Wikipediýa tkwiki https://tk.wikipedia.org/wiki/Ba%C5%9F_Sahypa MediaWiki 1.47.0-wmf.21 first-letter Media Ýörite Çekişme Ulanyjy Ulanyjy çekişme Wikipediýa Wikipediýa çekişme Faýl Faýl çekişme MediaWiki MediaWiki çekişme Şablon Şablon çekişme Ýardam Ýardam çekişme Kategoriýa Kategoriýa çekişme TimedText TimedText talk Module Module talk Event Event talk Oksana Masters 0 25012 271043 270955 2026-09-28T00:29:33Z InternetArchiveBot 21623 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 271043 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | name = Oksana Masters | image = Oksana Masters mixed sculls final 2012 crop.png | caption = Masters [[2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda]] | nationality = Amerikaly | native_name_lang = uk | native_name = Оксана Мастерс | birth_date = {{birth date and age|1989|6|19}} | birth_place = [[Hmelnytskyý]], [[Ukrainian Soviet Socialist Republic|Ukrain SSR]], [[Sowet Soýuzy]] (häzirki [[Ukraina]]) | height = 5 fut 8 dýuým (2012) | weight = 122 funt (2012) | country = ABŞ | sport = [[Para küreklemek]], [[Para welosiped sporty]], [[Para dagylyk lyža ýaryşy]], [[Para biatlon]] | event = Garyşyk jübüt kürek | team = ABŞ-nyň Paralimpiýa ýygyndysy | partner = [[Aaron Pike (athlete)|Aaron Pike]] | coach = Justin Lednar, Bob Hurley, Roger Payne, [[Brad Alan Lewis]] | paralympics = '''[[2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary]]''': Göwre we eller bilen garyşyk jübüt kürek - Bürünç, ''[[2014 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlary]]''': Nordic Ski Cross Country - Kümüş we Bürünç, şeýle hem Biatlon, ''[[2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary]]''': Welosiped sporty | medal_templates = {{Medal|Country|{{USA}}}} {{Medal|Sport|Aýallaryň [[Para dagylyk lyža ýaryşy|para dagylyk lyža ýaryşy]]}} {{Medal|Competition|[[Gyşky Paralimpiýa oýunlarynda dagylyk lyža ýaryşy|Paralimpiýa oýunlary]]}} {{Medal|Gold | [[2018 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlary|2018 Pýongçang]]|[[2018 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda dagylyk lyža ýaryşy - aýallaryň 1,5 km klassiki sprinti|1,5 km klassiki sprint, oturyp]]}} {{Medal|Gold|2018 Pýongçang|[[2018 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda dagylyk lyža ýaryşy - aýallaryň 7,5 kilometrlik klassiki ýaryşy|5 km, oturyp]]}} {{Medal|Gold|[[2022 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlary|2022 Pekin]]|[[2022 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda dagylyk lyža ýaryşy - garyşyk 4 × 2,5 kilometrlik estafeta|4 × 2,5 km garyşyk estafeta]]}} {{Medal|Gold|[[2026 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlary|2026 Milano Kortina]]|[[2026 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda para dagylyk lyža ýaryşy - aýallaryň klassiki sprinti|Sprint, oturyp]]}} {{Medal|Gold|2026 Milano Kortina|[[2026 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda para dagylyk lyža ýaryşy - aýallaryň 10 kilometrlik klassiki ýaryşy|10 km, oturyp]]}} {{Medal|Gold|2026 Milano Kortina|[[2026 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda para dagylyk lyža ýaryşy - garyşyk 4 × 2,5 kilometrlik estafeta|4 × 2,5 km garyşyk estafeta]]}} {{Medal|Silver | [[2014 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlary|2014 Soçi]]|[[2014 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda dagylyk lyža ýaryşy - aýallaryň 15 km erkin ýaryşy#Oturyp (12 km)|12 km, oturyp]]}} {{Medal|Silver|2022 Pekin|[[2022 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda dagylyk lyža ýaryşy - aýallaryň 15 kilometrlik erkin ýaryşy|15 km, oturyp]]}} {{Medal|Silver|2022 Pekin|[[2022 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda dagylyk lyža ýaryşy - aýallaryň 1,5 km sprinti|1,5 km sprint, oturyp]]}} {{Medal|Silver|2022 Pekin|[[2022 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda dagylyk lyža ýaryşy - aýallaryň 10 kilometrlik ýaryşy|10 km, oturyp]]}} {{Medal|Bronze|2014 Soçi|[[2014 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda dagylyk lyža ýaryşy - aýallaryň 5 km erkin ýaryşy#Oturyp (5 km)|5 km, oturyp]]}} {{Medal|Bronze|2018 Pýongçang|[[2018 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda dagylyk lyža ýaryşy - aýallaryň 15 kilometrlik erkin ýaryşy|12 km, oturyp]]}} {{Medal|Bronze|2026 Milano Kortina|[[2026 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda para dagylyk lyža ýaryşy - aýallaryň 20 kilometrlik erkin ýaryşy|20 km, oturyp]]}} {{Medal|Sport|Aýallaryň [[Para biatlon]]}} {{Medal|Competition|[[Gyşky Paralimpiýa oýunlarynda biatlon|Paralimpiýa oýunlary]]}} {{Medal|Gold|2022 Pekin|[[2022 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda biatlon - aýallaryň 6 kilometrlik ýaryşy|6 km, oturyp]]}} {{Medal|Gold|2022 Pekin|[[2022 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda biatlon - aýallaryň 12,5 kilometrlik ýaryşy|12,5 km, oturyp]]}} {{Medal|Gold|[[2026 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlary|2026 Milano Kortina]]|[[2026 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda para biatlon - aýallaryň sprinti|Sprint, oturyp]]}} {{Medal|Silver|2018 Pýongçang|[[2018 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda biatlon - aýallaryň 6 kilometrlik ýaryşy|6 km, oturyp]]}} {{Medal|Silver|2018 Pýongçang|[[2018 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda biatlon - aýallaryň 12,5 kilometrlik ýaryşy|12,5 km, oturyp]]}} {{Medal|Silver|2022 Pekin|[[2022 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda biatlon - aýallaryň 10 kilometrlik ýaryşy|10 km, oturyp]]}} {{Medal|Sport | Aýallaryň [[Para küreklemek]]}} {{Medal|Competition|[[Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda küreklemek|Paralimpiýa oýunlary]]}} {{Medal|Bronze| [[2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2012 London]]|[[2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda küreklemek - garyşyk jübüt kürek|Göwre we eller bilen garyşyk jübüt kürek]]}} {{Medal|Sport | Aýallaryň [[Para welosiped sporty]]}} {{Medal|Competition|[[Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda welosiped sporty|Paralimpiýa oýunlary]]}} {{Medal|Gold| [[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2020 Tokio]]|[[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda welosiped sporty - aýallaryň ýol wagt ýaryşy H4-5|Ýol wagt ýaryşy H4-5]]}} {{Medal|Gold| 2020 Tokio|[[2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda welosiped sporty - aýallaryň ýol ýaryşy H5|Ýol ýaryşy H5]]}} {{Medal|Gold| [[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2024 Pariž]]|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda welosiped sporty - aýallaryň ýol wagt ýaryşy H4-5|Ýol wagt ýaryşy H4-5]]}} {{Medal|Gold|2024 Pariž|[[2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda welosiped sporty - aýallaryň ýol ýaryşy H5|Ýol ýaryşy H5]]}} {{Medal|Competition|[[UCI Para-welosiped ýol boýunça dünýä çempionaty|Ýol boýunça dünýä çempionaty]]}} {{Medal|Gold|[[2023 UCI Para-welosiped ýol boýunça dünýä çempionaty|2023 Glazgo]]|[[2023 UCI Para-welosiped ýol boýunça dünýä çempionaty|Ýol ýaryşy H5]]}} | show_medals = }} '''Oksana Masters''' (Oksana Oleksandriwna Masters, doglan senesi: 1989 ýylyň 19 iýuny) — Kentukki ştatynyň Luiswill şäherinden bolan, birnäçe sport görnüşi boýunça çykyş edýän amerikan paralimpiýa türgeni. Esasanam gaýykda kürek çekmek we ýurtara çäňňekli (cross-country) lyža sporty boýunça ýöriteleşen türgen, 2012 ýylda Londonda geçirilen tomusky Paralimpiýa oýunlarynda garyşyk jübütleýin kürek çekmek ýaryşynda (göwre we gol hereketine esaslanýan kategoriýada) ABŞ-nyň taryhyndaky ilkinji medaly gazandy. Şeýle hem, ol 2014 we 2018 ýyllardaky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda ABŞ-nyň nordik lyža ýygyndy toparynyň düzüminde çykyş etdi. Ol 2014 ýylda iki sany, 2018 ýylda bolsa (şol sanda iki altyn medal bilen bilelikde) bäş sany Paralimpiýa medalyny gazandy. 2012 ýyldaky Paralimpiýa oýunlaryndan soň para-welosiped sporty bilen meşgullanyp başlady we 2016 hem-de 2020 ýyllardaky tomusky Paralimpiýa oýunlaryna gatnaşyp, soňkusynda iki altyn medal aldy. Ol 2022 ýyldaky gyşky Paralimpiýa oýunlarynda hem çykyş edip, oturan ýagdaýda geçirilýän biatlon ýaryşynda (zenanlar arasynda 6 km aralykda) altyn medal gazandy. Oksana 2020 ýylda "Laureus" dünýäniň iň gowy maýyp türgeni baýragyna mynasyp boldy. == Irki durmuşy == Oksana 1989 ýylda Ukrainanyň Hmelniskij şäherinde Oksana Aleksandriwna Bondarçuk ady bilen dünýä indi. Ol Çernobyl ýadro heläkçiliginden üç ýyl geçenden soň, radiasiýa sebäpli ýüze çykan birnäçe dogabitdi kemçilikler bilen doguldy. Bu kemçilikleriň arasynda aýaklaryň uzynlygynyň dürli bolmagyna getirýän "tibial gemimeliýa" (göwrümiň aşaky bölegindäki süňkleriň ösmezligi ýa-da ýoklugy), agyrlyk göterýän süňkleriň bolmazlygy, başam barmaklary bolmadyk we bir-birine birigen barmaklar, şeýle hem her aýagynda alty barmak bolmagy ýaly ýagdaýlar bardy. Biologik ene-atasy ony taşlady we ol ukrain çagalar öýüne tabşyryldy; ýedi ýaşyna çenli ol ýene-de iki sany çagalar öýüni çalşyrmaly boldy. Çagalar öýlerinde ol erkekler tarapyndan ýygy-ýygydan urulýardy we zorlanýardy; käwagt bu ýagdaý günde birnäçe gezek gaýtalanýardy. Ol ýerde işleýän aýallar bolsa hiç zat görmedik ýaly bolup, üns bermezlige çalyşýardylar<ref name="USRowing">{{Citation |title=Oksana Masters |url=http://www.usrowing.org/Pressbox/AthleteBios/OksanaMasters |website=usrowing.org |access-date=September 11, 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140305002118/http://www.usrowing.org/Pressbox/AthleteBios/OksanaMasters |archive-date=March 5, 2014}}</ref><ref name="Times-Mirror">{{cite news |last=Johnson |first=Stephen |title=Lovettsville veteran wins bronze in Paralympics |newspaper=Loudoun Times-Mirror |location=[[Leesburg, Virginia]] |publisher=Times Community Media |date=September 5, 2012 |url=https://www.loudountimes.com/news/lovettsville-veteran-wins-bronze-in-paralympics/article_b72fb067-331b-55ad-a768-29b1297afc98.html |access-date=November 15, 2023}}</ref><ref name="2014teamnamed">{{cite news |title=2014 U.S. Paralympic Team Named |website=TeamUSA.org |publisher=[[United States Olympic Committee]] |date=February 21, 2013 |url=http://www.teamusa.org/Road-to-Sochi-2014/Features/2014/February/21/2014-US-Paralympic-Team-Named |archive-url=https://web.archive.org/web/20140221222416/http://www.teamusa.org/Road-to-Sochi-2014/Features/2014/February/21/2014-US-Paralympic-Team-Named |url-status=dead |archive-date=February 21, 2014 |access-date=March 1, 2014 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140221222416/http://www.teamusa.org/Road-to-Sochi-2014/Features/2014/February/21/2014-US-Paralympic-Team-Named |archivedate=February 21, 2014}}</ref><ref>{{Cite web |title=Oksana Masters wins first U.S. gold of Winter Paralympics |url=https://olympics.nbcsports.com/2022/03/05/oksana-masters-paralympics-biathlon/ |date=March 5, 2022 |access-date=March 5, 2022 |website=OlympicTalk &#124; NBC Sports |language=en-US}}</ref>. Çagalar öýünde Oksana ýene bir ýetim gyzyň — özüniň iň ýakyn jorasy Leýniniň — öldürilişiniň şaýady boldy. Çagalar öýündäki çagalar hemişe açlyk we iýmit ýetmezçiligi howpunyň astyndadylar. Bir gije Leýni bilen Oksana iýmit tapmak üçin gizlinlikde daşary çykdylar, ýöne Oksana taýyp ýykyldy we stula degdi. Ses eşiden erkek adamlar Leýnini tapdylar. Oksana gizlenmegi başardy, ýöne olaryň Leýnini alty gezek urandyklaryny eşitdi. Onuň iň ýakyn jorasy alan şikesi sebäpli aradan çykdy<ref>{{cite web |title=PAST WINNERS |url=https://www.laureus.com/world-sports-awards/past-winners |website=Laureus Sport for Good Foundation |accessdate=}}</ref>. Oksana ýedi ýaşyna ýetenden soň, öz biologik çagalary bolmadyk we durmuşa çykmadyk, aragatnaşyk bozulmalary boýunça amerikan professory Geý Masters tarapyndan ogullyga (gyzlyga) alyndy<ref name="KSL">{{cite news |last=Holm |first=Jeremy |title=Opinion: Let's not forget about Team USA's other half |newspaper=KSL.com |location=Salt Lake City |publisher=Deseret Digital Media |date=August 25, 2012 |url=http://www.ksl.com/?sid=21725214&nid=335 |access-date=September 11, 2012}}</ref><ref>{{Cite news |title='Chernobyl made me an orphan. I don't let it define me' |language=en-GB |work=BBC Sport |url=https://www.bbc.com/sport/disability-sport/50220303 |access-date=March 5, 2022}}</ref><ref name="SI">{{cite news |last=Rosenberg |first=Michael |title=The Marine And The Orphan |newspaper=Sports Illustrated |publisher=Time Inc. |date=August 27, 2012 |url=http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1205291/1/index.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20120902010534/http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1205291/1/index.htm |url-status=dead |archive-date=September 2, 2012 |access-date=September 11, 2012 |archivedate=January 27, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20130127005019/http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1205291/1/index.htm}}</ref><ref>{{Cite news |last1=Dart |first1=Tom |last2=@Tom_Dart |date=July 9, 2020 |title='I was lucky to make it out the orphanage': Oksana Masters' extraordinary journey |language=en-GB |work=The Guardian |url=https://www.theguardian.com/sport/2020/jul/09/oksana-masters-paralympics |access-date=September 27, 2023 |issn=0261-3077}}</ref><ref>{{Cite web |title=370: Finding Your Superpower in a World of Adversity |url=https://findingmastery.com/podcasts/oksana-masters/ |access-date=September 27, 2023 |website=Finding Mastery |language=en-US}}</ref>. 1997 ýylda ABŞ-a göçüp barandan soň, Oksananyň iki aýagy hem dyzdan ýokary bölekden kesildi — çep aýagy dokuz ýaşynda, sag aýagy bolsa 14 ýaşynda kesildi; sebäbi aýaklary barha güýçli agyry döredýärdi we onuň beden agramyny göterip bilmeýärdi. Şeýle hem, Oksananyň ellerindäki barmaklaryň baş barmak ýaly hereket edip bilmegi üçin olara düzediş operasiýasy geçirildi<ref name="SI"/>. ABŞ-a gelenden soň, Buffalo uniwersitetinde professor bolup işleýän ejesi 2001 ýylda Luiswill uniwersitetinde mugallymçylyk wezipesini kabul etmek üçin Kentukki ştatyndaky Luiswill şäherine göçdi. Masters 2008 ýylda şäherdäki Aterton orta mekdebini tamamlady<ref name="SI" /><ref name="Spirit">{{cite news |last=Cengel |first=Katya |title=Oksana |newspaper=Spirit |publisher=Southwest Airlines |url=http://www.test.katyacengel.com/Resources/Katya_Cengel_Oksana.pdf |access-date=September 11, 2012 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20131013204818/http://www.test.katyacengel.com/Resources/Katya_Cengel_Oksana.pdf |archive-date=October 13, 2013 |archivedate=October 13, 2013 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20131013204818/http://www.test.katyacengel.com/Resources/Katya_Cengel_Oksana.pdf}}</ref>. == Akiwli gaýyk sürmek boýunça karýerasy == [[File:Oksana Masters Rob Jones Belgrade World Rowing Cup 2012.jpg|thumb|150px|left|[[Rob Jones]] we Oksana Masters 2012 ýylda Serbiýanyň Belgrad şäherinde geçirilen Adaptiw dünýä çempionatynda]] Masters adaptiw gaýyk sürmek bilen 2002 ýylda, ýagny 13 ýaşyndaka, sag aýagynyň amputasiýa edilmeginden (kesilip aýrylmagyndan) az wagt öň meşgullanyp başlady<ref name="SI"/><ref name="Spirit"/>. Şondan soň hem ol bu sporty dowam etdirdi we ýaryşlara gatnaşyp başlady. 2010 ýylda ol "CRASH-B Sprints" ýaryşyna gatnaşyp, dünýä rekordyny goýdy. Şeýle-de, ol "Indianapolis Rowing Club" tarapyndan guralan "Head of the Eagle" regatasynda çykyş eden ilkinji adaptiw gaýykçy boldy we aýallaryň arasyndaky açyk ýekelikdäki ýaryşda ýeňiş gazandy<ref name="Spirit"/>. 2011 ýylda Masters we onuň topardaşy Augusto Peres Nýu-Jersi ştatyndaky West-Windsor şäherinde geçirilen Adaptiw dünýä çempionatyna saýlama ýaryşlarynda ikinji orny eýelediler. 2012 ýyldaky London Paralimpiýa oýunlaryna taýýarlyk görmegiň çäginde Masters, Owganystanda ýol gyrasynda goýlan partlaýjy enjamyň (IED) partlamagy netijesinde iki aýagyny hem ýitiren ABŞ-nyň deňiz pyýada goşunynyň weterany Rob Jons bilen bilelikde çykyş etdi<ref name="Washington Post">{{cite news |last=Jackman |first=Tom |title=Lovettsville's Rob Jones to compete in rowing in London Paralympic games |newspaper=The Washington Post |date=August 30, 2012 |url=https://www.washingtonpost.com/blogs/the-state-of-nova/post/lovettsvilles-rob-jones-to-compete-in-rowing-in-london-paralympic-games/2012/08/30/a32ba94c-f229-11e1-adc6-87dfa8eff430_blog.html |access-date=September 11, 2012}}</ref>. Masters we Jons özlerine "Team Bad Company" (Erbet topar) adyny berdiler we Adaptiw dünýä çempionatyna saýlama ýaryşlarynda hem-de Paralimpiýa oýunlaryna gatnaşmak üçin geçirilen jemleýji saýlama regatasynda uly tapawut bilen ýeňiş gazandylar. 2 sentýabrda, 2012 ýyldaky London Paralimpiýa oýunlarynda Masters we Jons üçünji orny eýelediler; olar garyşyk düzümdäki (erkek we aýal) göwre we gol güýji bilen hereket edilýän jübüt gaýyk ýaryşynda 4:05.56 netije bilen ABŞ-nyň taryhda ilkinji gezek bu görnüşde medal (bürünç) gazanmagyny üpjün etdiler. Olar Hytaýdan (altyn) we Fransiýadan (kümüş) yza galyp, Beýik Britaniýadan bolsa öňe geçip, ýaryşy tamamladylar. Arka tarapyndaky şikes sebäpli, Masters 2012 ýyldaky London Paralimpiýa oýunlarynda bürünç medal gazananyndan soň, ýaryş derejesindäki gaýyk sürmekden el çekdi. Şondan bäri ol para-welosiped sporty we ýerli landşaftda (tebigy şertlerde) ylgawly maşklar bilen utgaşdyrylan çypaýakly (lyžaly) ýaryşlar (cross-country skiing) bilen meşgullanýar<ref name=":0">[https://www.usatoday.com/story/sports/olympics/rio-2016/2016/05/16/paralympian-oksana-masters-pursues-cycling-spot-rio/84184832/] Paralympian Oksana Masters pursues cycling spot – USA Today Sports Retrieved May 17, 2016.</ref>. == Çypaýakly ýaryşlar (cross-country skiing) boýunça karýerasy == [[File:Oksana Masters.JPG|thumb|150px|left|Oksana Masters 2014 ýylda Russiýanyň Soçi şäherinde geçirilen Gyşky Paralimpiýa oýunlarynda]] 2012 ýyldaky Paralimpiýa oýunlarynda gaýyk sürmek boýunça medal gazananyndan soň, Masters çypaýakly ýaryşlar (cross-country skiing) bilen meşgullanyp başlady. Russiýanyň Soçi şäherinde geçirilen 2014 Şol döwürde Masters arkasyndan şikes aldy we netijede gaýykda kürek çekmek sportuny bes etdi. Ol sagalmak tapgyrynyň bir bölegi hökmünde welosiped sürmek bilen meşgullanyp başlady<ref name=":1">{{Cite web |url=https://www.teamusa.org/para-nordic-skiing/athletes/Oksana-Masters |title=Oksana Masters |website=TeamUSA.org |publisher=United States Olympic Committee |archive-url=https://web.archive.org/web/20141011210058/http://www.teamusa.org/para-nordic-skiing/athletes/Oksana-Masters |url-status=dead |archive-date=October 11, 2014}}</ref>. Masters birnäçe kynçylygy başdan geçirenden soň, 2018 ýyldaky Gyşky Paralimpiýa oýunlarynda zenanlaryň arasynda geçirilýän 1,5 km aralyga klassiki usulda ylgap baryp typmak (cross-country skiing) ýaryşynda ilkinji Paralimpiýa altyn medalyny gazandy. Oýunlardan üç hepde öň ol tirseginden şikes alypdy we ýaryş wagtynda ýykylany üçin, ondan bir gün öň biatlon ýaryşyndan çykypdy<ref>{{Cite news |url=https://www.usatoday.com/story/sports/olympics/2018/03/14/2018-paralympics-after-setbacks-oksana-masters-wins-gold/425167002/ |title=2018 Paralympics: After setbacks, Oksana Masters wins gold |work=USA TODAY |access-date=March 16, 2018 |language=en}}</ref><ref>{{Cite web |url=https://paralympic.org/news/pyeongchang-2018-oksana-masters-sprint |title=Oksana Masters claims her first Paralympic gold at Pyeongchang 2018 |website=Paralympic.org |access-date=March 16, 2018}}</ref>. Ol şol oýunlarda jemi bäş medal — üçüsi ylgap baryp typmakda we ikisi biatlonda — gazandy. Ol ylgap baryp typmak boýunça oturyp ýaryşylýan 5 km aralykda altyn medal, şeýle hem 12 km aralykda bürünç medal gazandy. Şeýle-de, ol oturyp ýaryşylýan biatlon boýunça 6 km we 12,5 km aralyklarda kümüş medallaryna mynasyp boldy<ref>{{Cite news |url=https://www.nytimes.com/2018/03/09/sports/paralympics-oksana-masters.html |title=Oksana Masters's Road From a Ukrainian Orphanage to Paralympic Stardom |last=Parker-Pope |first=Tara |date=March 9, 2018 |work=The New York Times |access-date=March 10, 2018 |language=en-US |issn=0362-4331}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.usatoday.com/story/sports/olympics/2018/03/09/2018-paralympics-oksana-masters-medal-favorite-six-events/405194002/ |title=2018 Paralympics: Oksana Masters' attitude, strength make her medal favorite in six events |work=USA TODAY |access-date=March 10, 2018 |language=en}}</ref><ref>{{Cite news |url=https://www.nbcolympics.com/news/oksana-masters-still-baby-biathlon-poised-paralympic-gold |title=Oksana Masters, still a 'baby' in biathlon, poised for Paralympic gold |work=NBC Olympics |access-date=March 10, 2018 |language=en |url-status=dead |archive-date=March 10, 2018 |archive-url=https://web.archive.org/web/20180310100402/https://www.nbcolympics.com/news/oksana-masters-still-baby-biathlon-poised-paralympic-gold |archivedate=March 10, 2018 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20180310100402/https://www.nbcolympics.com/news/oksana-masters-still-baby-biathlon-poised-paralympic-gold}}</ref>. Masters Norwegiýanyň Lillehammer şäherinde geçirilen 2021 ýyldaky Bütindünýä Para Gar Sportlary Çempionatynda zenanlaryň arasynda oturyp ýaryşylýan 6 km aralyga biatlon ýaryşynda kümüş medal gazandy<ref name="russians_take_biathlon_golds_world_para_snow_sports_championships_2022">{{Cite news |last=Houston |first=Michael |date=15 January 2022 |title=Russians take biathlon golds at World Para Snow Sports Championships |work=[[Inside the Games|InsideTheGames.biz]] |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1117842/world-para-snow-sports-champs-3 |access-date=15 January 2022}}</ref><ref name="clean_sweeps_ukraine_rpc_para_biathlon_opening_day_2022">{{Cite news |date=15 January 2022 |title=Clean podium sweeps for RPC and Ukraine on Para biathlon's opening day |work=Paralympic.org |url=https://www.paralympic.org/news/clean-podium-sweeps-rpc-and-ukraine-para-biathlon-s-opening-day |access-date=15 January 2022}}</ref>. Şeýle hem ol zenanlaryň arasynda oturyp ýaryşylýan 10 km aralyga biatlon ýaryşynda bürünç medal aldy<ref name="yury_holub_reigns_supreme_second_gold_medal_2022">{{Cite news |date=16 January 2022 |title=Belarus' Yury Holub reigns supreme for second gold medal despite icy slip |work=Paralympic.org |url=https://www.paralympic.org/news/belarus-yury-holub-reigns-supreme-second-gold-medal-despite-icy-slip |access-date=16 January 2022}}</ref><ref name="russian_trio_win_again_in_biathlon_the_world_para_snow_sports_championships_2022">{{Cite news |last=Houston |first=Michael |date=16 January 2022 |title=Russian trio win again in biathlon at the World Para Snow Sports Championships |work=[[Inside the Games|InsideTheGames.biz]] |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1117882/world-para-snow-sports-champs-4 |access-date=16 January 2022}}</ref>. Ylgap baryp typmak boýunça bolsa, ol zenanlaryň arasynda oturyp ýaryşylýan uzak aralyga ýaryşda altyn medal gazandy<ref name="masters_wins_first_gold_of_world_para_snow_sports_championships_2022">{{Cite news |last=Houston |first=Michael |date=18 January 2022 |title=Masters wins first gold of World Para Snow Sports Championships |work=[[Inside the Games|InsideTheGames.biz]] |url=https://www.insidethegames.biz/articles/1117950/world-para-snow-sports-champs-6 |access-date=18 January 2022}}</ref><ref name="usa_oksana_masters_claim_tenth_world_title_2022">{{Cite news |date=18 January 2022 |title=USA's Oksana Masters claims 10th world title days after recovering from COVID |work=Paralympic.org |url=https://www.paralympic.org/news/usa-s-oksana-masters-claims-10th-world-title-days-after-recovering-covid |access-date=18 January 2022}}</ref>. Masters 2022 ýyldaky Gyşky Paralimpiýa oýunlarynda oturyp ýaryşylýan 6 km aralyga biatlon ýaryşynda biatlon boýunça ilkinji Paralimpiýa altyn medalyny gazandy<ref>{{Cite web |last=OlympicTalk |date=March 5, 2022 |title=Oksana Masters wins first U.S. gold of Winter Paralympics |url=https://olympics.nbcsports.com/2022/03/04/oksana-masters-paralympics-biathlon/ |access-date=March 5, 2022 |website=OlympicTalk &#124; NBC Sports |language=en-US}}</ref>. Masters "Nordic" görnüşli gar sportundaky (ylgap baryp typmak we biatlon) üstünlikleri üçin "Maýyplygy bolan iň gowy zenan türgen" kategoriýasynda ESPY baýragyna iki gezek dalaşgär görkezildi<ref>{{Cite web |url=http://agm.us/oksana-masters-rio-2016/ |title=Oksana Masters |website=agm.us |access-date=2026-09-22 |archive-date=2025-11-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20251129131457/http://agm.us/oksana-masters-rio-2016 |url-status=dead}}</ref>. == Welosiped sportyndaky karýerasy == Masters UCI-niň Para-welosiped boýunça dünýä çempionatynda iki sany ýaşyl "Dünýä kubogy" medalyny we bir bürünç medaly gazandy<ref>{{cite web |url=https://olympics.com/en/paris-2024-paralympics/athlete/oksana-masters_2487472 |title=MASTERS Oksana |work=[[Paris 2024 Paralympics]]}} ([https://www.paralympic.org/en/paris-2024-paralympics/athlete/oksana-masters_2487472 alternate link], [https://paris2024.rtve.es/es/paris-2024-paralimpicos/atleta/oksana-masters_2487472 alternate link 2])</ref>. Ol Rio şäherinde geçirilen 2016 ýyldaky Paralimpiýa oýunlarynda el welosipedinde (hand-cycling) ýaryşyp, ýol ýaryşynda 4, wagta ýaryşda (time trial) bolsa 5 orny eýeledi. Tokioda geçirilen 2020 ýylky Paralimpiýa oýunlarynda ol wagt aýrylyp geçilýän ýaryşda we ýol ýaryşynda birinji orny eýeläp, tomusky oýunlardaky ilkinji altyn medallaryny gazandy. 2024 ýyldaky Pariž Paralimpiýa oýunlarynda Masters zenanlaryň arasyndaky H4-5 derejeli şahsy wagt aýrylyp geçilýän ýaryşda we H5 derejeli ýol ýaryşynda ýene-de iki sany altyn medal gazandy. Ýol ýaryşynda Masters soňky kilometrde beýleki üç türgeniň toparyndan öňe saýlanyp, ýeňiş gazandy. Ýaryşyň dartgynly pursady, toparyň öňünde gitmek nobatyny yzygiderli ret eden hytaýly türgen bilen baglanyşykly boldy. == Şahsy durmuşy == Masters özüniň watandaşy, tomusky we gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň türgeni Aaron Paýk bilen durmuş gurmaga sözleşdi<ref>{{Cite news |last=Schneider |first=Rachel |date=March 8, 2026 |title=Who Are Oksana Masters and Aaron Pike? Everything to Know About the Paralympic Power Couple |url=https://www.mensjournal.com/sports/oksana-masers-and-aaron-pike |access-date=March 10, 2026 |work=Men's Journal}}</ref>. == Media çykyşlary == Mastersiň durmuş hekaýasy birnäçe media serişdelerinde, şol sanda "Southwest Airlines" kompaniýasynyň uçuş wagtynda okalýan "Spirit" žurnalynda we "Sports Illustrated" neşirinde beýan edildi. Şeýle hem, ol "msn NOW" tarapyndan "Iň meşhur 11 Paralimpiýa türgeniniň" biri we "The Guardian" tarapyndan gözegçilikde saklanmaly ABŞ-nyň on türgeniniň biri diýlip yglan edildi; şeýle-de, ol "ESPN The Magazine" žurnalynyň ýyllyk "The Body Issue" (Bedene bagyşlanan sany) üçin ýalaňaç suratda düşdi<ref name="msn NOW">{{cite web |title=Meet the 11 hottest Paralympic athletes |publisher=msn NOW |date=August 24, 2012 |url=http://now.msn.com/see-11-of-the-hottest-paralympic-athletes |access-date=September 11, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20120827000621/http://now.msn.com/see-11-of-the-hottest-paralympic-athletes |archive-date=August 27, 2012}}</ref>. "Apple" kompaniýasy ony "Üýtgeşme döretmek. Her gezek bir programma arkaly" (Making a difference. One app at a time) atly wideoda görkezdi; bu wideoda ol iOS programmalarynyň kömegi bilen durmuşynyň nähili üýtgeändigini gürrüň berýär<ref>{{Cite news |url=https://bleacherreport.com/articles/1261357-espn-body-issue-2012-best-quotes-from-the-athletes-who-posed-for-the-mag |title=ESPN Body Issue 2012: Best Quotes from the Athletes Who Posed for the Mag |website=[[Bleacher Report]] |last1=Rapp |first1=Timothy}}</ref><ref>[https://www.apple.com/ios/videos/#developers iOS – Making a difference. One app at a time.] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20160703010757/http://www.apple.com/ios/videos/#developers |date=July 3, 2016 | url-status=dead}} Retrieved July 7, 2013.</ref>. == Salgylanmalar == {{Salgylanmalar|2}} {{Authority control}} {{DEFAULTSORT:Masters, Oksana}} [[Kategoriýa:1989 ýylda doglanlar]] [[Kategoriýa:Häzirki wagtda ýaşaýan adamlar]] [[Kategoriýa:Amerikaly zenan gaýykçylar]] [[Kategoriýa:ABŞ-nyň Paralimpiýa altyn medalçylary]] [[Kategoriýa:ABŞ-nyň Paralimpiýa kümüş medalçylary]] [[Kategoriýa:ABŞ-nyň Paralimpiýa bürünç medalçylary]] [[Kategoriýa:2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň gaýykçylary]] [[Kategoriýa:Hmelnitskiýden bolan türgenler]] [[Kategoriýa:ABŞ-nyň Paralimpiýa gaýykçylary]] [[Kategoriýa:Luiswillden (Kentukki) bolan türgenler]] [[Kategoriýa:Amerikada asylyp alnanlar]] [[Kategoriýa:Beden agzalaryny ýitiren amerikalylar]] [[Kategoriýa:Maýyplygy bolan amerikaly türgenler]] [[Kategoriýa:Ukrainadan ABŞ-a göçüp baranlar]] [[Kategoriýa:Aterton orta mekdebiniň uçurymlary]] [[Kategoriýa:2014 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň çypaýakly türgenleri]] [[Kategoriýa:2018 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň çypaýakly türgenleri]] [[Kategoriýa:2022 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň çypaýakly türgenleri]] [[Kategoriýa:2026 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň çypaýakly türgenleri]] [[Kategoriýa:2014 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň biatlonçylary]] [[Kategoriýa:2018 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň biatlonçylary]] [[Kategoriýa:2022 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň biatlonçylary]] [[Kategoriýa:2026 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň biatlonçylary]] [[Kategoriýa:2014 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:2018 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:2022 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:2026 ýylky gyşky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:2012 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:ABŞ-nyň Paralimpiýa welosipedçileri]] [[Kategoriýa:Welosipedçiler 2016 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda]] [[Kategoriýa:2020 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlaryna gatnaşan welosipedçiler]] [[Kategoriýa:2024 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlaryna gatnaşan welosipedçiler]] [[Kategoriýa:Amerikaly zenan welosipedçiler]] [[Kategoriýa:Amerikaly zenan biatlonçylar]] [[Kategoriýa:ABŞ-nyň adyndan çykyş eden Paralimpiýa biatlonçylary]] [[Kategoriýa:ABŞ-nyň adyndan çykyş eden Paralimpiýa çäge-gar typyşy boýunça türgenleri]] [[Kategoriýa:Laureus dünýä sport baýragynyň eýeleri]] [[Kategoriýa:Çäge-gar typyşy boýunça Paralimpiýa medallarynyň eýeleri]] [[Kategoriýa:Biatlon boýunça Paralimpiýa medallarynyň eýeleri]] [[Kategoriýa:Welosiped sporty boýunça Paralimpiýa medallarynyň eýeleri]] [[Kategoriýa:Eşmek sporty boýunça Paralimpiýa medallarynyň eýeleri]] [[Kategoriýa:"DeVry" uniwersitetiniň uçurymlary]] [[Kategoriýa:XXI asyryň amerikaly zenan türgenleri]] [[Kategoriýa:Polidaktiliýa (artykmaç barmaklylyk) ýagdaýy bolan adamlar]] [[Kategoriýa:Kentukkiden bolan welosipedçiler]] [[Kategoriýa:Çernobyl heläkçiligi bilen baglanyşykly adamlar]] nvwyem77hhe0zx4fuo0lnr7hqtbxh0x Paralimpiýa oýunlarynyň umumy medal tablisasy 0 25033 271045 270996 2026-09-28T00:30:33Z InternetArchiveBot 21623 Rescuing 1 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 271045 wikitext text/x-wiki Aşakda 1960 ýyldan 2026 ýyla çenli geçirilen '''ähli Paralimpiýa oýunlary boýunça umumy medallar tablisasy''' getirilýär. Halkara Paralimpiýa Komitetiniň (IPC) özi umumy (taryhy) tablisalary çap etmeýär, diňe aýry-aýry oýunlar boýunça resmi däl tablisalary hödürleýär. Şonuň üçin bu tablisa IPC-niň maglumatlar bazasyndaky aýry-aýry maglumatlary jemlemek arkaly düzüldi. Bu tablisa şeýle hem Madridde geçirilen we akyl taýdan maýyp türgenler üçin niýetlenen 1992 ýylyň Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda gazanylan medallary öz içine alýar; bu oýunlar Barselonada geçirilen Tomusky Paralimpiýa oýunlaryny gurnan şol bir Guramaçylyk komiteti (COOB'92) we Halkara utgaşdyryjy komitet (ICC) tarapyndan gurnalan bolsa-da, olaryň netijeleri IPC-niň maglumatlar bazasyna girizilmändir<ref>{{cite web|url=http://www.paralympic.org/release/Main_Sections_Menu/Sports/Results/paralympics_games.html |title=Results, Rankings & Records &#124; IPC |publisher=Paralympic.org |access-date=2014-02-10}}</ref>. Netijeler IPC-niň maglumatlar bazasynda häzirki wagtda görkezilýän ýurt kodlaryna laýyklykda paýlanýar. Adatça, bir kod bir Milli Paralimpiýa Komitetine (NPC) degişli bolýar. Dürli ýyllar üçin dürli kodlar görkezilen ýagdaýynda, eger IPC kodunyň ýönekeý üýtgemegi (meselem, Zimbabwe üçin RHO-dan ZIM-e geçiş) ýa-da ýurduň adynyň ýönekeý üýtgemegi (meselem, Seýlondan Şri-Lanka geçiş) ýaly ýagdaýlar bar bolsa, medallaryň sany jemlenýär. Medallar her bir NPC-e degişli hasaplanýandygy sebäpli, umumy sanlar şol ýurduň türgenleri tarapyndan başga bir NPC üçin (meselem, ýurt garaşsyzlygyny gazanmazdan öň) gazanylan medallary hemişe öz içine almaýar (birleşdirilen toparlar ýaly ýörite ýagdaýlar üçin aýry-aýry belliklere serediň). Kursiw bilen ýazylan ýurtlar häzirki wagtda ýok bolan döwlet gurluşlaryny aňladýar<ref name="paralympicanorak">{{cite web|url=http://paralympicanorak.wordpress.com/2012/06/25/madrid-1992-the-paralympic-games-that-time-forgot/ |title=Madrid 1992 – the Paralympic Games that time forgot! |publisher=Paralympic Anorak |date=25 June 2012|access-date=27 August 2021}}</ref>. == Medal tablisasy == [[File:Summer Paralympic Games Medal Map.svg|thumb|left|425px|Tomusky Paralimpiýa medallaryny gazanan ýurtlary görkezýän dünýä kartasy<br /> '''Legend:'''<br /> {{Legend2|#fcc861}} Iň bolmanda bir altyn medal gazanan ýurtlary aňladýar.<br /> {{Legend2|#808080}} Iň bolmanda bir kümüş medal gazanan, ýöne hiç hili altyn medal gazanmadyk ýurtlary aňladýar.<br /> {{Legend2|#dcb386}} Iň bolmanda bir bürünç medal gazanan (altyn ýa-da kümüş medaly bolmadyk) ýurtlary aňladýar.<br /> {{Legend2|#333333}} Medal gazanmadyk gatnaşyjy ýurtlary aňladýar.<br /> {{Legend2|#592e5f}} Tomusky Paralimpiýa oýunlaryna hiç haçan gatnaşmadyk ýurtlar]] [[File:Winter Paralympic Games Medal Map.svg|thumb|right|425px|Gyşky Paralimpiýa medallaryny gazanan ýurtlary görkezýän dünýä kartasy <br /> '''Legend:'''<br /> {{Legend2|#fcc861}} Iň bolmanda bir altyn medal gazanan ýurtlary aňladýar.<br /> {{Legend2|#808080}} Iň bolmanda bir kümüş medal gazanan, ýöne hiç hili altyn medal gazanmadyk ýurtlary aňladýar.<br /> {{Legend2|#dcb386}} Iň bolmanda bir bürünç medal gazanan (altyn ýa-da kümüş medaly bolmadyk) ýurtlary aňladýar.<br /> {{Legend2|#333333}} Medal gazanmadyk gatnaşyjy ýurtlary aňladýar.<br /> {{Legend2|#592e5f}} Gyşky Paralimpiýa oýunlaryna hiç haçan gatnaşmadyk ýurtlar]] {{sticky header}} {| class="wikitable sortable sticky-header-multi" style="margin-top:0; text-align:center; font-size:90%;" |- ! !style="background-color:#f2f2ce;" colspan=5; align="center";|[[Tomusky Paralimpiýa oýunlary]] !style="background-color:#cedff2;" colspan=5; align="center";|[[Gyşky Paralimpiýa oýunlary]] !colspan=5; align="center";|[[Paralimpiýa oýunlary|Umumy jemleýji]] |- !{{tooltip|2=Halkara Olimpiýa Komitetiniň ýurt kody|Topar (HOK kody)}} ! style="background-color:#f2f2ce; width:2em;"| {{tooltip|2=Her ýurduň gatnaşan Tomusky oýunlarynyň sany|№}} ! style="background-color:#f2f2ce; width:2em;"| {{tooltip|2=Her ýurduň gazanan Tomusky altyn medallarynyň sany|{{gold1}}}} ! style="background-color:#f2f2ce; width:2em;"| {{tooltip|2=Her ýurduň gazanan Tomusky kümüş medallarynyň sany|{{silver2}}}} ! style="background-color:#f2f2ce; width:2em;"| {{tooltip|2=Her ýurduň gazanan Tomusky bürünç medallarynyň sany|{{bronze3}}}} ! style="background-color:#f2f2ce; width:2em;"| {{tooltip|2=Her ýurduň gazanan Tomusky medallarynyň umumy sany|Jemi}} ! style="background-color:#cedff2; width:2em;"| {{tooltip|2=Her ýurduň gatnaşan Gyşky oýunlarynyň sany|№}} ! style="background-color:#cedff2; width:2em;"| {{tooltip|2=Her ýurduň gazanan Gyşky altyn medallarynyň sany|{{gold1}}}} ! style="background-color:#cedff2; width:2em;"| {{tooltip|2=Her ýurduň gazanan Gyşky kümüş medallarynyň sany|{{silver2}}}} ! style="background-color:#cedff2; width:2em;"| {{tooltip|2=Her ýurduň gazanan gyşky bürünç medallarynyň sany|{{bronze3}}}} ! style="background-color:#cedff2; width:2em;"| {{tooltip|2=Her ýurduň gazanan gyşky medallarynyň umumy sany|Jemi}} !style="width:2em;"| {{tooltip|2=Her ýurduň gatnaşan oýunlarynyň umumy sany|№}} !style="width:2em;"| {{tooltip|2=Her ýurduň gazanan altyn medallarynyň umumy sany|{{gold1}}}} !style="width:2em;"| {{tooltip|2=Her ýurduň gazanan kümüş medallarynyň umumy sany|{{silver2}}}} !style="width:2em;"| {{tooltip|2=Her ýurduň gazanan bürünç medallarynyň umumy sany|{{bronze3}}}} !style="width:2em;"| {{tooltip|2=Her ýurduň gazanan ähli medallarynyň umumy sany|Jemi}} |- |align=left|[[Alžir]] | style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|33|| style="background:#f2f2ce;"|22|| style="background:#f2f2ce;"|41|| style="background:#f2f2ce;"|96 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |9||33||22||41||96 |- |align=left|[[Angola]] | style="background:#f2f2ce;"|8|| style="background:#f2f2ce;"|4|| style="background:#f2f2ce;"|3|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|8 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |8||4||3||1||8 |- |align=left|[[Argentina]] | style="background:#f2f2ce;"|17|| style="background:#f2f2ce;"|33|| style="background:#f2f2ce;"|69|| style="background:#f2f2ce;"|76|| style="background:#f2f2ce;"|178 | style="background:#cedff2;"|5|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |22||33||69||76||178 |- |align=left|[[Awstraliýa]] | style="background:#f2f2ce;"|17|| style="background:#f2f2ce;"|407|| style="background:#f2f2ce;"|439|| style="background:#f2f2ce;"|422|| style="background:#f2f2ce;"|1268 | style="background:#cedff2;"|12|| style="background:#cedff2;"|12|| style="background:#cedff2;"|7|| style="background:#cedff2;"|19|| style="background:#cedff2;"|38 |29||419||447||440||1306 |- |align=left|[[Awstriýa]] | style="background:#f2f2ce;"|17|| style="background:#f2f2ce;"|113|| style="background:#f2f2ce;"|131|| style="background:#f2f2ce;"|132|| style="background:#f2f2ce;"|376 | style="background:#cedff2;"|14|| style="background:#cedff2;"|116|| style="background:#cedff2;"|122|| style="background:#cedff2;"|120|| style="background:#cedff2;"|358 |31||229||253||252||754 |- |align=left|[[Azerbaýjan]] | style="background:#f2f2ce;"|8|| style="background:#f2f2ce;"|27|| style="background:#f2f2ce;"|21|| style="background:#f2f2ce;"|20|| style="background:#f2f2ce;"|68 | style="background:#cedff2;"|1|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |9||27||21||20||68 |- |align=left|[[Bahreýn]] | style="background:#f2f2ce;"|5|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|2|| style="background:#f2f2ce;"|3|| style="background:#f2f2ce;"|5 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |5||0||2||3||5 |- |align=left|[[Bruneý]] | style="background:#f2f2ce;"|11|| style="background:#f2f2ce;"|2|| style="background:#f2f2ce;"|3|| style="background:#f2f2ce;"|5|| style="background:#f2f2ce;"|10 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |11||2||3||5||10 |- |align=left|[[Belarus]] | style="background:#f2f2ce;"|6|| style="background:#f2f2ce;"|41|| style="background:#f2f2ce;"|33|| style="background:#f2f2ce;"|31|| style="background:#f2f2ce;"|105 | style="background:#cedff2;"|8|| style="background:#cedff2;"|9|| style="background:#cedff2;"|12|| style="background:#cedff2;"|16|| style="background:#cedff2;"|37 |15||50||45||47||140 |- |align=left|[[Belgiýa]] | style="background:#f2f2ce;"|17|| style="background:#f2f2ce;"|95|| style="background:#f2f2ce;"|97|| style="background:#f2f2ce;"|93|| style="background:#f2f2ce;"|285 | style="background:#cedff2;"|10|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|2|| style="background:#cedff2;"|2 |27||95||97||95||287 |- |align=left|[[Bosniýa we Gersegowina]] | style="background:#f2f2ce;"|8|| style="background:#f2f2ce;"|2|| style="background:#f2f2ce;"|5|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|8 | style="background:#cedff2;"|5|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |13||2||5||1||8 |- |align=left|[[Botswana]] | style="background:#f2f2ce;"|5|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |5||1||0||0||1 |- |align=left|[[Braziliýa]] | style="background:#f2f2ce;"|14|| style="background:#f2f2ce;"|135|| style="background:#f2f2ce;"|160|| style="background:#f2f2ce;"|171|| style="background:#f2f2ce;"|466 | style="background:#cedff2;"|4|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|1|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|1 |18||135||161||171||467 |- |align=left|[[Bolgariýa]] | style="background:#f2f2ce;"|10|| style="background:#f2f2ce;"|6|| style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|3|| style="background:#f2f2ce;"|18 | style="background:#cedff2;"|7|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |17||6||9||3||18 |- |align=left|[[Kabo-Werde]] | style="background:#f2f2ce;"|6|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |6||0||0||1||1 |- |align=left|[[Kanada]] | style="background:#f2f2ce;"|15|| style="background:#f2f2ce;"|410|| style="background:#f2f2ce;"|347|| style="background:#f2f2ce;"|356|| style="background:#f2f2ce;"|1113 | style="background:#cedff2;"|14|| style="background:#cedff2;"|63|| style="background:#cedff2;"|54|| style="background:#cedff2;"|86|| style="background:#cedff2;"|210 |29||473||401||442||1323 |- |align=left|[[Çili]] | style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|4|| style="background:#f2f2ce;"|3|| style="background:#f2f2ce;"|6|| style="background:#f2f2ce;"|13 | style="background:#cedff2;"|7|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |16||4||3||6||13 |- |align=left|[[Hytaý]]{{efn|name=CHN|Does not include totals of [[Chinese Taipei]] (TPE) or [[Hong Kong]] (HKG).}} | style="background:#f2f2ce;"|11|| style="background:#f2f2ce;"|629|| style="background:#f2f2ce;"|476|| style="background:#f2f2ce;"|352|| style="background:#f2f2ce;"|1457 | style="background:#cedff2;"|7|| style="background:#cedff2;"|34|| style="background:#cedff2;"|33|| style="background:#cedff2;"|39|| style="background:#cedff2;"|106 |18||663||509||391||1522 |- |align=left|[[File:Chinese_Taipei_Paralympic_Flag.svg|22px]] [[Chinese Taipei at the Paralympics|Chinese Taipei]] (TPE) | style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|5|| style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|16|| style="background:#f2f2ce;"|30 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |9||5||9||16||30 |- |align=left|[[Kolumbiýa]] | style="background:#f2f2ce;"|12|| style="background:#f2f2ce;"|13|| style="background:#f2f2ce;"|22|| style="background:#f2f2ce;"|40|| style="background:#f2f2ce;"|75 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |12||13||22||40||75 |- |align=left|[[Kosta-Rika]] | style="background:#f2f2ce;"|8|| style="background:#f2f2ce;"|3|| style="background:#f2f2ce;" |1|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|4 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |8||3||1||0||4 |- |align=left|[[Kot-d'Iwuar]] | style="background:#f2f2ce;"|8|| style="background:#f2f2ce;"|3|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|5 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |8||3||1||1||5 |- |align=left|[[Horwatiýa]] | style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|6|| style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|15|| style="background:#f2f2ce;"|30 | style="background:#cedff2;"|7|| style="background:#cedff2;"|1|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|1|| style="background:#cedff2;"|2 |16||7||9||16||32 |- |align=left|[[Kuba]] | style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|49|| style="background:#f2f2ce;"|23|| style="background:#f2f2ce;"|30|| style="background:#f2f2ce;"|102 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |9||49||23||30||102 |- |align=left|[[Kipr]] | style="background:#f2f2ce;"|10|| style="background:#f2f2ce;"|3|| style="background:#f2f2ce;"|4|| style="background:#f2f2ce;"|3|| style="background:#f2f2ce;"|10 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |10||3||4||3||10 |- |align=left|[[Çehiýa]]{{efn|name=BOH|Totals not combined with those of Czechoslovakia (TCH) Competed 1960-1992.}} | style="background:#f2f2ce;"|8|| style="background:#f2f2ce;"|44|| style="background:#f2f2ce;"|48|| style="background:#f2f2ce;"|53|| style="background:#f2f2ce;"|145 | style="background:#cedff2;"|9|| style="background:#cedff2;"|6|| style="background:#cedff2;"|9|| style="background:#cedff2;"|6|| style="background:#cedff2;"|21 |17||50||57||59||167 |- |align=left|''[[Çehoslowakiýa]]''{{efn|name=TCH|Competed 1960-1992. Does not include medals won by the [[Czech Republic]] (CZE) or [[Slovakia]] (SVK) (1994-current).}} | style="background:#f2f2ce;"|4|| style="background:#f2f2ce;"|4|| style="background:#f2f2ce;"|5|| style="background:#f2f2ce;"|8|| style="background:#f2f2ce;"|17 | style="background:#cedff2;"|5|| style="background:#cedff2;"|3|| style="background:#cedff2;"|5|| style="background:#cedff2;"|2|| style="background:#cedff2;"|10 |9||7||10||10||27 |- |align=left|[[Daniýa]] | style="background:#f2f2ce;"|15|| style="background:#f2f2ce;"|104|| style="background:#f2f2ce;"|94|| style="background:#f2f2ce;"|116|| style="background:#f2f2ce;"|314 | style="background:#cedff2;"|13|| style="background:#cedff2;"|2|| style="background:#cedff2;"|1|| style="background:#cedff2;"|3|| style="background:#cedff2;"|6 |28||106||95||119||320 |- |align=left|[[Dominikan Respublikasy]] | style="background:#f2f2ce;"|7|| style="background:#f2f2ce;"|3|| style="background:#f2f2ce;"|6|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|10 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |7||3||6||1||10 |- |align=left|[[Ekwador]] | style="background:#f2f2ce;"|11|| style="background:#f2f2ce;"|3|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|4|| style="background:#f2f2ce;"|7 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |11||3||0||4||7 |- |align=left|[[Müsür]] | style="background:#f2f2ce;"|14|| style="background:#f2f2ce;"|51|| style="background:#f2f2ce;"|71|| style="background:#f2f2ce;"|68|| style="background:#f2f2ce;"|190 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |14||51||71||68||190 |- |align=left|[[Salwador]] | style="background:#f2f2ce;"|7|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|1|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |7||0||0||1||1 |- |align=left|[[Estoniýa]] | style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|4|| style="background:#f2f2ce;"|8|| style="background:#f2f2ce;"|7|| style="background:#f2f2ce;"|19 | style="background:#cedff2;"|6|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|1|| style="background:#cedff2;"|1 |14||4||8||8||20 |- |align=left|[[Efiopiýa]] | style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|3|| style="background:#f2f2ce;"|3|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|6 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |9||3||3||0||6 |- |align=left|[[Farer adalary]] | style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|7|| style="background:#f2f2ce;"|5|| style="background:#f2f2ce;"|13 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |9||1||7||5||13 |- |align=left|[[Fiji]] | style="background:#f2f2ce;"|10|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |10||1||0||0||1 |- |align=left|[[Finlýandiýa]] | style="background:#f2f2ce;"|16|| style="background:#f2f2ce;"|76|| style="background:#f2f2ce;"|100|| style="background:#f2f2ce;"|107|| style="background:#f2f2ce;"|283 | style="background:#cedff2;"|14|| style="background:#cedff2;"|79|| style="background:#cedff2;"|52|| style="background:#cedff2;"|62|| style="background:#cedff2;"|194 |30||155||153||169||477 |- |align=left|[[Fransiýa]] | style="background:#f2f2ce;"|17|| style="background:#f2f2ce;"|376|| style="background:#f2f2ce;"|390|| style="background:#f2f2ce;"|401|| style="background:#f2f2ce;"|1167 | style="background:#cedff2;"|13|| style="background:#cedff2;"|72|| style="background:#cedff2;"|66|| style="background:#cedff2;"|65|| style="background:#cedff2;"|203 |30||448||456||466||1370 |- |align=left|''[[Günbatar Germaniýa]]''{{efn|name=FRG|Recognized as separate NPC from 1960-1988. Totals not combined with those of [[Germany]] (GER).}} | style="background:#f2f2ce;"|8|| style="background:#f2f2ce;"|322|| style="background:#f2f2ce;"|260|| style="background:#f2f2ce;"|246|| style="background:#f2f2ce;"|828 | style="background:#cedff2;"|4|| style="background:#cedff2;"|32|| style="background:#cedff2;"|43|| style="background:#cedff2;"|38|| style="background:#cedff2;"|113 |12||354||303||284||941 |- |align=left|[[Gruziýa]] | style="background:#f2f2ce;"|5|| style="background:#f2f2ce;"|2|| style="background:#f2f2ce;"|7|| style="background:#f2f2ce;"|4|| style="background:#f2f2ce;"|13 | style="background:#cedff2;"|3|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |7||2||7||4||13 |- |align=left|[[Germaniýa]]{{efn|name=GER|This does not include [[West Germany]] (FRG) or [[East Germany]] (GDR).}} | style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|209|| style="background:#f2f2ce;"|280|| style="background:#f2f2ce;"|278|| style="background:#f2f2ce;"|767 | style="background:#cedff2;"|10|| style="background:#cedff2;"|100|| style="background:#cedff2;"|97|| style="background:#cedff2;"|93|| style="background:#cedff2;"|302 |19||309||377||380||1069 |- |align=left|''[[Gündogar Germaniýa]]''{{efn|name=GDR|Recognized as separate NPC from 1968-1988, first entry in 1984. Totals not combined with those of [[Germany]] (GER).}} | style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|3|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|4 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |1||0||3||1||4 |- |align=left|[[Beýik Britaniýa]] | style="background:#f2f2ce;"|17|| style="background:#f2f2ce;"|718|| style="background:#f2f2ce;"|669|| style="background:#f2f2ce;"|661|| style="background:#f2f2ce;"|2048 | style="background:#cedff2;"|14|| style="background:#cedff2;"|3|| style="background:#cedff2;"|15|| style="background:#cedff2;"|24|| style="background:#cedff2;"|41 |31||721||684||685||2090 |- |align=left|[[Gresiýa]] | style="background:#f2f2ce;"|13|| style="background:#f2f2ce;"|23|| style="background:#f2f2ce;"|43|| style="background:#f2f2ce;"|51|| style="background:#f2f2ce;"|117 | style="background:#cedff2;"|7|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |20||23||43||51||117 |- |align=left|[[Gwatemala]] | style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|2 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |9||1||0||1||2 |- |align=left|[[Gonkong]]{{efn|name=HKG|Includes all medals won by athletes representing the Hong Kong National Olympic Committee, designated as {{flag|Hong Kong|colonial}} from 1960-1996 and {{flag|Hong Kong, China}} since 2000.}} | style="background:#f2f2ce;"|14|| style="background:#f2f2ce;"|43|| style="background:#f2f2ce;"|43|| style="background:#f2f2ce;"|53|| style="background:#f2f2ce;"|139 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |14||43||43||53||139 |- |align=left|[[Wengriýa]] | style="background:#f2f2ce;"|13|| style="background:#f2f2ce;"|43|| style="background:#f2f2ce;"|61|| style="background:#f2f2ce;"|69|| style="background:#f2f2ce;"|173 | style="background:#cedff2;"|5|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |18||43||61||69||173 |- |align=left|[[Islandiýa]] | style="background:#f2f2ce;"|12|| style="background:#f2f2ce;"|24|| style="background:#f2f2ce;"|16|| style="background:#f2f2ce;"|41|| style="background:#f2f2ce;"|81 | style="background:#cedff2;"|6|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |18||24||16||41||81 |- |align=left|''[[Ýugoslawiýa]]''{{efn|name=IOP|Individual Yugoslav athletes taking part in the [[1992 Summer Paralympics]] because Yugoslavia was under UN sanctions. Totals not combined with those of Yugoslavia (YUG).}} | style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|4|| style="background:#f2f2ce;"|3|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|8 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |1||4||3||1||8 |- |align=left|[[Hindistan]] | style="background:#f2f2ce;"|12|| style="background:#f2f2ce;"|16|| style="background:#f2f2ce;"|21|| style="background:#f2f2ce;"|23|| style="background:#f2f2ce;"|60 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |12||16||21||23||60 |- |align=left|[[Indoneziýa]] | style="background:#f2f2ce;"|12|| style="background:#f2f2ce;"|7|| style="background:#f2f2ce;"|15|| style="background:#f2f2ce;"|19|| style="background:#f2f2ce;"|41 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |12||7||15||19||41 |- |align=left|[[Eýran]] | style="background:#f2f2ce;"|10|| style="background:#f2f2ce;"|75|| style="background:#f2f2ce;"|58|| style="background:#f2f2ce;"|52|| style="background:#f2f2ce;"|185 | style="background:#cedff2;"|7|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |17||75||58||52||185 |- |align=left|[[Yrak]] | style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|4|| style="background:#f2f2ce;"|8|| style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|21 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |9||4||8||9||21 |- |align=left|[[Irlandiýa]] | style="background:#f2f2ce;"|17|| style="background:#f2f2ce;"|71|| style="background:#f2f2ce;"|71|| style="background:#f2f2ce;"|97|| style="background:#f2f2ce;"|239 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |17||71||71||97||239 |- |align=left|[[Ysraýyl]]<ref>{{cite web |author=Great Britain |url=http://www.london2012.com/paralympics/country/israel/profile/index.html |title=Summary of Paralympic Games Appearances - Israel (1960-2008) |publisher=London2012.com |date=2012-09-09 |access-date=2014-02-10}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref><ref>{{cite web |author=Great Britain |url=http://www.london2012.com/paralympics/country/israel/medals/index.html |title=Israel's medals count |publisher=London 2012 |date=2012-09-09 |access-date=2014-02-10 |url-status=dead |archive-date=2012-10-29 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121029215300/http://www.london2012.com/paralympics/country/israel/medals/index.html }}</ref> | style="background:#f2f2ce;"|17|| style="background:#f2f2ce;"|133|| style="background:#f2f2ce;"|127|| style="background:#f2f2ce;"|134|| style="background:#f2f2ce;"|394 | style="background:#cedff2;"|2|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |18||133||127||134||394 |- |align=left|[[Italiýa]] | style="background:#f2f2ce;"|17|| style="background:#f2f2ce;"|191 || style="background:#f2f2ce;"|217|| style="background:#f2f2ce;"|262|| style="background:#f2f2ce;"|670 | style="background:#cedff2;"|14|| style="background:#cedff2;"|23|| style="background:#cedff2;"|32|| style="background:#cedff2;"|34|| style="background:#cedff2;"|89 |31||211||244||295||760 |- |align=left|[[Ýamaýka]] | style="background:#f2f2ce;"|14|| style="background:#f2f2ce;"|21|| style="background:#f2f2ce;"|16|| style="background:#f2f2ce;"|18|| style="background:#f2f2ce;"|54 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |14||21||16||18||55 |- |align=left|[[Ýaponiýa]] | style="background:#f2f2ce;"|16|| style="background:#f2f2ce;"|141|| style="background:#f2f2ce;"|150|| style="background:#f2f2ce;"|177|| style="background:#f2f2ce;"|468 | style="background:#cedff2;"|14|| style="background:#cedff2;"|27|| style="background:#cedff2;"|37|| style="background:#cedff2;"|38|| style="background:#cedff2;"|101 |29||168||187||215||570 |- |align=left|[[Iordaniýa]] | style="background:#f2f2ce;"|10|| style="background:#f2f2ce;"|7|| style="background:#f2f2ce;"|7|| style="background:#f2f2ce;"|8|| style="background:#f2f2ce;"|22 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |10||7||7||8||22 |- |align=left|[[Gazagystan]] | style="background:#f2f2ce;"|8|| style="background:#f2f2ce;"|4|| style="background:#f2f2ce;"|7|| style="background:#f2f2ce;"|5|| style="background:#f2f2ce;"|16 | style="background:#cedff2;"|8|| style="background:#cedff2;"|2|| style="background:#cedff2;"|1|| style="background:#cedff2;"|2|| style="background:#cedff2;"|5 |16||6||8||7||21 |- |align=left|[[Keniýa]] | style="background:#f2f2ce;"|13|| style="background:#f2f2ce;"|19|| style="background:#f2f2ce;"|17|| style="background:#f2f2ce;"|14|| style="background:#f2f2ce;"|50 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |13||19||17||14||50 |- |align=left|[[Kuweýt]] | style="background:#f2f2ce;"|12|| style="background:#f2f2ce;"|13|| style="background:#f2f2ce;"|18|| style="background:#f2f2ce;"|23|| style="background:#f2f2ce;"|54 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |12||13||18||23||54 |- |align=left|[[Laos]] | style="background:#f2f2ce;"|6|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |6||0||0||1||1 |- |align=left|[[Latwiýa]] | style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|8|| style="background:#f2f2ce;" |8|| style="background:#f2f2ce;" |8|| style="background:#f2f2ce;"|24 | style="background:#cedff2;"|4|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|1|| style="background:#cedff2;"|1 |12||8||8||9||25 |- |align=left|[[Liwan]] | style="background:#f2f2ce;"|5|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|2|| style="background:#f2f2ce;"|2 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |5||0||0||2||2 |- |align=left|[[Liwiýa]] | style="background:#f2f2ce;"|8|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |8||0||0||1||1 |- |align=left|[[Lihtenşteýn]] | style="background:#f2f2ce;"|4|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|0 | style="background:#cedff2;"|3|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|1|| style="background:#cedff2;"|1 |7||0||0||1||1 |- |align=left|[[Litwa]] | style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|6|| style="background:#f2f2ce;"|12|| style="background:#f2f2ce;"|19|| style="background:#f2f2ce;"|37 | style="background:#cedff2;"|2|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |11||6||12||19||37 |- |align=left|[[Lýuksemburg]] | style="background:#f2f2ce;"|8|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|4|| style="background:#f2f2ce;"|3|| style="background:#f2f2ce;"|8 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |8||1||4||3||8 |- |align=left|[[Malaýziýa]] | style="background:#f2f2ce;"|11|| style="background:#f2f2ce;" |8|| style="background:#f2f2ce;" |6|| style="background:#f2f2ce;" |7|| style="background:#f2f2ce;" |21 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |11||8||6||7||21 |- |align=left|[[Malta]] | style="background:#f2f2ce;"|11|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|2|| style="background:#f2f2ce;"|5|| style="background:#f2f2ce;"|7 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |11||0||2||6||8 |- |align=left|[[Mawriki]] | style="background:#f2f2ce;"|7|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |7||0||0||1||1 |- |align=left|[[Meksika]] | style="background:#f2f2ce;"|14|| style="background:#f2f2ce;"|107|| style="background:#f2f2ce;"|98|| style="background:#f2f2ce;"|123|| style="background:#f2f2ce;"|328 | style="background:#cedff2;"|6|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |20||107||98||123||328 |- |align=left|[[Moldowa]] | style="background:#f2f2ce;"|8|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|3|| style="background:#f2f2ce;"|4 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |8||0||1||3||4 |- |align=left|[[Mongoliýa]] | style="background:#f2f2ce;"|7|| style="background:#f2f2ce;"|3|| style="background:#f2f2ce;"|3|| style="background:#f2f2ce;"|2|| style="background:#f2f2ce;"|8 | style="background:#cedff2;"|5|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |11||3||3||2||8 |- |align=left|[[Çernogoriýa]] | style="background:#f2f2ce;"|5|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|2|| style="background:#f2f2ce;"|2 | style="background:#cedff2;"|1|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |5||0||0||2||2 |- |align=left|[[Marokko]] | style="background:#f2f2ce;"|10|| style="background:#f2f2ce;"|19|| style="background:#f2f2ce;"|17|| style="background:#f2f2ce;"|17|| style="background:#f2f2ce;"|53 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |10||19||17||17||53 |- |align=left|[[Mozambik]] | style="background:#f2f2ce;"|4|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |4||0||0||1||1 |- |align=left|[[Mýanma]] | style="background:#f2f2ce;"|7|| style="background:#f2f2ce;"|2|| style="background:#f2f2ce;"|3|| style="background:#f2f2ce;"|2|| style="background:#f2f2ce;"|7 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |7||2||3||2||7 |- |align=left|[[Namibiýa]] | style="background:#f2f2ce;"|7|| style="background:#f2f2ce;"|3|| style="background:#f2f2ce;"|4|| style="background:#f2f2ce;"|5|| style="background:#f2f2ce;"|12 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |7||3||4||5||12 |- |align=left|[[Nepal]] | style="background:#f2f2ce;"|6|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |6||0||0||1||1 |- |align=left|[[Niderlandiýa]] | style="background:#f2f2ce;"|17|| style="background:#f2f2ce;"|328|| style="background:#f2f2ce;"|279|| style="background:#f2f2ce;"|257|| style="background:#f2f2ce;"|864 | style="background:#cedff2;"|11|| style="background:#cedff2;"|9|| style="background:#cedff2;"|14|| style="background:#cedff2;"|7|| style="background:#cedff2;"|30 |28||337||293||264||894 |- |align=left|''[[Bitarap Paralimpik türgenler]]''{{efn|name=NPA|Competed in 2018 and 2024. Totals not combined with those of the [[Russia]] (RUS) nor [[Belarus]] (BLR).}} | style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|26|| style="background:#f2f2ce;"|22|| style="background:#f2f2ce;"|23|| style="background:#f2f2ce;"|71 | style="background:#cedff2;"|1|| style="background:#cedff2;"|8|| style="background:#cedff2;"|10|| style="background:#cedff2;"|6|| style="background:#cedff2;"|24 |2||34||32||29||95 |- |align=left|[[Täze Zelandiýa]] | style="background:#f2f2ce;"|15|| style="background:#f2f2ce;"|81|| style="background:#f2f2ce;" |64|| style="background:#f2f2ce;" |65|| style="background:#f2f2ce;" |210 | style="background:#cedff2;"|14|| style="background:#cedff2;"|17|| style="background:#cedff2;" |8|| style="background:#cedff2;" |11|| style="background:#cedff2;" |36 |27||98||73||76||246 |- |align=left|[[Nigeriýa]] | style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|42|| style="background:#f2f2ce;"|22|| style="background:#f2f2ce;"|23|| style="background:#f2f2ce;"|80 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |9||42||22||23||87 |- |align=left|[[Demirgazyk Makedoniýa]] | style="background:#f2f2ce;"|8|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|2 | style="background:#cedff2;"|1|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |8||1||1||0||2 |- |align=left|[[Norwegiýa]] | style="background:#f2f2ce;"|16|| style="background:#f2f2ce;"|117|| style="background:#f2f2ce;"|108|| style="background:#f2f2ce;"|99|| style="background:#f2f2ce;"|324 | style="background:#cedff2;"|14|| style="background:#cedff2;"|142|| style="background:#cedff2;"|112|| style="background:#cedff2;"|88|| style="background:#cedff2;"|338 |30||259||220||187||662 |- |align=left|[[Oman]] | style="background:#f2f2ce;"|10|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |10||0||0||1||1 |- |align=left|[[Päkistan]] | style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|2|| style="background:#f2f2ce;"|4 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |9||1||1||2||4 |- |align=left|[[Palestina]] | style="background:#f2f2ce;"|7|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|2|| style="background:#f2f2ce;"|3 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |7||0||1||2||3 |- |align=left|[[Panama]] | style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|3|| style="background:#f2f2ce;"|4|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|8 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |9||3||4||1||8 |- |align=left|[[Papua-Täze Gwineýa]] | style="background:#f2f2ce;"|7|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |7||0||1||0||1 |- |align=left|[[Peru]] | style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|5|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|4|| style="background:#f2f2ce;"|10 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |9||5||1||4||10 |- |align=left|[[Filippinler]] | style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|2|| style="background:#f2f2ce;"|2 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |9||0||0||2||2 |- |align=left|[[Polşa]] | style="background:#f2f2ce;"|14|| style="background:#f2f2ce;"|277|| style="background:#f2f2ce;"|271|| style="background:#f2f2ce;"|228|| style="background:#f2f2ce;"|776 | style="background:#cedff2;"|13|| style="background:#cedff2;"|11|| style="background:#cedff2;"|7|| style="background:#cedff2;"|29|| style="background:#cedff2;"|45 |26||288||278||259||823 |- |align=left|[[Portugaliýa]] | style="background:#f2f2ce;"|12|| style="background:#f2f2ce;"|27|| style="background:#f2f2ce;"|31|| style="background:#f2f2ce;"|43|| style="background:#f2f2ce;"|101 | style="background:#cedff2;"|1|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |12||27||31||43||101 |- |align=left|[[Puerto-Riko]] | style="background:#f2f2ce;"|10|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|2|| style="background:#f2f2ce;"|4|| style="background:#f2f2ce;"|7 | style="background:#cedff2;"|2|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |11||1||2||4||7 |- |align=left|[[Katar]] | style="background:#f2f2ce;"|8|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|2|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|3 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |8||0||2||1||3 |- |align=left|[[Rodeziýa]] | style="background:#f2f2ce;"|2|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|2|| style="background:#f2f2ce;"|2 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |2||0||0||2||2 |- |align=left|''[[Rodeziýa]]''{{efn|name=RHO|Competed 1960-1972. Totals not combined with those of the [[Zimbabwe]] (ZIM).}} | style="background:#f2f2ce;"|4|| style="background:#f2f2ce;"|21|| style="background:#f2f2ce;"|18|| style="background:#f2f2ce;"|15|| style="background:#f2f2ce;"|54 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |4||21||18||15||54 |- |align=left|[[Rumyniýa]] | style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|12|| style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|10|| style="background:#f2f2ce;"|31 | style="background:#cedff2;"|5|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |13||12||9||10||31 |- |align=left|[[Russiýa]]{{efn|name=RUS|Competed 1994-2014. Totals not combined with those of the [[Soviet Union]] (URS).}} | style="background:#f2f2ce;"|5|| style="background:#f2f2ce;"|91|| style="background:#f2f2ce;"|87|| style="background:#f2f2ce;"|90|| style="background:#f2f2ce;"|268 | style="background:#cedff2;"|7|| style="background:#cedff2;"|92|| style="background:#cedff2;"|89|| style="background:#cedff2;"|67|| style="background:#cedff2;"|233 |12||183||176||157||501 |- |align=left|''[[Russiýanyň paralimpiýa komiteti]]'' | style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|36|| style="background:#f2f2ce;"|33|| style="background:#f2f2ce;"|49|| style="background:#f2f2ce;"|116 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |1||36||33||49||116 |- |align=left|[[Ruanda]] | style="background:#f2f2ce;"|7|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |7||0||0||1||1 |- |align=left|[[Saud Arabystany]] | style="background:#f2f2ce;"|8|| style="background:#f2f2ce;"|2|| style="background:#f2f2ce;"|2|| style="background:#f2f2ce;"|2|| style="background:#f2f2ce;"|6 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |8||2||2||2||6 |- |align=left|[[Serbiýa]] | style="background:#f2f2ce;"|5|| style="background:#f2f2ce;"|8|| style="background:#f2f2ce;"|13|| style="background:#f2f2ce;"|7|| style="background:#f2f2ce;"|28 | style="background:#cedff2;"|5|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |10||8||13||7||28 |- |align=left|''[[Serbiýa we Çernogoriýa]]''{{efn|name=SCG|Does not include medals won by athletes from the [[Federal Republic of Yugoslavia]] (YUG, 1996-2000).}} | style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|2|| style="background:#f2f2ce;"|2 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |1||0||0||2||2 |- |align=left|[[Singapur]] | style="background:#f2f2ce;"|10|| style="background:#f2f2ce;"|7|| style="background:#f2f2ce;"|3|| style="background:#f2f2ce;"|4|| style="background:#f2f2ce;"|14 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |10||7||3||4||14 |- |align=left|[[Slowakiýa]] | style="background:#f2f2ce;"|8|| style="background:#f2f2ce;"|27|| style="background:#f2f2ce;"|23|| style="background:#f2f2ce;"|25|| style="background:#f2f2ce;"|75 | style="background:#cedff2;"|9|| style="background:#cedff2;"|18|| style="background:#cedff2;"|21|| style="background:#cedff2;"|26|| style="background:#cedff2;"|66 |16||45||44||52||141 |- |align=left|[[Sloweniýa]] | style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|5|| style="background:#f2f2ce;"|10|| style="background:#f2f2ce;"|11|| style="background:#f2f2ce;"|26 | style="background:#cedff2;"|7|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |16||5||10||11||26 |- |align=left|[[Günorta Afrika Respublikasy]] | style="background:#f2f2ce;"|13|| style="background:#f2f2ce;"|123|| style="background:#f2f2ce;"|95|| style="background:#f2f2ce;"|92|| style="background:#f2f2ce;"|310 | style="background:#cedff2;"|6|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |19||123||95||92||310 |- |align=left|[[Günorta Koreýa]] | style="background:#f2f2ce;"|15|| style="background:#f2f2ce;"|134|| style="background:#f2f2ce;"|126|| style="background:#f2f2ce;"|135|| style="background:#f2f2ce;"|395 | style="background:#cedff2;"|10|| style="background:#cedff2;"|3|| style="background:#cedff2;"|6|| style="background:#cedff2;"|3|| style="background:#cedff2;"|12 |25||137||132||138||407 |- |align=left|''[[Sowet Soýuzy]]''{{efn|name=URS|Competed 1960-1988. Does not include the totals from the [[Unified Team at the Paralympics|Unified Team]] (EUN, 1992), nor the totals from pre- and post-Soviet republics (RUS, UKR, etc.).}} | style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|21|| style="background:#f2f2ce;"|19|| style="background:#f2f2ce;"|15|| style="background:#f2f2ce;"|55 | style="background:#cedff2;"|1|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|2|| style="background:#cedff2;"|2 |2||21||19||17||57 |- |align=left|[[Ispaniýa]] | style="background:#f2f2ce;"|15|| style="background:#f2f2ce;"|224|| style="background:#f2f2ce;"|247|| style="background:#f2f2ce;"|256|| style="background:#f2f2ce;"|727 | style="background:#cedff2;"|12|| style="background:#cedff2;"|17|| style="background:#cedff2;"|17|| style="background:#cedff2;"|13|| style="background:#cedff2;"|47 |27||241||264||269||774 |- |align=left|[[Şri-Lanka]] | style="background:#f2f2ce;"|8|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|3|| style="background:#f2f2ce;"|4 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |8||1||1||3||5 |- |align=left|[[Sudan]] | style="background:#f2f2ce;"|3|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |3||1||0||0||1 |- |align=left|[[Şwesiýa]] | style="background:#f2f2ce;"|17|| style="background:#f2f2ce;"|235|| style="background:#f2f2ce;"|234|| style="background:#f2f2ce;"|180|| style="background:#f2f2ce;"|649 | style="background:#cedff2;"|14|| style="background:#cedff2;"|31|| style="background:#cedff2;"|35|| style="background:#cedff2;"|49|| style="background:#cedff2;"|115 |31||265||269||229||764 |- |align=left|[[Şweýsariýa]] | style="background:#f2f2ce;"|17|| style="background:#f2f2ce;"|101|| style="background:#f2f2ce;"|109|| style="background:#f2f2ce;"|107|| style="background:#f2f2ce;"|317 | style="background:#cedff2;"|14|| style="background:#cedff2;"|55|| style="background:#cedff2;"|58|| style="background:#cedff2;"|52|| style="background:#cedff2;"|165 |31||160||165||159||480 |- |align=left|[[Siriýa]] | style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |9||0||0||1||1 |- |align=left|[[Taýland]] | style="background:#f2f2ce;"|11|| style="background:#f2f2ce;"|30|| style="background:#f2f2ce;"|40|| style="background:#f2f2ce;"|47|| style="background:#f2f2ce;"|117 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |11||30||40||47||117 |- |align=left|[[Trinidad we Tobago]] | style="background:#f2f2ce;"|5|| style="background:#f2f2ce;"|3|| style="background:#f2f2ce;"|2|| style="background:#f2f2ce;"|2|| style="background:#f2f2ce;"|7 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |5||3||2||2||7 |- |align=left|[[Tunis]] | style="background:#f2f2ce;"|10|| style="background:#f2f2ce;"|48|| style="background:#f2f2ce;"|41|| style="background:#f2f2ce;"|25|| style="background:#f2f2ce;"|114 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |10||48||41||25||114 |- |align=left|[[Türkiýe]] | style="background:#f2f2ce;"|8|| style="background:#f2f2ce;"|14|| style="background:#f2f2ce;"|20|| style="background:#f2f2ce;"|32|| style="background:#f2f2ce;"|66 | style="background:#cedff2;"|3|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |10||14||20||32||66 |- |align=left|[[Uganda]] | style="background:#f2f2ce;"|10|| style="background:#f2f2ce;"|0|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|2 | style="background:#cedff2;"|2|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |12||0||1||1||2 |- |align=left|[[Ukraina]] | style="background:#f2f2ce;"|8|| style="background:#f2f2ce;"|171|| style="background:#f2f2ce;"|190|| style="background:#f2f2ce;"|193|| style="background:#f2f2ce;"|554 | style="background:#cedff2;"|8|| style="background:#cedff2;"|41|| style="background:#cedff2;"|63|| style="background:#cedff2;"|62|| style="background:#cedff2;"|166 |16||212||253||255||720 |- |align=left|''[[Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygy]]''{{efn|name=EUN|Team of several [[Commonwealth of Independent States]] nations that competed together in 1992 after the breakup of the [[Soviet Union]]. Totals not combined with those of the Soviet Union (URS).}} | style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|20|| style="background:#f2f2ce;"|15|| style="background:#f2f2ce;"|16|| style="background:#f2f2ce;"|51 | style="background:#cedff2;"|1|| style="background:#cedff2;"|10|| style="background:#cedff2;"|8|| style="background:#cedff2;"|3|| style="background:#cedff2;"|21 |2||30||23||19||72 |- |align=left|[[Birleşen Arap Emirlikleri]] | style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|5|| style="background:#f2f2ce;"|11|| style="background:#f2f2ce;"|6|| style="background:#f2f2ce;"|22 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |9||5||11||6||22 |- |align=left|[[ABŞ]] | style="background:#f2f2ce;"|17|| style="background:#f2f2ce;"|844|| style="background:#f2f2ce;"|778|| style="background:#f2f2ce;"|766|| style="background:#f2f2ce;"|2388 | style="background:#cedff2;"|14|| style="background:#cedff2;"|133|| style="background:#cedff2;"|135|| style="background:#cedff2;"|93|| style="background:#cedff2;"|361 |31||977||913||859||2749 |- |align=left|[[Urugwaý]] | style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|5|| style="background:#f2f2ce;"|4|| style="background:#f2f2ce;"|6|| style="background:#f2f2ce;"|15 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |9||5||4||6||15 |- |align=left|[[Özbegistan]] | style="background:#f2f2ce;"|6|| style="background:#f2f2ce;"|26|| style="background:#f2f2ce;"|21|| style="background:#f2f2ce;"|30|| style="background:#f2f2ce;"|77 | style="background:#cedff2;"|3|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |9||26||21||30||77 |- |align=left|[[Wenesuela]] | style="background:#f2f2ce;"|10|| style="background:#f2f2ce;"|7|| style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|14|| style="background:#f2f2ce;"|30 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |10||7||9||14||30 |- |align=left|[[Wýetnam]] | style="background:#f2f2ce;"|7|| style="background:#f2f2ce;"|1|| style="background:#f2f2ce;"|2|| style="background:#f2f2ce;"|3|| style="background:#f2f2ce;"|6 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |7||1||2||3||6 |- |align=left|''[[Ýugoslawiýa]]''{{efn|name=YUG|Includes medals won by athletes from the [[Socialist Federal Republic of Yugoslavia]] (1960-1992 Winter) and the [[Federal Republic of Yugoslavia]] (1996-2000), all of which used the name "Yugoslavia" and the country code YUG. Does not include medals won by [[Serbia and Montenegro]] (SCG, 2002-2006) or of any other ex-SFRY nation that have won medals since 1992 (CRO, SLO, BIH, MKD). Also does not include medals won by Yugoslav athletes competing as [[Independent Olympic Participants at the 1992 Summer Olympics]] (IOP).}} | style="background:#f2f2ce;"|6|| style="background:#f2f2ce;"|18|| style="background:#f2f2ce;"|22|| style="background:#f2f2ce;"|30|| style="background:#f2f2ce;"|70 | style="background:#cedff2;"|4|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|1|| style="background:#cedff2;"|1 |10||18||22||31||71 |- |align=left|[[Zimbabwe]] | style="background:#f2f2ce;"|10|| style="background:#f2f2ce;"|2|| style="background:#f2f2ce;"|9|| style="background:#f2f2ce;"|6|| style="background:#f2f2ce;"|17 | style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0|| style="background:#cedff2;"|0 |10||2||9||6||17 |- class="sortbottom" ! Totals !! 17 !! 8083 ||| 7882 || 7972 || 23937 !! 14 !! 1173 || 1157 || 1143 || 3473 !! 31 !! 9246 ||9039 || 9115 || 27400 |} ==Medalsyz ýurtlar== 2024 ýylda Parižde geçirilen tomusky Paralimpiýa oýunlaryndan soň, häzirki 183 Milli Paralimpiýa Komitetiniň 66-sy henizem Paralimpiýa medalyny gazanyp bilmedi. Bu sanawa iki taryhy Milli Paralimpiýa Komiteti hem goşuldy. {| class="wikitable sortable sticky-header" style="margin-top:0; text-align:center; font-size:90%;" !Topar (IPC kody) !№ Tomus !№ Gyş !№ Oýunlar |- |align=left|[[Owganystan]] | style="background:#f2f2ce;"|7 | style="background:#cedff2;"|0 |7 |- |align=left|[[Albaniýa]] | style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0 |1 |- |align=left|[[Andorra]] | style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|6 |6 |- |align=left|[[Antigua we Barbuda]] | style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0 |1 |- |align=left|[[Ermenistan]] | style="background:#f2f2ce;"|8 | style="background:#cedff2;"|6 |14 |- |align=left|[[Aruba]] | style="background:#f2f2ce;"|3 | style="background:#cedff2;"|0 |3 |- |align=left|[[Bangladeş]] | style="background:#f2f2ce;"|3 | style="background:#cedff2;"|0 |3 |- |align=left|[[Barbados]] | style="background:#f2f2ce;"|6 | style="background:#cedff2;"|0 |6 |- |align=left|[[Benin]] | style="background:#f2f2ce;"|7 | style="background:#cedff2;"|0 |7 |- |align=left|[[Bermuda]] | style="background:#f2f2ce;"|8 | style="background:#cedff2;"|0 |8 |- |align=left|[[Butan]] | style="background:#f2f2ce;"|2 | style="background:#cedff2;"|0 |2 |- |align=left|[[Bruneý]] | style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0 |1 |- |align=left|[[Burkina-Faso]] | style="background:#f2f2ce;"|8 | style="background:#cedff2;"|0 |8 |- |align=left|[[Burundi]] | style="background:#f2f2ce;"|5 | style="background:#cedff2;"|0 |5 |- |align=left|[[Kamerun]] | style="background:#f2f2ce;"|7 | style="background:#cedff2;"|0 |7 |- |align=left|[[Kamerun]] | style="background:#f2f2ce;"|4 | style="background:#cedff2;"|0 |4 |- |align=left|[[Orta Afrika Respublikasy]] | style="background:#f2f2ce;"|6 | style="background:#cedff2;"|0 |6 |- |align=left|[[Komor adalary]] | style="background:#f2f2ce;"|2 | style="background:#cedff2;"|0 |2 |- |align=left|[[Kongo Demokratik Respublikasy]] | style="background:#f2f2ce;"|4 | style="background:#cedff2;"|0 |4 |- |align=left|[[Jibuti]] | style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0 |1 |- |align=left|[[Eritreýa]] | style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0 |1 |- |align=left|[[Gabon]] | style="background:#f2f2ce;"|5 | style="background:#cedff2;"|0 |5 |- |align=left|[[Gambiýa]] | style="background:#f2f2ce;"|4 | style="background:#cedff2;"|0 |4 |- |align=left|[[Gana]] | style="background:#f2f2ce;"|6 | style="background:#cedff2;"|0 |6 |- |align=left|[[Grenada]] | style="background:#f2f2ce;"|2 | style="background:#cedff2;"|0 |2 |- |align=left|[[Gwineýa]] | style="background:#f2f2ce;"|5 | style="background:#cedff2;"|0 |5 |- |align=left|[[Gwineýa-Bisau]] | style="background:#f2f2ce;"|4 | style="background:#cedff2;"|0 |4 |- |align=left|[[Gaýana]] | style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0 |1 |- |align=left|[[Gaiti]] | style="background:#f2f2ce;"|5 | style="background:#cedff2;"|0 |5 |- |align=left|[[Gonduras]] | style="background:#f2f2ce;"|8 | style="background:#cedff2;"|0 |8 |- |align=left|[[Kiribati]] | style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0 |1 |- |align=left|[[Kosowo]] | style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0 |1 |- |align=left|[[Gyrgyzystan]] | style="background:#f2f2ce;"|8 | style="background:#cedff2;"|0 |8 |- |align=left|[[Lesoto]] | style="background:#f2f2ce;"|7 | style="background:#cedff2;"|0 |7 |- |align=left|[[Liberiýa]] | style="background:#f2f2ce;"|3 | style="background:#cedff2;"|0 |3 |- |align=left|[[Makau]] | style="background:#f2f2ce;"|9 | style="background:#cedff2;"|0 |9 |- |align=left|[[Madagaskar]] | style="background:#f2f2ce;"|4 | style="background:#cedff2;"|0 |4 |- |align=left|[[Malawi]] | style="background:#f2f2ce;"|4 | style="background:#cedff2;"|0 |4 |- |align=left|[[Maldiwler]] | style="background:#f2f2ce;"|2 | style="background:#cedff2;"|0 |2 |- |align=left|[[Mali]] | style="background:#f2f2ce;"|6 | style="background:#cedff2;"|0 |6 |- |align=left|[[Mawritaniýa]] | style="background:#f2f2ce;"|3 | style="background:#cedff2;"|0 |3 |- |align=left|[[Nikaragua]] | style="background:#f2f2ce;"|5 | style="background:#cedff2;"|0 |5 |- |align=left|[[Niger]] | style="background:#f2f2ce;"|6 | style="background:#cedff2;"|0 |6 |- |align=left|[[Demirgazyk Koreýa]] | style="background:#f2f2ce;"|2 | style="background:#cedff2;"|1 |3 |- |align=left|[[Paragwaý]] | style="background:#f2f2ce;"|2 | style="background:#cedff2;"|0 |2 |- |align=left|[[Kongo Respublikasy]] | style="background:#f2f2ce;"|3 | style="background:#cedff2;"|0 |3 |- |align=left|[[Sent-Winsent we Grenadinler]] | style="background:#f2f2ce;"|2 | style="background:#cedff2;"|0 |2 |- |align=left|[[Samoa]] | style="background:#f2f2ce;"|5 | style="background:#cedff2;"|0 |5 |- |align=left|[[San-Marino]] | style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0 |1 |- |align=left|[[San-Tome we Prinsipi]] | style="background:#f2f2ce;"|3 | style="background:#cedff2;"|0 |3 |- |align=left|[[Senegal]] | style="background:#f2f2ce;"|6 | style="background:#cedff2;"|0 |6 |- |align=left|[[Seýşel adalary]] | style="background:#f2f2ce;"|2 | style="background:#cedff2;"|0 |2 |- |align=left|[[Sierra-Leone]] | style="background:#f2f2ce;"|5 | style="background:#cedff2;"|0 |5 |- |align=left|[[Solomon adalary]] | style="background:#f2f2ce;"|3 | style="background:#cedff2;"|0 |3 |- |align=left|[[Somali]] | style="background:#f2f2ce;"|3 | style="background:#cedff2;"|0 |3 |- |align=left|[[Surinam]] | style="background:#f2f2ce;"|5 | style="background:#cedff2;"|0 |5 |- |align=left|[[Täjigistan]] | style="background:#f2f2ce;"|4 | style="background:#cedff2;"|1 |5 |- |align=left|[[Tanzaniýa]] | style="background:#f2f2ce;"|7 | style="background:#cedff2;"|0 |7 |- |align=left|[[Gündogar Timor]] | style="background:#f2f2ce;"|4 | style="background:#cedff2;"|0 |4 |- |align=left|[[Togo]] | style="background:#f2f2ce;"|3 | style="background:#cedff2;"|0 |3 |- |align=left|[[Tonga]] | style="background:#f2f2ce;"|6 | style="background:#cedff2;"|0 |6 |- |align=left|[[Türkmenistan]] | style="background:#f2f2ce;"|5 | style="background:#cedff2;"|0 |5 |- |align=left|[[Wanuatu]] | style="background:#f2f2ce;"|4 | style="background:#cedff2;"|0 |4 |- |align=left|[[Amerikanyň Wirgin adalary]] | style="background:#f2f2ce;"|4 | style="background:#cedff2;"|0 |4 |- |align=left|[[Ýemen]] | style="background:#f2f2ce;"|3 | style="background:#cedff2;"|0 |3 |- |align=left|[[Zambiýa]] | style="background:#f2f2ce;"|6 | style="background:#cedff2;"|0 |6 |- |align=left|[[File:IPC_logo_(1994-2004).svg|24px]] | style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0 |1 |- |align=left|[[File:IPC_logo_(2004-2019).svg|24px]] | style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0 |1 |- class="sortbottom" ! Totals !! 16 !! 12 !! 28 |} Tablisa ilki bilen her bir Paralimpiýa komitetiniň adyna görä tertipleşdirilendir, ýöne ony islendik beýleki sütüne — meselem, altyn medallaryň umumy sanyna ýa-da medallaryň jemi sanyna — görä-de tertipleşdirip bolýar. Altyn, kümüş we soňra bürünç medallara görä tertipleşdirmek üçin (bu usul IPC we ABŞ-dan daşardaky teleýaýlym kompaniýalarynyň köpüsi tarapyndan resmi däl ýagdaýda ulanylýar) ilki bürünç medallar sütüni, soňra kümüş we ahyrsoňy altyn medallar sütüni boýunça tertipleşdirmelidir. Bu tablisadaky medallaryň umumy sany Milano-Kortinada geçiriljek 2026 ýylyň Gyşky Paralimpiýa oýunlaryna çenli bolan ýagdaýy görkezýär. == Medalsyz ýurtlar == 2024 ýylda Parižde geçirilen tomusky Paralimpiýa oýunlaryndan soň, häzirki 183 Milli Paralimpiýa Komitetiniň 66-sy henizem Paralimpiýa medalyny gazanyp bilmedi. Bu sanawa iki taryhy Milli Paralimpiýa Komiteti hem goşuldy. {| class="wikitable sortable sticky-header" style="margin-top:0; text-align:center; font-size:90%;" !Topar (IPC kody) !Tomusky oýunlaryň sany !Gyşky oýunlaryň sany !Oýunlaryň umumy sany |- |align=left|[[Owganystan]] | style="background:#f2f2ce;"|7 | style="background:#cedff2;"|0 |7 |- |align=left|[[Albaniýa]] | style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0 |1 |- |align=left|[[Andorra]] | style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|6 |6 |- |align=left|[[Antigua we Barbuda]] | style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0 |1 |- |align=left|[[Ermenistan]] | style="background:#f2f2ce;"|8 | style="background:#cedff2;"|6 |14 |- |align=left|[[Aruba]] | style="background:#f2f2ce;"|3 | style="background:#cedff2;"|0 |3 |- |align=left|[[Bangladeş]] | style="background:#f2f2ce;"|3 | style="background:#cedff2;"|0 |3 |- |align=left|[[Barbados]] | style="background:#f2f2ce;"|6 | style="background:#cedff2;"|0 |6 |- |align=left|[[Benin]] | style="background:#f2f2ce;"|7 | style="background:#cedff2;"|0 |7 |- |align=left|[[Bermuda]] | style="background:#f2f2ce;"|8 | style="background:#cedff2;"|0 |8 |- |align=left|[[Butan]] | style="background:#f2f2ce;"|2 | style="background:#cedff2;"|0 |2 |- |align=left|[[Bruneý]] | style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0 |1 |- |align=left|[[Burkina-Faso]] | style="background:#f2f2ce;"|8 | style="background:#cedff2;"|0 |8 |- |align=left|[[Burundi]] | style="background:#f2f2ce;"|5 | style="background:#cedff2;"|0 |5 |- |align=left|[[Kamerun]] | style="background:#f2f2ce;"|7 | style="background:#cedff2;"|0 |7 |- |align=left|[[Kamerun]] | style="background:#f2f2ce;"|4 | style="background:#cedff2;"|0 |4 |- |align=left|[[Orta Afrika Respublikasy]] | style="background:#f2f2ce;"|6 | style="background:#cedff2;"|0 |6 |- |align=left|[[Komor adalary]] | style="background:#f2f2ce;"|2 | style="background:#cedff2;"|0 |2 |- |align=left|[[Kongo Demokratik Respublikasy]] | style="background:#f2f2ce;"|4 | style="background:#cedff2;"|0 |4 |- |align=left|[[Jibuti]] | style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0 |1 |- |align=left|[[Eritreýa]] | style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0 |1 |- |align=left|[[Gabon]] | style="background:#f2f2ce;"|5 | style="background:#cedff2;"|0 |5 |- |align=left|[[Gambiýa]] | style="background:#f2f2ce;"|4 | style="background:#cedff2;"|0 |4 |- |align=left|[[Gana]] | style="background:#f2f2ce;"|6 | style="background:#cedff2;"|0 |6 |- |align=left|[[Grenada]] | style="background:#f2f2ce;"|2 | style="background:#cedff2;"|0 |2 |- |align=left|[[Gwineýa]] | style="background:#f2f2ce;"|5 | style="background:#cedff2;"|0 |5 |- |align=left|[[Gwineýa-Bisau]] | style="background:#f2f2ce;"|4 | style="background:#cedff2;"|0 |4 |- |align=left|[[Gaýana]] | style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0 |1 |- |align=left|[[Gaiti]] | style="background:#f2f2ce;"|5 | style="background:#cedff2;"|0 |5 |- |align=left|[[Gonduras]] | style="background:#f2f2ce;"|8 | style="background:#cedff2;"|0 |8 |- |align=left|[[Kiribati]] | style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0 |1 |- |align=left|[[Kosowo]] | style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0 |1 |- |align=left|[[Gyrgyzystan]] | style="background:#f2f2ce;"|8 | style="background:#cedff2;"|0 |8 |- |align=left|[[Lesoto]] | style="background:#f2f2ce;"|7 | style="background:#cedff2;"|0 |7 |- |align=left|[[Liberiýa]] | style="background:#f2f2ce;"|3 | style="background:#cedff2;"|0 |3 |- |align=left|[[Makau]] | style="background:#f2f2ce;"|9 | style="background:#cedff2;"|0 |9 |- |align=left|[[Madagaskar]] | style="background:#f2f2ce;"|4 | style="background:#cedff2;"|0 |4 |- |align=left|[[Malawi]] | style="background:#f2f2ce;"|4 | style="background:#cedff2;"|0 |4 |- |align=left|[[Maldiwler]] | style="background:#f2f2ce;"|2 | style="background:#cedff2;"|0 |2 |- |align=left|[[Mali]] | style="background:#f2f2ce;"|6 | style="background:#cedff2;"|0 |6 |- |align=left|[[Mawritaniýa]] | style="background:#f2f2ce;"|3 | style="background:#cedff2;"|0 |3 |- |align=left|[[Nikaragua]] | style="background:#f2f2ce;"|5 | style="background:#cedff2;"|0 |5 |- |align=left|[[Niger]] | style="background:#f2f2ce;"|6 | style="background:#cedff2;"|0 |6 |- |align=left|[[Demirgazyk Koreýa]] | style="background:#f2f2ce;"|2 | style="background:#cedff2;"|1 |3 |- |align=left|[[Paragwaý]] | style="background:#f2f2ce;"|2 | style="background:#cedff2;"|0 |2 |- |align=left|[[Kongo Respublikasy]] | style="background:#f2f2ce;"|3 | style="background:#cedff2;"|0 |3 |- |align=left|[[Sent-Winsent we Grenadinler]] | style="background:#f2f2ce;"|2 | style="background:#cedff2;"|0 |2 |- |align=left|[[Samoa]] | style="background:#f2f2ce;"|5 | style="background:#cedff2;"|0 |5 |- |align=left|[[San-Marino]] | style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0 |1 |- |align=left|[[San-Tome we Prinsipi]] | style="background:#f2f2ce;"|3 | style="background:#cedff2;"|0 |3 |- |align=left|[[Senegal]] | style="background:#f2f2ce;"|6 | style="background:#cedff2;"|0 |6 |- |align=left|[[Seýşel adalary]] | style="background:#f2f2ce;"|2 | style="background:#cedff2;"|0 |2 |- |align=left|[[Sierra-Leone]] | style="background:#f2f2ce;"|5 | style="background:#cedff2;"|0 |5 |- |align=left|[[Solomon adalary]] | style="background:#f2f2ce;"|3 | style="background:#cedff2;"|0 |3 |- |align=left|[[Somali]] | style="background:#f2f2ce;"|3 | style="background:#cedff2;"|0 |3 |- |align=left|[[Surinam]] | style="background:#f2f2ce;"|5 | style="background:#cedff2;"|0 |5 |- |align=left|[[Täjigistan]] | style="background:#f2f2ce;"|4 | style="background:#cedff2;"|1 |5 |- |align=left|[[Tanzaniýa]] | style="background:#f2f2ce;"|7 | style="background:#cedff2;"|0 |7 |- |align=left|[[Gündogar Timor]] | style="background:#f2f2ce;"|4 | style="background:#cedff2;"|0 |4 |- |align=left|[[Togo]] | style="background:#f2f2ce;"|3 | style="background:#cedff2;"|0 |3 |- |align=left|[[Tonga]] | style="background:#f2f2ce;"|6 | style="background:#cedff2;"|0 |6 |- |align=left|[[Türkmenistan]] | style="background:#f2f2ce;"|5 | style="background:#cedff2;"|0 |5 |- |align=left|[[Wanuatu]] | style="background:#f2f2ce;"|4 | style="background:#cedff2;"|0 |4 |- |align=left|[[ABŞ-nyň Wirgin adalary]] | style="background:#f2f2ce;"|4 | style="background:#cedff2;"|0 |4 |- |align=left|[[Ýemen]] | style="background:#f2f2ce;"|3 | style="background:#cedff2;"|0 |3 |- |align=left|[[Zambiýa]] | style="background:#f2f2ce;"|6 | style="background:#cedff2;"|0 |6 |- |align=left|[[File:IPC_logo_(1994-2004).svg|24px]] ''[[2000-nji ýylyň tomusky Paralimpiýa oýunlarynda şahsy paralimpiýa türgenleri|Şahsy paralimpiýa türgenleri]] (IPA)'' | style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0 |1 |- |align=left|[[File:IPC_logo_(2004-2019).svg|24px]] ''[[2016-njy ýylyň tomusky Paralimpiýa oýunlarynda garaşsyz paralimpiýa türgenleri topary|Garaşsyz paralimpiýa türgenleri]] (API)'' | style="background:#f2f2ce;"|1 | style="background:#cedff2;"|0 |1 |- class="sortbottom" ! Jemi !! 16 !! 12 !! 28 |} == Doly medal sanawy == Bu medal sanawy, şol wagtky Halkara Utgaşdyryjy Komitet (ICC) we Barselonada geçirilen 1992 ýylyň Tomusky Paralimpiýa oýunlaryny gurnan şol bir Guramaçylyk Komiteti (COOB'92) tarapyndan gurnalan hem-de şol bir çäräniň bir bölegi hasaplanýan, Madridde zehin taýdan maýyp türgenler üçin geçirilen 1992 ýylyň Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda gazanylan medallary hem öz içine alýar. Ýöne bu netijeler Halkara Paralimpiýa Komitetiniň (IPC) maglumatlar bazasynda ýokdur. {{col-begin}} {{col-2}} ===Tomusky Paralimpiýa oýunlary (1960–2024)=== {{Medals table | caption = | host = | remaining_text = | show_limit = | team = {{Tooltip|NOC|Milli Paralimpiýa komiteti}} | flag_template = flagIPCteam | event = | gold_USA = 844 | silver_USA = 778 | bronze_USA = 766 | gold_GBR = 718 | silver_GBR = 669 | bronze_GBR = 661 | gold_CHN = 629 | silver_CHN = 476 | bronze_CHN = 352 | gold_CAN = 410 | silver_CAN = 349 | bronze_CAN = 359 | gold_AUS = 407 | silver_AUS = 439 | bronze_AUS = 422 | gold_FRA = 376 | silver_FRA = 390 | bronze_FRA = 401 | gold_FRG = 322 | silver_FRG = 260 | bronze_FRG = 246 | host_FRG = yes | gold_NED = 328 | silver_NED = 279 | bronze_NED = 258 | gold_POL = 277 | silver_POL = 271 | bronze_POL = 228 | gold_SWE = 235 | silver_SWE = 234 | bronze_SWE = 180 | gold_ESP = 224 | silver_ESP = 247 | bronze_ESP = 256 | gold_GER = 209 | silver_GER = 270 | bronze_GER = 278 | gold_ITA = 191 | silver_ITA = 217 | bronze_ITA = 262 | gold_UKR = 171 | silver_UKR = 190 | bronze_UKR = 193 | gold_JPN = 141 | silver_JPN = 150 | bronze_JPN = 177 | gold_BRA = 135 | silver_BRA = 160 | bronze_BRA = 171 | gold_KOR = 134 | silver_KOR = 126 | bronze_KOR = 135 | gold_ISR = 133 | silver_ISR = 127 | bronze_ISR = 134 | gold_RSA = 123 | silver_RSA = 95 | bronze_RSA = 92 | gold_NOR = 117 | silver_NOR = 108 | bronze_NOR = 99 | gold_AUT = 113 | silver_AUT = 131 | bronze_AUT = 132 | gold_MEX = 107 | silver_MEX = 98 | bronze_MEX = 123 | gold_SUI = 101 | silver_SUI = 109 | bronze_SUI = 107 | gold_DEN = 104 | silver_DEN = 94 | bronze_DEN = 116 | gold_BEL = 95 | silver_BEL = 97 | bronze_BEL = 93 | gold_RUS = 91 | silver_RUS = 87 | bronze_RUS = 90 | gold_NZL = 81 | silver_NZL = 64 | bronze_NZL = 65 | gold_FIN = 76 | silver_FIN = 100 | bronze_FIN = 108 | gold_IRI = 75 | silver_IRI = 58 | bronze_IRI = 52 | gold_IRL = 71 | silver_IRL = 71 | bronze_IRL = 97 | gold_EGY = 51 | silver_EGY = 71 | bronze_EGY = 68 | gold_CUB = 49 | silver_CUB = 23 | bronze_CUB = 29 | gold_TUN = 48 | silver_TUN = 42 | bronze_TUN = 25 | gold_CZE = 44 | silver_CZE = 48 | bronze_CZE = 53 | gold_HUN = 43 | silver_HUN = 61 | bronze_HUN = 69 | gold_HKG = 43 | silver_HKG = 43 | bronze_HKG = 53 | gold_BLR = 41 | silver_BLR = 33 | bronze_BLR = 31 | gold_NGR = 42 | silver_NGR = 22 | bronze_NGR = 23 | gold_RPC = 36 | silver_RPC = 33 | bronze_RPC = 49 |host_RPC = yes | gold_ARG = 33 | silver_ARG = 69 | bronze_ARG = 76 | gold_ALG = 33 | silver_ALG = 22 | bronze_ALG = 41 | gold_THA = 30 | silver_THA = 40 | bronze_THA = 47 | gold_POR = 27 | silver_POR = 34 | bronze_POR = 45 | gold_SVK = 27 | silver_SVK = 23 | bronze_SVK = 25 | gold_AZE = 27 | silver_AZE = 21 | bronze_AZE = 20 | gold_NPA = 26 | silver_NPA = 22 | bronze_NPA = 23 |host_NPA = yes | gold_UZB = 26 | silver_UZB = 21 | bronze_UZB = 30 | gold_URS = 21 | silver_URS = 19 | bronze_URS = 15 | host_URS = yes | gold_RHO = 21 | silver_RHO = 18 | bronze_RHO = 15 | host_RHO = yes | gold_JAM = 21 | silver_JAM = 16 | bronze_JAM = 18 | gold_GRE = 23 | silver_GRE = 43 | bronze_GRE = 51 | gold_EUN = 20 | silver_EUN = 15 | bronze_EUN = 16 | host_EUN = yes | gold_KEN = 21 | silver_KEN = 18 | bronze_KEN = 16 | gold_YUG = 18 | silver_YUG = 22 | bronze_YUG = 30 | host_YUG = yes | gold_MAR = 19 | silver_MAR = 17 | bronze_MAR = 17 | gold_IND = 16 | silver_IND = 21 | bronze_IND = 23 | gold_ISL = 24 | silver_ISL = 16 | bronze_ISL = 41 | gold_TUR = 14 | silver_TUR = 20 | bronze_TUR = 32 | gold_COL = 13 | silver_COL = 22 | bronze_COL = 40 | gold_KUW = 13 | silver_KUW = 18 | bronze_KUW = 23 | gold_ROU = 12 | silver_ROU = 9 | bronze_ROU = 10 | gold_SRB = 8 | silver_SRB = 13 | bronze_SRB = 7 | gold_LAT = 8 | silver_LAT = 8 | bronze_LAT = 8 | gold_MAS = 8 | silver_MAS = 6 | bronze_MAS = 7 | gold_INA = 7 | silver_INA = 15 | bronze_INA = 19 | gold_VEN = 7 | silver_VEN = 9 | bronze_VEN = 14 | gold_JOR = 7 | silver_JOR = 7 | bronze_JOR = 8 | gold_SGP = 7 | silver_SGP = 3 | bronze_SGP = 4 | gold_LTU = 6 | silver_LTU = 12 | bronze_LTU = 19 | gold_CRO = 6 | silver_CRO = 9 | bronze_CRO = 15 | gold_BUL = 6 | silver_BUL = 9 | bronze_BUL = 3 | gold_UAE = 5 | silver_UAE = 11 | bronze_UAE = 6 | gold_SLO = 5 | silver_SLO = 10 | bronze_SLO = 11 | gold_TPE = 5 | silver_TPE = 9 | bronze_TPE = 16 | name_TPE = [[File%3AChinese_Taipei_Paralympic_Flag.svg|23px]] [[Chinese Taipei at the Paralympics|Chinese Taipei]] (TPE) | gold_URU = 5 | silver_URU = 4 | bronze_URU = 6 | gold_PER = 5 | silver_PER = 1 | bronze_PER = 4 | gold_IRQ = 4 | silver_IRQ = 8 | bronze_IRQ = 9 | gold_EST = 4 | silver_EST = 8 | bronze_EST = 7 | gold_KAZ = 4 | silver_KAZ = 7 | bronze_KAZ = 5 | gold_TCH = 4 | silver_TCH = 5 | bronze_TCH = 8 | host_TCH = yes | gold_CHI = 5 | silver_CHI = 3 | bronze_CHI = 6 | gold_ANG = 4 | silver_ANG = 3 | bronze_ANG = 1 | gold_IPP = 4 | silver_IPP = 3 | bronze_IPP = 1 | host_IPP = yes | gold_NAM = 3 | silver_NAM = 4 | bronze_NAM = 5 | gold_CYP = 3 | silver_CYP = 4 | bronze_CYP = 3 | gold_PAN = 3 | silver_PAN = 4 | bronze_PAN = 1 | gold_MGL = 3 | silver_MGL = 3 | bronze_MGL = 2 | gold_ETH = 3 | silver_ETH = 3 | bronze_ETH = 0 | gold_TTO = 3 | silver_TTO = 2 | bronze_TTO = 2 | gold_CIV = 3 | silver_CIV = 1 | bronze_CIV = 1 | gold_CRC = 3 | silver_CRC = 1 | bronze_CRC = 0 | gold_ECU = 3 | silver_ECU = 0 | bronze_ECU = 4 | gold_ZIM = 2 | silver_ZIM = 9 | bronze_ZIM = 6 | gold_GEO = 2 | silver_GEO = 7 | bronze_GEO = 4 | gold_BIH = 2 | silver_BIH = 5 | bronze_BIH = 1 | gold_BRN = 2 | silver_BRN = 3 | bronze_BRN = 5 | gold_MYA = 2 | silver_MYA = 3 | bronze_MYA = 2 | gold_KSA = 2 | silver_KSA = 2 | bronze_KSA = 2 | gold_FRO = 1 | silver_FRO = 7 | bronze_FRO = 5 | gold_LUX = 1 | silver_LUX = 4 | bronze_LUX = 3 | gold_PUR = 1 | silver_PUR = 2 | bronze_PUR = 4 | gold_VIE = 1 | silver_VIE = 2 | bronze_VIE = 3 | gold_SRI = 1 | silver_SRI = 1 | bronze_SRI = 3 | gold_PAK = 1 | silver_PAK = 1 | bronze_PAK = 2 | gold_MKD = 1 | silver_MKD = 1 | bronze_MKD = 0 | gold_GUA = 1 | silver_GUA = 0 | bronze_GUA = 1 | gold_BOT = 1 | silver_BOT = 0 | bronze_BOT = 0 | gold_DOM = 3 | silver_DOM = 6 | bronze_DOM = 1 | gold_FIJ = 1 | silver_FIJ = 0 | bronze_FIJ = 0 | gold_SUD = 1 | silver_SUD = 0 | bronze_SUD = 0 | gold_GDR = 0 | silver_GDR = 3 | bronze_GDR = 1 | host_GDR = yes | gold_MLT = 0 | silver_MLT = 2 | bronze_MLT = 5 | gold_BAH = 0 | silver_BAH = 2 | bronze_BAH = 3 | gold_QAT = 0 | silver_QAT = 2 | bronze_QAT = 1 | gold_MDA = 0 | silver_MDA = 1 | bronze_MDA = 3 | gold_PLE = 0 | silver_PLE = 1 | bronze_PLE = 2 | gold_UGA = 0 | silver_UGA = 1 | bronze_UGA = 1 | gold_PNG = 0 | silver_PNG = 1 | bronze_PNG = 0 | gold_LBN = 0 | silver_LBN = 0 | bronze_LBN = 2 | gold_MNE = 0 | silver_MNE = 0 | bronze_MNE = 2 | gold_PHI = 0 | silver_PHI = 0 | bronze_PHI = 2 | gold_SCG = 0 | silver_SCG = 0 | bronze_SCG = 2 | host_SCG = yes | gold_RPT = 0 | silver_RPT = 0 | bronze_RPT = 2 | | gold_CPV = 0 | silver_CPV = 0 | bronze_CPV = 1 | gold_ESA = 0 | silver_ESA = 0 | bronze_ESA = 1 | gold_LAO = 0 | silver_LAO = 0 | bronze_LAO = 1 | gold_LBA = 0 | silver_LBA = 0 | bronze_LBA = 1 | gold_MOZ = 0 | silver_MOZ = 0 | bronze_MOZ = 1 | gold_NEP = 0 | silver_NEP = 0 | bronze_NEP = 1 | gold_MRI = 0 | silver_MRI = 0 | bronze_MRI = 1 | gold_OMA = 0 | silver_OMA = 0 | bronze_OMA = 1 | gold_RWA = 0 | silver_RWA = 0 | bronze_RWA = 1 | gold_SYR = 0 | silver_SYR = 0 | bronze_SYR = 1 }} {{col-2}} ===Gyşky Paralimpiýa oýunlary (1976–2026)=== {{Medals table | caption = | host = | remaining_text = | show_limit = | team = {{Tooltip|NPC|Milli Paralimpiýa komiteti}} | flag_template = flagIPCteam | event = | gold_NOR = 142 | silver_NOR = 112 | bronze_NOR = 88 | gold_USA = 130 | silver_USA = 135 | bronze_USA = 94 | gold_AUT = 116 | silver_AUT = 122 | bronze_AUT = 120 | gold_GER = 111 | silver_GER = 93 | bronze_GER = 87 | gold_RUS = 91 | silver_RUS = 88 | bronze_RUS = 63 | gold_FIN = 80 | silver_FIN = 52 | bronze_FIN = 61 | gold_FRA = 70 | silver_FRA = 62 | bronze_FRA = 63 | gold_CAN = 62 | silver_CAN = 57 | bronze_CAN = 84 | gold_SUI = 55 | silver_SUI = 57 | bronze_SUI = 52 | gold_UKR = 42 | silver_UKR = 59 | bronze_UKR = 61 | gold_FRG = 32 | silver_FRG = 43 | bronze_FRG = 35 | host_FRG = yes | gold_SWE = 31 | silver_SWE = 35 | bronze_SWE = 48 | gold_JPN = 27 | silver_JPN = 36 | bronze_JPN = 38 | gold_CHN = 34 | silver_CHN = 33 | bronze_CHN = 39 | gold_SVK = 18 | silver_SVK = 21 | bronze_SVK = 25 | gold_NZL = 17 | silver_NZL = 8 | bronze_NZL = 11 | gold_ITA = 23 | silver_ITA = 32 | bronze_ITA = 34 | gold_ESP = 17 | silver_ESP = 17 | bronze_ESP = 13 | gold_AUS = 12 | silver_AUS = 7 | bronze_AUS = 18 | gold_POL = 11 | silver_POL = 7 | bronze_POL = 29 | gold_EUN = 10 | silver_EUN = 8 | bronze_EUN = 3 | host_EUN = yes | gold_BLR = 9 | silver_BLR = 14 | bronze_BLR = 14 | gold_NPA = 8 | silver_NPA = 10 | bronze_NPA = 6 | host_NPA = yes | gold_NED = 9 | silver_NED = 13 | bronze_NED = 7 | gold_CZE = 6 | silver_CZE = 9 | bronze_CZE = 6 | gold_GBR = 3 | silver_GBR = 15 | bronze_GBR = 23 | gold_TCH = 3 | silver_TCH = 5 | bronze_TCH = 2 | host_TCH = yes | gold_DEN = 2 | silver_DEN = 1 | bronze_DEN = 3 | gold_KOR = 3 | silver_KOR = 6 | bronze_KOR = 3 | gold_KAZ = 2 | silver_KAZ = 1 | bronze_KAZ = 2 | gold_CRO = 1 | silver_CRO = 0 | bronze_CRO = 1 | gold_BEL = 0 | silver_BEL = 0 | bronze_BEL = 2 | gold_URS = 0 | silver_URS = 0 | bronze_URS = 2 | host_URS = yes | gold_EST = 0 | silver_EST = 0 | bronze_EST = 1 | gold_LIE = 0 | silver_LIE = 0 | bronze_LIE = 1 | gold_YUG = 0 | silver_YUG = 0 | bronze_YUG = 1 | host_YUG = yes | gold_BRA = 0 | silver_BRA = 1 | bronze_BRA = 0 | gold_LAT = 0 | silver_LAT = 0 | bronze_LAT = 1 }} {{col-end}} ===Jemi möçber (1960–2026)=== {{Medals table | caption = | host = | remaining_text = | show_limit = | team = {{Tooltip|NOC|Milli Paralimpiýa komiteti}} | flag_template = flagIPCteam | event = | gold_USA = 974 | silver_USA = 913 | bronze_USA = 858 | gold_GBR = 721 | silver_GBR = 684 | bronze_GBR = 684 | gold_CHN = 663 | silver_CHN = 509 | bronze_CHN = 391 | gold_CAN = 472 | silver_CAN = 403 | bronze_CAN = 440 | gold_FRA = 450 | silver_FRA = 456 | bronze_FRA = 469 | gold_AUS = 419 | silver_AUS = 446 | bronze_AUS = 440 | gold_FRG = 354 | silver_FRG = 303 | bronze_FRG = 281 |host_FRG = yes | gold_NED = 337 | silver_NED = 292 | bronze_NED = 265 | gold_GER = 320 | silver_GER = 373 | bronze_GER = 365 | gold_POL = 288 | silver_POL = 278 | bronze_POL = 257 | gold_SWE = 266 | silver_SWE = 269 | bronze_SWE = 228 | gold_NOR = 259 | silver_NOR = 220 | bronze_NOR = 187 | gold_ESP = 241 | silver_ESP = 264 | bronze_ESP = 261 | gold_AUT = 229 | silver_AUT = 253 | bronze_AUT = 252 | gold_UKR = 212 | silver_UKR = 249 | bronze_UKR = 253 | gold_ITA = 214 | silver_ITA = 249 | bronze_ITA = 296 | gold_RUS = 183 | silver_RUS = 176 | bronze_RUS = 154 | gold_JPN = 168 | silver_JPN = 186 | bronze_JPN = 215 | gold_FIN = 155 | silver_FIN = 153 | bronze_FIN = 169 | gold_SUI = 156 | silver_SUI = 166 | bronze_SUI = 159 | gold_BRA = 135 | silver_BRA = 161 | bronze_BRA = 171 | gold_KOR = 137 | silver_KOR = 132 | bronze_KOR = 138 | gold_ISR = 133 | silver_ISR = 127 | bronze_ISR = 134 | gold_RSA = 123 | silver_RSA = 95 | bronze_RSA = 92 | gold_MEX = 107 | silver_MEX = 98 | bronze_MEX = 123 | gold_DEN = 106 | silver_DEN = 95 | bronze_DEN = 119 | gold_NZL = 98 | silver_NZL = 72 | bronze_NZL = 76 | gold_BEL = 95 | silver_BEL = 97 | bronze_BEL = 95 | gold_IRI = 75 | silver_IRI = 58 | bronze_IRI = 52 | gold_IRL = 71 | silver_IRL = 71 | bronze_IRL = 97 | gold_EGY = 51 | silver_EGY = 71 | bronze_EGY = 68 | gold_CZE = 50 | silver_CZE = 57 | bronze_CZE = 59 | gold_BLR = 50 | silver_BLR = 45 | bronze_BLR = 47 | gold_CUB = 49 | silver_CUB = 23 | bronze_CUB = 30 | gold_TUN = 48 | silver_TUN = 41 | bronze_TUN = 25 | gold_SVK = 45 | silver_SVK = 44 | bronze_SVK = 50 | gold_HUN = 43 | silver_HUN = 61 | bronze_HUN = 69 | gold_HKG = 43 | silver_HKG = 43 | bronze_HKG = 53 | gold_NGR = 42 | silver_NGR = 22 | bronze_NGR = 23 | gold_RPC = 36 | silver_RPC = 33 | bronze_RPC = 49 |host_RPC = yes | gold_NPA = 34 | silver_NPA = 32 | bronze_NPA = 29 | host_NPA = yes | gold_ARG = 33 | silver_ARG = 69 | bronze_ARG = 76 | gold_ALG = 33 | silver_ALG = 22 | bronze_ALG = 41 | gold_THA = 30 | silver_THA = 40 | bronze_THA = 47 | gold_EUN = 30 | silver_EUN = 23 | bronze_EUN = 19 | host_EUN = yes | gold_POR = 27 | silver_POR = 31 | bronze_POR = 43 | gold_AZE = 27 | silver_AZE = 21 | bronze_AZE = 20 | gold_UZB = 26 | silver_UZB = 21 | bronze_UZB = 30 | gold_GRE = 23 | silver_GRE = 43 | bronze_GRE = 51 | gold_URS = 21 | silver_URS = 19 | bronze_URS = 17 | host_URS = yes | gold_RHO = 21 | silver_RHO = 18 | bronze_RHO = 15 | host_RHO = yes | gold_JAM = 21 | silver_JAM = 16 | bronze_JAM = 18 | gold_MAR = 19 | silver_MAR = 17 | bronze_MAR = 17 | gold_KEN = 21 | silver_KEN = 18 | bronze_KEN = 16 | gold_YUG = 18 | silver_YUG = 22 | bronze_YUG = 31 | host_YUG = yes | gold_IND = 16 | silver_IND = 21 | bronze_IND = 23 | gold_ISL = 24 | silver_ISL = 16 | bronze_ISL = 41 | gold_TUR = 14 | silver_TUR = 20 | bronze_TUR = 32 | gold_COL = 13 | silver_COL = 22 | bronze_COL = 40 | gold_KUW = 13 | silver_KUW = 18 | bronze_KUW = 23 | gold_SRB = 8 | silver_SRB = 13 | bronze_SRB = 7 | gold_LAT = 8 | silver_LAT = 8 | bronze_LAT = 10 | gold_MAS = 8 | silver_MAS = 6 | bronze_MAS = 7 | gold_INA = 7 | silver_INA = 15 | bronze_INA = 19 | gold_TCH = 7 | silver_TCH = 10 | bronze_TCH = 10 | host_TCH = yes | gold_CRO = 7 | silver_CRO = 9 | bronze_CRO = 16 | gold_VEN = 7 | silver_VEN = 9 | bronze_VEN = 14 | gold_JOR = 7 | silver_JOR = 7 | bronze_JOR = 8 | gold_SGP = 7 | silver_SGP = 3 | bronze_SGP = 4 | gold_LTU = 6 | silver_LTU = 12 | bronze_LTU = 19 | gold_BUL = 6 | silver_BUL = 9 | bronze_BUL = 3 | gold_UAE = 5 | silver_UAE = 11 | bronze_UAE = 6 | gold_SLO = 5 | silver_SLO = 10 | bronze_SLO = 11 | gold_TPE = 5 | silver_TPE = 9 | bronze_TPE = 16 | gold_KAZ = 6 | silver_KAZ = 8 | bronze_KAZ = 7 | gold_URU = 5 | silver_URU = 4 | bronze_URU = 6 | gold_PER = 5 | silver_PER = 1 | bronze_PER = 4 | gold_EST = 4 | silver_EST = 8 | bronze_EST = 8 | gold_ANG = 4 | silver_ANG = 3 | bronze_ANG = 1 | gold_IPP = 4 | silver_IPP = 3 | bronze_IPP = 1 | host_IPP = yes | gold_IRQ = 4 | silver_IRQ = 8 | bronze_IRQ = 9 | gold_CHI = 4 | silver_CHI = 3 | bronze_CHI = 6 | gold_NAM = 3 | silver_NAM = 4 | bronze_NAM = 5 | gold_CYP = 3 | silver_CYP = 4 | bronze_CYP = 3 | gold_PAN = 3 | silver_PAN = 4 | bronze_PAN = 1 | gold_MGL = 3 | silver_MGL = 3 | bronze_MGL = 2 | gold_ETH = 3 | silver_ETH = 3 | bronze_ETH = 0 | gold_TTO = 3 | silver_TTO = 2 | bronze_TTO = 2 | gold_CIV = 3 | silver_CIV = 1 | bronze_CIV = 1 | gold_CRC = 3 | silver_CRC = 1 | bronze_CRC = 0 | gold_ECU = 3 | silver_ECU = 0 | bronze_ECU = 5 | gold_ZIM = 2 | silver_ZIM = 9 | bronze_ZIM = 6 | gold_GEO = 2 | silver_GEO = 7 | bronze_GEO = 4 | gold_BIH = 2 | silver_BIH = 5 | bronze_BIH = 1 | gold_BRN = 2 | silver_BRN = 3 | bronze_BRN = 5 | gold_ROU = 12 | silver_ROU = 9 | bronze_ROU = 10 | gold_MYA = 2 | silver_MYA = 3 | bronze_MYA = 2 | gold_KSA = 2 | silver_KSA = 2 | bronze_KSA = 2 | gold_FRO = 1 | silver_FRO = 7 | bronze_FRO = 5 | gold_LUX = 1 | silver_LUX = 4 | bronze_LUX = 3 | gold_PUR = 1 | silver_PUR = 2 | bronze_PUR = 3 | gold_VIE = 1 | silver_VIE = 2 | bronze_VIE = 3 | gold_SRI = 1 | silver_SRI = 1 | bronze_SRI = 3 | gold_PAK = 1 | silver_PAK = 1 | bronze_PAK = 2 | gold_MKD = 1 | silver_MKD = 1 | bronze_MKD = 0 | gold_GUA = 1 | silver_GUA = 0 | bronze_GUA = 1 | gold_BOT = 1 | silver_BOT = 0 | bronze_BOT = 0 | gold_DOM = 3 | silver_DOM = 6 | bronze_DOM = 1 | gold_FIJ = 1 | silver_FIJ = 0 | bronze_FIJ = 0 | gold_SUD = 1 | silver_SUD = 0 | bronze_SUD = 0 | gold_GDR = 0 | silver_GDR = 3 | bronze_GDR = 1 | host_GDR = yes | gold_MLT = 0 | silver_MLT = 2 | bronze_MLT = 5 | gold_BAH = 0 | silver_BAH = 2 | bronze_BAH = 3 | gold_QAT = 0 | silver_QAT = 2 | bronze_QAT = 1 | gold_MDA = 0 | silver_MDA = 1 | bronze_MDA = 3 | gold_PLE = 0 | silver_PLE = 1 | bronze_PLE = 2 | gold_UGA = 0 | silver_UGA = 1 | bronze_UGA = 1 | gold_PNG = 0 | silver_PNG = 1 | bronze_PNG = 0 | gold_LBN = 0 | silver_LBN = 0 | bronze_LBN = 2 | gold_MNE = 0 | silver_MNE = 0 | bronze_MNE = 2 | gold_PHI = 0 | silver_PHI = 0 | bronze_PHI = 2 | gold_RPT = 0 | silver_RPT = 0 | bronze_RPT = 2 | gold_SCG = 0 | silver_SCG = 0 | bronze_SCG = 2 | host_SCG = yes | gold_CPV = 0 | silver_CPV = 0 | bronze_CPV = 1 | gold_ESA = 0 | silver_ESA = 0 | bronze_ESA = 1 | gold_LAO = 0 | silver_LAO = 0 | bronze_LAO = 1 | gold_LBA = 0 | silver_LBA = 0 | bronze_LBA = 1 | gold_LIE = 0 | silver_LIE = 0 | bronze_LIE = 1 | gold_MRI = 0 | silver_MRI = 0 | bronze_MRI = 1 | gold_MOZ = 0 | silver_MOZ = 0 | bronze_MOZ = 1 | gold_NEP = 0 | silver_NEP = 0 | bronze_NEP = 1 | gold_OMA = 0 | silver_OMA = 0 | bronze_OMA = 1 | gold_RWA = 0 | silver_RWA = 0 | bronze_RWA = 1 | gold_SYR = 0 | silver_SYR = 0 | bronze_SYR = 1 }} == Çeşmeler == <references group="lower-alpha"/> == Salgylanmalar == {{Salgylanmalar|2}} {{Paralimpiýa oýunlary}} [[Kategoriýa:Köpturly sport ýaryşlaryndaky medal tablisalary]] [[Kategoriýa:Paralimpiýa oýunlary]] [[Kategoriýa:Paralimpiýa oýunlarynyň medal tablisalary|Ähli döwürler boýunça]] [[Kategoriýa:Paralimpiýa oýunlary bilen baglanyşykly sanawlar]] fbd5n6ozndoooma7nl8zxp5jf14s7mt Paola Fantato 0 25054 271044 271003 2026-09-28T00:30:17Z InternetArchiveBot 21623 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 271044 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | name = | image = | imagevsize = | caption = | birth_name = | full_name = | nickname = | nationality = | residence = | birth_date = {{birth date and age|1959|9|14|df=yes}} | birth_place = [[Werona]], [[Italiýa]] | death_date = | death_place = | height = | weight = | website = | country = {{ITA}} | sport = [[Ok atmak|Ok atmak]]<br/>[[Paralimpiýa oýunlarynda ok atmak|Paralimpiýa ok atmasy]] | event = | college_team = | club = | team = | turned_pro = | coach = | retired = 2004 | coaching = | worlds = | regionals = | nationals = | olympics = | paralympics = | highest_ranking = | personal_best = | medal_templates = {{Medal|Count|total=no |[[Tomusky Paralimpiýa oýunlary|Paralimpiýa oýunlary]] |5|1|2 }} {{Medal|Sport|Aýallaryň [[ok atmak|ok atmasy]]}} {{Medal|Country|{{ITA}}}} {{Medal|Competition|[[Paralimpiýa oýunlary]]}} {{Medal|Gold|[[1992 ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlary|1992 Barselona]]|Şahsy AR2}} {{Medal|Gold|[[1996 ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlary|1996 Atlanta]]|Toparlaýyn açyk}} {{Medal|Gold|[[2000 ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlary|2000 Sidneý]]|Şahsy W1/W2}} {{Medal|Gold|2000 Sidneý|Toparlaýyn açyk}} {{Medal|Gold|[[2004 ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlary|2004 Afiny]]|[[2004 ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlary - Aýallaryň şahsy W1/W2|Şahsy W1/W2]]}} {{Medal|Silver|2004 Afiny|[[2004 ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlary - Aýallaryň topary|Topar]]}} {{Medal|Bronze|[[1988 ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlary|1988 Seul]]|Iki derejeli 2-6}} {{Medal|Bronze|1996 Atlanta|Şahsy W2}} }} '''Paola Fantato''' (13 sentýabr 1959) - Italiýaly öňki [[ok atmak|okçy]], [[Tomusky Paralimpiýa oýunlary|Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda]] 8 medal (5 altyn) gazanan türgen. Ol şeýle hem [[1996 ýylky Tomusky Olimpiýa oýunlary|1996-njy ýyldaky Olimpiýa oýunlaryna]] gatnaşdy.<ref>{{cite web|url=https://www.youtube.com/watch?v=icL_Slnq8gs|title=Memoria paralimpica - Paola Fantato|website=youtube.com|language=it|date=5 September 2016|access-date=7 September 2021}}</ref> ==Terjimehaly== 8 ýaşynda [[poliomielit]] keseline ýolugdy we şondan bäri [[maýyplar üçin tigirli oturgyç]] ulanýar.<ref>{{cite web|url=https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/fa/paola-fantato-1.html|title=Paola Fantato|website=sports-reference.com|archive-url=https://web.archive.org/web/20200418013831/https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/fa/paola-fantato-1.html|access-date=30 August 2012|archive-date=18 April 2020}}</ref> Ol 1988-nji ýyldan 2004-nji ýyla çenli yzly-yzyna geçirilen bäş [[Tomusky Paralimpiýa oýunlary|Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda]] ok atmak boýunça ýaryşlara gatnaşyp, jemi bäş altyn, bir kümüş we iki bürünç medal gazandy. Ol [[1996 ýylky Tomusky Olimpiýa oýunlary|1996-njy ýyldaky Olimpiýa oýunlaryna]] hem, [[1996 ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlary|1996-njy ýyldaky Paralimpiýa oýunlaryna]] hem gatnaşyp, Paralimpiýa oýunlarynda aýallaryň şahsy ýaryşynda bürünç, toparlaýyn ýaryşynda bolsa altyn medal gazandy. Ol [[2000 ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlary|2000-nji ýyldaky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda]] şahsy we toparlaýyn ýaryşlaryň ikisinde-de altyn medal gazandy, şeýle hem [[2004 ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlary|2004-nji ýyldaky Paralimpiýa oýunlarynda]] altyn we kümüş medal aldy<ref>{{cite web|url=http://www.arcosenzabarriere.it/notizie/paola-fantato-nella-walk-of-fame-coni/|title=PAOLA FANTATO NELLA WALK OF FAME CONI|website=arcosenzabarriere.it|date=11 May 2015|language=it|access-date=7 September 2021|archive-date=7 September 2021|archive-url=https://web.archive.org/web/20210907170305/http://www.arcosenzabarriere.it/notizie/paola-fantato-nella-walk-of-fame-coni/|url-status=dead}}</ref>. ==Şeýle hem seret== * [[Paralimpiýa oýunlaryna we Olimpiýa oýunlaryna gatnaşan türgenleriň sanawy]] * [[Italiýanyň Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda#Birnäçe medal gazananlar|Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda Italiýanyň birnäçe medal gazanan türgenleri]] * [[Italiýanyň sportynyň Şöhrat ýoly]] == Salgylanmalar == {{Salgylanmalar|2}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Fantato, Paola}} [[Kategoriýa:1959 ýylda doglanlar]] [[Kategoriýa:Diri adamlar]] [[Kategoriýa:Italiýaly zenan okçylar]] [[Kategoriýa:Italiýa üçin Olimpiýa okçylary]] [[Kategoriýa:Italiýa üçin Paralimpiýa okçylary]] [[Kategoriýa:Italiýanyň Paralimpiýa altyn medalçylary]] [[Kategoriýa:Italiýanyň Paralimpiýa kümüş medalçylary]] [[Kategoriýa:Italiýanyň Paralimpiýa bürünç medalçylary]] [[Kategoriýa:Ok atmak boýunça Paralimpiýa medalçylary]] [[Kategoriýa:1996 ýylky Tomusky Olimpiýa oýunlarynda okçylar]] [[Kategoriýa:1988 ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda okçylar]] [[Kategoriýa:1992 ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda okçylar]] [[Kategoriýa:1996 ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda okçylar]] [[Kategoriýa:2000 ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda okçylar]] [[Kategoriýa:2004 ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda okçylar]] [[Kategoriýa:1996 ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:2000 ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:2004 ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:1988 ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:1992 ýylky Tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:XX asyryň italýan türgen aýallary]] [[Kategoriýa:Weronadan bolan türgenler]] [[Kategoriýa:Paralimpiýa tigirli oturgyçdaky okçylary]] rym6qus8x99wxtfv9pfqjv3mk1vn4xj Keren Leibovitch 0 25065 271042 271028 2026-09-28T00:20:40Z InternetArchiveBot 21623 Rescuing 8 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 271042 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | name = Keren Leibovitch | image = Keren Leibowitz.jpg | image_size = | caption = | full_name = Keren Or Leibovitch | nickname = | nationality = {{ISR}} | strokes = arka bilen ýüzmek, erkin usul | club = | college_team = | birth_date = {{birth date and age|1973|7|25}} | birth_place = [[Hod HaŞaron]], [[Ysraýyl]] | death_date = | death_place = | height = | weight = | medal_templates = {{Medal|Count|total=no |[[Tomusky Paralimpiýa oýunlary|Paralimpiýa oýunlary]] |4|2|1 }} {{Medal|Sport | [[Ýüzmek (sport)|ýüzmek]]}} {{Medal|Country | {{ISR}} }} {{Medal|Competition|Paralimpiýa oýunlary}} {{Medal|Gold | [[2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2000 Sidneý]] | 100 m arka bilen ýüzmek S8<ref>{{Cite web |title=Netijeler arhiwi - Sidneý 2000 - Ýüzmek - Aýallaryň 100 m arka bilen ýüzmesi S8|url=https://www.paralympic.org/sydney-2000/results/swimming/womens-100-m-backstroke-s8|access-date=2023-09-30|website=International Paralympic Committee |language=en}}</ref>}} {{Medal|Gold | [[2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2000 Sidneý]] | 100 m erkin usul S8<ref>{{Cite web |title=Netijeler arhiwi - Sidneý 2000 - Ýüzmek - Aýallaryň 100 m erkin usulda ýüzmesi S8|url=https://www.paralympic.org/sydney-2000/results/swimming/womens-100-m-freestyle-s8|access-date=2023-09-30|website=International Paralympic Committee |language=en}}</ref>}} {{Medal|Gold | [[2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2000 Sidneý]] | 50 m erkin usul S8<ref>{{Cite web |title=Netijeler arhiwi - Sidneý 2000 - Ýüzmek - Aýallaryň 50 m erkin usulda ýüzmesi S8|url=https://www.paralympic.org/sydney-2000/results/swimming/womens-50-m-freestyle-s8|access-date=2023-09-30|website=International Paralympic Committee |language=en}}</ref>}} {{Medal|Gold | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2004 Afiny]] | 100 m arka bilen ýüzmek S8<ref>{{Cite web |title=Netijeler arhiwi - Afiny 2004 - Ýüzmek - Aýallaryň 100 m arka bilen ýüzmesi S8|url=https://www.paralympic.org/athens-2004/results/swimming/womens-100-m-backstroke-s8|access-date=2023-09-30|website=International Paralympic Committee |language=en}}</ref>}} {{Medal|Silver | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2004 Afiny]] | 100 m erkin usul S8<ref>{{Cite web |title=Netijeler arhiwi - Afiny 2004 - Ýüzmek - Aýallaryň 100 m erkin usulda ýüzmesi S8|url=https://www.paralympic.org/athens-2004/results/swimming/womens-100-m-freestyle-s8|access-date=2023-09-30|website=International Paralympic Committee |language=en}}</ref>}} {{Medal|Silver | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2004 Afiny]] | 50 m erkin usul S8<ref>{{Cite web |title=Netijeler arhiwi - Afiny 2004 - Ýüzmek - Aýallaryň 50 m erkin usulda ýüzmesi S8|url=https://www.paralympic.org/athens-2004/results/swimming/womens-50-m-freestyle-s8|access-date=2023-09-30|website=International Paralympic Committee |language=en}}</ref>}} {{Medal|Bronze | [[2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|2004 Afiny]] | 200 m şahsy toplumlaýyn ýüzmek SM8<ref>{{Cite web |title=Netijeler arhiwi - Afiny 2004 - Ýüzmek - Aýallaryň 200 m şahsy toplumlaýyn ýüzmesi SM8|url=https://www.paralympic.org/athens-2004/results/swimming/womens-200-m-individual-medley-sm8|access-date=2023-09-30|website=International Paralympic Committee |language=en}}</ref>}} | show_medals = yes | updated = | native_name = קרן לייבוביץ | native_name_lang = he }} '''Keren Leibovitch''' (Keren Or Leibowiç, {{lang-he|קרן לייבוביץ}}; doglan senesi: 1973 ýylky 25 iýuly) — [[Ysraýyl]]ly paralimpiýa ýüzüjisi. Leibowiç üç gezek dünýä çempiony, bäş gezek Ýewropa çempiony, üç sany dünýä rekordynyň eýesi (arka üstünde 100 we 200 metr, şeýle-de erkin usulda 100 metr aralyga ýüzmek boýunça) we ýedi gezek Paralimpiýa medallarynyň eýesidir<ref>{{cite news |url=https://pqasb.pqarchiver.com/jpost/access/623674571.html?dids=623674571:623674571&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&date=Apr+26%2C+2004&author=Jerusalem+Post+Staff&pub=Jerusalem+Post&desc=Sports+stars+to+light+beacons&pqatl=google |title=Sports stars to light beacons |work=The Jerusalem Post |date=April 26, 2004 |accessdate=July 9, 2011 |archive-date=November 7, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121107101229/http://pqasb.pqarchiver.com/jpost/access/623674571.html?dids=623674571:623674571&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&date=Apr+26,+2004&author=Jerusalem+Post+Staff&pub=Jerusalem+Post&desc=Sports+stars+to+light+beacons&pqatl=google |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121107101229/http://pqasb.pqarchiver.com/jpost/access/623674571.html?dids=623674571:623674571&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&date=Apr+26,+2004&author=Jerusalem+Post+Staff&pub=Jerusalem+Post&desc=Sports+stars+to+light+beacons&pqatl=google |archivedate=November 7, 2012 }}</ref><ref name="jewsinsports1">{{cite web|url=http://www.jewsinsports.org/profile.asp?sport=bullfighting&ID=15 |title=Leibovitch, Karen |publisher=Jews in Sports |accessdate=July 9, 2011}}</ref><ref name="jewsinsports1"/><ref name="google2"/><ref>{{cite web |url=http://www.jewishsports.net/BioPages/KerenLeibovitch.html |title=Keren Leibovitch |publisher=Jewishsports.net |date=June 25, 1973 |accessdate=July 9, 2011 |archive-date=January 16, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200116025732/http://www.jewishsports.net/BioPages/KerenLeibovitch.html |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite news |url=http://www.dailypeloton.com/displayarticle.asp?pk=8525 |title=Pro Cycling News |work=Daily Peloton |date=September 9, 2005 |accessdate=July 10, 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120322063012/http://www.dailypeloton.com/displayarticle.asp?pk=8525 |archive-date=March 22, 2012 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20120322063012/http://www.dailypeloton.com/displayarticle.asp?pk=8525 |archivedate=March 22, 2012 }}</ref>. == Irki durmuşy we şikesi == Ýewreý asylly bolan Leibowiç Ysraýylyň Hod HaŞaron şäherinde doguldy. Ol ilkinji gezek iki ýaşynda ýüzüp başlady. Ol Tel-Awiw Uniwersitetinde filosofiýa boýunça bilim aldy<ref name="brandeis1">{{cite news |url=http://www.brandeis.edu/hbi/pubs/cal_qa_leibovitch.html |archive-url=https://web.archive.org/web/20060916071017/http://www.brandeis.edu/hbi/pubs/cal_qa_leibovitch.html |archive-date=September 16, 2006 |title=Jewish + Female = Athlete: Portraits of Strength from Around the World; Questions & Answers; Keren Leibovitch |publisher=The Hasassah-Brandeis Institute |year=2005 |author=Jodi Werner Greenwald |accessdate=April 6, 2016 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20060916071017/http://www.brandeis.edu/hbi/pubs/cal_qa_leibovitch.html |archivedate=September 16, 2006}}</ref>. 1992 ýylda, 18 ýaşyndaka, Ysraýylyň Goranmak Güýçlerinde ofiser bolmak üçin türgenleşýän wagtynda bolup geçen heläkçilik netijesinde onuň arkasy agyr şikes aldy we ol maýyp boldy<ref name="brandeis1"/><ref name="google1">{{cite book|url=https://archive.org/details/jerusalemdiaries00bali |url-access=registration |page=[https://archive.org/details/jerusalemdiaries00bali/page/136 136] |quote=keren or. |title=Jerusalem diaries: in tense times |publisher=Gefen Publishing House Ltd |year=2001 |author= Judy Lash Balint |isbn=965-229-271-0|accessdate=July 9, 2011}}</ref>. Leibowiçiň bedeniniň bilinden aşak tarapy ysmaz ýagdaýda galypdyr. Iki sany uly operasiýadan soň hem, onuň arkasynda we aýaklarynda hemişelik şikesler galypdy. Ol dikeldiş (reabilitasiýa) çäreleriniň bir bölegi hökmünde ýüzüp başlady<ref name="jewsinsports1"/><ref name="israelispeakersil">{{cite web |url=http://www.israelispeakers.co.il/110277/Keren-Liebovitch |title=Keren Liebovitch |publisher=Israeli Speakers |accessdate=July 9, 2011 |archive-date=June 8, 2019 |archive-url=https://web.archive.org/web/20190608145329/http://www.israelispeakers.co.il/110277/Keren-Liebovitch |url-status=dead }}</ref><ref name="womensenews1">{{cite news|last=Seligman |first=Ruth A. |url=https://www.womensenews.org/story/athleticssports/051004/jewish-womens-calendar-celebrates-sports-stars |title=Jewish Women's Calendar Celebrates Sports Stars |work=Women's eNews |date=October 4, 2005 |accessdate=July 9, 2011}}</ref><ref name="israelispeakersil"/><ref name="womensenews1"/>. == Ýüzüjilik karýerasy == Ol 1999-njy ýylda Germaniýada geçirilen Ýewropa çempionatynda üç sany altyn medal gazandy<ref name="brandeis1"/>. Leibowiç 2000 ýylda Awstraliýanyň Sidney şäherinde geçirilen Paralimpiýa oýunlarynda ýüzmek boýunça üç sany altyn medal gazandy; ol arka üstünde 100 metr, erkin usulda 100 metr we erkin usulda 50 metr aralyga ýüzmek ýaryşlarynda ýeňiji boldy. Şol bir wagtyň özünde ol üç sany dünýä rekordyny täzeledi. Kimleri öz gahrymany hasaplaýandygy soralanda, ol şeýle jogap berdi<ref name="jewsinsports1"/><ref name="google1"/><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=NUFDVfUIys8C&q=%22Keren+Leibovitch%22 |title=American Jewish Year, Book 2001|isbn=0-87495-116-X|publisher= American Jewish Committee|year=2001 |author=David Singer |accessdate=July 9, 2011}}</ref><ref>{{cite news |url=https://pqasb.pqarchiver.com/jrep/access/689737881.html?dids=689737881:689737881&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Sep+20%2C+2004&author=Matti+Friedman&pub=The+Jerusalem+Report&desc=Next+wave+of+Israeli+Olympians+sets+off+for+Games+in+Athens&pqatl=google |title=Next wave of Israeli Olympians sets off for Games in Athens |work=The Jerusalem Report |date=September 20, 2004 |author=Matti Friedman |accessdate=July 9, 2011 |archive-date=November 7, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121107101238/http://pqasb.pqarchiver.com/jrep/access/689737881.html?dids=689737881:689737881&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Sep+20,+2004&author=Matti+Friedman&pub=The+Jerusalem+Report&desc=Next+wave+of+Israeli+Olympians+sets+off+for+Games+in+Athens&pqatl=google |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121107101238/http://pqasb.pqarchiver.com/jrep/access/689737881.html?dids=689737881:689737881&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&type=current&date=Sep+20,+2004&author=Matti+Friedman&pub=The+Jerusalem+Report&desc=Next+wave+of+Israeli+Olympians+sets+off+for+Games+in+Athens&pqatl=google |archivedate=November 7, 2012 }}</ref>: {{blockquote|Men öňlerinde goýan maksatlaryna ýetýän adamlara hormat goýýaryn. Men öz-özi bilen parahatçylykda ýaşaýan... jemgyýetiň näme diýjekdiginden gorkmaýan... özlerini hakykatdanam bagtly etmek barada pikir edýän adamlara haýran galýaryn. Eger adamlar maýyplygy bolan adama ýeňiji hökmünde garap bilseler, onda maýyplygy bolan adamlara bolan umumy garaýyş üýtgeýän bolup biler. Eger men muňa ýetsem, bu meniň dördünji medalym bolar.<ref>{{cite news |url=https://pqasb.pqarchiver.com/jpost/access/64823775.html?dids=64823775:64823775&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&date=Nov+24%2C+2000&author=Viva+Sarah+Press&pub=Jerusalem+Post&desc=Striking+Gold+Down+Under&pqatl=google |title=Striking Gold Down Under |work=The Jerusalem Post |date=November 4, 2000 |author=Viva Sarah Press |accessdate=July 9, 2011 |archive-date=November 7, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121107101248/http://pqasb.pqarchiver.com/jpost/access/64823775.html?dids=64823775:64823775&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&date=Nov+24,+2000&author=Viva+Sarah+Press&pub=Jerusalem+Post&desc=Striking+Gold+Down+Under&pqatl=google |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121107101248/http://pqasb.pqarchiver.com/jpost/access/64823775.html?dids=64823775:64823775&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&date=Nov+24,+2000&author=Viva+Sarah+Press&pub=Jerusalem+Post&desc=Striking+Gold+Down+Under&pqatl=google |archivedate=November 7, 2012 }}</ref>}} Oňa Iýerusalimdäki "Teddy" stadionynda 2001 ýyldaky Makkabiýa oýunlarynyň açylyş dabarasynda ýörite alawy ýakmak hormaty berildi<ref>{{cite web |url=http://www.jewishsports.net/the_maccabiah_games.htm |title=The Maccabiah Games history and information |publisher=Jewishsports.net |accessdate=July 10, 2011 |archive-date=June 10, 2017 |archive-url=https://web.archive.org/web/20170610090448/http://www.jewishsports.net/the_maccabiah_games.htm |url-status=dead }}</ref>. Ol 2002 ýylda zenanlaryň arasynda erkin usulda ýüzmek boýunça 100 metr aralyga 1:08,90 wagt görkezijisi bilen dünýä rekordyny goýdy<ref name=sens>{{cite news|url=https://www.israelnationalnews.com/News/News.aspx/49919 |title=World Record Swimming Sensation |work=Israel National News |date=September 17, 2003 |accessdate=July 10, 2011}}</ref>. Ol 2003 ýylda Ysraýylyň maýyp türgenler üçin ýüzmek boýunça çempionatynda üç sany altyn medal gazandy; şeýle hem arka tarap ýüzmek boýunça 50 metr aralykda dünýä rekordyny (37,78 sekunt) goýdy we erkin usulda ýüzmek boýunça 50 hem-de 100 metr aralyklarda hem altyn medallara mynasyp boldy. Ol 2004 ýylky iýun aýynda "Wingate" institutynda maýyp ýüzüjiler üçin arka tarap ýüzmek boýunça 200 metr aralykda 258,55 netije bilen dünýä rekordyny goýdy. 2004 ýyla çenli ol erkin usulda ýüzmek boýunça 100 metr aralykda hem dünýä rekordynyň eýesi boldy<ref>{{cite news |url=https://pqasb.pqarchiver.com/jpost/access/652014671.html?dids=652014671:652014671&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&date=Jun+17%2C+2004&author=Jerusalem+Post+Sports+Staff&pub=Jerusalem+Post&desc=The+local+scene&pqatl=google |title=The local scene |work=The Jerusalem Post |date=June 17, 2004 |accessdate=July 9, 2011 |archive-date=November 7, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121107101259/http://pqasb.pqarchiver.com/jpost/access/652014671.html?dids=652014671:652014671&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&date=Jun+17,+2004&author=Jerusalem+Post+Sports+Staff&pub=Jerusalem+Post&desc=The+local+scene&pqatl=google |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121107101259/http://pqasb.pqarchiver.com/jpost/access/652014671.html?dids=652014671:652014671&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&date=Jun+17,+2004&author=Jerusalem+Post+Sports+Staff&pub=Jerusalem+Post&desc=The+local+scene&pqatl=google |archivedate=November 7, 2012 }}</ref>. 2004 ýylky sentýabr aýynda Afinada geçirilen Paralimpiýa oýunlarynda zenanlaryň arasynda arka tarap ýüzmek boýunça 100 metr aralykda (1:19,55) altyn medal gazandy. Şeýle hem ol iki sany kümüş medal (erkin usulda ýüzmek boýunça 100 metr aralykda 1:09,86 netije bilen — bu ýerde ol özüniň öňki Paralimpiýa rekordyny täzelän we täze rekord goýan amerikan türgeni Jessika Longdan 19 sekunt yza galdy — we erkin usulda ýüzmek boýunça 50 metr aralykda) hem-de bir bürünç medal (şahsy görnüşde dürli usullar bilen ýüzmek boýunça 200 metr aralykda) gazandy. Bu görnüşde dünýä rekordynyň eýesi bolan türgen ýaryşy 1:19,55 wagtda tamamlady; bu netije ikinji orny eýelän wengriýaly Dora Pastoriden (Dóra Pásztory) takmynan bäş sekunt has çalt boldy. Oýunlara 136 ýurtdan türgenler gatnaşdy<ref>{{cite web |url=http://www.jessicalong.org/Sets%20Record.htm |title=Swimmer Long wins gold medal |work=[[Dundalk Eagle]] |date=September 22, 2004 |author=Marge Neal |accessdate=July 9, 2011 |archive-date=March 4, 2016 |archive-url=https://web.archive.org/web/20160304001724/http://www.jessicalong.org/Sets%20Record.htm |url-status=dead }}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.jessicalong.org/Three%20Gold.htm |title=Swimmer Long finishes Paralympics with three gold medals|work=[[Dundalk Eagle]]|date=September 29, 2004 |author= Marge Neal|accessdate=July 9, 2011}}</ref><ref name="jewsinsports1"/><ref>{{cite news |url=https://www.ctswim.org/ctswim/Articles/paraDaily092104.pdf |title=Sports Reports; Swimming |publisher=USA Daily |date=September 21, 2004 |accessdate=July 9, 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20101214082851/http://ctswim.org/ctswim/Articles/paraDaily092104.pdf |archive-date=December 14, 2010 |archiveurl=https://web.archive.org/web/20101214082851/http://ctswim.org/ctswim/Articles/paraDaily092104.pdf |archivedate=December 14, 2010 }}</ref><ref>{{cite news|url=http://www.swimmingworldmagazine.com/lane9/news/8106.asp |title=Paralympic Swimming Continues: U.S. Comes on Strong During Day Two |work=Swimming World Magazine |accessdate=July 9, 2011 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20120913022152/http://www.swimmingworldmagazine.com/lane9/news/8106.asp |archive-date=September 13, 2012 }}</ref><ref name="israel21c1">{{cite web|url=http://www.israel21c.org/culture/israeli-athletes-strike-gold-at-world-paralympic-games |title=Israeli athletes strike gold at World Paralympic Games |publisher=Israel21c.org |date=September 26, 2004 |author=David Brinn |accessdate=July 9, 2011}}</ref><ref>{{cite book|url=https://books.google.com/books?id=dAq4TGQsWwwC&dq=keren+&pg=PA266 |title=Day by day in Jewish sports history |publisher=KTAV Publishing House, Inc. |year=2008|author= Bob Wechsler |isbn=978-0-88125-969-8|accessdate=July 9, 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.bestsports.com.br/db/atlpag.php?atl=8922&lang=2 |title=Profile – Keren Or Leybovitch |publisher=BEST sports |accessdate=July 9, 2011}}</ref><ref>{{cite web|url=http://www.paralympic.org/Sport/Results/search.html?games=all&medal=medals&sport=20&npc=all&gender=all&name=Leybovitch&fname=Keren%20Or |title=Athlete Search Results |publisher=Paralympic.org |accessdate=July 10, 2011}}</ref><ref>{{cite news |url=https://pqasb.pqarchiver.com/jpost/access/697937741.html?dids=697937741:697937741&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&date=Sep+23%2C+2004&author=FRANKIE+SACHS&pub=Jerusalem+Post&desc=Leybovitch+gets+a+gold&pqatl=google |title=Leybovitch gets a gold |work=The Jerusalem Post |date=September 23, 2004 |author=Frankie Sachs |accessdate=July 9, 2011 |archive-date=November 7, 2012 |archive-url=https://web.archive.org/web/20121107101309/http://pqasb.pqarchiver.com/jpost/access/697937741.html?dids=697937741:697937741&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&date=Sep+23,+2004&author=FRANKIE+SACHS&pub=Jerusalem+Post&desc=Leybovitch+gets+a+gold&pqatl=google |url-status=dead |archiveurl=https://web.archive.org/web/20121107101309/http://pqasb.pqarchiver.com/jpost/access/697937741.html?dids=697937741:697937741&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&date=Sep+23,+2004&author=FRANKIE+SACHS&pub=Jerusalem+Post&desc=Leybovitch+gets+a+gold&pqatl=google |archivedate=November 7, 2012 }}</ref>. 2005 ýylda, köpçüligiň pikirine görä iň görnükli 200 ysraýyllyny kesgitlemek maksady bilen "Ynet" habar saýty tarapyndan geçirilen ses berişlikde, ol ähli döwürleriň iň beýik 46-njy ysraýyllysy diýlip saýlandy<ref>{{cite news|url=https://www.ynet.co.il/articles/0,7340,L-3083171,00.html |title=הישראלי מספר 1: יצחק רבין – תרבות ובידור |work=Ynet| author=גיא בניוביץ' |date=June 20, 1995 |accessdate=July 10, 2011}}</ref>. Pekin şäherinde geçirilen 2008 ýyldaky Paralimpiýa oýunlarynda — ilkinji çagasyny dünýä getirenden bir ýyl geçenden soň — ol 100 metre arka tarap ýüzmek ýaryşynda dördünji orny eýeläp, sekizinji Paralimpiýa medalyny gazanmakdan az-kem tapawut bilen mahrum galdy<ref name="israelispeakersil"/><ref name="google2">{{cite news |url=https://pqasb.pqarchiver.com/jpost/access/1554894941.html?dids=1554894941:1554894941&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&date=Sep+11%2C+2008&author=ALLON+SINAI&pub=Jerusalem+Post&desc=Shaziri+shoots+silver+bullet%3B+Israel+rolls+on+in+hoops%2C+tennis&pqatl=google |archive-url=https://archive.today/20130131195603/http://pqasb.pqarchiver.com/jpost/access/1554894941.html?dids=1554894941:1554894941&FMT=ABS&FMTS=ABS:FT&date=Sep+11,+2008&author=ALLON+SINAI&pub=Jerusalem+Post&desc=Shaziri+shoots+silver+bullet;+Israel+rolls+on+in+hoops,+tennis&pqatl=google |url-status=dead |archive-date=January 31, 2013 |title=Shaziri shoots silver bullet; Israel rolls on in hoops, tennis |author=Allon Sinai |work=The Jerusalem Post |date=September 11, 2008 |accessdate=July 9, 2011 }} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. == Salgylanmalar == {{Salgylanmalar|2}} {{authority control}} [[Kategoriýa:Ysraýylyň paralimpiýa ýüzüjileri]] [[Kategoriýa:Diri adamlar]] [[Kategoriýa:2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýüzüjileri]] [[Kategoriýa:2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýüzüjileri]] [[Kategoriýa:2008 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň ýüzüjileri]] [[Kategoriýa:Paralimpiýa ýüzüşi boýunça dünýä rekordynyň eýeleri]] [[Kategoriýa:1973 ýylda doglanlar]] [[Kategoriýa:Ysraýylly zenan ýüzüjiler]] [[Kategoriýa:Ysraýylyň altyn medallaryny gazanan paralimpiýaçylary]] [[Kategoriýa:Ysraýylyň kümüş medallaryny gazanan paralimpiýaçylary]] [[Kategoriýa:Ysraýylyň bürünç medallaryny gazanan paralimpiýaçylary]] [[Kategoriýa:Hod HaŞarondan bolan adamlar]] [[Kategoriýa:Merkezi okrugdan (Ysraýyl) türgenler]] [[Kategoriýa:Ýewreý gelip çykyşly ysraýylly türgenler]] [[Kategoriýa:Ýewreý ýüzüjiler]] [[Kategoriýa:Ra'ananadan bolan türgenler]] [[Kategoriýa:2000 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda medal gazananlar]] [[Kategoriýa:2004 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlarynda medal gazananlar]] [[Kategoriýa:Ýüzüş boýunça Paralimpiýa medallarynyň eýeleri]] [[Kategoriýa:S8 klasyna degişli para-ýüzüjiler]] [[Kategoriýa:Makkabiýa oýunlarynyň maşal göterijileri]] 8blrm70mrbuwnhzcozspos2buucna1l 1960 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary 0 25066 271039 271024 2026-09-27T23:49:10Z InternetArchiveBot 21623 Rescuing 2 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 271039 wikitext text/x-wiki [[Faýl:Paralimpiadi_di_Roma_1960_-_Antonio_Maglio_assiste_da_bordocampo_a_un_incontro_di_basket_34.jpg|alt=Gara-ak surat: tomaşaçylaryň münberleri we baýdaklary çep tarapynda, yz tarapda agaçlar görünýän uly ýeňil atletika stadiony. Tigirli arabalarda oturan adamlaryň uly topary ýodanyň daşyndan hereket edýär, öňde saklanýan ýazgyda "Italia" diýilýär. Topara Italiýanyň baýdagyny göterýän pyýada adam ýolbaşçylyk edýär.|thumb|Açylyş dabarasynda Italiýa topary]] '''9 Halkara Stok Mandeville oýunlary''', soňradan '''1960 ýylyň Tomusky Paralimpiýa oýunlary''' diýlip atlandyrylan bu ýaryşlar, [[Stok Mandeville oýunlary|Stok Mandeville oýunlarynyň]] 1948 we 1952 ýyllardaky ýaryşlaryndan soň geçirilen ilkinji halkara [[Paralimpiýa oýunlary]] boldy. Oýunlar Halkara Stok Mandeville oýunlary federasiýasynyň howandarlygynda guraldy.<ref>[https://web.archive.org/web/20120126044458/http://www.iwasf.com/iwasf/index.cfm/about-iwas/history/paralympic-games-1960-1992/ "1960-1992 ýyllardaky Tomusky oýunlaryň dolandyrylyşy"], IWAS</ref> "Paralimpiýa oýunlary" adalgasy ilkinji gezek 1984 ýylda [[Halkara Olimpiýa komiteti]] (IOC) tarapyndan tassyklandy,<ref name="ipc">[http://www.paralympic.org/Paralympic_Games/Past_Games/Rome_1960/index.html Rim 1960], [[Halkara Paralimpiýa komiteti]] (IPC)</ref> şol bir wagtyň özünde [[Halkara Paralimpiýa komiteti]] (IPC) 1989 ýylda döredildi. Oýunlar 1960 ýylyň 18-25 sentýabry aralygynda Italiýanyň [[Rim]] şäherinde, [[1960 ýylyň Tomusky Olimpiýa oýunlary]] bilen bilelikde geçirildi. Bu [[Paralimpiýa oýunlary|Paralimpiýa]] ýaryşlaryna diňe [[Maýyplyk|oňurga ýiliginiň şikeslenmegi]] bolan türgenler gatnaşdy. 23 ýurtdan 400 türgen gatnaşdy.<ref name="ipc" /><ref>[https://news.bbc.co.uk/sport2/hi/other_sports/disability_sport/7293990.stm "Pekin Paralimpiadasy hakynda maglumatlar"], BBC, 2008 ýylyň 11 iýuly</ref><ref>[http://www.paralympic.org/Sport/Results/reports.html?type=participation&games=1960PG&sport=all "Gatnaşanlaryň sany: Rim 1960 Paralimpiýa oýunlary"], [[Halkara Paralimpiýa komiteti]]</ref><ref>[http://www.paralympic.org/Sport/Results/index.html?type=event#report IPC-niň gözlenýän maglumatlar binýady]</ref><ref>[http://paralympics.channel4.com/latest-stories/paralympic-history "Paralimpiýa oýunlarynyň taryhy"], Channel Four Paralympics</ref> == Guramaçylyk == [[Ludwig Guttmann|Dr. Lýudwig Guttmann]], Stok Mandeville oýunlarynyň esaslandyryjysy, Rimdäki Oňurga merkeziň ýolbaşçysy [[:it:Antonio_Maglio_(medico)|Antonio Maglio]] bilen bilelikde bu çäräni gurady. Bu, [[Beýik Britaniýa|Angliýanyň]] daşynda geçirilen ilkinji Stok Mandeville oýunlary boldy.<ref>{{Cite web|title=Rim 1960|url=https://www.paralympic.org/rome-1960|access-date=2023-02-25|website=International Paralympic Committee|language=en}}</ref><ref>{{Cite web|date=2010-06-11|title=Paralimpiýa: Gahrymanlaryň gelen ýeri - 2 bap|url=http://www.melazerte.com/library/paralympics/chapter2.htm|access-date=2023-02-25|archive-date=2010-06-11|archive-url=https://web.archive.org/web/20100611000907/http://www.melazerte.com/library/paralympics/chapter2.htm|url-status=bot: unknown}}</ref> [[Faýl:Xx0960_-_Paralympic_Athletes'_Village_1960_Paralympic_Games_-_3a_-_Scan.jpg|alt=Gara-ak surat: agaçlaryň we köçe çyralarynyň hatarlarynyň arasynda sütünleriň üstünde ýerleşýän ak jaýlar bilen örtülen bulwar.|thumb|1960 ýylyň Paralimpiýa oýunlarynyň türgenler obasy]] == Sport görnüşleri == * [[1960 ýylyň Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda okçulyk|Okçulyk]] * [[1960 ýylyň Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika|Ýeňil atletika]] * [[1960 ýylyň Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda darts okçulygy|Darts okçulygy]] * [[1960 ýylyň Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda snuker|Snuker]] * [[1960 ýylyň Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda ýüzmek|Ýüzmek]] * [[1960 ýylyň Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda stol tennisi|Stol tennisi]] * [[1960 ýylyň Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda tigirli araba basketboly|Tigirli araba basketboly]] * [[1960 ýylyň Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda tigirli araba gylyçlaşmasy|Tigirli araba gylyçlaşmasy]] == Medal sanawy == {{main|1960 ýylyň Tomusky Paralimpiýa oýunlarynyň medal sanawy}} Aşakda altyn medallaryň sany boýunça ilkinji 10 [[Milli Paralimpiýa komiteti|NPC]] görkezilýär. Öý eýesi bolan Italiýa aýratyn görkezildi. {{Medals table|caption=|host=ITA|show_limit=|remaining_text=|flag_template=flagIPC|event=1960 Tomus|team=|gold_ITA=29|silver_ITA=28|bronze_ITA=23|host_ITA=yes|gold_GBR=20|silver_GBR=15|bronze_GBR=20|gold_FRG=15|silver_FRG=6|bronze_FRG=9|gold_AUT=11|silver_AUT=8|bronze_AUT=11|gold_USA=11|silver_USA=7|bronze_USA=7|gold_NOR=9|silver_NOR=3|bronze_NOR=4|gold_AUS=3|silver_AUS=6|bronze_AUS=1|gold_NED=3|silver_NED=6|bronze_NED=0|gold_FRA=3|silver_FRA=3|bronze_FRA=1|gold_ARG=2|silver_ARG=3|bronze_ARG=1}} == Gatnaşan wekiliýetler == Gabygyň içindäki san her bir [[Milli Paralimpiýa komiteti|NPC]]-den gatnaşanlaryň sanyny görkezýär.<ref>[https://news.google.com/newspapers?id=rz5SAAAAIBAJ&sjid=DHkDAAAAIBAJ&pg=7385,4722170&dq=wheelchair+basketball+1960+rome&hl=en Rim Olimpiýa desgasynyň ýanynda Paralimpiýa oýunlarynyň açylyşy], St. Petersburg Times, 1960 ýylyň 19 sentýabry, Google News Archive Search</ref><ref>https://www.paralympic.org/sdms4/hira/web/participantNumbers/rome-1960 {{Dead link|date=February 2022}}</ref><ref>{{cite web|url=https://db.ipc-services.org/hira/paralympics/participants/code/PG1960|title=1960 ýylyň Paralimpiýa oýunlaryna gatnaşanlaryň sany|publisher=International Paralympic Committee|accessdate=September 10, 2024|archive-date=September 15, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240915234519/https://db.ipc-services.org/hira/paralympics/participants/code/PG1960|url-status=dead}}</ref><ref>{{cite web|url=https://db.ipc-services.org/hira/results-books/open/book/1|title=Rim 1960 Paralimpiýa oýunlarynyň netijeler kitaby|publisher=International Paralympic Committee|language=it|accessdate=September 10, 2024|archive-date=September 10, 2024|archive-url=https://web.archive.org/web/20240910053757/https://db.ipc-services.org/hira/results-books/open/book/1|url-status=dead}}</ref>{{div col|colwidth=22em}} * {{flagIPC|ARG|1960 Summer|16}} * {{flagIPC|AUS|1960 Summer|13}} * {{flagIPC|AUT|1960 Summer|22}} * {{flagIPC|BEL|1960 Summer|18}} * {{flagIPC|CAN|1960 Summer|1}}<ref>{{cite web|url=https://www.paralympic.org/en/paris-2024-paralympics/profile/canada|title=Paralimpiýa oýunlarynda Kanadanyň profili |publisher=International Paralympic Committee |accessdate=September 10, 2024}}</ref> * {{flagIPC|FIN|1960 Summer|3}} * {{flagIPC|FRA|1960 Summer|24}} * {{flagIPC|GBR|1960 Summer|51}}<ref name="Gevonden in Delpher - Trouw">{{Cite web|url=https://www.delpher.nl/nl/kranten/view?query=Estafette&page=1&sortfield=datedesc&cql%5B%5D=%28date+_gte_+%2215-09-1960%22%29&cql%5B%5D=%28date+_lte_+%2230-09-1960%22%29&coll=ddd&redirect=true&identifier=ABCDDD:010817413:mpeg21:a0213&resultsidentifier=ABCDDD:010817413:mpeg21:a0213&rowid=6|title = Delpherde tapylan - Trouw}}</ref> * {{flagIPC|IRL|1960 Summer|5}} * {{flagIPC|ISR|1960 Summer|13}} * {{flagIPC|ITA|1960 Summer|31}} * {{flagIPC|LBN|1960 Summer|1}}<ref>{{cite web|url=https://www.paralympic.org/en/paris-2024-paralympics/profile/lebanon|title=Paralimpiýa oýunlarynda Liwanyň profili |publisher=International Paralympic Committee |accessdate=September 10, 2024}}</ref> * {{FlagIPC|MLT|1960 Summer|13}} * {{FlagIPC|NED|1960 Summer|19}}<ref name="Gevonden in Delpher - Trouw"/> * {{FlagIPC|NOR|1960 Summer|18}} * {{FlagIPC|RHO|1960 Summer|2}} * {{FlagIPC|SWE|1960 Summer|5}} * {{FlagIPC|SUI|1960 Summer|19}} * {{FlagIPC|USA|1960 Summer|25}} * {{FlagIPC|FRG|1960 Summer|16}} * {{flagIPC|YUG|1960 Summer|4}} {{div col end}} == Salgylanmalar == {{Salgylanmalar|2}} {{authority control}} == Daşarky baglanyşyklar == * {{YouTube|t7JUeen5Mpo|1960 ýylyň Tomusky Paralimpiýa oýunlaryndan wideo}} ParalympicSport.tv-niň YouTube-daky resmi saýtynda * {{YouTube|HuT4BDZ2-K8|1960 ýylyň Tomusky Paralimpiýa oýunlarynda Awstraliýa toparynyň wideosy}} Awstraliýanyň Paralimpiýa komitetiniň YouTube-daky resmi saýtynda {{s-start}} {{s-new|sports}} {{s-ttl||title=''[[Tomusky Paralimpiýa oýunlary|Tomusky Paralimpiýa oýunlary]]'' <br /> [[Rim]]|years=''I Tomusky Paralimpiýa oýunlary'' (1960)}} {{s-aft|after=[[1964 ýylky tomusky Paralimpiýa oýunlary|Tokio]]}} {{s-end}} {{Paralimpiýa oýunlary}} i7srb70qp2608fjttnlosq9aifzkuni Türkmensähra Hyzmatdaşlyk Geňeşi 0 25069 271031 2026-09-27T12:24:03Z Erkin ilim 34470 Türkmensähra Hyzmatdaşlyk Geňeşi barada täze makala döredildi 271031 wikitext text/x-wiki '''Türkmensähra Hyzmatdaşlyk Geňeşi''' (parsça: ''شورای همکاری ترکمن‌صحرا'') 2025-nji ýylda döredilendigini yglan eden, Türkmensähra sebitiniň birnäçe syýasy we raýat guramalaryny birleşdirýän syýasy bileleşikdir. Geňeş Türkmensähra sebitiniň syýasy we raýat güýçleriniň arasynda hyzmatdaşlygy utgaşdyrmak hem-de Eýranyň syýasy ýagdaýlarynyň çäginde türkmenleriň syýasy we hukuk talaplaryny öňe sürmek maksady bilen hereket edýär. == Taryhy == Türkmensähra Hyzmatdaşlyk Geňeşi 2025-nji ýylyň 29-njy aprelinde beýannama çap etmek arkaly döredilendigini yglan etdi. Döredilen döwründe '''Türkmensähra Birleşik Geňeşi''', '''Türkmensähra Medeni we Syýasy Guramasy''' hem-de '''Türkmensährasynyň Milli Galkynyşy''' geňeşi döreden guramalaryň hataryndady. 2026-njy ýylda '''Türkmensähra Birleşik Partiýasy''' hem bu bileleşige goşuldy. == Gurluşy we maksatlary == Geňeşiň esasnamasynyň taslamasyna görä, Türkmensähra Hyzmatdaşlyk Geňeşi syýasy guramalardan we syýasy işjeň şahslardan ybarat bolan syýasy gurluşdyr. Geňeşiň kararlary agzalaryň özara ylalaşygy we hyzmatdaşlygy esasynda kabul edilýär. Geňeş şeýle hem söz we pikir azatlygyny, din azatlygyny, partiýalaryň iş alyp barmagyny, ýygnanyşmak we demonstrasiýa geçirmek azatlygyny hem-de köpçülikleýin habar beriş serişdeleriniň azatlygyny goldaýar. Geňeşiň yglan eden maksatlarynyň arasynda Eýranda federal syýasy ulgamyň döredilmegini we Türkmensähra üçin federal welaýatynyň döredilmegini goldamak bar. Esasnamanyň taslamasynda Türkmensähra üçin welaýat parlamenti ýaly saýlaw arkaly döredilýän ýerli edaralaryň döredilmegi hem göz öňünde tutulýar. Geňeş özüni demokratiýa, azatlyk, howpsuzlyk, durmuş adalatlylygy hem-de Adam hukuklarynyň ählumumy jarnamasynda we degişli halkara şertnamalarynda beýan edilen ýörelgelere ygrarly diýip häsiýetlendirýär. == Işleri == Türkmensähra Hyzmatdaşlyk Geňeşi döredilen gününden bäri Eýran we Türkmensähra bilen baglanyşykly syýasy we raýat meseleleri boýunça birnäçe beýannama çap etdi. Geňeşiň üns berýän meseleleriniň arasynda syýasy we raýat hukuklary, demokratiýa, adam hukuklary, federalizm, parahatçylyk we syýasy güýçleriň arasyndaky hyzmatdaşlyk bar. 2026-njy ýylyň 26-njy sentýabrynda Norwegiýanyň paýtagty Oslo şäherinde '''«Eýranda adam hukuklarynyň krizisi; umumy ýörelgelerden bilelikdäki hereketlere çenli»''' atly maslahat geçirildi. Maslahat Eýran Adam Hukuklary Guramasynyň ýer eýeçiliginde geçirildi. Maslahatyň dowamynda 15 syýasy we raýat partiýasy hem-de guramasy '''«Geçiş döwri üçin adam hukuklarynyň iň az ýörelgeleri»''' atly resminama gol çekdi. Türkmensähra Hyzmatdaşlyk Geňeşi hem bu resminama gol çekenleriň arasynda boldy. Bu resminamada ölüm jezasy, gynamalar we kemsitmeler bilen bagly ýörelgeler, söz we ýygnanyşmak azatlygy, erkin we adalatly saýlawlar hem-de adalatly kazyýet işi ýaly adam hukuklaryna degişli birnäçe ýörelge beýan edildi. Eýran Adam Hukuklary Guramasy bu başlangyjy syýasy bileleşik döretmezden ýa-da umumy syýasy maksatnama kabul etmezden, syýasy güýçleriň arasynda adam hukuklary boýunça umumy hyzmatdaşlyk çarçuwasyny döretmek maksady bilen döredilendigini mälim etdi. == Agzalary == Türkmensähra Hyzmatdaşlyk Geňeşiniň agzalary: * '''Türkmensähra Birleşik Partiýasy''' (حزب اتحاد ترکمن‌صحرا) * '''Türkmensähra Medeni we Syýasy Guramasy''' (سازمان فرهنگی و سیاسی ترکمن‌صحرا) * '''Türkmensähra Birleşik Geňeşi''' (شورای همبستگی ترکمن‌صحرا) == Daşarky baglanyşyklar == - [https://ccots.org/ Türkmensähra Hyzmatdaşlyk Geňeşi] == Çeşmeler == {{Aýakýazgylar}} 686hksofkjnv2xj7c3hp3a5ahp9vjp5 Ellen van Langen 0 25070 271032 2026-09-27T13:05:15Z Umarxon III 11129 Sahypa döretdi, mazmuny: '{{Infobox sportsperson | name = Ellen van Langen | header_color = #F36C21 | image = Ellen van Langen (NL-HlmNHA 1478 39884K00 25) (cropped).jpg | alt = | caption = Van Langen 1994 ýylda | full_name = Ellen Gezina Maria van Langen | citizenship = | birth_date = {{birth date and age|1966|02|09|df=yes}} | birth_place = [[Oldenzaal]], [[Niderlandlar]] | monuments = | hometown = | educati...' 271032 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | name = Ellen van Langen | header_color = #F36C21 | image = Ellen van Langen (NL-HlmNHA 1478 39884K00 25) (cropped).jpg | alt = | caption = Van Langen 1994 ýylda | full_name = Ellen Gezina Maria van Langen | citizenship = | birth_date = {{birth date and age|1966|02|09|df=yes}} | birth_place = [[Oldenzaal]], [[Niderlandlar]] | monuments = | hometown = | education = [[Amsterdam uniwersiteti]] | occupation = | years_active = | employer = | agent = | height = | weight = | spouse = | life_partner = | children = | parents = | relatives = | other_interests = | website = | module = | country = [[Niderlandlar]] | sport = [[Ýeňil atletika]] | rank = | event = [[800 metr]] | event_type = | university_team = | college_team = | league = | league_type = | club = | team = | coach = | retired = | coaching = | module2 = | worlds = | regionals = | nationals = | olympics = | paralympics = | commonwealth = | highest_ranking = | personal_best = {{ubl|''Açyk meýdan''|'''800 m''': 1:55.54 (1992)|'''1000 m''': 2:35.21 (1993)|'''1500 m''': 4:06.97 (1994)|'''Mil''': 4:31.88 (1992)|''Ýapyk bina''|'''800 m''': 2:00.36 {{AthAbbr|i}} (1995)|'''1000 m''': 2:39.65 {{AthAbbr|i}} (1990)}} | medal_templates = {{Medal|Sport | Zenanlar [[Ýeňil atletika|ýeňil atletikasy]]}} {{Medal|Country | {{NED}} }} {{Medal|Competition|[[Tomusky Olimpiýa oýunlary]]}} {{Medal|Gold|[[1992 ýylky tomusky Olimpiýa oýunlary|1992 Barselona]]|[[1992 ýylky tomusky Olimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika – Zenanlar 800 metr|800 metr]]}} {{Medal|Competition|[[Uniwersiada]]}} {{Medal|Silver|[[1989 ýylky tomusky uniwersiada|1989 Duýsburg]]|800 metr}} }} '''Ellen Gezina Maria van Langen''' (gollandça: [ˈɛlə(ŋ) ɣeːˈzinaː maːˈrijaː vɑn ˈlɑŋə(n)]; doglan senesi: 1966 ýylyň 9 fewraly) — esasan 800 metr aralyga ylgamak boýunça ýöriteleşen, gollandiyaly öňki orta aralyga ylgaýjy türgen. Zehinli, ýöne ýygy-ýygydan şikes alýan türgen bolan Van Langen, 1992 ýylda zenanlaryň arasynda 800 metr aralyga ylgamak boýunça Olimpiýa çempiony boldy. Häzirki wagtda ol FBK oýunlarynyň (Hengelodaky ýaryş) direktory bolup işleýär. == Karýerasy == Van Langen Overýissel welaýatynyň Oldenzal şäherinde doguldy. Ylgap başlamazdan ozal, ol futbol oýnaýardy. Ol diňe 20 ýaşynda ýagdaýa çynlakaý çemeleşip, ylgap başlady. 1989 ýylda ol 800 metr aralyga ylgamak boýunça dört gezek gazanan milli çempionlygynyň ilkinjisini gazandy we Bütindünýä talyplar oýunlarynda (Universiada) 1:59,82 netije bilen Ana Kirotodan (Kuba) yza galyp, kümüş medal aldy. 1990 ýylda Splitde geçirilen Ýewropa çempionatynyň finalynda, 1:57,57 netije bilen täze milli rekord goýup, dördünji ýeri eýeledi; bu ýaryşda öňdäki orunlary Gündogar Germaniýaly türgenler Sigrun Wodars (altyn), Kristin Wahtel (kümüş) we Sowet Soýuzyndan Liliýa Nurutdinowa (bürünç) eýelediler. 1991 ýylda ol Ahill siňiriniň şikesi sebäpli kynçylyk çekdi. Tokioda geçirilen dünýä çempionatynda ol saýlama tapgyrda ýaryşdan çykdy. Indiki ýyl, Barselonadaky 1992 ýylky Olimpiýa oýunlaryna taýýarlyk görlüp durulýarka, 28 iýunda Hengelodaky "Fanny Blankers-Koen" oýunlarynda Tokiodaky altyn medal eýesi Liliýa Nurutdinowany ýeňdi. Ol bu ýerde 1:56,66 netije görkezdi; bu netije Olimpiýa oýunlaryndan öňki möwsümiň iň ýokary görkezijisidi. Olimpiýa oýunlaryndan bary-ýogy iki hepde öň, Hehtelde ýene-de bir gezek 1:56,92 ýaly ýokary netije bilen ylgaýardy<ref name="sporting-heroes">{{cite news |url=http://www.sporting-heroes.net/athletics/netherlands/ellen-van-langen-481/1992-olympic-games-800m-champion_a10237/ |title=Ellen van Langen |work=athletics-heroes.net |access-date=March 6, 2018 |language=en}}</ref>. Barselonada geçirilen 1992 ýyldaky Olimpiýa oýunlarynda Wan Langen 800 metr aralyga ylgamak boýunça Olimpiýa çempiony boldy. Ol bu aralygy 1:55,54 minutda geçdi; bu netije häzirki wagta çenli hem Niderlandlaryň milli rekordy bolup galýar. Bäsdeşleri onuň ýaryşyň ahyryndaky güýçli depgininden (sprintinden) howatyrlanyp, ýaryşyň başyndan ýokary tizlikde ylgap başladylar. Olar ilkinji aýlawy 55,73 sekunt ýaly gaty çalt wagtda geçdiler, şol wagt Wan Langen bolsa diňe altynjy orunda barýardy. Ýaryşyň soňky bölegine girilende, başyndan bäri öňdeligi saklan Nurutdinowa az-kem öňde barýardy, ýöne Wan Langen soňky 50 metrde içerki ýoldan öňe geçip, garaşylmadyk ýeňiş gazandy we Nurutdinowany (kümüş medal) hem-de Kirotu (bürünç medal) yzda galdyrdy<ref name="sporting-heroes"/><ref name="video">{{cite news |url=https://www.youtube.com/watch?v=xC7a_JuMZOI |archive-url=https://web.archive.org/web/20210724095559/https://www.youtube.com/watch?v=xC7a_JuMZOI |archive-date=2021-07-24 |url-status=dead |title=Women's 800m Final Barcelona Olympics 1992 |access-date=March 6, 2018 |language=en}}</ref><ref name="sportkroniek">{{cite news |url=http://www.sportkroniek.nl/portret/portret/vanlangen-0209.html |title=Portret Ellen van Langen |work=sportkroniek.nl |date=25 June 2008 |access-date=March 6, 2018 |language=nl |archive-url=https://archive.today/20120530023924/http://www.sportkroniek.nl/portret/portret/vanlangen-0209.html |archive-date=30 May 2012 |url-status=dead}}</ref>. 1992 ýyl onuň karýerasyndaky iň üstünlikli ýyl boldy; şol ýyl ol 800 metr aralyga gatnaşan 11 ýaryşynyň 10-usunda ýeňiş gazandy. Olimpiýa oýunlaryndaky şol üstünliginden soň, ol dürli şikesler sebäpli kynçylyklara duçar boldy. 1992 ýyldan soňky iň gowy netijesi 1995 ýylda Göteborgda geçirilen dünýä çempionatynda eýelän altynjy orny boldy. Dowamly şikesler oňa 1996 ýylda Olimpiýa çempiony diýen adyny gorap saklamaga mümkinçilik bermedi. Ol 1998 ýylda sport karýerasyny tamamlady<ref name="sporting-heroes"/><ref name="sportkroniek"/><ref name="xinhua2002">{{cite news |url=http://english.cntv.cn/special/2012london_olympics/20120717/112206.shtml |title=Van Langen able to "die" best for Olympic gold |work=[[Xinhua]] |date=July 10, 2002 |access-date=March 7, 2016 |language=en}}</ref>. Soňra Wan Langen öz üstünliginiň syryny şeýle düşündirdi: "Meniň pikirimçe, meniň gowy başarýan zadym — ýaryş wagtynda özümi 'ölýän ýaly' duýsam-da, ylgamagy dowam etdirip bilmegimdi" diýip, ol aýtdy. "Bu örän kyn zat, sebäbi 800 metr aralyga ylgamak agyryly bolýar. Agyrydan ýaňa ejir çekýän wagtyňyz ylgamagy dowam etdirmek üçin öz içki päsgelçilikleriňizi ýeňip geçmeli bolýarsyňyz. Men muny gowy başarýardym. Eger Olimpiýa ýaryşy her türgen tarapyndan aýratynlykda geçirilip, iň gowy wagt görkezen ýeňiji diýlip yglan edilen bolsady, men ýeňip bilmezdim." Ol şeýle diýdi: "Men taktika babatda-da ökdedim; töweregime göz aýlap, dogry çözgütleri kabul edip bilýärdim<ref name="trouw2010">{{cite news |url=http://www.trouw.nl/tr/nl/4324/nieuws/article/detail/1115157/2010/08/10/Eindelijk-worden-oude-helden-erkend-als-inspiratiebron.dhtml |title=Eindelijk worden oude helden erkend als inspiratiebron |work=[[Trouw]] |date=August 10, 2010 |access-date=September 22, 2011 |language=nl}}</ref>." 1992 ýylda altyn medal gazananyndan soň, Amsterdamdaky işsizlik boýunça kömek puluny berýän edara, geljekde gazanan ýeňşi arkaly pul gazanyp biljekdigini esas edinip, oňa berilýän kömek puluny bes etdi. Ol Amsterdam uniwersitetiniň ykdysadyýet fakultetini tamamlapdyr we häzirki wagtda "Global Sports Communication" kompaniýasynda çäreleri guramaçysy bolup işleýär<ref>{{Cite news |url=http://www.nhnieuws.nl/nieuws/223511/Nadine-Visser-treft-Europees-kampioene-op-100m-horden-bij-FBK-Games |title=Nadine Visser treft Europees kampioene op 100m horden bij FBK Games |work=NH Nieuws |access-date=2018-04-25 |language=nl-NL}}</ref>. Wan Langen Hengelodaky "Fanny Blankers-Koen Games" ýaryşlarynyň direktorydyr<ref>"[https://worldathletics.org/athletes/netherlands/ellen-van-langen-14292174 Ellen van Langen]", [[World Athletics]]. Retrieved 11 August 2023.</ref>. == Şahsy iň gowy görkezijileri == Başgaça görkezilmän bolsa, maglumatlar [[World Athletics]] profilinden alyndy<ref>[https://worldathletics.org/athletes/netherlands/ellen-van-langen-14292174 Ellen van Langen]", [[World Athletics]]. Giriş güni: 11 awgust 2023</ref> {|class="wikitable" |- !scope="col"| Görnüşi !scope="col"| Ýaryş !scope="col"| {{Abbr|Wagty|Minutlarda:sekundlarda wagty}} !scope="col"| Geçirilen ýeri !scope="col"| Sene !scope="col"| Rekord !scope="col" style="width:250px"| Bellikler |- !scope="rowgroup" rowspan="4" style="text-align:center"| Açyk meýdan !scope="row"| [[800 metr]] |style="text-align:center"| 1:55.54 | [[Barselona]], Ispaniýa | 3 awgust 1992 |style="text-align:center"| ({{AthAbbr|NR|Niderland}}) | Niderlandlaryň rekordy, 2026 ýylyň 14 awgustyndan 21 awgustyna çenli [[Femke Broeders-Bol]] bilen paýlaşyldy, şonda ol Broeders-Bol tarapyndan täzelendi<ref>[https://nos.nl/artikel/2626912-broeders-bol-pakt-brons-op-ek-in-eerste-finale-800-meter-en-evenaart-nationaal-record Broeders-Bol pakt brons op EK in eerste finale 800 meter en evenaart nationaal record]" (niderl. dilinde), ''[[Nederlandse Omroep Stichting|NOS]]'', 14 awgust 2026. Giriş güni: 21 awgust 2026. [https://ps-cache.web.swisstiming.com/node/binaryData/ATH_PROD/LAUSANNE_2026/PDF_ATHW800M----DIAMOND---FNL-000100--_C73C1.PDF Results - 800m Women]", [[Wanda Diamond League]], 21 awgust 2026. Giriş güni: 21 awgust 2026.</ref> |- !scope="row"| [[1000 metr]] |style="text-align:center"| 2:35.21 | [[Şeffild]], Beýik Britaniýa | 29 awgust 1993 |style="text-align:center"| ({{AthAbbr|NR|Niderland}}) | 2015 ýylyň 24 maýynda [[Sifan Hassan]] tarapyndan täzelenýänçä Niderlandlaryň rekordy<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBPERS01:003115025:mpeg21:a00165 Winst en record voor Van Langen]" (niderl. dilinde), ''[[Algemeen Dagblad]]'', 30 awgust 1993. Giriş güni: 21 awgust 2026."[https://www.tubantia.nl/meer-sport/hassan-loopt-van-langen-uit-de-boeken~ada13c79/ Hassan loopt Van Langen uit de boeken]" (niderl. dilinde), ''[[Tubantia (gazet)|Tubantia]]'', 24 maý 2015. Giriş güni: 21 awgust 2026</ref> |- !scope="row"| [[1500 metr]] |style="text-align:center"| 4:06.97 | [[Lozanna]], Şweýsariýa | 6 iýul 1994 | | |- !scope="row"| [[Bir mil]] |style="text-align:center"| 4:31.88 | [[Lozanna]], Şweýsariýa | 8 iýul 1992 | | |- !scope="rowgroup" rowspan="2" style="text-align:center"| Ýapyk bina !scope="row"| 800 metr |style="text-align:center"| 2:00.36 {{AthAbbr|i}} | [[Lýewen]], Fransiýa | 19 fewral 1995 |style="text-align:center"| ({{AthAbbr|NR|Niderland}}) | 2001 ýylyň 15 fewralynda [[Ester Goossens]] tarapyndan täzelenýänçä Niderlandlaryň rekordy<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBPERS01:003123017:mpeg21:a00100 Van Langen viert rentree met record]" (niderl. dilinde), ''[[Algemeen Dagblad]]'', 20 fewral 1995. Giriş güni: 21 awgust 2026."[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBPERS01:003187014:mpeg21:a00171 Record Goossens]" (niderl. dilinde), ''[[Algemeen Dagblad]]'', 16 fewral 2001. Giriş güni: 21 awgust 2026</ref> |- !scope="row"| 1000 metr |style="text-align:center"| 2:39.65 {{AthAbbr|i}} | [[Sindelfingen]], Germaniýa | 21 ýanwar 1990 |style="text-align:center"| ({{AthAbbr|NR|Niderland}}) | 2017 ýylyň 18 fewralynda [[Sanne Verstegen]] tarapyndan täzelenýänçä Niderlandlaryň rekordy.<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBPERS01:003075018:mpeg21:a00205 Record voor Van Langen]" (niderl. dilinde), ''[[Algemeen Dagblad]]'', 22 ýanwar 1990. Giriş güni: 21 awgust 2026."[https://www.ad.nl/sport/hassan-loopt-28-jaar-oud-record-uit-de-boeken~af0d49b3/ Hassan loopt 28 jaar oud record uit de boeken] (niderl. dilinde), ''[[Algemeen Dagblad]]'', 18 fewral 2017. Giriş güni: 21 awgust 2026</ref>. |} == Salgylanmalar == {{Salgylanmalar|2}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Langen, Ellen Van}} [[Kategoriýa:1966 ýylda doglanlar]] [[Kategoriýa:XX asyryň golland türgen zenanlary]] [[Kategoriýa:XXI asyryň golland zenanlary]] [[Kategoriýa:1992 ýylyň tomusky Olimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]] [[Kategoriýa:Overýysselden bolan türgenler]] [[Kategoriýa:Golland orta aralyga ylgaýan zenanlar]] [[Kategoriýa:Niderlandlaryň adyndan FISU Bütindünýä Uniwersitet oýunlarynyň kümüş medallarynyň eýeleri]] [[Kategoriýa:Diri adamlar]] [[Kategoriýa:1989 ýylyň tomusky Uniwersiadasynyň medallarynyň eýeleri]] [[Kategoriýa:1992 ýylyň tomusky Olimpiýa oýunlarynyň medallarynyň eýeleri]] [[Kategoriýa:Niderlandlaryň adyndan Olimpiýa oýunlaryna gatnaşan türgenler]] [[Kategoriýa:Olimpiýa oýunlarynda orta aralyga ylgaýan zenanlar]] [[Kategoriýa:Niderlandlaryň adyndan Olimpiýa oýunlarynyň altyn medallarynyň eýeleri]] [[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Olimpiýa oýunlarynyň altyn medallarynyň eýeleri]] [[Kategoriýa:Oldenzal şäherinden bolan türgenler]] [[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Uniwersiada medallarynyň eýeleri]] [[Kategoriýa:Amsterdam uniwersitetiniň uçurymlary]] j6volgpgz5ejyolv57a6y1devr7gd3k 271041 271032 2026-09-28T00:06:41Z InternetArchiveBot 21623 Rescuing 0 sources and tagging 1 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 271041 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | name = Ellen van Langen | header_color = #F36C21 | image = Ellen van Langen (NL-HlmNHA 1478 39884K00 25) (cropped).jpg | alt = | caption = Van Langen 1994 ýylda | full_name = Ellen Gezina Maria van Langen | citizenship = | birth_date = {{birth date and age|1966|02|09|df=yes}} | birth_place = [[Oldenzaal]], [[Niderlandlar]] | monuments = | hometown = | education = [[Amsterdam uniwersiteti]] | occupation = | years_active = | employer = | agent = | height = | weight = | spouse = | life_partner = | children = | parents = | relatives = | other_interests = | website = | module = | country = [[Niderlandlar]] | sport = [[Ýeňil atletika]] | rank = | event = [[800 metr]] | event_type = | university_team = | college_team = | league = | league_type = | club = | team = | coach = | retired = | coaching = | module2 = | worlds = | regionals = | nationals = | olympics = | paralympics = | commonwealth = | highest_ranking = | personal_best = {{ubl|''Açyk meýdan''|'''800 m''': 1:55.54 (1992)|'''1000 m''': 2:35.21 (1993)|'''1500 m''': 4:06.97 (1994)|'''Mil''': 4:31.88 (1992)|''Ýapyk bina''|'''800 m''': 2:00.36 {{AthAbbr|i}} (1995)|'''1000 m''': 2:39.65 {{AthAbbr|i}} (1990)}} | medal_templates = {{Medal|Sport | Zenanlar [[Ýeňil atletika|ýeňil atletikasy]]}} {{Medal|Country | {{NED}} }} {{Medal|Competition|[[Tomusky Olimpiýa oýunlary]]}} {{Medal|Gold|[[1992 ýylky tomusky Olimpiýa oýunlary|1992 Barselona]]|[[1992 ýylky tomusky Olimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika – Zenanlar 800 metr|800 metr]]}} {{Medal|Competition|[[Uniwersiada]]}} {{Medal|Silver|[[1989 ýylky tomusky uniwersiada|1989 Duýsburg]]|800 metr}} }} '''Ellen Gezina Maria van Langen''' (gollandça: [ˈɛlə(ŋ) ɣeːˈzinaː maːˈrijaː vɑn ˈlɑŋə(n)]; doglan senesi: 1966 ýylyň 9 fewraly) — esasan 800 metr aralyga ylgamak boýunça ýöriteleşen, gollandiyaly öňki orta aralyga ylgaýjy türgen. Zehinli, ýöne ýygy-ýygydan şikes alýan türgen bolan Van Langen, 1992 ýylda zenanlaryň arasynda 800 metr aralyga ylgamak boýunça Olimpiýa çempiony boldy. Häzirki wagtda ol FBK oýunlarynyň (Hengelodaky ýaryş) direktory bolup işleýär. == Karýerasy == Van Langen Overýissel welaýatynyň Oldenzal şäherinde doguldy. Ylgap başlamazdan ozal, ol futbol oýnaýardy. Ol diňe 20 ýaşynda ýagdaýa çynlakaý çemeleşip, ylgap başlady. 1989 ýylda ol 800 metr aralyga ylgamak boýunça dört gezek gazanan milli çempionlygynyň ilkinjisini gazandy we Bütindünýä talyplar oýunlarynda (Universiada) 1:59,82 netije bilen Ana Kirotodan (Kuba) yza galyp, kümüş medal aldy. 1990 ýylda Splitde geçirilen Ýewropa çempionatynyň finalynda, 1:57,57 netije bilen täze milli rekord goýup, dördünji ýeri eýeledi; bu ýaryşda öňdäki orunlary Gündogar Germaniýaly türgenler Sigrun Wodars (altyn), Kristin Wahtel (kümüş) we Sowet Soýuzyndan Liliýa Nurutdinowa (bürünç) eýelediler. 1991 ýylda ol Ahill siňiriniň şikesi sebäpli kynçylyk çekdi. Tokioda geçirilen dünýä çempionatynda ol saýlama tapgyrda ýaryşdan çykdy. Indiki ýyl, Barselonadaky 1992 ýylky Olimpiýa oýunlaryna taýýarlyk görlüp durulýarka, 28 iýunda Hengelodaky "Fanny Blankers-Koen" oýunlarynda Tokiodaky altyn medal eýesi Liliýa Nurutdinowany ýeňdi. Ol bu ýerde 1:56,66 netije görkezdi; bu netije Olimpiýa oýunlaryndan öňki möwsümiň iň ýokary görkezijisidi. Olimpiýa oýunlaryndan bary-ýogy iki hepde öň, Hehtelde ýene-de bir gezek 1:56,92 ýaly ýokary netije bilen ylgaýardy<ref name="sporting-heroes">{{cite news |url=http://www.sporting-heroes.net/athletics/netherlands/ellen-van-langen-481/1992-olympic-games-800m-champion_a10237/ |title=Ellen van Langen |work=athletics-heroes.net |access-date=March 6, 2018 |language=en}}</ref>. Barselonada geçirilen 1992 ýyldaky Olimpiýa oýunlarynda Wan Langen 800 metr aralyga ylgamak boýunça Olimpiýa çempiony boldy. Ol bu aralygy 1:55,54 minutda geçdi; bu netije häzirki wagta çenli hem Niderlandlaryň milli rekordy bolup galýar. Bäsdeşleri onuň ýaryşyň ahyryndaky güýçli depgininden (sprintinden) howatyrlanyp, ýaryşyň başyndan ýokary tizlikde ylgap başladylar. Olar ilkinji aýlawy 55,73 sekunt ýaly gaty çalt wagtda geçdiler, şol wagt Wan Langen bolsa diňe altynjy orunda barýardy. Ýaryşyň soňky bölegine girilende, başyndan bäri öňdeligi saklan Nurutdinowa az-kem öňde barýardy, ýöne Wan Langen soňky 50 metrde içerki ýoldan öňe geçip, garaşylmadyk ýeňiş gazandy we Nurutdinowany (kümüş medal) hem-de Kirotu (bürünç medal) yzda galdyrdy<ref name="sporting-heroes"/><ref name="video">{{cite news |url=https://www.youtube.com/watch?v=xC7a_JuMZOI |archive-url=https://web.archive.org/web/20210724095559/https://www.youtube.com/watch?v=xC7a_JuMZOI |archive-date=2021-07-24 |url-status=dead |title=Women's 800m Final Barcelona Olympics 1992 |access-date=March 6, 2018 |language=en}}</ref><ref name="sportkroniek">{{cite news |url=http://www.sportkroniek.nl/portret/portret/vanlangen-0209.html |title=Portret Ellen van Langen |work=sportkroniek.nl |date=25 June 2008 |access-date=March 6, 2018 |language=nl |archive-url=https://archive.today/20120530023924/http://www.sportkroniek.nl/portret/portret/vanlangen-0209.html |archive-date=30 May 2012 |url-status=dead}} {{Dead link|date=September 2026 |bot=InternetArchiveBot |fix-attempted=yes }}</ref>. 1992 ýyl onuň karýerasyndaky iň üstünlikli ýyl boldy; şol ýyl ol 800 metr aralyga gatnaşan 11 ýaryşynyň 10-usunda ýeňiş gazandy. Olimpiýa oýunlaryndaky şol üstünliginden soň, ol dürli şikesler sebäpli kynçylyklara duçar boldy. 1992 ýyldan soňky iň gowy netijesi 1995 ýylda Göteborgda geçirilen dünýä çempionatynda eýelän altynjy orny boldy. Dowamly şikesler oňa 1996 ýylda Olimpiýa çempiony diýen adyny gorap saklamaga mümkinçilik bermedi. Ol 1998 ýylda sport karýerasyny tamamlady<ref name="sporting-heroes"/><ref name="sportkroniek"/><ref name="xinhua2002">{{cite news |url=http://english.cntv.cn/special/2012london_olympics/20120717/112206.shtml |title=Van Langen able to "die" best for Olympic gold |work=[[Xinhua]] |date=July 10, 2002 |access-date=March 7, 2016 |language=en}}</ref>. Soňra Wan Langen öz üstünliginiň syryny şeýle düşündirdi: "Meniň pikirimçe, meniň gowy başarýan zadym — ýaryş wagtynda özümi 'ölýän ýaly' duýsam-da, ylgamagy dowam etdirip bilmegimdi" diýip, ol aýtdy. "Bu örän kyn zat, sebäbi 800 metr aralyga ylgamak agyryly bolýar. Agyrydan ýaňa ejir çekýän wagtyňyz ylgamagy dowam etdirmek üçin öz içki päsgelçilikleriňizi ýeňip geçmeli bolýarsyňyz. Men muny gowy başarýardym. Eger Olimpiýa ýaryşy her türgen tarapyndan aýratynlykda geçirilip, iň gowy wagt görkezen ýeňiji diýlip yglan edilen bolsady, men ýeňip bilmezdim." Ol şeýle diýdi: "Men taktika babatda-da ökdedim; töweregime göz aýlap, dogry çözgütleri kabul edip bilýärdim<ref name="trouw2010">{{cite news |url=http://www.trouw.nl/tr/nl/4324/nieuws/article/detail/1115157/2010/08/10/Eindelijk-worden-oude-helden-erkend-als-inspiratiebron.dhtml |title=Eindelijk worden oude helden erkend als inspiratiebron |work=[[Trouw]] |date=August 10, 2010 |access-date=September 22, 2011 |language=nl}}</ref>." 1992 ýylda altyn medal gazananyndan soň, Amsterdamdaky işsizlik boýunça kömek puluny berýän edara, geljekde gazanan ýeňşi arkaly pul gazanyp biljekdigini esas edinip, oňa berilýän kömek puluny bes etdi. Ol Amsterdam uniwersitetiniň ykdysadyýet fakultetini tamamlapdyr we häzirki wagtda "Global Sports Communication" kompaniýasynda çäreleri guramaçysy bolup işleýär<ref>{{Cite news |url=http://www.nhnieuws.nl/nieuws/223511/Nadine-Visser-treft-Europees-kampioene-op-100m-horden-bij-FBK-Games |title=Nadine Visser treft Europees kampioene op 100m horden bij FBK Games |work=NH Nieuws |access-date=2018-04-25 |language=nl-NL}}</ref>. Wan Langen Hengelodaky "Fanny Blankers-Koen Games" ýaryşlarynyň direktorydyr<ref>"[https://worldathletics.org/athletes/netherlands/ellen-van-langen-14292174 Ellen van Langen]", [[World Athletics]]. Retrieved 11 August 2023.</ref>. == Şahsy iň gowy görkezijileri == Başgaça görkezilmän bolsa, maglumatlar [[World Athletics]] profilinden alyndy<ref>[https://worldathletics.org/athletes/netherlands/ellen-van-langen-14292174 Ellen van Langen]", [[World Athletics]]. Giriş güni: 11 awgust 2023</ref> {|class="wikitable" |- !scope="col"| Görnüşi !scope="col"| Ýaryş !scope="col"| {{Abbr|Wagty|Minutlarda:sekundlarda wagty}} !scope="col"| Geçirilen ýeri !scope="col"| Sene !scope="col"| Rekord !scope="col" style="width:250px"| Bellikler |- !scope="rowgroup" rowspan="4" style="text-align:center"| Açyk meýdan !scope="row"| [[800 metr]] |style="text-align:center"| 1:55.54 | [[Barselona]], Ispaniýa | 3 awgust 1992 |style="text-align:center"| ({{AthAbbr|NR|Niderland}}) | Niderlandlaryň rekordy, 2026 ýylyň 14 awgustyndan 21 awgustyna çenli [[Femke Broeders-Bol]] bilen paýlaşyldy, şonda ol Broeders-Bol tarapyndan täzelendi<ref>[https://nos.nl/artikel/2626912-broeders-bol-pakt-brons-op-ek-in-eerste-finale-800-meter-en-evenaart-nationaal-record Broeders-Bol pakt brons op EK in eerste finale 800 meter en evenaart nationaal record]" (niderl. dilinde), ''[[Nederlandse Omroep Stichting|NOS]]'', 14 awgust 2026. Giriş güni: 21 awgust 2026. [https://ps-cache.web.swisstiming.com/node/binaryData/ATH_PROD/LAUSANNE_2026/PDF_ATHW800M----DIAMOND---FNL-000100--_C73C1.PDF Results - 800m Women]", [[Wanda Diamond League]], 21 awgust 2026. Giriş güni: 21 awgust 2026.</ref> |- !scope="row"| [[1000 metr]] |style="text-align:center"| 2:35.21 | [[Şeffild]], Beýik Britaniýa | 29 awgust 1993 |style="text-align:center"| ({{AthAbbr|NR|Niderland}}) | 2015 ýylyň 24 maýynda [[Sifan Hassan]] tarapyndan täzelenýänçä Niderlandlaryň rekordy<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBPERS01:003115025:mpeg21:a00165 Winst en record voor Van Langen]" (niderl. dilinde), ''[[Algemeen Dagblad]]'', 30 awgust 1993. Giriş güni: 21 awgust 2026."[https://www.tubantia.nl/meer-sport/hassan-loopt-van-langen-uit-de-boeken~ada13c79/ Hassan loopt Van Langen uit de boeken]" (niderl. dilinde), ''[[Tubantia (gazet)|Tubantia]]'', 24 maý 2015. Giriş güni: 21 awgust 2026</ref> |- !scope="row"| [[1500 metr]] |style="text-align:center"| 4:06.97 | [[Lozanna]], Şweýsariýa | 6 iýul 1994 | | |- !scope="row"| [[Bir mil]] |style="text-align:center"| 4:31.88 | [[Lozanna]], Şweýsariýa | 8 iýul 1992 | | |- !scope="rowgroup" rowspan="2" style="text-align:center"| Ýapyk bina !scope="row"| 800 metr |style="text-align:center"| 2:00.36 {{AthAbbr|i}} | [[Lýewen]], Fransiýa | 19 fewral 1995 |style="text-align:center"| ({{AthAbbr|NR|Niderland}}) | 2001 ýylyň 15 fewralynda [[Ester Goossens]] tarapyndan täzelenýänçä Niderlandlaryň rekordy<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBPERS01:003123017:mpeg21:a00100 Van Langen viert rentree met record]" (niderl. dilinde), ''[[Algemeen Dagblad]]'', 20 fewral 1995. Giriş güni: 21 awgust 2026."[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBPERS01:003187014:mpeg21:a00171 Record Goossens]" (niderl. dilinde), ''[[Algemeen Dagblad]]'', 16 fewral 2001. Giriş güni: 21 awgust 2026</ref> |- !scope="row"| 1000 metr |style="text-align:center"| 2:39.65 {{AthAbbr|i}} | [[Sindelfingen]], Germaniýa | 21 ýanwar 1990 |style="text-align:center"| ({{AthAbbr|NR|Niderland}}) | 2017 ýylyň 18 fewralynda [[Sanne Verstegen]] tarapyndan täzelenýänçä Niderlandlaryň rekordy.<ref>[https://resolver.kb.nl/resolve?urn=KBPERS01:003075018:mpeg21:a00205 Record voor Van Langen]" (niderl. dilinde), ''[[Algemeen Dagblad]]'', 22 ýanwar 1990. Giriş güni: 21 awgust 2026."[https://www.ad.nl/sport/hassan-loopt-28-jaar-oud-record-uit-de-boeken~af0d49b3/ Hassan loopt 28 jaar oud record uit de boeken] (niderl. dilinde), ''[[Algemeen Dagblad]]'', 18 fewral 2017. Giriş güni: 21 awgust 2026</ref>. |} == Salgylanmalar == {{Salgylanmalar|2}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Langen, Ellen Van}} [[Kategoriýa:1966 ýylda doglanlar]] [[Kategoriýa:XX asyryň golland türgen zenanlary]] [[Kategoriýa:XXI asyryň golland zenanlary]] [[Kategoriýa:1992 ýylyň tomusky Olimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]] [[Kategoriýa:Overýysselden bolan türgenler]] [[Kategoriýa:Golland orta aralyga ylgaýan zenanlar]] [[Kategoriýa:Niderlandlaryň adyndan FISU Bütindünýä Uniwersitet oýunlarynyň kümüş medallarynyň eýeleri]] [[Kategoriýa:Diri adamlar]] [[Kategoriýa:1989 ýylyň tomusky Uniwersiadasynyň medallarynyň eýeleri]] [[Kategoriýa:1992 ýylyň tomusky Olimpiýa oýunlarynyň medallarynyň eýeleri]] [[Kategoriýa:Niderlandlaryň adyndan Olimpiýa oýunlaryna gatnaşan türgenler]] [[Kategoriýa:Olimpiýa oýunlarynda orta aralyga ylgaýan zenanlar]] [[Kategoriýa:Niderlandlaryň adyndan Olimpiýa oýunlarynyň altyn medallarynyň eýeleri]] [[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Olimpiýa oýunlarynyň altyn medallarynyň eýeleri]] [[Kategoriýa:Oldenzal şäherinden bolan türgenler]] [[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Uniwersiada medallarynyň eýeleri]] [[Kategoriýa:Amsterdam uniwersitetiniň uçurymlary]] k8ur8szgqkdl98wn3lozujlilmy5mx6 Nawal El Moutawakel 0 25071 271033 2026-09-27T16:08:46Z Umarxon III 11129 Sahypa döretdi, mazmuny: '{{Infobox sportsperson | image =Nawal El Moutawakel (cropped).JPG | imagesize = | caption = | nationality = | sport = [[Ýeňil atletika]] | club = | coach = | birth_date = {{Birth date and age|1962|4|15|df=y}} | birth_place = [[Kasablanka]], Marokko | death_date = | death_place = | retired= | height = | weight = | pb = | medal_templates = {{MedalCountry|{{flagu|Morocco}}}} {{Medal|Competition|[[Olimpiýa oýunlary]]}} {{Medal|Gold| 1984 ýylky Tomusky Olimpiý...' 271033 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | image =Nawal El Moutawakel (cropped).JPG | imagesize = | caption = | nationality = | sport = [[Ýeňil atletika]] | club = | coach = | birth_date = {{Birth date and age|1962|4|15|df=y}} | birth_place = [[Kasablanka]], Marokko | death_date = | death_place = | retired= | height = | weight = | pb = | medal_templates = {{MedalCountry|{{flagu|Morocco}}}} {{Medal|Competition|[[Olimpiýa oýunlary]]}} {{Medal|Gold| [[1984 ýylky Tomusky Olimpiýa oýunlary|1984 Los-Anjeles]] | [[1984 ýylky Tomusky Olimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Zenanlaryň 400 metr päsgelçilikli ylgawy|400 m päsgelçilikli ylgaw]]}} {{Medal|Competition|[[Ýeňil atletika boýunça Afrika çempionatlary|Afrika çempionatlary]]}} {{Medal|Gold|[[1982 ýylky Ýeňil atletika boýunça Afrika çempionaty|1982 Kair]]|100 m päsgelçilikli ylgaw}} {{Medal|Gold|1982 Kair|400 m päsgelçilikli ylgaw}} {{Medal|Gold|[[1984 ýylky Ýeňil atletika boýunça Afrika çempionaty|1984 Rabat]]|200 m}} {{Medal|Gold|1984 Rabat|400 m päsgelçilikli ylgaw}} {{Medal|Gold|[[1985 ýylky Ýeňil atletika boýunça Afrika çempionaty|1985 Kair]]|400 m päsgelçilikli ylgaw}} {{Medal|Silver|1982 Kair|100 m}} {{Medal|Bronze|1982 Kair|4×400 m estafeta}} {{Medal|Bronze|[[1984 ýylky Ýeňil atletika boýunça Afrika çempionaty|1984 Rabat]]|4×400 m estafeta}} {{Medal|Competition|[[Ortaýer deňzi oýunlary]]}} {{Medal|Gold| [[1983 ýylky Ortaýer deňzi oýunlary|1983 Kasablanka]] | 400 m päsgelçilikli ylgaw}} {{Medal|Gold| [[1987 ýylky Ortaýer deňzi oýunlary|1987 Latakiýa]] | 400 m päsgelçilikli ylgaw}} {{Medal|Competition|[[Tomusky Universiada]]}} {{Medal|Gold|[[1987 ýylky Tomusky Universiadasy|1987 Zagreb]]|[[1987 ýylky Tomusky Universiadasynda ýeňil atletika|400 m päsgelçilikli ylgaw]]}} {{Medal|Bronze|[[1985 ýylky Tomusky Universiadasy|1985 Kobe]]|[[1985 ýylky Tomusky Universiadasynda ýeňil atletika|400 m päsgelçilikli ylgaw]]}} }} '''Nawal El Moutawakel''' (Amazigçe: ⵏⴰⵡⴰⵍ ⵍⵎⵓⵜⴰⵡⴰⵇⵇⵍ; Arapça: نوال المتوكل; doglan senesi: 1962 ýylky 15 apreli) — 1984 ýyldaky Tomusky Olimpiýa oýunlarynda zenanlaryň arasynda ilkinji gezek geçirilen 400 metre päsgelçilikli ylgaw ýaryşynda ýeňiş gazanan we Olimpiýa altyn medalyny alan ilkinji marokkoly, arap, afrikaly we musulman zenan bolan, öňki ýeňil atletikaçydyr. Ol häzirki wagtda Halkara Olimpiýa Komitetiniň wise-prezidenti wezipesini ýerine ýetirýär. 2024 ýylky awgustynda Halkara Sport Metbugat Assosiasiýasy (AIPS) ony Serena Williams, Nadia Comăneci we Simone Bilesden soň, soňky 100 ýylyň iň gowy dördünji zenan türgeni diýip yglan etdi. 2007 ýylda El Moutawakel Marokkonyň täze düzüljek hökümetinde Sport ministri wezipesine bellenildi. == Durmuşy == El Moutawakel Kasablankada doguldy we Olimpiýa çempiony bolanda (bu ýurtda garaşylmadyk ýagdaý bolupdy) Aýowa ştatynyň uniwersitetinde okaýardy. Marokkonyň patyşasy Hasan II oňa jaň edip gutlady we onuň ýeňiş gazanan gününde doglan ähli gyzlara onuň hormatyna at dakylmalydygyny yglan etdi. Onuň gazanan medaly Marokkodaky we beýleki köpçülikleýin musulman ýurtlaryndaky zenan türgenler üçin uly öwrülişik nokady boldy<ref>{{cite book|title=Olympic media|last=Billings|first=Andrew C.|publisher=Routledge|location=New York|date=2008|page=[https://archive.org/details/olympicmediainsi0000bill/page/3 3]|isbn=978-0-415-77250-1|url=https://archive.org/details/olympicmediainsi0000bill|url-access=registration|quote=Taiwan Winter Olympics Boycott.|access-date=2009-03-20}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20110102011610/http://www.wisemuslimwomen.org/muslimwomen/bio/nawal_el_moutawakel/ Nawal El Moutawakel] Wise Muslim Women. Retrieved 9 April 2011</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.moroccojewishtimes.com/2019/07/21/el-moutawakel-la-championne-qui-trone-sur-le-coeur-des-marocains/|title=El Moutawakel… la championne qui trône sur le cœur des Marocains|last=Benbachir|first=Simo|date=2019-07-21|website=Maroc Local et Nouvelles du Monde {{!}} Nouvelles juives du Maroc, dernières nouvelles|language=fr-FR|access-date=2020-02-17|archive-date=28 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200728235546/https://www.moroccojewishtimes.com/2019/07/21/el-moutawakel-la-championne-qui-trone-sur-le-coeur-des-marocains/|url-status=dead}}</ref><ref name="ioc">[http://www.olympic.org/ms-nawal-el-moutawakel Ms Nawal EL MOUTAWAKEL], IOC site.</ref><ref>{{cite web |url=https://www.aipsmedia.com/aips/pages/articles/2024/35697.html |title =Serena Williams and Muhammad Ali crowned AIPS Best Champions of the Century: As voted by 913 journalists |publisher =AIPS |accessdate = 2024-11-06}}</ref><ref>{{cite web |url =https://m.sohu.com/a/799503228_121934472|title =AIPS公布世纪最佳男女运动员 威廉姆斯和阿里当选 羽生结弦第六位|website =[[Sohu]] |language =zh |accessdate = 2025-04-26 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20250426115604/https://m.sohu.com/a/799503228_121934472|archivedate=2025-04-26}}</ref>. Ol musulman we afrikaly türgenler üçin öňdebaryjy şahsyýet boldy; sebäbi ol şeýle gelip çykyşly zenanlaryň ýeňil atletikada üstünlik gazanyp bilmejekdigi baradaky köpden bäri dowam edip gelýän düşünjeleri ýok etdi<ref>[http://multimedia.olympic.org/pdf/en_report_607.pdf Olympic report] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110515210552/http://multimedia.olympic.org/pdf/en_report_607.pdf |date=15 May 2011 }}</ref>. 1993 ýylda ol höwesjeň hökmünde ylgawa başlady; Kasablankada zenanlar üçin guralan 5 kilometrlik ylgaw ýaryşy wagtyň geçmegi bilen musulman ýurtlarynda geçirilýän iň uly zenanlar ýaryşyna öwrüldi we oňa 30 000-e çenli adam gatnaşdy<ref>Benchrif, Mohamed (11 March 1999). [http://berlin.iaaf.org/news/newsid=16338.html Nawal El Moutawakel – Pioneer and militant for Progress] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120615053357/http://berlin.iaaf.org/news/newsid=16338.html |date=15 June 2012 }}. [[IAAF]]. Retrieved on 2010-03-31.</ref>. 1995 ýylda El Moutawakel Halkara Ýeňil Atletika Federasiýalary Assosiasiýasynyň (IAAF — häzirki wagtda "World Athletics" ady bilen tanalýar) geňeş agzasy boldy, 1998 ýylda bolsa Halkara Olimpiýa Komitetiniň (HOK) agzalygyna kabul edildi. El Mutawakel Halkara Olimpiýa Komitetiniň agzasy bolup, 2012 we 2016 ýyllardaky Tomusky Olimpiýa oýunlaryny geçirecek şäheri saýlamak boýunça baha beriş komissiýalaryna ýolbaşçylyk etdi.[10] Ol 2016 ýylda dört ýyllyk möhlete Halkara Olimpiýa Komitetiniň wise-prezidenti wezipesine saýlandy we 2024 ýylda ýene-de şol wezipä saýlandy<ref name=FT>{{cite news |title=The Olympians: Nawal el-Moutawakel, Morocco |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/2aa7c59a-adfb-11e1-bb8e-00144feabdc0.html#axzz1xSehPdIH |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210201224/https://www.ft.com/content/2aa7c59a-adfb-11e1-bb8e-00144feabdc0#axzz1xSehPdIH |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |url-status=live |newspaper=[[FT Magazine|Financial Times Magazine]] |date=9 June 2012 |author=Sarah Duguid |access-date=11 June 2012 }}</ref><ref>[http://www.gamesbids.com/eng/olympic_bids/1216133733.html IOC Announces 2016 Summer Games Evaluation Commission] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090226104454/http://www.gamesbids.com/eng/olympic_bids/1216133733.html |date=26 February 2009 }}</ref>. 2006 ýylda El Mutawakel Italiýanyň Turin şäherinde geçirilen Gyşky Olimpiýa oýunlarynyň açylyş dabarasynda Olimpiýa baýdagyny götermek hormatyna eýe bolan sekiz adamyň biri boldy. 2012 ýylky 26 iýulynda ol London Olimpiýa oýunlarynyň Olimpiýa alawyny Westminsteriň çäginden geçirdi<ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.co.uk/torchrelay/day69|title=BBC – Olympic Torch Relay – Camden to Westminster|website=bbc.co.uk|language=en-GB|access-date=2018-05-23}}</ref>. El Mutawakel Marokkonyň 2026 ýyldaky FIFA Dünýä çempionatyny geçirmek baradaky dalaşgärliginiň ilçileriniň biri boldy. == Salgylanmalar == {{Salgylanmalar|2}} {{authority control}} [[Kategoriýa:1962 ýylda doglanlar]] [[Kategoriýa:Häzirki wagtda ýaşaýan adamlar]] [[Kategoriýa:Marokkoly musulmanlar]] [[Kategoriýa:Kasablankaly türgenler]] [[Kategoriýa:Marokkoly türgen-syýasatçylar]] [[Kategoriýa:Marokkoly aýal päsgelçilikli ylgawçylar]] [[Kategoriýa:Marokko üçin Olimpiýa oýunlarynyň türgenleri]] [[Kategoriýa:Marokko üçin Olimpiýa altyn medallarynyň eýeleri]] [[Kategoriýa:1984 ýylky tomusky Olimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]] [[Kategoriýa:1984 ýylky tomusky Olimpiýa oýunlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:Marokko üçin Ýeňil atletika boýunça dünýä çempionatlarynyň gatnaşyjylary]] [[Kategoriýa:Halkara Olimpiýa Komitetiniň marokkoly agzalary]] [[Kategoriýa:Iowa State Cyclones toparynyň aýal ýeňil atletikaçylary]] [[Kategoriýa:Marokkonyň sport ministrleri]] [[Kategoriýa:Garaşsyzlaryň Milli Bileleşigi partiýasynyň syýasatçylary]] [[Kategoriýa:ABŞ-a göçüp baran marokkolylar]] [[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Olimpiýa altyn medallarynyň eýeleri]] [[Kategoriýa:Marokko üçin Ortaýer deňzi oýunlarynyň altyn medalçylary]] [[Kategoriýa:1983 ýylky Ortaýer deňzi oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]] [[Kategoriýa:1987 ýylky Ortaýer deňzi oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]] [[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Uniwersiada medalçylary]] [[Kategoriýa:Marokkonyň aýal hökümet ministrleri]] [[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Ortaýer deňzi oýunlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:Marokko üçin FISU Bütindünýä talyplar oýunlarynyň altyn medalçylary]] [[Kategoriýa:Marokko üçin FISU Bütindünýä talyplar oýunlarynyň bürünç medalçylary]] [[Kategoriýa:1981 ýylky tomusky Uniwersiadasynyň gatnaşyjylary]] [[Kategoriýa:1983 ýylky tomusky Uniwersiadasynyň gatnaşyjylary]] [[Kategoriýa:1985 ýylky tomusky Uniwersiadasynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:1987 ýylky tomusky Uniwersiadasynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Afrika çempionatlarynyň ýeňijileri]] [[Kategoriýa:XXI asyryň marokkoly aýal syýasatçylary]] [[Kategoriýa:XXI asyryň marokkoly syýasatçylary]] [[Kategoriýa:Arap ýurtlarynyň ýeňil atletika çempionaty]] ýeňijiler]] [[Kategoriýa:NCAA I bölüminiň açyk howada ýeňil atletika çempionatynyň ýeňijileri]] [[Kategoriýa:Laureus Dünýä sport baýraklarynyň ýeňijileri]] [[Kategoriýa:Olimpiýa zenanlarynyň päsgelçiliklerden ylgamak boýunça ýaryşlary]] p79hmz2fyudtc6h06uycpov35ma10l8 271034 271033 2026-09-27T16:10:38Z Umarxon III 11129 271034 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | image =Nawal El Moutawakel (cropped).JPG | imagesize = | caption = | nationality = | sport = [[Ýeňil atletika]] | club = | coach = | birth_date = {{Birth date and age|1962|4|15|df=y}} | birth_place = [[Kasablanka]], Marokko | death_date = | death_place = | retired= | height = | weight = | pb = | medal_templates = {{Medal|Country|{{flagu|Morocco}}}} {{Medal|Competition|[[Olimpiýa oýunlary]]}} {{Medal|Gold| [[1984 ýylky Tomusky Olimpiýa oýunlary|1984 Los-Anjeles]] | [[1984 ýylky Tomusky Olimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Zenanlaryň 400 metr päsgelçilikli ylgawy|400 m päsgelçilikli ylgaw]]}} {{Medal|Competition|[[Ýeňil atletika boýunça Afrika çempionatlary|Afrika çempionatlary]]}} {{Medal|Gold|[[1982 ýylky Ýeňil atletika boýunça Afrika çempionaty|1982 Kair]]|100 m päsgelçilikli ylgaw}} {{Medal|Gold|1982 Kair|400 m päsgelçilikli ylgaw}} {{Medal|Gold|[[1984 ýylky Ýeňil atletika boýunça Afrika çempionaty|1984 Rabat]]|200 m}} {{Medal|Gold|1984 Rabat|400 m päsgelçilikli ylgaw}} {{Medal|Gold|[[1985 ýylky Ýeňil atletika boýunça Afrika çempionaty|1985 Kair]]|400 m päsgelçilikli ylgaw}} {{Medal|Silver|1982 Kair|100 m}} {{Medal|Bronze|1982 Kair|4×400 m estafeta}} {{Medal|Bronze|[[1984 ýylky Ýeňil atletika boýunça Afrika çempionaty|1984 Rabat]]|4×400 m estafeta}} {{Medal|Competition|[[Ortaýer deňzi oýunlary]]}} {{Medal|Gold| [[1983 ýylky Ortaýer deňzi oýunlary|1983 Kasablanka]] | 400 m päsgelçilikli ylgaw}} {{Medal|Gold| [[1987 ýylky Ortaýer deňzi oýunlary|1987 Latakiýa]] | 400 m päsgelçilikli ylgaw}} {{Medal|Competition|[[Tomusky Universiada]]}} {{Medal|Gold|[[1987 ýylky Tomusky Universiadasy|1987 Zagreb]]|[[1987 ýylky Tomusky Universiadasynda ýeňil atletika|400 m päsgelçilikli ylgaw]]}} {{Medal|Bronze|[[1985 ýylky Tomusky Universiadasy|1985 Kobe]]|[[1985 ýylky Tomusky Universiadasynda ýeňil atletika|400 m päsgelçilikli ylgaw]]}} }} '''Nawal El Moutawakel''' (Amazigçe: ⵏⴰⵡⴰⵍ ⵍⵎⵓⵜⴰⵡⴰⵇⵇⵍ; Arapça: نوال المتوكل; doglan senesi: 1962 ýylky 15 apreli) — 1984 ýyldaky Tomusky Olimpiýa oýunlarynda zenanlaryň arasynda ilkinji gezek geçirilen 400 metre päsgelçilikli ylgaw ýaryşynda ýeňiş gazanan we Olimpiýa altyn medalyny alan ilkinji marokkoly, arap, afrikaly we musulman zenan bolan, öňki ýeňil atletikaçydyr. Ol häzirki wagtda Halkara Olimpiýa Komitetiniň wise-prezidenti wezipesini ýerine ýetirýär. 2024 ýylky awgustynda Halkara Sport Metbugat Assosiasiýasy (AIPS) ony Serena Williams, Nadia Comăneci we Simone Bilesden soň, soňky 100 ýylyň iň gowy dördünji zenan türgeni diýip yglan etdi. 2007 ýylda El Moutawakel Marokkonyň täze düzüljek hökümetinde Sport ministri wezipesine bellenildi. == Durmuşy == El Moutawakel Kasablankada doguldy we Olimpiýa çempiony bolanda (bu ýurtda garaşylmadyk ýagdaý bolupdy) Aýowa ştatynyň uniwersitetinde okaýardy. Marokkonyň patyşasy Hasan II oňa jaň edip gutlady we onuň ýeňiş gazanan gününde doglan ähli gyzlara onuň hormatyna at dakylmalydygyny yglan etdi. Onuň gazanan medaly Marokkodaky we beýleki köpçülikleýin musulman ýurtlaryndaky zenan türgenler üçin uly öwrülişik nokady boldy<ref>{{cite book|title=Olympic media|last=Billings|first=Andrew C.|publisher=Routledge|location=New York|date=2008|page=[https://archive.org/details/olympicmediainsi0000bill/page/3 3]|isbn=978-0-415-77250-1|url=https://archive.org/details/olympicmediainsi0000bill|url-access=registration|quote=Taiwan Winter Olympics Boycott.|access-date=2009-03-20}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20110102011610/http://www.wisemuslimwomen.org/muslimwomen/bio/nawal_el_moutawakel/ Nawal El Moutawakel] Wise Muslim Women. Retrieved 9 April 2011</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.moroccojewishtimes.com/2019/07/21/el-moutawakel-la-championne-qui-trone-sur-le-coeur-des-marocains/|title=El Moutawakel… la championne qui trône sur le cœur des Marocains|last=Benbachir|first=Simo|date=2019-07-21|website=Maroc Local et Nouvelles du Monde {{!}} Nouvelles juives du Maroc, dernières nouvelles|language=fr-FR|access-date=2020-02-17|archive-date=28 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200728235546/https://www.moroccojewishtimes.com/2019/07/21/el-moutawakel-la-championne-qui-trone-sur-le-coeur-des-marocains/|url-status=dead}}</ref><ref name="ioc">[http://www.olympic.org/ms-nawal-el-moutawakel Ms Nawal EL MOUTAWAKEL], IOC site.</ref><ref>{{cite web |url=https://www.aipsmedia.com/aips/pages/articles/2024/35697.html |title =Serena Williams and Muhammad Ali crowned AIPS Best Champions of the Century: As voted by 913 journalists |publisher =AIPS |accessdate = 2024-11-06}}</ref><ref>{{cite web |url =https://m.sohu.com/a/799503228_121934472|title =AIPS公布世纪最佳男女运动员 威廉姆斯和阿里当选 羽生结弦第六位|website =[[Sohu]] |language =zh |accessdate = 2025-04-26 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20250426115604/https://m.sohu.com/a/799503228_121934472|archivedate=2025-04-26}}</ref>. Ol musulman we afrikaly türgenler üçin öňdebaryjy şahsyýet boldy; sebäbi ol şeýle gelip çykyşly zenanlaryň ýeňil atletikada üstünlik gazanyp bilmejekdigi baradaky köpden bäri dowam edip gelýän düşünjeleri ýok etdi<ref>[http://multimedia.olympic.org/pdf/en_report_607.pdf Olympic report] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110515210552/http://multimedia.olympic.org/pdf/en_report_607.pdf |date=15 May 2011 }}</ref>. 1993 ýylda ol höwesjeň hökmünde ylgawa başlady; Kasablankada zenanlar üçin guralan 5 kilometrlik ylgaw ýaryşy wagtyň geçmegi bilen musulman ýurtlarynda geçirilýän iň uly zenanlar ýaryşyna öwrüldi we oňa 30 000-e çenli adam gatnaşdy<ref>Benchrif, Mohamed (11 March 1999). [http://berlin.iaaf.org/news/newsid=16338.html Nawal El Moutawakel – Pioneer and militant for Progress] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120615053357/http://berlin.iaaf.org/news/newsid=16338.html |date=15 June 2012 }}. [[IAAF]]. Retrieved on 2010-03-31.</ref>. 1995 ýylda El Moutawakel Halkara Ýeňil Atletika Federasiýalary Assosiasiýasynyň (IAAF — häzirki wagtda "World Athletics" ady bilen tanalýar) geňeş agzasy boldy, 1998 ýylda bolsa Halkara Olimpiýa Komitetiniň (HOK) agzalygyna kabul edildi. El Mutawakel Halkara Olimpiýa Komitetiniň agzasy bolup, 2012 we 2016 ýyllardaky Tomusky Olimpiýa oýunlaryny geçirecek şäheri saýlamak boýunça baha beriş komissiýalaryna ýolbaşçylyk etdi.[10] Ol 2016 ýylda dört ýyllyk möhlete Halkara Olimpiýa Komitetiniň wise-prezidenti wezipesine saýlandy we 2024 ýylda ýene-de şol wezipä saýlandy<ref name=FT>{{cite news |title=The Olympians: Nawal el-Moutawakel, Morocco |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/2aa7c59a-adfb-11e1-bb8e-00144feabdc0.html#axzz1xSehPdIH |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210201224/https://www.ft.com/content/2aa7c59a-adfb-11e1-bb8e-00144feabdc0#axzz1xSehPdIH |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |url-status=live |newspaper=[[FT Magazine|Financial Times Magazine]] |date=9 June 2012 |author=Sarah Duguid |access-date=11 June 2012 }}</ref><ref>[http://www.gamesbids.com/eng/olympic_bids/1216133733.html IOC Announces 2016 Summer Games Evaluation Commission] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090226104454/http://www.gamesbids.com/eng/olympic_bids/1216133733.html |date=26 February 2009 }}</ref>. 2006 ýylda El Mutawakel Italiýanyň Turin şäherinde geçirilen Gyşky Olimpiýa oýunlarynyň açylyş dabarasynda Olimpiýa baýdagyny götermek hormatyna eýe bolan sekiz adamyň biri boldy. 2012 ýylky 26 iýulynda ol London Olimpiýa oýunlarynyň Olimpiýa alawyny Westminsteriň çäginden geçirdi<ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.co.uk/torchrelay/day69|title=BBC – Olympic Torch Relay – Camden to Westminster|website=bbc.co.uk|language=en-GB|access-date=2018-05-23}}</ref>. El Mutawakel Marokkonyň 2026 ýyldaky FIFA Dünýä çempionatyny geçirmek baradaky dalaşgärliginiň ilçileriniň biri boldy. == Salgylanmalar == {{Salgylanmalar|2}} {{authority control}} [[Kategoriýa:1962 ýylda doglanlar]] [[Kategoriýa:Häzirki wagtda ýaşaýan adamlar]] [[Kategoriýa:Marokkoly musulmanlar]] [[Kategoriýa:Kasablankaly türgenler]] [[Kategoriýa:Marokkoly türgen-syýasatçylar]] [[Kategoriýa:Marokkoly aýal päsgelçilikli ylgawçylar]] [[Kategoriýa:Marokko üçin Olimpiýa oýunlarynyň türgenleri]] [[Kategoriýa:Marokko üçin Olimpiýa altyn medallarynyň eýeleri]] [[Kategoriýa:1984 ýylky tomusky Olimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]] [[Kategoriýa:1984 ýylky tomusky Olimpiýa oýunlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:Marokko üçin Ýeňil atletika boýunça dünýä çempionatlarynyň gatnaşyjylary]] [[Kategoriýa:Halkara Olimpiýa Komitetiniň marokkoly agzalary]] [[Kategoriýa:Iowa State Cyclones toparynyň aýal ýeňil atletikaçylary]] [[Kategoriýa:Marokkonyň sport ministrleri]] [[Kategoriýa:Garaşsyzlaryň Milli Bileleşigi partiýasynyň syýasatçylary]] [[Kategoriýa:ABŞ-a göçüp baran marokkolylar]] [[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Olimpiýa altyn medallarynyň eýeleri]] [[Kategoriýa:Marokko üçin Ortaýer deňzi oýunlarynyň altyn medalçylary]] [[Kategoriýa:1983 ýylky Ortaýer deňzi oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]] [[Kategoriýa:1987 ýylky Ortaýer deňzi oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]] [[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Uniwersiada medalçylary]] [[Kategoriýa:Marokkonyň aýal hökümet ministrleri]] [[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Ortaýer deňzi oýunlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:Marokko üçin FISU Bütindünýä talyplar oýunlarynyň altyn medalçylary]] [[Kategoriýa:Marokko üçin FISU Bütindünýä talyplar oýunlarynyň bürünç medalçylary]] [[Kategoriýa:1981 ýylky tomusky Uniwersiadasynyň gatnaşyjylary]] [[Kategoriýa:1983 ýylky tomusky Uniwersiadasynyň gatnaşyjylary]] [[Kategoriýa:1985 ýylky tomusky Uniwersiadasynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:1987 ýylky tomusky Uniwersiadasynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Afrika çempionatlarynyň ýeňijileri]] [[Kategoriýa:XXI asyryň marokkoly aýal syýasatçylary]] [[Kategoriýa:XXI asyryň marokkoly syýasatçylary]] [[Kategoriýa:Arap ýurtlarynyň ýeňil atletika çempionaty ýeňijilery]] [[Kategoriýa:NCAA I bölüminiň açyk howada ýeňil atletika çempionatynyň ýeňijileri]] [[Kategoriýa:Laureus Dünýä sport baýraklarynyň ýeňijileri]] [[Kategoriýa:Olimpiýa zenanlarynyň päsgelçiliklerden ylgamak boýunça ýaryşlary]] ghtycpt264v3u2vizp0l9yqseoryzr7 271035 271034 2026-09-27T16:11:30Z Umarxon III 11129 removed [[Category:Häzirki wagtda ýaşaýan adamlar]] using [[WP:HC|HotCat]] 271035 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | image =Nawal El Moutawakel (cropped).JPG | imagesize = | caption = | nationality = | sport = [[Ýeňil atletika]] | club = | coach = | birth_date = {{Birth date and age|1962|4|15|df=y}} | birth_place = [[Kasablanka]], Marokko | death_date = | death_place = | retired= | height = | weight = | pb = | medal_templates = {{Medal|Country|{{flagu|Morocco}}}} {{Medal|Competition|[[Olimpiýa oýunlary]]}} {{Medal|Gold| [[1984 ýylky Tomusky Olimpiýa oýunlary|1984 Los-Anjeles]] | [[1984 ýylky Tomusky Olimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Zenanlaryň 400 metr päsgelçilikli ylgawy|400 m päsgelçilikli ylgaw]]}} {{Medal|Competition|[[Ýeňil atletika boýunça Afrika çempionatlary|Afrika çempionatlary]]}} {{Medal|Gold|[[1982 ýylky Ýeňil atletika boýunça Afrika çempionaty|1982 Kair]]|100 m päsgelçilikli ylgaw}} {{Medal|Gold|1982 Kair|400 m päsgelçilikli ylgaw}} {{Medal|Gold|[[1984 ýylky Ýeňil atletika boýunça Afrika çempionaty|1984 Rabat]]|200 m}} {{Medal|Gold|1984 Rabat|400 m päsgelçilikli ylgaw}} {{Medal|Gold|[[1985 ýylky Ýeňil atletika boýunça Afrika çempionaty|1985 Kair]]|400 m päsgelçilikli ylgaw}} {{Medal|Silver|1982 Kair|100 m}} {{Medal|Bronze|1982 Kair|4×400 m estafeta}} {{Medal|Bronze|[[1984 ýylky Ýeňil atletika boýunça Afrika çempionaty|1984 Rabat]]|4×400 m estafeta}} {{Medal|Competition|[[Ortaýer deňzi oýunlary]]}} {{Medal|Gold| [[1983 ýylky Ortaýer deňzi oýunlary|1983 Kasablanka]] | 400 m päsgelçilikli ylgaw}} {{Medal|Gold| [[1987 ýylky Ortaýer deňzi oýunlary|1987 Latakiýa]] | 400 m päsgelçilikli ylgaw}} {{Medal|Competition|[[Tomusky Universiada]]}} {{Medal|Gold|[[1987 ýylky Tomusky Universiadasy|1987 Zagreb]]|[[1987 ýylky Tomusky Universiadasynda ýeňil atletika|400 m päsgelçilikli ylgaw]]}} {{Medal|Bronze|[[1985 ýylky Tomusky Universiadasy|1985 Kobe]]|[[1985 ýylky Tomusky Universiadasynda ýeňil atletika|400 m päsgelçilikli ylgaw]]}} }} '''Nawal El Moutawakel''' (Amazigçe: ⵏⴰⵡⴰⵍ ⵍⵎⵓⵜⴰⵡⴰⵇⵇⵍ; Arapça: نوال المتوكل; doglan senesi: 1962 ýylky 15 apreli) — 1984 ýyldaky Tomusky Olimpiýa oýunlarynda zenanlaryň arasynda ilkinji gezek geçirilen 400 metre päsgelçilikli ylgaw ýaryşynda ýeňiş gazanan we Olimpiýa altyn medalyny alan ilkinji marokkoly, arap, afrikaly we musulman zenan bolan, öňki ýeňil atletikaçydyr. Ol häzirki wagtda Halkara Olimpiýa Komitetiniň wise-prezidenti wezipesini ýerine ýetirýär. 2024 ýylky awgustynda Halkara Sport Metbugat Assosiasiýasy (AIPS) ony Serena Williams, Nadia Comăneci we Simone Bilesden soň, soňky 100 ýylyň iň gowy dördünji zenan türgeni diýip yglan etdi. 2007 ýylda El Moutawakel Marokkonyň täze düzüljek hökümetinde Sport ministri wezipesine bellenildi. == Durmuşy == El Moutawakel Kasablankada doguldy we Olimpiýa çempiony bolanda (bu ýurtda garaşylmadyk ýagdaý bolupdy) Aýowa ştatynyň uniwersitetinde okaýardy. Marokkonyň patyşasy Hasan II oňa jaň edip gutlady we onuň ýeňiş gazanan gününde doglan ähli gyzlara onuň hormatyna at dakylmalydygyny yglan etdi. Onuň gazanan medaly Marokkodaky we beýleki köpçülikleýin musulman ýurtlaryndaky zenan türgenler üçin uly öwrülişik nokady boldy<ref>{{cite book|title=Olympic media|last=Billings|first=Andrew C.|publisher=Routledge|location=New York|date=2008|page=[https://archive.org/details/olympicmediainsi0000bill/page/3 3]|isbn=978-0-415-77250-1|url=https://archive.org/details/olympicmediainsi0000bill|url-access=registration|quote=Taiwan Winter Olympics Boycott.|access-date=2009-03-20}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20110102011610/http://www.wisemuslimwomen.org/muslimwomen/bio/nawal_el_moutawakel/ Nawal El Moutawakel] Wise Muslim Women. Retrieved 9 April 2011</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.moroccojewishtimes.com/2019/07/21/el-moutawakel-la-championne-qui-trone-sur-le-coeur-des-marocains/|title=El Moutawakel… la championne qui trône sur le cœur des Marocains|last=Benbachir|first=Simo|date=2019-07-21|website=Maroc Local et Nouvelles du Monde {{!}} Nouvelles juives du Maroc, dernières nouvelles|language=fr-FR|access-date=2020-02-17|archive-date=28 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200728235546/https://www.moroccojewishtimes.com/2019/07/21/el-moutawakel-la-championne-qui-trone-sur-le-coeur-des-marocains/|url-status=dead}}</ref><ref name="ioc">[http://www.olympic.org/ms-nawal-el-moutawakel Ms Nawal EL MOUTAWAKEL], IOC site.</ref><ref>{{cite web |url=https://www.aipsmedia.com/aips/pages/articles/2024/35697.html |title =Serena Williams and Muhammad Ali crowned AIPS Best Champions of the Century: As voted by 913 journalists |publisher =AIPS |accessdate = 2024-11-06}}</ref><ref>{{cite web |url =https://m.sohu.com/a/799503228_121934472|title =AIPS公布世纪最佳男女运动员 威廉姆斯和阿里当选 羽生结弦第六位|website =[[Sohu]] |language =zh |accessdate = 2025-04-26 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20250426115604/https://m.sohu.com/a/799503228_121934472|archivedate=2025-04-26}}</ref>. Ol musulman we afrikaly türgenler üçin öňdebaryjy şahsyýet boldy; sebäbi ol şeýle gelip çykyşly zenanlaryň ýeňil atletikada üstünlik gazanyp bilmejekdigi baradaky köpden bäri dowam edip gelýän düşünjeleri ýok etdi<ref>[http://multimedia.olympic.org/pdf/en_report_607.pdf Olympic report] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110515210552/http://multimedia.olympic.org/pdf/en_report_607.pdf |date=15 May 2011 }}</ref>. 1993 ýylda ol höwesjeň hökmünde ylgawa başlady; Kasablankada zenanlar üçin guralan 5 kilometrlik ylgaw ýaryşy wagtyň geçmegi bilen musulman ýurtlarynda geçirilýän iň uly zenanlar ýaryşyna öwrüldi we oňa 30 000-e çenli adam gatnaşdy<ref>Benchrif, Mohamed (11 March 1999). [http://berlin.iaaf.org/news/newsid=16338.html Nawal El Moutawakel – Pioneer and militant for Progress] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120615053357/http://berlin.iaaf.org/news/newsid=16338.html |date=15 June 2012 }}. [[IAAF]]. Retrieved on 2010-03-31.</ref>. 1995 ýylda El Moutawakel Halkara Ýeňil Atletika Federasiýalary Assosiasiýasynyň (IAAF — häzirki wagtda "World Athletics" ady bilen tanalýar) geňeş agzasy boldy, 1998 ýylda bolsa Halkara Olimpiýa Komitetiniň (HOK) agzalygyna kabul edildi. El Mutawakel Halkara Olimpiýa Komitetiniň agzasy bolup, 2012 we 2016 ýyllardaky Tomusky Olimpiýa oýunlaryny geçirecek şäheri saýlamak boýunça baha beriş komissiýalaryna ýolbaşçylyk etdi.[10] Ol 2016 ýylda dört ýyllyk möhlete Halkara Olimpiýa Komitetiniň wise-prezidenti wezipesine saýlandy we 2024 ýylda ýene-de şol wezipä saýlandy<ref name=FT>{{cite news |title=The Olympians: Nawal el-Moutawakel, Morocco |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/2aa7c59a-adfb-11e1-bb8e-00144feabdc0.html#axzz1xSehPdIH |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210201224/https://www.ft.com/content/2aa7c59a-adfb-11e1-bb8e-00144feabdc0#axzz1xSehPdIH |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |url-status=live |newspaper=[[FT Magazine|Financial Times Magazine]] |date=9 June 2012 |author=Sarah Duguid |access-date=11 June 2012 }}</ref><ref>[http://www.gamesbids.com/eng/olympic_bids/1216133733.html IOC Announces 2016 Summer Games Evaluation Commission] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090226104454/http://www.gamesbids.com/eng/olympic_bids/1216133733.html |date=26 February 2009 }}</ref>. 2006 ýylda El Mutawakel Italiýanyň Turin şäherinde geçirilen Gyşky Olimpiýa oýunlarynyň açylyş dabarasynda Olimpiýa baýdagyny götermek hormatyna eýe bolan sekiz adamyň biri boldy. 2012 ýylky 26 iýulynda ol London Olimpiýa oýunlarynyň Olimpiýa alawyny Westminsteriň çäginden geçirdi<ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.co.uk/torchrelay/day69|title=BBC – Olympic Torch Relay – Camden to Westminster|website=bbc.co.uk|language=en-GB|access-date=2018-05-23}}</ref>. El Mutawakel Marokkonyň 2026 ýyldaky FIFA Dünýä çempionatyny geçirmek baradaky dalaşgärliginiň ilçileriniň biri boldy. == Salgylanmalar == {{Salgylanmalar|2}} {{authority control}} [[Kategoriýa:Diri adamlar]] [[Kategoriýa:1962 ýylda doglanlar]] [[Kategoriýa:Marokkoly musulmanlar]] [[Kategoriýa:Kasablankaly türgenler]] [[Kategoriýa:Marokkoly türgen-syýasatçylar]] [[Kategoriýa:Marokkoly aýal päsgelçilikli ylgawçylar]] [[Kategoriýa:Marokko üçin Olimpiýa oýunlarynyň türgenleri]] [[Kategoriýa:Marokko üçin Olimpiýa altyn medallarynyň eýeleri]] [[Kategoriýa:1984 ýylky tomusky Olimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]] [[Kategoriýa:1984 ýylky tomusky Olimpiýa oýunlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:Marokko üçin Ýeňil atletika boýunça dünýä çempionatlarynyň gatnaşyjylary]] [[Kategoriýa:Halkara Olimpiýa Komitetiniň marokkoly agzalary]] [[Kategoriýa:Iowa State Cyclones toparynyň aýal ýeňil atletikaçylary]] [[Kategoriýa:Marokkonyň sport ministrleri]] [[Kategoriýa:Garaşsyzlaryň Milli Bileleşigi partiýasynyň syýasatçylary]] [[Kategoriýa:ABŞ-a göçüp baran marokkolylar]] [[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Olimpiýa altyn medallarynyň eýeleri]] [[Kategoriýa:Marokko üçin Ortaýer deňzi oýunlarynyň altyn medalçylary]] [[Kategoriýa:1983 ýylky Ortaýer deňzi oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]] [[Kategoriýa:1987 ýylky Ortaýer deňzi oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]] [[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Uniwersiada medalçylary]] [[Kategoriýa:Marokkonyň aýal hökümet ministrleri]] [[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Ortaýer deňzi oýunlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:Marokko üçin FISU Bütindünýä talyplar oýunlarynyň altyn medalçylary]] [[Kategoriýa:Marokko üçin FISU Bütindünýä talyplar oýunlarynyň bürünç medalçylary]] [[Kategoriýa:1981 ýylky tomusky Uniwersiadasynyň gatnaşyjylary]] [[Kategoriýa:1983 ýylky tomusky Uniwersiadasynyň gatnaşyjylary]] [[Kategoriýa:1985 ýylky tomusky Uniwersiadasynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:1987 ýylky tomusky Uniwersiadasynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Afrika çempionatlarynyň ýeňijileri]] [[Kategoriýa:XXI asyryň marokkoly aýal syýasatçylary]] [[Kategoriýa:XXI asyryň marokkoly syýasatçylary]] [[Kategoriýa:Arap ýurtlarynyň ýeňil atletika çempionaty ýeňijilery]] [[Kategoriýa:NCAA I bölüminiň açyk howada ýeňil atletika çempionatynyň ýeňijileri]] [[Kategoriýa:Laureus Dünýä sport baýraklarynyň ýeňijileri]] [[Kategoriýa:Olimpiýa zenanlarynyň päsgelçiliklerden ylgamak boýunça ýaryşlary]] qj1y06j4siaf68f3mrdjjlxabx99rca 271036 271035 2026-09-27T16:14:30Z Umarxon III 11129 /* Durmuşy */ 271036 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | image =Nawal El Moutawakel (cropped).JPG | imagesize = | caption = | nationality = | sport = [[Ýeňil atletika]] | club = | coach = | birth_date = {{Birth date and age|1962|4|15|df=y}} | birth_place = [[Kasablanka]], Marokko | death_date = | death_place = | retired= | height = | weight = | pb = | medal_templates = {{Medal|Country|{{flagu|Morocco}}}} {{Medal|Competition|[[Olimpiýa oýunlary]]}} {{Medal|Gold| [[1984 ýylky Tomusky Olimpiýa oýunlary|1984 Los-Anjeles]] | [[1984 ýylky Tomusky Olimpiýa oýunlarynda ýeňil atletika — Zenanlaryň 400 metr päsgelçilikli ylgawy|400 m päsgelçilikli ylgaw]]}} {{Medal|Competition|[[Ýeňil atletika boýunça Afrika çempionatlary|Afrika çempionatlary]]}} {{Medal|Gold|[[1982 ýylky Ýeňil atletika boýunça Afrika çempionaty|1982 Kair]]|100 m päsgelçilikli ylgaw}} {{Medal|Gold|1982 Kair|400 m päsgelçilikli ylgaw}} {{Medal|Gold|[[1984 ýylky Ýeňil atletika boýunça Afrika çempionaty|1984 Rabat]]|200 m}} {{Medal|Gold|1984 Rabat|400 m päsgelçilikli ylgaw}} {{Medal|Gold|[[1985 ýylky Ýeňil atletika boýunça Afrika çempionaty|1985 Kair]]|400 m päsgelçilikli ylgaw}} {{Medal|Silver|1982 Kair|100 m}} {{Medal|Bronze|1982 Kair|4×400 m estafeta}} {{Medal|Bronze|[[1984 ýylky Ýeňil atletika boýunça Afrika çempionaty|1984 Rabat]]|4×400 m estafeta}} {{Medal|Competition|[[Ortaýer deňzi oýunlary]]}} {{Medal|Gold| [[1983 ýylky Ortaýer deňzi oýunlary|1983 Kasablanka]] | 400 m päsgelçilikli ylgaw}} {{Medal|Gold| [[1987 ýylky Ortaýer deňzi oýunlary|1987 Latakiýa]] | 400 m päsgelçilikli ylgaw}} {{Medal|Competition|[[Tomusky Universiada]]}} {{Medal|Gold|[[1987 ýylky Tomusky Universiadasy|1987 Zagreb]]|[[1987 ýylky Tomusky Universiadasynda ýeňil atletika|400 m päsgelçilikli ylgaw]]}} {{Medal|Bronze|[[1985 ýylky Tomusky Universiadasy|1985 Kobe]]|[[1985 ýylky Tomusky Universiadasynda ýeňil atletika|400 m päsgelçilikli ylgaw]]}} }} '''Nawal El Moutawakel''' (Amazigçe: ⵏⴰⵡⴰⵍ ⵍⵎⵓⵜⴰⵡⴰⵇⵇⵍ; Arapça: نوال المتوكل; doglan senesi: 1962 ýylky 15 apreli) — 1984 ýyldaky Tomusky Olimpiýa oýunlarynda zenanlaryň arasynda ilkinji gezek geçirilen 400 metre päsgelçilikli ylgaw ýaryşynda ýeňiş gazanan we Olimpiýa altyn medalyny alan ilkinji marokkoly, arap, afrikaly we musulman zenan bolan, öňki ýeňil atletikaçydyr. Ol häzirki wagtda Halkara Olimpiýa Komitetiniň wise-prezidenti wezipesini ýerine ýetirýär. 2024 ýylky awgustynda Halkara Sport Metbugat Assosiasiýasy (AIPS) ony Serena Williams, Nadia Comăneci we Simone Bilesden soň, soňky 100 ýylyň iň gowy dördünji zenan türgeni diýip yglan etdi. 2007 ýylda El Moutawakel Marokkonyň täze düzüljek hökümetinde Sport ministri wezipesine bellenildi. == Durmuşy == El Moutawakel Kasablankada doguldy we Olimpiýa çempiony bolanda (bu ýurtda garaşylmadyk ýagdaý bolupdy) Aýowa ştatynyň uniwersitetinde okaýardy. Marokkonyň patyşasy Hasan II oňa jaň edip gutlady we onuň ýeňiş gazanan gününde doglan ähli gyzlara onuň hormatyna at dakylmalydygyny yglan etdi. Onuň gazanan medaly Marokkodaky we beýleki köpçülikleýin musulman ýurtlaryndaky zenan türgenler üçin uly öwrülişik nokady boldy<ref>{{cite book|title=Olympic media|last=Billings|first=Andrew C.|publisher=Routledge|location=New York|date=2008|page=[https://archive.org/details/olympicmediainsi0000bill/page/3 3]|isbn=978-0-415-77250-1|url=https://archive.org/details/olympicmediainsi0000bill|url-access=registration|quote=Taiwan Winter Olympics Boycott.|access-date=2009-03-20}}</ref><ref>[https://web.archive.org/web/20110102011610/http://www.wisemuslimwomen.org/muslimwomen/bio/nawal_el_moutawakel/ Nawal El Moutawakel] Wise Muslim Women. Retrieved 9 April 2011</ref><ref>{{Cite web|url=http://www.moroccojewishtimes.com/2019/07/21/el-moutawakel-la-championne-qui-trone-sur-le-coeur-des-marocains/|title=El Moutawakel… la championne qui trône sur le cœur des Marocains|last=Benbachir|first=Simo|date=2019-07-21|website=Maroc Local et Nouvelles du Monde {{!}} Nouvelles juives du Maroc, dernières nouvelles|language=fr-FR|access-date=2020-02-17|archive-date=28 July 2020|archive-url=https://web.archive.org/web/20200728235546/https://www.moroccojewishtimes.com/2019/07/21/el-moutawakel-la-championne-qui-trone-sur-le-coeur-des-marocains/|url-status=dead}}</ref><ref name="ioc">[http://www.olympic.org/ms-nawal-el-moutawakel Ms Nawal EL MOUTAWAKEL], IOC site.</ref><ref>{{cite web |url=https://www.aipsmedia.com/aips/pages/articles/2024/35697.html |title =Serena Williams and Muhammad Ali crowned AIPS Best Champions of the Century: As voted by 913 journalists |publisher =AIPS |accessdate = 2024-11-06}}</ref><ref>{{cite web |url =https://m.sohu.com/a/799503228_121934472|title =AIPS公布世纪最佳男女运动员 威廉姆斯和阿里当选 羽生结弦第六位|website =[[Sohu]] |language =zh |accessdate = 2025-04-26 |archiveurl = https://web.archive.org/web/20250426115604/https://m.sohu.com/a/799503228_121934472|archivedate=2025-04-26}}</ref>. Ol musulman we afrikaly türgenler üçin öňdebaryjy şahsyýet boldy; sebäbi ol şeýle gelip çykyşly zenanlaryň ýeňil atletikada üstünlik gazanyp bilmejekdigi baradaky köpden bäri dowam edip gelýän düşünjeleri ýok etdi<ref>[http://multimedia.olympic.org/pdf/en_report_607.pdf Olympic report] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20110515210552/http://multimedia.olympic.org/pdf/en_report_607.pdf |date=15 May 2011 }}</ref>. 1993 ýylda ol höwesjeň hökmünde ylgawa başlady; Kasablankada zenanlar üçin guralan 5 kilometrlik ylgaw ýaryşy wagtyň geçmegi bilen musulman ýurtlarynda geçirilýän iň uly zenanlar ýaryşyna öwrüldi we oňa 30 000-e çenli adam gatnaşdy<ref>Benchrif, Mohamed (11 March 1999). [http://berlin.iaaf.org/news/newsid=16338.html Nawal El Moutawakel – Pioneer and militant for Progress] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20120615053357/http://berlin.iaaf.org/news/newsid=16338.html |date=15 June 2012 }}. [[IAAF]]. Retrieved on 2010-03-31.</ref>. 1995 ýylda El Moutawakel Halkara Ýeňil Atletika Federasiýalary Assosiasiýasynyň (IAAF — häzirki wagtda "World Athletics" ady bilen tanalýar) geňeş agzasy boldy, 1998 ýylda bolsa Halkara Olimpiýa Komitetiniň (HOK) agzalygyna kabul edildi. El Mutawakel Halkara Olimpiýa Komitetiniň agzasy bolup, 2012 we 2016 ýyllardaky Tomusky Olimpiýa oýunlaryny geçirecek şäheri saýlamak boýunça baha beriş komissiýalaryna ýolbaşçylyk etdi. Ol 2016 ýylda dört ýyllyk möhlete Halkara Olimpiýa Komitetiniň wise-prezidenti wezipesine saýlandy we 2024 ýylda ýene-de şol wezipä saýlandy<ref name=FT>{{cite news |title=The Olympians: Nawal el-Moutawakel, Morocco |url=http://www.ft.com/intl/cms/s/2/2aa7c59a-adfb-11e1-bb8e-00144feabdc0.html#axzz1xSehPdIH |archive-url=https://ghostarchive.org/archive/20221210201224/https://www.ft.com/content/2aa7c59a-adfb-11e1-bb8e-00144feabdc0#axzz1xSehPdIH |archive-date=10 December 2022 |url-access=subscription |url-status=live |newspaper=[[FT Magazine|Financial Times Magazine]] |date=9 June 2012 |author=Sarah Duguid |access-date=11 June 2012 }}</ref><ref>[http://www.gamesbids.com/eng/olympic_bids/1216133733.html IOC Announces 2016 Summer Games Evaluation Commission] {{webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090226104454/http://www.gamesbids.com/eng/olympic_bids/1216133733.html |date=26 February 2009 }}</ref>. 2006 ýylda El Mutawakel Italiýanyň Turin şäherinde geçirilen Gyşky Olimpiýa oýunlarynyň açylyş dabarasynda Olimpiýa baýdagyny götermek hormatyna eýe bolan sekiz adamyň biri boldy. 2012 ýylky 26 iýulynda ol London Olimpiýa oýunlarynyň Olimpiýa alawyny Westminsteriň çäginden geçirdi<ref>{{Cite web|url=http://www.bbc.co.uk/torchrelay/day69|title=BBC – Olympic Torch Relay – Camden to Westminster|website=bbc.co.uk|language=en-GB|access-date=2018-05-23}}</ref>. El Mutawakel Marokkonyň 2026 ýyldaky FIFA Dünýä çempionatyny geçirmek baradaky dalaşgärliginiň ilçileriniň biri boldy. == Salgylanmalar == {{Salgylanmalar|2}} {{authority control}} [[Kategoriýa:Diri adamlar]] [[Kategoriýa:1962 ýylda doglanlar]] [[Kategoriýa:Marokkoly musulmanlar]] [[Kategoriýa:Kasablankaly türgenler]] [[Kategoriýa:Marokkoly türgen-syýasatçylar]] [[Kategoriýa:Marokkoly aýal päsgelçilikli ylgawçylar]] [[Kategoriýa:Marokko üçin Olimpiýa oýunlarynyň türgenleri]] [[Kategoriýa:Marokko üçin Olimpiýa altyn medallarynyň eýeleri]] [[Kategoriýa:1984 ýylky tomusky Olimpiýa oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]] [[Kategoriýa:1984 ýylky tomusky Olimpiýa oýunlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:Marokko üçin Ýeňil atletika boýunça dünýä çempionatlarynyň gatnaşyjylary]] [[Kategoriýa:Halkara Olimpiýa Komitetiniň marokkoly agzalary]] [[Kategoriýa:Iowa State Cyclones toparynyň aýal ýeňil atletikaçylary]] [[Kategoriýa:Marokkonyň sport ministrleri]] [[Kategoriýa:Garaşsyzlaryň Milli Bileleşigi partiýasynyň syýasatçylary]] [[Kategoriýa:ABŞ-a göçüp baran marokkolylar]] [[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Olimpiýa altyn medallarynyň eýeleri]] [[Kategoriýa:Marokko üçin Ortaýer deňzi oýunlarynyň altyn medalçylary]] [[Kategoriýa:1983 ýylky Ortaýer deňzi oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]] [[Kategoriýa:1987 ýylky Ortaýer deňzi oýunlarynyň ýeňil atletikaçylary]] [[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Uniwersiada medalçylary]] [[Kategoriýa:Marokkonyň aýal hökümet ministrleri]] [[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Ortaýer deňzi oýunlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:Marokko üçin FISU Bütindünýä talyplar oýunlarynyň altyn medalçylary]] [[Kategoriýa:Marokko üçin FISU Bütindünýä talyplar oýunlarynyň bürünç medalçylary]] [[Kategoriýa:1981 ýylky tomusky Uniwersiadasynyň gatnaşyjylary]] [[Kategoriýa:1983 ýylky tomusky Uniwersiadasynyň gatnaşyjylary]] [[Kategoriýa:1985 ýylky tomusky Uniwersiadasynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:1987 ýylky tomusky Uniwersiadasynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:Ýeňil atletika boýunça Afrika çempionatlarynyň ýeňijileri]] [[Kategoriýa:XXI asyryň marokkoly aýal syýasatçylary]] [[Kategoriýa:XXI asyryň marokkoly syýasatçylary]] [[Kategoriýa:Arap ýurtlarynyň ýeňil atletika çempionaty ýeňijilery]] [[Kategoriýa:NCAA I bölüminiň açyk howada ýeňil atletika çempionatynyň ýeňijileri]] [[Kategoriýa:Laureus Dünýä sport baýraklarynyň ýeňijileri]] [[Kategoriýa:Olimpiýa zenanlarynyň päsgelçiliklerden ylgamak boýunça ýaryşlary]] 8xehrxyxt9c350ecpwj29v2wa1383sh Brian Boitano 0 25072 271037 2026-09-27T17:12:55Z Umarxon III 11129 Sahypa döretdi, mazmuny: '{{Infobox sportsperson | image = Brian Boitano in 2010.jpg | caption = | full_name = Brian Anthony Boitano | birth_date = {{Birth date and age|1963|10|22}} | birth_place = Mountain View, California | height = 5 ft 11 in | country = {{USA}} | discipline = | retired = 1988, 1994 }} '''Brian Boitano''' (Braýan Entoni Boitano, doglan senesi: 1963 ýylyň 22 oktýabry) — Kaliforniýanyň Sanniweýl şäherinden bolan amerikan figuristi (buzda şekilli typyjy). Ol...' 271037 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | image = Brian Boitano in 2010.jpg | caption = | full_name = Brian Anthony Boitano | birth_date = {{Birth date and age|1963|10|22}} | birth_place = Mountain View, California | height = 5 ft 11 in | country = {{USA}} | discipline = | retired = 1988, 1994 }} '''Brian Boitano''' (Braýan Entoni Boitano, doglan senesi: 1963 ýylyň 22 oktýabry) — Kaliforniýanyň Sanniweýl şäherinden bolan amerikan figuristi (buzda şekilli typyjy). Ol 1988 ýylky Olimpiýa oýunlarynyň çempiony, 1986 we 1988 ýyllaryň dünýä çempiony, şeýle-de 1985–1988 ýyllar aralygynda ABŞ-nyň milli çempiony bolupdyr<ref name=":2">{{cite magazine |url=http://www.tvguide.com/celebrities/brian-boitano/bio/214572 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131224021757/http://www.tvguide.com/celebrities/brian-boitano/bio/214572 |url-status=dead |archive-date=December 24, 2013 |title=Brian Boitano: Biography |magazine=[[TV Guide]] |access-date=December 19, 2013}}</ref>. Boitano 1988 ýylky möwsümden soň professional derejä geçdi. Halkara buzda typmak birleşiginiň (ISU) täze düzgünlerine laýyklykda, ol 1993 ýylda ýaryşlara gaýdyp geldi we 1994 ýylky Gyşky Olimpiýa oýunlaryna gatnaşyp, altynjy orny eýeledi<ref>{{Cite web |last=Jones |first=Maddie |date=2019-07-19 |title=Brian Boitano {{!}} U.S. Olympic & Paralympic Hall of Fame |url=https://usopm.org/brian-boitano/ |access-date=2023-05-05 |website=United States Olympic & Paralympic Museum |language=en-US}}</ref>. 1996 ýylda ol Bütindünýä figuristleriň şöhrat zalyna we ABŞ-nyň figuristleriň şöhrat zalyna girizildi<ref>{{Cite web |title=U.S. Figure Skating Hall of Fame {{!}} U.S. Figure Skating |url=https://www.usfigureskating.org/about/who-we-are/us-figure-skating-hall-of-fame |access-date=2023-05-05 |website=www.usfigureskating.org |language=en}}</ref>. == Ilkinji ýyllary == Braýan Boitano 1963 ýylda doguldy we Kaliforniýanyň Mauntin-Wýu şäherinde ulaldy. Boitano Kaliforniýanyň Sanniweýl şäherindäki Marian A. Peterson orta mekdebini tamamlady<ref name=Peterson>[http://www.scu.k12.ca.us/news_and_events/hall_of_fame.htm Who's Who in Santa Clara Unified?]. Retrieved September 6, 2006. {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20060928172615/http://www.scu.k12.ca.us/news_and_events/hall_of_fame.htm |date=September 28, 2006 }}</ref>. Onuň maşgalasy demirgazyk Italiýadan bolup, ol italýan-amerikan gelip çykyşyna eýedir<ref>{{Cite web |url=http://www.niashf.org/inductees/brian-boitano/ |title=Brian-boitano – National Italian American Sports Hall of Fame |access-date=December 1, 2019 |archive-date=August 14, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200814003433/https://www.niashf.org/inductees/brian-boitano/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.hgtv.com/shows/the-brian-boitano-project |title=The Brian Boitano Project}}</ref>. Ulalansoň, ol San-Fransiskoda ýaşady<ref>{{Cite news |url=https://www.sfgate.com/entertainment/article/skater-brian-boitano-is-cooking-up-a-storm-3289003.php |title=Skater Brian Boitano is cooking up a storm |first=Janny |last=Hu |work=San Francisco Chronicle |date=August 18, 2009}}</ref>. == Buzda şekilli typmak karýerasy == === Karýerasynyň başy === Çagalykdan buzda typyp başlan Braýan Boitano 1978 ýylda ABŞ-nyň ýetginjekler arasyndaky çempionatynda altyn medal gazandy we halkara derejesinde ilkinji gezek 1978 ýylky ýetginjekleriň arasyndaky dünýä çempionatynda bürünç medal almak bilen özüni tanatdy; şol ýaryşda ol bürünç medal ugrundaky bäsleşikde geljekki garşydaşy Braýan Orserden üstün çykypdy<ref>{{Cite book |last=Smith |first=Beverley |title=A Year in Figure Skating |year=1997 |publisher=McClelland & Stewart |isbn=0-7710-2755-9 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/yearinfigureskat00beve}}</ref><ref name=":3">{{Cite book |last=Hines |first=James R. |url=https://archive.org/details/historicaldictio0000hine/mode/1up?view=theater |title=Historical Dictionary of Figure Skating |date=2011 |publisher=Scarecrow Press |isbn=978-0-8108-6859-5 |location=Lanham, Maryland |page=42}}</ref>. Karýerasynyň başynda Boitano esasan özüniň böküşleri bilen tanalýardy. Ol beýleki birnäçe türgen bilen birlikde erkekleriň arasyndaky buzda typmak sportunyň tehniki mümkinçiliklerini ösdürmäge goşant goşdy. 1982 ýylda Boitano "üç gezekli Aksel" (triple Axel) böküşini üstünlikli ýerine ýetiren ilkinji amerikan türgeni boldy. 1987 ýylda ol özüne mahsus bolan "Boitano üç gezekli Luts" (Boitano triple Lutz) böküşini hödürledi; bu böküşde türgen çep goluny başynyň ýokarsyna galdyrýardy. Ol 1986–87 ýyllar möwsüminde we 1988 ýylky dünýä çempionatynda dört gezekli böküşi (quadruple jump) ýerine ýetirmäge synanyşdy, ýöne böküşi arassa (kämil) ýagdaýda ýerine ýetirip bilmedi; Ol iki gezek düşüş wagtynda iki aýagyna birden düşdi<ref name=":0">{{Cite web |url=https://www.teamusa.org/News/2018/February/19/Brian-Boitano-Looks-Back-On-The-Battle-Of-The-Brians-On-30th-Anniversary-Of-Olympic-Gold |archive-url=https://web.archive.org/web/20180220101511/https://www.teamusa.org/News/2018/February/19/Brian-Boitano-Looks-Back-On-The-Battle-Of-The-Brians-On-30th-Anniversary-Of-Olympic-Gold |url-status=dead |archive-date=February 20, 2018 |title=Brian Boitano Looks Back On 'The Battle Of The Brians' On 30th Anniversary Of Olympic Gold |last=Rosen |first=Karen |date=February 19, 2018 |website=Team USA |access-date=June 13, 2019}}</ref>. 1983 ýylky Dünýä çempionatynda ol ýaryşda alty sany üç aýlanmaly böküşiň (triple jumps) hemmesini üstünlikli ýerine ýetiren ilkinji konkide typyjy boldy. Soňlugy bilen ol erkin programma çykyşyna mümkin bolan iň ýokary san bolan sekiz sany üç aýlanmaly böküşi goşdy we olary üstünlikli ýerine ýetirdi ("Zayak düzgünine" serediň). Bir sany üç aýlanmaly "flip" we bir sany üç aýlanmaly "Axel" böküşini ýerine ýetiren bäsdeşi Braýan Orser bilen bäsleşmek üçin, ol iki sany "flip" we iki sany üç aýlanmaly "Axel" böküşini ýerine ýetirýärdi<ref name=":0" />. Diňe 1987 ýylda dünýä çempiony adyny gorap bilmäninden soň, Boitano çykyşynyň çeperçilik derejesini ýokarlandyrmaga aýratyn üns berip başlady. Bu maksat bilen ol meşhur horeograf Sandra Bezik bilen işleşdi<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=z8p3EhqI94s&t=95s |title=Video 1988 Winter Olympic Free Skate Program|website=[[YouTube]] |date=May 4, 2017 }}</ref>. Boitano 1984 ýylky ABŞ-nyň figuraly typyş çempionatynda ikinji orny eýeläp, 1984 ýylky Gyşky Olimpiýa oýunlaryna gatnaşmak hukugyny gazandy. Olimpiýa oýunlarynda bäşinji orny eýelemegi onuň geljek dört ýylyň dowamyndaky üstünliklerine esas döretdi. === Dünýä çempiony === 1984 ýylky Olimpiýa oýunlaryndan soň we Skott Hamiltonyň sport karýerasyny tamamlamagy bilen, birnäçe buzda typyjy medal gazanmaga dalaşgär hökmünde öňe çykdy<ref>{{Cite web |title=The Eighties {{!}} U.S. Figure Skating |url=https://www.usfigureskating.org/eighties |access-date=2023-05-05 |website=www.usfigureskating.org |language=en}}</ref><ref name=":3" />. Boitano 1985 ýylda ABŞ-nyň figuraly typmak boýunça çempionatynda ýeňiş gazandy; bu onuň gazanan dört çempionlyk titulynyň ilkinjisi boldy<ref name=si021786>{{cite magazine |url=http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1064528/1/index.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20121104113530/http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1064528/1/index.htm |url-status=dead |archive-date=November 4, 2012 |title=Books Or Blades, There's No Doubting Thomas |first=E.M. |last=Swift |date=February 17, 1986 |magazine=[[Sports Illustrated]] |access-date=June 18, 2011}}</ref>. Hamiltondan soňky döwrüň ilkinji dünýä çempionatynda (1985 ýyl) Aleksandr Fadeýew ýeňiji boldy, Braýan Orser ikinji, Boitano bolsa üçünji orny eýeledi. 1986 ýylky ABŞ çempionatyndan birnäçe hepde öň sag aýagynyň siňňirlerini şikeslendirmegine garamazdan, ol ýaryşa gatnaşyp, ikinji gezek milli çempion adyny gazandy. 1986 ýylky dünýä çempionatynda Boitano çempionlyk titulyny gazandy; şol bir wagtyň özünde, ýeňiş gazanmak üçin amatly ýagdaýda bolandygyna garamazdan, Fadeýew erkin programmany şowsuz ýerine ýetirdi; Orser ýene-de ikinji orny eýeledi<ref>{{Cite web |title=The Eighties {{!}} U.S. Figure Skating |url=https://www.usfigureskating.org/eighties |access-date=2023-05-05 |website=www.usfigureskating.org |language=en}}</ref><ref name=":3" />. 1986–87 möwsümde Boitano öz programmalaryna üç täze elementi girizdi: "Tano" usulyndaky üç aýlanmaly "lutz" (triple lutz) we dört aýlanmaly "toe loop" (quadruple toe loop), şeýle hem gözüni daňyp çykyş etmek; ýöne ol ýaryşlarda dört aýlanmaly böküşi hiç haçan kämil derejede ýerine ýetirip bilmedi. 1987 ýylky dünýä çempionaty Sinsinnati şäherinde geçirildi, bu bolsa hereket edýän dünýä çempionyna öz ýurdunda çykyş etmegiň artykmaçlygyny berdi. Ýaryşyň netijesi 1988 ýylky Olimpiýa oýunlary üçin esasy ugry kesgitledi. Ol dört aýlanmaly "toe loop" böküşini ýerine ýetirmäge synanyşanda ýykyldy we ikinji orny eýeledi<ref name=si021786>{{cite magazine |url=http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1064528/1/index.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20121104113530/http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1064528/1/index.htm |url-status=dead |archive-date=November 4, 2012 |title=Books Or Blades, There's No Doubting Thomas |first=E.M. |last=Swift |date=February 17, 1986 |magazine=[[Sports Illustrated]] |access-date=June 18, 2011}}</ref>. Öz ýurdunda dünýä çempionlygy titulyny Orsere kaptyranyndan soň, Boitano we onuň tälimçisi Linda Liwer, eger onuň Olimpiýa çempiony bolmagy göz öňünde tutulýan bolsa, käbir üýtgeşmeleriň zerurdygyny karara geldiler<ref name="passiontoskate">{{Cite book |last=Bezic |first=Sandra |author-link=Sandra Bezic |author2=Hayes, David |author-link2=David Hayes (author) |title=The Passion to Skate: An Intimate View of Figure Skating |year=1998 |publisher=Andrews McMeel Pub |isbn=0-8362-6452-5}}</ref>. Ol hemişe tehniki talaplar ("birinji baha") boýunça güýçli bolupdyr, ýöne çeperçilik ("ikinji baha") babatda gowşakdyr. Ol özüni "böküş roboty" diýip häsiýetlendirýärdi. Sungat ussady hökmünde ösmegine kömek etmek üçin, ol 1987–1988 ýyllaryň Olimpiýa möwsümi üçin programmalaryny düzmek maksady bilen horeograf Sandra Beziki işe aldy.[14] Bezik arassa çyzyklary görkezýän we 5' 11" Boitanonyň konki sürmek ukyplaryny nygtaýan iki programmany horeografiýa etdi.[14] Gysga programma Giacomo Meýerbeeriň "Les Patineurs" baletine esaslanýar, onda ol XIX asyra degişli hereketleri ulanyp, öz tilsimlerini görkezýän özüni görkezen ýaş ýigidiň keşbini janlandyrýar.[14] Bir pursatda ol konki pyçagyndaky buz böleklerini, ýagny gary süpürip, üçlü Aksel kombinasiýasyny ýerine ýetirenden soň, ony egnine zyňýar. Erkin konki sürmek programmasy esgeriň durmuşynyň dürli tapgyrlaryny jikme-jik beýan edýän "Napoleon" filminiň sazyna esaslanýar<ref name="passiontoskate" />. Boitano täze programmalaryny 1987 ýylda Kanadanyň Alberta ştatynyň Kalgari şäherindäki Saddledome şäherinde geçirilen "Skate Canada" ýaryşynda ilkinji gezek görkezdi<ref name="passiontoskate" />. Üç aýdan soň ol Braýan Orser bilen Olimpiýa çempionlygy ugrunda bäsleşjek ýeri şu ýerde boldy. Onuň täze maksatnamalary tomaşaçylar tarapyndan aýak üstünde el çarpyşmalar bilen garşylandy<ref name="passiontoskate" />. Orser ýaryşda ýeňiş gazansa-da, Boitano arassa konki sürdi, ýedi üçlü böküşi ýerine ýetirdi, şol sanda böküşe aýak hereketi bölümi hem goşuldy, ýöne meýilleşdirilen ikinji üçlü Aksel ýaryşyny geçirdi. Topar onuň täze programmalarynyň güýjüne şeýle bir ynamlydy welin, dört barmakly aýak halkasyny goýberdiler, eger-de bu ýagdaýa düşse, tehniki taýdan Orserden bir egin ýokary goýup bilerdi<ref name="passiontoskate" />. 1988 ýylda Birleşen Ştatlaryň figuralaýyn typmak boýunça çempionatyndaky gysga programma iň gowy waka boldy. Boýtano dokuz eminden sekizisinden 6.0 bahasyny aldy, bu ikinji bahady. Onuň erkin typmagy kemçiliklidi. Gijikmeler sebäpli, ol ýary gijeden soň typmady. Şeýle-de bolsa, ol ýaryşda ýeňiş gazandy we milli çempion (ABŞ) hökmünde Olimpiýa oýunlaryna gatnaşdy, Orser hem (Kanadanyň wekili) ýaly. === 1988 ýylyň Olimpiadasy: "Braýanlaryň göreşi" === Olimpiada başlananda, Boitano we Braýan Orseriň ikisi-de dünýä çempiony adyny gazanan we deňagramly çykyş maksatnamasyna eýe türgenlerdi. Boitano has gowy tehniki ussatlygy, Orser bolsa has gowy artistizmi bilen tapawutlanýardy<ref>{{Cite web |last=Harvey |first=Randy |date=1988-02-20 |title=WINTER OLYMPICS : THE BATTLE OF THE BRIANS BEGUILES : But to Boitano and Orser, This Is Just Another Duel Between Friends |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1988-02-20-sp-11164-story.html |access-date=2023-06-14 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref>. Bäsdeşligi has-da güýçlendiren ýagdaý, ikisiniň hem harby temadaky çykyşlary ýerine ýetirmegi boldy. Boitanonyň erkin programmasy "Napoleon we Jozefina" atly telewizion mini-serialyň sazyna düzülipdi. Ol bu çykyşynda gyzyl bezegli we погоnly (harby egin nyşanly) gök reňkli, süýnýän matadan tikilen geýim geýipdi hem-de sazyň mümkinçilik berşiçe harby hereketleri we duruşlary ulanypdy<ref>{{Cite web |title=The Battle of the Brians: A Retrospective {{!}} U.S. Figure Skating |url=https://www.usfigureskating.org/news/article/battle-brians-retrospective |access-date=2023-05-09 |website=www.usfigureskating.org |date=September 16, 2021 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Kestnbaum |first=Ellyn |title=Culture on Ice: Figure Skating and Cultural Meaning |publisher=Wesleyan Publishing Press |year=2003 |isbn=0-8195-6641-1 |location=Middleton, Connecticut |pages=193}}</ref>. 1988 ýylyň Gyşky Olimpiadasyndaky "Braýanlaryň göreşi" Boitanonyň höwesjeň türgen hökmündäki karýerasynyň iň möhüm wakasy boldy. Ýaryşyň erkin programma tapgyryna geçilende Boitano bilen Orseriň netijeleri deň diýen ýaly bolup, şol tapgyrda ýeňiş gazanan türgen umumy ýaryşda hem ýeňiji bolmalydy. Aleksandr Fadeýew ýaryşyň hökmany şekiller (figures) tapgyrynda ýeňiş gazanypdy, Boitano ikinji, Orser bolsa üçünji orny eýeläpdi. Gysga programmada Orser birinji, Boitano bolsa ikinji orny alypdy. Şol döwürde erkin programma umumy balyň 50%-ini düzýärdi, şonuň üçin Boitano erkin programmada ýeňilse, öňdäki ornuny saklap galyp bilmezdi<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=z8p3EhqI94s&t=95s |title=Video 1988 Winter Olympics Free Skate|website=[[YouTube]] |date=May 4, 2017 }}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-01-12 |title=The Battle of the Brians |url=https://www.cbc.ca/sportslongform/entry/the-battle-of-the-brians |access-date=2023-05-09 |website=cbc.ca}}</ref><ref name=":3" />. Boitano tehniki taýdan ajaýyp we arassa çykyş edip, sekiz sany üç aýlanmaly böküşi (şol sanda iki sany "aksel" we "üç aýlanmaly flip – üç aýlanmaly tulup" utgaşmasyny) ýerine ýetirdi<ref>{{Cite web |title=Brian Boitano |url=https://www.teamusa.org/Hall-of-Fame/Hall-of-Fame-Members/Brian-Boitano |access-date=2023-05-09 |website=teamusa.org}}</ref>. Ikinji "üç aýlanmaly aksel" böküşini arassa ýerine ýetirmegi, belki-de, bu göreşde möhüm rol oýnady. Orser böküşleriň birinde kiçijik ýalňyşlyk goýberdi we meýilleşdiren ikinji "üç aýlanmaly aksel" böküşini ýerine ýetirmedi. Boitano bu göreşde eminleriň sesleriniň 5-e garşy 4 gatnaşygy bilen ýeňiş gazandy<ref name=":1">{{Cite web |title=Brian Boitano |url=https://www.emmys.com/bios/brian-boitano |access-date=2023-05-09 |website=Television Academy |language=en}}</ref>. Soňra Kanadanyň Figurali typmak assosiasiýasynyň eminler toparyndaky birnäçe ýurt, hususan-da Gündogar Germaniýa we SSSR bilen "ses alyş-çalyş" ylalaşygyny baglaşandygy mälim boldy. Emma bu synanyşyk ters netije berdi, sebäbi sowet emini ylalaşyga eýermekden ýüz öwrüp, "wyždanyna görä" ses berdi we Boitanony birinji orna goýdy. Eger federasiýasynyň görkezmesine eýeren bolsady, Boitano altyn medaly ýitirerdi. Kazy federasiýa tarapyndan derrew işden çetleşdirildi. Hünärmenler iki türgeniň arasyndaky bal tapawudynyň näme üçin şeýle az bolandygyna düşünip bilmediler, sebäbi Boitanonyň çykyşynda Orseriň programmasynda bolmadyk elementler — iki sany üç gezek aýlanmaly "aksel" (triple axel), iki sany üç gezek aýlanmaly "flip" we üç gezek aýlanmaly bökmeleriň utgaşmasy (kombinasiýasy) bardy<ref name="hines-43">Hines (2011), p. 43</ref>. Bu ýeňiş bilen Boitano üç gezek aýlanmaly bökmeleriň alty görnüşiniň hemmesini ýerine ýetiren ilkinji Olimpiýa çempiony boldy. Boitano altyn medaly ABŞ-nyň baýdagynyň şekili çekilen konkilerde çykyş edip gazandy. Häzirki wagtda olar Smitson institutynyň düzümindäki Milli amerikan taryhy muzeýiniň kolleksiýasynyň bir bölegi bolup durýar. Olimpiýa oýunlaryndan soň, hem Orser, hem-de Boitano 1988 ýylky dünýä çempionatyna gatnaşdylar we onda Boitano ýeňiş gazandy. === Kärinçilik karýerasy we höwesjeň derejesine gaýdyp gelmek === Olimpiýa oýunlaryndan soň Boitano professional derejedäki ýaryşlarda üstünlik gazanyp, yzly-yzyna on sany professional ýaryşda, şol sanda bäş gezek yzly-yzyna Dünýä professional çempionatynda we dört gezek yzly-yzyna "Challenge of Champions" ýaryşynda ýeňiji boldy<ref>{{Cite web |last=Randy Harvey |date=1993-03-30 |title=Boitano Plans to Skate in '94 Olympics : Winter Games: The 1988 gold medalist, who had turned pro, will apply to regain his eligibility for the competition at Lillehammer, Norway. |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-03-30-sp-16946-story.html |access-date=2023-05-09 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref>. Şeýle hem, Boitano "Carmen on Ice" taslamasynda çykyş etdi we bu işi üçin "Emmy" baýragyna mynasyp boldy. Ol köp ýyllar dowamynda "Champions on Ice" topary bilen çykyş etdi. Ol höwesjeňleriň ýaryşlaryna gaýdyp gelmegi we Olimpiýa oýunlaryna ýene bir gezek gatnaşmagy maksat edinipdi<ref>{{Cite journal |url=https://www.jstor.org/stable/43609911 |jstor=43609911 |last1=Riordan |first1=Jim |title=Rewriting Soviet Sports History |journal=Journal of Sport History |year=1993 |volume=20 |issue=3 |pages=247–258}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Knisley |first=Michael |title=1998 Ad |magazine=Sporting News |date=March 7, 1994 |url=http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1208/is_n10_v217/ai_15194066/pg_1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071015153657/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1208/is_n10_v217/ai_15194066/pg_1 |url-status=usurped |issue=10 |volume=217 |archive-date=October 15, 2007 |access-date=December 7, 2006}}</ref>. 1993 ýylyň iýun aýynda Halkara Konki sporty bileleşigi (ISU) köplenç "Boitano düzgüni" diýlip atlandyrylýan düzgüni girizdi; bu düzgün professionallara "höwesjeň" ýa-da ýaryşlara gatnaşmaga hukukly ("eligible") konkiçiler derejesine gaýdyp gelmäge mümkinçilik berýärdi. Boitano bilen birlikde başgalar, şol sanda 1988 ýylky bürünç we 1992 ýylky altyn medal eýesi ukrainaly Wiktor Petrenko hem bu mümkinçilikden peýdalandy. ISU-nyň bu karary Boitanonyň 1990 ýyllaryň başynda işjeň gatnaşmagynyň netijesinde kabul edildi; şol döwürde Halkara Olimpiýa komiteti türgenleriň gazançlaryna degişli galan çäklendirmeleri aýrypdy. Öň, komitet Gündogar blogyna degişli döwlet tarapyndan goldanylýan "höwesjeňleriň" ýaryşmagyna rugsat berip, Günbatar ýurtlarynyň professionallaryny ret etmekde aýyplanýardy. Boitano Norwegiýanyň Lillehammer şäherinde geçiriljek 1994 ýylky Gyşky Olimpiýa oýunlaryna gatnaşmak üçin höwesjeň derejesine gaýdyp geldi<ref>{{Cite news |last=Vevsey |first=George |title=Winter Olympics: Sports of the Times; Comforting to Know Standards Still Exist |work=[[The New York Times]] |date=February 21, 1994 |url=https://www.nytimes.com/1994/02/21/sports/winter-olympics-sports-of-the-times-comforting-to-know-standards-still-exist.html |access-date=April 26, 2014}}</ref><ref>{{Cite news |last=Longman |first=Jere |title=WINTER OLYMPICS; Escapades on Ice: Favorites Go Slip-Sliding Away |work=[[The New York Times]] |date=February 18, 1994 |url=https://www.nytimes.com/1994/02/18/sports/winter-olympics-escapades-on-ice-favorites-go-slip-sliding-away.html |access-date=April 26, 2014}}</ref>. Boitano 1994 ýylky ABŞ-nyň figurly typmak boýunça çempionatynda çykyş etdi; gysga programmadan soň öňdeligi eýelese-de, uzak programmada Skott Dewise 6–3 hasabyndaky bölünik sesler bilen ýeňildi. Boitano Olimpiýa ýygyndysyna saýlanyp alyndy. Güýçli bäsdeşleriň arasynda medal gazanmaga esasy dalaşgär hökmünde Olimpiýa oýunlaryna gatnaşan Boitano, karýerasynda ilkinji gezek gysga programma wagtynda "üçleýin Aksel" (triple Axel) kombinasiýasyny ýerine ýetirip bilmedi. Bu ýalňyşlyk örän gymmat düşdi we Boitanony medal ugrundaky göreşden çykardy. Ol uzak programmany gowy ýerine ýetirdi we ýaryşy 6 orunda tamamlady<ref name=sr>[https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/bo/brian-boitano-1.html Brian Boitano] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090106090050/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/bo/brian-boitano-1.html |date=January 6, 2009 }}. sports-reference.com</ref><ref name="hines-43"/>. Şondan soň Boitano professional derejä gaýdyp geldi. 1996 ýylda ol Figurly typmak boýunça Dünýä şöhrat zalyna we ABŞ-nyň Figurly typmak boýunça şöhrat zalyna girizildi<ref>[https://www.usatoday.com/story/sports/olympics/sochi/2013/12/19/brian-boitano-announces-he-is-gay-sochi-delegation/4125427/ Brian Boitano announces he's gay before trip to Sochi], by Christine Brennan, at ''[[USA Today]]''; published December 19, 2013. Retrieved December 20, 2013.</ref><ref name=Sieczkowski>{{cite web |url=https://www.huffpost.com/entry/brian-boitano-comes-out-gay_n_4474418 |title=Figure Skater Brian Boitano Comes Out As Gay Ahead Of Sochi Olympics |last=Sieczkowski |first=Cavan |work=[[HuffPost]] |date=December 19, 2013}}</ref>. == Şahsy durmuşy == [[File:Brian Boitano on July 27, 2024, in Paris, France (cropped).jpg|thumb|Braýan Boitano Parižde (Fransiýa) geçirilen 2024 ýylyň tomusky Olimpiýa oýunlarynda]] 2013 ýylyň dekabrynda Boitano Russiýanyň Soçi şäherinde geçiriljek 2014 ýylyň gyşky Olimpiýa oýunlaryna gatnaşjak ABŞ-nyň wekiliýetiniň düzümine girizildi. Şol bellenilme bilen baglanyşyklylykda, Boitano özüniň geý (gomoseksual)digini köpçülige mälim etdi<ref>[https://www.usatoday.com/story/sports/olympics/sochi/2013/12/19/brian-boitano-announces-he-is-gay-sochi-delegation/4125427/ Brian Boitano announces he's gay before trip to Sochi], by Christine Brennan, at ''[[USA Today]]''; published December 19, 2013. Retrieved December 20, 2013.</ref><ref name=Sieczkowski>{{cite web |url=https://www.huffpost.com/entry/brian-boitano-comes-out-gay_n_4474418 |title=Figure Skater Brian Boitano Comes Out As Gay Ahead Of Sochi Olympics |last=Sieczkowski |first=Cavan |work=[[HuffPost]] |date=December 19, 2013}}</ref>. Soçidäki oýunlar we Russiýa, 2013 ýylyň iýunynda kabul edilen Russiýanyň geýlere garşy "təbliğat" kanuny sebäpli tankydyň we LGBT aktiwizminiň nyşanyna öwrüldi.[31] 2014 ýylyň ýanwarynda Boitano "Associated Press" agentligine beren interwýusynda, wekiliýetiň düzümine girizilmezinden öň özüniň bu barada açyk aýtmak islemeändigini aýtdy<ref name=bloombergputinsigns>{{cite news |last=Rose |first=Scott |title=Putin signs law banning gay 'propaganda' among children |url=https://www.bloomberg.com/news/2013-06-30/putin-signs-law-banning-gay-propaganda-among-children.html |work=Bloomberg |date=July 1, 2013}}</ref><ref>{{cite news |first=Barry |last=Wilner |date=January 9, 2014 |url=http://bigstory.ap.org/article/boitano-never-planned-gay-announcement |title=Boitano never planned gay announcement |agency=[[Associated Press]] |access-date=January 10, 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140110223517/http://bigstory.ap.org/article/boitano-never-planned-gay-announcement |archive-date=January 10, 2014 |df=mdy}}</ref><ref>{{Cite web |title=Brian Boitano: I never intended to reveal I'm gay |date=January 10, 2014 |url=https://www.cbsnews.com/news/brian-boitano-i-never-intended-to-reveal-im-gay/ |publisher=CBS News |language=en-US |access-date=May 22, 2020}}</ref>. Boitanonyň uly dogany [[Mark Boitano]] gozgalmaýan emläk boýunça agent we öňki syýasatçydyr. Ol 1997 ýyldan 2013 ýyla çenli Nýu-Meksiko ştatynyň Senatynyň agzasy bolup işledi<ref>{{Cite web |title=Mark Boitano says his brother's legacy is more than his sexuality|url=https://www.abqjournal.com/350280/boitano-says-brothers-legacy-is-more-than-his-sexuality.html |work=Albuquerque Journal| access-date=2021-11-01 }}</ref>. == Salgylanmalar == {{Salgylanmalar|2}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Boitano, Brian}} [[Kategoriýa:1963 ýylda doglanlar]] [[Kategoriýa:Amerikaly erkek ýekelikdäki figuristler]] [[Kategoriýa:Amerikaly erkek ýazyjylar]] [[Kategoriýa:Italiýa gelip çykyşly amerikan ýazyjylar]] [[Kategoriýa:1984 ýylky Gyşky Olimpiýa oýunlarynyň figuristleri]] [[Kategoriýa:1988 ýylky Gyşky Olimpiýa oýunlarynyň figuristleri]] [[Kategoriýa:1994 ýylky Gyşky Olimpiýa oýunlarynyň figuristleri]] [[Kategoriýa:Figurly typmak boýunça teswirçiler]] [[Kategoriýa:Food Network-iň aşpezleri]] [[Kategoriýa:LGBTQ figuristleri]] [[Kategoriýa:San-Fransisko aýlag sebitinden LGBTQ wekilleri]] [[Kategoriýa:Amerikaly geý türgenler]] [[Kategoriýa:Diri adamlar]] [[Kategoriýa:ABŞ-nyň Olimpiýa figuristleri]] [[Kategoriýa:Figurly typmak boýunça ABŞ-nyň Olimpiýa altyn medalçylary]] [[Kategoriýa:Mauntin-Wýu (Kaliforniýa) şäherinden türgenler]] [[Kategoriýa:Figurly typmak boýunça dünýä çempionatlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:Figurly typmak boýunça ýetginjekleriň arasyndaky dünýä çempionatlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:1988 ýylky Gyşky Olimpiýa oýunlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:XXI asyryň amerikan LGBTQ wekilleri]] [[Kategoriýa:XX asyryň amerikan türgenleri]] 2htz90e1q22gz05qvdi7mbw36v39w6p 271038 271037 2026-09-27T17:13:31Z Umarxon III 11129 /* Şahsy durmuşy */ 271038 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | image = Brian Boitano in 2010.jpg | caption = | full_name = Brian Anthony Boitano | birth_date = {{Birth date and age|1963|10|22}} | birth_place = Mountain View, California | height = 5 ft 11 in | country = {{USA}} | discipline = | retired = 1988, 1994 }} '''Brian Boitano''' (Braýan Entoni Boitano, doglan senesi: 1963 ýylyň 22 oktýabry) — Kaliforniýanyň Sanniweýl şäherinden bolan amerikan figuristi (buzda şekilli typyjy). Ol 1988 ýylky Olimpiýa oýunlarynyň çempiony, 1986 we 1988 ýyllaryň dünýä çempiony, şeýle-de 1985–1988 ýyllar aralygynda ABŞ-nyň milli çempiony bolupdyr<ref name=":2">{{cite magazine |url=http://www.tvguide.com/celebrities/brian-boitano/bio/214572 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131224021757/http://www.tvguide.com/celebrities/brian-boitano/bio/214572 |url-status=dead |archive-date=December 24, 2013 |title=Brian Boitano: Biography |magazine=[[TV Guide]] |access-date=December 19, 2013}}</ref>. Boitano 1988 ýylky möwsümden soň professional derejä geçdi. Halkara buzda typmak birleşiginiň (ISU) täze düzgünlerine laýyklykda, ol 1993 ýylda ýaryşlara gaýdyp geldi we 1994 ýylky Gyşky Olimpiýa oýunlaryna gatnaşyp, altynjy orny eýeledi<ref>{{Cite web |last=Jones |first=Maddie |date=2019-07-19 |title=Brian Boitano {{!}} U.S. Olympic & Paralympic Hall of Fame |url=https://usopm.org/brian-boitano/ |access-date=2023-05-05 |website=United States Olympic & Paralympic Museum |language=en-US}}</ref>. 1996 ýylda ol Bütindünýä figuristleriň şöhrat zalyna we ABŞ-nyň figuristleriň şöhrat zalyna girizildi<ref>{{Cite web |title=U.S. Figure Skating Hall of Fame {{!}} U.S. Figure Skating |url=https://www.usfigureskating.org/about/who-we-are/us-figure-skating-hall-of-fame |access-date=2023-05-05 |website=www.usfigureskating.org |language=en}}</ref>. == Ilkinji ýyllary == Braýan Boitano 1963 ýylda doguldy we Kaliforniýanyň Mauntin-Wýu şäherinde ulaldy. Boitano Kaliforniýanyň Sanniweýl şäherindäki Marian A. Peterson orta mekdebini tamamlady<ref name=Peterson>[http://www.scu.k12.ca.us/news_and_events/hall_of_fame.htm Who's Who in Santa Clara Unified?]. Retrieved September 6, 2006. {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20060928172615/http://www.scu.k12.ca.us/news_and_events/hall_of_fame.htm |date=September 28, 2006 }}</ref>. Onuň maşgalasy demirgazyk Italiýadan bolup, ol italýan-amerikan gelip çykyşyna eýedir<ref>{{Cite web |url=http://www.niashf.org/inductees/brian-boitano/ |title=Brian-boitano – National Italian American Sports Hall of Fame |access-date=December 1, 2019 |archive-date=August 14, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200814003433/https://www.niashf.org/inductees/brian-boitano/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.hgtv.com/shows/the-brian-boitano-project |title=The Brian Boitano Project}}</ref>. Ulalansoň, ol San-Fransiskoda ýaşady<ref>{{Cite news |url=https://www.sfgate.com/entertainment/article/skater-brian-boitano-is-cooking-up-a-storm-3289003.php |title=Skater Brian Boitano is cooking up a storm |first=Janny |last=Hu |work=San Francisco Chronicle |date=August 18, 2009}}</ref>. == Buzda şekilli typmak karýerasy == === Karýerasynyň başy === Çagalykdan buzda typyp başlan Braýan Boitano 1978 ýylda ABŞ-nyň ýetginjekler arasyndaky çempionatynda altyn medal gazandy we halkara derejesinde ilkinji gezek 1978 ýylky ýetginjekleriň arasyndaky dünýä çempionatynda bürünç medal almak bilen özüni tanatdy; şol ýaryşda ol bürünç medal ugrundaky bäsleşikde geljekki garşydaşy Braýan Orserden üstün çykypdy<ref>{{Cite book |last=Smith |first=Beverley |title=A Year in Figure Skating |year=1997 |publisher=McClelland & Stewart |isbn=0-7710-2755-9 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/yearinfigureskat00beve}}</ref><ref name=":3">{{Cite book |last=Hines |first=James R. |url=https://archive.org/details/historicaldictio0000hine/mode/1up?view=theater |title=Historical Dictionary of Figure Skating |date=2011 |publisher=Scarecrow Press |isbn=978-0-8108-6859-5 |location=Lanham, Maryland |page=42}}</ref>. Karýerasynyň başynda Boitano esasan özüniň böküşleri bilen tanalýardy. Ol beýleki birnäçe türgen bilen birlikde erkekleriň arasyndaky buzda typmak sportunyň tehniki mümkinçiliklerini ösdürmäge goşant goşdy. 1982 ýylda Boitano "üç gezekli Aksel" (triple Axel) böküşini üstünlikli ýerine ýetiren ilkinji amerikan türgeni boldy. 1987 ýylda ol özüne mahsus bolan "Boitano üç gezekli Luts" (Boitano triple Lutz) böküşini hödürledi; bu böküşde türgen çep goluny başynyň ýokarsyna galdyrýardy. Ol 1986–87 ýyllar möwsüminde we 1988 ýylky dünýä çempionatynda dört gezekli böküşi (quadruple jump) ýerine ýetirmäge synanyşdy, ýöne böküşi arassa (kämil) ýagdaýda ýerine ýetirip bilmedi; Ol iki gezek düşüş wagtynda iki aýagyna birden düşdi<ref name=":0">{{Cite web |url=https://www.teamusa.org/News/2018/February/19/Brian-Boitano-Looks-Back-On-The-Battle-Of-The-Brians-On-30th-Anniversary-Of-Olympic-Gold |archive-url=https://web.archive.org/web/20180220101511/https://www.teamusa.org/News/2018/February/19/Brian-Boitano-Looks-Back-On-The-Battle-Of-The-Brians-On-30th-Anniversary-Of-Olympic-Gold |url-status=dead |archive-date=February 20, 2018 |title=Brian Boitano Looks Back On 'The Battle Of The Brians' On 30th Anniversary Of Olympic Gold |last=Rosen |first=Karen |date=February 19, 2018 |website=Team USA |access-date=June 13, 2019}}</ref>. 1983 ýylky Dünýä çempionatynda ol ýaryşda alty sany üç aýlanmaly böküşiň (triple jumps) hemmesini üstünlikli ýerine ýetiren ilkinji konkide typyjy boldy. Soňlugy bilen ol erkin programma çykyşyna mümkin bolan iň ýokary san bolan sekiz sany üç aýlanmaly böküşi goşdy we olary üstünlikli ýerine ýetirdi ("Zayak düzgünine" serediň). Bir sany üç aýlanmaly "flip" we bir sany üç aýlanmaly "Axel" böküşini ýerine ýetiren bäsdeşi Braýan Orser bilen bäsleşmek üçin, ol iki sany "flip" we iki sany üç aýlanmaly "Axel" böküşini ýerine ýetirýärdi<ref name=":0" />. Diňe 1987 ýylda dünýä çempiony adyny gorap bilmäninden soň, Boitano çykyşynyň çeperçilik derejesini ýokarlandyrmaga aýratyn üns berip başlady. Bu maksat bilen ol meşhur horeograf Sandra Bezik bilen işleşdi<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=z8p3EhqI94s&t=95s |title=Video 1988 Winter Olympic Free Skate Program|website=[[YouTube]] |date=May 4, 2017 }}</ref>. Boitano 1984 ýylky ABŞ-nyň figuraly typyş çempionatynda ikinji orny eýeläp, 1984 ýylky Gyşky Olimpiýa oýunlaryna gatnaşmak hukugyny gazandy. Olimpiýa oýunlarynda bäşinji orny eýelemegi onuň geljek dört ýylyň dowamyndaky üstünliklerine esas döretdi. === Dünýä çempiony === 1984 ýylky Olimpiýa oýunlaryndan soň we Skott Hamiltonyň sport karýerasyny tamamlamagy bilen, birnäçe buzda typyjy medal gazanmaga dalaşgär hökmünde öňe çykdy<ref>{{Cite web |title=The Eighties {{!}} U.S. Figure Skating |url=https://www.usfigureskating.org/eighties |access-date=2023-05-05 |website=www.usfigureskating.org |language=en}}</ref><ref name=":3" />. Boitano 1985 ýylda ABŞ-nyň figuraly typmak boýunça çempionatynda ýeňiş gazandy; bu onuň gazanan dört çempionlyk titulynyň ilkinjisi boldy<ref name=si021786>{{cite magazine |url=http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1064528/1/index.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20121104113530/http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1064528/1/index.htm |url-status=dead |archive-date=November 4, 2012 |title=Books Or Blades, There's No Doubting Thomas |first=E.M. |last=Swift |date=February 17, 1986 |magazine=[[Sports Illustrated]] |access-date=June 18, 2011}}</ref>. Hamiltondan soňky döwrüň ilkinji dünýä çempionatynda (1985 ýyl) Aleksandr Fadeýew ýeňiji boldy, Braýan Orser ikinji, Boitano bolsa üçünji orny eýeledi. 1986 ýylky ABŞ çempionatyndan birnäçe hepde öň sag aýagynyň siňňirlerini şikeslendirmegine garamazdan, ol ýaryşa gatnaşyp, ikinji gezek milli çempion adyny gazandy. 1986 ýylky dünýä çempionatynda Boitano çempionlyk titulyny gazandy; şol bir wagtyň özünde, ýeňiş gazanmak üçin amatly ýagdaýda bolandygyna garamazdan, Fadeýew erkin programmany şowsuz ýerine ýetirdi; Orser ýene-de ikinji orny eýeledi<ref>{{Cite web |title=The Eighties {{!}} U.S. Figure Skating |url=https://www.usfigureskating.org/eighties |access-date=2023-05-05 |website=www.usfigureskating.org |language=en}}</ref><ref name=":3" />. 1986–87 möwsümde Boitano öz programmalaryna üç täze elementi girizdi: "Tano" usulyndaky üç aýlanmaly "lutz" (triple lutz) we dört aýlanmaly "toe loop" (quadruple toe loop), şeýle hem gözüni daňyp çykyş etmek; ýöne ol ýaryşlarda dört aýlanmaly böküşi hiç haçan kämil derejede ýerine ýetirip bilmedi. 1987 ýylky dünýä çempionaty Sinsinnati şäherinde geçirildi, bu bolsa hereket edýän dünýä çempionyna öz ýurdunda çykyş etmegiň artykmaçlygyny berdi. Ýaryşyň netijesi 1988 ýylky Olimpiýa oýunlary üçin esasy ugry kesgitledi. Ol dört aýlanmaly "toe loop" böküşini ýerine ýetirmäge synanyşanda ýykyldy we ikinji orny eýeledi<ref name=si021786>{{cite magazine |url=http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1064528/1/index.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20121104113530/http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1064528/1/index.htm |url-status=dead |archive-date=November 4, 2012 |title=Books Or Blades, There's No Doubting Thomas |first=E.M. |last=Swift |date=February 17, 1986 |magazine=[[Sports Illustrated]] |access-date=June 18, 2011}}</ref>. Öz ýurdunda dünýä çempionlygy titulyny Orsere kaptyranyndan soň, Boitano we onuň tälimçisi Linda Liwer, eger onuň Olimpiýa çempiony bolmagy göz öňünde tutulýan bolsa, käbir üýtgeşmeleriň zerurdygyny karara geldiler<ref name="passiontoskate">{{Cite book |last=Bezic |first=Sandra |author-link=Sandra Bezic |author2=Hayes, David |author-link2=David Hayes (author) |title=The Passion to Skate: An Intimate View of Figure Skating |year=1998 |publisher=Andrews McMeel Pub |isbn=0-8362-6452-5}}</ref>. Ol hemişe tehniki talaplar ("birinji baha") boýunça güýçli bolupdyr, ýöne çeperçilik ("ikinji baha") babatda gowşakdyr. Ol özüni "böküş roboty" diýip häsiýetlendirýärdi. Sungat ussady hökmünde ösmegine kömek etmek üçin, ol 1987–1988 ýyllaryň Olimpiýa möwsümi üçin programmalaryny düzmek maksady bilen horeograf Sandra Beziki işe aldy.[14] Bezik arassa çyzyklary görkezýän we 5' 11" Boitanonyň konki sürmek ukyplaryny nygtaýan iki programmany horeografiýa etdi.[14] Gysga programma Giacomo Meýerbeeriň "Les Patineurs" baletine esaslanýar, onda ol XIX asyra degişli hereketleri ulanyp, öz tilsimlerini görkezýän özüni görkezen ýaş ýigidiň keşbini janlandyrýar.[14] Bir pursatda ol konki pyçagyndaky buz böleklerini, ýagny gary süpürip, üçlü Aksel kombinasiýasyny ýerine ýetirenden soň, ony egnine zyňýar. Erkin konki sürmek programmasy esgeriň durmuşynyň dürli tapgyrlaryny jikme-jik beýan edýän "Napoleon" filminiň sazyna esaslanýar<ref name="passiontoskate" />. Boitano täze programmalaryny 1987 ýylda Kanadanyň Alberta ştatynyň Kalgari şäherindäki Saddledome şäherinde geçirilen "Skate Canada" ýaryşynda ilkinji gezek görkezdi<ref name="passiontoskate" />. Üç aýdan soň ol Braýan Orser bilen Olimpiýa çempionlygy ugrunda bäsleşjek ýeri şu ýerde boldy. Onuň täze maksatnamalary tomaşaçylar tarapyndan aýak üstünde el çarpyşmalar bilen garşylandy<ref name="passiontoskate" />. Orser ýaryşda ýeňiş gazansa-da, Boitano arassa konki sürdi, ýedi üçlü böküşi ýerine ýetirdi, şol sanda böküşe aýak hereketi bölümi hem goşuldy, ýöne meýilleşdirilen ikinji üçlü Aksel ýaryşyny geçirdi. Topar onuň täze programmalarynyň güýjüne şeýle bir ynamlydy welin, dört barmakly aýak halkasyny goýberdiler, eger-de bu ýagdaýa düşse, tehniki taýdan Orserden bir egin ýokary goýup bilerdi<ref name="passiontoskate" />. 1988 ýylda Birleşen Ştatlaryň figuralaýyn typmak boýunça çempionatyndaky gysga programma iň gowy waka boldy. Boýtano dokuz eminden sekizisinden 6.0 bahasyny aldy, bu ikinji bahady. Onuň erkin typmagy kemçiliklidi. Gijikmeler sebäpli, ol ýary gijeden soň typmady. Şeýle-de bolsa, ol ýaryşda ýeňiş gazandy we milli çempion (ABŞ) hökmünde Olimpiýa oýunlaryna gatnaşdy, Orser hem (Kanadanyň wekili) ýaly. === 1988 ýylyň Olimpiadasy: "Braýanlaryň göreşi" === Olimpiada başlananda, Boitano we Braýan Orseriň ikisi-de dünýä çempiony adyny gazanan we deňagramly çykyş maksatnamasyna eýe türgenlerdi. Boitano has gowy tehniki ussatlygy, Orser bolsa has gowy artistizmi bilen tapawutlanýardy<ref>{{Cite web |last=Harvey |first=Randy |date=1988-02-20 |title=WINTER OLYMPICS : THE BATTLE OF THE BRIANS BEGUILES : But to Boitano and Orser, This Is Just Another Duel Between Friends |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1988-02-20-sp-11164-story.html |access-date=2023-06-14 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref>. Bäsdeşligi has-da güýçlendiren ýagdaý, ikisiniň hem harby temadaky çykyşlary ýerine ýetirmegi boldy. Boitanonyň erkin programmasy "Napoleon we Jozefina" atly telewizion mini-serialyň sazyna düzülipdi. Ol bu çykyşynda gyzyl bezegli we погоnly (harby egin nyşanly) gök reňkli, süýnýän matadan tikilen geýim geýipdi hem-de sazyň mümkinçilik berşiçe harby hereketleri we duruşlary ulanypdy<ref>{{Cite web |title=The Battle of the Brians: A Retrospective {{!}} U.S. Figure Skating |url=https://www.usfigureskating.org/news/article/battle-brians-retrospective |access-date=2023-05-09 |website=www.usfigureskating.org |date=September 16, 2021 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Kestnbaum |first=Ellyn |title=Culture on Ice: Figure Skating and Cultural Meaning |publisher=Wesleyan Publishing Press |year=2003 |isbn=0-8195-6641-1 |location=Middleton, Connecticut |pages=193}}</ref>. 1988 ýylyň Gyşky Olimpiadasyndaky "Braýanlaryň göreşi" Boitanonyň höwesjeň türgen hökmündäki karýerasynyň iň möhüm wakasy boldy. Ýaryşyň erkin programma tapgyryna geçilende Boitano bilen Orseriň netijeleri deň diýen ýaly bolup, şol tapgyrda ýeňiş gazanan türgen umumy ýaryşda hem ýeňiji bolmalydy. Aleksandr Fadeýew ýaryşyň hökmany şekiller (figures) tapgyrynda ýeňiş gazanypdy, Boitano ikinji, Orser bolsa üçünji orny eýeläpdi. Gysga programmada Orser birinji, Boitano bolsa ikinji orny alypdy. Şol döwürde erkin programma umumy balyň 50%-ini düzýärdi, şonuň üçin Boitano erkin programmada ýeňilse, öňdäki ornuny saklap galyp bilmezdi<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=z8p3EhqI94s&t=95s |title=Video 1988 Winter Olympics Free Skate|website=[[YouTube]] |date=May 4, 2017 }}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-01-12 |title=The Battle of the Brians |url=https://www.cbc.ca/sportslongform/entry/the-battle-of-the-brians |access-date=2023-05-09 |website=cbc.ca}}</ref><ref name=":3" />. Boitano tehniki taýdan ajaýyp we arassa çykyş edip, sekiz sany üç aýlanmaly böküşi (şol sanda iki sany "aksel" we "üç aýlanmaly flip – üç aýlanmaly tulup" utgaşmasyny) ýerine ýetirdi<ref>{{Cite web |title=Brian Boitano |url=https://www.teamusa.org/Hall-of-Fame/Hall-of-Fame-Members/Brian-Boitano |access-date=2023-05-09 |website=teamusa.org}}</ref>. Ikinji "üç aýlanmaly aksel" böküşini arassa ýerine ýetirmegi, belki-de, bu göreşde möhüm rol oýnady. Orser böküşleriň birinde kiçijik ýalňyşlyk goýberdi we meýilleşdiren ikinji "üç aýlanmaly aksel" böküşini ýerine ýetirmedi. Boitano bu göreşde eminleriň sesleriniň 5-e garşy 4 gatnaşygy bilen ýeňiş gazandy<ref name=":1">{{Cite web |title=Brian Boitano |url=https://www.emmys.com/bios/brian-boitano |access-date=2023-05-09 |website=Television Academy |language=en}}</ref>. Soňra Kanadanyň Figurali typmak assosiasiýasynyň eminler toparyndaky birnäçe ýurt, hususan-da Gündogar Germaniýa we SSSR bilen "ses alyş-çalyş" ylalaşygyny baglaşandygy mälim boldy. Emma bu synanyşyk ters netije berdi, sebäbi sowet emini ylalaşyga eýermekden ýüz öwrüp, "wyždanyna görä" ses berdi we Boitanony birinji orna goýdy. Eger federasiýasynyň görkezmesine eýeren bolsady, Boitano altyn medaly ýitirerdi. Kazy federasiýa tarapyndan derrew işden çetleşdirildi. Hünärmenler iki türgeniň arasyndaky bal tapawudynyň näme üçin şeýle az bolandygyna düşünip bilmediler, sebäbi Boitanonyň çykyşynda Orseriň programmasynda bolmadyk elementler — iki sany üç gezek aýlanmaly "aksel" (triple axel), iki sany üç gezek aýlanmaly "flip" we üç gezek aýlanmaly bökmeleriň utgaşmasy (kombinasiýasy) bardy<ref name="hines-43">Hines (2011), p. 43</ref>. Bu ýeňiş bilen Boitano üç gezek aýlanmaly bökmeleriň alty görnüşiniň hemmesini ýerine ýetiren ilkinji Olimpiýa çempiony boldy. Boitano altyn medaly ABŞ-nyň baýdagynyň şekili çekilen konkilerde çykyş edip gazandy. Häzirki wagtda olar Smitson institutynyň düzümindäki Milli amerikan taryhy muzeýiniň kolleksiýasynyň bir bölegi bolup durýar. Olimpiýa oýunlaryndan soň, hem Orser, hem-de Boitano 1988 ýylky dünýä çempionatyna gatnaşdylar we onda Boitano ýeňiş gazandy. === Kärinçilik karýerasy we höwesjeň derejesine gaýdyp gelmek === Olimpiýa oýunlaryndan soň Boitano professional derejedäki ýaryşlarda üstünlik gazanyp, yzly-yzyna on sany professional ýaryşda, şol sanda bäş gezek yzly-yzyna Dünýä professional çempionatynda we dört gezek yzly-yzyna "Challenge of Champions" ýaryşynda ýeňiji boldy<ref>{{Cite web |last=Randy Harvey |date=1993-03-30 |title=Boitano Plans to Skate in '94 Olympics : Winter Games: The 1988 gold medalist, who had turned pro, will apply to regain his eligibility for the competition at Lillehammer, Norway. |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-03-30-sp-16946-story.html |access-date=2023-05-09 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref>. Şeýle hem, Boitano "Carmen on Ice" taslamasynda çykyş etdi we bu işi üçin "Emmy" baýragyna mynasyp boldy. Ol köp ýyllar dowamynda "Champions on Ice" topary bilen çykyş etdi. Ol höwesjeňleriň ýaryşlaryna gaýdyp gelmegi we Olimpiýa oýunlaryna ýene bir gezek gatnaşmagy maksat edinipdi<ref>{{Cite journal |url=https://www.jstor.org/stable/43609911 |jstor=43609911 |last1=Riordan |first1=Jim |title=Rewriting Soviet Sports History |journal=Journal of Sport History |year=1993 |volume=20 |issue=3 |pages=247–258}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Knisley |first=Michael |title=1998 Ad |magazine=Sporting News |date=March 7, 1994 |url=http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1208/is_n10_v217/ai_15194066/pg_1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071015153657/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1208/is_n10_v217/ai_15194066/pg_1 |url-status=usurped |issue=10 |volume=217 |archive-date=October 15, 2007 |access-date=December 7, 2006}}</ref>. 1993 ýylyň iýun aýynda Halkara Konki sporty bileleşigi (ISU) köplenç "Boitano düzgüni" diýlip atlandyrylýan düzgüni girizdi; bu düzgün professionallara "höwesjeň" ýa-da ýaryşlara gatnaşmaga hukukly ("eligible") konkiçiler derejesine gaýdyp gelmäge mümkinçilik berýärdi. Boitano bilen birlikde başgalar, şol sanda 1988 ýylky bürünç we 1992 ýylky altyn medal eýesi ukrainaly Wiktor Petrenko hem bu mümkinçilikden peýdalandy. ISU-nyň bu karary Boitanonyň 1990 ýyllaryň başynda işjeň gatnaşmagynyň netijesinde kabul edildi; şol döwürde Halkara Olimpiýa komiteti türgenleriň gazançlaryna degişli galan çäklendirmeleri aýrypdy. Öň, komitet Gündogar blogyna degişli döwlet tarapyndan goldanylýan "höwesjeňleriň" ýaryşmagyna rugsat berip, Günbatar ýurtlarynyň professionallaryny ret etmekde aýyplanýardy. Boitano Norwegiýanyň Lillehammer şäherinde geçiriljek 1994 ýylky Gyşky Olimpiýa oýunlaryna gatnaşmak üçin höwesjeň derejesine gaýdyp geldi<ref>{{Cite news |last=Vevsey |first=George |title=Winter Olympics: Sports of the Times; Comforting to Know Standards Still Exist |work=[[The New York Times]] |date=February 21, 1994 |url=https://www.nytimes.com/1994/02/21/sports/winter-olympics-sports-of-the-times-comforting-to-know-standards-still-exist.html |access-date=April 26, 2014}}</ref><ref>{{Cite news |last=Longman |first=Jere |title=WINTER OLYMPICS; Escapades on Ice: Favorites Go Slip-Sliding Away |work=[[The New York Times]] |date=February 18, 1994 |url=https://www.nytimes.com/1994/02/18/sports/winter-olympics-escapades-on-ice-favorites-go-slip-sliding-away.html |access-date=April 26, 2014}}</ref>. Boitano 1994 ýylky ABŞ-nyň figurly typmak boýunça çempionatynda çykyş etdi; gysga programmadan soň öňdeligi eýelese-de, uzak programmada Skott Dewise 6–3 hasabyndaky bölünik sesler bilen ýeňildi. Boitano Olimpiýa ýygyndysyna saýlanyp alyndy. Güýçli bäsdeşleriň arasynda medal gazanmaga esasy dalaşgär hökmünde Olimpiýa oýunlaryna gatnaşan Boitano, karýerasynda ilkinji gezek gysga programma wagtynda "üçleýin Aksel" (triple Axel) kombinasiýasyny ýerine ýetirip bilmedi. Bu ýalňyşlyk örän gymmat düşdi we Boitanony medal ugrundaky göreşden çykardy. Ol uzak programmany gowy ýerine ýetirdi we ýaryşy 6 orunda tamamlady<ref name=sr>[https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/bo/brian-boitano-1.html Brian Boitano] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090106090050/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/bo/brian-boitano-1.html |date=January 6, 2009 }}. sports-reference.com</ref><ref name="hines-43"/>. Şondan soň Boitano professional derejä gaýdyp geldi. 1996 ýylda ol Figurly typmak boýunça Dünýä şöhrat zalyna we ABŞ-nyň Figurly typmak boýunça şöhrat zalyna girizildi<ref>[https://www.usatoday.com/story/sports/olympics/sochi/2013/12/19/brian-boitano-announces-he-is-gay-sochi-delegation/4125427/ Brian Boitano announces he's gay before trip to Sochi], by Christine Brennan, at ''[[USA Today]]''; published December 19, 2013. Retrieved December 20, 2013.</ref><ref name=Sieczkowski>{{cite web |url=https://www.huffpost.com/entry/brian-boitano-comes-out-gay_n_4474418 |title=Figure Skater Brian Boitano Comes Out As Gay Ahead Of Sochi Olympics |last=Sieczkowski |first=Cavan |work=[[HuffPost]] |date=December 19, 2013}}</ref>. == Şahsy durmuşy == [[File:Brian Boitano on July 27, 2024, in Paris, France (cropped).jpg|thumb|Braýan Boitano Parižde (Fransiýa) geçirilen 2024 ýylyň tomusky Olimpiýa oýunlarynda]] 2013 ýylyň dekabrynda Boitano Russiýanyň Soçi şäherinde geçiriljek 2014 ýylyň gyşky Olimpiýa oýunlaryna gatnaşjak ABŞ-nyň wekiliýetiniň düzümine girizildi. Şol bellenilme bilen baglanyşyklylykda, Boitano özüniň geý (gomoseksual)digini köpçülige mälim etdi<ref>[https://www.usatoday.com/story/sports/olympics/sochi/2013/12/19/brian-boitano-announces-he-is-gay-sochi-delegation/4125427/ Brian Boitano announces he's gay before trip to Sochi], by Christine Brennan, at ''[[USA Today]]''; published December 19, 2013. Retrieved December 20, 2013.</ref><ref name=Sieczkowski>{{cite web |url=https://www.huffpost.com/entry/brian-boitano-comes-out-gay_n_4474418 |title=Figure Skater Brian Boitano Comes Out As Gay Ahead Of Sochi Olympics |last=Sieczkowski |first=Cavan |work=[[HuffPost]] |date=December 19, 2013}}</ref>. Soçidäki oýunlar we Russiýa, 2013 ýylyň iýunynda kabul edilen Russiýanyň geýlere garşy "təbliğat" kanuny sebäpli tankydyň we LGBT aktiwizminiň nyşanyna öwrüldi. 2014 ýylyň ýanwarynda Boitano "Associated Press" agentligine beren interwýusynda, wekiliýetiň düzümine girizilmezinden öň özüniň bu barada açyk aýtmak islemeändigini aýtdy<ref name=bloombergputinsigns>{{cite news |last=Rose |first=Scott |title=Putin signs law banning gay 'propaganda' among children |url=https://www.bloomberg.com/news/2013-06-30/putin-signs-law-banning-gay-propaganda-among-children.html |work=Bloomberg |date=July 1, 2013}}</ref><ref>{{cite news |first=Barry |last=Wilner |date=January 9, 2014 |url=http://bigstory.ap.org/article/boitano-never-planned-gay-announcement |title=Boitano never planned gay announcement |agency=[[Associated Press]] |access-date=January 10, 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140110223517/http://bigstory.ap.org/article/boitano-never-planned-gay-announcement |archive-date=January 10, 2014 |df=mdy}}</ref><ref>{{Cite web |title=Brian Boitano: I never intended to reveal I'm gay |date=January 10, 2014 |url=https://www.cbsnews.com/news/brian-boitano-i-never-intended-to-reveal-im-gay/ |publisher=CBS News |language=en-US |access-date=May 22, 2020}}</ref>. Boitanonyň uly dogany [[Mark Boitano]] gozgalmaýan emläk boýunça agent we öňki syýasatçydyr. Ol 1997 ýyldan 2013 ýyla çenli Nýu-Meksiko ştatynyň Senatynyň agzasy bolup işledi<ref>{{Cite web |title=Mark Boitano says his brother's legacy is more than his sexuality|url=https://www.abqjournal.com/350280/boitano-says-brothers-legacy-is-more-than-his-sexuality.html |work=Albuquerque Journal| access-date=2021-11-01 }}</ref>. == Salgylanmalar == {{Salgylanmalar|2}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Boitano, Brian}} [[Kategoriýa:1963 ýylda doglanlar]] [[Kategoriýa:Amerikaly erkek ýekelikdäki figuristler]] [[Kategoriýa:Amerikaly erkek ýazyjylar]] [[Kategoriýa:Italiýa gelip çykyşly amerikan ýazyjylar]] [[Kategoriýa:1984 ýylky Gyşky Olimpiýa oýunlarynyň figuristleri]] [[Kategoriýa:1988 ýylky Gyşky Olimpiýa oýunlarynyň figuristleri]] [[Kategoriýa:1994 ýylky Gyşky Olimpiýa oýunlarynyň figuristleri]] [[Kategoriýa:Figurly typmak boýunça teswirçiler]] [[Kategoriýa:Food Network-iň aşpezleri]] [[Kategoriýa:LGBTQ figuristleri]] [[Kategoriýa:San-Fransisko aýlag sebitinden LGBTQ wekilleri]] [[Kategoriýa:Amerikaly geý türgenler]] [[Kategoriýa:Diri adamlar]] [[Kategoriýa:ABŞ-nyň Olimpiýa figuristleri]] [[Kategoriýa:Figurly typmak boýunça ABŞ-nyň Olimpiýa altyn medalçylary]] [[Kategoriýa:Mauntin-Wýu (Kaliforniýa) şäherinden türgenler]] [[Kategoriýa:Figurly typmak boýunça dünýä çempionatlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:Figurly typmak boýunça ýetginjekleriň arasyndaky dünýä çempionatlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:1988 ýylky Gyşky Olimpiýa oýunlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:XXI asyryň amerikan LGBTQ wekilleri]] [[Kategoriýa:XX asyryň amerikan türgenleri]] hp3f2zh46vowwz96m09uhkvbr253m12 271040 271038 2026-09-27T23:59:45Z InternetArchiveBot 21623 Rescuing 1 sources and tagging 0 as dead.) #IABot (v2.0.9.6 271040 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | image = Brian Boitano in 2010.jpg | caption = | full_name = Brian Anthony Boitano | birth_date = {{Birth date and age|1963|10|22}} | birth_place = Mountain View, California | height = 5 ft 11 in | country = {{USA}} | discipline = | retired = 1988, 1994 }} '''Brian Boitano''' (Braýan Entoni Boitano, doglan senesi: 1963 ýylyň 22 oktýabry) — Kaliforniýanyň Sanniweýl şäherinden bolan amerikan figuristi (buzda şekilli typyjy). Ol 1988 ýylky Olimpiýa oýunlarynyň çempiony, 1986 we 1988 ýyllaryň dünýä çempiony, şeýle-de 1985–1988 ýyllar aralygynda ABŞ-nyň milli çempiony bolupdyr<ref name=":2">{{cite magazine |url=http://www.tvguide.com/celebrities/brian-boitano/bio/214572 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131224021757/http://www.tvguide.com/celebrities/brian-boitano/bio/214572 |url-status=dead |archive-date=December 24, 2013 |title=Brian Boitano: Biography |magazine=[[TV Guide]] |access-date=December 19, 2013}}</ref>. Boitano 1988 ýylky möwsümden soň professional derejä geçdi. Halkara buzda typmak birleşiginiň (ISU) täze düzgünlerine laýyklykda, ol 1993 ýylda ýaryşlara gaýdyp geldi we 1994 ýylky Gyşky Olimpiýa oýunlaryna gatnaşyp, altynjy orny eýeledi<ref>{{Cite web |last=Jones |first=Maddie |date=2019-07-19 |title=Brian Boitano {{!}} U.S. Olympic & Paralympic Hall of Fame |url=https://usopm.org/brian-boitano/ |access-date=2023-05-05 |website=United States Olympic & Paralympic Museum |language=en-US}}</ref>. 1996 ýylda ol Bütindünýä figuristleriň şöhrat zalyna we ABŞ-nyň figuristleriň şöhrat zalyna girizildi<ref>{{Cite web |title=U.S. Figure Skating Hall of Fame {{!}} U.S. Figure Skating |url=https://www.usfigureskating.org/about/who-we-are/us-figure-skating-hall-of-fame |access-date=2023-05-05 |website=www.usfigureskating.org |language=en}}</ref>. == Ilkinji ýyllary == Braýan Boitano 1963 ýylda doguldy we Kaliforniýanyň Mauntin-Wýu şäherinde ulaldy. Boitano Kaliforniýanyň Sanniweýl şäherindäki Marian A. Peterson orta mekdebini tamamlady<ref name=Peterson>[http://www.scu.k12.ca.us/news_and_events/hall_of_fame.htm Who's Who in Santa Clara Unified?]. Retrieved September 6, 2006. {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20060928172615/http://www.scu.k12.ca.us/news_and_events/hall_of_fame.htm |date=September 28, 2006 }}</ref>. Onuň maşgalasy demirgazyk Italiýadan bolup, ol italýan-amerikan gelip çykyşyna eýedir<ref>{{Cite web |url=http://www.niashf.org/inductees/brian-boitano/ |title=Brian-boitano – National Italian American Sports Hall of Fame |access-date=December 1, 2019 |archive-date=August 14, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200814003433/https://www.niashf.org/inductees/brian-boitano/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.hgtv.com/shows/the-brian-boitano-project |title=The Brian Boitano Project}}</ref>. Ulalansoň, ol San-Fransiskoda ýaşady<ref>{{Cite news |url=https://www.sfgate.com/entertainment/article/skater-brian-boitano-is-cooking-up-a-storm-3289003.php |title=Skater Brian Boitano is cooking up a storm |first=Janny |last=Hu |work=San Francisco Chronicle |date=August 18, 2009}}</ref>. == Buzda şekilli typmak karýerasy == === Karýerasynyň başy === Çagalykdan buzda typyp başlan Braýan Boitano 1978 ýylda ABŞ-nyň ýetginjekler arasyndaky çempionatynda altyn medal gazandy we halkara derejesinde ilkinji gezek 1978 ýylky ýetginjekleriň arasyndaky dünýä çempionatynda bürünç medal almak bilen özüni tanatdy; şol ýaryşda ol bürünç medal ugrundaky bäsleşikde geljekki garşydaşy Braýan Orserden üstün çykypdy<ref>{{Cite book |last=Smith |first=Beverley |title=A Year in Figure Skating |year=1997 |publisher=McClelland & Stewart |isbn=0-7710-2755-9 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/yearinfigureskat00beve}}</ref><ref name=":3">{{Cite book |last=Hines |first=James R. |url=https://archive.org/details/historicaldictio0000hine/mode/1up?view=theater |title=Historical Dictionary of Figure Skating |date=2011 |publisher=Scarecrow Press |isbn=978-0-8108-6859-5 |location=Lanham, Maryland |page=42}}</ref>. Karýerasynyň başynda Boitano esasan özüniň böküşleri bilen tanalýardy. Ol beýleki birnäçe türgen bilen birlikde erkekleriň arasyndaky buzda typmak sportunyň tehniki mümkinçiliklerini ösdürmäge goşant goşdy. 1982 ýylda Boitano "üç gezekli Aksel" (triple Axel) böküşini üstünlikli ýerine ýetiren ilkinji amerikan türgeni boldy. 1987 ýylda ol özüne mahsus bolan "Boitano üç gezekli Luts" (Boitano triple Lutz) böküşini hödürledi; bu böküşde türgen çep goluny başynyň ýokarsyna galdyrýardy. Ol 1986–87 ýyllar möwsüminde we 1988 ýylky dünýä çempionatynda dört gezekli böküşi (quadruple jump) ýerine ýetirmäge synanyşdy, ýöne böküşi arassa (kämil) ýagdaýda ýerine ýetirip bilmedi; Ol iki gezek düşüş wagtynda iki aýagyna birden düşdi<ref name=":0">{{Cite web |url=https://www.teamusa.org/News/2018/February/19/Brian-Boitano-Looks-Back-On-The-Battle-Of-The-Brians-On-30th-Anniversary-Of-Olympic-Gold |archive-url=https://web.archive.org/web/20180220101511/https://www.teamusa.org/News/2018/February/19/Brian-Boitano-Looks-Back-On-The-Battle-Of-The-Brians-On-30th-Anniversary-Of-Olympic-Gold |url-status=dead |archive-date=February 20, 2018 |title=Brian Boitano Looks Back On 'The Battle Of The Brians' On 30th Anniversary Of Olympic Gold |last=Rosen |first=Karen |date=February 19, 2018 |website=Team USA |access-date=June 13, 2019}}</ref>. 1983 ýylky Dünýä çempionatynda ol ýaryşda alty sany üç aýlanmaly böküşiň (triple jumps) hemmesini üstünlikli ýerine ýetiren ilkinji konkide typyjy boldy. Soňlugy bilen ol erkin programma çykyşyna mümkin bolan iň ýokary san bolan sekiz sany üç aýlanmaly böküşi goşdy we olary üstünlikli ýerine ýetirdi ("Zayak düzgünine" serediň). Bir sany üç aýlanmaly "flip" we bir sany üç aýlanmaly "Axel" böküşini ýerine ýetiren bäsdeşi Braýan Orser bilen bäsleşmek üçin, ol iki sany "flip" we iki sany üç aýlanmaly "Axel" böküşini ýerine ýetirýärdi<ref name=":0" />. Diňe 1987 ýylda dünýä çempiony adyny gorap bilmäninden soň, Boitano çykyşynyň çeperçilik derejesini ýokarlandyrmaga aýratyn üns berip başlady. Bu maksat bilen ol meşhur horeograf Sandra Bezik bilen işleşdi<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=z8p3EhqI94s&t=95s |title=Video 1988 Winter Olympic Free Skate Program|website=[[YouTube]] |date=May 4, 2017 }}</ref>. Boitano 1984 ýylky ABŞ-nyň figuraly typyş çempionatynda ikinji orny eýeläp, 1984 ýylky Gyşky Olimpiýa oýunlaryna gatnaşmak hukugyny gazandy. Olimpiýa oýunlarynda bäşinji orny eýelemegi onuň geljek dört ýylyň dowamyndaky üstünliklerine esas döretdi. === Dünýä çempiony === 1984 ýylky Olimpiýa oýunlaryndan soň we Skott Hamiltonyň sport karýerasyny tamamlamagy bilen, birnäçe buzda typyjy medal gazanmaga dalaşgär hökmünde öňe çykdy<ref>{{Cite web |title=The Eighties {{!}} U.S. Figure Skating |url=https://www.usfigureskating.org/eighties |access-date=2023-05-05 |website=www.usfigureskating.org |language=en}}</ref><ref name=":3" />. Boitano 1985 ýylda ABŞ-nyň figuraly typmak boýunça çempionatynda ýeňiş gazandy; bu onuň gazanan dört çempionlyk titulynyň ilkinjisi boldy<ref name=si021786>{{cite magazine |url=http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1064528/1/index.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20121104113530/http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1064528/1/index.htm |url-status=dead |archive-date=November 4, 2012 |title=Books Or Blades, There's No Doubting Thomas |first=E.M. |last=Swift |date=February 17, 1986 |magazine=[[Sports Illustrated]] |access-date=June 18, 2011}}</ref>. Hamiltondan soňky döwrüň ilkinji dünýä çempionatynda (1985 ýyl) Aleksandr Fadeýew ýeňiji boldy, Braýan Orser ikinji, Boitano bolsa üçünji orny eýeledi. 1986 ýylky ABŞ çempionatyndan birnäçe hepde öň sag aýagynyň siňňirlerini şikeslendirmegine garamazdan, ol ýaryşa gatnaşyp, ikinji gezek milli çempion adyny gazandy. 1986 ýylky dünýä çempionatynda Boitano çempionlyk titulyny gazandy; şol bir wagtyň özünde, ýeňiş gazanmak üçin amatly ýagdaýda bolandygyna garamazdan, Fadeýew erkin programmany şowsuz ýerine ýetirdi; Orser ýene-de ikinji orny eýeledi<ref>{{Cite web |title=The Eighties {{!}} U.S. Figure Skating |url=https://www.usfigureskating.org/eighties |access-date=2023-05-05 |website=www.usfigureskating.org |language=en}}</ref><ref name=":3" />. 1986–87 möwsümde Boitano öz programmalaryna üç täze elementi girizdi: "Tano" usulyndaky üç aýlanmaly "lutz" (triple lutz) we dört aýlanmaly "toe loop" (quadruple toe loop), şeýle hem gözüni daňyp çykyş etmek; ýöne ol ýaryşlarda dört aýlanmaly böküşi hiç haçan kämil derejede ýerine ýetirip bilmedi. 1987 ýylky dünýä çempionaty Sinsinnati şäherinde geçirildi, bu bolsa hereket edýän dünýä çempionyna öz ýurdunda çykyş etmegiň artykmaçlygyny berdi. Ýaryşyň netijesi 1988 ýylky Olimpiýa oýunlary üçin esasy ugry kesgitledi. Ol dört aýlanmaly "toe loop" böküşini ýerine ýetirmäge synanyşanda ýykyldy we ikinji orny eýeledi<ref name=si021786/>. Öz ýurdunda dünýä çempionlygy titulyny Orsere kaptyranyndan soň, Boitano we onuň tälimçisi Linda Liwer, eger onuň Olimpiýa çempiony bolmagy göz öňünde tutulýan bolsa, käbir üýtgeşmeleriň zerurdygyny karara geldiler<ref name="passiontoskate">{{Cite book |last=Bezic |first=Sandra |author-link=Sandra Bezic |author2=Hayes, David |author-link2=David Hayes (author) |title=The Passion to Skate: An Intimate View of Figure Skating |year=1998 |publisher=Andrews McMeel Pub |isbn=0-8362-6452-5}}</ref>. Ol hemişe tehniki talaplar ("birinji baha") boýunça güýçli bolupdyr, ýöne çeperçilik ("ikinji baha") babatda gowşakdyr. Ol özüni "böküş roboty" diýip häsiýetlendirýärdi. Sungat ussady hökmünde ösmegine kömek etmek üçin, ol 1987–1988 ýyllaryň Olimpiýa möwsümi üçin programmalaryny düzmek maksady bilen horeograf Sandra Beziki işe aldy.[14] Bezik arassa çyzyklary görkezýän we 5' 11" Boitanonyň konki sürmek ukyplaryny nygtaýan iki programmany horeografiýa etdi.[14] Gysga programma Giacomo Meýerbeeriň "Les Patineurs" baletine esaslanýar, onda ol XIX asyra degişli hereketleri ulanyp, öz tilsimlerini görkezýän özüni görkezen ýaş ýigidiň keşbini janlandyrýar.[14] Bir pursatda ol konki pyçagyndaky buz böleklerini, ýagny gary süpürip, üçlü Aksel kombinasiýasyny ýerine ýetirenden soň, ony egnine zyňýar. Erkin konki sürmek programmasy esgeriň durmuşynyň dürli tapgyrlaryny jikme-jik beýan edýän "Napoleon" filminiň sazyna esaslanýar<ref name="passiontoskate" />. Boitano täze programmalaryny 1987 ýylda Kanadanyň Alberta ştatynyň Kalgari şäherindäki Saddledome şäherinde geçirilen "Skate Canada" ýaryşynda ilkinji gezek görkezdi<ref name="passiontoskate" />. Üç aýdan soň ol Braýan Orser bilen Olimpiýa çempionlygy ugrunda bäsleşjek ýeri şu ýerde boldy. Onuň täze maksatnamalary tomaşaçylar tarapyndan aýak üstünde el çarpyşmalar bilen garşylandy<ref name="passiontoskate" />. Orser ýaryşda ýeňiş gazansa-da, Boitano arassa konki sürdi, ýedi üçlü böküşi ýerine ýetirdi, şol sanda böküşe aýak hereketi bölümi hem goşuldy, ýöne meýilleşdirilen ikinji üçlü Aksel ýaryşyny geçirdi. Topar onuň täze programmalarynyň güýjüne şeýle bir ynamlydy welin, dört barmakly aýak halkasyny goýberdiler, eger-de bu ýagdaýa düşse, tehniki taýdan Orserden bir egin ýokary goýup bilerdi<ref name="passiontoskate" />. 1988 ýylda Birleşen Ştatlaryň figuralaýyn typmak boýunça çempionatyndaky gysga programma iň gowy waka boldy. Boýtano dokuz eminden sekizisinden 6.0 bahasyny aldy, bu ikinji bahady. Onuň erkin typmagy kemçiliklidi. Gijikmeler sebäpli, ol ýary gijeden soň typmady. Şeýle-de bolsa, ol ýaryşda ýeňiş gazandy we milli çempion (ABŞ) hökmünde Olimpiýa oýunlaryna gatnaşdy, Orser hem (Kanadanyň wekili) ýaly. === 1988 ýylyň Olimpiadasy: "Braýanlaryň göreşi" === Olimpiada başlananda, Boitano we Braýan Orseriň ikisi-de dünýä çempiony adyny gazanan we deňagramly çykyş maksatnamasyna eýe türgenlerdi. Boitano has gowy tehniki ussatlygy, Orser bolsa has gowy artistizmi bilen tapawutlanýardy<ref>{{Cite web |last=Harvey |first=Randy |date=1988-02-20 |title=WINTER OLYMPICS : THE BATTLE OF THE BRIANS BEGUILES : But to Boitano and Orser, This Is Just Another Duel Between Friends |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1988-02-20-sp-11164-story.html |access-date=2023-06-14 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref>. Bäsdeşligi has-da güýçlendiren ýagdaý, ikisiniň hem harby temadaky çykyşlary ýerine ýetirmegi boldy. Boitanonyň erkin programmasy "Napoleon we Jozefina" atly telewizion mini-serialyň sazyna düzülipdi. Ol bu çykyşynda gyzyl bezegli we погоnly (harby egin nyşanly) gök reňkli, süýnýän matadan tikilen geýim geýipdi hem-de sazyň mümkinçilik berşiçe harby hereketleri we duruşlary ulanypdy<ref>{{Cite web |title=The Battle of the Brians: A Retrospective {{!}} U.S. Figure Skating |url=https://www.usfigureskating.org/news/article/battle-brians-retrospective |access-date=2023-05-09 |website=www.usfigureskating.org |date=September 16, 2021 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Kestnbaum |first=Ellyn |title=Culture on Ice: Figure Skating and Cultural Meaning |publisher=Wesleyan Publishing Press |year=2003 |isbn=0-8195-6641-1 |location=Middleton, Connecticut |pages=193}}</ref>. 1988 ýylyň Gyşky Olimpiadasyndaky "Braýanlaryň göreşi" Boitanonyň höwesjeň türgen hökmündäki karýerasynyň iň möhüm wakasy boldy. Ýaryşyň erkin programma tapgyryna geçilende Boitano bilen Orseriň netijeleri deň diýen ýaly bolup, şol tapgyrda ýeňiş gazanan türgen umumy ýaryşda hem ýeňiji bolmalydy. Aleksandr Fadeýew ýaryşyň hökmany şekiller (figures) tapgyrynda ýeňiş gazanypdy, Boitano ikinji, Orser bolsa üçünji orny eýeläpdi. Gysga programmada Orser birinji, Boitano bolsa ikinji orny alypdy. Şol döwürde erkin programma umumy balyň 50%-ini düzýärdi, şonuň üçin Boitano erkin programmada ýeňilse, öňdäki ornuny saklap galyp bilmezdi<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=z8p3EhqI94s&t=95s |title=Video 1988 Winter Olympics Free Skate|website=[[YouTube]] |date=May 4, 2017 }}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-01-12 |title=The Battle of the Brians |url=https://www.cbc.ca/sportslongform/entry/the-battle-of-the-brians |access-date=2023-05-09 |website=cbc.ca}}</ref><ref name=":3" />. Boitano tehniki taýdan ajaýyp we arassa çykyş edip, sekiz sany üç aýlanmaly böküşi (şol sanda iki sany "aksel" we "üç aýlanmaly flip – üç aýlanmaly tulup" utgaşmasyny) ýerine ýetirdi<ref>{{Cite web |title=Brian Boitano |url=https://www.teamusa.org/Hall-of-Fame/Hall-of-Fame-Members/Brian-Boitano |access-date=2023-05-09 |website=teamusa.org}}</ref>. Ikinji "üç aýlanmaly aksel" böküşini arassa ýerine ýetirmegi, belki-de, bu göreşde möhüm rol oýnady. Orser böküşleriň birinde kiçijik ýalňyşlyk goýberdi we meýilleşdiren ikinji "üç aýlanmaly aksel" böküşini ýerine ýetirmedi. Boitano bu göreşde eminleriň sesleriniň 5-e garşy 4 gatnaşygy bilen ýeňiş gazandy<ref name=":1">{{Cite web |title=Brian Boitano |url=https://www.emmys.com/bios/brian-boitano |access-date=2023-05-09 |website=Television Academy |language=en}}</ref>. Soňra Kanadanyň Figurali typmak assosiasiýasynyň eminler toparyndaky birnäçe ýurt, hususan-da Gündogar Germaniýa we SSSR bilen "ses alyş-çalyş" ylalaşygyny baglaşandygy mälim boldy. Emma bu synanyşyk ters netije berdi, sebäbi sowet emini ylalaşyga eýermekden ýüz öwrüp, "wyždanyna görä" ses berdi we Boitanony birinji orna goýdy. Eger federasiýasynyň görkezmesine eýeren bolsady, Boitano altyn medaly ýitirerdi. Kazy federasiýa tarapyndan derrew işden çetleşdirildi. Hünärmenler iki türgeniň arasyndaky bal tapawudynyň näme üçin şeýle az bolandygyna düşünip bilmediler, sebäbi Boitanonyň çykyşynda Orseriň programmasynda bolmadyk elementler — iki sany üç gezek aýlanmaly "aksel" (triple axel), iki sany üç gezek aýlanmaly "flip" we üç gezek aýlanmaly bökmeleriň utgaşmasy (kombinasiýasy) bardy<ref name="hines-43">Hines (2011), p. 43</ref>. Bu ýeňiş bilen Boitano üç gezek aýlanmaly bökmeleriň alty görnüşiniň hemmesini ýerine ýetiren ilkinji Olimpiýa çempiony boldy. Boitano altyn medaly ABŞ-nyň baýdagynyň şekili çekilen konkilerde çykyş edip gazandy. Häzirki wagtda olar Smitson institutynyň düzümindäki Milli amerikan taryhy muzeýiniň kolleksiýasynyň bir bölegi bolup durýar. Olimpiýa oýunlaryndan soň, hem Orser, hem-de Boitano 1988 ýylky dünýä çempionatyna gatnaşdylar we onda Boitano ýeňiş gazandy. === Kärinçilik karýerasy we höwesjeň derejesine gaýdyp gelmek === Olimpiýa oýunlaryndan soň Boitano professional derejedäki ýaryşlarda üstünlik gazanyp, yzly-yzyna on sany professional ýaryşda, şol sanda bäş gezek yzly-yzyna Dünýä professional çempionatynda we dört gezek yzly-yzyna "Challenge of Champions" ýaryşynda ýeňiji boldy<ref>{{Cite web |last=Randy Harvey |date=1993-03-30 |title=Boitano Plans to Skate in '94 Olympics : Winter Games: The 1988 gold medalist, who had turned pro, will apply to regain his eligibility for the competition at Lillehammer, Norway. |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-03-30-sp-16946-story.html |access-date=2023-05-09 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref>. Şeýle hem, Boitano "Carmen on Ice" taslamasynda çykyş etdi we bu işi üçin "Emmy" baýragyna mynasyp boldy. Ol köp ýyllar dowamynda "Champions on Ice" topary bilen çykyş etdi. Ol höwesjeňleriň ýaryşlaryna gaýdyp gelmegi we Olimpiýa oýunlaryna ýene bir gezek gatnaşmagy maksat edinipdi<ref>{{Cite journal |url=https://www.jstor.org/stable/43609911 |jstor=43609911 |last1=Riordan |first1=Jim |title=Rewriting Soviet Sports History |journal=Journal of Sport History |year=1993 |volume=20 |issue=3 |pages=247–258}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Knisley |first=Michael |title=1998 Ad |magazine=Sporting News |date=March 7, 1994 |url=http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1208/is_n10_v217/ai_15194066/pg_1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071015153657/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1208/is_n10_v217/ai_15194066/pg_1 |url-status=usurped |issue=10 |volume=217 |archive-date=October 15, 2007 |access-date=December 7, 2006}}</ref>. 1993 ýylyň iýun aýynda Halkara Konki sporty bileleşigi (ISU) köplenç "Boitano düzgüni" diýlip atlandyrylýan düzgüni girizdi; bu düzgün professionallara "höwesjeň" ýa-da ýaryşlara gatnaşmaga hukukly ("eligible") konkiçiler derejesine gaýdyp gelmäge mümkinçilik berýärdi. Boitano bilen birlikde başgalar, şol sanda 1988 ýylky bürünç we 1992 ýylky altyn medal eýesi ukrainaly Wiktor Petrenko hem bu mümkinçilikden peýdalandy. ISU-nyň bu karary Boitanonyň 1990 ýyllaryň başynda işjeň gatnaşmagynyň netijesinde kabul edildi; şol döwürde Halkara Olimpiýa komiteti türgenleriň gazançlaryna degişli galan çäklendirmeleri aýrypdy. Öň, komitet Gündogar blogyna degişli döwlet tarapyndan goldanylýan "höwesjeňleriň" ýaryşmagyna rugsat berip, Günbatar ýurtlarynyň professionallaryny ret etmekde aýyplanýardy. Boitano Norwegiýanyň Lillehammer şäherinde geçiriljek 1994 ýylky Gyşky Olimpiýa oýunlaryna gatnaşmak üçin höwesjeň derejesine gaýdyp geldi<ref>{{Cite news |last=Vevsey |first=George |title=Winter Olympics: Sports of the Times; Comforting to Know Standards Still Exist |work=[[The New York Times]] |date=February 21, 1994 |url=https://www.nytimes.com/1994/02/21/sports/winter-olympics-sports-of-the-times-comforting-to-know-standards-still-exist.html |access-date=April 26, 2014}}</ref><ref>{{Cite news |last=Longman |first=Jere |title=WINTER OLYMPICS; Escapades on Ice: Favorites Go Slip-Sliding Away |work=[[The New York Times]] |date=February 18, 1994 |url=https://www.nytimes.com/1994/02/18/sports/winter-olympics-escapades-on-ice-favorites-go-slip-sliding-away.html |access-date=April 26, 2014}}</ref>. Boitano 1994 ýylky ABŞ-nyň figurly typmak boýunça çempionatynda çykyş etdi; gysga programmadan soň öňdeligi eýelese-de, uzak programmada Skott Dewise 6–3 hasabyndaky bölünik sesler bilen ýeňildi. Boitano Olimpiýa ýygyndysyna saýlanyp alyndy. Güýçli bäsdeşleriň arasynda medal gazanmaga esasy dalaşgär hökmünde Olimpiýa oýunlaryna gatnaşan Boitano, karýerasynda ilkinji gezek gysga programma wagtynda "üçleýin Aksel" (triple Axel) kombinasiýasyny ýerine ýetirip bilmedi. Bu ýalňyşlyk örän gymmat düşdi we Boitanony medal ugrundaky göreşden çykardy. Ol uzak programmany gowy ýerine ýetirdi we ýaryşy 6 orunda tamamlady<ref name=sr>[https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/bo/brian-boitano-1.html Brian Boitano] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090106090050/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/bo/brian-boitano-1.html |date=January 6, 2009 }}. sports-reference.com</ref><ref name="hines-43"/>. Şondan soň Boitano professional derejä gaýdyp geldi. 1996 ýylda ol Figurly typmak boýunça Dünýä şöhrat zalyna we ABŞ-nyň Figurly typmak boýunça şöhrat zalyna girizildi<ref>[https://www.usatoday.com/story/sports/olympics/sochi/2013/12/19/brian-boitano-announces-he-is-gay-sochi-delegation/4125427/ Brian Boitano announces he's gay before trip to Sochi], by Christine Brennan, at ''[[USA Today]]''; published December 19, 2013. Retrieved December 20, 2013.</ref><ref name=Sieczkowski>{{cite web |url=https://www.huffpost.com/entry/brian-boitano-comes-out-gay_n_4474418 |title=Figure Skater Brian Boitano Comes Out As Gay Ahead Of Sochi Olympics |last=Sieczkowski |first=Cavan |work=[[HuffPost]] |date=December 19, 2013}}</ref>. == Şahsy durmuşy == [[File:Brian Boitano on July 27, 2024, in Paris, France (cropped).jpg|thumb|Braýan Boitano Parižde (Fransiýa) geçirilen 2024 ýylyň tomusky Olimpiýa oýunlarynda]] 2013 ýylyň dekabrynda Boitano Russiýanyň Soçi şäherinde geçiriljek 2014 ýylyň gyşky Olimpiýa oýunlaryna gatnaşjak ABŞ-nyň wekiliýetiniň düzümine girizildi. Şol bellenilme bilen baglanyşyklylykda, Boitano özüniň geý (gomoseksual)digini köpçülige mälim etdi<ref>[https://www.usatoday.com/story/sports/olympics/sochi/2013/12/19/brian-boitano-announces-he-is-gay-sochi-delegation/4125427/ Brian Boitano announces he's gay before trip to Sochi], by Christine Brennan, at ''[[USA Today]]''; published December 19, 2013. Retrieved December 20, 2013.</ref><ref name=Sieczkowski/>. Soçidäki oýunlar we Russiýa, 2013 ýylyň iýunynda kabul edilen Russiýanyň geýlere garşy "təbliğat" kanuny sebäpli tankydyň we LGBT aktiwizminiň nyşanyna öwrüldi. 2014 ýylyň ýanwarynda Boitano "Associated Press" agentligine beren interwýusynda, wekiliýetiň düzümine girizilmezinden öň özüniň bu barada açyk aýtmak islemeändigini aýtdy<ref name=bloombergputinsigns>{{cite news |last=Rose |first=Scott |title=Putin signs law banning gay 'propaganda' among children |url=https://www.bloomberg.com/news/2013-06-30/putin-signs-law-banning-gay-propaganda-among-children.html |work=Bloomberg |date=July 1, 2013}}</ref><ref>{{cite news |first=Barry |last=Wilner |date=January 9, 2014 |url=http://bigstory.ap.org/article/boitano-never-planned-gay-announcement |title=Boitano never planned gay announcement |agency=[[Associated Press]] |access-date=January 10, 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140110223517/http://bigstory.ap.org/article/boitano-never-planned-gay-announcement |archive-date=January 10, 2014 |df=mdy |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140110223517/http://bigstory.ap.org/article/boitano-never-planned-gay-announcement |archivedate=January 10, 2014}}</ref><ref>{{Cite web |title=Brian Boitano: I never intended to reveal I'm gay |date=January 10, 2014 |url=https://www.cbsnews.com/news/brian-boitano-i-never-intended-to-reveal-im-gay/ |publisher=CBS News |language=en-US |access-date=May 22, 2020}}</ref>. Boitanonyň uly dogany [[Mark Boitano]] gozgalmaýan emläk boýunça agent we öňki syýasatçydyr. Ol 1997 ýyldan 2013 ýyla çenli Nýu-Meksiko ştatynyň Senatynyň agzasy bolup işledi<ref>{{Cite web |title=Mark Boitano says his brother's legacy is more than his sexuality|url=https://www.abqjournal.com/350280/boitano-says-brothers-legacy-is-more-than-his-sexuality.html |work=Albuquerque Journal| access-date=2021-11-01 }}</ref>. == Salgylanmalar == {{Salgylanmalar|2}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Boitano, Brian}} [[Kategoriýa:1963 ýylda doglanlar]] [[Kategoriýa:Amerikaly erkek ýekelikdäki figuristler]] [[Kategoriýa:Amerikaly erkek ýazyjylar]] [[Kategoriýa:Italiýa gelip çykyşly amerikan ýazyjylar]] [[Kategoriýa:1984 ýylky Gyşky Olimpiýa oýunlarynyň figuristleri]] [[Kategoriýa:1988 ýylky Gyşky Olimpiýa oýunlarynyň figuristleri]] [[Kategoriýa:1994 ýylky Gyşky Olimpiýa oýunlarynyň figuristleri]] [[Kategoriýa:Figurly typmak boýunça teswirçiler]] [[Kategoriýa:Food Network-iň aşpezleri]] [[Kategoriýa:LGBTQ figuristleri]] [[Kategoriýa:San-Fransisko aýlag sebitinden LGBTQ wekilleri]] [[Kategoriýa:Amerikaly geý türgenler]] [[Kategoriýa:Diri adamlar]] [[Kategoriýa:ABŞ-nyň Olimpiýa figuristleri]] [[Kategoriýa:Figurly typmak boýunça ABŞ-nyň Olimpiýa altyn medalçylary]] [[Kategoriýa:Mauntin-Wýu (Kaliforniýa) şäherinden türgenler]] [[Kategoriýa:Figurly typmak boýunça dünýä çempionatlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:Figurly typmak boýunça ýetginjekleriň arasyndaky dünýä çempionatlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:1988 ýylky Gyşky Olimpiýa oýunlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:XXI asyryň amerikan LGBTQ wekilleri]] [[Kategoriýa:XX asyryň amerikan türgenleri]] 5xw6la3x85c6446lnaxa7f4x3l6y5hs 271046 271040 2026-09-28T10:40:06Z ~2026-52051-41 34830 271046 wikitext text/x-wiki {{Infobox sportsperson | image = Brian Boitano in 2010.jpg | caption = | full_name = Brian Anthony Boitano | birth_date = {{Birth date and age|1963|10|22}} | birth_place = Mountain View, California | height = 5 ft 11 in | country = {{USA}} | discipline = | retired = 1988, 1994 }} '''Brian Boitano''' (Braýan Entoni Boitano, doglan senesi: 1963 ýylyň 22-nji oktýabry) — Kaliforniýanyň Sanniweýl şäherinden bolan amerikan figuristi (buzda şekilli typyjy). Ol 1988 ýylky Olimpiýa oýunlarynyň çempiony, 1986 we 1988 ýyllaryň dünýä çempiony, şeýle-de 1985–1988 ýyllar aralygynda ABŞ-nyň milli çempiony bolupdyr<ref name=":2">{{cite magazine |url=http://www.tvguide.com/celebrities/brian-boitano/bio/214572 |archive-url=https://web.archive.org/web/20131224021757/http://www.tvguide.com/celebrities/brian-boitano/bio/214572 |url-status=dead |archive-date=December 24, 2013 |title=Brian Boitano: Biography |magazine=[[TV Guide]] |access-date=December 19, 2013}}</ref>. Boitano 1988 ýylky möwsümden soň professional derejä geçdi. Halkara buzda typmak birleşiginiň (ISU) täze düzgünlerine laýyklykda, ol 1993 ýylda ýaryşlara gaýdyp geldi we 1994 ýylky Gyşky Olimpiýa oýunlaryna gatnaşyp, altynjy orny eýeledi<ref>{{Cite web |last=Jones |first=Maddie |date=2019-07-19 |title=Brian Boitano {{!}} U.S. Olympic & Paralympic Hall of Fame |url=https://usopm.org/brian-boitano/ |access-date=2023-05-05 |website=United States Olympic & Paralympic Museum |language=en-US}}</ref>. 1996 ýylda ol Bütindünýä figuristleriň şöhrat zalyna we ABŞ-nyň figuristleriň şöhrat zalyna girizildi<ref>{{Cite web |title=U.S. Figure Skating Hall of Fame {{!}} U.S. Figure Skating |url=https://www.usfigureskating.org/about/who-we-are/us-figure-skating-hall-of-fame |access-date=2023-05-05 |website=www.usfigureskating.org |language=en}}</ref>. == Ilkinji ýyllary == Braýan Boitano 1963 ýylda doguldy we Kaliforniýanyň Mauntin-Wýu şäherinde ulaldy. Boitano Kaliforniýanyň Sanniweýl şäherindäki Marian A. Peterson orta mekdebini tamamlady<ref name=Peterson>[http://www.scu.k12.ca.us/news_and_events/hall_of_fame.htm Who's Who in Santa Clara Unified?]. Retrieved September 6, 2006. {{webarchive |url=https://web.archive.org/web/20060928172615/http://www.scu.k12.ca.us/news_and_events/hall_of_fame.htm |date=September 28, 2006 }}</ref>. Onuň maşgalasy demirgazyk Italiýadan bolup, ol italýan-amerikan gelip çykyşyna eýedir<ref>{{Cite web |url=http://www.niashf.org/inductees/brian-boitano/ |title=Brian-boitano – National Italian American Sports Hall of Fame |access-date=December 1, 2019 |archive-date=August 14, 2020 |archive-url=https://web.archive.org/web/20200814003433/https://www.niashf.org/inductees/brian-boitano/ |url-status=dead }}</ref><ref>{{Cite web |url=https://www.hgtv.com/shows/the-brian-boitano-project |title=The Brian Boitano Project}}</ref>. Ulalansoň, ol San-Fransiskoda ýaşady<ref>{{Cite news |url=https://www.sfgate.com/entertainment/article/skater-brian-boitano-is-cooking-up-a-storm-3289003.php |title=Skater Brian Boitano is cooking up a storm |first=Janny |last=Hu |work=San Francisco Chronicle |date=August 18, 2009}}</ref>. == Buzda şekilli typmak karýerasy == === Karýerasynyň başy === Çagalykdan buzda typyp başlan Braýan Boitano 1978 ýylda ABŞ-nyň ýetginjekler arasyndaky çempionatynda altyn medal gazandy we halkara derejesinde ilkinji gezek 1978 ýylky ýetginjekleriň arasyndaky dünýä çempionatynda bürünç medal almak bilen özüni tanatdy; şol ýaryşda ol bürünç medal ugrundaky bäsleşikde geljekki garşydaşy Braýan Orserden üstün çykypdy<ref>{{Cite book |last=Smith |first=Beverley |title=A Year in Figure Skating |year=1997 |publisher=McClelland & Stewart |isbn=0-7710-2755-9 |url-access=registration |url=https://archive.org/details/yearinfigureskat00beve}}</ref><ref name=":3">{{Cite book |last=Hines |first=James R. |url=https://archive.org/details/historicaldictio0000hine/mode/1up?view=theater |title=Historical Dictionary of Figure Skating |date=2011 |publisher=Scarecrow Press |isbn=978-0-8108-6859-5 |location=Lanham, Maryland |page=42}}</ref>. Karýerasynyň başynda Boitano esasan özüniň böküşleri bilen tanalýardy. Ol beýleki birnäçe türgen bilen birlikde erkekleriň arasyndaky buzda typmak sportunyň tehniki mümkinçiliklerini ösdürmäge goşant goşdy. 1982 ýylda Boitano "üç gezekli Aksel" (triple Axel) böküşini üstünlikli ýerine ýetiren ilkinji amerikan türgeni boldy. 1987 ýylda ol özüne mahsus bolan "Boitano üç gezekli Luts" (Boitano triple Lutz) böküşini hödürledi; bu böküşde türgen çep goluny başynyň ýokarsyna galdyrýardy. Ol 1986–87 ýyllar möwsüminde we 1988 ýylky dünýä çempionatynda dört gezekli böküşi (quadruple jump) ýerine ýetirmäge synanyşdy, ýöne böküşi arassa (kämil) ýagdaýda ýerine ýetirip bilmedi; Ol iki gezek düşüş wagtynda iki aýagyna birden düşdi<ref name=":0">{{Cite web |url=https://www.teamusa.org/News/2018/February/19/Brian-Boitano-Looks-Back-On-The-Battle-Of-The-Brians-On-30th-Anniversary-Of-Olympic-Gold |archive-url=https://web.archive.org/web/20180220101511/https://www.teamusa.org/News/2018/February/19/Brian-Boitano-Looks-Back-On-The-Battle-Of-The-Brians-On-30th-Anniversary-Of-Olympic-Gold |url-status=dead |archive-date=February 20, 2018 |title=Brian Boitano Looks Back On 'The Battle Of The Brians' On 30th Anniversary Of Olympic Gold |last=Rosen |first=Karen |date=February 19, 2018 |website=Team USA |access-date=June 13, 2019}}</ref>. 1983 ýylky Dünýä çempionatynda ol ýaryşda alty sany üç aýlanmaly böküşiň (triple jumps) hemmesini üstünlikli ýerine ýetiren ilkinji konkide typyjy boldy. Soňlugy bilen ol erkin programma çykyşyna mümkin bolan iň ýokary san bolan sekiz sany üç aýlanmaly böküşi goşdy we olary üstünlikli ýerine ýetirdi ("Zayak düzgünine" serediň). Bir sany üç aýlanmaly "flip" we bir sany üç aýlanmaly "Axel" böküşini ýerine ýetiren bäsdeşi Braýan Orser bilen bäsleşmek üçin, ol iki sany "flip" we iki sany üç aýlanmaly "Axel" böküşini ýerine ýetirýärdi<ref name=":0" />. Diňe 1987 ýylda dünýä çempiony adyny gorap bilmäninden soň, Boitano çykyşynyň çeperçilik derejesini ýokarlandyrmaga aýratyn üns berip başlady. Bu maksat bilen ol meşhur horeograf Sandra Bezik bilen işleşdi<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=z8p3EhqI94s&t=95s |title=Video 1988 Winter Olympic Free Skate Program|website=[[YouTube]] |date=May 4, 2017 }}</ref>. Boitano 1984 ýylky ABŞ-nyň figuraly typyş çempionatynda ikinji orny eýeläp, 1984 ýylky Gyşky Olimpiýa oýunlaryna gatnaşmak hukugyny gazandy. Olimpiýa oýunlarynda bäşinji orny eýelemegi onuň geljek dört ýylyň dowamyndaky üstünliklerine esas döretdi. === Dünýä çempiony === 1984 ýylky Olimpiýa oýunlaryndan soň we Skott Hamiltonyň sport karýerasyny tamamlamagy bilen, birnäçe buzda typyjy medal gazanmaga dalaşgär hökmünde öňe çykdy<ref>{{Cite web |title=The Eighties {{!}} U.S. Figure Skating |url=https://www.usfigureskating.org/eighties |access-date=2023-05-05 |website=www.usfigureskating.org |language=en}}</ref><ref name=":3" />. Boitano 1985 ýylda ABŞ-nyň figuraly typmak boýunça çempionatynda ýeňiş gazandy; bu onuň gazanan dört çempionlyk titulynyň ilkinjisi boldy<ref name=si021786>{{cite magazine |url=http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1064528/1/index.htm |archive-url=https://web.archive.org/web/20121104113530/http://sportsillustrated.cnn.com/vault/article/magazine/MAG1064528/1/index.htm |url-status=dead |archive-date=November 4, 2012 |title=Books Or Blades, There's No Doubting Thomas |first=E.M. |last=Swift |date=February 17, 1986 |magazine=[[Sports Illustrated]] |access-date=June 18, 2011}}</ref>. Hamiltondan soňky döwrüň ilkinji dünýä çempionatynda (1985 ýyl) Aleksandr Fadeýew ýeňiji boldy, Braýan Orser ikinji, Boitano bolsa üçünji orny eýeledi. 1986 ýylky ABŞ çempionatyndan birnäçe hepde öň sag aýagynyň siňňirlerini şikeslendirmegine garamazdan, ol ýaryşa gatnaşyp, ikinji gezek milli çempion adyny gazandy. 1986 ýylky dünýä çempionatynda Boitano çempionlyk titulyny gazandy; şol bir wagtyň özünde, ýeňiş gazanmak üçin amatly ýagdaýda bolandygyna garamazdan, Fadeýew erkin programmany şowsuz ýerine ýetirdi; Orser ýene-de ikinji orny eýeledi<ref>{{Cite web |title=The Eighties {{!}} U.S. Figure Skating |url=https://www.usfigureskating.org/eighties |access-date=2023-05-05 |website=www.usfigureskating.org |language=en}}</ref><ref name=":3" />. 1986–87 möwsümde Boitano öz programmalaryna üç täze elementi girizdi: "Tano" usulyndaky üç aýlanmaly "lutz" (triple lutz) we dört aýlanmaly "toe loop" (quadruple toe loop), şeýle hem gözüni daňyp çykyş etmek; ýöne ol ýaryşlarda dört aýlanmaly böküşi hiç haçan kämil derejede ýerine ýetirip bilmedi. 1987 ýylky dünýä çempionaty Sinsinnati şäherinde geçirildi, bu bolsa hereket edýän dünýä çempionyna öz ýurdunda çykyş etmegiň artykmaçlygyny berdi. Ýaryşyň netijesi 1988 ýylky Olimpiýa oýunlary üçin esasy ugry kesgitledi. Ol dört aýlanmaly "toe loop" böküşini ýerine ýetirmäge synanyşanda ýykyldy we ikinji orny eýeledi<ref name=si021786/>. Öz ýurdunda dünýä çempionlygy titulyny Orsere kaptyranyndan soň, Boitano we onuň tälimçisi Linda Liwer, eger onuň Olimpiýa çempiony bolmagy göz öňünde tutulýan bolsa, käbir üýtgeşmeleriň zerurdygyny karara geldiler<ref name="passiontoskate">{{Cite book |last=Bezic |first=Sandra |author-link=Sandra Bezic |author2=Hayes, David |author-link2=David Hayes (author) |title=The Passion to Skate: An Intimate View of Figure Skating |year=1998 |publisher=Andrews McMeel Pub |isbn=0-8362-6452-5}}</ref>. Ol hemişe tehniki talaplar ("birinji baha") boýunça güýçli bolupdyr, ýöne çeperçilik ("ikinji baha") babatda gowşakdyr. Ol özüni "böküş roboty" diýip häsiýetlendirýärdi. Sungat ussady hökmünde ösmegine kömek etmek üçin, ol 1987–1988 ýyllaryň Olimpiýa möwsümi üçin programmalaryny düzmek maksady bilen horeograf Sandra Beziki işe aldy.[14] Bezik arassa çyzyklary görkezýän we 5' 11" Boitanonyň konki sürmek ukyplaryny nygtaýan iki programmany horeografiýa etdi.[14] Gysga programma Giacomo Meýerbeeriň "Les Patineurs" baletine esaslanýar, onda ol XIX asyra degişli hereketleri ulanyp, öz tilsimlerini görkezýän özüni görkezen ýaş ýigidiň keşbini janlandyrýar.[14] Bir pursatda ol konki pyçagyndaky buz böleklerini, ýagny gary süpürip, üçlü Aksel kombinasiýasyny ýerine ýetirenden soň, ony egnine zyňýar. Erkin konki sürmek programmasy esgeriň durmuşynyň dürli tapgyrlaryny jikme-jik beýan edýän "Napoleon" filminiň sazyna esaslanýar<ref name="passiontoskate" />. Boitano täze programmalaryny 1987 ýylda Kanadanyň Alberta ştatynyň Kalgari şäherindäki Saddledome şäherinde geçirilen "Skate Canada" ýaryşynda ilkinji gezek görkezdi<ref name="passiontoskate" />. Üç aýdan soň ol Braýan Orser bilen Olimpiýa çempionlygy ugrunda bäsleşjek ýeri şu ýerde boldy. Onuň täze maksatnamalary tomaşaçylar tarapyndan aýak üstünde el çarpyşmalar bilen garşylandy<ref name="passiontoskate" />. Orser ýaryşda ýeňiş gazansa-da, Boitano arassa konki sürdi, ýedi üçlü böküşi ýerine ýetirdi, şol sanda böküşe aýak hereketi bölümi hem goşuldy, ýöne meýilleşdirilen ikinji üçlü Aksel ýaryşyny geçirdi. Topar onuň täze programmalarynyň güýjüne şeýle bir ynamlydy welin, dört barmakly aýak halkasyny goýberdiler, eger-de bu ýagdaýa düşse, tehniki taýdan Orserden bir egin ýokary goýup bilerdi<ref name="passiontoskate" />. 1988 ýylda Birleşen Ştatlaryň figuralaýyn typmak boýunça çempionatyndaky gysga programma iň gowy waka boldy. Boýtano dokuz eminden sekizisinden 6.0 bahasyny aldy, bu ikinji bahady. Onuň erkin typmagy kemçiliklidi. Gijikmeler sebäpli, ol ýary gijeden soň typmady. Şeýle-de bolsa, ol ýaryşda ýeňiş gazandy we milli çempion (ABŞ) hökmünde Olimpiýa oýunlaryna gatnaşdy, Orser hem (Kanadanyň wekili) ýaly. === 1988 ýylyň Olimpiadasy: "Braýanlaryň göreşi" === Olimpiada başlananda, Boitano we Braýan Orseriň ikisi-de dünýä çempiony adyny gazanan we deňagramly çykyş maksatnamasyna eýe türgenlerdi. Boitano has gowy tehniki ussatlygy, Orser bolsa has gowy artistizmi bilen tapawutlanýardy<ref>{{Cite web |last=Harvey |first=Randy |date=1988-02-20 |title=WINTER OLYMPICS : THE BATTLE OF THE BRIANS BEGUILES : But to Boitano and Orser, This Is Just Another Duel Between Friends |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1988-02-20-sp-11164-story.html |access-date=2023-06-14 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref>. Bäsdeşligi has-da güýçlendiren ýagdaý, ikisiniň hem harby temadaky çykyşlary ýerine ýetirmegi boldy. Boitanonyň erkin programmasy "Napoleon we Jozefina" atly telewizion mini-serialyň sazyna düzülipdi. Ol bu çykyşynda gyzyl bezegli we погоnly (harby egin nyşanly) gök reňkli, süýnýän matadan tikilen geýim geýipdi hem-de sazyň mümkinçilik berşiçe harby hereketleri we duruşlary ulanypdy<ref>{{Cite web |title=The Battle of the Brians: A Retrospective {{!}} U.S. Figure Skating |url=https://www.usfigureskating.org/news/article/battle-brians-retrospective |access-date=2023-05-09 |website=www.usfigureskating.org |date=September 16, 2021 |language=en}}</ref><ref>{{Cite book |last=Kestnbaum |first=Ellyn |title=Culture on Ice: Figure Skating and Cultural Meaning |publisher=Wesleyan Publishing Press |year=2003 |isbn=0-8195-6641-1 |location=Middleton, Connecticut |pages=193}}</ref>. 1988 ýylyň Gyşky Olimpiadasyndaky "Braýanlaryň göreşi" Boitanonyň höwesjeň türgen hökmündäki karýerasynyň iň möhüm wakasy boldy. Ýaryşyň erkin programma tapgyryna geçilende Boitano bilen Orseriň netijeleri deň diýen ýaly bolup, şol tapgyrda ýeňiş gazanan türgen umumy ýaryşda hem ýeňiji bolmalydy. Aleksandr Fadeýew ýaryşyň hökmany şekiller (figures) tapgyrynda ýeňiş gazanypdy, Boitano ikinji, Orser bolsa üçünji orny eýeläpdi. Gysga programmada Orser birinji, Boitano bolsa ikinji orny alypdy. Şol döwürde erkin programma umumy balyň 50%-ini düzýärdi, şonuň üçin Boitano erkin programmada ýeňilse, öňdäki ornuny saklap galyp bilmezdi<ref>{{Cite web |url=https://www.youtube.com/watch?v=z8p3EhqI94s&t=95s |title=Video 1988 Winter Olympics Free Skate|website=[[YouTube]] |date=May 4, 2017 }}</ref><ref>{{Cite web |date=2018-01-12 |title=The Battle of the Brians |url=https://www.cbc.ca/sportslongform/entry/the-battle-of-the-brians |access-date=2023-05-09 |website=cbc.ca}}</ref><ref name=":3" />. Boitano tehniki taýdan ajaýyp we arassa çykyş edip, sekiz sany üç aýlanmaly böküşi (şol sanda iki sany "aksel" we "üç aýlanmaly flip – üç aýlanmaly tulup" utgaşmasyny) ýerine ýetirdi<ref>{{Cite web |title=Brian Boitano |url=https://www.teamusa.org/Hall-of-Fame/Hall-of-Fame-Members/Brian-Boitano |access-date=2023-05-09 |website=teamusa.org}}</ref>. Ikinji "üç aýlanmaly aksel" böküşini arassa ýerine ýetirmegi, belki-de, bu göreşde möhüm rol oýnady. Orser böküşleriň birinde kiçijik ýalňyşlyk goýberdi we meýilleşdiren ikinji "üç aýlanmaly aksel" böküşini ýerine ýetirmedi. Boitano bu göreşde eminleriň sesleriniň 5-e garşy 4 gatnaşygy bilen ýeňiş gazandy<ref name=":1">{{Cite web |title=Brian Boitano |url=https://www.emmys.com/bios/brian-boitano |access-date=2023-05-09 |website=Television Academy |language=en}}</ref>. Soňra Kanadanyň Figurali typmak assosiasiýasynyň eminler toparyndaky birnäçe ýurt, hususan-da Gündogar Germaniýa we SSSR bilen "ses alyş-çalyş" ylalaşygyny baglaşandygy mälim boldy. Emma bu synanyşyk ters netije berdi, sebäbi sowet emini ylalaşyga eýermekden ýüz öwrüp, "wyždanyna görä" ses berdi we Boitanony birinji orna goýdy. Eger federasiýasynyň görkezmesine eýeren bolsady, Boitano altyn medaly ýitirerdi. Kazy federasiýa tarapyndan derrew işden çetleşdirildi. Hünärmenler iki türgeniň arasyndaky bal tapawudynyň näme üçin şeýle az bolandygyna düşünip bilmediler, sebäbi Boitanonyň çykyşynda Orseriň programmasynda bolmadyk elementler — iki sany üç gezek aýlanmaly "aksel" (triple axel), iki sany üç gezek aýlanmaly "flip" we üç gezek aýlanmaly bökmeleriň utgaşmasy (kombinasiýasy) bardy<ref name="hines-43">Hines (2011), p. 43</ref>. Bu ýeňiş bilen Boitano üç gezek aýlanmaly bökmeleriň alty görnüşiniň hemmesini ýerine ýetiren ilkinji Olimpiýa çempiony boldy. Boitano altyn medaly ABŞ-nyň baýdagynyň şekili çekilen konkilerde çykyş edip gazandy. Häzirki wagtda olar Smitson institutynyň düzümindäki Milli amerikan taryhy muzeýiniň kolleksiýasynyň bir bölegi bolup durýar. Olimpiýa oýunlaryndan soň, hem Orser, hem-de Boitano 1988 ýylky dünýä çempionatyna gatnaşdylar we onda Boitano ýeňiş gazandy. === Kärinçilik karýerasy we höwesjeň derejesine gaýdyp gelmek === Olimpiýa oýunlaryndan soň Boitano professional derejedäki ýaryşlarda üstünlik gazanyp, yzly-yzyna on sany professional ýaryşda, şol sanda bäş gezek yzly-yzyna Dünýä professional çempionatynda we dört gezek yzly-yzyna "Challenge of Champions" ýaryşynda ýeňiji boldy<ref>{{Cite web |last=Randy Harvey |date=1993-03-30 |title=Boitano Plans to Skate in '94 Olympics : Winter Games: The 1988 gold medalist, who had turned pro, will apply to regain his eligibility for the competition at Lillehammer, Norway. |url=https://www.latimes.com/archives/la-xpm-1993-03-30-sp-16946-story.html |access-date=2023-05-09 |website=Los Angeles Times |language=en-US}}</ref>. Şeýle hem, Boitano "Carmen on Ice" taslamasynda çykyş etdi we bu işi üçin "Emmy" baýragyna mynasyp boldy. Ol köp ýyllar dowamynda "Champions on Ice" topary bilen çykyş etdi. Ol höwesjeňleriň ýaryşlaryna gaýdyp gelmegi we Olimpiýa oýunlaryna ýene bir gezek gatnaşmagy maksat edinipdi<ref>{{Cite journal |url=https://www.jstor.org/stable/43609911 |jstor=43609911 |last1=Riordan |first1=Jim |title=Rewriting Soviet Sports History |journal=Journal of Sport History |year=1993 |volume=20 |issue=3 |pages=247–258}}</ref><ref>{{cite magazine |last=Knisley |first=Michael |title=1998 Ad |magazine=Sporting News |date=March 7, 1994 |url=http://www.findarticles.com/p/articles/mi_m1208/is_n10_v217/ai_15194066/pg_1 |archive-url=https://web.archive.org/web/20071015153657/http://findarticles.com/p/articles/mi_m1208/is_n10_v217/ai_15194066/pg_1 |url-status=usurped |issue=10 |volume=217 |archive-date=October 15, 2007 |access-date=December 7, 2006}}</ref>. 1993 ýylyň iýun aýynda Halkara Konki sporty bileleşigi (ISU) köplenç "Boitano düzgüni" diýlip atlandyrylýan düzgüni girizdi; bu düzgün professionallara "höwesjeň" ýa-da ýaryşlara gatnaşmaga hukukly ("eligible") konkiçiler derejesine gaýdyp gelmäge mümkinçilik berýärdi. Boitano bilen birlikde başgalar, şol sanda 1988 ýylky bürünç we 1992 ýylky altyn medal eýesi ukrainaly Wiktor Petrenko hem bu mümkinçilikden peýdalandy. ISU-nyň bu karary Boitanonyň 1990 ýyllaryň başynda işjeň gatnaşmagynyň netijesinde kabul edildi; şol döwürde Halkara Olimpiýa komiteti türgenleriň gazançlaryna degişli galan çäklendirmeleri aýrypdy. Öň, komitet Gündogar blogyna degişli döwlet tarapyndan goldanylýan "höwesjeňleriň" ýaryşmagyna rugsat berip, Günbatar ýurtlarynyň professionallaryny ret etmekde aýyplanýardy. Boitano Norwegiýanyň Lillehammer şäherinde geçiriljek 1994 ýylky Gyşky Olimpiýa oýunlaryna gatnaşmak üçin höwesjeň derejesine gaýdyp geldi<ref>{{Cite news |last=Vevsey |first=George |title=Winter Olympics: Sports of the Times; Comforting to Know Standards Still Exist |work=[[The New York Times]] |date=February 21, 1994 |url=https://www.nytimes.com/1994/02/21/sports/winter-olympics-sports-of-the-times-comforting-to-know-standards-still-exist.html |access-date=April 26, 2014}}</ref><ref>{{Cite news |last=Longman |first=Jere |title=WINTER OLYMPICS; Escapades on Ice: Favorites Go Slip-Sliding Away |work=[[The New York Times]] |date=February 18, 1994 |url=https://www.nytimes.com/1994/02/18/sports/winter-olympics-escapades-on-ice-favorites-go-slip-sliding-away.html |access-date=April 26, 2014}}</ref>. Boitano 1994 ýylky ABŞ-nyň figurly typmak boýunça çempionatynda çykyş etdi; gysga programmadan soň öňdeligi eýelese-de, uzak programmada Skott Dewise 6–3 hasabyndaky bölünik sesler bilen ýeňildi. Boitano Olimpiýa ýygyndysyna saýlanyp alyndy. Güýçli bäsdeşleriň arasynda medal gazanmaga esasy dalaşgär hökmünde Olimpiýa oýunlaryna gatnaşan Boitano, karýerasynda ilkinji gezek gysga programma wagtynda "üçleýin Aksel" (triple Axel) kombinasiýasyny ýerine ýetirip bilmedi. Bu ýalňyşlyk örän gymmat düşdi we Boitanony medal ugrundaky göreşden çykardy. Ol uzak programmany gowy ýerine ýetirdi we ýaryşy 6 orunda tamamlady<ref name=sr>[https://www.sports-reference.com/olympics/athletes/bo/brian-boitano-1.html Brian Boitano] {{Webarchive|url=https://web.archive.org/web/20090106090050/http://www.sports-reference.com/olympics/athletes/bo/brian-boitano-1.html |date=January 6, 2009 }}. sports-reference.com</ref><ref name="hines-43"/>. Şondan soň Boitano professional derejä gaýdyp geldi. 1996 ýylda ol Figurly typmak boýunça Dünýä şöhrat zalyna we ABŞ-nyň Figurly typmak boýunça şöhrat zalyna girizildi<ref>[https://www.usatoday.com/story/sports/olympics/sochi/2013/12/19/brian-boitano-announces-he-is-gay-sochi-delegation/4125427/ Brian Boitano announces he's gay before trip to Sochi], by Christine Brennan, at ''[[USA Today]]''; published December 19, 2013. Retrieved December 20, 2013.</ref><ref name=Sieczkowski>{{cite web |url=https://www.huffpost.com/entry/brian-boitano-comes-out-gay_n_4474418 |title=Figure Skater Brian Boitano Comes Out As Gay Ahead Of Sochi Olympics |last=Sieczkowski |first=Cavan |work=[[HuffPost]] |date=December 19, 2013}}</ref>. == Şahsy durmuşy == [[File:Brian Boitano on July 27, 2024, in Paris, France (cropped).jpg|thumb|Braýan Boitano Parižde (Fransiýa) geçirilen 2024 ýylyň tomusky Olimpiýa oýunlarynda]] 2013 ýylyň dekabrynda Boitano Russiýanyň Soçi şäherinde geçiriljek 2014 ýylyň gyşky Olimpiýa oýunlaryna gatnaşjak ABŞ-nyň wekiliýetiniň düzümine girizildi. Şol bellenilme bilen baglanyşyklylykda, Boitano özüniň geý (gomoseksual)digini köpçülige mälim etdi<ref>[https://www.usatoday.com/story/sports/olympics/sochi/2013/12/19/brian-boitano-announces-he-is-gay-sochi-delegation/4125427/ Brian Boitano announces he's gay before trip to Sochi], by Christine Brennan, at ''[[USA Today]]''; published December 19, 2013. Retrieved December 20, 2013.</ref><ref name=Sieczkowski/>. Soçidäki oýunlar we Russiýa, 2013 ýylyň iýunynda kabul edilen Russiýanyň geýlere garşy "təbliğat" kanuny sebäpli tankydyň we LGBT aktiwizminiň nyşanyna öwrüldi. 2014 ýylyň ýanwarynda Boitano "Associated Press" agentligine beren interwýusynda, wekiliýetiň düzümine girizilmezinden öň özüniň bu barada açyk aýtmak islemeändigini aýtdy<ref name=bloombergputinsigns>{{cite news |last=Rose |first=Scott |title=Putin signs law banning gay 'propaganda' among children |url=https://www.bloomberg.com/news/2013-06-30/putin-signs-law-banning-gay-propaganda-among-children.html |work=Bloomberg |date=July 1, 2013}}</ref><ref>{{cite news |first=Barry |last=Wilner |date=January 9, 2014 |url=http://bigstory.ap.org/article/boitano-never-planned-gay-announcement |title=Boitano never planned gay announcement |agency=[[Associated Press]] |access-date=January 10, 2014 |url-status=dead |archive-url=https://web.archive.org/web/20140110223517/http://bigstory.ap.org/article/boitano-never-planned-gay-announcement |archive-date=January 10, 2014 |df=mdy |archiveurl=https://web.archive.org/web/20140110223517/http://bigstory.ap.org/article/boitano-never-planned-gay-announcement |archivedate=January 10, 2014}}</ref><ref>{{Cite web |title=Brian Boitano: I never intended to reveal I'm gay |date=January 10, 2014 |url=https://www.cbsnews.com/news/brian-boitano-i-never-intended-to-reveal-im-gay/ |publisher=CBS News |language=en-US |access-date=May 22, 2020}}</ref>. Boitanonyň uly dogany [[Mark Boitano]] gozgalmaýan emläk boýunça agent we öňki syýasatçydyr. Ol 1997 ýyldan 2013 ýyla çenli Nýu-Meksiko ştatynyň Senatynyň agzasy bolup işledi<ref>{{Cite web |title=Mark Boitano says his brother's legacy is more than his sexuality|url=https://www.abqjournal.com/350280/boitano-says-brothers-legacy-is-more-than-his-sexuality.html |work=Albuquerque Journal| access-date=2021-11-01 }}</ref>. == Salgylanmalar == {{Salgylanmalar|2}} {{authority control}} {{DEFAULTSORT:Boitano, Brian}} [[Kategoriýa:1963 ýylda doglanlar]] [[Kategoriýa:Amerikaly erkek ýekelikdäki figuristler]] [[Kategoriýa:Amerikaly erkek ýazyjylar]] [[Kategoriýa:Italiýa gelip çykyşly amerikan ýazyjylar]] [[Kategoriýa:1984 ýylky Gyşky Olimpiýa oýunlarynyň figuristleri]] [[Kategoriýa:1988 ýylky Gyşky Olimpiýa oýunlarynyň figuristleri]] [[Kategoriýa:1994 ýylky Gyşky Olimpiýa oýunlarynyň figuristleri]] [[Kategoriýa:Figurly typmak boýunça teswirçiler]] [[Kategoriýa:Food Network-iň aşpezleri]] [[Kategoriýa:LGBTQ figuristleri]] [[Kategoriýa:San-Fransisko aýlag sebitinden LGBTQ wekilleri]] [[Kategoriýa:Amerikaly geý türgenler]] [[Kategoriýa:Diri adamlar]] [[Kategoriýa:ABŞ-nyň Olimpiýa figuristleri]] [[Kategoriýa:Figurly typmak boýunça ABŞ-nyň Olimpiýa altyn medalçylary]] [[Kategoriýa:Mauntin-Wýu (Kaliforniýa) şäherinden türgenler]] [[Kategoriýa:Figurly typmak boýunça dünýä çempionatlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:Figurly typmak boýunça ýetginjekleriň arasyndaky dünýä çempionatlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:1988 ýylky Gyşky Olimpiýa oýunlarynyň medalçylary]] [[Kategoriýa:XXI asyryň amerikan LGBTQ wekilleri]] [[Kategoriýa:XX asyryň amerikan türgenleri]] e5r78qkqav6eu4k3vevppobob6yrdel