
| birth_place = [[Saint-Marc-des-Carrières]], Kwebek, Kanada
| death_date =
| death_place =
| spouse = James Duhamel
| children = Elliot Duhamel
| country = {{CAN}}
| sport = [[Maýyp arabaly ýaryşçy]]
| personal_best =
| medal_templates =
{{Medal|Sport | Aýallaryň [[Ýeňil atletika (sport)|ýeňil atletikasy]]}}
{{Medal|Country|{{CAN}}}}
{{Medal|Competition|[[Paralimpiýa oýunlary]]}}
{{Medal|Gold| [[1996-njy ýylyň tomusky Paralimpiýa oýunlary|1996 Atlanta]] | [[1996-njy ýylyň tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|100 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[1996-njy ýylyň tomusky Paralimpiýa oýunlary|1996 Atlanta]] | [[1996-njy ýylyň tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|200 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2000 Sidneý]] | [[2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|200 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2000 Sidneý]] | [[2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|800 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2004 Afiny]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|100 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2004 Afiny]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|200 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2004 Afiny]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|400 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2004 Afiny]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|800 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2004 Afiny]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|1500 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2008 Pekin]] | [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|100 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2008 Pekin]] | [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|200 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2008 Pekin]] | [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|400 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2008 Pekin]] | [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|800 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2008 Pekin]] | [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|1500 m T54]]}}
{{Medal|Silver| [[1996-njy ýylyň tomusky Paralimpiýa oýunlary|1996 Atlanta]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|400 m T54]]}}
{{Medal|Silver| [[1996-njy ýylyň tomusky Paralimpiýa oýunlary|1996 Atlanta]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|800 m T54]]}}
{{Medal|Silver| [[1996-njy ýylyň tomusky Paralimpiýa oýunlary|1996 Atlanta]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|1500 m T54]]}}
{{Medal|Silver| [[2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2000 Sidneý]] | [[2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|100 m T54]]}}
{{Medal|Silver| [[2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2000 Sidneý]] | [[2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|400 m T54]]}}
{{Medal|Bronze| [[1992 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|1992 Barselona]] | [[1992 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|200 m TW4]]}}
{{Medal|Bronze| [[1992 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|1992 Barselona]] | [[1992 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|800 m TW4]]}}
| height =
| weight =
| image_size = 250px
| titles =
| worldcup =
}}
}}
'''Chantal Petitclerc''' (1969 ýylyň 15 dekabrynda doglan) — kanadaly maýyp arabasyndaky türgen we Kwebekden saýlanan senator.
== Ilkinji ýyllary ==
13 ýaşyndaka, dostunyň fermasynda agyr ambar gapysynyň üstüne gaçmagy netijesinde oňurgasynyň L1-T12 bölegini döwüp, iki aýagynyň hem hereket ukybyny ýitirdi. Orta mekdepde bedenterbiýe mugallymy bolan Gaston Žak onuň durmuşyna uly täsir etdi; ol gyza mekdep döwründe hepdede dört gezek nahar arakesmesinde ýüzmegi öwretdi, sebäbi ol adaty bedenterbiýe sapaklaryna gatnaşyp bilmeýärdi. 2011 ýylky söhbetdeşlikde ol şeýle diýdi: "[Ýüzmek] maňa has sagdyn we güýçli bolmaga, şeýle-de maýyp arabasynda has garaşsyz durmuşy alyp barmaga kömek etdi." Şeýle hem, ýüzmek oňa özündäki ýaryşmak höwesini ýüze çykarmaga mümkinçilik berdi. Öň okuwda synpda iň gowy netijeleri görkezen bolsa-da, bu onuň üçin bäsleşikli ýaryşlar dünýäsine gadam basmak boldy<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/chantal-petitclerc/|title=Chantal Petitclerc|last=Freeborn|first=Jeremy|website=The Canadian Encyclopedia|access-date=2016-03-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.newmobility.com/2008/01/2007-person-of-the-year-chantal-petitclerc/|title=2007 Person of the Year: Chantal Petitclerc|last1=Kaminker|first1=Laura|date=1 January 2008|publisher=New Mobility}}</ref><ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.theglobeandmail.com/news/national/chantal-petitclerc-2004/article1317969/?page=all|title=Chantal Petitclerc, 2004|website=The Globe and Mail|date=27 December 2004 |access-date=2016-03-27|last1=Wong |first1=Jan }}</ref>.
== Sport ==
On sekiz ýaşyndaka, Kwebek şäherindäki Lawal uniwersitetiniň tälimçisi Pýer Pomerlo ony maýyp arabasyndaky sport görnüşleri bilen tanyşdyrdy. Öz ýasan maýyp arabasyny ulanyp, ol ilkinji ýaryşyna gatnaşdy we beýleki bäsdeşlerden ep-esli yza galyp, soňky orny eýeledi. Şeýle-de bolsa, ol maýyp arabasyndaky ýaryşlara höwes döretdi we şeýlelikde onuň uzak hem-de üstünlikli karýerasy başlandy.
Maýyp arabasyndaky türgen hökmünde ussatlygyny kämilleşdirýän wagty, Petitklerk okuwyny hem dowam etdirdi: ilki "CEGEP de Sainte-Foy"-da jemgyýetçilik ylymlary boýunça, soňra bolsa Edmonton şäherindäki Alberta uniwersitetinde taryh boýunça bilim aldy. Alberta uniwersitetine okuwa girmeginiň esasy sebäbi, häzirki wagtda hem onuň tälimçisi bolup galýan Piter Erikson bilen türgenleşmekdi.
Petitklerk ilkinji gezek 1992 ýylda Barselonada geçirilen Paralimpiýa oýunlaryna gatnaşdy we iki sany bürünç medal bilen gaýdyp geldi; bu onuň häzirki wagtda jemi ýigrimi bir Paralimpiýa medalyny (şol sanda on dört altyn medal) öz içine alýan üstünlikler toplumynyň başlangyjy boldy. Dört ýyl geçenden soň, Atlanta oýunlarynda ol 100 we 200 metr aralyklara geçirilýän ýaryşlarda altyn medallary, şeýle hem 400, 800 we 1500 metr aralyklara geçirilýän ýaryşlarda üç sany kümüş medaly gazandy. 2000 ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ol 200 we 800 metr aralyga ylgawda iki altyn, şeýle-de 100 we 400 metr aralyga ylgawda iki kümüş medal gazandy. Ol 2002 ýylky Dünýä çempionatynda üç altyn (100, 200 we 400 metr) we bir bürünç (800 metr) medal, şeýle-de 2002 ýylky "Commonwealth" oýunlarynda 800 metr aralyga ylgawda altyn medal gazandy. 2004 ýylky Tomusky Olimpiýa oýunlarynda (bu ýerde maýyp arabasyndaky ýaryşlar görkezme görnüşindäki sport çäresi hökmünde geçirilipdi) ol 800 metr aralyga ýaryşda ýeňiji boldy we soňra 2004 ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda 5 sany altyn medal gazanyp, ajaýyp netije görkezdi. 2004 ýylda Afinadan gaýdyp gelende, Petitklerk žurnalistlere Pekinde geçiriljek 2008 ýylyň Tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň özüniň soňky uly halkara ýaryşy boljakdygyny, ýöne birneme wagt türgenleşmegi we ýol ýaryşlaryna gatnaşmagy dowam etdirjekdigini aýtdy. 2008 ýylky üstünlikli çykyşy üçin oňa Kanadanyň ýylyň türgeni hökmünde "Lou Marsh" kubogy we "Canadian Press" agentliginiň Kanadanyň ýylyň zenan türgeni üçin berilýän "Bobbie Rosenfeld" baýragy gowşuryldy. Şeýle hem, Petitklerk "Paralympic Sport Awards" dabarasynda "Iň gowy zenan türgen" baýragyna mynasyp boldy<ref name="2008Winner">{{cite web|url=http://www.tsn.ca/other_sports/story/?id=259043&lid=headline&lpos=topStory_main|archive-url=https://web.archive.org/web/20110604031428/http://www.tsn.ca/other_sports/story/?id=259043&lid=headline&lpos=topStory_main|url-status=dead|archive-date=2011-06-04|title=Petitclerc wins 2008 Lou Marsh Award|publisher=[[The Sports Network]]|date=2008-12-09|access-date=2008-12-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.tsn.ca/olympics/story/?id=260898&lid=headline&lpos=secStory_main|archive-url=https://web.archive.org/web/20110604032228/http://www.tsn.ca/olympics/story/?id=260898&lid=headline&lpos=secStory_main|url-status=dead|archive-date=2011-06-04|title=Petitclerc voted CP's female athlete of the year|publisher=The Sports Network|date=2008-12-26|access-date=2008-12-26}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.paralympic.org/press-release/paralympic-awards-winners-honoured-kuala-lumpur |title=Paralympic Awards Winners Honoured in Kuala Lumpur |date=21 November 2009 |website=International Paralympic Committee}}</ref>.
2004 ýylky Paralimpiýa oýunlarynda gazanan 5 altyn medaly bilen ol, Stefani Dikson tarapyndan 2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda goýlan we bir oýunlarda (gyşky ýa-da tomusky) gazanylan iň köp altyn medal boýunça Kanada rekordyny gaýtalady. 2008 ýylky Paralimpiýa oýunlarynda gazanan ýene-de 5 altyn medaly bilen ol şol rekordy ýene bir gezek gaýtalady. 2010 ýylda bu rekord henizem saklanyp galypdy.[7] 2012 ýylda ol maýyp arabasynda ýaryşmak boýunça bäş sany dünýä rekordynyň eýesidi. 2019 ýylda ol jemi 14 altyn we 21 medal bilen iň köp altyn medal gazanan zenan paralimpiýa türgeni bolmagyny dowam etdirýär<ref>{{Cite web |last=Vancouver Sun |date=21 March 2010 |title=Woolstencroft wins fifth gold medal |url=http://www.vancouversun.com/sports/Woolstencroft+wins+fifth+gold+2010+Paralympics/2707422/story.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20181004135056/http://www.vancouversun.com/sports/Woolstencroft+wins+fifth+gold+2010+Paralympics/2707422/story.html |archive-date=4 October 2018 |access-date=21 March 2010 |website=CanWest News Service}}</ref><ref name=UofA>{{cite web|last=Roy-Brenneis|first=Derek|title=UAlberta honorary degrees announced|url=http://www.news.ualberta.ca/article.aspx?id=22D4D2DE284B46F7BA1EFE2652CCBB99|publisher=University of Alberta|author-link=Derek Roy-Brenneis|date=30 April 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120604065554/http://www.news.ualberta.ca/article.aspx?id=22D4D2DE284B46F7BA1EFE2652CCBB99|archive-date=4 June 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.paralympic.org/athletics/about|website=World Para athletics|title=History of para athletics}}</ref>.
Ol 2006 ýylky "Commonwealth" oýunlarynyň açylyş dabarasynda Kanada toparynyň baýdak göterijisi hökmünde saýlandy<ref name="CBC 2014">{{cite news|title=Chantal Petitclerc brings passion to Commonwealth Games|url=http://www.cbc.ca/sports/commonwealthgames/news/chantal-petitclerc-brings-passion-to-commonwealth-games-1.2710192|access-date=18 July 2014|work=Glasgow 2014 XX Commonwealth Games|agency=The Canadian Press|publisher=CBC Sports|date=17 July 2014}}</ref>.
Petitklerk Monrealda ýaşaýar we "Complexe sportif Claude-Robillard" sport toplumynda türgenleşýär<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/disability-sport/15918909 |title=Chantal Petitclerc to join GB Paralympic athletics team as coach|date=28 November 2011|work=[[bbc.co.uk]]|access-date=3 September 2012}}</ref>.
"Rio Tinto Alcan" kompaniýasy 1998 ýyldan bäri onuň esasy hemaýatkäri bolup durýar.
Petitklerk 2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň öňüsyrasynda Beýik Britaniýanyň ýeňil atletika toparyna tälimçi we maslahatçy hökmünde bellenildi we öňki tälimçisi hem-de "UK Athletics" guramasynyň Paralimpiýa boýunça baş tälimçisi Piter Erikson bilen bilelikde işledi.
Petitklerk Kanadanyň 2014 ýylky Bileleşik oýunlaryndaky toparynyň ýolbaşçysy (Chef de Mission) wezipesine bellenildi<ref>{{cite news|title=Chantal Petitclerc named Canada's chef de mission for Rio Paralympics|url=http://www.cbc.ca/sports/chantal-petitclerc-named-canada-s-chef-de-mission-for-rio-paralympics-1.2759445|access-date=26 February 2016|agency=The Canadian Press|publisher=CBC Sports|date=8 September 2014}}</ref>. Şeýle hem, ol Rio-de-Žaneiroda geçirilen 2016 ýylky Paralimpiýa oýunlarynda toparyň ýolbaşçysy wezipesine bellenildi.
== Şahsy durmuşy ==
Petitklerk elektro-akustik saz kompozitory Jeýms Duhamel bilen durmuş gurdy we 2013 ýylyň dekabrynda Elliot atly ogul perzent dünýä indirdi<ref name=":0" />.
== Senat ==
2016 ýylyň 18 martynda Premýer-ministr Jastin Trýudonyň maslahaty bilen Petitklerk Kanadanyň Senatyna bellenildi. Ol "Garaşsyz senatorlar toparynyň" agzasy hökmünde iş alyp barýar. Senatdaky onuň esasy ileri tutýan ugurlary saglygy goraýyş we maýyplygy bolan adamlaryň hukuklarydyr. 2016 ýylyň iýun aýynda senator Petitklerk Senatda "C-14" kanun taslamasy — ýagny Jenaýat kodeksine düzediş girizmek we beýleki kanunlara degişli üýtgetmeleri girizmek hakyndaky kanun (ölüm ýagdaýynda lukmançylyk kömegi) boýunça ilkinji gezek çykyş etdi. Onuň eden çykyşy köp sanly kärdeşini tolgundyrdy; ol şeýle diýdi: "Maýyplygyň bolmagynda iň kyn zat – öz durmuşyňyza we öz bedeniňize erk edip bilmeýän ýaly duýgydyr. Munuň maýyplygy bolan ähli adamlaryň başyndan geçýändigine sizi ynandyryp bilerin." Şeýle-de, ol "Tämekä degişli kanuna" we "Çekmeýänleriň saglygyny goraýyş kanunyna" üýtgetmeler girizmegi, şeýle hem beýleki kanunlara degişli düzedişleri amala aşyrmagy göz öňünde tutýan S-5 belgili kanun taslamasynyň hödürlenmegine ýolbaşçylyk etdi<ref>{{cite news|title=Murray Sinclair, Chantal Peticlerc among 7 new Liberal-appointed Senators|url=http://www.cbc.ca/news/politics/senate-appointments-1.3496977|access-date=18 March 2016|agency=[[CBC News]]|publisher=CBC|date=18 March 2016}}</ref>.
== Sylaglar we hormat nyşanlary ==
Häzirki wagtda St-Mark-de-Karrier (St-Marc-des-Carrières) şäherçesiniň buz hokkeýi meýdançasy onuň adyny göterýär.
2002 ýylda Petitklerk (Petitclerc) "Hyzmatlary üçin" medaly (raýat bölümi) bilen sylaglandy<ref>{{cite web|title=Honours Secretariat, Governor General of Canada|url=http://www.gg.ca/honour.aspx?id=735&t=15&ln=Petitclerc|publisher=Honours Secretariat, Office of the governor General|access-date=14 April 2016}}</ref>.
2005 ýylda Petitklerk "Kwebek ordeniniň Rytary" (Knight of the Order of Quebec) derejesine mynasyp boldy<ref>{{cite web|title=Order of Quebec|url=http://www.ordre-national.gouv.qc.ca/membres/membre-en.asp?id=1989|publisher=Order of Quebec|access-date=14 April 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170109193609/http://www.ordre-national.gouv.qc.ca/membres/membre-en.asp?id=1989|archive-date=9 January 2017}}</ref>. Şol ýyl ol Kanadanyň Maýyplygy bolan şahsyýetleriň şöhrat zalyna (Canadian Disability Hall of Fame) girizildi<ref>{{cite web |title=Previous Hall of Fame Inductees |url=https://www.cfpdp.com/previous-hall-of-fame-inductees/ |website=The Canadian Foundation for Physically Disabled Person |access-date=19 October 2022}}</ref>.
2009 ýylyň 16 iýunynda Petitklerkiň Torontodaky "Kanadanyň Şöhrat ýolunda" (Canada's Walk of Fame) öz ady ýazylan ýyldyza eýe boljakdygy yglan edildi. Bu hormata mynasyp bolmak dabarasy 2009 ýylyň 12 sentýabrynda geçirildi<ref name="ind2009">{{Cite web|url=http://www.canadaswalkoffame.com/news/the-stars-align-12th-annual-canadas-walk-fame|archive-url=https://web.archive.org/web/20090620081814/http://www.canadaswalkoffame.com/news/the-stars-align-12th-annual-canadas-walk-fame|url-status=dead|archive-date=2009-06-20|title=The Stars Align at the 12th Annual Canada's Walk of Fame |date=2009-06-16|publisher=Canada's Walk of Fame|access-date=2009-06-16}}</ref>.
2009 ýylda ol "Halkara derejesinde ylham çeşmesi hökmünde tanalýan Paralimpiýa çempiony hökmündäki üstünlikleri we maýyplygy bolan türgenler üçin sportuň ösdürilmegine goşan goşandy üçin" "Kanada ordeniniň Kompaniony" (Companion of the Order of Canada) derejesine mynasyp boldy<ref>{{cite web |url=http://www.gg.ca/media/doc.asp?lang=e&DocID=5815 |title=Governor General announces 60 new appointments to the Order of Canada |date=1 July 2009 |url-status=dead |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20090705124004/http://www.gg.ca/media/doc.asp?lang=e&DocID=5815 |archive-date=2009-07-05 }}</ref>.
2010 ýylda ol Albertanyň Kalgari şäherindäki Kanadanyň Sport şöhrat zalyna girizildi<ref>{{Cite news|url=https://www.theglobeandmail.com/sports/more-sports/roy-hughes-and-petitclerc-head-canadian-sports-hall-of-fame-class/article1367221/|title=Roy, Hughes and Petitclerc head Canadian Sports Hall of Fame class|access-date=2019-01-22}}</ref>.
2012 ýylda Alberta uniwersiteti tarapyndan oňa hukuk ylymlary boýunça hormatly doktor derejesi berildi<ref name=UofA/>.
Petitklerk şeýle hem "Şa zenanyň Altyn ýubileýi" medalyna we "Şa zenanyň Brilliant ýubileýi" medalyna mynasyp boldy<ref>{{cite web|title=Honours Secretariat, Governor General of Canada|url=http://www.gg.ca/honour.aspx?id=22689&t=6&ln=Petitclerc|publisher=Honours Secretariat, Office of the governor General|access-date=14 April 2016}}</ref><ref>{{cite web|title=Honours Secretariat, Governor General of Canada|url=http://www.gg.ca/honour.aspx?id=104286&t=13&ln=Petitclerc|publisher=Honours Secretariat, Office of the governor General|access-date=14 April 2016}}</ref>.
2015 ýylda Petitklerk Kanada Paralimpiýa komitetiniň "Kanada Paralimpiýa şöhrat zalyna" girizildi<ref>{{cite web|title=Inductees|url=http://www.paralympique.ca/canadian-paralympic-hall-fame/inductees|website=Canadian Paralympic Committee|access-date=6 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180106040008/http://www.paralympique.ca/canadian-paralympic-hall-fame/inductees|archive-date=6 January 2018|url-status=dead}}</ref>.
[[File:Order of Canada (CC) ribbon bar.svg|100px|center]]
<div class="center">
[[File:National Order Quebec ribbon bar.svg|100px]]
[[File:CAN Meritorious Service Medal (civil division) BAR.svg|100px]]
[[File:UK Queen Elizabeth II Golden Jubilee Medal ribbon.svg|100px]]
[[File:QEII Diamond Jubilee Medal ribbon.svg|100px]]
</div>
== Salgylanmalar ==
{{Salgylanmalar|2}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Petitclerc, Chantal}}
[[Kategoriýa:Häzirki wagtda ýaşaýan adamlar]]
[[Kategoriýa:1969 ýylda doglanlar]]
[[Kategoriýa:Kanadaly aýal maşgala welokreslo ýaryşçylary]]
[[Kategoriýa:Kanadanyň adyndan Olimpiýa oýunlarynda welokreslo ýaryşyna gatnaşanlar]]
[[Kategoriýa:2006 ýylky Birlik oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:1992 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:1996 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:Kanada ordeniniň "Companion" derejesiniň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Kanadanyň adyndan Birlik oýunlarynda altyn medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:Laureus dünýä sport baýragynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Demirgazyk ýyldyzy baýragynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Kanadanyň adyndan Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika boýunça çykyş edenler]]
[[Kategoriýa:Kanadanyň adyndan Paralimpiýa oýunlarynda bürünç medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:Kanadanyň adyndan Paralimpiýa oýunlarynda altyn medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:Kanadanyň adyndan Paralimpiýa oýunlarynda kümüş medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:2004 ýylky tomusky Olimpiýa oýunlarynda welokreslo ýaryşçylary]]
[[Kategoriýa:Alberta uniwersitetiniň uçurymlary]]
[[Kategoriýa:Para-atletika boýunça dünýä rekordynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:1996 ýylky tomusky Olimpiýa oýunlarynda welokreslo ýaryşçylary]]
[[Kategoriýa:2000 ýylky tomusky Olimpiýa oýunlarynda welokreslo ýaryşçylary]]
[[Kategoriýa:Paralimpiýa oýunlarynyň welokreslo ýaryşçylary]]
[[Kategoriýa:1992 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:1996 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:Kwebekden bolan kanadaly senatorlar]]
[[Kategoriýa:Garaşsyz kanadaly senatorlar]]
[[Kategoriýa:Senatyň aýal agzalary]] Kanada]]
[[Kategoriýa:Wýetnam gelip çykyşly kanadaly adamlar]]
[[Kategoriýa:XXI asyrda kanadaly zenan syýasatçylar]]
[[Kategoriýa:Garaşsyz Senatorlar Topary]]
[[Kategoriýa:Aşaky beden bölekleri ysmaz bolan syýasatçylar]]
[[Kategoriýa:Maýyplygy bolan kanadaly syýasatçylar]]
[[Kategoriýa:Olimpiýa oýunlaryna gatnaşan maýyp arabaly zenan ýaryşçylar]]
[[Kategoriýa:Paralimpiýa sport baýraklarynyň "Iň gowy zenan" ugry boýunça ýeňijileri]]
[[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Paralimpiýa medallarynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Kanadanyň Maýyplygy bolan şahsyýetleriň hormat sanawy (Hall of Fame)]]
[[Kategoriýa:2006 ýylky Milletler Bileleşiginiň oýunlarynyň medallarynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Kwebekli zenan türgenler]]
[[Kategoriýa:Kanadaly türgen-syýasatçylar]]
[[Kategoriýa:XXI asyrda Kanadanyň Senatynyň agzalary]]
[[Kategoriýa:XX asyrda kanadaly zenan türgenler]]
[[Kategoriýa:XXI asyrda kanadaly zenan türgenler]]
[[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Milletler Bileleşiginiň oýunlarynyň altyn medallarynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Raýat hukuklary ugrunda göreşýän kanadaly zenanlar]]
ea0ugroq6bkhqlcajlbimekk7i5bt76
270926
270925
2026-09-24T01:44:05Z
Umarxon III
11129
removed [[Category:Häzirki wagtda ýaşaýan adamlar]] using [[WP:HC|HotCat]]
270926
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox sportsperson
| name = Chantal Petitclerc
| image = Chantal Petitclerc 2017.jpg
| alt =
| caption = Petitclerc 2017-nji ýylda
| birth_name =
| birth_date = {{birth date and age|df=yes|1969|12|15}}
| birth_place = [[Saint-Marc-des-Carrières]], Kwebek, Kanada
| death_date =
| death_place =
| spouse = James Duhamel
| children = Elliot Duhamel
| country = {{CAN}}
| sport = [[Maýyp arabaly ýaryşçy]]
| personal_best =
| medal_templates =
{{Medal|Sport | Aýallaryň [[Ýeňil atletika (sport)|ýeňil atletikasy]]}}
{{Medal|Country|{{CAN}}}}
{{Medal|Competition|[[Paralimpiýa oýunlary]]}}
{{Medal|Gold| [[1996-njy ýylyň tomusky Paralimpiýa oýunlary|1996 Atlanta]] | [[1996-njy ýylyň tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|100 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[1996-njy ýylyň tomusky Paralimpiýa oýunlary|1996 Atlanta]] | [[1996-njy ýylyň tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|200 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2000 Sidneý]] | [[2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|200 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2000 Sidneý]] | [[2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|800 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2004 Afiny]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|100 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2004 Afiny]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|200 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2004 Afiny]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|400 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2004 Afiny]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|800 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2004 Afiny]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|1500 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2008 Pekin]] | [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|100 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2008 Pekin]] | [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|200 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2008 Pekin]] | [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|400 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2008 Pekin]] | [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|800 m T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2008 Pekin]] | [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|1500 m T54]]}}
{{Medal|Silver| [[1996-njy ýylyň tomusky Paralimpiýa oýunlary|1996 Atlanta]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|400 m T54]]}}
{{Medal|Silver| [[1996-njy ýylyň tomusky Paralimpiýa oýunlary|1996 Atlanta]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|800 m T54]]}}
{{Medal|Silver| [[1996-njy ýylyň tomusky Paralimpiýa oýunlary|1996 Atlanta]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|1500 m T54]]}}
{{Medal|Silver| [[2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2000 Sidneý]] | [[2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|100 m T54]]}}
{{Medal|Silver| [[2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2000 Sidneý]] | [[2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|400 m T54]]}}
{{Medal|Bronze| [[1992 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|1992 Barselona]] | [[1992 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|200 m TW4]]}}
{{Medal|Bronze| [[1992 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|1992 Barselona]] | [[1992 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|800 m TW4]]}}
| height =
| weight =
| image_size = 250px
| titles =
| worldcup =
}}
}}
'''Chantal Petitclerc''' (1969 ýylyň 15 dekabrynda doglan) — kanadaly maýyp arabasyndaky türgen we Kwebekden saýlanan senator.
== Ilkinji ýyllary ==
13 ýaşyndaka, dostunyň fermasynda agyr ambar gapysynyň üstüne gaçmagy netijesinde oňurgasynyň L1-T12 bölegini döwüp, iki aýagynyň hem hereket ukybyny ýitirdi. Orta mekdepde bedenterbiýe mugallymy bolan Gaston Žak onuň durmuşyna uly täsir etdi; ol gyza mekdep döwründe hepdede dört gezek nahar arakesmesinde ýüzmegi öwretdi, sebäbi ol adaty bedenterbiýe sapaklaryna gatnaşyp bilmeýärdi. 2011 ýylky söhbetdeşlikde ol şeýle diýdi: "[Ýüzmek] maňa has sagdyn we güýçli bolmaga, şeýle-de maýyp arabasynda has garaşsyz durmuşy alyp barmaga kömek etdi." Şeýle hem, ýüzmek oňa özündäki ýaryşmak höwesini ýüze çykarmaga mümkinçilik berdi. Öň okuwda synpda iň gowy netijeleri görkezen bolsa-da, bu onuň üçin bäsleşikli ýaryşlar dünýäsine gadam basmak boldy<ref name=":0">{{Cite web|url=http://www.thecanadianencyclopedia.ca/en/article/chantal-petitclerc/|title=Chantal Petitclerc|last=Freeborn|first=Jeremy|website=The Canadian Encyclopedia|access-date=2016-03-27}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.newmobility.com/2008/01/2007-person-of-the-year-chantal-petitclerc/|title=2007 Person of the Year: Chantal Petitclerc|last1=Kaminker|first1=Laura|date=1 January 2008|publisher=New Mobility}}</ref><ref name=":1">{{Cite news|url=https://www.theglobeandmail.com/news/national/chantal-petitclerc-2004/article1317969/?page=all|title=Chantal Petitclerc, 2004|website=The Globe and Mail|date=27 December 2004 |access-date=2016-03-27|last1=Wong |first1=Jan }}</ref>.
== Sport ==
On sekiz ýaşyndaka, Kwebek şäherindäki Lawal uniwersitetiniň tälimçisi Pýer Pomerlo ony maýyp arabasyndaky sport görnüşleri bilen tanyşdyrdy. Öz ýasan maýyp arabasyny ulanyp, ol ilkinji ýaryşyna gatnaşdy we beýleki bäsdeşlerden ep-esli yza galyp, soňky orny eýeledi. Şeýle-de bolsa, ol maýyp arabasyndaky ýaryşlara höwes döretdi we şeýlelikde onuň uzak hem-de üstünlikli karýerasy başlandy.
Maýyp arabasyndaky türgen hökmünde ussatlygyny kämilleşdirýän wagty, Petitklerk okuwyny hem dowam etdirdi: ilki "CEGEP de Sainte-Foy"-da jemgyýetçilik ylymlary boýunça, soňra bolsa Edmonton şäherindäki Alberta uniwersitetinde taryh boýunça bilim aldy. Alberta uniwersitetine okuwa girmeginiň esasy sebäbi, häzirki wagtda hem onuň tälimçisi bolup galýan Piter Erikson bilen türgenleşmekdi.
Petitklerk ilkinji gezek 1992 ýylda Barselonada geçirilen Paralimpiýa oýunlaryna gatnaşdy we iki sany bürünç medal bilen gaýdyp geldi; bu onuň häzirki wagtda jemi ýigrimi bir Paralimpiýa medalyny (şol sanda on dört altyn medal) öz içine alýan üstünlikler toplumynyň başlangyjy boldy. Dört ýyl geçenden soň, Atlanta oýunlarynda ol 100 we 200 metr aralyklara geçirilýän ýaryşlarda altyn medallary, şeýle hem 400, 800 we 1500 metr aralyklara geçirilýän ýaryşlarda üç sany kümüş medaly gazandy. 2000 ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ol 200 we 800 metr aralyga ylgawda iki altyn, şeýle-de 100 we 400 metr aralyga ylgawda iki kümüş medal gazandy. Ol 2002 ýylky Dünýä çempionatynda üç altyn (100, 200 we 400 metr) we bir bürünç (800 metr) medal, şeýle-de 2002 ýylky "Commonwealth" oýunlarynda 800 metr aralyga ylgawda altyn medal gazandy. 2004 ýylky Tomusky Olimpiýa oýunlarynda (bu ýerde maýyp arabasyndaky ýaryşlar görkezme görnüşindäki sport çäresi hökmünde geçirilipdi) ol 800 metr aralyga ýaryşda ýeňiji boldy we soňra 2004 ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda 5 sany altyn medal gazanyp, ajaýyp netije görkezdi. 2004 ýylda Afinadan gaýdyp gelende, Petitklerk žurnalistlere Pekinde geçiriljek 2008 ýylyň Tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň özüniň soňky uly halkara ýaryşy boljakdygyny, ýöne birneme wagt türgenleşmegi we ýol ýaryşlaryna gatnaşmagy dowam etdirjekdigini aýtdy. 2008 ýylky üstünlikli çykyşy üçin oňa Kanadanyň ýylyň türgeni hökmünde "Lou Marsh" kubogy we "Canadian Press" agentliginiň Kanadanyň ýylyň zenan türgeni üçin berilýän "Bobbie Rosenfeld" baýragy gowşuryldy. Şeýle hem, Petitklerk "Paralympic Sport Awards" dabarasynda "Iň gowy zenan türgen" baýragyna mynasyp boldy<ref name="2008Winner">{{cite web|url=http://www.tsn.ca/other_sports/story/?id=259043&lid=headline&lpos=topStory_main|archive-url=https://web.archive.org/web/20110604031428/http://www.tsn.ca/other_sports/story/?id=259043&lid=headline&lpos=topStory_main|url-status=dead|archive-date=2011-06-04|title=Petitclerc wins 2008 Lou Marsh Award|publisher=[[The Sports Network]]|date=2008-12-09|access-date=2008-12-09}}</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.tsn.ca/olympics/story/?id=260898&lid=headline&lpos=secStory_main|archive-url=https://web.archive.org/web/20110604032228/http://www.tsn.ca/olympics/story/?id=260898&lid=headline&lpos=secStory_main|url-status=dead|archive-date=2011-06-04|title=Petitclerc voted CP's female athlete of the year|publisher=The Sports Network|date=2008-12-26|access-date=2008-12-26}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.paralympic.org/press-release/paralympic-awards-winners-honoured-kuala-lumpur |title=Paralympic Awards Winners Honoured in Kuala Lumpur |date=21 November 2009 |website=International Paralympic Committee}}</ref>.
2004 ýylky Paralimpiýa oýunlarynda gazanan 5 altyn medaly bilen ol, Stefani Dikson tarapyndan 2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda goýlan we bir oýunlarda (gyşky ýa-da tomusky) gazanylan iň köp altyn medal boýunça Kanada rekordyny gaýtalady. 2008 ýylky Paralimpiýa oýunlarynda gazanan ýene-de 5 altyn medaly bilen ol şol rekordy ýene bir gezek gaýtalady. 2010 ýylda bu rekord henizem saklanyp galypdy.[7] 2012 ýylda ol maýyp arabasynda ýaryşmak boýunça bäş sany dünýä rekordynyň eýesidi. 2019 ýylda ol jemi 14 altyn we 21 medal bilen iň köp altyn medal gazanan zenan paralimpiýa türgeni bolmagyny dowam etdirýär<ref>{{Cite web |last=Vancouver Sun |date=21 March 2010 |title=Woolstencroft wins fifth gold medal |url=http://www.vancouversun.com/sports/Woolstencroft+wins+fifth+gold+2010+Paralympics/2707422/story.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20181004135056/http://www.vancouversun.com/sports/Woolstencroft+wins+fifth+gold+2010+Paralympics/2707422/story.html |archive-date=4 October 2018 |access-date=21 March 2010 |website=CanWest News Service}}</ref><ref name=UofA>{{cite web|last=Roy-Brenneis|first=Derek|title=UAlberta honorary degrees announced|url=http://www.news.ualberta.ca/article.aspx?id=22D4D2DE284B46F7BA1EFE2652CCBB99|publisher=University of Alberta|author-link=Derek Roy-Brenneis|date=30 April 2012|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20120604065554/http://www.news.ualberta.ca/article.aspx?id=22D4D2DE284B46F7BA1EFE2652CCBB99|archive-date=4 June 2012}}</ref><ref>{{cite web|url=https://www.paralympic.org/athletics/about|website=World Para athletics|title=History of para athletics}}</ref>.
Ol 2006 ýylky "Commonwealth" oýunlarynyň açylyş dabarasynda Kanada toparynyň baýdak göterijisi hökmünde saýlandy<ref name="CBC 2014">{{cite news|title=Chantal Petitclerc brings passion to Commonwealth Games|url=http://www.cbc.ca/sports/commonwealthgames/news/chantal-petitclerc-brings-passion-to-commonwealth-games-1.2710192|access-date=18 July 2014|work=Glasgow 2014 XX Commonwealth Games|agency=The Canadian Press|publisher=CBC Sports|date=17 July 2014}}</ref>.
Petitklerk Monrealda ýaşaýar we "Complexe sportif Claude-Robillard" sport toplumynda türgenleşýär<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/disability-sport/15918909 |title=Chantal Petitclerc to join GB Paralympic athletics team as coach|date=28 November 2011|work=[[bbc.co.uk]]|access-date=3 September 2012}}</ref>.
"Rio Tinto Alcan" kompaniýasy 1998 ýyldan bäri onuň esasy hemaýatkäri bolup durýar.
Petitklerk 2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň öňüsyrasynda Beýik Britaniýanyň ýeňil atletika toparyna tälimçi we maslahatçy hökmünde bellenildi we öňki tälimçisi hem-de "UK Athletics" guramasynyň Paralimpiýa boýunça baş tälimçisi Piter Erikson bilen bilelikde işledi.
Petitklerk Kanadanyň 2014 ýylky Bileleşik oýunlaryndaky toparynyň ýolbaşçysy (Chef de Mission) wezipesine bellenildi<ref>{{cite news|title=Chantal Petitclerc named Canada's chef de mission for Rio Paralympics|url=http://www.cbc.ca/sports/chantal-petitclerc-named-canada-s-chef-de-mission-for-rio-paralympics-1.2759445|access-date=26 February 2016|agency=The Canadian Press|publisher=CBC Sports|date=8 September 2014}}</ref>. Şeýle hem, ol Rio-de-Žaneiroda geçirilen 2016 ýylky Paralimpiýa oýunlarynda toparyň ýolbaşçysy wezipesine bellenildi.
== Şahsy durmuşy ==
Petitklerk elektro-akustik saz kompozitory Jeýms Duhamel bilen durmuş gurdy we 2013 ýylyň dekabrynda Elliot atly ogul perzent dünýä indirdi<ref name=":0" />.
== Senat ==
2016 ýylyň 18 martynda Premýer-ministr Jastin Trýudonyň maslahaty bilen Petitklerk Kanadanyň Senatyna bellenildi. Ol "Garaşsyz senatorlar toparynyň" agzasy hökmünde iş alyp barýar. Senatdaky onuň esasy ileri tutýan ugurlary saglygy goraýyş we maýyplygy bolan adamlaryň hukuklarydyr. 2016 ýylyň iýun aýynda senator Petitklerk Senatda "C-14" kanun taslamasy — ýagny Jenaýat kodeksine düzediş girizmek we beýleki kanunlara degişli üýtgetmeleri girizmek hakyndaky kanun (ölüm ýagdaýynda lukmançylyk kömegi) boýunça ilkinji gezek çykyş etdi. Onuň eden çykyşy köp sanly kärdeşini tolgundyrdy; ol şeýle diýdi: "Maýyplygyň bolmagynda iň kyn zat – öz durmuşyňyza we öz bedeniňize erk edip bilmeýän ýaly duýgydyr. Munuň maýyplygy bolan ähli adamlaryň başyndan geçýändigine sizi ynandyryp bilerin." Şeýle-de, ol "Tämekä degişli kanuna" we "Çekmeýänleriň saglygyny goraýyş kanunyna" üýtgetmeler girizmegi, şeýle hem beýleki kanunlara degişli düzedişleri amala aşyrmagy göz öňünde tutýan S-5 belgili kanun taslamasynyň hödürlenmegine ýolbaşçylyk etdi<ref>{{cite news|title=Murray Sinclair, Chantal Peticlerc among 7 new Liberal-appointed Senators|url=http://www.cbc.ca/news/politics/senate-appointments-1.3496977|access-date=18 March 2016|agency=[[CBC News]]|publisher=CBC|date=18 March 2016}}</ref>.
== Sylaglar we hormat nyşanlary ==
Häzirki wagtda St-Mark-de-Karrier (St-Marc-des-Carrières) şäherçesiniň buz hokkeýi meýdançasy onuň adyny göterýär.
2002 ýylda Petitklerk (Petitclerc) "Hyzmatlary üçin" medaly (raýat bölümi) bilen sylaglandy<ref>{{cite web|title=Honours Secretariat, Governor General of Canada|url=http://www.gg.ca/honour.aspx?id=735&t=15&ln=Petitclerc|publisher=Honours Secretariat, Office of the governor General|access-date=14 April 2016}}</ref>.
2005 ýylda Petitklerk "Kwebek ordeniniň Rytary" (Knight of the Order of Quebec) derejesine mynasyp boldy<ref>{{cite web|title=Order of Quebec|url=http://www.ordre-national.gouv.qc.ca/membres/membre-en.asp?id=1989|publisher=Order of Quebec|access-date=14 April 2015|url-status=dead|archive-url=https://web.archive.org/web/20170109193609/http://www.ordre-national.gouv.qc.ca/membres/membre-en.asp?id=1989|archive-date=9 January 2017}}</ref>. Şol ýyl ol Kanadanyň Maýyplygy bolan şahsyýetleriň şöhrat zalyna (Canadian Disability Hall of Fame) girizildi<ref>{{cite web |title=Previous Hall of Fame Inductees |url=https://www.cfpdp.com/previous-hall-of-fame-inductees/ |website=The Canadian Foundation for Physically Disabled Person |access-date=19 October 2022}}</ref>.
2009 ýylyň 16 iýunynda Petitklerkiň Torontodaky "Kanadanyň Şöhrat ýolunda" (Canada's Walk of Fame) öz ady ýazylan ýyldyza eýe boljakdygy yglan edildi. Bu hormata mynasyp bolmak dabarasy 2009 ýylyň 12 sentýabrynda geçirildi<ref name="ind2009">{{Cite web|url=http://www.canadaswalkoffame.com/news/the-stars-align-12th-annual-canadas-walk-fame|archive-url=https://web.archive.org/web/20090620081814/http://www.canadaswalkoffame.com/news/the-stars-align-12th-annual-canadas-walk-fame|url-status=dead|archive-date=2009-06-20|title=The Stars Align at the 12th Annual Canada's Walk of Fame |date=2009-06-16|publisher=Canada's Walk of Fame|access-date=2009-06-16}}</ref>.
2009 ýylda ol "Halkara derejesinde ylham çeşmesi hökmünde tanalýan Paralimpiýa çempiony hökmündäki üstünlikleri we maýyplygy bolan türgenler üçin sportuň ösdürilmegine goşan goşandy üçin" "Kanada ordeniniň Kompaniony" (Companion of the Order of Canada) derejesine mynasyp boldy<ref>{{cite web |url=http://www.gg.ca/media/doc.asp?lang=e&DocID=5815 |title=Governor General announces 60 new appointments to the Order of Canada |date=1 July 2009 |url-status=dead |archive-url=https://wayback.archive-it.org/all/20090705124004/http://www.gg.ca/media/doc.asp?lang=e&DocID=5815 |archive-date=2009-07-05 }}</ref>.
2010 ýylda ol Albertanyň Kalgari şäherindäki Kanadanyň Sport şöhrat zalyna girizildi<ref>{{Cite news|url=https://www.theglobeandmail.com/sports/more-sports/roy-hughes-and-petitclerc-head-canadian-sports-hall-of-fame-class/article1367221/|title=Roy, Hughes and Petitclerc head Canadian Sports Hall of Fame class|access-date=2019-01-22}}</ref>.
2012 ýylda Alberta uniwersiteti tarapyndan oňa hukuk ylymlary boýunça hormatly doktor derejesi berildi<ref name=UofA/>.
Petitklerk şeýle hem "Şa zenanyň Altyn ýubileýi" medalyna we "Şa zenanyň Brilliant ýubileýi" medalyna mynasyp boldy<ref>{{cite web|title=Honours Secretariat, Governor General of Canada|url=http://www.gg.ca/honour.aspx?id=22689&t=6&ln=Petitclerc|publisher=Honours Secretariat, Office of the governor General|access-date=14 April 2016}}</ref><ref>{{cite web|title=Honours Secretariat, Governor General of Canada|url=http://www.gg.ca/honour.aspx?id=104286&t=13&ln=Petitclerc|publisher=Honours Secretariat, Office of the governor General|access-date=14 April 2016}}</ref>.
2015 ýylda Petitklerk Kanada Paralimpiýa komitetiniň "Kanada Paralimpiýa şöhrat zalyna" girizildi<ref>{{cite web|title=Inductees|url=http://www.paralympique.ca/canadian-paralympic-hall-fame/inductees|website=Canadian Paralympic Committee|access-date=6 January 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20180106040008/http://www.paralympique.ca/canadian-paralympic-hall-fame/inductees|archive-date=6 January 2018|url-status=dead}}</ref>.
[[File:Order of Canada (CC) ribbon bar.svg|100px|center]]
<div class="center">
[[File:National Order Quebec ribbon bar.svg|100px]]
[[File:CAN Meritorious Service Medal (civil division) BAR.svg|100px]]
[[File:UK Queen Elizabeth II Golden Jubilee Medal ribbon.svg|100px]]
[[File:QEII Diamond Jubilee Medal ribbon.svg|100px]]
</div>
== Salgylanmalar ==
{{Salgylanmalar|2}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Petitclerc, Chantal}}
[[Kategoriýa:1969 ýylda doglanlar]]
[[Kategoriýa:Kanadaly aýal maşgala welokreslo ýaryşçylary]]
[[Kategoriýa:Kanadanyň adyndan Olimpiýa oýunlarynda welokreslo ýaryşyna gatnaşanlar]]
[[Kategoriýa:2006 ýylky Birlik oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:1992 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:1996 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:Kanada ordeniniň "Companion" derejesiniň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Kanadanyň adyndan Birlik oýunlarynda altyn medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:Laureus dünýä sport baýragynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Demirgazyk ýyldyzy baýragynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Kanadanyň adyndan Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika boýunça çykyş edenler]]
[[Kategoriýa:Kanadanyň adyndan Paralimpiýa oýunlarynda bürünç medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:Kanadanyň adyndan Paralimpiýa oýunlarynda altyn medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:Kanadanyň adyndan Paralimpiýa oýunlarynda kümüş medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:2004 ýylky tomusky Olimpiýa oýunlarynda welokreslo ýaryşçylary]]
[[Kategoriýa:Alberta uniwersitetiniň uçurymlary]]
[[Kategoriýa:Para-atletika boýunça dünýä rekordynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:1996 ýylky tomusky Olimpiýa oýunlarynda welokreslo ýaryşçylary]]
[[Kategoriýa:2000 ýylky tomusky Olimpiýa oýunlarynda welokreslo ýaryşçylary]]
[[Kategoriýa:Paralimpiýa oýunlarynyň welokreslo ýaryşçylary]]
[[Kategoriýa:1992 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:1996 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda medal gazananlar]]
[[Kategoriýa:Kwebekden bolan kanadaly senatorlar]]
[[Kategoriýa:Garaşsyz kanadaly senatorlar]]
[[Kategoriýa:Senatyň aýal agzalary]] Kanada]]
[[Kategoriýa:Wýetnam gelip çykyşly kanadaly adamlar]]
[[Kategoriýa:XXI asyrda kanadaly zenan syýasatçylar]]
[[Kategoriýa:Garaşsyz Senatorlar Topary]]
[[Kategoriýa:Aşaky beden bölekleri ysmaz bolan syýasatçylar]]
[[Kategoriýa:Maýyplygy bolan kanadaly syýasatçylar]]
[[Kategoriýa:Olimpiýa oýunlaryna gatnaşan maýyp arabaly zenan ýaryşçylar]]
[[Kategoriýa:Paralimpiýa sport baýraklarynyň "Iň gowy zenan" ugry boýunça ýeňijileri]]
[[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Paralimpiýa medallarynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Kanadanyň Maýyplygy bolan şahsyýetleriň hormat sanawy (Hall of Fame)]]
[[Kategoriýa:2006 ýylky Milletler Bileleşiginiň oýunlarynyň medallarynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Kwebekli zenan türgenler]]
[[Kategoriýa:Kanadaly türgen-syýasatçylar]]
[[Kategoriýa:XXI asyrda Kanadanyň Senatynyň agzalary]]
[[Kategoriýa:XX asyrda kanadaly zenan türgenler]]
[[Kategoriýa:XXI asyrda kanadaly zenan türgenler]]
[[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Milletler Bileleşiginiň oýunlarynyň altyn medallarynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Raýat hukuklary ugrunda göreşýän kanadaly zenanlar]]
bcpvmv7hig2x416ksgunrrs3zq45mx4
Marie Bochet
0
25023
270928
2026-09-24T08:43:59Z
Umarxon III
11129
Sahypa döretdi, mazmuny: '{{Infobox sportsperson |image = IPC Alpine 2013 SuperG awards 3 (cropped02).JPG |caption = Bochet 2013 ýylda |image_size = |name = Marie Bochet |birth_name = Marie Isabelle Élise Bochet |birth_date = {{Birth date and age|1994|2|9|df=yes}} |birth_place = [[Şamberi]], [[Fransiýa]] |residence = |nationality = Fransuz |height = |weight = |relatives = |sport = [[Dag lyžasy sporty]] |event = Aşak iniş<br>...'
270928
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox sportsperson
|image = IPC Alpine 2013 SuperG awards 3 (cropped02).JPG
|caption = Bochet 2013 ýylda
|image_size =
|name = Marie Bochet
|birth_name = Marie Isabelle Élise Bochet
|birth_date = {{Birth date and age|1994|2|9|df=yes}}
|birth_place = [[Şamberi]], [[Fransiýa]]
|residence =
|nationality = Fransuz
|height =
|weight =
|relatives =
|sport = [[Dag lyžasy sporty]]
|event = Aşak iniş<br>Slalom<br>Uly slalom<br>Super kombinasiýa<br>Super-G
|country = Fransiýa
|coach =
|website =
|medal_templates =
{{Medal|Count
|[[Gyşky Paralimpiýa oýunlary|Paralimpiýa oýunlary]]|8|1|0
|[[IPC dag lyžasy boýunça dünýä çempionaty|Dünýä çempionaty]]|22|5|1
|'''Jemi'''|'''30'''|'''6'''|'''1'''
}}
{{Medal|Sport|Aýallaryň [[para dag lyžasy]] sporty}}
{{Medal|Country|{{FRA}}}}
{{Medal|Competition|[[Gyşky Paralimpiýa oýunlary]]}}
{{Medal|Gold|[[2014 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlary|2014 Soçi]]|[[2014 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda dag lyžasy - Aýallaryň aşak inişi|Aşak iniş, dik duran ýagdaýda]]}}
{{Medal|Gold|2014 Soçi|[[2014 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda dag lyžasy - Aýallaryň Super-G ýaryşy|Super-G, dik duran ýagdaýda]]}}
{{Medal|Gold|2014 Soçi|[[2014 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda dag lyžasy - Aýallaryň kombinasiýa ýaryşy|Kombinasiýa, dik duran ýagdaýda]]}}
{{Medal|Gold|2014 Soçi|[[2014 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda dag lyžasy - Aýallaryň uly slalomy|Uly slalom, dik duran ýagdaýda]]}}
{{Medal|Gold|[[2018 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlary|2018 Pýongçang]]|[[2018 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda dag lyžasy - Aýallaryň aşak inişi|Aşak iniş, dik duran ýagdaýda]]}}
{{Medal|Gold|2018 Pýongçang|[[2018 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda dag lyžasy - Aýallaryň Super-G ýaryşy|Super-G, dik duran ýagdaýda]]}}
{{Medal|Gold|2018 Pýongçang|[[2018 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda dag lyžasy - Aýallaryň uly slalomy|Uly slalom, dik duran ýagdaýda]]}}
{{Medal|Gold|2018 Pýongçang|[[2018 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda dag lyžasy - Aýallaryň slalomy|Slalom, dik duran ýagdaýda]]}}
{{Medal|Silver|[[2022 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlary|2022 Pekin]]|[[2022 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda dag lyžasy - Aýallaryň Super-G ýaryşy|Super-G, dik duran ýagdaýda]]}}
{{Medal|Competition|[[IPC dag lyžasy boýunça dünýä çempionaty]]}}
{{Medal|Gold|[[2013 ýylky IPC dag lyžasy boýunça dünýä çempionaty|2013 La Molina]]|Aşak iniş, dik duran ýagdaýda}}
{{Medal|Gold|2013 La Molina|Uly slalom, dik duran ýagdaýda}}
{{Medal|Gold|2013 La Molina|Slalom, dik duran ýagdaýda}}
{{Medal|Gold|2013 La Molina|Super-G, dik duran ýagdaýda}}
{{Medal|Gold|2013 La Molina|Super kombinasiýa, dik duran ýagdaýda}}
{{Medal|Gold|[[2015 ýylky IPC dag lyžasy boýunça dünýä çempionaty|2015 Panorama]]|Aşak iniş, dik duran ýagdaýda}}
{{Medal|Gold|2015 Panorama|Uly slalom, dik duran ýagdaýda}}
{{Medal|Gold|2015 Panorama|Slalom, dik duran ýagdaýda}}
{{Medal|Gold|2015 Panorama|Super-G, dik duran ýagdaýda}}
{{Medal|Gold|2015 Panorama|Super kombinasiýa, dik duran ýagdaýda}}
{{Medal|Gold|[[2017 ýylky Para dag lyžasy boýunça dünýä çempionaty|2017 Tarwizio]]|Aşak iniş, dik duran ýagdaýda}}
{{Medal|Gold|2017 Tarwizio|Super-G, dik duran ýagdaýda}}
{{Medal|Gold|2017 Tarwizio|Super kombinasiýa, dik duran ýagdaýda}}
{{Medal|Silver|2017 Tarwizio|Uly slalom, dik duran ýagdaýda}}
{{Medal|Silver|2017 Tarwizio|Slalom, dik duran ýagdaýda}}
| show_medals = yes
}}
'''Marie Isabelle Élise Bochet''' (Mari Izabel Eliz Boşe, fransuzça okalyşy: [maʁi bɔʃɛ]; doglan senesi: 1994 ýylky 2 fewraly) — fransuz dag-çaňgyçysy we Paralimpiýa çempiony. Ol dört sany Gyşky Paralimpiýa oýunlarynda jemi 8 altyn medal we alty sany Dünýä çempionatynda ýene-de 22 altyn medal gazandy.
== Karýerasy ==
Boşe 1994 ýylda Fransuz Alplerindäki Şamberi şäherinde, ikisi hem peýnir öndüriji bolan Iwon we Fransuaza maşgalasynda dünýä indi. Ol bäş ýaşyndaka çaňgy typyp başlady. Onuň çep golunyň aşaky böleginiň ösmedik (agenezis) ýagdaýy sebäpli fiziki maýyplygy bar<ref>{{Cite web|url=http://www.la-croix.com/Actualite/Sport/Marie-Bochet-une-volonte-a-toute-epreuve-_NG_-2010-12-30-561149|title=Marie Bochet, une volonté à toute épreuve|website=la-croix.com|date=30 December 2010|author=Arnaud Bevilacqua|language=fr|accessdate=18 April 2018}}</ref>.
Ol Wankuwerde geçirilen 2010 ýylky Gyşky Paralimpiýa oýunlaryna gatnaşdy, ýöne baýrakly orunlary eýeläp bilmedi. Ol 2011 ýylky IPC-niň dag-çaňgy sporty boýunça dünýä çempionatynda çykyş etdi we aýaklaryny ulanyp typýan (dik durup typýan) zenanlaryň arasyndaky "daunhill" (tizlige esaslanýan aşak düşüş) hem-de "Super-G" ýaryşlarynda pellehana ikinji bolup geldi<ref>{{cite web|url=http://www.paralympic.org/AlpineSkiing/Calendar/HistoricalResults|accessdate=18 April 2018|publisher=International Paralympic Committee Alpine skiing|title=Historical Results|location=Germany}}</ref>.
Boşe Soçide geçirilen 2014 ýylky Gyşky Paralimpiýa oýunlaryna gatnaşdy we şol ýerde dört sany altyn medal gazandy<ref>{{cite web|url=https://www.paralympic.org/video/no-11-frances-marie-bochet-wins-four-gold-medals-sochi-2014-paralympics|title=No. 11 France's Marie Bochet wins four gold medals at the Sochi 2014 Paralympics|website=Paralympic.org|accessdate=18 April 2018}}</ref>.
Phýonçhanda geçirilen 2018 ýylky Gyşky Paralimpiýa oýunlarynda Boşe ýene-de dört sany altyn medal gazandy. Phýonçhan oýunlarynda ol Halkara Paralimpiýa Komitetiniň agzalygyna saýlandy we türgenler komissiýasyna goşuldy. Şeýle-de, ol 2024 ýylky Olimpiýa we Paralimpiýa oýunlarynyň türgenler komissiýasynyň agzasydyr.
== Sylaglary ==
"Hormat Legionunyň ofiseri" ordeni (2018)<ref>{{cite web|lang=fr|website=[[Légifrance]]|url=https://www.legifrance.gouv.fr/jorf/id/JORFTEXT000036786525|title=Décret du 10 avril 2018 portant promotion et nomination}}</ref>
== Salgylanmalar ==
{{Salgylanmalar|2}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:Bochet, Marie}}
[[Kategoriýa:1994 ýylda doglanlar]]
[[Kategoriýa:Diri adamlar]]
[[Kategoriýa:Fransiýaly zenan dag-çaňgyçylary]]
[[Kategoriýa:2014 ýylky Gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň dag-çaňgyçylary]]
[[Kategoriýa:2018 ýylky Gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň dag-çaňgyçylary]]
[[Kategoriýa:2022 ýylky Gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň dag-çaňgyçylary]]
[[Kategoriýa:2014 ýylky Gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2018 ýylky Gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2022 ýylky Gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:Fransiýanyň adyndan çykyş eden Paralimpiýa dag-çaňgyçylary]]
[[Kategoriýa:Dag-çaňgy sporty boýunça Paralimpiýa medalçylary]]
[[Kategoriýa:Fransiýanyň adyndan çykyş eden altyn medally Paralimpiýaçylar]]
[[Kategoriýa:Fransiýanyň adyndan çykyş eden kümüş medally Paralimpiýaçylar]]
[[Kategoriýa:Halkara Paralimpiýa Komitetiniň agzalary]]
[[Kategoriýa:Laureus Bütindünýä sport baýragynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Şamberi şäherinden bolan türgenler]]
[[Kategoriýa:Savoýa sebitinden bolan çaňgyçylar]]
[[Kategoriýa:XXI asyryň fransiýaly zenan türgenleri]]
[[Kategoriýa:Hormat Legionynyň ofiserleri]]
[[Kategoriýa:Hormat Legiony bilen sylaglanan fransiýalylar]]
6lcr1eboa2a73ksjxhp6x8h7vo8rw0y
Tatyana McFadden
0
25024
270929
2026-09-24T10:14:31Z
Umarxon III
11129
Sahypa döretdi, mazmuny: '{{Infobox sportsperson | name = Tatyana McFadden | image = T McFadden London Marathon 2014 - Wheelchair (65).jpg | image_size = <!-- Diňe ini 220 pikselden kiçi suratlar üçin --> | caption = Tatyana McFadden 2012 ýylkyda Londonda | full_name = | nickname = Tatty | nationality = {{USA}} | birth_date = {{Birth date and age|1989|04|21}} | birth_place = [[Sankt-Peterburg|Leningrad]], [[Russiýanyň Sowet Federatiw Sosialistik Respublikasy|RSFSR]], Sowet Soýuzy...'
270929
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox sportsperson
| name = Tatyana McFadden
| image = T McFadden London Marathon 2014 - Wheelchair (65).jpg
| image_size = <!-- Diňe ini 220 pikselden kiçi suratlar üçin -->
| caption = Tatyana McFadden 2012 ýylkyda Londonda
| full_name =
| nickname = Tatty
| nationality = {{USA}}
| birth_date = {{Birth date and age|1989|04|21}}
| birth_place = [[Sankt-Peterburg|Leningrad]], [[Russiýanyň Sowet Federatiw Sosialistik Respublikasy|RSFSR]], Sowet Soýuzy
| hometown = [[Kleýrkswil, Merilend|Kleýrkswil, Merilend]], ABŞ
| death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} -->
| death_place =
| height =
| weight =
| sport = Maýyp arabaly ýeňil atletika
| event =
| club =
| college_team = [[Illinoýs uniwersiteti]] maýyp arabaly basketbol we maýyp arabaly ýeňil atletika toparlary
| medal_templates =
{{Medal|Sport | Aýallaryň [[Paralimpiýa ýeňil atletikasy|ýeňil atletikasy]] (T54)}}
{{Medal|Country|{{USA}}}}
{{Medal|Competition|[[Paralimpiýa oýunlary]]}}
{{Medal|Gold| [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2016 Rio]] | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 400 metri T54|400 m — T54]]}}
{{Medal|Gold| 2016 Rio | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 800 metri T54|800 m — T54]]}}
{{Medal|Gold| 2016 Rio | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 1500 metri T54|1500 m — T54]]}}
{{Medal|Gold| 2016 Rio | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 5000 metri T54|5000 m — T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2012 London]] | [[2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 400 metri T54|400 m — T54]]}}
{{Medal|Gold| 2012 London | [[2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 800 metri T54|800 m — T54]]}}
{{Medal|Gold| 2012 London | [[2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 1500 metri T54|1500 m — T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2020 Tokio]] | [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Garyşyk 4 × 100 metr estafeta|garyşyk 4 × 100 m estafeta]] }}
{{Medal|Silver| [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2004 Afiny]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 100 metri — T54|100 m — T54]]}}
{{Medal|Silver| [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2008 Pekin]] | [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 200 metri — T54|200 m — T54]]}}
{{Medal|Silver| 2008 Pekin | [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 400 metri T54|400 m — T54]]}}
{{Medal|Silver| 2008 Pekin | [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 800 metri T54|800 m — T54]]}}
{{Medal|Silver| 2016 Rio | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 100 metri T54|100 m — T54]]}}
{{Medal|Silver| 2016 Rio | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň marafony T54|Marafon — T54]]}}
{{Medal|Silver| 2020 Tokio | [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 800 metri T54|800 m — T54]]}}
{{Medal|Silver|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2024 Pariž]]|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 100 metri T54|100 m — T54]]}}
{{Medal|Bronze| [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2004 Afiny]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 200 metri — T54|200 m — T54]]}}{{Medal|Bronze| 2008 Pekin | [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 4 × 100 metr estafeta T53-T54|4 × 100 m — T53-54]]}}
{{Medal|Bronze| 2012 London | [[2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 100 metri T54|100 m — T54]]}}
{{Medal|Bronze| 2020 Tokio | [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 5000 metri T54|5000 m — T54]] }}
{{Medal|Bronze|2024 Pariž|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Garyşyk 4 × 100 metr estafeta|garyşyk 4 × 100 m estafeta]]}}
{{Medal|Competition|[[Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|Dünýä çempionaty]]}}
{{Medal|Gold|[[2006 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2006 Assen]]|100 m — T54}}
{{Medal|Gold|[[2011 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2011 Kraýstçörç]]|[[2011 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 200 metri|200 m — T54]]}}
{{Medal|Gold|2011 Kraýstçörç|[[2011 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 400 metri|400 m — T54]]}}
{{Medal|Gold|2011 Kraýstçörç|[[2011 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 800 metri|800 m — T54]]}}
{{Medal|Gold|2011 Kraýstçörç|[[2011 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 1500 metri|1500 m — T54]]}}
{{Medal|Gold|[[2013 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2013 Lion]]|[[2013 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 100 metri|100 m — T54]]}}
{{Medal|Gold|2013 Lion|[[2013 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 200 metri|200 m — T54]]}}
{{Medal|Gold|2013 Lion|[[2013 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 400 metri|400 m — T54]]}}
{{Medal|Gold|2013 Lion|[[2013 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 800 metri|800 m — T54]]}}
{{Medal|Gold|2013 Lion|[[2013 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 1500 metri|1500 m — T54]]}}
{{Medal|Gold|2013 Lion|[[2013 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 5000 metri|5000 m — T54]]}}
{{Medal||Gold|[[2017 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2017 London]]|[[2017 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 200 metri|200 m — T54]]}}
{{Medal||Gold|2017 London|[[2017 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 1500 metri|1500 m — T54]]}}
{{Medal|Silver|[[2006 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2006 Assen]]|200 m — T54}}
{{Medal|Silver|2006 Assen|400 m — T54}}
{{Medal|Silver|2011 Kraýstçörç|[[2011 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 4 × 400 metr estafeta|4 × 400 m — T53-54]]}}
{{Medal|Silver|[[2023 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2023 Pariž]]|[[2023 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 400 metri|400 m — T54]]}}
{{Medal|Bronze|2011 Kraýstçörç|[[2011 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 100 metri|100 m — T54]]}}
{{Medal|Bronze|2023 Pariž|[[2023 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 100 metri|100 m — T54]]}}
{{Medal|Bronze|2023 Pariž|[[2023 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 800 metri|800 m — T54]]}}
{{Medal|Competition|[[Nýu-Ýork şäher marafony]]}}
{{Medal|Gold|[[2010 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2010 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Bronze|[[2011 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2011 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Gold|[[2013 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2013 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Gold|[[2014 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2014 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Gold|[[2015 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2015 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Gold|[[2016 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2016 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Silver|[[2017 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2017 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Silver|[[2018 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2018 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Silver|[[2019 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2019 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Silver|[[2021 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2021 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Silver|[[2025 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2025 Nýu-Ýork]]|[[2025 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|Marafon]]}}
{{Medal|Sport | Aýallaryň [[Paralimpiýa dagylyk lyža sporty]] (Oturyp)}}
{{Medal|Country|{{flagu|United States}}}}
{{Medal|Competition|[[Paralimpiýa oýunlary]]}}
{{Medal|Silver| [[2014 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlary|2014 Soçi]] | [[2014 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda dagylyk lyža sporty — Aýallaryň 1 km Sprint Classic|1 km Sprint]]}}
}}
'''Tatyana McFadden''' (Tatýana Makfadden, doglan senesi: 1989 ýylky 21-nji apreli) — T54 kategoriýasynda çykyş edýän amerikan paralimpiýa türgenidir. Makfadden dürli tomusky we gyşky Paralimpiýa oýunlarynda jemi ýigrimi iki sany medal gazandy. Şeýle hem, ol 2015 ýylkyda "Laureus" dünýäniň iň gowy maýyp türgeni baýragyna we 2025 ýylkyda "James E. Sullivan" baýragyna mynasyp boldy.
== Ömür beýany ==
Makfadden 1989 ýylky 21-nji aprelinde şol wagtky Sowet Soýuzynyň Leningrad şäherinde dünýä indi. Ol dogulanda oňurga kemçiligi (spina bifida) bilen doguldy; bu kesel onuň bedeniniň bilinden aşak böleginiň ysmaz bolmagyna sebäp boldy. Biologik ejesi ony maýyp arabasyny satyn almaga mümkinçiligi bolmadyk garyp ýetimler öýüne taşlandan soň, ol durmuşynyň ilkinji alty ýylynda elleri bilen ýöräp gezdi. Lukmanlar onuň saglyk ýagdaýynyň gaty agyrdygyny we ömrüniň gysgadygyny aýtdylar. Ýetimler öýünde bolan döwründe ol ABŞ-nyň Saglygy goraýyş we sosial hyzmatlar departamentiniň maýyplar boýunça wekili hökmünde Russiýa gelen Debora Makfadden bilen tanyşdy. Debora we onuň hyzmatdaşy Bridžet O'Şonessi Tatýanany öz maşgalalaryna aldylar we ony Baltimora alyp gitdiler<ref name=AP>{{cite web |url=http://www.news.com.au/sport/boston-wheelchair-winner-tatyana-mcfadden-running-for-boston-in-london-marathon/story-fnect155-1226624801231 |title="Boston wheelchair winner Tatyana McFadden racing for Boston in London Marathon" |archive-url=https://web.archive.org/web/20200324050134/https://www.news.com.au/sport/breaking-news/boston-wheelchair-winner-tatyana-mcfadden-running-for-boston-in-london-marathon/news-story/48f531298b21ead00e5222f033d3b427 |agency=Associated Press |date=April 19, 2013 |access-date=November 9, 2021 |archive-date=March 24, 2020}}</ref><ref>{{cite web |title=PAST WINNERS |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/past-winners |website=Laureus Sport for Good Foundation |accessdate=}}</ref><ref name=AP/><ref name=USAToday>[http://usatoday30.usatoday.com/sports/preps/track/2006-04-19-wheelchair-racer_x.htm "After legal wrangle, teen wheelchair racer competes against peers"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131104062008/http://usatoday30.usatoday.com/sports/preps/track/2006-04-19-wheelchair-racer_x.htm |date=2013-11-04 }}, ''[[USA Today]]'', April 19, 2006. Retrieved 2013-04-20.</ref><ref name=SI>{{cite magazine |url=https://vault.si.com/vault/2007/02/26/the-right-to-roll |title=The Right To Roll |first=Jeffri |last=Chadiha |magazine=[[Sports Illustrated]] |date=February 26, 2007 |access-date=November 9, 2021}}</ref><ref name=Cowherd/><ref name=HBO>{{Cite web |url=http://www.hbo.com/real-sports-with-bryant-gumbel/episodes/0/233-episode/video/ep-233-bonus-clip-mcfadden-sisters.html?autoplay=true |title=Ep. 233 Bonus Clip: McFadden Sisters |access-date=2016-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160920065924/http://www.hbo.com/real-sports-with-bryant-gumbel/episodes/0/233-episode/video/ep-233-bonus-clip-mcfadden-sisters.html?autoplay=true |archive-date=2016-09-20 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/disability-43865306 |title=The family who broke records and changed laws |publisher=BBC News |date=May 23, 2018 |access-date=2018-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190927014753/https://www.bbc.co.uk/news/disability-43865306 |archive-date=2019-09-27 |url-status=live}}</ref>.
Makfadden ulalýarka myşsalaryny berkitmek üçin dürli sport görnüşleri bilen meşgullandy: ilki ýüzmek, soňra gimnastika, maýyp arabasynda basketbol, sanaarda hokkeý we ýeňil atletika. Makfadden Ilinoýs Uniwersitetinde "Adam ösüşi we maşgala öwreniş" ugry boýunça bilim aldy, "Phi Sigma Sigma" guramasynyň "Theta" bölüminiň agzasy boldy we Ilinoýs Uniwersitetiniň maýyp arabasyndaky basketbol toparynda çykyş etdi<ref name=Cowherd/><ref name=Newsday>[http://www.newsday.com/sports/last-three-weeks-a-marathon-for-mcfadden-1.2438055 "Last three weeks a marathon for McFadden"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131105084823/http://www.newsday.com/sports/last-three-weeks-a-marathon-for-mcfadden-1.2438055 |date=2013-11-05 }}, by John Jeansonne, November 7, 2010, ''[[Newsday]]''. Retrieved 2013-04-23.</ref>.
== Ýaryşlar ==
Makfadden sekiz ýaşynda ýaryşlara gatnaşyp başlady. Gresiýanyň Afina şäherinde geçirilen 2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ol zenanlaryň arasynda T54 kategoriýasynda 100 metr aralyga ýaryşda kümüş medal, 200 metr aralyga ýaryşda bürünç medal gazandy; 400 metr aralyga ýaryşda bäşinji orny eýeledi; şeýle hem 800 metr aralyga ýaryşda ilkinji tapgyrdan geçip bilmedi. Şeýle-de, ol Hytaýyň Pekin şäherinde geçirilen 2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlaryna gatnaşyp, zenanlaryň arasynda T54 derejesindäki 200 metr, 400 metr we 800 metr ylgaw ýaryşlarynda kümüş medallary, şeýle hem T53–54 derejesindäki 4 × 100 metr estafeta ýaryşynda bürünç medaly gazandy; şol bir wagtyň özünde, ol zenanlaryň arasynda T54 derejesindäki 100 metr ylgaw ýaryşynda altynjy orny eýeledi<ref name="McFadden">{{cite web |last1=McFadden |first1=Tatyana |title=About: Tatyana and her Wheelchair hit the Marathons |url=http://tatyanamcfadden.com/about-tatyana/ |website=Tatyana McFadden |access-date=2017-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202030429/http://tatyanamcfadden.com/about-tatyana/ |archive-date=2017-02-02 |url-status=live}}</ref>.
McFadden ösüp-ulalýarka beden güýjüni artdyrmak üçin dürli sport görnüşleri bilen meşgullandy: ilki ýüzmek, soňra gimnastika, maýyp arabasynda basketbol, sanaarda hokkeýi we ýeňil atletika. McFadden Ilinoýs uniwersitetinde "Adam ösüşi we maşgala öwreniş" ugry boýunça bilim aldy, "Phi Sigma Sigma" guramasynyň "Theta" bölüminiň agzasy boldy we uniwersitetiň maýyp arabasyndaky basketbol toparynda çykyş etdi<ref name=Cowherd>[https://www.baltimoresun.com/2012/08/25/tatyana-mcfadden-looking-to-go-far-and-fast-at-paralympics/ "Tatyana McFadden looking to go far and fast at Paralympics"], by Kevin Cowherd, ''[[The Baltimore Sun]]'', August 25, 2012. [http://www.chicagotribune.com/sports/olympics/bs-sp-paralympics-mcfadden-0826-20120825,0,4769093,full.story Also online] at the ''[[Chicago Tribune]]''. Retrieved 2013.04.23.</ref><ref name="ReferenceC">{{cite web |url=https://www.usatoday.com/story/sports/2015/11/01/american-tatyana-mcfadden-new-course-record-nyc-marathon-wheelchair-division/74995764/ |title=American Tatyana McFadden sets new course record in NYC Marathon wheelchair division |publisher=Usatoday.com |access-date=2015-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151103075347/http://www.usatoday.com/story/sports/2015/11/01/american-tatyana-mcfadden-new-course-record-nyc-marathon-wheelchair-division/74995764/ |archive-date=2015-11-03 |url-status=live}}</ref>.
2009 ýylkya çenli McFadden gysga aralykly ýaryşlara (sprintlere) ýöriteleşdi. 2009 ýylkyda ol diňe gyzyklanma üçin Çikago marafonyna gatnaşdy. Garaşylmadyk ýagdaýda ol ýeňiş gazandy; ýaryşy şeýle çalt tamamlady welin, ejesi onuň ýeňşini surata düşürmek üçin kamerasyny taýýarlap ýetişmedi. Bu onuň gazanan marafon ýeňişleriniň tapgyrynyň ilkinjisi boldy; şolaryň hatarynda 2010 ýylkyda Nýu-Ýork, 2011 ýylkyda Çikago we London, şeýle hem 2015 ýylkyda Boston we Nýu-Ýork marafonlary bar.
McFaddeniň Ilinoýs uniwersitetindäki tälimçisi Adam Bleakni bolup, ol hem öňki tejribeli maýyp arabasyndaky ýaryşçydyr Tatýana we onuň aýal dogany Hanna şol bir Paralimpiýa finalynda (London 2012-de 100 metr – T54) bäsleşdiler<ref name="bbc.co.uk">{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/disability-sport/23476514 |title=IPC Athletics: Sophie Kamlish wins T44 200m bronze in Lyon<!-- Bot generated title --> |publisher=BBC Sport Sport |access-date=2018-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151106114400/http://www.bbc.co.uk/sport/0/disability-sport/23476514 |archive-date=2015-11-06 |url-status=live}}</ref><ref name="olympictalk.nbcsports.com">{{Cite web |url=https://olympics.nbcsports.com/2013/07/27/tatyana-mcfadden-ipc-athletics-world-championships/ |title=Tatyana McFadden goes 6 for 6 at IPC world championships |first=Nick |last=Zaccardi |date=July 27, 2013}}</ref>.
MakFadden Lion şäherinde geçirilen 2013 ýylkydaky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionatynda bir çempionatda alty sany altyn medal gazanan ilkinji türgen boldy. Ol 100 metrden başlap, 5000 metre çenli aralykdaky ähli ýaryşlarda altyn medal gazandy. Şeýle hem, MakFadden 2013 ýylkyda Boston, Çikago, London we Nýu-Ýork marafonlarynda ýeňiş gazandy. Bu üstünlik ony şol bir ýylda dört sany esasy marafony utan ilkinji adam (maýyplygy bolan ýa-da bolmadyk) etdi. Şeýle-de, ol Çikago marafonynda täze rekord goýdy (1 sagat, 42 minut, 35 sekunt)<ref name="ReferenceA">{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/disability-sport/22154417 |title=Boston marathon winner Tatyana McFadden races in London<!-- Bot generated title --> |publisher=BBC Sport Sport |access-date=2018-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131124195342/http://www.bbc.co.uk/sport/0/disability-sport/22154417 |archive-date=2013-11-24 |url-status=live}}</ref><ref name="ReferenceB">{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/athletics/22238317 |title=BBC Sport - London Marathon 2013: Priscah Jeptoo and Tsegaye Kebede win<!-- Bot generated title --> |publisher=BBC Sport |access-date=2018-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140309174420/http://www.bbc.co.uk/sport/0/athletics/22238317 |archive-date=2014-03-09 |url-status=live}}</ref><ref name="huffingtonpost.com">{{Cite web |url=http://www.huffingtonpost.com/2013/10/14/tatyana-mcfadden-chicago-marathon_n_4097188.html |title=Tatyana McFadden's Chicago Marathon Win Marks An Incredible, Unparalleled Milestone<!-- Bot generated title --> |website=[[HuffPost]] |date=October 14, 2013 |access-date=2013-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131014173547/http://www.huffingtonpost.com/2013/10/14/tatyana-mcfadden-chicago-marathon_n_4097188.html |archive-date=2013-10-14 |url-status=live}}</ref><ref name="usatoday.com">{{Cite web |url=https://www.usatoday.com/story/sports/olympics/2013/11/03/new-york-city-marathon-boston-tribute/3413851/ |title=NYC Marathon: Tatyana McFadden completes slam<!-- Bot generated title --> |website=[[USA Today]] |access-date=2017-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180410074207/https://www.usatoday.com/story/sports/olympics/2013/11/03/new-york-city-marathon-boston-tribute/3413851/ |archive-date=2018-04-10 |url-status=live}}</ref> This made her the first person – non-disabled or otherwise – to win the four major marathons in the same year.<ref name="huffingtonpost.com"/><ref name="usatoday.com"/><ref name="paralympic.org">{{Cite web |url=http://www.paralympic.org/news/tatyana-mcfadden-makes-history-chicago-marathon |title=Tatyana McFadden makes history at Chicago Marathon {{!}} IPC<!-- Bot generated title --> |access-date=2013-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131103201728/http://www.paralympic.org/news/tatyana-mcfadden-makes-history-chicago-marathon |archive-date=2013-11-03 |url-status=live }}</ref>.
MakFadden 2014 ýylky başynda Soçide geçiriljek Gyşky Paralimpiýa oýunlaryna gatnaşmak üçin doglan ýurdy bolan Russiýa dolandy. Oturyp typylýan kross-kantri (cross-country) görnüşindäki 1 km-lik sprint ýaryşynda kümüş medal gazanandan soň, MakFadden öz maşgalasynyň, şol sanda biologik ejesiniň öňünde bu üstünligi gazanmagyň oňa uly kanagatlanma berendigini aýtdy<ref>{{cite web |last=Harry |first=Ed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/disability-sport/26549695 |title=Sochi Paralympics: Tatyana McFadden 'fulfilled' after silver |publisher=BBC Sport |date=2014-03-12 |access-date=2015-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140317011757/http://www.bbc.co.uk/sport/0/disability-sport/26549695 |archive-date=2014-03-17 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/disability-sport/26541115 |title=Sochi Paralympics: Tatyana McFadden pipped to sprint gold |publisher=BBC Sport |date=2014-03-12 |access-date=2015-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140410121928/http://www.bbc.co.uk/sport/0/disability-sport/26541115 |archive-date=2014-04-10 |url-status=live}}</ref>. MakFadden zenanlaryň arasyndaky 12 km-lik ýaryşda bäşinji orny eýeledi. Soçidäki ýaryşdan bir aýdan gowrak wagt geçenden soň, MakFadden London marafonynda maýyp arabasyndaky ýaryşlara dolandy we täze rekord wagt görkezijisi bilen çempionlyk derejesini üstünlikli gorady<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/wales/26979804 |title=BBC Sport - London Marathon 2014: David Weir loses out to Marcel Hug |publisher=BBC |date=2014-04-13 |access-date=2015-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141222143822/http://www.bbc.co.uk/sport/0/wales/26979804 |archive-date=2014-12-22 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.paralympic.org/news/mcfadden-breaks-course-record-london-marathon-win |title=McFadden breaks course record with London Marathon win |publisher=Paralympic.org |date=2014-04-14 |access-date=2015-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151001104640/http://www.paralympic.org/news/mcfadden-breaks-course-record-london-marathon-win |archive-date=2015-10-01 |url-status=live}}</ref>.
2015 ýylkyda MakFadden Nýu-Ýork marafonynda ýeňiş gazandy we zenanlaryň arasyndaky ýaryşyň rekordyny ýedi minut we 20 sekunt gowulandyryp täzeledi (onuň görkezen wagty 1 sagat, 43 minut we dört sekunt boldy)<ref name="ReferenceC"/>.
== Aktiwizm ==
MakFadden orta mekdepde ýaryşlara gatnaşanda kynçylyklara duçar boldy. "Atholton" orta mekdebi oňa maýyplygy bolmadyk ylgawçylar bilen bir wagtda ýaryşmaga rugsat bermedi; resmiler onuň ýaryş arabasynyň howpsuzlyk töwekgelçiligini döredýändigini we oňa adalatsyz artykmaçlyk berýändigini (sebäbi iň gowy araba ýaryşçylary uzak aralyklarda ylgawçylardan ep-esli çalt hereket edýärler) öňe sürdüler. Ol mekdep ýaryşlarynda aýratyn araba ýaryşlarynda çykyş edýärdi, ýagny boş stadionyň ýodasynda ýeke özi aýlanmaly bolýardy, bu bolsa ony utandyrýardy. 2005 ýylkyda Tatýana we Debora MakFadden "Howard" okrugynyň döwlet mekdep ulgamyna garşy kazyýet işini gozgadylar we 2006 ýylkydan başlap ylgawçylar bilen bir wagtda ýaryşmak hukugyny gazandylar; emma onuň gazanan netijesi toparynyň hasabyna goşulmaýardy. Şeýle-de bolsa, onuň netijesiniň hasaba alynmamazlygyny federal "Reabilitasiýa kanunynyň" (Rehabilitation Act) bozulmasy hasaplap, täze düzgüne garşy eden soňky kazyýet tagallasy şowsuz tamamlandy. Kazyýet onuň talap eden gadagan ediji buýrugyny (injunction) kanagatlandyrmady<ref>{{Cite web |url=https://www.womensrunning.com/culture/people/tatyana-mcfadden-lessons-in-resilience/ |title=There's No Hill Tatyana McFadden Can't Climb |date=October 27, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.athleticbusiness.com/ada-accessibility/maryland-becomes-first-state-requiring-equal-athletic-opportunities-for-disabled-students.html |title=Maryland Becomes First State Requiring Equal Athletic Opportunities for Disabled Students |author=Michael Popke |date=May 2008 |website=www.athleticbusiness.com}}</ref><ref name=Cowherd/><ref name=Graham>[https://www.baltimoresun.com/2010/03/25/public-schools-open-sports-to-athletes-with-disabilities/ "Public schools open sports to athletes with disabilities"], by Glenn Graham and Jeff Seidel, ''[[The Baltimore Sun]]'', March 25, 2010. Retrieved 2013.04.23.</ref>.
Onuň kazyýetdäki ýeňşi käbir jedelli ýagdaýlara hem sebäp boldy. 2006 ýylkyda, ştat derejesindäki ýaryşlarda 1600 metr aralyga ylgawda "Atholton" toparyndaky ýoldaşlarynyň biri ýeňiş gazanan hem bolsa, soňra bu netije ýatyryldy; sebäbi MakFaddeniň özbaşdak ýaryşmak ýerine topardaşyny höweslendirip, onuň üçin "tizligi sazlaýjy" (pacer) hökmünde hereket edendigi kesgitlendi. Şeýle hem, 2008 ýylkyda 200 metr aralyga geçirilen ýaryşdan soň, bäsdeş ylgawçy bilen MakFadden çaknyşdylar; netijede beýleki ylgawçy alan şikesleri sebäpli konferensiýanyň çempionlyk ýaryşyna gatnaşyp bilmedi<ref name="NYTimes">[https://www.nytimes.com/2012/12/23/us/russian-bill-worries-adoptees-and-families-in-us.html "Russia’s Move to Block U.S. Adoptions Sets Off a Wave of Worry"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170119180045/http://www.nytimes.com/2012/12/23/us/russian-bill-worries-adoptees-and-families-in-us.html |date=2017-01-19 }}, by Erik Eckholm, ''[[The New York Times]]'', December 22, 2012. Retrieved 2013.04.23.</ref><ref>{{cite web |last=Pini |first=Jeff |url=http://www.boston.com/sports/marathon/2014/04/21/finish-line-scenes/ooPBq3thB4Q49Wl7l9Ok7H/pictures.html#slide-5 |title=Finish Line Scenes – Marathon |publisher=Boston.com |access-date=2015-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924161819/http://www.boston.com/sports/marathon/2014/04/21/finish-line-scenes/ooPBq3thB4Q49Wl7l9Ok7H/pictures.html#slide-5 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead}}</ref>.
MakFaddeniň kazyýet işi, 2008 ýylkyda Merilend ştatynda maýyp okuwçylar üçin deň derejede bedenterbiýe we sport mümkinçiliklerini üpjün etmegi mekdepler üçin hökmany edýän "Merilend ştatynda maýyp okuwçylar üçin sagdynlyk we sport deňligi kanunynyň" kabul edilmegine goşant goşan ädim hasaplanýar. Bu kanun "Tatýananyň kanuny" (Tatyana's Law) diýlip atlandyrylýar. Şeýle-de, ol 2012 ýylkyda Russiýada kabul edilen we amerikan ene-atalary tarapyndan rus çagalarynyň ogullyga/gyzlyga alynmagyny gadagan edýän kanuna garşy gönükdirilen, emma netijesiz tamamlanan hereketiň lideri boldy. Ol 2020 ýylkyda çykan "Rising Phoenix" atly dokumental filmde görkezilýär<ref>{{Cite web|last= Ramseyer|first=Celine|title=New 'Rising Phoenix' Netflix documentary will make you laugh and cry|url=https://edition.cnn.com/2020/08/28/sport/rising-phoenix-netflix-documentary-peacock-paralympians-spt-intl/index.html|access-date=2020-09-07|website=[[CNN]]|date=28 August 2020 }}</ref>.
.
== Gazanan üstünlikleri ==
[[File:Women's wheelchair, London Marathon 2011.jpg|thumb|2011 ýylkydaky London marafonynda zenanlaryň arasynda maýyp arabasyndaky ýaryş (çepden saga: Sandra Graf, Şelli Wuds, Tatýana MakFadden, Amanda MakGrori).]]
[[File:NYC Marathon wheelchair.jpg|thumb|2011 ýylkydaky New-Ýork şäher marafony]]
[[File:Tatyana Mcfadden.jpg|thumb|Tatýana MakFadden 2018 ýylkydaky Boston marafonynda ýaryşyň ýarysyna golaý ýerde (bu ýaryşda ol birinji orny eýeledi).]]
* 2003: ABŞ-nyň Paralimpiýa ýeňil atletika boýunça milli ýygyndysynyň agzasy
* 2004: Kümüş medal, 100 m; Bürünç medal, 200 m – 2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary
* 2005: Altyn medal, 100 m; Iki kümüş medal, 400 m we 800 m; Bürünç medal, 200 m – IPC-niň açyk Ýewropa çempionaty, Espoo, Finlýandiýa
* 2006: Altyn medal, 100 m (Dünýä rekordy); Iki kümüş medal, 200 m we 400 m – IPC-niň dünýä çempionaty, Assen, Niderlandlar
* 2007: Üç gezek ikinji orun, 200 m, 400 m we 800 m – "Meet in the Heat" ýaryşy, Atlanta, Jorjiýa ştaty
* 2007: Iki gezek birinji orun, 200 m we 800 m – ABŞ-nyň Paralimpiýa ýeňil atletika boýunça milli çempionaty, Atlanta, Jorjiýa ştaty
* 2007: Birinji orun, 200 m (Dünýä rekordy) – "Boiling Point Wheelchair Track Classic" ýaryşy, Windsor, Ontario, Kanada
* 2007: Iki altyn medal, 400 m we 800 m – Paralimpiýa dünýä kubogy, Mançester, Beýik Britaniýa
* 2008: Kümüş medal, 200 m T54; kümüş medal, 400 m T54; kümüş medal, 800 m T54; bürünç medal, zenanlaryň arasynda 4 × 100 m estafeta ýaryşy T53/T54 – 2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary. 2010: Atlantada geçirilen "AJC Peachtree Road Race" ýaryşynyň "Shepherd Center" maýyp arabasyndaky türgenler üçin niýetlenen açyk zenanlar bölümini 23:47:66 wagt görkezijisi bilen utdy.
* 2011: Atlantada geçirilen "AJC Peachtree Road Race" ýaryşynyň "Shepherd Center" maýyp arabasyndaky türgenler üçin niýetlenen açyk zenanlar bölümini 23:39:26 wagt görkezijisi bilen utdy.
* 2012: Atlantada geçirilen "AJC Peachtree Road Race" ýaryşynyň "Shepherd Center" maýyp arabasyndaky türgenler üçin niýetlenen açyk zenanlar bölümini 23:53:08 wagt görkezijisi bilen utdy.
* 2012: 100 m (T54), 400 m (T54), 800 m (T54), 1500 m (T54) we marafon ýaryşlarynda altyn medallar – 2012 ýylkydaky Tomusky Paralimpiýa oýunlary.
* 2013: 2013 ýylkyda Boston, Çikago, London we Nýu-Ýork marafonlarynyň zenanlaryň arasyndaky maýyp arabasy bölümlerinde ýeňiş gazandy<ref name="huffingtonpost.com"/><ref name="usatoday.com"/><ref name="paralympic.org"/> She also set a new course record for the Chicago Marathon (1 hour, 42 minutes, 35 seconds).<ref name="huffingtonpost.com"/>. Şeýlelikde, ol bir ýylyň dowamynda dört sany iri marafony utan ilkinji türgen (maýyplygy bolan ýa-da bolmadyk) boldy<ref name="ReferenceA"/><ref name="ReferenceB"/><ref name="huffingtonpost.com"/><ref name="usatoday.com"/>. Şeýle hem, ol Çikago marafonynda täze rekord goýdy (1 sagat, 42 minut, 35 sekunt)<ref name="huffingtonpost.com"/>.
* 2013: Lionda geçirilen 2013 ýylkydaky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionatynda bir çempionatyň dowamynda alty sany altyn medal gazanan ilkinji türgen boldy. Ol 100 metrden başlap, 5000 metre çenli aralykdaky ähli ýaryşlarda altyn medal gazandy<ref name="bbc.co.uk"/><ref name="olympictalk.nbcsports.com"/>.
* 2014: 2014 ýylkydaky Boston marafonynyň maýyp arabasy bölümini utdy.
* 2014: London marafonynda täze rekord bilen altyn medal gazandy.
* 2014: Atlantada geçirilen "AJC Peachtree Road Race" ýaryşynyň "Shepherd Center" maýyp arabasyndaky türgenler üçin niýetlenen açyk zenanlar bölümini 23:17:42 wagt görkezijisi bilen utdy. 2014: 2014 ýylkydaky New-Ýork marafonynda aýallar üçin niýetlenen maýyp arabasy kategoriýasynda 1:42:16 wagt görkezijisi bilen ýeňiji boldy.
* 2015: London marafonynda täze rekord goýup, altyn medal gazandy.
* 2015: Atlantada geçirilen AJC Peachtree ýol ýaryşynyň "Shepherd Center" maýyp arabasy kategoriýasyndaky açyk aýallar bäsleşiginde 23:57.23 wagt görkezijisi bilen ýeňiji boldy.
* 2015: 2015 ýylkydaky New-Ýork marafonynda aýallar üçin niýetlenen maýyp arabasy kategoriýasynda ýeňiji boldy.
* 2016: 2016 ýylkydaky Boston marafonynda maýyp arabasy kategoriýasynda ýeňiji boldy.
* 2016: Atlantada geçirilen AJC Peachtree ýol ýaryşynyň "Shepherd Center" maýyp arabasy kategoriýasyndaky açyk aýallar bäsleşiginde 23:14.56 wagt görkezijisi bilen ýeňiji boldy.
* 2016: 2016 ýylkydaky London marafonynda maýyp arabasy kategoriýasynda altyn medal gazandy.
* 2016: 2016 ýylkydaky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda 100 metr aralyga ýaryşda kümüş medal gazandy.
* 2017: "Bank of America" Çikago marafonynda maýyp arabasy kategoriýasynda ýeňiji boldy.
* 2018: 2018 ýylkydaky Boston marafonynda maýyp arabasy kategoriýasynda ýeňiji boldy.
* 2021: Atlantada geçirilen AJC Peachtree ýol ýaryşynyň "Shepherd Center" maýyp arabasy kategoriýasyndaky açyk aýallar bäsleşiginde 24:07.52 wagt görkezijisi bilen ýeňiji boldy.
* 2021: 2021 ýylkydaky Çikago marafonynda maýyp arabasy kategoriýasynda ýeňiji bolup, Çikago marafonyndaky dokuzynjy çempionlyk titulyny gazandy<ref>[https://www.nbcchicago.com/news/sports/chicago-marathon/tatyana-mcfadden-reclaims-crown-with-2021-chicago-marathon-victory/2633032/ Tatyana McFadden Reclaims Crown with 2021 Chicago Marathon Victory at NBC Chicago Published 10/10/2021]</ref>.
== Salgylanmalar ==
{{Salgylanmalar|2}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:McFadden, Tatyana}}
[[Kategoriýa:Diri adamlar]]
[[Kategoriýa:Amerikaly zenan sprinterler]]
[[Kategoriýa:Russiýadan kabul edilen amerikanlar]]
[[Kategoriýa:2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2014 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň çäge-gara (cross-country) türgenleri]]
[[Kategoriýa:"Illinois Fighting Illini" toparynyň Paralimpiýa türgenleri]]
[[Kategoriýa:2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2014 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:ABŞ-nyň Paralimpiýa çäge-gara türgenleri]]
[[Kategoriýa:ABŞ-nyň Paralimpiýa altyn medalçylary]]
[[Kategoriýa:ABŞ-nyň Paralimpiýa kümüş medalçylary]]
[[Kategoriýa:ABŞ-nyň Paralimpiýa bürünç medalçylary]]
[[Kategoriýa:ABŞ-nyň Paralimpiýa ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:Paralimpiýa tigirli oturgyçda ýaryşýan türgenler]]
[[Kategoriýa:Spina bifida keselinden ejir çekýän adamlar]]
[[Kategoriýa:Paraplegiýa keselinden ejir çekýän adamlar]]
[[Kategoriýa:Sankt-Peterburgdan bolan türgenler]]
[[Kategoriýa:Ýeňil atletikaçylar]] Baltimordan]]
[[Kategoriýa:Amerikaly aýal welokreslo ýaryşçylary]]
[[Kategoriýa:Amerikaly aýal çiş-ýol (cross-country) çygyşçylary]]
[[Kategoriýa:Atolton orta mekdebiniň uçurymlary]]
[[Kategoriýa:Merilend ştatyndaky Howard okrugyndan bolan türgenler]]
[[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Paralimpiýa medallarynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Çiş-ýol (cross-country) çygyşy boýunça Paralimpiýa medallarynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Laureus Bütindünýä sport baýragynyň ýeňijileri]]
[[Kategoriýa:XXI asyryň amerikan aýal türgenleri]]
[[Kategoriýa:Bütindünýä para-atletika çempionatlarynyň medallarynyň eýeleri]]
4qb8rqcc8kwztrh2r96ez7l9s9hlhum
270930
270929
2026-09-24T10:26:17Z
Umarxon III
11129
270930
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox sportsperson
| name = Tatyana McFadden
| image = T McFadden London Marathon 2014 - Wheelchair (65).jpg
| image_size = <!-- Diňe ini 220 pikselden kiçi suratlar üçin -->
| caption = Tatyana McFadden 2012 ýylkyda Londonda
| full_name =
| nickname = Tatty
| nationality = {{USA}}
| birth_date = {{Birth date and age|1989|04|21}}
| birth_place = [[Sankt-Peterburg|Leningrad]], [[Russiýanyň Sowet Federatiw Sosialistik Respublikasy|RSFSR]], Sowet Soýuzy
| hometown = [[Kleýrkswil, Merilend|Kleýrkswil, Merilend]], ABŞ
| death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} -->
| death_place =
| height =
| weight =
| sport = Maýyp arabaly ýeňil atletika
| event =
| club =
| college_team = [[Illinoýs uniwersiteti]] maýyp arabaly basketbol we maýyp arabaly ýeňil atletika toparlary
| medal_templates =
{{Medal|Sport | Aýallaryň [[Paralimpiýa ýeňil atletikasy|ýeňil atletikasy]] (T54)}}
{{Medal|Country|{{USA}}}}
{{Medal|Competition|[[Paralimpiýa oýunlary]]}}
{{Medal|Gold| [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2016 Rio]] | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 400 metri T54|400 m — T54]]}}
{{Medal|Gold| 2016 Rio | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 800 metri T54|800 m — T54]]}}
{{Medal|Gold| 2016 Rio | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 1500 metri T54|1500 m — T54]]}}
{{Medal|Gold| 2016 Rio | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 5000 metri T54|5000 m — T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2012 London]] | [[2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 400 metri T54|400 m — T54]]}}
{{Medal|Gold| 2012 London | [[2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 800 metri T54|800 m — T54]]}}
{{Medal|Gold| 2012 London | [[2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 1500 metri T54|1500 m — T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2020 Tokio]] | [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Garyşyk 4 × 100 metr estafeta|garyşyk 4 × 100 m estafeta]] }}
{{Medal|Silver| [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2004 Afiny]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 100 metri — T54|100 m — T54]]}}
{{Medal|Silver| [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2008 Pekin]] | [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 200 metri — T54|200 m — T54]]}}
{{Medal|Silver| 2008 Pekin | [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 400 metri T54|400 m — T54]]}}
{{Medal|Silver| 2008 Pekin | [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 800 metri T54|800 m — T54]]}}
{{Medal|Silver| 2016 Rio | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 100 metri T54|100 m — T54]]}}
{{Medal|Silver| 2016 Rio | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň marafony T54|Marafon — T54]]}}
{{Medal|Silver| 2020 Tokio | [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 800 metri T54|800 m — T54]]}}
{{Medal|Silver|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2024 Pariž]]|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 100 metri T54|100 m — T54]]}}
{{Medal|Bronze| [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2004 Afiny]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 200 metri — T54|200 m — T54]]}}{{Medal|Bronze| 2008 Pekin | [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 4 × 100 metr estafeta T53-T54|4 × 100 m — T53-54]]}}
{{Medal|Bronze| 2012 London | [[2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 100 metri T54|100 m — T54]]}}
{{Medal|Bronze| 2020 Tokio | [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 5000 metri T54|5000 m — T54]] }}
{{Medal|Bronze|2024 Pariž|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Garyşyk 4 × 100 metr estafeta|garyşyk 4 × 100 m estafeta]]}}
{{Medal|Competition|[[Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|Dünýä çempionaty]]}}
{{Medal|Gold|[[2006 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2006 Assen]]|100 m — T54}}
{{Medal|Gold|[[2011 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2011 Kraýstçörç]]|[[2011 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 200 metri|200 m — T54]]}}
{{Medal|Gold|2011 Kraýstçörç|[[2011 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 400 metri|400 m — T54]]}}
{{Medal|Gold|2011 Kraýstçörç|[[2011 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 800 metri|800 m — T54]]}}
{{Medal|Gold|2011 Kraýstçörç|[[2011 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 1500 metri|1500 m — T54]]}}
{{Medal|Gold|[[2013 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2013 Lion]]|[[2013 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 100 metri|100 m — T54]]}}
{{Medal|Gold|2013 Lion|[[2013 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 200 metri|200 m — T54]]}}
{{Medal|Gold|2013 Lion|[[2013 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 400 metri|400 m — T54]]}}
{{Medal|Gold|2013 Lion|[[2013 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 800 metri|800 m — T54]]}}
{{Medal|Gold|2013 Lion|[[2013 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 1500 metri|1500 m — T54]]}}
{{Medal|Gold|2013 Lion|[[2013 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 5000 metri|5000 m — T54]]}}
{{Medal||Gold|[[2017 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2017 London]]|[[2017 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 200 metri|200 m — T54]]}}
{{Medal||Gold|2017 London|[[2017 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 1500 metri|1500 m — T54]]}}
{{Medal|Silver|[[2006 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2006 Assen]]|200 m — T54}}
{{Medal|Silver|2006 Assen|400 m — T54}}
{{Medal|Silver|2011 Kraýstçörç|[[2011 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 4 × 400 metr estafeta|4 × 400 m — T53-54]]}}
{{Medal|Silver|[[2023 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2023 Pariž]]|[[2023 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 400 metri|400 m — T54]]}}
{{Medal|Bronze|2011 Kraýstçörç|[[2011 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 100 metri|100 m — T54]]}}
{{Medal|Bronze|2023 Pariž|[[2023 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 100 metri|100 m — T54]]}}
{{Medal|Bronze|2023 Pariž|[[2023 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 800 metri|800 m — T54]]}}
{{Medal|Competition|[[Nýu-Ýork şäher marafony]]}}
{{Medal|Gold|[[2010 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2010 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Bronze|[[2011 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2011 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Gold|[[2013 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2013 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Gold|[[2014 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2014 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Gold|[[2015 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2015 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Gold|[[2016 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2016 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Silver|[[2017 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2017 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Silver|[[2018 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2018 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Silver|[[2019 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2019 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Silver|[[2021 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2021 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Silver|[[2025 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2025 Nýu-Ýork]]|[[2025 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|Marafon]]}}
{{Medal|Sport | Aýallaryň [[Paralimpiýa dagylyk lyža sporty]] (Oturyp)}}
{{Medal|Country|{{flagu|United States}}}}
{{Medal|Competition|[[Paralimpiýa oýunlary]]}}
{{Medal|Silver| [[2014 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlary|2014 Soçi]] | [[2014 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda dagylyk lyža sporty — Aýallaryň 1 km Sprint Classic|1 km Sprint]]}}
}}
'''Tatyana McFadden''' (Tatýana Makfadden, doglan senesi: 1989 ýylky 21-nji apreli) — T54 kategoriýasynda çykyş edýän amerikan paralimpiýa türgenidir. Makfadden dürli tomusky we gyşky Paralimpiýa oýunlarynda jemi ýigrimi iki sany medal gazandy. Şeýle hem, ol 2015 ýylkyda "Laureus" dünýäniň iň gowy maýyp türgeni baýragyna we 2025 ýylkyda "James E. Sullivan" baýragyna mynasyp boldy.
== Ömür beýany ==
Makfadden 1989 ýylky 21-nji aprelinde şol wagtky Sowet Soýuzynyň Leningrad şäherinde dünýä indi. Ol dogulanda oňurga kemçiligi (spina bifida) bilen doguldy; bu kesel onuň bedeniniň bilinden aşak böleginiň ysmaz bolmagyna sebäp boldy. Biologik ejesi ony maýyp arabasyny satyn almaga mümkinçiligi bolmadyk garyp ýetimler öýüne taşlandan soň, ol durmuşynyň ilkinji alty ýylynda elleri bilen ýöräp gezdi. Lukmanlar onuň saglyk ýagdaýynyň gaty agyrdygyny we ömrüniň gysgadygyny aýtdylar. Ýetimler öýünde bolan döwründe ol ABŞ-nyň Saglygy goraýyş we sosial hyzmatlar departamentiniň maýyplar boýunça wekili hökmünde Russiýa gelen Debora Makfadden bilen tanyşdy. Debora we onuň hyzmatdaşy Bridžet O'Şonessi Tatýanany öz maşgalalaryna aldylar we ony Baltimora alyp gitdiler<ref name=AP>{{cite web |url=http://www.news.com.au/sport/boston-wheelchair-winner-tatyana-mcfadden-running-for-boston-in-london-marathon/story-fnect155-1226624801231 |title="Boston wheelchair winner Tatyana McFadden racing for Boston in London Marathon" |archive-url=https://web.archive.org/web/20200324050134/https://www.news.com.au/sport/breaking-news/boston-wheelchair-winner-tatyana-mcfadden-running-for-boston-in-london-marathon/news-story/48f531298b21ead00e5222f033d3b427 |agency=Associated Press |date=April 19, 2013 |access-date=November 9, 2021 |archive-date=March 24, 2020}}</ref><ref>{{cite web |title=PAST WINNERS |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/past-winners |website=Laureus Sport for Good Foundation |accessdate=}}</ref><ref name=AP/><ref name=USAToday>[http://usatoday30.usatoday.com/sports/preps/track/2006-04-19-wheelchair-racer_x.htm "After legal wrangle, teen wheelchair racer competes against peers"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131104062008/http://usatoday30.usatoday.com/sports/preps/track/2006-04-19-wheelchair-racer_x.htm |date=2013-11-04 }}, ''[[USA Today]]'', April 19, 2006. Retrieved 2013-04-20.</ref><ref name=SI>{{cite magazine |url=https://vault.si.com/vault/2007/02/26/the-right-to-roll |title=The Right To Roll |first=Jeffri |last=Chadiha |magazine=[[Sports Illustrated]] |date=February 26, 2007 |access-date=November 9, 2021}}</ref><ref name=Cowherd/><ref name=HBO>{{Cite web |url=http://www.hbo.com/real-sports-with-bryant-gumbel/episodes/0/233-episode/video/ep-233-bonus-clip-mcfadden-sisters.html?autoplay=true |title=Ep. 233 Bonus Clip: McFadden Sisters |access-date=2016-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160920065924/http://www.hbo.com/real-sports-with-bryant-gumbel/episodes/0/233-episode/video/ep-233-bonus-clip-mcfadden-sisters.html?autoplay=true |archive-date=2016-09-20 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/disability-43865306 |title=The family who broke records and changed laws |publisher=BBC News |date=May 23, 2018 |access-date=2018-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190927014753/https://www.bbc.co.uk/news/disability-43865306 |archive-date=2019-09-27 |url-status=live}}</ref>.
Makfadden ulalýarka myşsalaryny berkitmek üçin dürli sport görnüşleri bilen meşgullandy: ilki ýüzmek, soňra gimnastika, maýyp arabasynda basketbol, sanaarda hokkeý we ýeňil atletika. Makfadden Ilinoýs Uniwersitetinde "Adam ösüşi we maşgala öwreniş" ugry boýunça bilim aldy, "Phi Sigma Sigma" guramasynyň "Theta" bölüminiň agzasy boldy we Ilinoýs Uniwersitetiniň maýyp arabasyndaky basketbol toparynda çykyş etdi<ref name=Cowherd/><ref name=Newsday>[http://www.newsday.com/sports/last-three-weeks-a-marathon-for-mcfadden-1.2438055 "Last three weeks a marathon for McFadden"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131105084823/http://www.newsday.com/sports/last-three-weeks-a-marathon-for-mcfadden-1.2438055 |date=2013-11-05 }}, by John Jeansonne, November 7, 2010, ''[[Newsday]]''. Retrieved 2013-04-23.</ref>.
== Ýaryşlar ==
Makfadden sekiz ýaşynda ýaryşlara gatnaşyp başlady. Gresiýanyň Afina şäherinde geçirilen 2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ol zenanlaryň arasynda T54 kategoriýasynda 100 metr aralyga ýaryşda kümüş medal, 200 metr aralyga ýaryşda bürünç medal gazandy; 400 metr aralyga ýaryşda bäşinji orny eýeledi; şeýle hem 800 metr aralyga ýaryşda ilkinji tapgyrdan geçip bilmedi. Şeýle-de, ol Hytaýyň Pekin şäherinde geçirilen 2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlaryna gatnaşyp, zenanlaryň arasynda T54 derejesindäki 200 metr, 400 metr we 800 metr ylgaw ýaryşlarynda kümüş medallary, şeýle hem T53–54 derejesindäki 4 × 100 metr estafeta ýaryşynda bürünç medaly gazandy; şol bir wagtyň özünde, ol zenanlaryň arasynda T54 derejesindäki 100 metr ylgaw ýaryşynda altynjy orny eýeledi<ref name="McFadden">{{cite web |last1=McFadden |first1=Tatyana |title=About: Tatyana and her Wheelchair hit the Marathons |url=http://tatyanamcfadden.com/about-tatyana/ |website=Tatyana McFadden |access-date=2017-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202030429/http://tatyanamcfadden.com/about-tatyana/ |archive-date=2017-02-02 |url-status=live}}</ref>.
McFadden ösüp-ulalýarka beden güýjüni artdyrmak üçin dürli sport görnüşleri bilen meşgullandy: ilki ýüzmek, soňra gimnastika, maýyp arabasynda basketbol, sanaarda hokkeýi we ýeňil atletika. McFadden Ilinoýs uniwersitetinde "Adam ösüşi we maşgala öwreniş" ugry boýunça bilim aldy, "Phi Sigma Sigma" guramasynyň "Theta" bölüminiň agzasy boldy we uniwersitetiň maýyp arabasyndaky basketbol toparynda çykyş etdi<ref name=Cowherd>[https://www.baltimoresun.com/2012/08/25/tatyana-mcfadden-looking-to-go-far-and-fast-at-paralympics/ "Tatyana McFadden looking to go far and fast at Paralympics"], by Kevin Cowherd, ''[[The Baltimore Sun]]'', August 25, 2012. [http://www.chicagotribune.com/sports/olympics/bs-sp-paralympics-mcfadden-0826-20120825,0,4769093,full.story Also online] at the ''[[Chicago Tribune]]''. Retrieved 2013.04.23.</ref><ref name="ReferenceC">{{cite web |url=https://www.usatoday.com/story/sports/2015/11/01/american-tatyana-mcfadden-new-course-record-nyc-marathon-wheelchair-division/74995764/ |title=American Tatyana McFadden sets new course record in NYC Marathon wheelchair division |publisher=Usatoday.com |access-date=2015-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151103075347/http://www.usatoday.com/story/sports/2015/11/01/american-tatyana-mcfadden-new-course-record-nyc-marathon-wheelchair-division/74995764/ |archive-date=2015-11-03 |url-status=live}}</ref>.
2009 ýylkya çenli McFadden gysga aralykly ýaryşlara (sprintlere) ýöriteleşdi. 2009 ýylkyda ol diňe gyzyklanma üçin Çikago marafonyna gatnaşdy. Garaşylmadyk ýagdaýda ol ýeňiş gazandy; ýaryşy şeýle çalt tamamlady welin, ejesi onuň ýeňşini surata düşürmek üçin kamerasyny taýýarlap ýetişmedi. Bu onuň gazanan marafon ýeňişleriniň tapgyrynyň ilkinjisi boldy; şolaryň hatarynda 2010 ýylkyda Nýu-Ýork, 2011 ýylkyda Çikago we London, şeýle hem 2015 ýylkyda Boston we Nýu-Ýork marafonlary bar.
McFaddeniň Ilinoýs uniwersitetindäki tälimçisi Adam Bleakni bolup, ol hem öňki tejribeli maýyp arabasyndaky ýaryşçydyr Tatýana we onuň aýal dogany Hanna şol bir Paralimpiýa finalynda (London 2012-de 100 metr – T54) bäsleşdiler<ref name="bbc.co.uk">{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/disability-sport/23476514 |title=IPC Athletics: Sophie Kamlish wins T44 200m bronze in Lyon<!-- Bot generated title --> |publisher=BBC Sport Sport |access-date=2018-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151106114400/http://www.bbc.co.uk/sport/0/disability-sport/23476514 |archive-date=2015-11-06 |url-status=live}}</ref><ref name="olympictalk.nbcsports.com">{{Cite web |url=https://olympics.nbcsports.com/2013/07/27/tatyana-mcfadden-ipc-athletics-world-championships/ |title=Tatyana McFadden goes 6 for 6 at IPC world championships |first=Nick |last=Zaccardi |date=July 27, 2013}}</ref>.
MakFadden Lion şäherinde geçirilen 2013 ýylkydaky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionatynda bir çempionatda alty sany altyn medal gazanan ilkinji türgen boldy. Ol 100 metrden başlap, 5000 metre çenli aralykdaky ähli ýaryşlarda altyn medal gazandy. Şeýle hem, MakFadden 2013 ýylkyda Boston, Çikago, London we Nýu-Ýork marafonlarynda ýeňiş gazandy. Bu üstünlik ony şol bir ýylda dört sany esasy marafony utan ilkinji adam (maýyplygy bolan ýa-da bolmadyk) etdi. Şeýle-de, ol Çikago marafonynda täze rekord goýdy (1 sagat, 42 minut, 35 sekunt)<ref name="ReferenceA">{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/disability-sport/22154417 |title=Boston marathon winner Tatyana McFadden races in London<!-- Bot generated title --> |publisher=BBC Sport Sport |access-date=2018-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131124195342/http://www.bbc.co.uk/sport/0/disability-sport/22154417 |archive-date=2013-11-24 |url-status=live}}</ref><ref name="ReferenceB">{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/athletics/22238317 |title=BBC Sport - London Marathon 2013: Priscah Jeptoo and Tsegaye Kebede win<!-- Bot generated title --> |publisher=BBC Sport |access-date=2018-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140309174420/http://www.bbc.co.uk/sport/0/athletics/22238317 |archive-date=2014-03-09 |url-status=live}}</ref><ref name="huffingtonpost.com">{{Cite web |url=http://www.huffingtonpost.com/2013/10/14/tatyana-mcfadden-chicago-marathon_n_4097188.html |title=Tatyana McFadden's Chicago Marathon Win Marks An Incredible, Unparalleled Milestone<!-- Bot generated title --> |website=[[HuffPost]] |date=October 14, 2013 |access-date=2013-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131014173547/http://www.huffingtonpost.com/2013/10/14/tatyana-mcfadden-chicago-marathon_n_4097188.html |archive-date=2013-10-14 |url-status=live}}</ref><ref name="usatoday.com">{{Cite web |url=https://www.usatoday.com/story/sports/olympics/2013/11/03/new-york-city-marathon-boston-tribute/3413851/ |title=NYC Marathon: Tatyana McFadden completes slam<!-- Bot generated title --> |website=[[USA Today]] |access-date=2017-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180410074207/https://www.usatoday.com/story/sports/olympics/2013/11/03/new-york-city-marathon-boston-tribute/3413851/ |archive-date=2018-04-10 |url-status=live}}</ref> This made her the first person – non-disabled or otherwise – to win the four major marathons in the same year.<ref name="huffingtonpost.com"/><ref name="usatoday.com"/><ref name="paralympic.org">{{Cite web |url=http://www.paralympic.org/news/tatyana-mcfadden-makes-history-chicago-marathon |title=Tatyana McFadden makes history at Chicago Marathon {{!}} IPC<!-- Bot generated title --> |access-date=2013-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131103201728/http://www.paralympic.org/news/tatyana-mcfadden-makes-history-chicago-marathon |archive-date=2013-11-03 |url-status=live }}</ref>.
MakFadden 2014 ýylky başynda Soçide geçiriljek Gyşky Paralimpiýa oýunlaryna gatnaşmak üçin doglan ýurdy bolan Russiýa dolandy. Oturyp typylýan kross-kantri (cross-country) görnüşindäki 1 km-lik sprint ýaryşynda kümüş medal gazanandan soň, MakFadden öz maşgalasynyň, şol sanda biologik ejesiniň öňünde bu üstünligi gazanmagyň oňa uly kanagatlanma berendigini aýtdy<ref>{{cite web |last=Harry |first=Ed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/disability-sport/26549695 |title=Sochi Paralympics: Tatyana McFadden 'fulfilled' after silver |publisher=BBC Sport |date=2014-03-12 |access-date=2015-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140317011757/http://www.bbc.co.uk/sport/0/disability-sport/26549695 |archive-date=2014-03-17 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/disability-sport/26541115 |title=Sochi Paralympics: Tatyana McFadden pipped to sprint gold |publisher=BBC Sport |date=2014-03-12 |access-date=2015-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140410121928/http://www.bbc.co.uk/sport/0/disability-sport/26541115 |archive-date=2014-04-10 |url-status=live}}</ref>. MakFadden zenanlaryň arasyndaky 12 km-lik ýaryşda bäşinji orny eýeledi. Soçidäki ýaryşdan bir aýdan gowrak wagt geçenden soň, MakFadden London marafonynda maýyp arabasyndaky ýaryşlara dolandy we täze rekord wagt görkezijisi bilen çempionlyk derejesini üstünlikli gorady<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/wales/26979804 |title=BBC Sport - London Marathon 2014: David Weir loses out to Marcel Hug |publisher=BBC |date=2014-04-13 |access-date=2015-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141222143822/http://www.bbc.co.uk/sport/0/wales/26979804 |archive-date=2014-12-22 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.paralympic.org/news/mcfadden-breaks-course-record-london-marathon-win |title=McFadden breaks course record with London Marathon win |publisher=Paralympic.org |date=2014-04-14 |access-date=2015-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151001104640/http://www.paralympic.org/news/mcfadden-breaks-course-record-london-marathon-win |archive-date=2015-10-01 |url-status=live}}</ref>.
2015 ýylkyda MakFadden Nýu-Ýork marafonynda ýeňiş gazandy we zenanlaryň arasyndaky ýaryşyň rekordyny ýedi minut we 20 sekunt gowulandyryp täzeledi (onuň görkezen wagty 1 sagat, 43 minut we dört sekunt boldy)<ref name="ReferenceC"/>.
== Aktiwizm ==
MakFadden orta mekdepde ýaryşlara gatnaşanda kynçylyklara duçar boldy. "Atholton" orta mekdebi oňa maýyplygy bolmadyk ylgawçylar bilen bir wagtda ýaryşmaga rugsat bermedi; resmiler onuň ýaryş arabasynyň howpsuzlyk töwekgelçiligini döredýändigini we oňa adalatsyz artykmaçlyk berýändigini (sebäbi iň gowy araba ýaryşçylary uzak aralyklarda ylgawçylardan ep-esli çalt hereket edýärler) öňe sürdüler. Ol mekdep ýaryşlarynda aýratyn araba ýaryşlarynda çykyş edýärdi, ýagny boş stadionyň ýodasynda ýeke özi aýlanmaly bolýardy, bu bolsa ony utandyrýardy. 2005 ýylkyda Tatýana we Debora MakFadden "Howard" okrugynyň döwlet mekdep ulgamyna garşy kazyýet işini gozgadylar we 2006 ýylkydan başlap ylgawçylar bilen bir wagtda ýaryşmak hukugyny gazandylar; emma onuň gazanan netijesi toparynyň hasabyna goşulmaýardy. Şeýle-de bolsa, onuň netijesiniň hasaba alynmamazlygyny federal "Reabilitasiýa kanunynyň" (Rehabilitation Act) bozulmasy hasaplap, täze düzgüne garşy eden soňky kazyýet tagallasy şowsuz tamamlandy. Kazyýet onuň talap eden gadagan ediji buýrugyny (injunction) kanagatlandyrmady<ref>{{Cite web |url=https://www.womensrunning.com/culture/people/tatyana-mcfadden-lessons-in-resilience/ |title=There's No Hill Tatyana McFadden Can't Climb |date=October 27, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.athleticbusiness.com/ada-accessibility/maryland-becomes-first-state-requiring-equal-athletic-opportunities-for-disabled-students.html |title=Maryland Becomes First State Requiring Equal Athletic Opportunities for Disabled Students |author=Michael Popke |date=May 2008 |website=www.athleticbusiness.com}}</ref><ref name=Cowherd/><ref name=Graham>[https://www.baltimoresun.com/2010/03/25/public-schools-open-sports-to-athletes-with-disabilities/ "Public schools open sports to athletes with disabilities"], by Glenn Graham and Jeff Seidel, ''[[The Baltimore Sun]]'', March 25, 2010. Retrieved 2013.04.23.</ref>.
Onuň kazyýetdäki ýeňşi käbir jedelli ýagdaýlara hem sebäp boldy. 2006 ýylkyda, ştat derejesindäki ýaryşlarda 1600 metr aralyga ylgawda "Atholton" toparyndaky ýoldaşlarynyň biri ýeňiş gazanan hem bolsa, soňra bu netije ýatyryldy; sebäbi MakFaddeniň özbaşdak ýaryşmak ýerine topardaşyny höweslendirip, onuň üçin "tizligi sazlaýjy" (pacer) hökmünde hereket edendigi kesgitlendi. Şeýle hem, 2008 ýylkyda 200 metr aralyga geçirilen ýaryşdan soň, bäsdeş ylgawçy bilen MakFadden çaknyşdylar; netijede beýleki ylgawçy alan şikesleri sebäpli konferensiýanyň çempionlyk ýaryşyna gatnaşyp bilmedi<ref name="NYTimes">[https://www.nytimes.com/2012/12/23/us/russian-bill-worries-adoptees-and-families-in-us.html "Russia’s Move to Block U.S. Adoptions Sets Off a Wave of Worry"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170119180045/http://www.nytimes.com/2012/12/23/us/russian-bill-worries-adoptees-and-families-in-us.html |date=2017-01-19 }}, by Erik Eckholm, ''[[The New York Times]]'', December 22, 2012. Retrieved 2013.04.23.</ref><ref>{{cite web |last=Pini |first=Jeff |url=http://www.boston.com/sports/marathon/2014/04/21/finish-line-scenes/ooPBq3thB4Q49Wl7l9Ok7H/pictures.html#slide-5 |title=Finish Line Scenes – Marathon |publisher=Boston.com |access-date=2015-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924161819/http://www.boston.com/sports/marathon/2014/04/21/finish-line-scenes/ooPBq3thB4Q49Wl7l9Ok7H/pictures.html#slide-5 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead}}</ref>.
MakFaddeniň kazyýet işi, 2008 ýylkyda Merilend ştatynda maýyp okuwçylar üçin deň derejede bedenterbiýe we sport mümkinçiliklerini üpjün etmegi mekdepler üçin hökmany edýän "Merilend ştatynda maýyp okuwçylar üçin sagdynlyk we sport deňligi kanunynyň" kabul edilmegine goşant goşan ädim hasaplanýar. Bu kanun "Tatýananyň kanuny" (Tatyana's Law) diýlip atlandyrylýar. Şeýle-de, ol 2012 ýylkyda Russiýada kabul edilen we amerikan ene-atalary tarapyndan rus çagalarynyň ogullyga/gyzlyga alynmagyny gadagan edýän kanuna garşy gönükdirilen, emma netijesiz tamamlanan hereketiň lideri boldy. Ol 2020 ýylkyda çykan "Rising Phoenix" atly dokumental filmde görkezilýär<ref>{{Cite web|last= Ramseyer|first=Celine|title=New 'Rising Phoenix' Netflix documentary will make you laugh and cry|url=https://edition.cnn.com/2020/08/28/sport/rising-phoenix-netflix-documentary-peacock-paralympians-spt-intl/index.html|access-date=2020-09-07|website=[[CNN]]|date=28 August 2020 }}</ref>.
.
== Gazanan üstünlikleri ==
[[File:Women's wheelchair, London Marathon 2011.jpg|thumb|2011 ýylkydaky London marafonynda zenanlaryň arasynda maýyp arabasyndaky ýaryş (çepden saga: Sandra Graf, Şelli Wuds, Tatýana MakFadden, Amanda MakGrori).]]
[[File:NYC Marathon wheelchair.jpg|thumb|2011 ýylkydaky New-Ýork şäher marafony]]
[[File:Tatyana Mcfadden.jpg|thumb|Tatýana MakFadden 2018 ýylkydaky Boston marafonynda ýaryşyň ýarysyna golaý ýerde (bu ýaryşda ol birinji orny eýeledi).]]
* 2003: ABŞ-nyň Paralimpiýa ýeňil atletika boýunça milli ýygyndysynyň agzasy
* 2004: Kümüş medal, 100 m; Bürünç medal, 200 m – 2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary
* 2005: Altyn medal, 100 m; Iki kümüş medal, 400 m we 800 m; Bürünç medal, 200 m – IPC-niň açyk Ýewropa çempionaty, Espoo, Finlýandiýa
* 2006: Altyn medal, 100 m (Dünýä rekordy); Iki kümüş medal, 200 m we 400 m – IPC-niň dünýä çempionaty, Assen, Niderlandlar
* 2007: Üç gezek ikinji orun, 200 m, 400 m we 800 m – "Meet in the Heat" ýaryşy, Atlanta, Jorjiýa ştaty
* 2007: Iki gezek birinji orun, 200 m we 800 m – ABŞ-nyň Paralimpiýa ýeňil atletika boýunça milli çempionaty, Atlanta, Jorjiýa ştaty
* 2007: Birinji orun, 200 m (Dünýä rekordy) – "Boiling Point Wheelchair Track Classic" ýaryşy, Windsor, Ontario, Kanada
* 2007: Iki altyn medal, 400 m we 800 m – Paralimpiýa dünýä kubogy, Mançester, Beýik Britaniýa
* 2008: Kümüş medal, 200 m T54; kümüş medal, 400 m T54; kümüş medal, 800 m T54; bürünç medal, zenanlaryň arasynda 4 × 100 m estafeta ýaryşy T53/T54 – 2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary. 2010: Atlantada geçirilen "AJC Peachtree Road Race" ýaryşynyň "Shepherd Center" maýyp arabasyndaky türgenler üçin niýetlenen açyk zenanlar bölümini 23:47:66 wagt görkezijisi bilen utdy.
* 2011: Atlantada geçirilen "AJC Peachtree Road Race" ýaryşynyň "Shepherd Center" maýyp arabasyndaky türgenler üçin niýetlenen açyk zenanlar bölümini 23:39:26 wagt görkezijisi bilen utdy.
* 2012: Atlantada geçirilen "AJC Peachtree Road Race" ýaryşynyň "Shepherd Center" maýyp arabasyndaky türgenler üçin niýetlenen açyk zenanlar bölümini 23:53:08 wagt görkezijisi bilen utdy.
* 2012: 100 m (T54), 400 m (T54), 800 m (T54), 1500 m (T54) we marafon ýaryşlarynda altyn medallar – 2012 ýylkydaky Tomusky Paralimpiýa oýunlary.
* 2013: 2013 ýylkyda Boston, Çikago, London we Nýu-Ýork marafonlarynyň zenanlaryň arasyndaky maýyp arabasy bölümlerinde ýeňiş gazandy<ref name="huffingtonpost.com"/><ref name="usatoday.com"/><ref name="paralympic.org"/> She also set a new course record for the Chicago Marathon (1 hour, 42 minutes, 35 seconds).<ref name="huffingtonpost.com"/>. Şeýlelikde, ol bir ýylyň dowamynda dört sany iri marafony utan ilkinji türgen (maýyplygy bolan ýa-da bolmadyk) boldy<ref name="ReferenceA"/><ref name="ReferenceB"/><ref name="huffingtonpost.com"/><ref name="usatoday.com"/>. Şeýle hem, ol Çikago marafonynda täze rekord goýdy (1 sagat, 42 minut, 35 sekunt)<ref name="huffingtonpost.com"/>.
* 2013: Lionda geçirilen 2013 ýylkydaky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionatynda bir çempionatyň dowamynda alty sany altyn medal gazanan ilkinji türgen boldy. Ol 100 metrden başlap, 5000 metre çenli aralykdaky ähli ýaryşlarda altyn medal gazandy<ref name="bbc.co.uk"/><ref name="olympictalk.nbcsports.com"/>.
* 2014: 2014 ýylkydaky Boston marafonynyň maýyp arabasy bölümini utdy.
* 2014: London marafonynda täze rekord bilen altyn medal gazandy.
* 2014: Atlantada geçirilen "AJC Peachtree Road Race" ýaryşynyň "Shepherd Center" maýyp arabasyndaky türgenler üçin niýetlenen açyk zenanlar bölümini 23:17:42 wagt görkezijisi bilen utdy. 2014: 2014 ýylkydaky New-Ýork marafonynda aýallar üçin niýetlenen maýyp arabasy kategoriýasynda 1:42:16 wagt görkezijisi bilen ýeňiji boldy.
* 2015: London marafonynda täze rekord goýup, altyn medal gazandy.
* 2015: Atlantada geçirilen AJC Peachtree ýol ýaryşynyň "Shepherd Center" maýyp arabasy kategoriýasyndaky açyk aýallar bäsleşiginde 23:57.23 wagt görkezijisi bilen ýeňiji boldy.
* 2015: 2015 ýylkydaky New-Ýork marafonynda aýallar üçin niýetlenen maýyp arabasy kategoriýasynda ýeňiji boldy.
* 2016: 2016 ýylkydaky Boston marafonynda maýyp arabasy kategoriýasynda ýeňiji boldy.
* 2016: Atlantada geçirilen AJC Peachtree ýol ýaryşynyň "Shepherd Center" maýyp arabasy kategoriýasyndaky açyk aýallar bäsleşiginde 23:14.56 wagt görkezijisi bilen ýeňiji boldy.
* 2016: 2016 ýylkydaky London marafonynda maýyp arabasy kategoriýasynda altyn medal gazandy.
* 2016: 2016 ýylkydaky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda 100 metr aralyga ýaryşda kümüş medal gazandy.
* 2017: "Bank of America" Çikago marafonynda maýyp arabasy kategoriýasynda ýeňiji boldy.
* 2018: 2018 ýylkydaky Boston marafonynda maýyp arabasy kategoriýasynda ýeňiji boldy.
* 2021: Atlantada geçirilen AJC Peachtree ýol ýaryşynyň "Shepherd Center" maýyp arabasy kategoriýasyndaky açyk aýallar bäsleşiginde 24:07.52 wagt görkezijisi bilen ýeňiji boldy.
* 2021: 2021 ýylkydaky Çikago marafonynda maýyp arabasy kategoriýasynda ýeňiji bolup, Çikago marafonyndaky dokuzynjy çempionlyk titulyny gazandy<ref>[https://www.nbcchicago.com/news/sports/chicago-marathon/tatyana-mcfadden-reclaims-crown-with-2021-chicago-marathon-victory/2633032/ Tatyana McFadden Reclaims Crown with 2021 Chicago Marathon Victory at NBC Chicago Published 10/10/2021]</ref>.
== Salgylanmalar ==
{{Salgylanmalar|2}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:McFadden, Tatyana}}
[[Kategoriýa:Diri adamlar]]
[[Kategoriýa:Amerikaly zenan sprinterler]]
[[Kategoriýa:Russiýadan kabul edilen amerikanlar]]
[[Kategoriýa:2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2014 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň çäge-gara (cross-country) türgenleri]]
[[Kategoriýa:"Illinois Fighting Illini" toparynyň Paralimpiýa türgenleri]]
[[Kategoriýa:2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2014 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:ABŞ-nyň Paralimpiýa çäge-gara türgenleri]]
[[Kategoriýa:ABŞ-nyň Paralimpiýa altyn medalçylary]]
[[Kategoriýa:ABŞ-nyň Paralimpiýa kümüş medalçylary]]
[[Kategoriýa:ABŞ-nyň Paralimpiýa bürünç medalçylary]]
[[Kategoriýa:ABŞ-nyň Paralimpiýa ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:Paralimpiýa tigirli oturgyçda ýaryşýan türgenler]]
[[Kategoriýa:Spina bifida keselinden ejir çekýän adamlar]]
[[Kategoriýa:Paraplegiýa keselinden ejir çekýän adamlar]]
[[Kategoriýa:Sankt-Peterburgdan bolan türgenler]]
[[Kategoriýa:Amerikaly aýal welokreslo ýaryşçylary]]
[[Kategoriýa:Amerikaly aýal çiş-ýol (cross-country) çygyşçylary]]
[[Kategoriýa:Atolton orta mekdebiniň uçurymlary]]
[[Kategoriýa:Merilend ştatyndaky Howard okrugyndan bolan türgenler]]
[[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Paralimpiýa medallarynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Çiş-ýol (cross-country) çygyşy boýunça Paralimpiýa medallarynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Laureus Bütindünýä sport baýragynyň ýeňijileri]]
[[Kategoriýa:XXI asyryň amerikan aýal türgenleri]]
[[Kategoriýa:Bütindünýä para-atletika çempionatlarynyň medallarynyň eýeleri]]
fy3brh1i5sebdhxgawshw45b7rzlxpb
270931
270930
2026-09-24T10:27:14Z
Umarxon III
11129
270931
wikitext
text/x-wiki
{{Infobox sportsperson
| name = Tatyana McFadden
| image = T McFadden London Marathon 2014 - Wheelchair (65).jpg
| image_size = <!-- Diňe ini 220 pikselden kiçi suratlar üçin -->
| caption = Tatyana McFadden 2012 ýylkyda Londonda
| full_name =
| nickname = Tatty
| nationality = {{USA}}
| birth_date = {{Birth date and age|1989|04|21}}
| birth_place = [[Sankt-Peterburg|Leningrad]], [[Russiýanyň Sowet Federatiw Sosialistik Respublikasy|RSFSR]], Sowet Soýuzy
| hometown = [[Kleýrkswil, Merilend|Kleýrkswil, Merilend]], ABŞ
| death_date = <!-- {{Death date and age|YYYY|MM|DD|YYYY|MM|DD}} -->
| death_place =
| height =
| weight =
| sport = Maýyp arabaly ýeňil atletika
| event =
| club =
| college_team = [[Illinoýs uniwersiteti]] maýyp arabaly basketbol we maýyp arabaly ýeňil atletika toparlary
| medal_templates =
{{Medal|Sport | Aýallaryň [[Paralimpiýa ýeňil atletikasy|ýeňil atletikasy]] (T54)}}
{{Medal|Country|{{USA}}}}
{{Medal|Competition|[[Paralimpiýa oýunlary]]}}
{{Medal|Gold| [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2016 Rio]] | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 400 metri T54|400 m — T54]]}}
{{Medal|Gold| 2016 Rio | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 800 metri T54|800 m — T54]]}}
{{Medal|Gold| 2016 Rio | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 1500 metri T54|1500 m — T54]]}}
{{Medal|Gold| 2016 Rio | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 5000 metri T54|5000 m — T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2012 London]] | [[2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 400 metri T54|400 m — T54]]}}
{{Medal|Gold| 2012 London | [[2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 800 metri T54|800 m — T54]]}}
{{Medal|Gold| 2012 London | [[2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 1500 metri T54|1500 m — T54]]}}
{{Medal|Gold| [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2020 Tokio]] | [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Garyşyk 4 × 100 metr estafeta|garyşyk 4 × 100 m estafeta]] }}
{{Medal|Silver| [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2004 Afiny]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 100 metri — T54|100 m — T54]]}}
{{Medal|Silver| [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2008 Pekin]] | [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 200 metri — T54|200 m — T54]]}}
{{Medal|Silver| 2008 Pekin | [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 400 metri T54|400 m — T54]]}}
{{Medal|Silver| 2008 Pekin | [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 800 metri T54|800 m — T54]]}}
{{Medal|Silver| 2016 Rio | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 100 metri T54|100 m — T54]]}}
{{Medal|Silver| 2016 Rio | [[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň marafony T54|Marafon — T54]]}}
{{Medal|Silver| 2020 Tokio | [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 800 metri T54|800 m — T54]]}}
{{Medal|Silver|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2024 Pariž]]|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 100 metri T54|100 m — T54]]}}
{{Medal|Bronze| [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2004 Afiny]] | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 200 metri — T54|200 m — T54]]}}{{Medal|Bronze| 2008 Pekin | [[2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 4 × 100 metr estafeta T53-T54|4 × 100 m — T53-54]]}}
{{Medal|Bronze| 2012 London | [[2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 100 metri T54|100 m — T54]]}}
{{Medal|Bronze| 2020 Tokio | [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Aýallaryň 5000 metri T54|5000 m — T54]] }}
{{Medal|Bronze|2024 Pariž|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Garyşyk 4 × 100 metr estafeta|garyşyk 4 × 100 m estafeta]]}}
{{Medal|Competition|[[Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|Dünýä çempionaty]]}}
{{Medal|Gold|[[2006 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2006 Assen]]|100 m — T54}}
{{Medal|Gold|[[2011 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2011 Kraýstçörç]]|[[2011 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 200 metri|200 m — T54]]}}
{{Medal|Gold|2011 Kraýstçörç|[[2011 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 400 metri|400 m — T54]]}}
{{Medal|Gold|2011 Kraýstçörç|[[2011 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 800 metri|800 m — T54]]}}
{{Medal|Gold|2011 Kraýstçörç|[[2011 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 1500 metri|1500 m — T54]]}}
{{Medal|Gold|[[2013 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2013 Lion]]|[[2013 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 100 metri|100 m — T54]]}}
{{Medal|Gold|2013 Lion|[[2013 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 200 metri|200 m — T54]]}}
{{Medal|Gold|2013 Lion|[[2013 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 400 metri|400 m — T54]]}}
{{Medal|Gold|2013 Lion|[[2013 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 800 metri|800 m — T54]]}}
{{Medal|Gold|2013 Lion|[[2013 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 1500 metri|1500 m — T54]]}}
{{Medal|Gold|2013 Lion|[[2013 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 5000 metri|5000 m — T54]]}}
{{Medal||Gold|[[2017 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2017 London]]|[[2017 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 200 metri|200 m — T54]]}}
{{Medal||Gold|2017 London|[[2017 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 1500 metri|1500 m — T54]]}}
{{Medal|Silver|[[2006 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2006 Assen]]|200 m — T54}}
{{Medal|Silver|2006 Assen|400 m — T54}}
{{Medal|Silver|2011 Kraýstçörç|[[2011 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 4 × 400 metr estafeta|4 × 400 m — T53-54]]}}
{{Medal|Silver|[[2023 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty|2023 Pariž]]|[[2023 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 400 metri|400 m — T54]]}}
{{Medal|Bronze|2011 Kraýstçörç|[[2011 ýylky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 100 metri|100 m — T54]]}}
{{Medal|Bronze|2023 Pariž|[[2023 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 100 metri|100 m — T54]]}}
{{Medal|Bronze|2023 Pariž|[[2023 ýylky Para ýeňil atletika boýunça dünýä çempionaty — Aýallaryň 800 metri|800 m — T54]]}}
{{Medal|Competition|[[Nýu-Ýork şäher marafony]]}}
{{Medal|Gold|[[2010 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2010 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Bronze|[[2011 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2011 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Gold|[[2013 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2013 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Gold|[[2014 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2014 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Gold|[[2015 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2015 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Gold|[[2016 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2016 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Silver|[[2017 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2017 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Silver|[[2018 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2018 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Silver|[[2019 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2019 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Silver|[[2021 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2021 Nýu-Ýork şäheri]]|Marafon}}
{{Medal|Silver|[[2025 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|2025 Nýu-Ýork]]|[[2025 ýylky Nýu-Ýork şäher marafony|Marafon]]}}
{{Medal|Sport | Aýallaryň [[Paralimpiýa dagylyk lyža sporty]] (Oturyp)}}
{{Medal|Country|{{flagu|United States}}}}
{{Medal|Competition|[[Paralimpiýa oýunlary]]}}
{{Medal|Silver| [[2014 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlary|2014 Soçi]] | [[2014 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda dagylyk lyža sporty — Aýallaryň 1 km Sprint Classic|1 km Sprint]]}}
}}
'''Tatyana McFadden''' (Tatýana Makfadden, doglan senesi: 1989 ýylky 21 apreli) — T54 kategoriýasynda çykyş edýän amerikan paralimpiýa türgenidir. Makfadden dürli tomusky we gyşky Paralimpiýa oýunlarynda jemi ýigrimi iki sany medal gazandy. Şeýle hem, ol 2015 ýylkyda "Laureus" dünýäniň iň gowy maýyp türgeni baýragyna we 2025 ýylkyda "James E. Sullivan" baýragyna mynasyp boldy.
== Ömür beýany ==
Makfadden 1989 ýylky 21 aprelinde şol wagtky Sowet Soýuzynyň Leningrad şäherinde dünýä indi. Ol dogulanda oňurga kemçiligi (spina bifida) bilen doguldy; bu kesel onuň bedeniniň bilinden aşak böleginiň ysmaz bolmagyna sebäp boldy. Biologik ejesi ony maýyp arabasyny satyn almaga mümkinçiligi bolmadyk garyp ýetimler öýüne taşlandan soň, ol durmuşynyň ilkinji alty ýylynda elleri bilen ýöräp gezdi. Lukmanlar onuň saglyk ýagdaýynyň gaty agyrdygyny we ömrüniň gysgadygyny aýtdylar. Ýetimler öýünde bolan döwründe ol ABŞ-nyň Saglygy goraýyş we sosial hyzmatlar departamentiniň maýyplar boýunça wekili hökmünde Russiýa gelen Debora Makfadden bilen tanyşdy. Debora we onuň hyzmatdaşy Bridžet O'Şonessi Tatýanany öz maşgalalaryna aldylar we ony Baltimora alyp gitdiler<ref name=AP>{{cite web |url=http://www.news.com.au/sport/boston-wheelchair-winner-tatyana-mcfadden-running-for-boston-in-london-marathon/story-fnect155-1226624801231 |title="Boston wheelchair winner Tatyana McFadden racing for Boston in London Marathon" |archive-url=https://web.archive.org/web/20200324050134/https://www.news.com.au/sport/breaking-news/boston-wheelchair-winner-tatyana-mcfadden-running-for-boston-in-london-marathon/news-story/48f531298b21ead00e5222f033d3b427 |agency=Associated Press |date=April 19, 2013 |access-date=November 9, 2021 |archive-date=March 24, 2020}}</ref><ref>{{cite web |title=PAST WINNERS |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/past-winners |website=Laureus Sport for Good Foundation |accessdate=}}</ref><ref name=AP/><ref name=USAToday>[http://usatoday30.usatoday.com/sports/preps/track/2006-04-19-wheelchair-racer_x.htm "After legal wrangle, teen wheelchair racer competes against peers"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131104062008/http://usatoday30.usatoday.com/sports/preps/track/2006-04-19-wheelchair-racer_x.htm |date=2013-11-04 }}, ''[[USA Today]]'', April 19, 2006. Retrieved 2013-04-20.</ref><ref name=SI>{{cite magazine |url=https://vault.si.com/vault/2007/02/26/the-right-to-roll |title=The Right To Roll |first=Jeffri |last=Chadiha |magazine=[[Sports Illustrated]] |date=February 26, 2007 |access-date=November 9, 2021}}</ref><ref name=Cowherd/><ref name=HBO>{{Cite web |url=http://www.hbo.com/real-sports-with-bryant-gumbel/episodes/0/233-episode/video/ep-233-bonus-clip-mcfadden-sisters.html?autoplay=true |title=Ep. 233 Bonus Clip: McFadden Sisters |access-date=2016-09-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160920065924/http://www.hbo.com/real-sports-with-bryant-gumbel/episodes/0/233-episode/video/ep-233-bonus-clip-mcfadden-sisters.html?autoplay=true |archive-date=2016-09-20 |url-status=live}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/news/disability-43865306 |title=The family who broke records and changed laws |publisher=BBC News |date=May 23, 2018 |access-date=2018-07-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190927014753/https://www.bbc.co.uk/news/disability-43865306 |archive-date=2019-09-27 |url-status=live}}</ref>.
Makfadden ulalýarka myşsalaryny berkitmek üçin dürli sport görnüşleri bilen meşgullandy: ilki ýüzmek, soňra gimnastika, maýyp arabasynda basketbol, sanaarda hokkeý we ýeňil atletika. Makfadden Ilinoýs Uniwersitetinde "Adam ösüşi we maşgala öwreniş" ugry boýunça bilim aldy, "Phi Sigma Sigma" guramasynyň "Theta" bölüminiň agzasy boldy we Ilinoýs Uniwersitetiniň maýyp arabasyndaky basketbol toparynda çykyş etdi<ref name=Cowherd/><ref name=Newsday>[http://www.newsday.com/sports/last-three-weeks-a-marathon-for-mcfadden-1.2438055 "Last three weeks a marathon for McFadden"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20131105084823/http://www.newsday.com/sports/last-three-weeks-a-marathon-for-mcfadden-1.2438055 |date=2013-11-05 }}, by John Jeansonne, November 7, 2010, ''[[Newsday]]''. Retrieved 2013-04-23.</ref>.
== Ýaryşlar ==
Makfadden sekiz ýaşynda ýaryşlara gatnaşyp başlady. Gresiýanyň Afina şäherinde geçirilen 2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ol zenanlaryň arasynda T54 kategoriýasynda 100 metr aralyga ýaryşda kümüş medal, 200 metr aralyga ýaryşda bürünç medal gazandy; 400 metr aralyga ýaryşda bäşinji orny eýeledi; şeýle hem 800 metr aralyga ýaryşda ilkinji tapgyrdan geçip bilmedi. Şeýle-de, ol Hytaýyň Pekin şäherinde geçirilen 2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlaryna gatnaşyp, zenanlaryň arasynda T54 derejesindäki 200 metr, 400 metr we 800 metr ylgaw ýaryşlarynda kümüş medallary, şeýle hem T53–54 derejesindäki 4 × 100 metr estafeta ýaryşynda bürünç medaly gazandy; şol bir wagtyň özünde, ol zenanlaryň arasynda T54 derejesindäki 100 metr ylgaw ýaryşynda altynjy orny eýeledi<ref name="McFadden">{{cite web |last1=McFadden |first1=Tatyana |title=About: Tatyana and her Wheelchair hit the Marathons |url=http://tatyanamcfadden.com/about-tatyana/ |website=Tatyana McFadden |access-date=2017-01-19 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170202030429/http://tatyanamcfadden.com/about-tatyana/ |archive-date=2017-02-02 |url-status=live}}</ref>.
McFadden ösüp-ulalýarka beden güýjüni artdyrmak üçin dürli sport görnüşleri bilen meşgullandy: ilki ýüzmek, soňra gimnastika, maýyp arabasynda basketbol, sanaarda hokkeýi we ýeňil atletika. McFadden Ilinoýs uniwersitetinde "Adam ösüşi we maşgala öwreniş" ugry boýunça bilim aldy, "Phi Sigma Sigma" guramasynyň "Theta" bölüminiň agzasy boldy we uniwersitetiň maýyp arabasyndaky basketbol toparynda çykyş etdi<ref name=Cowherd>[https://www.baltimoresun.com/2012/08/25/tatyana-mcfadden-looking-to-go-far-and-fast-at-paralympics/ "Tatyana McFadden looking to go far and fast at Paralympics"], by Kevin Cowherd, ''[[The Baltimore Sun]]'', August 25, 2012. [http://www.chicagotribune.com/sports/olympics/bs-sp-paralympics-mcfadden-0826-20120825,0,4769093,full.story Also online] at the ''[[Chicago Tribune]]''. Retrieved 2013.04.23.</ref><ref name="ReferenceC">{{cite web |url=https://www.usatoday.com/story/sports/2015/11/01/american-tatyana-mcfadden-new-course-record-nyc-marathon-wheelchair-division/74995764/ |title=American Tatyana McFadden sets new course record in NYC Marathon wheelchair division |publisher=Usatoday.com |access-date=2015-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151103075347/http://www.usatoday.com/story/sports/2015/11/01/american-tatyana-mcfadden-new-course-record-nyc-marathon-wheelchair-division/74995764/ |archive-date=2015-11-03 |url-status=live}}</ref>.
2009 ýylkya çenli McFadden gysga aralykly ýaryşlara (sprintlere) ýöriteleşdi. 2009 ýylkyda ol diňe gyzyklanma üçin Çikago marafonyna gatnaşdy. Garaşylmadyk ýagdaýda ol ýeňiş gazandy; ýaryşy şeýle çalt tamamlady welin, ejesi onuň ýeňşini surata düşürmek üçin kamerasyny taýýarlap ýetişmedi. Bu onuň gazanan marafon ýeňişleriniň tapgyrynyň ilkinjisi boldy; şolaryň hatarynda 2010 ýylkyda Nýu-Ýork, 2011 ýylkyda Çikago we London, şeýle hem 2015 ýylkyda Boston we Nýu-Ýork marafonlary bar.
McFaddeniň Ilinoýs uniwersitetindäki tälimçisi Adam Bleakni bolup, ol hem öňki tejribeli maýyp arabasyndaky ýaryşçydyr Tatýana we onuň aýal dogany Hanna şol bir Paralimpiýa finalynda (London 2012-de 100 metr – T54) bäsleşdiler<ref name="bbc.co.uk">{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/disability-sport/23476514 |title=IPC Athletics: Sophie Kamlish wins T44 200m bronze in Lyon<!-- Bot generated title --> |publisher=BBC Sport Sport |access-date=2018-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151106114400/http://www.bbc.co.uk/sport/0/disability-sport/23476514 |archive-date=2015-11-06 |url-status=live}}</ref><ref name="olympictalk.nbcsports.com">{{Cite web |url=https://olympics.nbcsports.com/2013/07/27/tatyana-mcfadden-ipc-athletics-world-championships/ |title=Tatyana McFadden goes 6 for 6 at IPC world championships |first=Nick |last=Zaccardi |date=July 27, 2013}}</ref>.
MakFadden Lion şäherinde geçirilen 2013 ýylkydaky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionatynda bir çempionatda alty sany altyn medal gazanan ilkinji türgen boldy. Ol 100 metrden başlap, 5000 metre çenli aralykdaky ähli ýaryşlarda altyn medal gazandy. Şeýle hem, MakFadden 2013 ýylkyda Boston, Çikago, London we Nýu-Ýork marafonlarynda ýeňiş gazandy. Bu üstünlik ony şol bir ýylda dört sany esasy marafony utan ilkinji adam (maýyplygy bolan ýa-da bolmadyk) etdi. Şeýle-de, ol Çikago marafonynda täze rekord goýdy (1 sagat, 42 minut, 35 sekunt)<ref name="ReferenceA">{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/disability-sport/22154417 |title=Boston marathon winner Tatyana McFadden races in London<!-- Bot generated title --> |publisher=BBC Sport Sport |access-date=2018-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131124195342/http://www.bbc.co.uk/sport/0/disability-sport/22154417 |archive-date=2013-11-24 |url-status=live}}</ref><ref name="ReferenceB">{{Cite news |url=https://www.bbc.co.uk/sport/athletics/22238317 |title=BBC Sport - London Marathon 2013: Priscah Jeptoo and Tsegaye Kebede win<!-- Bot generated title --> |publisher=BBC Sport |access-date=2018-02-12 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140309174420/http://www.bbc.co.uk/sport/0/athletics/22238317 |archive-date=2014-03-09 |url-status=live}}</ref><ref name="huffingtonpost.com">{{Cite web |url=http://www.huffingtonpost.com/2013/10/14/tatyana-mcfadden-chicago-marathon_n_4097188.html |title=Tatyana McFadden's Chicago Marathon Win Marks An Incredible, Unparalleled Milestone<!-- Bot generated title --> |website=[[HuffPost]] |date=October 14, 2013 |access-date=2013-10-21 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131014173547/http://www.huffingtonpost.com/2013/10/14/tatyana-mcfadden-chicago-marathon_n_4097188.html |archive-date=2013-10-14 |url-status=live}}</ref><ref name="usatoday.com">{{Cite web |url=https://www.usatoday.com/story/sports/olympics/2013/11/03/new-york-city-marathon-boston-tribute/3413851/ |title=NYC Marathon: Tatyana McFadden completes slam<!-- Bot generated title --> |website=[[USA Today]] |access-date=2017-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180410074207/https://www.usatoday.com/story/sports/olympics/2013/11/03/new-york-city-marathon-boston-tribute/3413851/ |archive-date=2018-04-10 |url-status=live}}</ref> This made her the first person – non-disabled or otherwise – to win the four major marathons in the same year.<ref name="huffingtonpost.com"/><ref name="usatoday.com"/><ref name="paralympic.org">{{Cite web |url=http://www.paralympic.org/news/tatyana-mcfadden-makes-history-chicago-marathon |title=Tatyana McFadden makes history at Chicago Marathon {{!}} IPC<!-- Bot generated title --> |access-date=2013-11-03 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131103201728/http://www.paralympic.org/news/tatyana-mcfadden-makes-history-chicago-marathon |archive-date=2013-11-03 |url-status=live }}</ref>.
MakFadden 2014 ýylky başynda Soçide geçiriljek Gyşky Paralimpiýa oýunlaryna gatnaşmak üçin doglan ýurdy bolan Russiýa dolandy. Oturyp typylýan kross-kantri (cross-country) görnüşindäki 1 km-lik sprint ýaryşynda kümüş medal gazanandan soň, MakFadden öz maşgalasynyň, şol sanda biologik ejesiniň öňünde bu üstünligi gazanmagyň oňa uly kanagatlanma berendigini aýtdy<ref>{{cite web |last=Harry |first=Ed |url=https://www.bbc.co.uk/sport/disability-sport/26549695 |title=Sochi Paralympics: Tatyana McFadden 'fulfilled' after silver |publisher=BBC Sport |date=2014-03-12 |access-date=2015-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140317011757/http://www.bbc.co.uk/sport/0/disability-sport/26549695 |archive-date=2014-03-17 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/disability-sport/26541115 |title=Sochi Paralympics: Tatyana McFadden pipped to sprint gold |publisher=BBC Sport |date=2014-03-12 |access-date=2015-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20140410121928/http://www.bbc.co.uk/sport/0/disability-sport/26541115 |archive-date=2014-04-10 |url-status=live}}</ref>. MakFadden zenanlaryň arasyndaky 12 km-lik ýaryşda bäşinji orny eýeledi. Soçidäki ýaryşdan bir aýdan gowrak wagt geçenden soň, MakFadden London marafonynda maýyp arabasyndaky ýaryşlara dolandy we täze rekord wagt görkezijisi bilen çempionlyk derejesini üstünlikli gorady<ref>{{cite web |url=https://www.bbc.co.uk/sport/wales/26979804 |title=BBC Sport - London Marathon 2014: David Weir loses out to Marcel Hug |publisher=BBC |date=2014-04-13 |access-date=2015-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20141222143822/http://www.bbc.co.uk/sport/0/wales/26979804 |archive-date=2014-12-22 |url-status=live}}</ref><ref>{{cite web |url=http://www.paralympic.org/news/mcfadden-breaks-course-record-london-marathon-win |title=McFadden breaks course record with London Marathon win |publisher=Paralympic.org |date=2014-04-14 |access-date=2015-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20151001104640/http://www.paralympic.org/news/mcfadden-breaks-course-record-london-marathon-win |archive-date=2015-10-01 |url-status=live}}</ref>.
2015 ýylkyda MakFadden Nýu-Ýork marafonynda ýeňiş gazandy we zenanlaryň arasyndaky ýaryşyň rekordyny ýedi minut we 20 sekunt gowulandyryp täzeledi (onuň görkezen wagty 1 sagat, 43 minut we dört sekunt boldy)<ref name="ReferenceC"/>.
== Aktiwizm ==
MakFadden orta mekdepde ýaryşlara gatnaşanda kynçylyklara duçar boldy. "Atholton" orta mekdebi oňa maýyplygy bolmadyk ylgawçylar bilen bir wagtda ýaryşmaga rugsat bermedi; resmiler onuň ýaryş arabasynyň howpsuzlyk töwekgelçiligini döredýändigini we oňa adalatsyz artykmaçlyk berýändigini (sebäbi iň gowy araba ýaryşçylary uzak aralyklarda ylgawçylardan ep-esli çalt hereket edýärler) öňe sürdüler. Ol mekdep ýaryşlarynda aýratyn araba ýaryşlarynda çykyş edýärdi, ýagny boş stadionyň ýodasynda ýeke özi aýlanmaly bolýardy, bu bolsa ony utandyrýardy. 2005 ýylkyda Tatýana we Debora MakFadden "Howard" okrugynyň döwlet mekdep ulgamyna garşy kazyýet işini gozgadylar we 2006 ýylkydan başlap ylgawçylar bilen bir wagtda ýaryşmak hukugyny gazandylar; emma onuň gazanan netijesi toparynyň hasabyna goşulmaýardy. Şeýle-de bolsa, onuň netijesiniň hasaba alynmamazlygyny federal "Reabilitasiýa kanunynyň" (Rehabilitation Act) bozulmasy hasaplap, täze düzgüne garşy eden soňky kazyýet tagallasy şowsuz tamamlandy. Kazyýet onuň talap eden gadagan ediji buýrugyny (injunction) kanagatlandyrmady<ref>{{Cite web |url=https://www.womensrunning.com/culture/people/tatyana-mcfadden-lessons-in-resilience/ |title=There's No Hill Tatyana McFadden Can't Climb |date=October 27, 2020}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.athleticbusiness.com/ada-accessibility/maryland-becomes-first-state-requiring-equal-athletic-opportunities-for-disabled-students.html |title=Maryland Becomes First State Requiring Equal Athletic Opportunities for Disabled Students |author=Michael Popke |date=May 2008 |website=www.athleticbusiness.com}}</ref><ref name=Cowherd/><ref name=Graham>[https://www.baltimoresun.com/2010/03/25/public-schools-open-sports-to-athletes-with-disabilities/ "Public schools open sports to athletes with disabilities"], by Glenn Graham and Jeff Seidel, ''[[The Baltimore Sun]]'', March 25, 2010. Retrieved 2013.04.23.</ref>.
Onuň kazyýetdäki ýeňşi käbir jedelli ýagdaýlara hem sebäp boldy. 2006 ýylkyda, ştat derejesindäki ýaryşlarda 1600 metr aralyga ylgawda "Atholton" toparyndaky ýoldaşlarynyň biri ýeňiş gazanan hem bolsa, soňra bu netije ýatyryldy; sebäbi MakFaddeniň özbaşdak ýaryşmak ýerine topardaşyny höweslendirip, onuň üçin "tizligi sazlaýjy" (pacer) hökmünde hereket edendigi kesgitlendi. Şeýle hem, 2008 ýylkyda 200 metr aralyga geçirilen ýaryşdan soň, bäsdeş ylgawçy bilen MakFadden çaknyşdylar; netijede beýleki ylgawçy alan şikesleri sebäpli konferensiýanyň çempionlyk ýaryşyna gatnaşyp bilmedi<ref name="NYTimes">[https://www.nytimes.com/2012/12/23/us/russian-bill-worries-adoptees-and-families-in-us.html "Russia’s Move to Block U.S. Adoptions Sets Off a Wave of Worry"] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20170119180045/http://www.nytimes.com/2012/12/23/us/russian-bill-worries-adoptees-and-families-in-us.html |date=2017-01-19 }}, by Erik Eckholm, ''[[The New York Times]]'', December 22, 2012. Retrieved 2013.04.23.</ref><ref>{{cite web |last=Pini |first=Jeff |url=http://www.boston.com/sports/marathon/2014/04/21/finish-line-scenes/ooPBq3thB4Q49Wl7l9Ok7H/pictures.html#slide-5 |title=Finish Line Scenes – Marathon |publisher=Boston.com |access-date=2015-11-01 |archive-url=https://web.archive.org/web/20150924161819/http://www.boston.com/sports/marathon/2014/04/21/finish-line-scenes/ooPBq3thB4Q49Wl7l9Ok7H/pictures.html#slide-5 |archive-date=2015-09-24 |url-status=dead}}</ref>.
MakFaddeniň kazyýet işi, 2008 ýylkyda Merilend ştatynda maýyp okuwçylar üçin deň derejede bedenterbiýe we sport mümkinçiliklerini üpjün etmegi mekdepler üçin hökmany edýän "Merilend ştatynda maýyp okuwçylar üçin sagdynlyk we sport deňligi kanunynyň" kabul edilmegine goşant goşan ädim hasaplanýar. Bu kanun "Tatýananyň kanuny" (Tatyana's Law) diýlip atlandyrylýar. Şeýle-de, ol 2012 ýylkyda Russiýada kabul edilen we amerikan ene-atalary tarapyndan rus çagalarynyň ogullyga/gyzlyga alynmagyny gadagan edýän kanuna garşy gönükdirilen, emma netijesiz tamamlanan hereketiň lideri boldy. Ol 2020 ýylkyda çykan "Rising Phoenix" atly dokumental filmde görkezilýär<ref>{{Cite web|last= Ramseyer|first=Celine|title=New 'Rising Phoenix' Netflix documentary will make you laugh and cry|url=https://edition.cnn.com/2020/08/28/sport/rising-phoenix-netflix-documentary-peacock-paralympians-spt-intl/index.html|access-date=2020-09-07|website=[[CNN]]|date=28 August 2020 }}</ref>.
.
== Gazanan üstünlikleri ==
[[File:Women's wheelchair, London Marathon 2011.jpg|thumb|2011 ýylkydaky London marafonynda zenanlaryň arasynda maýyp arabasyndaky ýaryş (çepden saga: Sandra Graf, Şelli Wuds, Tatýana MakFadden, Amanda MakGrori).]]
[[File:NYC Marathon wheelchair.jpg|thumb|2011 ýylkydaky New-Ýork şäher marafony]]
[[File:Tatyana Mcfadden.jpg|thumb|Tatýana MakFadden 2018 ýylkydaky Boston marafonynda ýaryşyň ýarysyna golaý ýerde (bu ýaryşda ol birinji orny eýeledi).]]
* 2003: ABŞ-nyň Paralimpiýa ýeňil atletika boýunça milli ýygyndysynyň agzasy
* 2004: Kümüş medal, 100 m; Bürünç medal, 200 m – 2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary
* 2005: Altyn medal, 100 m; Iki kümüş medal, 400 m we 800 m; Bürünç medal, 200 m – IPC-niň açyk Ýewropa çempionaty, Espoo, Finlýandiýa
* 2006: Altyn medal, 100 m (Dünýä rekordy); Iki kümüş medal, 200 m we 400 m – IPC-niň dünýä çempionaty, Assen, Niderlandlar
* 2007: Üç gezek ikinji orun, 200 m, 400 m we 800 m – "Meet in the Heat" ýaryşy, Atlanta, Jorjiýa ştaty
* 2007: Iki gezek birinji orun, 200 m we 800 m – ABŞ-nyň Paralimpiýa ýeňil atletika boýunça milli çempionaty, Atlanta, Jorjiýa ştaty
* 2007: Birinji orun, 200 m (Dünýä rekordy) – "Boiling Point Wheelchair Track Classic" ýaryşy, Windsor, Ontario, Kanada
* 2007: Iki altyn medal, 400 m we 800 m – Paralimpiýa dünýä kubogy, Mançester, Beýik Britaniýa
* 2008: Kümüş medal, 200 m T54; kümüş medal, 400 m T54; kümüş medal, 800 m T54; bürünç medal, zenanlaryň arasynda 4 × 100 m estafeta ýaryşy T53/T54 – 2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary. 2010: Atlantada geçirilen "AJC Peachtree Road Race" ýaryşynyň "Shepherd Center" maýyp arabasyndaky türgenler üçin niýetlenen açyk zenanlar bölümini 23:47:66 wagt görkezijisi bilen utdy.
* 2011: Atlantada geçirilen "AJC Peachtree Road Race" ýaryşynyň "Shepherd Center" maýyp arabasyndaky türgenler üçin niýetlenen açyk zenanlar bölümini 23:39:26 wagt görkezijisi bilen utdy.
* 2012: Atlantada geçirilen "AJC Peachtree Road Race" ýaryşynyň "Shepherd Center" maýyp arabasyndaky türgenler üçin niýetlenen açyk zenanlar bölümini 23:53:08 wagt görkezijisi bilen utdy.
* 2012: 100 m (T54), 400 m (T54), 800 m (T54), 1500 m (T54) we marafon ýaryşlarynda altyn medallar – 2012 ýylkydaky Tomusky Paralimpiýa oýunlary.
* 2013: 2013 ýylkyda Boston, Çikago, London we Nýu-Ýork marafonlarynyň zenanlaryň arasyndaky maýyp arabasy bölümlerinde ýeňiş gazandy<ref name="huffingtonpost.com"/><ref name="usatoday.com"/><ref name="paralympic.org"/> She also set a new course record for the Chicago Marathon (1 hour, 42 minutes, 35 seconds).<ref name="huffingtonpost.com"/>. Şeýlelikde, ol bir ýylyň dowamynda dört sany iri marafony utan ilkinji türgen (maýyplygy bolan ýa-da bolmadyk) boldy<ref name="ReferenceA"/><ref name="ReferenceB"/><ref name="huffingtonpost.com"/><ref name="usatoday.com"/>. Şeýle hem, ol Çikago marafonynda täze rekord goýdy (1 sagat, 42 minut, 35 sekunt)<ref name="huffingtonpost.com"/>.
* 2013: Lionda geçirilen 2013 ýylkydaky IPC ýeňil atletika boýunça dünýä çempionatynda bir çempionatyň dowamynda alty sany altyn medal gazanan ilkinji türgen boldy. Ol 100 metrden başlap, 5000 metre çenli aralykdaky ähli ýaryşlarda altyn medal gazandy<ref name="bbc.co.uk"/><ref name="olympictalk.nbcsports.com"/>.
* 2014: 2014 ýylkydaky Boston marafonynyň maýyp arabasy bölümini utdy.
* 2014: London marafonynda täze rekord bilen altyn medal gazandy.
* 2014: Atlantada geçirilen "AJC Peachtree Road Race" ýaryşynyň "Shepherd Center" maýyp arabasyndaky türgenler üçin niýetlenen açyk zenanlar bölümini 23:17:42 wagt görkezijisi bilen utdy. 2014: 2014 ýylkydaky New-Ýork marafonynda aýallar üçin niýetlenen maýyp arabasy kategoriýasynda 1:42:16 wagt görkezijisi bilen ýeňiji boldy.
* 2015: London marafonynda täze rekord goýup, altyn medal gazandy.
* 2015: Atlantada geçirilen AJC Peachtree ýol ýaryşynyň "Shepherd Center" maýyp arabasy kategoriýasyndaky açyk aýallar bäsleşiginde 23:57.23 wagt görkezijisi bilen ýeňiji boldy.
* 2015: 2015 ýylkydaky New-Ýork marafonynda aýallar üçin niýetlenen maýyp arabasy kategoriýasynda ýeňiji boldy.
* 2016: 2016 ýylkydaky Boston marafonynda maýyp arabasy kategoriýasynda ýeňiji boldy.
* 2016: Atlantada geçirilen AJC Peachtree ýol ýaryşynyň "Shepherd Center" maýyp arabasy kategoriýasyndaky açyk aýallar bäsleşiginde 23:14.56 wagt görkezijisi bilen ýeňiji boldy.
* 2016: 2016 ýylkydaky London marafonynda maýyp arabasy kategoriýasynda altyn medal gazandy.
* 2016: 2016 ýylkydaky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda 100 metr aralyga ýaryşda kümüş medal gazandy.
* 2017: "Bank of America" Çikago marafonynda maýyp arabasy kategoriýasynda ýeňiji boldy.
* 2018: 2018 ýylkydaky Boston marafonynda maýyp arabasy kategoriýasynda ýeňiji boldy.
* 2021: Atlantada geçirilen AJC Peachtree ýol ýaryşynyň "Shepherd Center" maýyp arabasy kategoriýasyndaky açyk aýallar bäsleşiginde 24:07.52 wagt görkezijisi bilen ýeňiji boldy.
* 2021: 2021 ýylkydaky Çikago marafonynda maýyp arabasy kategoriýasynda ýeňiji bolup, Çikago marafonyndaky dokuzynjy çempionlyk titulyny gazandy<ref>[https://www.nbcchicago.com/news/sports/chicago-marathon/tatyana-mcfadden-reclaims-crown-with-2021-chicago-marathon-victory/2633032/ Tatyana McFadden Reclaims Crown with 2021 Chicago Marathon Victory at NBC Chicago Published 10/10/2021]</ref>.
== Salgylanmalar ==
{{Salgylanmalar|2}}
{{Authority control}}
{{DEFAULTSORT:McFadden, Tatyana}}
[[Kategoriýa:Diri adamlar]]
[[Kategoriýa:Amerikaly zenan sprinterler]]
[[Kategoriýa:Russiýadan kabul edilen amerikanlar]]
[[Kategoriýa:2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:2014 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň çäge-gara (cross-country) türgenleri]]
[[Kategoriýa:"Illinois Fighting Illini" toparynyň Paralimpiýa türgenleri]]
[[Kategoriýa:2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2014 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]]
[[Kategoriýa:ABŞ-nyň Paralimpiýa çäge-gara türgenleri]]
[[Kategoriýa:ABŞ-nyň Paralimpiýa altyn medalçylary]]
[[Kategoriýa:ABŞ-nyň Paralimpiýa kümüş medalçylary]]
[[Kategoriýa:ABŞ-nyň Paralimpiýa bürünç medalçylary]]
[[Kategoriýa:ABŞ-nyň Paralimpiýa ýeňil atletikaçylary]]
[[Kategoriýa:Paralimpiýa tigirli oturgyçda ýaryşýan türgenler]]
[[Kategoriýa:Spina bifida keselinden ejir çekýän adamlar]]
[[Kategoriýa:Paraplegiýa keselinden ejir çekýän adamlar]]
[[Kategoriýa:Sankt-Peterburgdan bolan türgenler]]
[[Kategoriýa:Amerikaly aýal welokreslo ýaryşçylary]]
[[Kategoriýa:Amerikaly aýal çiş-ýol (cross-country) çygyşçylary]]
[[Kategoriýa:Atolton orta mekdebiniň uçurymlary]]
[[Kategoriýa:Merilend ştatyndaky Howard okrugyndan bolan türgenler]]
[[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Paralimpiýa medallarynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Çiş-ýol (cross-country) çygyşy boýunça Paralimpiýa medallarynyň eýeleri]]
[[Kategoriýa:Laureus Bütindünýä sport baýragynyň ýeňijileri]]
[[Kategoriýa:XXI asyryň amerikan aýal türgenleri]]
[[Kategoriýa:Bütindünýä para-atletika çempionatlarynyň medallarynyň eýeleri]]
aqzz8mvmbqye69qu7esh2s454zq2j9i